هەر ئێستا ئەم ڕستەیە دەخوێنیتەوە.


نەتەوە یەکگرتووەکان و نێردەی کۆمکاری عەرەبی


ئەمڕۆ کەمێک سەرئێشه و تام هەیە


چاوەکانت قەپات بکە.


سی دەقەتان دەدەمێ تا خۆتان ئامادە بکەن.


ئەگەر پێت وایه که نیشانەکانت یان کێشەکەت ڕوو له باشتربوونه


مەستوورە ئەمان مەستوورە گیان


بەردێکی گەورە بەری یەکێک لە چوار چەرخی عەرەبانەکەی گرتبوو.


چەندە کافین زۆرە؟


ئێمە خەریکە زێدی سروشتیی ئەم گیانلەبەرانە لەناو دەبەین.


ئەلەند دەیویست بەتەواوی سەربەخۆ بێت لە دایک و باوکی.


حەز دەکەن سەردانی چ وڵاتێک بکەن؟


دەبێت کاتێک بۆ خواردنەوەیەک خڕببینەوە.


حەسەن باخەوان نییە.


دەبێت وا لە کامەران بکەیت باوەڕت پێ بکات.


تکایە گڵۆپەکە بکوژێنەوە.


ئەمشەو سەرقاڵم.


تایبەت بە مامۆستایان بۆ ئەوەی ڤاکسینی تێدا وەربگرن


هەموومان دەچین بۆ مزگەوت.


تۆ کچێکی سەرنجڕاکێشی.


ئەوانەی تر ڕاگیرابوون بەهۆی داخستنی هەرێمیەوە.


لە پردی سوور بەو لاوە


هێلکەیەک لە سەلاجەکە بھێنە.


بژادەری سەلامەتی گیانت بەکاربهێنە بۆ سوکە ژەمەکان.


زەکەریا عەبدوڵڵا هونەرمەندە.


ئەوە چ دەکەی؟ خۆ نەشارییەوە لە ئیشێ.


ئەگەرێک هەیە کە ئەو دەنگۆیە ڕاست بێت.


دەکرێتە سەرچاوە و دەیان و سەدان سوودی هەیە بۆ خزمەتکردن بەو بوارەی تێیدا دەنووسیت


گەر چی دڵداری لە خاکی ئێمەدا ئەفسانەیە


دڵی چووەتە کچی دراوسێیان.


دەتوانم دەستبەجێ ئاگاداری ئەوە بم.


وەک پرۆفیسۆری یاریدەدەر لە زانکۆی ویلایەتی مۆنتانا کاری دەکرد


لە ڕاپۆرتەکەیدا لەسەر ئەم پرسە دەڵێت:


هەروەها ئاماژە بەوەش دەکات


بەرەو فڕۆکەخانە بەڕێکەوتبوو.


کونجکۆڵ بووم کە بزانم بۆچی خەڵک لە من دەڕوانن.


چاویلکەکەی دۆزییەوە.


پاشان چوو خوازبێنی کرد


لە خاکا مەیلی ڕەنگ و بۆیەتی


بانگی موحەمەد بە ئاشکرا خۆشە


شێوازی جێبەجێکردنی بەپێی شوێن و نەریتەکان جیاوازی ھەیە


تکایە واز لە بەکارهێنانی ئەو وشەیە بهێنن.


پێم وایە تۆ زۆر سەختگریت.


چیتر کەوا و بنکراسی مێژووت ڕەش بێ؟


بۆ ڕیش جوو سمێڵیشی دانا


پێم وایە تیۆرییەکم هەیە لەسەر ئەوە.


هاوشێوەی مرۆڤ لە جیهاندا


ڕاپۆرتەکەت پێشکەش کردووە؟


دەمانەوێت ڕای تۆ ببیستین.


دڵگرانین بە لەدەستدانەکەتان.


ئەمە بەرنامەیەکی داڕێژراوە بۆ سەرکوتکردنی ئازادیخوازان


سێ قاپ لەسەر مێزەکەن.


هەناسەی ساردی هەیە تێکرای رێژەی باران بارین


هەوڵم دەدا سەرسامیان بکەم.


بەهۆی کەموکورتییەکی ناوخۆوە


مامۆستایانی ئەوساش ھەر مەلایەی لە بوارێکی تایبەتدا شارەزایی پەیدا دەکرد


بێنە سەد سوێندی بۆ بخۆم ئەمڕۆ جوانترە لە دوێنێ


ئەم میوەیە هێشتا ئەوەندە پێنەگەیشتووە تا لێبکرێتەوە.


وا خۆی نیشان دەدا کە خەوی لێ کەوتووە.


بە چ زمانێک دەدوێیت؟


شوێنی لە دایکبوونی ئەو نووسەر و شانۆنووسەیە


شێرکۆ وەک جاران دڵخۆش نییە.


ملی باریکتر، قاچی کەمێک کورتتر بێت


بابەتەکە تەنها بریتی نییە لەوەی کە بابەتی زانستی و هۆشیاری بڵاوبکەینەوە


بۆ مانەوەی تەنیا پشت بە خۆی ببەستێ


زمانی کوردی بە ئەلفوبێی سۆرانی بنووسین یان لاتینی؟


چارەسەرەکەی چییە؟


هەروەها، کرداری چاودێری زیاتر دەگرینە بەر.


قەدری زێڕ لای زەڕەنگەرە


تا ئێستا ئێوەم فریوداوە؟


سەرۆک شارەوانی


شەڕ و کێشە و قەڕقەش و بنارێ.


لە ژوورێ دادەنیشم هێندە، دەمرم


کچەکە حەزی لە مۆسیقاکەیە.


یەکێکیان خۆی سوتاند و یەکێکی دیکەش تووشی خەمۆکی هات و دواتر گیانی لەدەستدا


لێرەدا باسی بەرهەم و خزمەتگوزارییەک دەکەیت


کوڕەکە خەریکی خوێندنەوەی کتێبەکەیەتی.


بە دەستخەتێکی جوان ناوی خۆتان بنووسن


کابرای فشەکەر قسەکەی بڕی


نەوەکەم کوڕی کوڕەکەمە.


چالاک سووری پۆشیوە، وایە؟


هاوڕێکانی منیان بە دڵ نییە.


کاروان بووە بە پیاوێکی دەوڵەمەند.


تا جێگای ریکخراوی کۆمەلەی نەتەوەکان بگرێتەوە


پلانی وایە دووسبەی بێتە ئێرە.


حەزم لە بیبەرە.


ئەوەی پێت گوتراوە بیکە.


پێدەچێت تەنها هەڵامەت یان ئەنفلەوەنزایەکی ئاساییت هەبێت


خوشکەکەم بەناوبانگە.


نا.


حەز دەکەین بزانین.


لەو پیاسە دووقۆڵییانەدا،


ئێمە هیچ شیرێکمان نییە.


ئێستا یارمەتیم بدە.


بێزەحمەت، یارمەتیم دەدەیت لە مەتبەخ؟


بەڕاستی دەتەوێت واز لە قوتابخانە بهێنیت؟


لە ساڵی چەند لەدایک بوویت؟


پێویستە ئاگاتان لە خۆتان بێت.


هۆگری منداڵەکانی بووبوو


کامیان برای تۆیە؟


شەمزین زۆر حەزی لە قاوەیە.


ڕۆژی دواتر، سنوردارکردنەکەی فراوانکرد بۆ گرتنەوەی شانشینە یەکگرتووەکان و ئیرلەندا.


شاری سلێمانی مەڵبەندی ھەڵگیرسانی چەندان شۆڕش و ڕاپەڕینیش بووە


زۆر پێناکەنم.


بزن بۆ شەوێکیش شوێنی خۆی خۆش ئەکات


چەندە جوانی


ئەوە کەوشی دڕاوە


بەگشتیش کاتێک باس لە سیاسەتەکانی تورکیا دەکرێت


کام خانوو نوێیە؟


ئەم هاوینە زۆر درێژ و زۆر گەرم بوو.


کەسیش بۆی نییە بڵێت ئەو هەموو خەڵکە چاوەڕێی تۆن


تکایە ئەوە مەکڕە.


پەیوەندیمان پێوە گرت


دەڵێ تا بەهار دەبێ تەواوی کەم


هەموو ئەو هێلکانە تازە نین.


ناتوانین هیچ ببینین.


لەوانەیە لە بینینی ئەنجامەکان بترسێت.


شێرکۆ پیاوێکی گەورەیە


تووشی پێکانێکی سەر بوو


عەرەبی زۆرت لە ئەڵمانیا بینیوە؟


بەهمەن قوبادی دەرهێنەرێکی خەڵکی بانەیە لە رۆژهەڵاتی کوردوستان


بۆچی داوای پارە لە من دەکەیت؟


چی نیگەرانت دەکات، قاسم؟


ئەم ڕۆژنامەیە ئەودەم ھەفتانە لاپەڕەیەکی بۆ کوردی تەرخان کردبوو


مێناد بەخۆی جلەکانی خۆی شووشت.


گوێم لێ بوو هاوارت کرد.


هەموومان لێرە هاوبیرین.


دڵنیا نیم لەوەی کە ئەم پارەیە بەسە یان نا.


زۆرتان ماوە بیکەن.


تەنها ویستم چاوێک بە دەوروبەرم بخشێنم.


دەتوانیت شیعرێک لەسەر تەماتە بنووسیت؟


ڕۆحی عاشقان ئەبڕێ


زۆر لەبارەی قورئانەوە دەزانێت.


کاتی پێویست نییە.


تا لە ئەسحابەیەکت پکەمەوە مارە


ئەگەر بێدەنگ بم، مانای ئەوە نییە کە من ھاوڕام لەگەڵ ئێوە.


لیستێکی نەخۆشیە درم و پەتاکان - لیستێک لە مردووان بەهۆکاری نەخۆشی تایبەت.


بڕیارە لە دەستپێکی فێستیڤاڵی فیلمی تۆرێنتۆ دا نمایش بکرێت


کەعبەی نێوان هەردوو چاوت ماچ دەکەم و


لێرە کارەبا نییە.


هەفتەی پێشوو سێ ڕۆمانم خوێندەوە.


دیدار گرین کارتی ھەیە.


دەیەوێت ماسی بگرێت و قاچیشی تەڕ نەبێت.


بڵاگەری سەرکەوتوو ئەو کەسەیە کە دەتوانێت کێشەکانی خەڵکی چارەسەر بکات


گەر ویستبم بۆ پەنایەک سەرهەڵگرم،


بۆ عێلی مناشیری ئەو داوەتە ئی وانە


بێ نانان بێ ئیمان مرد


گوتی من کەنەدیم.


خۆم دەگۆڕم.


تەلەفۆنە زیرەکەکە لەسەر مێزەکەتە.


ئەو کچە دەناسم کە دوێنێ قسەت لەگەڵ دەکرد.


قەت لێی خۆش نابم، ماڵی منی کاول کرد.


رۆڵی گەورەی لە ژیانی کوڕەکەی گێڕاوە


هەژار بەم زووانە دەڕوات.


ئیدی قسەیان لەگەڵ ناکەم.


ئەوە کوشندە دەبێت.


ئەو دەوڵەتەیە کە خاوەنی سەروەری بێ لە ناوەوە و لە دەرەوەی مەڵبەندی خۆیدا


عادل دەیەوێت من بڕۆم، بەڵام ئەوە ناکەم.


بۆ وای کرد؟


لەوانەیە مانگی تشرینی یەکەمی داهاتوو سەردانی ڕۆژاوای کوردستان بکەم.


دەیان هۆکاری تریش هەن


ڕاو بۆچوونی نووسەر و ئەدیب و شاعیرانی کورد لە سەر عەبدوڵڵا پەشێو


لە شاخی ھەڕووتە، کە پیادە بە ئاستەم پێیدا سەردەکەوێت


دۆخەکە زۆر خراپ بوو.


هەروەها وەرگێڕانی چەند کورتە چیرۆک لە فارسییەوە


ھەر نەبێت وەڵامم بدەوە.


لە ڕێی ئاوێ تووشی بووم شانێکم دا لە شانی


سوێد سێیەم گەورەترین وڵاتە لە یەکێتی ئەوڕوپا لەڕووی ڕووبەرەوە


لەخۆی بێگانە بووە


به زمانێک،


نەخێر دەچمە دەماوەند وا لە نیزیک تارانە


یەکێک لە ترسناکترین فیلمەکان


بە خوێی توانج


کاتێک لە مەکینەکانی گەڕانەوە ویستی بە دووای سەرچاوەیەکدا بگەڕێت


بێپەیتر بووی لە مێژووی خەم


دابەشکرا لە نێوان ئەو تەنە خوێندراوانەی تەنی خوێندراوەن بۆ پڕۆتیەنە یارمەتیدەرەکان.


پێشتر موحسین خۆپەرست بوو.


نەرمە نەرمە


شاری سلێمانی دەخرێتە سەر کۆماری عێراقی ئەمڕۆ


وامزانی دەرباز دوژمنتانە.


یارمەتیم دەدەن لە چاندنی ئەم تۆوانە؟


کەش و ھەوای سنە لە ھاوین و بەھار دا دڵخواز و خۆشە


لە نەرمان و ئەستەما


نانیان هەیە.


تازە هەندێک هەواڵی خۆشم پێ گەیشت.


بەختیار لە شەترەنج زۆر باشە.


مەتەڵی ھەڵاتن: سووتانی تاقیگەکە


ئەم فیلمە بە نیشاندانی ئێوارەیەکی نەورۆزەوە دەست پێدەکات


ئەم کتێبە بەقووڵی سەرسامی کردم.


خێرا ڕامان کرد تا نەمانگرن.


دەتوانێت بڕوات.


تۆ تووڕەیت و ئەوەش هەقی خۆتە.


بەکتریا دەتوانێت مێشولەی هەڵگری نەخۆشیی تا و زیکا خاوێن بکاتەوە


هیوای تینوێتی ڕێبواری


بەڵام بەتەواوی ڕایناگرێت


بێدەنگ بە و تەماشای فیلمەکە بکە.


دەزانم ھەژار بوون چۆنە.


بڵباسی و توند و تۆڵن


دووبارە چەشنی کەوباڕ


ئاوی ئەم ناوچەیە ناخورێتەوە.


با لە ڕۆژاواوە هەڵدەکات.


چوومە گەلی عەلی بەگ و بێخاڵ.


تیرۆکی نانکردن.


هیچ مێزێک لە ژوورەکەدا نییە.


هەمان پرسیارم هەیە.


پێی گوتم کە حاڵی خراپە.


سەنگەر تەنیایە لەوێ.


زۆر خۆشحاڵین بە وەرگرتنی پەیامێک لە ئێوەوە.


ناتوانین ئێستا بوەستین.


سیروان دیندار نییە.


ژمارەیەک کەسانی ئەکادیمی هەوڵیانداوە ئەم ژمارانە بۆ دانیشتووانی تایبەت هەژمار بکەن.


حەسەن پزیشکی خوێند لە ورمێ.


نایەوێت لە قسەی خۆی پاشگەز ببێتەوە


زۆر شەوم بەبێخەوی بەڕێ کردوون.


پێم وایە زانیاریی زیاترمان پێویستە.


ڕستەکەم نووسییەوە.


یەکەم جار لە ئەستەمبوڵ چاپ کراوە


ئەم کتێبە لە ئینگلتەرا چاپکراوە.


زیانەکانی ئەم ڤاکسینە هێشتا دیاری نەکراوە


ئەگەر کاتی پێویستم هەبووایە، قسەم لەگەڵت دەکرد.


چرکە یەکەی پێوانی کاتە.


بەڵام من پێی رازی بووم


ڕەواندز پایتەختی میرنشینی سۆران بوو


لە سلێمانی لەدایکبووە و لە لاویدا زانستی ئایینی لەوێ خوێندووە


ئێمە تێبینیمان کردووە منداڵان و مێردمنداڵان کێشەی بینینیان بۆ دروستبووە


جیاوازیەکی ئەتۆی نییە لەگەل کودەتا.


هیوادارم کە نەگیرێم.


بۆچی شوێنێکی تر نادۆزیتەوە بۆ ژیان؟


ئەوان لە خەونی خۆیان دەژین.


ڕۆڵی کورد و عەرەبی سوننە چییە؟


دەڕۆم بۆ ئەمریکا.


کاکە چایەکی دیشلەمەم لۆ تێ بکە.


نێرگەلە زیانی زۆری هەیە


لە گەڕەکی گۆیژەیە


چیرۆکێکی بەهێز بوو


کارێکی نەشیاوە تۆڕی کۆمەڵایەتی بکرێتە سەرچاوەی هەر بابەتێکی تری زانستی


ساڵی نوێی چینی هەروەها ناسراوە بە فێستیڤاڵی بەهار یان ساڵی نوێی مانگی.


دەڵێن خەواڵوون.


چەند کتێبتان هەیە؟


لە چ کاتێک چاوت پێیان دەکەوێت؟


هەوڵ بدە و هەمیشە کار بکە


با بیبیستم.


شار بە دیوار دەورە دراوە.


لە دەستی تۆدایە.


ئالان سبەی سەردانی ڕۆژان دەکات.


پاش پەرەپێدانی ئیسلام، فارسی نوێ زاراوەیەک بوو


کاک محەممەد کەسی نەبینی.


لە تورکیا فیلمێک لەم چیرۆکە دروست کرا


گەر چی ھەوڵی ئەوەی داوە شێوەزاری تری زمانی کوردی بەکاربھێنێت


جوچکە لە گەرمادا ناژی.


هەزار و سێ سەد و حەفتا و هەشت


با شتێکتان پێبڵێم کە پێویستە بیزانن.


بۆم گرنگ نییە ئەگەر بچیت یان نەچیت.


گۆڕانی ئاووھەوا ڕاستەقینەیە.


باڵیۆزخانەی مەکسیک لەکوێیە؟


ئەگە هەوەسە، ئیتر بەسە


ئەم دوکانە گوڵی جۆراوجۆر دەفرۆشێت.


پێویستە شێرزاد فێری هەندێک ڕێز بێت.


من زۆر زیرەکم.


نینۆکت بکە با خاوێن بی


هەر دوو ساڵ جارێک


خۆر ئاوا بوو، بۆیە وازیان لە کار هێنا.


پەرەی بە نیگەرانییەکانی تورکیا و ئێران داوە


بۆ ماوەیەک لەوێدا دەژیان


دووبارە لە تاقیکردنەوەکە دەرنەچوو.


بەڕاستی ئەم دەرمانە هیچ کەڵکێکی بۆم دەبێت؟


ڕێبوار ژیانی ئەو سەگانەی ڕزگار کرد.


من ئاواتخوازی ئاشتیم


بۆچی لە خوێندنگەکان ئەمە دەڵێنەوە؟


بە ئازار دەبێت.


شێتم دەکەیت.


هیوادارم جارێکی تر ئەوەت بەسەر نەیەت


کێشەی کۆمپیوتەرەکەت چییە؟


ئایا لەناو ماڵەکەتان کەسی دیکه هەیە نەخۆش بێت و هەمان نیشانەکانی تۆی هەبێت؟


ئاڵاکەمان زۆر جوانە


ژیانت بە فیڕۆ مەدە


تەندروستی تۆ بۆم گرینگە


پەیوەندی نێوان قەڵەوبوون و ژەمی ئێوارە دەربخەن


ئێمە لە پاشنیوەڕۆیانی چوارشەممە دەرسمان نییە.


ڕێزێکی زۆرم هەیە بۆ کاروان.


ئەمریکا تەواوی نھێنییەکانی ئەم شوێنەی بە پێشکەوتووترین تەکنەلۆژیا پارازتووە


ماوەیەکی درێژە نەگریاوم.


ئەو دەیەوێت وا بیر بکەینەوە کە ئەو دڵخۆشە.


پرسیارێکی ڕخنەئامێزی لێ کردم


ئاواتەخوازی بمێنیتەوە؟


باسی جەنگ مەکە!


هیچ خۆشی و ڕابواردنێکی نەبوو


دەزانم بۆچی حەسەن تووڕە بوو.


جامەکەم خاڵییە.


ماڵەکەمان شێواوە.


هەرچەن کەوتوومە دوورە وڵاتان


نامەوێت دووبارە لەوێ نان بخۆم.


ئامادەم بچمە ماڵەوە.


تکایە ئاوم بدەنێ.


تێلگرافێکم بە بێسیم بۆ هات کە هەژار بێتەوە بارزان


بنەمای زانستی هەیە؟


ناوێرم بزنان ڕاگرم له ترسی جهنگهڵبانی


رێكخراوی ژیانی تەندروستی گرنگی بە كاروباری تەندروستی دەدات


یارم نهشمیلانه


یانی تۆ من ناناسی؟


له من دهبی به میوان


دهبمه کۆینهی ههزار ساڵ


نهجیبم خاوهن خهتوخاڵ


کۆڵان به کۆڵان جاده به جاده


ئەو بەشە بە خاکی کوردستان ناوی لێنابەن


لهشکرێکی زۆر تهواوه


ئهو شهڕه له سهر خاک و خۆڵ ئهکهم


نازانێ نه دۆست نه دوژمن چییه


من دهمگوت سەر به خۆيه


ههرزانه بۆ ماچێکت


کیژ عاشق بوو دهرپهڕی


ئهتۆ بڕو مهبه گیر


به بهردێک دوو چۆلهکهی کوشت


محەممەد لاوی شێر دهستور


کارهکان گهردوون ئهشێ ههر وا بێ،


محەممەد ئاشقه هیچ هۆشی نییه


لە ڕاستیدا دەکرێت پرسیارێک بە تەنها بابەتێک وەڵام نەدرێتەوە


لە هەر شوێنێك شۆرش کرا بێت.


سهرکوڵمهی به لێو دهگرم


له بهر عارهق بهر نابێ


ئاوازی ههزار بولبولی شهیدات بۆ ئهخوێنم، نهتۆری


مووی لێ نهدهبوو بڵاو


دهردت له ماڵم فاته


کهس نهيديوه مهگهر ئهو جار


ئهرێ ئهو ماڵهی ههمه جوانێ نهزری ئهڵڵا بێ


نیگهرانى خۆى به لهدهستدانى ئهو یاریزانه دهربڕیوه


وهی دایم پهژارهی


ئهگهر خزمهتگوزارییهکانیشی لهسهر گران بکهی


بهڵام بۆ ئێستا كه قهیرانی دارایی ههیه نهگونجاوه


توركیا دان بە خۆیدا بگرێت و هێرشەكانی باكووری سووریا رابگرێت


ههزار یارم بووه، نهمری، وێنهی مانگی نۆ


محەممەد مهحتەل ماوه


دهردی من دهرمان کهن، چاو دانهدانه


گورز تۆق و تۆق مەتال


یان سەرو دەپەڕێنم


ناوی ئاشوری شارەکە نوھەدرایە


تاوهکوو رێگهپیشاندهرمان بن بۆ چارهسهر


پهردهی ههڵداوه و پهردەی دادڕی


خوێن کهلاکی دهبزواند


ئهگهر پێم دهکەی متمانه


زریان به عومری پادشای ڕهحمان


دنیای روونی لێم کردووه تاڵ


ئەزیەت کێش و رەنج بە بادم


هانێ بگره عەمرت بەره سەر


هیچ ئاگای له عەمری دنیایه نییه


سهعاتێک راوهستاوه


کچەکان بۆ ئێمە خووشکن کوڕەکان بۆمە برانە


گوڵم کیژی خانهقینه


ههر وهک پێشمهرگه روو بکه له سهنگهر


چاوی به میسلی فهغفور و پیاڵه


چارهسهرکاری سرووشتی توانا جهستهییه بنهڕهتییهکانی دهپارێزێت.


ئهی به قوربانی شهماڵ بم


بهسهر کەلاک باز دانێ


باسکم له گهردنی هاڵێ


هۆڕهی وام لێ گوێ نهبووه جا مهگهر له گامێشان


یەکەم شیعری لە ھەفتەنامەی ھەولێردا بڵاو دەکاتەوە


دایمه له چۆلی کردمت سهرگهردان


بهرامبهریان ڕاوهستان


پێی گووتوون دڵنیابن کورد ههرگیز سازش لهسهر ئهو ئازادییه ناکات


کوتیان نەهاری نەداوینێ


بۆم ڕەوان پکهی ئهو جار


خەوی هات پاڵی داوه


وەپێش تۆم کهوێ مهرگه


کوشتهی یهکێکم له کوردستانه


مهگری مهبارێ به دوو چاوی کاڵ


هاته خهونم پێغهمبهر


قاقەز خوێندرا سەرانسەر


حهقی دایکمت لهسهره


مەيتهر عهبدوڕڕهحمانه


خێوهتیان له پێش ههڵدان


بهینی من و تۆ حهیفه که تێکی بشکێنن، نهتۆری


دوگمەی ترازاند تاق و جووت


یاسای ناوی_ڕاستی تۆمارکراو بۆ کارتی گشتی مامەڵە


ههڵی کێشا به یهک جار


محەممەد بانگی زریانی کرد کوتی


ئەو پرسیاره ئەتۆ دهیکەی بەو حاڵهحاڵه


بۆ روحمێک ناکهی، کچێ به دڵهی پاشێوم


ئهسحابەی ساحێب جهوهەر


ئێمه هاتووین بۆ ئێره و


جواو مهنێره، له جواو بێزارم


ئهما مهحزی ڕهزای خوڵا مهده ئازارم


هیچ دهستکهوتێکی گهورهی بهدهست نههێناوه


کافر ئهگهر وای زانی


توخوا چۆپیکێش چۆپیت به لهنگهر


زۆر پاڵهوانه گورزی گرانه


گوڵ به بای ڕهحمهت پشکووت


ئەوساز بوو ئهوە دایکی هاته دەری


من ڕمبێ دهچهقێنم


شەعره دهگهڵ گوڵەندام


دهمرم له بهر ئەو خهته له بهر ئەو خاڵه


به وێنهی مامز، ئۆی، بیرابیر ئهخۆم


تف له شهرتهکهی، نایلۆن، نیمه و تهمامه


دەس به دەستا هاوار خانم، دەگرم داوێنت


شابازی چنگ به خوێن


کوێر بێ له ههر دووک چاوان


دهبێ کهللەی سەری بیبەن مرخانه


بهژنی دهڵهی گوڵدانه


کەلاک کهوته مهیدانێ


لهم كاته ههستیار و پڕ گوشاری ئابوورییه دا


ئازیز تا ئاخر زهمان


یارم دهچێته سهیران ئاگات لێی بێ خودایا


عهزیزم نهکهی جهنگ و جودا و شەر


قاقهز پێم ناچێ ببهخشه نۆجوان


من پێت بڵیم نسيحهتکار


ئەوان دهڵین ساحێبی گهنج و ماڵين


گیا لهسهر بنجی خۆی ئهڕوێتهوه


دووریت ئارامی ، گیان، له بهر ههڵگرتووم


دوعا بۆ ئەو سفرەیە بکە، کەنانی لێ ئەخۆیی


بێ ڕهفیق و بێ ئامباش


پێغهمبەر بێ له فریات


وهی شڵهو خانانم


ئهو قابیل به کوڕهمیری


بێچارهی چۆن من، نهمری، گرفتار مهکه


چاوت دهلێی ئەستیرهی ڕۆژێیه و تازهکانەی گۆشه کێشاوه


لەو ناوچەیەی کە پێی دەوتری ناوچەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا


سهرۆکى شاندى ههڵبژاردهکه


ئاغام حەسەن مامەشە نەڵێ ئەمنی وەلا نا


کابرايە شێته مهست و دێوانه


گشتی به قوربان باڵاکهی چاوجوان


زولفی وهک ماری ڕهشه، به جوانی خۆت بمبهخشه


خۆزگهم به پار، منی ههژار


ههر کهس به لێفهی خۆی بنوێ


ئهو ماڵهی ههمه، با بچێ به تاڵان


بڕوا بۆ مەيتهرخانه


ئایا هێشتا هەست بە هەناسه تەنگی دەکەیت


ههی داد ههی بێداد، دهردم گرانه


ئەوه له میللهتیان دهکردهوه خودا حافیزییه


دهستم به دامانت بێ تفهنگان بهرهو چاو ماوێ


فەرەغهنیمان بێ ئهو جار


گوڵم کیژی ههورامانا


بانی زنجيرەی زولفان


یادی سارەبانزادەی بەخێر بێ زوورارچیانە


له سلێمانکهندی خوهم دا به چۆمدا


بیلال چوو دهگەراوه


هاوین کهپرێ دهکهینۆ


بەپێی بناخە ھەرە كۆنەكانی خۆی ئاوێتەی زاراوەكانی تر ببوو


بیللا دڵ بۆی پڕ ئازاره


بۆم ههڵداوی سەرا و پهرده


غهريبه بزانه عیللهتی چییە


ئێستا بۆ تایەکەت دەتوانی تاچیپیرینا وەربگری


یان به گوڵباخی یان به گوڵهزهرده


ئەمە هۆکار بووە بۆ دەسنیشانکردنی زووی بڵاو بوونەوەی پاشبنەما لەو نەخۆشانەی مەترسیان کەمە.


که لهتی نهکهی مندار


نان ئهو نانهیه ئهمڕۆ لهخوانه


کەریز جەماڵ دێیەکە لە ناوچەی خزڵی شارستانی نیاوەن


ئهیڕشت له فرمێسک لافاوێ


ئهو وڵاته شایستهی پاریس سانجێرمان نییه


هێندێک درهنگ هێندێک زوون


وهی شلهو خانان


گۆرانی فارسی دهڵێم وهک ئیرهج و گووگووشان


له ڕۆژی شیر کیشانێ


ئێمە پێمانوایە ڤایرسی زیکا تەنیا نابێتە هۆی سەربچوکی منداڵان


زرێ و قهلغان و مهتاڵ


ئهی هاوار دهرۆی یا نارۆی


ههر کهسێ نهیبێ دوو دۆست و یارێ


گیراوه ئهو بهر ئهوبهر


با گولهی سهگباب نهوبینێ


بەعومری خودای دروستی کرد


تهڵهبیان کرد بوو تهتەر


ئهو بهژن و باڵا رێزه


ڕووحی خۆم تهسلیمت کرد


له ههموو ههورێک باران نابارێت


گه بێتو بمکەی ڕزگار


وەک تهیری برسی گهلێک تیژباڵه


دهستم به دامانت بێ ئیتر مهگره بههانه


دهیخهینه بهرنامهی کار و چالاکی و خۆبهخشانه


گۆشتی لاڕانی خۆت بخۆ مننهتی قهساب ههڵمهگره


لێم تهڵخ مهکه ئهحواڵ


له سهر ئهو دهنگ و باسه


پووتێک یهرهڵماسیم بوون لهگهڵ دوو عهڕبه ماشان


دەڵێن ماڵپەڕێک درووست بکە


باشترین یاریزان له مێژووی تۆپی پێی پورتوگال


چومکی هاتیه حەرەمخانه


به چاوان! دهبێ من ڕانهمێنم


چ کارەیه با بێته لام


کێ تۆی رهنجان رهبی کوێر بێ


دهتکهم به ناڵ و بزمار


له جوانی تۆی دهنێرم


کۆپەک لێيان ههڵداوه


مهلهکه له سهر کونجی لێوانت


حالیم پکه ئهتۆ ئەوه کیژی کێیه


ئەمریكاییەكان دەیانەوێ دەریاچەی ورمێ ببووژێننەوە


یارم دهچێته سهیران بیپارێزه خودایا


ئهرێ خاڵۆی رێبوار، ئهی وهی رێگام کوێستانه


برۆ دهتکەم بێ گیانه


يهک محەممەد يهک بێ پیر


پیاو قسەی پێ ناکرێ دهگهڵ قەزای عاسمانییه


رهسوول گیان تۆ مهترسه


میوان دیار نییه


له سهر باڵای شهڕیانه لێک دهدهن دۆست و دوژمن


سەفەرو مەعامەلە سەنگی مەحەکە


ڕيشوەى هاتبوه سەر سینگی سپییە


خۆیان وا نیشان دەدەن كە دژی مافەكانی كورد نین


ماڵ له خۆی نهبوو میوانیش ڕووی تێکرد


سنگمت بۆ پکهمه باغی شەدداد


پاییز سواخی دهکهینۆ


لەو کافرەی دین به تاڵ


ههڵی کيشا جهوهەردار


پرسی پێ نهکردم وهی دهرۆی یان نارۆی


خاڵێ ها وه بان پهنجهی پاتهوه


بێدهستهلات و منداڵ و ژیر


ڕووی له مەملهکهتهکهی مهککه و مەدینان دهکرد


چهشنی ئاسکی ههردهی بههار


سەری منت بێ به قوربان


شهوی جهژنی بهراتێ


بە شێوەی چیرۆکبێژی داڕژاوە


ئهرێ بهدکارمان بمرێ، جوانێ گیان به دهملهرزهوه


ڕۆژ نهبوو یار به لهنجهولار


نازانم بۆ چی ئەوانەی لە زمانێکی جیھانی دەگەڕێن، زمانی فارسی ھەڵنابژێرن


توێژهرهکانیش ههستی متمانهبهخۆبوون پتهو دهکهن.


تف لەدەس و لە گۆچان


دەتوانیت لێرە ڕای بگریت؟


قهتم نهکوتوه چجار


شەماڵ تۆ وەرە جێگات قوبلەیە


بهیتێکم هاته سهر زار


ئهماکوتی شاهم ناچم بهتهنێ


به نموونهیهکى چالاکى یاریزانانى سهوڵ لێدانى ههژمار کردووه


قاقەز له پهنجهرێدا


کافری دین نا دییاره


کافرم بۆ بکەی کهرت و پەرت


دوو کادیری زانستی، کادیرێکی یاسایی و نوێنهری داواکاری گشتی


ئهسحابه پەڕ به سەره


پهرستار خاوێنیی دهپارێزێت


ئەللات ببێ به یاره


ساحب جوانی و عهقل و کهماڵ


بهو شهرته که دیسان وهکوو جاران تۆ له لام بی


به قهد بهڕهکهی خۆت قاچ ڕاکێشه


کاک ئهحمهد له سولێمانی


فێربوون و لایەنی کۆمەڵایەتی و کاروچالاکی نەخۆشەکە


دنیای لێ کرد ترش و تاڵ


ئهوهی لهشکری دهچنه سەر


بازی دهوری گوڵزار یا گوڵی لالهزاری من


بۆشاییمان پێویست بوو.


هیچی ترم لە بیر نییە.


جێبەجێکردنی پلانەکە ئاسان بوو.


ڕاست و ڕاست بڕۆ خوارێ تا دەگەیە سەر جادە.


موحسین زۆر بەئەدەبە.


وەک سەگێک نووستم.


نا، خەڵکی مووسڵ نیم، خەڵکی شنگالم.


ھۆی بەناوبانگی ئەم شارە، ڕوودانی شەڕی ستالینگرادە


بە پێخواسی ڕۆیشت


حەز دەکەم هاوڕێکەمتان پێ بناسێنم.


سکۆتلاند دەتوانێت لە مانگی ئەیلوول زۆر گەرم بێت.


فۆتۆگرافی هونەری وێنەگرتنە


فواد چاوەکانی خێرا قەپات کرد.


تا ئێستا هیچ کام لەم کەسانە هیچیان بۆ من کردووە؟


دەتەوێت شتێک بخۆیتەوە؟


داوا لە مستەفا بکەن کە دەستبەجێ بێتە ئێرە.


کفتەی ڕەواندز


ئیدریس گوتی پێی وا بوو کە فڕۆکەوانەکە سەرخۆشە.


وڵاتمان کرا داگیر


گورگ مێژوویییەکی درێژی ھەیە


خەڵک چووە سەر مانگ مستەفا زەڵمیش خەریکی ئەحکامی هەمزیە


فۆنتێکی جوان بۆ ناونیشانەکە هەڵبژێن


خەڵکی کرماشانی؟


چەندە ئاژوا لەشی کێو ئاوازم


ئەوە ئامانجم بوو.


ڕەقیب و موددەعی هەردوو لە خەودان


فەقیر شەمۆ پێشمان کەوت بۆ زیارەتی شێخ هادی


چاوی تۆشی هەڵفریواند زێڕ و زیو؟


بۆچوونەکانی هەردوو لایان جیاواز بوون


جا نەخوازەڵا داماوی شەریف


ماچی کردم ماچم کرد


فیلمی ئاکشنی دڵخوازت چییە؟


ئازاد بەپێچەوانەی ئامۆژگارییەکانمانەوە ڕەفتاری کرد.


ئەو شتەی باسی دەکەی لە قامووسیش نییە.


ڕۆژان بڕیاری خۆی دا کە بچێتە کۆلێژی یاسا.


دەمت بۆ کراوەیە؟


لە عەلی زیاتر کەسم قەبووڵ نییە.


قوڕگ ئێشە و تایەکی کەمم هەیە.


زمانی ئازاری هەیە.


ئەو کەوتنە شان کێشانە


ئەگەر ئێوە لە من دەپرسن کە ئەمە ڕاستە یان نا، من بەڕاستی نازانم.


قەت فریوم داویت؟


ئێوە ڕاست دەکەن!


سەربازەکان گەلێک گوندنشینیان کوشتن.


تۆ بەهەڵە لە من تێگەیشتی.


جارێکی کە داوای لە وڵاتان کرد


لەوەتەی بەیانی بیر لەم کێشەیە دەکەیتەوە. پشوویەک بدە؛ بڕۆ نانی نیوەڕۆ بخۆ.


چی بووە ھۆی تووڕەبوونی ئەوان؟


زۆرێک پێیان وایە پاشەکشەی ئابووری چاوەڕوانکراوە.


ناونیشان یان ناوی نووسەرەکەتان لەبیرە؟


ئەمڕۆ ناتوانم یارمەتیتان بدەم.


بۆچی دەبێت فێری هەموو ئەمانە ببین؟


نەخۆشی ئێمە تەنیا دەرمانی ئەو نەخۆشییانە دەخۆن


نامەوێت هیچ شتێک بەهەڵە بنووسم.


من ڕزگار ئەبووم لە دەرد و جەفا


خەمی خەڵکی لەبەر بوو


بە ئاسوودەیی دەمنووسی، تەیارەش نەیدەدیتم


یەکێک کوتکی لەدەس دایە، یەکێک بێڵی لەسەر شانە


هەتا چەن ساعەتێکی دی نەما باس


زاوایە ئێستە بولبول و گوڵخونچە بووکییە


هاتە دەر لاشەی مەڕوماڵ، بێ ژومار و بێ حیساب


ڕێک وەدەرکەوتن کوڕوکاڵ، کیژ و لاو، پیر و جوان


لادانی ئەولاد لە ڕێگەی سەواب


کارێکتان نییە بیکەم؟


هەرچی ناخۆشی و خۆشی مردووە


ماوەیەک پێکەوە بووین


زیکری زوبانی ناوی خودابوو


ئینسانی عاقڵ مەبهووت و حەیران


ئێمەش دەچووینە سەیری


دەخولێنەوە لە ناو شار


سوورەتی پاک و شەرەف و عەرزی


خەمباری ئێش و دەردی شەخسییە


تا پشووی دێ لێی دەدەن


وا بزانم شکسپیر دەڵێ:


نسحەتی دەکردم دەیگوت:


کێن و کامەیە؟ چییە ئایینی؟


لەگەڵ جەنازەی ئەچوو بە تەمکین


ئەوڕۆ بەهارە، سەیری چەمەن خۆشە، خوار و ژوور


زەوی ئەگۆڕێ بە دەشتێکی ساف


کابرایەکم دیت هەڵدێت


ئەوان وەک ئێوە ناژین تەمبەڵ و بێکار و ئاسوودە


هەرکەس جەزای خۆی پێ ئەگا سەرپاک


لە کەرکووک کێ دەناسی؟


لە ماددەی خوری و لە ماددەی کەتان


هەناوی بە هەنگاوە، نەسرەوتنە کوولەکەی ڕووحی ئاوە.


ھیچی نەدیوە


تاوڵی سەوزی لە جێی بەفری سپی هەڵدا بەهار


سیواکی ئەکرد بە داری ئیراک


بێسارانی دێتە لام و


ئاژان وەکوو سەگی هار


یانی بێدەنگ و سەدایە


کە خۆی مردووە قەبرە بوو بە جێی


عوموومی شەهریاران و سەلاتینی فەرەنگستان


وەها دەور و پشتی تەنیون


لەم سوپا و تیپ و قشوونەی شای بەهار هێناویە


بەڵێ: دوورە گەرمێنی دەریا


لە کانگای بیری ئازاد


هەرچی ئەیبینی زۆر موافق بوو


مەیلی بوو لەسەر گۆشتی باڵداران


چوون ئادەمیزاد گشت وان لە خەودا


نابێ بێتە دەر لە ماڵ، مافی ژیانی کوا؟ ژنە


ئەیکرد بە پێخۆر سرکە لەگەڵ نان


نە مەحکوومی عەجەم نە سوخرەکێشی ئالی عوسمان بوو


زیاتر لە عالەم بە عەقڵ و عیففەت


لە مەڕ دۆشین بێتەوە


بە وێنەی هێلکەی کۆتر، یا کەوێ


وەک چاوی وشکە سۆفییەکانی لە دار و بەرد


پاش مردن ڕۆحی ئەبەن بە زەحمەت


چاوەڕێ بووم زوو نەهاتی، بۆ نەهاتیم بوو مەگەر؟


فەقەت جوبرەئیل بۆ سەبووری ئەو


هونەرپیشەی سینەمایە!


پەشیمانی هەرمانی ناکەن


هەژار بەینی خۆمان بێ!


زەمهەریر کەی وا بە تەئسیرە و، جەهەننەم وا بە تاو؟!


لە پێش بەیانی وەزعی قیامەت


کێوانی زەوی شی ئەکرێنەوە


سەرگەردان ئەبێ لە وەزعی زەمان


وشاردی و فەرمووی: بخوێنە ئەمجار


پشتی نەکرد لە میللەت


مێرگ و دەشت و دەر ژیاوە، بۆتە یەک حەشروحەلا


گەلی بەشەڕەفی کوردستان


مەلا نەهاتبوو


شەڕ لەسەر بودجە و قوتی خەڵک


لەسەر بەیانی عولەمای ئەعیان


پێشبڕکێ دەکا


ئێستا کەوتووە وەک سیپاڵ


ناوهێنانی پەرلەمانتارانی یەکێتی پارتی


ڕۆڵەی وەفاداری کورد


بەڕاستی زۆر ناخۆش بوو.


ئەمین بە خائین، خائین بە ئەمین


سنووری شەوی دوێنێ ئەوڕۆی بەیانی


نە شڵقەشڵقی مەشکەی نیوەژاوە


ئەزانم لە ڕێگا،


کچێکی تر شەکۆی هەڵگرتووە دەڕواتە پاراوێ


ئەنجومەنی وەزیران هیچ بڕیارێکی لەو جۆرەی نەداوە.


ڕەها بن


فەرمووی: بخوێنە ئەی ساحێب تەمکین


سەدای مۆزیقە و نەققارە تا ئەیوانی کەیوان بوو


وەختی بۆ کچێک دادەنا!


ئەی نەسیمی بەربەیانانت وشەی ژینی نوێ!


ژنێکی تر بەدەستاڕی دەهاڕێ گەنمی بۆدراوێ


شەش مانگ وەحی حەق ڕوئیای سادق بوو


ئەدرەوشایەوە بێعەیب و قوسوور


هەروا قسەمان ئەکرد


کاتێ لای بەشەر ڕەوانە کران


تاج و تەختی ئەو زۆڵە


بچۆ ناو ڕەشبەڵەک بگوشە دەسی دۆی ناسک و نازدار


سەیدی دڵم دەداتەوە و


بەیانی فەرموو لەلای خەدیجە


پشکۆی لە دڵ خراوە، دەسووتێ وەکوو تەنوور


زۆر ئەبێ مەکر و غەش و خەیانەت


زۆرم قسەی خۆش لێ بیست


دوعای بۆ ئەکرد لە دوای داپۆشین


ئەو قسانە بۆ خۆت باشە!


کیژی شێخ و کیژی حاجی و کیژی ئاغا ڕەنجەڕۆن


چەواشەن لە پێچی نزارا.


تا ئەم ساتەی قسەی تێدا دەکەین هیچ ئامارێکی فەرمیمان لا نییە.


فەرمووی: دام پۆشن، کە دایان پۆشی


نە کورت، نە درێژ، باڵای موعتەدیل


محەممەد مەولوود گوتی:


ڕەنگی سپی و سەوز لەلای مەرغووب بوو


چیایە پڕ لە هەرا و نواڵە پڕ لە سەدا


ئەگەر من بێمە شاری، کێ وەئەستۆ بگرێ کاروبار؟


لەگەڵ عەرشی پاکن


لە کاسی خەوا، فێری ڕاسانی ناکەن


ئەو ڕقەتان هەر لەکنە


دایکی زانایە کوڕی ئازا دەنێرێتە خەبات


لێرەدا هیچ جیاوازییەک نییە


دەکێشن زەحمەت و ناخۆن وەکوو وان نانی خۆڕایی


نایەی بچینە گەڕانێک؟


هیچ غیرەتێک نەماوە


فەرمووی بە قوربان ئەو زاتە جوانە


قسەی خۆشی بوو لەسەر حەقیقەت


لەسەر ئەو جوزئە ئەندامی ئینسان


دەبینی یەک ئەوە مەشغووڵی هەڵگێڕانەوەی بانە


دەنگی ژیانە، گیانە بە دڵدا دەکا عوبوور


حکوومەتی هەرێمی کوردستان ئەوە دەڵێت


هەر کورد نەبوو بەشەر بوو


لەبۆ هاتنی بەعزێ عەلامات


نا بەخوا پووڵمان نییە.


لە هەر شوێنێ ڕاماوە، داماوە، کاری تەواوە


جا دێ بەسەریا وەزعی گۆڕەوشار


لە بەزمی جامی جەمشیدی نەما باس


لە کەرکووکەوە هاتبوو.


ڕۆژێک نامەیەکم بۆ هات


برا تۆ ناتەوێ زۆر ڕازی بن و کەیفیان ساز بێ؟


سادە ڕووویەکی تیا بوو، سمت و ساقی وەک بلوور


لە ڕقان لێو دەگەزی


هەرکەسێ خاوەن دڵ و گوڵ بوو ئەوا چوو بۆ گەڕان


نەییری ئەعزەم وەها تاوی دەدا وەک مەنجەنیق


فەرمووی پەرۆشم لە وەزع و حاڵم


چ لە پشتەوە، چ لە بەردەمی


بۆ ئیستراحەت لە بەر سێبەرە دارێک دانیشتین


چووینە سەر چۆم، مەلەمان کرد، برسیتر بووین


بەجێ ما لە ژێر ئەو سیا سەنگا


کوا مەتاعی کوردەواریمان دەچوو بۆ هەندەران؟


تاکوو ڕوخساری کچی شاری لە پێش چاوان ونە


جەنابی من کە دەرکەوتم، دەبێ تەشریفی تۆ بڕوا


زۆرم بە لاوە سەیر بوو


کەچی تووشم بوو، دەڵێ:


زۆر کاری خۆم پێک دێنا


جەزای کردەوەی تیادا دێتە جێ


بەهارانە لووزەو ئەبەستن بەرەو شاری دەریا


کە سەرم بە ژووردا گرت


لارەمل بووم وەک وەنەوشە، ئاخری ئەستۆم شکا


نێرگس و شەوبۆ هەموو پڕ غونچە و بەرگ و گەڵا


دەستی چناری ڕووت و، سەری شاخ و، لێوی گوڵ


یەک دوو سێ پارچە کەلاوە نەبێ


چاری دەردی کوردەواری خوێندنە، هەر خوێندنە


هەستە، پیاوانە بڕۆ لای یاری بێ میهر و وەفا


هەموویان توندوتۆڵ و گورجوگۆڵ و چوست و چالاکن


یەک لە خۆرهەڵات، دوو لە خۆرنشین


دوێنێ شەو بۆ دەفعی حاجەت چوومە حەممامی غەفوور


پەڕۆی شینی سەرشانی دەریایە ژینی کەرێزی


هەوڵم بدایێ بۆ حورمەتی تۆ


لە دنیادا پەرلەمان بێ کێشمەکێش نییە


بەڵێ: وایە کانی هەژارن


ڕاسپاردەی لاو و کیژی کوردە ئێستاکەش شنە


کە خاراوی ئیش و سواوی سوێ بێ


ئەو قەندە ژەهری مارە


شتیان ئەبینی بێزیعف و کەمی


چێشتی هەڵئەگرت بە شەرم و ویقار


گوارەکەی زێڕت بەکار نایە، لە گوێ بگرە قسەم


چۆن بوو ڕەفتاری لە دەورەی دونیا


دەبینی دیمەنی وا جوان لەناو بازاڕی پڕ ئازار؟


لەبەر خۆرەتاوا ئەڵێی سینگی ژینە ئەهاژێ


ئەمما نازانێ خۆیەتی ئەبرێ


تاو تازە هەڵدەهات گوێم لە غەڵبەغەڵبێک بوو


گیانی فیدای گەلی کرد


یاسا ڕێگەی داوە پەرلەمانتار ئازادانە بدوێ


بیخە ئەستۆی من کە کوردم کورد بەشی خنکاندنە


داوای لێبوردنمان لە خەڵک کردووە


دەنێری کاسە سفرە بۆ فەقیران


بەبێ وەی کەس هەبێ بیشێلێ، یاخۆ پشتی داماڵێ


کۆیلەتی باوی نەماوە، کیژی کوردی خۆشەویست!


ئەوە ئەوپەڕی نەزانی و کورتبینییە


هەر کە فەرمووی مەردومی شاری سنەم، یار بابلم


لە ئەشقیایە یا لە ئەخیارە


عەکسی چاوی تۆ لە چاویدا بە خواری تێدەگەی


بۆ مهگهر نهتزانیوه گهر کاری نامهردانه


ئەگهر نهمردم سهفرم خێربوو گهڕامهوه دواوه


ئەرێ لاوی دوور وڵات


ئهگهر رووحمان نهجاتی ببێ


ئهگهر دیتییان ئهسپێک لەوانه


ناوێرم نێوی بێنم به خودایهی بێمهکانه


رەشنوسی ئێمە ڕاگیراوە


ئەوکارە زۆر ناشیرینە


چوونکین دهبێ به باعیس


ڕووح له گیانم چۆته دەر


دەچیە هیچکەس نەناسە


بۆ شێتم ناکهن، نهگری، ماچی کریاگه


تۆ روحمێک ناکهی، ئهی به دڵهی پاشێوم


مەردبی نهبی به نامەرد


وهکوو شێر خۆی نهکرد لات


ئهی گوڵی میرانم


دهتبهمه سەر وەستاکار


وهی دانیشتووی، دانیشه و


بۆیه چارەسەرەکهی سەختتر دەبێت.


کهس وڵاغی وای نییه


گرنگترین ئاماری ئهم یارییه ئهنجامی بردنهوه بوو


تامخؤش و بۆنخوش ئاوری ڕێی دووره


کهسی دهگهل بوە


بۆ سمی ئهسپی نازدار


له گوڵئەندام دهکهم تهخسير


به خوێنی خۆی نووسیبووی


گشتمان دهی ئهوشهو بێژین خوا مهری


دهم بردم بۆ مهم، وهی وهی هاوردی


لهشکر گرتی ڕیز و سان


عهرهق و شهراو، من مهست نهکهردهم


مەنشوور بە فەقێ ڕووسە تیپی هوونەرمەندانە


پادشا و گهدا و دۆست و یار


له سابڵاغێ وه دهر کهوتم


ئێستا هاتووهته جێژوان


دار ههڵبڕه سهگی دز دیاره


تیری ئاشقت جهرگمی بڕی


وێنهی ماینی شێخهزاڵ


بگرن دهستوور و نیزام


لە ئەمرۆوە بڕیاری ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی ئێران جێبەجێ دەكرێت


بهینەی من منداڵە


ئەمە پێی دەڵێن ماوەی دەرکەوتنی نیشانەکان.


وهکو شیری گەرمەلان


فهتاح بەگ باوەڕی به خۆی نهدهکرد باوەڕینییه


ئێمە لە سلێمانی توانیمان بەشە هەستیارەكە تەواو بكەین كە پاراستنی پەلەكەیە لە مردن


بێوهفایه و نامداتێ


شەماڵ بێحاجەت نییه


خێوهتێک لهوان تاقه


له خوام گهرهکه، هیچکوێنهی نهیشێ


وهڵا نییهسم تاقتی دووری، بیللا نییهسم تاقتی دووری


کافر پێی دهبن بێ هۆش


کاتێک کهسێک سکاڵا لهدهست کۆکه دهکات


جولەکە لە ئێستادا هەیە لە کوردستان.


کێوت لێکردنه لهنگهر


بڵەی وابێت


بلین مهحهممهدیحهنیفهیان به برینداری هیێاوه


له بەر فکری خۆی خەوی لێ نهدهکهوت


به سهر دوژمن دابی زاڵ


ئێران فەرمانی بە حوسییەکانی یەمەن کردووە کە هێرش بۆ سەر عەرەبستان بکەن


نازدارهکهم شازادهی دۆڵهڕووته


جامی جهوههر ڕێزی گرت به دهستهوه


يان ئهو حۆرییانهیه خودا دروستی کردوون له بهحهشتی باقییه


کوتی جا بۆ هاتۆته کن نێرگسی خاو


گشتی به قوربان شۆخی بهڵهکچاو


فەردی تهواو ئهسحابان


گهڵایهت دهیگێم تووتن هیچ نی بۆ لێقهوماوان


کوتی: نێوم ئەستییە


وە گوفتووگۆ هات به ناڵه و گریان


ئهسحابەی شیرن و نۆجوان


که بهتهنیا له بهرامبهر گۆڵ مابێتهوه


سنووردارکردنە بنەڕەتیەکانی سیستەمەکەی ئێمە ژمارەی خاڵەکانی داتایە.


شەرمێ نهکەی میوانی


دهرکی پهنجهرەی دیوان کراوه


چوار کهس لهم دنیا، ئای نهگهیین به مرا


ئەمریكا، فەرانسا و نۆروێژ كۆمیتەیەكی ھاوبەشیان پێكھێناوە


چونکه جهبعەی ئيمەيه


وهڵڵا گشت نازهنینه


بۆیه بێ عاقڵه شەو و ڕۆژ ئاگای له خۆی نییه


ئایاخ لە چی بدوێم لە خەمخانەی خەمەکانم ئای وای


وهختی سهیدی ئاخری زهمان


ئهمن بێ خهبهرم لهو کار و لهو ڕۆزگارە


کهمهند لهشان هاته خوار


کەرت و پەرتی گاوری ڕەش


ههی مریهم مریهم مریهم


لهو پهنجانهم نهرمتر چی دیت بۆ بکهم به شانه


تهنیا ئهگهر ههڵهکه زۆر توند بوو


پێبکهنن ژن و منداڵ


فهقهت پێشکهشه به وی


گۆ له مهیدان بەره دەر


ئەوه محەممەد هات


بهعەدەب و به ئەرکان


قوربانی لهنجه و گوفت و ناوت بم


ئاخر له سهر ئهو ههڵاییسا ئهو کێشه و فتوره


پچن بانگی کەن ئهو شێتی عهوام


به منی ببهخشه تۆ نەیکەی دهزگیر


ئهم ماڵه ههژاریمه به سهرما نهڕووخێنی، نهتۆری


ئاو ناژی


پاکی سهقا و جلەوی ئهشرهفی و مروارییه


بهرهوپێشچوونی تهمهن


بۆی بکهم ماڵهوماڵێ


ئهو چۆپیکێشه چۆپی ئهکێشێ


خولی فهرهنسا ناناسم، خولی فهرهنسا من دهناسێت


له تۆپی پێی ئینگلیزی ئهو کاندید بکرێت


سهپانیم بۆته بهبران له نهڵاس و نیژاوان


من دهبڵێم بە ڕوح و جان


ئەو شێخەی سووری کرێوە


کوژرا بوو یان مابوو خهبهرم بۆ بێنه


کوتی لەو خێوهته دهسوڕێم دهچمه خێوهتێکی دیکه


ئەم تێكەڵبوونە تەنانەت بەر لە سەردەمی ساسانیەكان دەستی پێكردبوو


پاڵهوانێک له خۆی قایم دهکرد


ئهوشۆ میوان بووه له حەرەمخانه


حهوسەت خێوهتی بەرپا کراو


ئهرێ ههرچێ ژنی ها تیا مههاباد ههر وەسە پەری


باڵای تۆم دهوێ، دهم له سهر خاڵان


به وەت پێکدێ کار و بار


قەزنەفەر کوژراو


هاڕەی کرمهکان بهندی بەر بهنه


یارم چۆته سهفهرێ بیپارێزی خودایا


سنگی به وێنەی تەڵای دهستهوشار


به زههری ههلا خۆم دهکهم قوتار


بۆم ڕەوان پکەی سوبحان


داخی غهریبیم ئهی وهی له دڵ دهرناچێ


محەممەد کوتی با من گهدا بم تۆ بلێی شام


سهر شان و دهستی خۆی پاک پچڕی


مهرۆ بهدکارمان بمرێ، جوانێ گیان به دهملهرزهوه


سینگی تۆپی مهزرهقه


ئهمن و ئهو دڵه لێک دهکا


بۆی دهڵێم به کڵاوی زهرد


ئهوه تووره بوو هیچ جوابی نهدان


خالق هەر ئهتۆی لە سەر


قەستەم به وهی کهم ئەگهر بیناهی چاوه


گوێ مهقهست و مهنزل بڕ


ئانێ دهڕۆی بۆ سهیران


دایهینا گۆڵی بهد خوو


جهوهەرداریهتی وهک خهنجهری دهببان


بمدهیه ماچێ، مردم، له رێی ئهو خودایه


تاوسان به چهتر بولبول به ناڵه


لەکاتی شوشتندا، ئاوی سەر قوڵەکان دەبێت ڕێگری لێبکرێت لە گەرانەوە بۆ سەر دەست.


دهڵهی دنیات نهدیوه و


کهتانهم بۆ بانگ کهن، جوانه کهتانه


دەستیان كرد بە نوسین


گهردن ماری کویستانە


بۆ چ قهوماوه لهو دهور و مهکانه


دەبا گیانم رزگار بێ


دهڵێت ئهوه هاوتا نییه لهگهڵ رێنماییه جیهانییهکان


سهری ههڵێنا بەره و ژوور


ئهمن بمرم ژیانم بۆ چييه


خانم گیان دهرۆی یا نارۆی


هیچکهس خێری پێ نهکا


قورینگان له ههنیەی دهکهن نارهنار


هەموو خەریک فرمانن


ئهک به باری زهحمهت نهبێ


گەر بابەتەکان لەتۆڕی کۆمەڵایەتی بنووسین


هاته خهونم پیغهمبەر


ھەروەھا پیشەیەکی درێژی کاری نواندنی ھەیە


قاقەزی ئیعدامیان له سنگی دا


جیهان لەناو دەستەکانتە


وهی وهی لهو گهلاوێژه


ئهرێ دهمهکهت ههنگوین


ناوی ئەو مۆزەخانەیە کە تایبەتە بە چاپلن و دروستکردنی ماوەی پازدە ساڵی خایاندووە


تێکهڵی کهرتی گشتی و تایبهت کۆتایی بهێنێنن


خوێن دهفرێ وەک جۆلانه


ئەنگەڵس لە نامەیەیەکدا بۆ مارکس دەنووسێ


رازاوه بێ و پیرۆز بێ ئاههنگهکهو


داخت ها وه بان ههچێ داخهوه


ژەنەڕاڵێکی ئەمریکی بووە لەنەتەوەیەکگرتوەکان


بۆ تۆ نهمام روومهت کاڵ


بۆ تهندروستی خۆم باشه.


کافرن مەزه چەوتن


کام ده کادێنێ دهکرد مانگایهکی لێم مووشان


گۆبی بیابانێکی سێبەری باراناویە


یاقووت و گهنج و گهوهەر


شهو دێ لێم بێزاره


یەک له یەک بە قیمتتر


تاوانم دهبێ چ بێ، لهیلم هۆ لهیلم هۆ لهیلم هۆ


ههزاری کورسی نشین


بۆ خهزایه دین بهتاڵ


شێوازی شیکردنهوهی نهخۆشییهکه


دهستمان به فراوانکردنی بهشهکانی پزیشکیی خێزانیی کردووه


بۆ پێشمەرگەو خەڵکی کوردستان


تاریفی تهواو نابێ


هوونەر یانی دەربڕینی هەستی مرۆڤ بەشێوەی جیاواز


وەکو شمقاری خاڵخال بوو


کهمهندت له ملی دهخهم حهڕەمت بۆ خۆم دهبەم


سهیره له دووری جوانێ شهمعم بوومه پهروانه


شاهێدیم بۆ بده له گولهی خهساره


ئهتۆ تێیدا پکه حوکمات


من دهڵيم تۆ گوێ بدێره


مهعلووم نييه ڵه دڵی نهبێته سهرهتان


ئهویش وهکوو من ئالوودهی دهرده


بهرد له جێ ی خۆی سهنگینه


ئایا هاوکار بوویت لە چارەسەر کردنی چ کێشەیەکدا؟


هاوار بەفری ناچێتۆ


ساڵە وەختى تێ وەر نە گەڕا


نرکەی دێ وهکوو کوڕکوڕ


له من و عهلی مهردانی


شێره و مهرده و لە شەڕێ ههڵنایه


جافەرموی: ئەستیێ سەر بە دوژوارە


ئەم با نزمانە بە شنەبای چیا ناسراون


نیشانهی نهخۆشییهکهیان تیادایه سهردانی پزیشک نهکهن


محەممەد پێی گوت یاری شهنگ جهماڵ


ههتا پردی دێگهڵه


غەریبی دوور وڵات


جاکوتی قەزنهفهرەی دولێره


چهتهکانی داعش رهوانهی جهرابلوس دهکرێن


ئەو بۆ میوانان دهبوو به سهقاو


ئهرێ سهر بگرێ له قوڕ جوانێ گیان سوبح و ئێوارێ


به کفله کوونێک ئەو دنیایەی داناوه


هاوار کهتانه


له رۆژی ئاخیرهتێ


دوربکەوەرەوە لە باوەش، ماچکردن، دەستەسڕ، تۆقەکردن، وە هەرجۆریکی تری پەیوەندیکردن.


دوو زولفيان له پشتهوه بڕی


وهک باز و نێچیری


وە تۆ وتت ئەمە وەکوو گوشارێکه لەسەر سنگت


گۆران شاعیرە.


خهبەریان برد بۆ شا ئهوانه


ئهگهر له ئەرزهڕۆمێ ههڵ برد


کێشای شیر وقهدداره


لە مالیکی و عەبادی و نمونەی وەك ئەوان چاکتر نابن.


یەکێ ئەچێتە سەر دار


لە شارەکەی حهلهبجه


کلک بهيداغی شاهانه


ههر بهرنایه پهسیوه


لێم دهڕهنجی بهبێهۆ، بۆچی بۆ


یا سینهم ئهیشێ، یا خهفهخانه


لێک بڵند دهبوون به شیر


به ئهجهله و دهستووبرد


ئەمە بەتایبەتی ڕاستە بۆ ئەو دایک و باوکانەی پەروەردە یان سەرچاوەیان سنوردارە.


وڵاغهکهی لێ وهرگرت


ئای سهییدیم بۆ خۆش بێ


مهیلم بدهیه یان زۆر و یان کهم


سەرەڕای ئەوەش، سیستەمی تەندروستی ئەڵمانیا هێشتا نەیبەزاندووە.


سوبح و ئێواره، ماچ قهرزداره


قزلهر خۆشه پیرهمهگروون له شانی


تەمەنی مامناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە


من ئیستا سەرقاڵی ئیشم دواتر وەرەوە


بهینۆ بهینۆ هاتن، هاتن دهستهی دڵداران


ئهرێ ئهوشهو شهو پاییزه


ئهوه ههڵهیه و نابێت بوونی ههبێ


سێ گهز به گهزی کوردی


راو له کۆنه لاجانێ


لهبەریان دهکرد جوببیەکی پیغهمبەره


دهرناچم له مهنتهقه


له موسوڵمانهتی دا ههیه


نهجیبم - له دڵت لاده


ئەڕواحی لێ دهکر دقات


حهقی دایکم دهستێنم


نیاگیه بان چاویهو، مهمنوونم بووگه


باز نانیشێ له سهر ئهو زولفانه


خۆم دهزانم چهن سازگاره مێرگهپان


ههزاری وهک قهزنهفهر


دهی کلهی له چاوان کهن، مردم کهتانه


ههتیو ههتیو ههتیوه و


تۆ بڵندان دهکهی نهوی


دنیا به بێ زهماوهند


لشکر ئهو بهر ئهو بەره


کهسێک بيدينێ بهژنی دهتەزێ


تۆز گرتی بەری عاسمان


باشه من هەست بە ئازارێک دەکەم لە بەشی پێشەوەی جەستەم له سنگمدا


جیهانپهیما دهخوڕی


ئهی یاری جانیجانی


ساکهکهی بۆ ههڵدهگرم


کهمهندی شانه و شانت


ئەی ههوار ئامان هەی ئامان ئامان هۆ هۆ


کۆنتڕۆڵکردنە بەڕێوبەریەکان گۆڕانکارین لە کاری ئاسیشی یان هەنگاوەکان کە داوای کردار دەکەن لەلایەن کرێکارانەوە.


هەچ کهسێکی وهبهری هات


لە لیستەکاندا، ستوونیەکەی "ڕێژەی سەتی پشکنینی ئەرێنیە" پەرەی پێدراوە لەلایەن پۆلیسی پشکنینی وڵاتەکەوە.


گیان گیان خۆمی پێ رهش کهم


ئاورێک داییسا لە دوور


دوێنێ به چاوی خۆم دەمدييه


سووک بێ سینگیان ههڵ دێنم


ماڵی باوکت سهرهوژێر بێ


کهلله چوون بۆ عاسمانه


ئایا بۆچی دەبێت منیش لەسەر هەمان بابەت بنووسم؟


نهژی ئهو زاڵمهی دایبڕیم له تۆ


ئۆی کاکی جووتیار، ئهی وهی جووتت شاگوڵ بێ


ههوەڵ مالیکی ههژدەر


دە وەرە بمدەرێ ماچێ، دولبەری شیرین ئەندام


نهخۆشی کردووم هاوار پێم بڵێن له کوێ میوانه


خهڵکی دیکهش سوود لهو خوێنه وهردهگرن.


وێرانه ئهو دونیایه


قاقەز بگهیهنه عهلی موڕتەزا


رۆژێ نهبوو تهگبیرێ بکهی به جووته


بهو حهفلهیه و داوهته


داهاتوویێکی نادیاری هەیە


هاتن کافری بیحونەر


ئهگهر خوڵا بگرێ به یار


ههموو جیهانیش ئهم دیمهنه دهبینێت


ڕووحی من پکەی قوتار


ئیجازەم بده هاوار سەر پەنجەم بێنم


بێنه ههڵمژم برینی خوێناوی


موشکیلە نیە.


ئهوه لێک ڕاسان شهققەی شیران پهیدابو


ئهرێ سهر بگرێته قوڕ جا وهره سوبح و ئێوارێ


ئاش له خهیاڵێک ، ئاشهوان له خهیاڵێک


ههرزاڵێ، براکهم ههرزاڵێ


وه ئایا بەربوونی ئاوی لوتت هەیە؟


قاقەز پێم ناچێ بە خوڵای ناتوانم


ئاسکۆڵهی مهسته چاوه


چاوی ئهنگوته کوڕی


ئهمما مهسرهوێ به هەوای شەوبا


شابازی چەنگ به خوێنم


پاک ئاوریشم و سەدهفکار


دەرکی کردهوه مهجلیسی خانی


بهغيرەت و ممتاسه


سینگه دهزگا و دوکانه


محەممەد لاوی جڵهوکێش


هەندێکی لە وڵاتانی ئەفریقیا بەهەمان شێوە هەستێکی توندیان دژی سینیەکان هەبوو.


بۆ خۆت نهکووژێ و مۆڵهتت بدا


لە لاپەڕەی فەرمی خۆم لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووکی بابەتێکم دانا


حهیحهی له بهر پرپرێ گرتی کهندی دوێراوان


ئهوشهو شهو زستانه


بە یادی کانیەڕەشیە یادی شێری زەمانە


حکومەت نەوت دەکڕێ یان نەوت دەفرۆشێ وا ئەوەندە قەرزدارە


دنیا بۆ کهس نییه ههتا سەر


دەیکوت ئاوازەخانی


فهرموو سەرپشک به میوان


چیرۆکێک لە یەکێک لە کڕیارەکانت یاخوود لە کارمەندەکانت باس دەکەیت


دهیکهم به قوربانی سهر


کهسێکی ئهگەر جانفیدایه


زۆر جۆر گۆڕان له ژیانمدا روویانداوه


لەجیاتی ئەوەی، مرۆڤەکان پەیوەندیەکی نزیکیان هەیە لەگەڵ ئەڵپاکاکان.


چریکاندی له چوار کهنار


چونکە پێشتر لە شەڕەکاندا بەرگریان زیاتر دەکرد و بەهێزتر بوون


لە بۆ خەزای کوپەکان


لێفه و دۆشهگی مهخمەر


ئاوزهنگی لهعلى ڕوممانه و مهتای بهحرييه


له گهڵارێزانیش چاتر


لێوی ئهڵهی قهیتانه


ئایا ئێوه له من باشتر له تۆپی دهزانن


ئهبرۆی ماڵی کهوانه


وهکوو شێری گەرمهلان


بنەڕەتی مرۆڤ دەگەڕێتەوە بۆ ئەیپەکان


ده بڕۆ له سهرایه


به بێ فکر و بێ خهیاڵ


تۆم تەنیایە لەوێ.


پێم گوت دهست له ئهستۆی کهم


ئێواره تهکبیر، مهگره، بهیانی باران


به تۆفیقی ههق دهههندەی داوەر


ئهرێ دهمهکهت ههنگوین خانم گیان له قودوی چیندا


پرسیارێک دهکهم بزانم کێ ئەو تهشکیلاتەی بۆ تۆ داناوه


یارم گوڵه گهزیزه


پچنە بن پەڕڕەی هەوران


خهفهتبارم خهمم له لێو نیشتووه


لە سێ لاوە گەمارۆ دراوم بە حیجاب!


ڕاوەستان بۆ فکر و سان.


جیهان پهیما بهحرییه


فريات بێ حهزرهتی عیسا


زووتر پکه دهست و برد


دیسان پاییز هاتهوه له داخ کهلهم و لووشان


بهفره و خوێنی تێکهڵه


هەتا ئێستا، هیچ مارس-کۆڤ توانای دۆزرانەوەی نیە لە شەمشەمەی دڕندەدا.


ههڵه دهستنیشانکردنی نهخۆشیی


ناردی دوقەرە زولفی له پشتی شازەمانکردهوه


مەردێکی یهکجار ساحێب حونەره.


خودا نەکەردە دییەو بکا ئێش


دوازدە دوو زەرگی نادر


لهشکر بڕوا شانهوشان


فەقێ زۆر چاکی دەڵێ بە جەددی ئەو سەیدانە


چاوەڕێدەکرێت چەکدارە قین لە دڵەکان بە وڵاتانی دیکەدا بڵاوببنەوە


دنیا ببێته زهماوهند


یان بێزارن له جانه؟


له دهست کهس ناکا فينار


بەردتل بدە، بێ کار مەبە


ئهی وه سهرگهردت وم


وهی دهوای دهردهکهم جانێ


لای لای سووره گوڵ، لای لای تاقانهی دایه


ئیختیارت ههيه ئهمما به خوڵای خهیاڵت بهتاڵه


ههنیەی گوڵی کهنێره


سەر پاک پۆڵان و نووکدار


تۆ له کنی دامهنیشه


لە وێ بۆ کەس نەماوە هەتا بۆ ئیمە


عهلی پێم نهکا پهنێ


کوێستانم لە پشدەرە


ناتوانیت لەسەر مووچەکەت بەڕێوە بچیت؟


باشە، گۆرانیی چی دەڵێیت؟


بەدەست وشکی چاویانەوە دەناڵێنن


لەکاتێکدا هەرگیز وێنەم نەکێشابوو


جەرگی لەت کردم پەلی دارەبەنێ


بەنێوان کەلێنە تەنگەکانی ئەشکەوتەکە


شتێکی تر لە مێشکمە.


محەمەد بەتەمایە حەقیقەتەکە باس بکات.


پێم وا نییە زۆر کۆمیدی بم.


شێرزاد ویستی ئەو کچە ماچ بکات.


بەردەوام بن لە خوێندنەوە.


بەلاش ماڵی خۆتان تێک دا.


هەندێک شت هەرگیز ناگۆڕێن.


چۆن سوود لە بەستەر و بابەتەکانی پێشووت وەربگریت


مشک بەدوای دانەوێڵە دەگەڕا


وابزانم ناوی نێچیروان بوو.


من هەرگیز عاشقی هیچ کچێک نەبووم.


بۆ ئەوەندە زوو هاتوویتە ئێرە؟


کارەکەمانیان پێ جوان بوو


کاروان تەواوی ڕۆژ لە ژوورەکەی دانیشتووە و هیچ شتێک ئەنجام نادات.


دکتۆر چارەی پیاوە نەخۆشەکە دەکات.


کەیوان ھێشتا ئەم ڤیدیۆیەی نەدیتووە.


گوتتان کە هیچ کەس ئەوە نازانێت


ئۆتۆمۆمبیلەکەم لە نزیک ئۆفیسەکە دەوەستێنم.


حەز دەکەم بزانم.


زۆر برسیم.


پێویستە ئەو کتێبانە بخوێننەوە کە سوودیان بۆ ئێوە هەیە.


دڵی کەس مەشکێنە


قسەیەکی زۆر قۆڕی کرد


ئەگەر ئەوان بەدوای ئێمە دەگەڕێن، من دڵنیام ئەوان ئێمە دەدۆزنەوە.


لێم مەپرسە چی بوو.


دوای دەکەوم، بۆم ناگیرێ


چین یەکێکە لە گەورەترین هاوبەشە بازرگانییەکانی عێراق.


یەک و دوو و سێ و چوار و پێنج


هیچ دۆستێکمان نییە، جگە لە چیاکانمان.


لەبیرت ماوە نێوی چی بوو؟


من تێیان ناگەم.


ئەو لە فرۆشگەیەکی جووەکان گۆشت دەکڕێت.


قەت سواری ئەسپ بوون؟


دەتوانم هەندێک لە جلەکانت بە قەرز وەربگرم؟


هەتا بڵێی ژنێکی باش بوو، بەس حەیف پیاوەکەی هیچ نەبوو.


تکایە بێدەنگ بن. ئەوان بۆ تاقیکردنەوەیەکی زۆر زەحمەت دەخوێنن.


ئەمە پێشنیارێکی باشە.


بۆچی دەبێت داوای لێبوورین بکەم؟


من زۆر جار ناوی ئەو کەسانەم لەبیر دەچێت کە دەیانبینم.


هەر ساتە و لە شتێک دەچێ:


بۆ وردەکاریی زیاتر سەردانی وێبسایتەکەمان بکەن.


سەرپێچیی یاساکان مەکەن.


لە دڵمایە بڕوای بەرینی بە دەریا گەیشتن


لە زۆر وڵات دەبینرێت کە دۆخەکە ناجێگیرە


شین و شەپۆڕە و گریان


لای وایە داوای لێبوردنەکە شەرمنانە بووە


ئەو فریشتەیە هێناویە ئەوسا


بۆ چی زەحمەتمان کێشا؟


دەستێکی شکا بوو بە مناڵی


لەهی چۆنە پیتی بڕاوە؟


درێخ بۆ ئەو زەمانە، ئەو دەمە، ئەو عەسرە، ئەو ڕۆژە


وەک لە قورعاندا دەڵێ:


سواریان کردن پیادە


نەئەکەوتە پێش لە ڕیزی یاران


سالیکی سەبر و تەحەممول، بوردەبار و هیچ نەوێژ


منیش وتم نۆشی گیانت وێ.


بەڵام شەڕ هەر نەوەستا


ئەبرۆی بە وێنەی قەوسی تیرئەنداز


قەولت دا شێوم بۆ بکڕی


کە تەواو بوو بەجێ دێڵێت


چ خۆشە نەغمەکەی بلوێر، چ خۆشە لاوک و حەیران


گەورەترین ئارەزووی هەموو کەسێکە


نابێ کەس بینووسێتەوە.


ئەوەیشیان بە زۆر هەر پێ لستیتەوە!


«چڵکی دەستە ماڵی دنیا» وەک دەڵێن


هەریەکێ هاوار ئەکا: وا با خەڵات پەخشان ئەکا


قڕکردنی خەڵکییە


چەندین چیرۆکی ڕاستەقینە


پیرێک بوو ڕیش سپی، زۆر جوان و بە سەر و سیما


گیران شاعیر و نووسەر


بێدارە، خۆی ناسیوە


لە باخ و چڕ ئەوی دار و درەختە


ئەڵێی لە دەوری دەست و پێم


لە دوژمن ڕاپەڕیوە


هەر لێمان دەسوون شمشیر


تێم کوتا و هێنام و بردم تا کو ژارم کردە ژوور


بە سەید عەزیزم گوت، عوبەید گوتی: من نایەم


دونیا پڕ ئەکا دووکەڵێکی ڕەش


ڕادیۆ دەکەمەوە، ڕاستە


دێ و دەچێ بۆیان، بەخۆڕایی، بەبێ ماف و بەها


وەک «سیامەند»ێ لە چۆڵ و بەندەنێ


دیسان پاش تاوێک گوتم:


تا بناڵێنم وەکوو بلوێر بەسۆز


ڕۆژانە دەچووە فڕگە و تا نیوەڕۆ نەدەهاتەوە


دەرئەکەوت لە دوور بە وێنەی بلوور


لە شاری چاو لەبەر چرای نیئۆن شەوارەکەت


سوار ئەبوو بێ فەرق، جار لە جار خۆشتر


وەک تۆ هەناسەسەرد و سەحەرخێز و دەربەدەر


دڵتان خۆشە، دیارە لە ڕووسیا باش هاتوونەوە


فیتەفیتی شوانە، سووتی ئەفسەری تیپ و سوپا


تیری موژەت نیشانەیی دڵ کون دەکا بە نووک


کۆمەڵێکیش دەسبەسەر


لەدڵی خۆمدا دەموت


دەبێ بخولێتەوە کێو و تەلان و بەندەن و نیسار


ئەڕۆیی بۆلای دڵخۆشی ئەکرد


هەستم به دڵنەواییەکی سەیر دەکرد نازام چۆن باسی بکەم


ئەوانە سەرەڕای هەموو شتێک نەڕووخاون


چۆن پەنا بۆ مەی نەبەم، ساقی! ئەدی!؟


کەما و مەندۆک و هەڵز و لۆ پەڕیون


داری گوڵ، سەرو و چنار و لالەزار و نارەوەن


چ لە دەوڵەمەن، چ لە هەژاران


جا چ نەی بیکا چ پیاوی دەربەدەر


بە ڕیوایەتی مەفهوومی حەدیس


نە سروەی با و شنەی سوورە چناران


شەوێک زەغیم وەحید هاتبووە لای مەلا مستەفا


بە چواردەوری گۆلەکەدا چوارمشقی لێی دادەنیشن


لەسەر ماتەمی ئاوە بەردینە، سەرشین و سەرگەرمی شینن


هێنانیوە کافە و گوتی:


هەموو خەرجییەکانیشمی خستبووه ئەستۆی خۆی


جار جارە لە پەرلەمانی کوردستان دەردەکرێت


نە بۆڕە بۆڕی مانگای تازە زاوە


دەبنە پێشەنگی ئەوانەی وێڵی ڕاستی و جوانییەکان و خۆشەویستی و پێکەنینی ڕاستەقینەن


پارەت نەدابوومێ هاتم بە گژتا،


جا حەزرەت فەرمووی: چۆن عەشرەتی من


ماست و دۆ، کەشک و پەنیر، تۆزێ نەمابوو بۆ دەوا


جوانپەرستە پیری خاوەن زەوق و هەست


ڕۆژ نەبوو چەند کەسێک لەبەر چاومان نەکوژرێ


گشت کەس ئەزانێ کێیە و کوڕی کێ


بەقەمچی وەک خەرەزەن


ئەم هەرا و بەزمە بەهارە، یانە پەردەی سینەما؟!


ڕەمەزان بوو، ڕۆژێک قانیع بە قاقا هاتە ژوور


تفەنگی لەسەر شانی


دەستی ڕەشی ئیستیبداد


دوژمنە چەرخی فەلەک، بۆ پیاوی ساحیب عەقڵ و هۆش


بولبول و دڵ بۆ گوڵان، ئەو هەڵفڕی، ئەم دەرپەڕی


لە هەموو لایەکەوە خەتەری زۆر زلمان لە سەرە


دەبینین کە چۆن ئەمانە لە بەرانبەر ئاستەنگەکاندا چۆکیان دانەداوە


بێتە ئێرە، چۆنە هەی دێی ناکەنێ!؟


ئەو خوێڕییە بێکارە کە من لێرە دەرم کرد


قسەی خوا و دڵی پێغەمبەرت شکاند؟!


مەی حەڵاڵە بۆ منی وێرانەماڵ


ناردوویانن کە ئێوە لەگەڵ مەلا قسە بکەن


ئەمنیە وەک داڵ و قەل


من لە شۆڕش و ئەو لە بەغدا خەبەرمان لێک نەما


بۆ کەسێکە مەی: کە دەردی کارییە


گەردنی بێگەرد، بەوێنەی بلوور


با بڕۆن بزانم چ دەکەن؟


من موجتەهیدم، هاتم و تەقلیدی کەرم کرد


من گوتم تۆش تێبگە «ناگاتە دەریایە زنە»


ئەگەرچی قیبلەگاهی تۆ کەچە نوێژت نییە باتڵ


بێ کەسی، دەستە شکاوی، کۆڵەوار


کتێبی کوردی لە پۆستی سنوورەوە دێنیە ژوور؟


هات بەهار، ئەمما بەهاری هێندە پڕ سەیر و سەفا


فەرجیان تاب و تەبی کوورەیی حەددادی هەیە


لە کوێ بێنن پڵاو و گۆشت و خۆرشت و فڕ و فیسار؟


وەی لە تاوی فیرقەتت عالەم هەموو ڕەنجیدە جان


ئەو کوڕەی هێشتا لە ژوانێ ڕێی هەیە،


گەر دەپرسن مەنزڵ و شکڵ و لیباس و تائیفەی


بابم زۆر موسڵمانێکی بەڕاستی بوو، مەلاش بوو


گشت هاتوون وە پێشواز.


ئەوان وەک ئێوە ناکەن پۆکەر و پاسۆر و ئاس و نەرد


شێوازێکی سادەی تیا بەکارهاتووە


موشتەری وەک من لە مەیخانێ کەمن


دەی ئەنجنن، دەیکوژن


دەمناسی، لۆمەم کرد کە ئەو زوڵمەی بۆ کردووە


تۆش لەبەر ئەو ملهوڕانە ملکەچی؟


چونکە نازانین کێ لەگەڵ ئەو ئاڵمانییانە دێ


هەتا لە قەبرا باش قەرار ئەگرێ


کۆمەکی ئەکرد بە شەخسی زەعیف


داوای ئەو شیعرانەی لێ کردم، لەگەڵ خۆی بردن


مەردی مەیدان شێری جەنگاوەر هوزەبری کارزار


بەبێ باکی، بەدڵپاکی، بەپێخواسی بەسینگی ڕووت


کوڕم، وەرە ماچت کەم!


هەر ئەمشەو پێی دەڵێم، تۆزێک دوور کەوتمەوە


عەفوو بکەن من ناوم مەلا کەریمە، عوسمان نیم


بێستوون وەختێ کە لالەی ئەحمەری لێ سەوز ئەبێ


گوتم: «بەڵێ خۆم دەگۆڕم و دەچمە لای تەرەغە»


هاتەوە بۆ ماڵ بە ترس و وەحشەت


هێندێک چیلکە و پڕوپووشمان کۆ کردەوە و ئاگرمان دا


بیناکە داخراوە.


بابەتی دڵخوازم بیرکارییە.


دەزانم فکرەیەکی باش نییە.


شوقەکەم بەدڵە.


لە هەموو شتێکدا هەموو هەوڵی خۆم دەدەم.


هەموو شتێکی بەخۆ کرد.


سێ خوێندکاری چینی لە کۆلیژەکە وەرگیراون.


هێشتا هیچمان چارەسەر نەکردووە.


بە هەموو جیهاندا بڵاو بووبووەوە


ئەو وتووێژانە لە مانگی شەشەوە ڕاگیراون


بانگەشەی ئەوە دەکەن کە سەرکەوتوون.


پێویستە فێری سەبرگرتن بیت.


ئەوە بوەستێنە! ئەی نابینی ترساوە؟


حەزم لە یارمەتیدانی داپیر و باپیرمە لە باخچەکە.


ئایا کاردانەوەکانی بینەرێکی کورد و بینەرێکی بیانی وەک یەکن؟


ئەو، هەروەها خوشکەکەی، بانگهێشتی ئاهەنگەکە کراون.


سەمیرە یەکەم دڵبەری من بوو.


بۆچی دەتەوێت بگەڕێیتەوە بۆ کوردستان؟


لە شوێنێک دەستکێشی ڕاستم ون کردووە.


فاتمۆکێ وەی وەی کێل گەردن


عەبدولقادر زۆر بەخێرایی نان دەخوات.


ئەوە ڕێیەکی زۆر نوێکارانە بوو بۆ کردنی ئەوە.


نەشمیل خۆی یەکلا کردەوە لەوەی بچێتە کۆلێژی یاسا.


ئەو شاژنتە.


ڕەنگە مانگی دابێت بێین بۆ باشووری کوردستان.


دایک و باوکمم خۆش دەوێن.


ناوچەکە دەکەوێتە باکوری نێڤێدا کە ڕووبەرەکەی ھێندەی چەند وڵاتێکی ئەوروپی دەبێت


دواتر هاتن هەموویانی لێیان سەند.


ئەمن ئەو تشتانەت لێ ئەکڕم.


دەفتەرەکەم بزر بووە


ئامۆژگارییەکانت زۆر یارمەتیدەر بوون.


چنگۆڕکی سووری شای عەجەم...


بەرن و لە هەڵبژاردنی داهاتووی وڵاتەکەدا نەک هەر وەک


لە زەوی و ئاسمان بەدوای گەڕاین.


باوەڕم بەوە نەکرد کە بیستم.


پێشەوا عاشقی مەریەم نەبوو، ئەو عاشقی ئەلیس بوو.


لە پلەی یەکەمی لیستی فیلمە پڕداهاتەکانی ئەمریکای باکووردایە


کتێبەکە پەمەیییە.


سی ئاوسانی ساڕێژی: ئەندامەکانی دەردانی لە کەلێنەکانی ئەلڤیۆلار و ڕێشاڵی نێوانی سی.


چۆن پەیوەندیت پێ بکەم


دوو جار نایڵێم.


تکایە قسەم پێ مەبڕە، با هەمووی بڵێم.


فاتم گیان


هەردووکمان خەڵکی جەزائیرین.


بە تەقییەوە ئامان و دەفرم لە پێش موشتەری لادەبرد


زەلامێک بەرانبەر بە چڕوچاوی گامێشێک ڕیشی دەتاشی!


ژنێکی زۆر بە دیمەن موحتەرەم، کاغەز و پاکەتێکی کڕی


کاری من ئەوە بوو قاپی بەتاڵ لەبەر خەڵک هەڵگرمەوە


خوێنی دوو چاوی بەخوڕ دێ دامەنی ڕەنگین ئەکا


مەی ئەگەر وا بێ بەهای جامێکی، ئێران و حیجاز


ملی نەبوو، شەوانە نەیدەتوانی بە ڕاکشانەوە بخەوێ


کەسی وا بە سەبر و ڕازی بە هەر جۆرە ژیانێکم نەدیوە


با هەزار «زێ» و «گادەر» و «لاوێنی» ڕوونیشمان هەبێ


! بەڕاستی دەزانم سەعدی هیچی نەهێشتۆتەوە کە نەیڵێت


چونکە بەشەکانی جەستەی لەم بەشانە بەهێزترە


ئاگری لە ماڵەکەی بەردا.


چ لەو هەموو مەرەکەب و


ژوورەکەی خۆم دەناسم


هەر خەرێکن لەسەرەوە بۆ خوارە کۆمەلگا بگۆرن.


کابرا گرافیک دیزاینەرە، شارەزای فۆتۆشۆپ و ئیلسترەیتەرە.


ئەوان هەروەها تایبەتمەندی و وردەکارییەکانی ناوەکی تەکنەلۆجیاکانیان بڵاوکردەوە کە لە سیستەمەکاندا بەکاردەهات.


چییان لێهات


دووەم جەنگی جیھانی بریتی بوو لە ناکۆکییەکی نێودەوڵەتی وێرانکەر


سەردەمی بەرپرسایەتی سەرۆککۆمار بۆ ماوەیەکی دیاریکراوە


لە ئەورووپا چەند وڵات هەن؟


توانایی پەشێو نیشان دەدا لە وەرگێڕاندا


کێشە ئەوەیە کە ئەزموونی نییە.


نالی مەلایەکی باش و ڕۆشنبیرێکی گەورەی لێدەردەچێت


بۆ ئەمەش دەبێت لێهاتووییەکانی خۆت لە نووسیندا دەربخەیت


گۆران و شیرین هەمان شت دەخۆن.


هەروەها ئەوە ببینە: گەشتکردن و سەلامەتی


تکایە دابنیشن!


ئەو دەزانێت بۆچی.


هیوادارم کە لە کردنی ئەو کارە نەترسیت.


مەم و زینی ئەحمەدی خانی یەکێک لە بەرھەمە گرینگەکانی وێژەی کلاسیکی زمانی کوردییە


دیقەت بدەن کارەکەیان چەند بەوردی کردووە


لە پشت کتێبخانەیەکدا بوو


فێری یۆنانیی دێرین دەبم.


زۆربەی ھۆنراوەکانی لە بەندیخانەدا وتونی


ئهگەر دادهنیشن له مهجلیسی دە رەنگینه


ئێستاش دوو خوێندکاری ماستهر لێره خولی کرداریی دهبینن


ئهی هاوار یان زۆر و یان کهم


به قیسمهتێم بسپێره


بهو جووته چاوه، توخوا، تهماته چه بکهی


محەممەد رقی هەستاکوتی


ئهوشوکه ژییاوم وهدهزانم سەت ساڵە


وهک بهنهوشهی بههارێ خۆی ناگری له بهر تاوێ


ماندووی ماندووت حهساوه


بارگین چاک نهبی ناتوانێ


منیش هاتووم تا بیبهمهوه


به شاڵی پێغهمبهری حهرامه ئاوێ شووشان


لەماوەی پێنج كاژێردا هەموو نەخۆشیەكانی لە كۆڵ بكەون


چ دهکا بینایه سەر


ئهی سواری چوڵييان


وهڵڵا تازه پێگهیی


بە دایکی هەڵیان دەدا ایبنو حەنیفە.


سوارهکهی سوار بووی له وڵاغێکی عەسڵه شێر خەزاڵیيه


هانام ساڵح پێغهمبەر


ئهمن دوعا دهکهم


ئاسکۆڵهی قهسری شیرینه


دهڵێی ههڵاڵەەي شلک و کاڵه


هاتهو با بێتهوه


موواخیزەی ماڵ و منداڵم


ئهمن سوێندم خواردووه بهوەی ئهزهلی وئهبهدییه


له چهنگ ئهو گۆڵی مندار


بۆچی بێ نمهک له کن ئەمن خهڵات و بهراتت کهمه


قسەی تۆ بۆ من زیندهگانییه


بهو ئیشهڵڵايهی دهبو گیر


کۆش گشتی مرۆڤ چەند کەسە؟


ریشوەیان هاتبوه سەرسنگیسپییه


لشکرمان لێ دهژمێری


سی دهدەن بهسی باز دهدەن به باز


کیژی زولفت له سهر ههنبەت ڕاست و چەپ ڕاوهستاوه


ئارامی دڵم خستتمه بیابان


ههی کلهی له چاوان کهن، بمرم کهتانه


کوێستانان خاڵخاڵ، بهفری ناچێتۆ


له خۆیان داوه جهوههر


له دڵی پکاتهوه تيرئەندازييه


چاو وهک زیرەی کرمانه


له خۆت دهتا نووت و حونەر


لە دەستوری عێراقیدا بە ھەرێمی کوردستان ئاماژەی پێکراوە


خوێنت دهرێژمه مهیدان


قەرقەش و شێر لێکدانه


لهنجه و لارهکهت له دین دهرمی کرد


دۆزینەوەکان ئەوەیان دەرخستوە کە شەمشەکوێرەکان بڵاوکەرەوەی سروشتین بۆ سارس- کۆڤ.


خەمت تۆ بده به باد


به سهردهشت و به بانه


بێنه ماچیان کهم دەم برینهکانیان


له قالبيان دهستێنین گیان


دهڵێن، هات رابوورد گهردنبهخاڵ


سهەییدی ئاخری زهمان


نازناوی پله سێ و چواری بهدهستهێناوه


پالەوان بێنبیان بینم


قیسمهتت هات بۆ ئێره


من جهورم کێشای کێ نیشت له سایهت


دهچيه ماڵه خاڵاني


بلین ساحێب ناوە


ئێیستا دهبینی جهنگ وگاڵهگاڵ


ئاینی هیندۆس و جولەکە و ئیسلام شوشتنی دەستەکانیان لە دوای توالێت فەرزدەکەن.


کهمهند پخە سەر شانێ


گیانه تۆزی کهش و کێو


وە ھەروەھا خوێندکاران ماوەی چوارساڵ دەخوێنن


پاکی له بهر دهستی دان


نامهی من به لای ههر کهسێک چووگه


لهپێی نهکردبوو جووتێک کەوشی کودەری سەر نوقره بهندییه


دوو نارنجی سنگت دوو قامک لێک بڵاوه


ههچی مهقبوڵه له لات


دهستور به دهستم من حوکم ڕەوام


چونکه ئەقیدهیان ههیه دهلين به بيێ عومری خودای ئهجەل نییه


بریا نه له من بویایهی نه له ڕهش برۆيه


ئهوه هات بۆ به خێرهاتن کردنی شەعره ئاشقی بووه دهڵێ


جا توخڵا ئهو غیرهته چییه ئهوه بۆ تویە


وهکوو ههژدیها ناڵی ودهخوڕی


سنگم وەک باغی نمرود


هانێ گوڵ چهپکێ گوڵ بیده له بهر یهخهکهو


هەر داهێنان و گەشەکردنێك لە سیکتەرە جیاکانی کۆمەلگا.


پاره بدهو مهلا له مزگهوت دهرکه


شارەزای ئەو بووارەیە


ئهم گرفته بکهنه بابهتی تویژینهوه


ئەۆ ئەکتەری سینەمایت؟


خۆی ئهسپارد به سوبحانی


سەر چۆپی کێش ساحب یار


بهختم رهشه ههر وهکوو خاڵی رووته


دییەی من لە جێی دییەو بدا ئێش


گوڵو گوڵ چهرمۆ که دهدهخشێنێ


هاته ناو بۆکم کهرهو


بە دەبان و کوژتەری


کهمهندباوێ سەر ملی


لە ئێستادا ئەگەر بێتو حکومەتی عیراق یان ئێران بروخێن.


بههاران کهشاوهرزم به ئیمامێ رهببانی


باران بارانه نم نم تهڕمی کرد


پیاو میوان دهبێ له حەرەمخانه


دهوری بهو و بیلاوێنه


ئه دهوای دهردهکهم کاڵێ


رووباری سیروان بەعەرەبی


پێڵاوت سهر چاوم هات


ئەمڕو دھۆک ناوچەی زاراوەی بادینییە


ئهو دوگمه بترازێنه


له سهری نابوو شهدێکی ئەلوانی ڕهنگ عاسمانییه


سەر بهبێ ئهجهل ناشتهوە بن گڵی


ئهوێ شەویش نههاتهوه کابرا


عهبووبهکر تا عوسمان


چومکه دڵم دهسووتا


تاکه شتێک که له شهڕ خراپتره دیکتاتۆریهته


زندگانیم له دهس، مهگره، عالهمێ دهکهی


سەر و ژێر راخەری من


خاکم به بهر پاتهوه


جگەرە بۆ تەندرووستی باش نییە


خاڵێ ها وه بان، لێو نگارهوه


بۆ زێده له ههموویان به بێکیفایهتی به منت دا ئاوه


نهجیبه، پهرچهمی خاوت چینچینه


يهخسير نهبی تو ئهو جار


مەترسیە گەورە ئابوریەکە ووردە ووردە خۆی بەدەر دەخات


کوتی ئەو ئەستی دە زەریفە


بۆ وا عێجزی ئارامی دڵانه


دڵخۆشێم پێت بوو دهمگوت ئينشەڵڵا نيژراوه


کوتی ئهوه کێيه ڕامدهوهشێنێ


شهش و حهوتان دهکوژم ئهمنیش وهک کابرای نواوێ


سیستەمی ئەندڕۆیدی


به عومری سوبحان دانای بیێ زەواڵ


محەممەد شیرن لاوه له رێگایەی لا داوه


کوتی لە ڕکێف سوار به وهکوو مەرد


ئهمير ههتا خولەفا


بههۆی ئهوهی بابهتی کرداریمان زۆره


با دانیشین له بن داری ئهو قۆخه


چبکەم ئاوری جگهره


یاخودا ههر وا گهردوتۆز بێ


زانینی چەندزمانێک بەس نییە


نیوه شەو بوو تهواوە


خوێن له عەرزی هاته جۆش


تیری ئاشقت بڕیمی جەرگه


مەجرووم له سوێ وی ئەگهر بوو بێ گیان


دیسان باری خهم، وهی نیشتووه له لێوم


ئهو ڕهنگی گهندومی و ئهو قهدی شمشاڵه


دهستم فێره بهخهڵه


کهڕەی تهواو شێست ههزار لەشکر جمی و هاته خوار


ئێستا خەریكی پلاندانانم بۆ ئەوەی لە هەموو نەخۆشخانەیەك بەشێك هەبێت تایبەت بە كۆنترۆڵكردنی ئازار


تۆ بڵهی شاخی مار شیری مهلیچک بۆت ئهسێنم، نهتۆری


ئیعلانیشدیاندا.


چهم بێ چهقهڵ نابێت


ئهرێ وهی له سیلهی مێرقازی


ئهی سووارهکهی جوندییه


دهردت له ماڵی دنیام وهی بێ تۆ من شێت و شهیدام


ئهرێ ئهو شهو شهوی بهدره


خودا قهت نایدا به باد


من کاک هەمزهی بناوێ نیم شێرهمهردی نێو پیاوان


کوتی هەوری عاسمانێم گهواڵ گەواڵه


بهژنت دهڵێی تووله نهمامه و به عومری خودای خوڵقاوه


ئهی چاو باز و ئهبرۆ کهوان


قهستەم بهوهی که ئهبهدییه ئەمن ئاگام له خراپه نبيه


تۆ مههندیسی بۆخۆم رێم


راستهوخۆ پشکنینی فشاری خوێن دهکهین


به ویش مراد حاسڵ نهبوو


ئاخر بێ ئهسپ و شير ناچمه ماڵ


خانم گیان دهم له سهر خاڵان


ماڵەکەت بە سۆپای گاز گەرم بکەیت.نابێت


دایکی خوهت نییه، نایلۆن، نازنت بکێشێ


با بڕوات یارم بهو لهنجه و لاره


من له گهڵ تۆمه شاهی جیهانگیر


بزورگ به دوڕی لاڵ


بهردی سارد و گهرمت وەبەرپێی نایە


خۆت بسپیره به سهتتار


ئاوردانەوە لە مێژوو


بهنەرم و هێدی ئەو بهنییانی


وهک رهوهندان بارم لێره خستووه


جێگای تیرئهنداز ئهو هێش و ژانیان


قابیلهتیان نییه کوففار


ئەمجا یەکێ هەڵەدەو


له بۆ ڕۆژی دل هێشان


ئهگهر بۆ خۆت بزانی


له میسالی پووش و ئاگر


له دوای سوار دهبن ئهو ههزار ههزار


بهینی درۆ و تهفره دان


ههی دڵه -- ،مهگره، وهم دڵه کردگه بان


من خهونهکم وهدی دههات


له سلێمانکهندی بهشی بهگزاده


ئهمن نهختێک گەڕاومهوه ئهو منداڵه


ئیستیفادهت دهکرد لهو خاڵ و پهرچهمه


ههمووی حازری کرد کهمهند و ڕێ و شوێنی ئابدارييه


پێشکەوتووترین كۆمپانياى خزمەتگوزاریی مۆبايلە لەسەر ئاستى عێراقدا


خهزینه و گهنج به خهڵوار


فێری چۆنێتی بهکارهێنانی دهرمانهکانی دهکات.


ئهرێ خانمی رێبوار، ئهی وهی رێگهم له بهر ناچێ


بۆ تۆ نهماوم کچێ خۆشناو


قهدری زێڕ لا ی زهڕهنگهره


تازه که عەمری له چارده ساڵه


داعش لە گەیارە شوێنێکی تایبەتی داناوە و لەبەرچاوی خەڵک سزاکانی جێبەجێ کردووە


يهخسير نابێ له ئهوان


گهییه کافری بهدنەزەر


ئهمن حاڵی نهبووم مهحسولییهتم چییه


قەدەغەکردنەکان و رێگریە ناوەکیەکان


خهون دهبێنی به شەر


کوتی به بیلالی حهبهشییه


یکەومە سەر قسەی ساردی


ئهگەر شێخی ئیرشاد بيدينێ دهکهویتهکێوییه


له داوهت و بووکانم دهڵێم بهند و گۆرانی


تورکیا ئهندامانی داعش رهوانهی سووریا دهکات


محەممەدی بۆ خێوهتێ بەڕێ کرد


ئهوه دییاره ڕۆژه و زوڵاڵه


پێش بڵند و پاش کورتی گهردن ماریه


گوارەی لهعلى روممانت


شهرمی پێ ناوێ پهچهکهت لاده پهچهت لاده


شاخی دابه -- مێرگهپانی


عەسڵم عهرهبی ژێره


ههچ جێیه ڕوویان تیێ کردووه


دڵ دەستی کردن بهناڵ


ئێران لە ئەمرۆ چوارشەممەوە پابەندی رێكەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ وڵاتانی پێنج كۆ یەك نابێت


ساعهت له چواری شهوێ


لە پاڵ کارکردنی لەفیلم، جۆڵی خەریکی کارە مرۆڤایەتییەکانە


ئهمن به خوشکی دایی و بابيم قهبووڵ کردبو


تیخێکی بوو زارهلوو


که ههندێکیان بێ رهچهتهش دهستدهکهون


کهزیهت بهندی رهشماڵێ


میوان له شەڕێ


دڵهکهی وهرگرتم وازی لێ هێنام


دیسان باری خهم، ئای نیشتووه له لێوم


بابی حهمهشهمچهی نیم ریشان داکوتم له واوان


کڵۆی بهفر و ماستاوی پڕ له قهزوان


زۆر بێزارم لهم دهور و بارودۆخه


لهڕێی ئهڵڵا دا پێکبێنه کارم


ئەنجوومەنی پێشڤەچوونی زانستی ئەمریكا


دنیایان لێ پکه به زههری مار


ژمارهی نهخۆشخانه پسپۆڕییهکامان زیادکردووه


گوێ مهگره له تانه و تهشهری خێڵی بهخێڵان، عهزیزم


سهفهرو مهعامهله سهنگی مهحهکه


هەر سیرمۆکێت بۆ دێنم وهکوو خاڵی بهڵاوێ


حەزرەتی عەلی حەزرەتی فاتمەشی ژن بو


هیچ ڕامهوەستێ و مۆلهتت نهدا


من دهڵێم تۆ گوێ بدێره


بهفران گرت له کۆڵانه


لهبهر پرچهمی جوانه، لێوی میسلی قهیتانه


کاریگەری لەسەر هێڵی پیشەسازی هێنان و بردن لە ئاستێکدا بوو پێشووتر هەرگیز نەبینرابوو.


بهجێ بێله ئهسپ و شير


هەر سهت و بیستیان کوڕڕهیان مهسته چاوه چاو مەڕييه


سوێند دەخۆم ئە بەو کەسەی بۆ ئێمە لە زیندانە


هێنده مهحبوبه وەک حۆری عاسمان


سینگی ساقییه و شەربەت و کانی


تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان بەتایبەتی


تێی خستن گەڵا ڕێزان


ئیزراییل به ماڵیان فێر بێ


من بۆ تۆ مردوم سهرگهردان


وهکو ئاخر زهمانه


ھێلکەی کوند لە چەن ڕۆژدا پێ دەگا و جوچکەی سەرھەڵدێنێ


ساز بوون لهشکری ئەسحابان


زولفی دوو میتر و نیوه، یارم بهفره و باریوه


رهخنه له گرانکردنی نرخی خزمهتگوزارییه تهندروستییهکان دهگرێ


سبحەینێ هەتا ئیوارێ


عاشق دەبێ بۆیان بێگیان


فهرموو بفهرموو ئارەزووت چییه


هەوهەوی ئیمامیعوسمان


تۆز رێیهکهی بۆکان، نیشتیه له لێوم


دهروونم پڕ له بۆسۆ


خۆت گورجۆ کە دەس و برد


ماست نیه به دهمتهوه دیار بێت


نهمزانی کێ بوو جهرگی دهرهێنام


گەر بگیرێ له ئهسحابان


بهڕه لای تهنکیهوه ئهدڕێ


داييم له چۆلی هەر داد و ئامان


ئەرجو تۆ مهگره شاهی کارخانه


مێرده گولهکهت نابووده


بهو تانووت و حونەره


مامۆستایانی ئێستا ھەر یەکەی لە بوارێکدا شارەزایی پەیدادەکەن و وانە دەڵێنەوە


شەرت بێ خهریکی شهو ڕاوتبم


به عام سڵاوات بدهنهوه له دیداری محهممهدیمهدينه.


گەرنت بۆ پکهمه کوففارەی کهوسەر


کێ تهفرهی داوی بهردی لێ بارێ


وهڵڵا تۆم ناچێ له بیر


گەراوه نهچوهوە شهوێ بۆ مهنزڵی ئه وژنه


با ساز پکەن دهسکه و سار


هەروەها ووتی، "و هەرگیز پێشووتر پەتایەکمان نەبینیوە کە بکرێت لە هەمان کاتدا کۆنترۆڵ بکرێت."


له خۆت نابهستم چ جار


له سهر چی به سهرم دا هاتووه ئهوکاره


غهوز له منۆ نهسێنێ


وا لە خوی دەدا حونەر


به غیرەت و به جهوهەر


ئاورت تێ بهردام فاتم گیان


وهک تۆ دهیکهی وا نابێ


یاری من خاڵداره


لهجێی پشتیوان سەت نیمنازمی


ئێمه کەمێک تهڵخ ئهحواڵين


کوڕه نهترسی


زیندانه کۆتوبهنده


باب و باپیرت کێيه


یهکێک له ئهفسانهکانى تۆپی پێی جیهان


عهسڵه شێر خەزاڵيه


قۆڵی میوانی دهگرت له خێوهتێی وە ژوەر دەخست


ڕوحيان له بهدەن چووه دەر


ڕوحيان له سهر دهچوه دهر


بۆ ئیره خاکی خۆتانه


به گورز و شێر و خهنجەر


ئەمان ئەمان ئەمان ئەمان ئەمان ئەمان


لێم بدەن تانووت و هاوار


سێ پهنجهو کورتی دێنێ


بۆت پهیدا دهبێ زیندهگانی


ناسراوین بهو داوهته


ئهمان پکهم ههتەره


ئهمن جهرگم لەت لهته


لهشکر کران بەرامبەر


کا خهلیل قینی ههڵسێ


لە سەر سهری دهگەڕێ


دهرونم پڕ بۆسۆیه


دهچين بۆ خەزای کافران


به زمانی خۆش پیک بێنه کارم


هەموو عێراقییەکان بەبێ جیاوازی پێکهاتە، عەشیرەت و نەتەوە بەغدا بە حکومەتی خۆیان بزانن.


بوو به ناڵه و گاڵه گال


ئهرێ ناردمه خوازبێنی باوان لێم چووی به قیندا


دیمان لهتاو دووری، تاوێ


ئازاد گوتی کە ئەو زۆر کونجکۆڵە.


هەموو پارەکە سەرف مەکە.


بە هیچ شێوەیەک کارێکی ئاسان نییە.


هەر دەڵێی پابێدەیە و دێتەوە لەسەر کانی


زۆر دڵخۆشم بە ئۆتۆمۆبیلە نوێیەکەم.


ئەوەی زێڕەکەی وەرگرتووە بەوەی کە شووتییەکەی وەرگرتووە دەڵێ


خواردن و ئاویان پێویستە.


دەبێت هەوڵ بدەیت و بێیت بۆ ئاهەنگەکە.


بنکەی ئاگرکوژێنەوە ڕاست کەوتووەتە تەنیشت فڕۆکەخانەکە.


ڕێخراوی تەندروستی جیهانی ستایشی هەوڵەکانی سین کرد لە سەرپەرشتی کردن و قەدەغەکردنی بڵاوبوونەوەی پەتاکە.


چۆکت دێشێت؟


مێرخاس گوتی خۆزگەم دەخواست لەبیرم نەکردایە دیارییەکی لەدایکبوون بۆ سەمیرە بکڕم.


ئەمڕۆ پێویستە تۆ بە دۆست دەرچی کە باران نەما کەپەنک بۆ چی


کەیبانوویەک،


بژار دڵی چووەتە سەمیرە.


پێم خۆشە سپاسی هەمووتان بکەم کە ئەمڕۆ هاتن.


ئایا پێویستە هەموومان لەوێ بین؟


له جهرگت داووم زەرگه


بیللا نیەسم تاقەتی دووری


محەممەد زۆر بێ باکه


نا توانم بلێم ئاخر ئهمنیش وام


کەرتی کشتووکاڵ ئاوی زۆری پێویستە


به تهمای سهیری رێژاوه


گهپم پی بدەن کوڕ و کاڵ


ئهوهی سمێڵی سوور بێت ههمزاغا نیه


سەر ئهفراز ههتا شاشان


که زۆر هات قهواره بهتاڵه


هێمن موکریانی و کێشەی بەشیک لە هۆندراوەکانی گۆرانی کوردی


ئەبرۆی دڵی پیاوی دهگهزێ


به فهرمانی بێمەکان


کوتی دهبی ئهوه چ میللهتێکبن


پایزان دهچمه سهردهشتێ پێم دهڵێن شارهستانی


کهڕهتێکه نایکهمه دوو جار


کۆچهکهت خانم گیان بهرهو دوا بێ


لهوه دهپرسی فهقير ميوانه


بووم به نیشانه بۆ تیروتانه


بۆ ئەو مەبەستە درووست نەکراون و ناشێن


به یادی باڵا لاولاوێ


ئەمە بێزارکەر و نەگوونجاوە


له گوڵهزهردان وه سهر کهوتم


بهدەن به وێنهی گوڵی نهژاکاو


هانێ گوڵ هانێ گوڵ بیده له بهر یهخهکهو


بۆ یهکێکی دیکه جیاواز بن


چهن دهردی له دڵم دایه


به تهندروستییهکی باشهوه ئازادی بکهم


لە دۆڵەکانی تەنیشتیان خەریکی راوکردنە


تۆ بڕۆ بابت رازی بکه


خاتەمی خۆی فەرموویە ئێران بۆ ئێرانیانە


نزمیی ئاستی هۆشیاریی تهندروستی هاونیشتیمانییان


چاوی وەک جهللاب پکەن حوکمرانی


ئهتوی ڕوحبهر و ڕوحدەر


دهسرۆکهی له لا ئاڵۆز بێ


نهبادا له شاری مهککه ومەدینه ژن بۆت پکەن له سنگدانێ


لێم چوویه ده سهنگهرێ وا دیاره سوڵحت ناوێ


به ههوای شەوبا له ڕۆژههڵات وهره


ئامان دوکتور عەمرم چاوم


حهقی خۆم لێو دەستێنم


ههر وایه ههروایه پهنجهرهی بهرهو بایه


ئهرێ کاکی رێبوار، ئهی وهی رێم توولانییه


دهچمهوه مهریوانێ


کەمبەرهی لعلى ڕوممان


هاته دهر له مهيتەر خانه


ئا خاکی شیرینه


پێمهڕهشم رهفیقه دایمه له بۆ پاراوان


به کهس نابێ بریندار


زولفی پهرێشان کردووه ههوری له ملانیهتی


بۆ ڕۆژی لێ قهومانه


له ئاورێ دهچووه پێش


له ههر شوێنێک گرفتی ئهوتۆمان بینی


دهچییه ماڵی خاڵانت


مردن ههورازی قەوی


وڵاغی بۆ تاقهت کرد


مهتاڵی له بن سهر داناوه


ئهمنی ههژار کهوتمه داوی


دنیامان بۆ دهبێ ڕەوان


چهندین دهستپێشخهری کرد


نهخۆش و هیلاک زۆر بریندارم


دهچمهوه مههابادێ


دانیشتبوو خۆش ئهحواڵ


له قۆڵی کرد لغاوه


ها گهرنت بۆ پکهمه حهوزی سمێڵان


مۆسیقا لەهەموو کولتورێک هەیە


دنیات دانا سهرانسهر


ئێمە هەمیشە لە پۆلدا گۆرانی دەڵێین.


پێم سەیرە کە تۆ نەتدەزانی فەرھاد لە نەخۆشخانەیە.


کوڕەکە چوار کەروێشکی هەیە، دوو نێر و دوو مێ.


قسانەش بووە جێی پێکەنینی ئەو ئامادەبووانەی گوێیان لێ گرتبوو


برینداره و خهسته گیان


پاکی مهتاڵی عهسڵ چەرمی گاکێوييه


روحیان لە دۆزەق هەڵبرد


ئاسان نێ و کاری مەردانە


یار شڵهو خانان، شڵهو خانان


وەهای لەت کرد وهک خهیار


ههر وایه ههر وایه خاڵێک له سهر گۆنایه


ئهمنيش لهنگۆ بەژردارم


وهی لیمۆ ههرزان لیمۆ ههرزان خاڵهپهخشانیهتی


نهڵێی فهقيره و دهست به سەره


ماسی له بهحرا سهودا ناکرێت


ههر وایه ههر وایه پهنجهرهی رووی له بایه


دووسەت سهره پهیکانی له برینی دههاتهوه دهره


دهچیه چۆڵی و چۆل وڵات


ماڵی قهڵب سهر با خاوهنێتی


لەوانەیە لێت قەدەغە بکرێت کورسیەکەت بگۆڕیت لە لە فڕۆکەکەدا.


لێوی به میسلی تافتەى ئاله


به بێ ژومار بۆیان هاتووه له خهزنهخانه زیڕی سپییه


ئهو رهنگهت گوڵه زهرده ئهی ماڵی وێرانم


دهبێ دڵت نهسرەوێ


بۆم وهره دهرکی حهوشه


ههورازی بڵیند و نهوی


بەعومری خودای و ڕزقاوە


رۆژێک نییه سهد لانه له سهرتا نشێوێنن، نهتۆری


پاڵهوانێک له کافران هاته مەیدانێ، ئەو پاڵەوانە


گهلێک دهباران شەعره و گوڵئەندام


کهلاک دەخەن وهک قەل و داڵاش


کاتێک لهبارهی مالیکییهوه بۆ یاریدهرهکهی هیلاری کلینتۆن دواوه


به تهمای سهیری زۆزانه


ئهوه موسوڵمان لشکریان هاته سهرئ.


کوتیان ناردومانەتە بەیتەلماڵ


وا کهوتیته شۆن، مهگره، -----


ئهو شیرین ئهخلاق ئهو خوش ئهحواڵه


لێیشهوه سهر ناکهوی


دای هێنا بۆ نێو شانی


دوعای دايک بۆ عهولاد


له گهل شهمامەی مهمکان


بهخێر هاتی جار و بار


حازریان کرد دهگەڵ میرحوسین بۆ کوشتن


سهر زهنیشت مهکه ساحێب ئهحواڵه


بگره ههنگوون و نهبات


نهودیوه گەرنی دهلێی بلوره


به خودایهی بێ مهکانه دڵ خهمباری خهمانه


نێوبانگت بڕوا عهبداڵ


هينديک دهیانگوت خیر جێگای شییری قهزنهفهره


وهکوو قوببەی زێڕ ئی شانی سوڵتانی


هیند ساحیب نامووس و پیاوهتی بو


وەک تووله نهمام داییم دهلهرزێ


ههڵدێ لهیل و قهدره


گهللهو گهللهو گهلله


بۆ ئهو ببه موسوڵمانه


ترێلهکهم لێ وهرگهڕا و خهشهکهم ڕادهکێشان


له سهر باڵای بچکۆلهت وهی کهوتوومه له ناو جێدام


فارسەکان کەوتنە زیندو کردنەوە و بوژاندنەوەی زمان و فەرھەنگ


ئێمە یەكگرتووین بەرامبەر تووندوتیژی و رق


بە عام سڵاوات بدهنهوه له دیداری پێغهمبەری ئاخریزمانه.


ئەمن گرێو دهکهم خۆ له سهر ڕاستەی ڕکێفێ ڕابگرم


دهستی ماندوو لهسهر سکی تێره


ئاسکی مهیدهشت و گۆرانه


به من نابی رازی


قسان نهکهی یهک به یهک


پهنجا شەو بوو لەشکریان دههات بۆ مهککه تێکدان


قەسیدەی نێشتمانت خوێندووەتەوە؟


وهڵڵا به کهس نهداوه


سڵام لە مرۆڤایەتی


ئهی خانی خانانم


لەبارەی بەربڵاویی جگەرەكێشان لە كوردستان كرد


ئهو کهسه لێهاتووه بۆ ئهو کار و پیشهیه


مهک مهکه، مهک مهکه مهیجۆڵێنه


ههموو به گیان و بە سەر


گوێت له من بێ ئەی حونەره


ئێمه دهیکهین به قوربان


کافر پخه گاڵهگال


ئهرێ رهشهرهێحانه


ڕوونكردنەوەكەی ئەو مەحال نییە.


ههموو کۆ ئهبن شهڕی کوردانه


سەری منت بێتهوه به قوربانی سهرييه


دەتوانین بڵێین یەکێکی لە كۆنترین كتێبە کە بە فارسی نوسراوە


سویند به سهننهمی گەوران


گوڵ تهشپیه و ڕیشوه نیو گەزییه


دوو مانگای هۆلهندیم بوون تفاقم له بۆ دهکێشان


ئهمما ئاغام زۆری پەرته ئهو خهیاله


وا بزانه نان بۆ توخودا، دهتباته دایه


ئهو بهندهم له سهر هاته


بەدەس هێنانی نانن


فەسیبووک لە کام ساڵ دەستی بەکار کرد؟


ئهگهر قهلم دهدهیێ


ههسته بێره لام گوڵ وه پاتهوه


قوربانی لیمۆی دهست لێنەدراوت بم


کار کهوتۆته لێقهومان


ڕێکخراوەکان هەشت مەرجیان لەسەر پڕۆژەکانی حکومەت ڕاگەیاند:


سینگی دووکانی بهقاڵ


ئهم ڤایرۆسانه پێویستییان به كۆگای زیدهورێك نییه


ههلبەت ئهجهل ئهمنی هێناوه


کوڕی شێرعەلی شێران


رهیحانهی سهر دوێراوێ، شهو به شهو پهلکێ داوێ


لهگهڵ تهرزهی باریوه


ئهگهر دادهنیشن لە مەجلیس و دیوەخانه


عانێ دهڕۆی بۆ سهیران


یا نه بهو لهعنهته بی


ئاوی سارد و جێی راوگهی رازی عاشقان


پرسیاریان کرد له وانه


لە نێوان ئەوان کۆڤی-ئەڵپا ئەڵپاکە.


دەجهیلی و فوزهپلی لهشکرێکی گهوره و گرانیان دهکرد


بەڵام ئەو كوردانەی لە نزیكەوە ئەم بزووتنەوەیە دەناسن لەم هەڵوێستە بەگومانن


ھاوڵاتی ھەر لە یەکەم رۆژی دەستبەکاربوونیەوە وەک مینبەرێک خۆی ناساندووە


له عەرزهڕۆمێ ههڵ برد


ههر وهک شهراب له شێخان


له گەڵ شێست ههزار دینار


خۆت وەپاش مەخە لە دووژمن


لە رۆژی مەیداندارییە


کافرن ههڵیان داوه


ئێستا عەلی لە کتێبفرۆشییەکەیە.


بۆ وا ناڕهحەت بۆ وا شێواوی


ئیننا ليللاە و ئیننا ئیلهیهی ڕاجیعوون


پێی بڵێن خوارزات هات


حەڵهب ههتا میسر و شام


بهغدا لهکاتی خۆیدا مووچه دهدات


گرتیان دەرگاهی ڕهحمان


سهری نایهشێت پهڕۆی لێ بهستووه


کاری تۆ چارەگێکه یان سێ سهعاتی ئهسهحييه


چاوێکم دێشێ یهکێکم تانه


کاریگهریی گهورهی لهسهر خهڵکی نهبێ


چۆن نهشئهی کهللەم بزووت


پهیوهندیمان به کۆلێجهکانی پزیشکیی ڤێتهرنهری و کشتوکاڵهوه کردووه


بهژنێ باریکه رابرد، رهبی کۆره بم نهمدی


قهت زهڕڕێک نهدهترسان


کچەکەمان بە شقارتەیەک پەنجەی خۆی سووتاند.


دەی مامۆستا تێکی مەدە


هەمیشە بە شتی باشیش دەڵێن خراپ


وەرە ئێرە و ببینە چاوی مەست و بەژن و باڵای جوان


ئەوەش لە بەرژەوەندیی حیزبی دەسەڵاتدارە


هەموو ڕۆژێ هەتا ئێوارێ بچتە جووت و جۆماڵێ


کە بە چاو ئەنووست دڵی بێدار بوو


ڕۆژی هەینی تویتێکی کرد و تێیدا دەڵێت داوای لێبوردن دەکەم


بۆ گشت خەڵک بەتایبەت خوێندکارانی ئامادەیی نووسراوە


گوتیان پیاومان چوونە گەرمێن بۆ ماڵی قاچاغ


قەرارە مامۆستایەکی زۆر زانا لە خۆیان بنێرن


جگەرەشی تێدا نەبوو، هەر ویستم بۆم بکەنەوە


زێڕ بەڵایە، بێ وەفایە دەوڵەمەند


یەکە یەکە و دوو دوو لێک هەڵدەبڕێن و لەگەڵ تاریکاییدا تێکەڵ دەبن و دەڕۆن


لەو بارەیەوە ڕەتی دەکاتەوە قسەی وەها وترابێت


کوردێک گۆرانی شاعیر بێ، نابێ باسی ئێمەمانان بکرێ


گوتمان با بچینە لای خەیاتێک یەخەکەمان بۆ وەرگێڕێ


بە گومانم نۆ ڕۆژ و هەشت شەو لە بەحردا بووین


کابرایەک جنێوێکی دا و خڕەی لە چەخماخ هێنا بمکوژێ


شەوێک لەگەڵ هەواڵانی دۆڵەڕەقەی ڕایکردبوو


گوتم: هەموویان بە کاوە ڕازین، بیکە بە وەکیلی خۆت!


من خوا شوکور عەقڵم هاتۆتە سەرم و پووڵ پەیدا دەکەم


ئەوە هاسانە، ڕەنگە ئەو دیوی دیوارەکە ئاودەست بێ!


لە ناوماندا کەشیشێک و مەلایەکی نەجەفی پەیدا بوون


مارەکە ڕەق هەڵاتبوو، شێخ ناسر وە خەبەر نەهاتبوو!


حەز دەکا بە جەمێکی خەلاس کا، حەزیش دەکا بە مانگێک


ئەگەر دەستی بە قسە کرد ئەو دوگمەیە بکەوە!


دوای دوو ڕۆژیش گوتیان دوازدە تفەنگی بڕنۆی هێناوە


دەربارەی دەوڵەتانی ئەمریکا و ڕۆژئاواوە فەرمووی:


عەزیز مووسا نوختەیەک مەرەکەب کەوتە سەر سینەکە


هەر بە پەلە تۆزێک گۆشت هەڵدەپرووزا و قووتمان دەدا


بەڕاستی منیش ئیمزای ئەو ئاگربەسەم زۆر لا گران بوو


قەرار بوو ببێتە مدیری بانکی عەرەبی فەرعی قامیشلی


میرزا نابێ مەحتەلم کەی، من ئەمشەو دەبێ بچمە بەغدا


بۆ یەکەم جار کە چاوم پێی کەوت زۆرم خۆش ویست


خەڵکی دێ کە دەیانگوت بڵح و سووکە، مەلا دەیفەرموو:


تەنیا لە ژاراوە یەک تەنەکە گەنم لە ماڵێکدا هەبوو


ئەوسا زانیم کەر لەکوێ کەوتووە و کوندە لەکوێ دڕاوە


هەر من فیشەکێکم داویشت، ئەوان هەزاریان دەتەقاند


دڵم بە دیداری ئەو هەموو دۆست و ئاشنایانە گەشایەوە


لە جێگەیەکی دووردەست، لە سنوور حەبسیان کە!


حاکم قاوەیەکی خواردەوە و فەرمووی با دەست پێ بکەین


چۆنە زیاد لە هەموو دەمان، ئەمڕۆ دەمبەنە سەیرانێ؟


زۆری نەبرد ئەفسەرێکی پۆلیس بە دوو پۆلیسەوە هاتن:


دەبوایە تا دەست دەڕوا و دەلوێ، لە هەوای سافدا بژیم


وهکوو بازی خەم له بهر


زامی جەرگی من بە فەرموودەی گراوی سواری کورد


تۆیش دەستت لێ دابوومە شیر و سوباشی،


لەلایەک قات و قڕە


شوێن و ئاساری گڵاوی هیچ لە ماڵێدا نەما


بولبولە زاوا و گوڵ وەک بووک و دڵ هەروەک دەڵاڵ


بە ئومێدێکی بێ شومارە گوێیان داوەتە ئەو دەنگەی لە ڕۆحیانەوە دێت


ڕەئیس لە بێرووت گوتی:


کرا کاری ناڕەوا


لە ئەندامی تاپۆی وەکوو بوومەلێڵی


بەیتیان ون بووە وەکوو خۆیان


پاکی پشکووتن، بووە دونیا بە یەک حەشروحەلا


ڕەنگە ناوی لێ بنێی چوار تاقی سەرما تێخزاو


بەهیوان بگرمێنێ هەوری بەهاری


لەدەس ناچێ وەخت لێرە بەخۆڕایی، بەبێهوودە


تۆش تەشیمان بۆ دەڕێسی یادگاری شیرنە


فریشتە سیرەت، ئەندام بێسێبەر


هەواڵەکانیشم وەک منن


هەر من و دکتۆر کەمال


حەقی وەرئەگرت بە فەزڵ و ئینساف


هەر لە سەربان دار بە داری ڕایەڵی بژمێرە وەک


هەر کەس لە ماڵ هاتەدەر


شاعیری جوانی پەرستی دڵ بەسۆ...


مامۆستای نوێ ناوی ئەحمەد بانی خێلانی بوو


خواستم کە بڕۆم بۆ سەفەری ڕۆم بە سەیاحەت


بۆ چی لێی بخواتەوە بەرزە دەماخ؟!


بەخوا ئەمانە وەک سەگ و تاژی وان، فەرقێکیان ناکەم!


چەند جار بەجێم دەهێشت و دەگەڕامەوە و سەیرم دەکرد


جارێک لەبەر دووکانەکەم کابرایەک سرتەی لەگەڵ کرد


بە شەرەفم پیاوی وەک تۆ لە حەق گوتن ئازاترم نەدیوە


هەستام حەسیری بنەخۆم هەڵدایەوە، مارێکی تێدا بوو!


ژمارەی سەفحەکانیشم نیشان کرد کە باسی کوردی تیایە


حاجی نامەی لە بەغداوە بۆ دەهاتن من بۆم دەخوێندەوە


گوتی قەراریان داوە بچنەوە ئێران و شۆڕش هەڵگیرسێنن


چونکە لام وایە هەر ئەم ژیانەیە و یەکجاری دەبڕێتەوە


ئەگەر بڵێن پەپوولەی بەهەشت بووە، درۆیان نەکردووە


حاجییەکی نەخۆشی کوێتی هاتە بەرانبەرم لە ژوورەکەدا


بۆ کهوچکێک خوێن ناکهومهوه پاڕانە و لاڵە

موکریانی,بۆکانی


نهتۆری نهتۆری کچێ نهتۆری

موکریانی,بۆکانی


ئهوه زانیان قەزنفهر زانیویه محممەدیان سەر حیساب کرد شەعره کوتی

موکریانی,بۆکانی


گەشەی یەکەی تەندروستی بینراوە لەو نەخۆشانەی کە سۆزەوە چارەسەر کراون بە کارهێنانی ڕیمدەسیڤیر.

موکریانی,بۆکانی


سەرەرای بوون دەسەلاتی فاسد و دیکتاتۆریش، لە هەمو سەردەمێك هەر هەبوە.

موکریانی,بۆکانی


ها هاچەری خەزێنه

موکریانی,بۆکانی


گه دهردهدار بی بڵیێ حاڵم بێ حاڵه

موکریانی,بۆکانی


پەرزترین ترس بۆ ئەو پیاوانەیە کە لە پەنجانکانی تەمەنیاندان.......

موکریانی,بۆکانی


دوربکەوەرەوە لە دەستدان لە چاوەکانت، لوت و دەمت بە دەستەکانت.

موکریانی,بۆکانی


ئهرێ قهسهم بهو مانگه

موکریانی,بۆکانی


مرۆڤی خۆا، ئاژەڵی خوا، هەموویان جوان نین

موکریانی,بۆکانی


چون زەمانی پێغەمبەرەا

موکریانی,بۆکانی


ئاوری تێ بهردام دوو چاوی سیایهت

موکریانی,بۆکانی


کورد کەبابی هەمووشارێکی خۆاردووە

موکریانی,بۆکانی


له ههمووی شیر کێشانه

موکریانی,بۆکانی


ههموو ببین گیانفیدا

موکریانی,بۆکانی


لغاو ەڵای دەسته و شار

موکریانی,بۆکانی


ەڕووی جوگرافیاوە دەکەوێت باشووری ڕۆژئاوای ئاسیاوە

موکریانی,بۆکانی


خالق ههر ئه تو ههوی

موکریانی,بۆکانی


شهنگ ئهگهرزانی له خۆێ دا حونەر و زات

موکریانی,بۆکانی


له دنیای پیێ بکەم رفتار

موکریانی,بۆکانی


بەیتی محمەدی حەنیفە

موکریانی,بۆکانی


هەوڵ بدە سەردانی سرووشت بکە و دەروونت ئارام بکەرەوە

موکریانی,بۆکانی


ههمووی خهنجهری نۆ دووپشکی زیڕه و دهسکی خهنجەری ماهییه

موکریانی,بۆکانی


نهما تانووت و حونەر

موکریانی,بۆکانی


قهڵای فتاحبهگ ماوهلهبن ڕەواندز له دهشته دێیان دایه

موکریانی,بۆکانی


له کهند و له ههورازان

موکریانی,بۆکانی


دهيتوێنمهوه بهندی کرمەک و تۆق و تهلهسم و گوواره

موکریانی,بۆکانی


عسله سم تهبهقی شێر خەزاڵيه

موکریانی,بۆکانی


گورزی سیێ سەت باتمانی

موکریانی,بۆکانی


هیچ خۆشیم نهدی له رووی زهمانه

موکریانی,بۆکانی


ماونەوەی دوو مەتر دووری لە کەسێکی تر بەسە بۆ ڕێگریکردنی گواسنەوەی ڤایرۆسەکە لەم ڕێگایەوە.

موکریانی,بۆکانی


کوڕێکیزورممتاسه

موکریانی,بۆکانی


مەمکی نەکردۆ دەی دەی ئیشتیای لە دۆستە

موکریانی,بۆکانی


حاکم و حوکماتت ببێتهوه به قوربانی زنجیرهی زولفييه

موکریانی,بۆکانی


خۆمم بۆ سێدار کردووه ئاماده

موکریانی,بۆکانی


ئاورت تێ بهردام کهس نهماو

موکریانی,بۆکانی


ئهو به ئێمه دهوێري

موکریانی,بۆکانی


ڕوڵه ئاخر ئهمن ئهو مهمکانەم لە زاری تۆ ناوه

موکریانی,بۆکانی


کوتیاننهڵێی قهزنەفەر کوژرا ئێمه هەر نوکەری تۆین

موکریانی,بۆکانی


ئهو محەممەدی ساحێب جەماڵ

موکریانی,بۆکانی


یارم دهچێ بۆ سهفهر بیپارێزه خودایا

موکریانی,بۆکانی


شیرێکی بێ وچانی

موکریانی,بۆکانی


سهریان دێنين به تەوران

موکریانی,بۆکانی


پهرچهم له سهر کوڵمت لاده

موکریانی,بۆکانی


ئیستیفادەت نهکرد له دهسمالی کەژی رهشمار

موکریانی,بۆکانی


کهوی دهشتی بێورانه

موکریانی,بۆکانی


جهوههردهتکێ له چاوان


تۆ گیانت بوێ ههر به خودا بۆت دهڕههێنم، نهتۆری


ئەوەی تریان خەریکە هەڵدەوێژێرێ لە کێڵگەی بەرد


نە شۆڕەژن ورینگەی دێ لەبەر بێر


ئێستەکەش لەو دەشتە شەڕیانە لەسەر لاشەی ڕزیو


لەو ساڵەوە خازەم هاورد و چووبوومە تانجەرۆ سڵ بکەم،


ڕانک و چۆخە و


تومەز ئەمانە هەموو کە کاورای پێکوڕە خەوەری بردبوو،


قەزای لە نەجمەی پادشا کەوێ


هەروەکوو «شەمزین»، «شەمیلە»ی خۆش ئەویست


چلۆن بژیم لە شارەکەت


گوڵاڵە و سوێسنە و خاو و کەنێرە


لەم کاتە هەرکەسێ بە خەیاڵ و بە بیری ژین


عەیادەتی بوو لەگەڵ قسەی خۆش


چوونە پێشوازی، گرووهی سوێسنە و هەڵز و کەما


ڕووناک ئەبێ ئەرز بە تەجەللای زات


نەقدی دڵێ کە ڕائیجی سەودایی تۆ نەبێ،


هەموو پرزەن، زەمان کردوونی گێرە


ڕزیوە نووسەکە و خاو بۆوە پێکوڵ


ئەو کەسەی نەکرا نیشانەی تیری خەم،


ئەی دوڕی تاجی سەری شاهانی ئیقلیمی جیهان


گوتیان بەر لە هەرکەس لە تۆ و زەبیحی پرسیوە


گورجێ یەکێ لە دواوە دابەزی جێگە بگۆڕینەوە


ئەو کەسەی هێندە نەبوو زویر و زگار،


بۆی کرابێتە سەرینێ، باسکێ،


وەکوو مووسا هەموو ئەعزای کە ئەیبیست ڕۆژی کێوی توور


ئەو پیاوە خاڵمە، هۆو دوو کەسە کوشتیان و ڕایانکرد


مانگی «کانوونێ بەچلوان دەرکرام»


ئەو چووە ئێزگەیەکی پێشتر لە من کە لێک دیار بووین


مەیلی ڕاست هاوێتنی موژگانی دڵ پەیکەر دەکا؟!


ئەو کەسەی «تفڵی دڵی بۆ ژیر ببێ»


ئەو کەسەی پەنجۆڵە بکوشێ جاروبار،


بۆ ڕۆژی دامەزرانی کۆتەڵی حاجی من لە دەستا نەبووم


بەڕاستی سەربازی گومناوێک بوو کە قەدری نەزانراوە


تەواو دوو ساڵ و دە ڕۆژ ژیانم لەو بیمارستانە ڕابرد


دەبوو هەموو ڕۆژ بچمە چاخانەکەی و چایییەک بخۆمەوە


جوولەکەیەک هاتووە، بە دەوری بزن ئێستردا سووڕاوە


ڕۆژێک ویستم بچمە بنکەی ئێرانییەکان، کۆڵانێکم دی


ڕۆژێک بانگیان کردین و هەر یەکە سێ دیناریان داینێ


زۆر داستانی وا لە کوردان ببووە شەوچەرەی دکتۆران


شەو نەبوو چەند جار ئیجارەدارەکان ڕاستم نەکەنەوە


نەوەکا جاسووس بێ، با بڕۆین دوایە جوابت دەدەمەوە!


لاتوپاتی گەڕەک سەر لە هەووەڵەوە شەڕیان بۆ نامەوە


«ئەو جۆرە کتێبانە مەسووتێنن، دەیانبەمە ماڵە خۆم»


مەحموود ڕۆیشت و زوو هاتەوە، سێ دیناری دا بە کابرا


لە کوێ دەنگ درابام دەمکردە تەقە و خۆم ڕزگار دەکرد


دڕک هاودەمیەتی بولبول، پەشێوە حاڵەتی بۆ گوڵ


هەفتەی دووهەم لە قەراری ڕۆژێ حەوت پەنجاییم درایە


هەر گوتمان گڵەبۆتە، دەستی کرد بە پاڕانەوە، گوتی:


جاری وابوو خواردنم لە ڕستوورانەوە دەبردە ئوتێلان


لە باسی نەسەبیدا بە دمەلاسکەی شێخ سەمیع نوسیبووم: