"""Metin yardımcıları."""
import re
from collections import Counter

TR_LOWER = str.maketrans("İIÇĞÖŞÜ", "iıçğöşü")


def tr_lower(text: str) -> str:
    """Türkçe kurallarına uygun küçük harfe çevirme (İ→i, I→ı)."""
    return text.translate(TR_LOWER).lower()


def is_palindrome(text: str) -> bool:
    """Harf ve rakamlar dışındaki karakterleri ve büyük/küçük harf farkını yok sayar."""
    cleaned = [c for c in tr_lower(text) if c.isalnum()]
    return len(cleaned) > 0 and cleaned == cleaned[::-1]


def word_frequencies(text: str, top: int = 3) -> list[tuple[str, int]]:
    """En sık geçen `top` kelimeyi (eşitlikte alfabetik) döndürür."""
    if top < 1:
        raise ValueError("top en az 1 olmalı")
    words = re.findall(r"\w+", tr_lower(text))
    counts = Counter(words)
    return sorted(counts.items(), key=lambda kv: (-kv[1], kv[0]))[:top]


def caesar(text: str, shift: int) -> str:
    """Yalnızca ASCII harfleri kaydırır, diğer karakterleri korur."""
    out = []
    for ch in text:
        if "a" <= ch <= "z":
            out.append(chr((ord(ch) - 97 + shift) % 26 + 97))
        elif "A" <= ch <= "Z":
            out.append(chr((ord(ch) - 65 + shift) % 26 + 65))
        else:
            out.append(ch)
    return "".join(out)


def truncate(text: str, limit: int, suffix: str = "...") -> str:
    """Metni `limit` karakteri aşmayacak şekilde, kelime sınırında kısaltır."""
    if limit <= len(suffix):
        raise ValueError("limit sonekten uzun olmalı")
    if len(text) <= limit:
        return text
    cut = text[: limit - len(suffix)]
    if " " in cut:
        cut = cut[: cut.rfind(" ")]
    return cut.rstrip() + suffix