Saat kaç lan?


Altı, abi.


Hayırlı mı?


Kumanda mı?


Oğlum yoksa...


Aaaa oğlum.


Hatta kalın sizi üçüncü kertenkele otice Deniz Paydaş Hanım'a bağlıyorum.


Müsadenizle uzatmadan hemen sadede geleceğim. Lütfen.


Ben evimi yani bu yaşadığım evi demek istiyorum.


Şeyde vardır, kayıtlarınızda vardır bu zaten.


Bu arada yanlış olmasın hani belirteyim.


İki bin yetmişlerde yapılmış daha yeni yani.


Yatak odasında gömme 3D printer, banyosunda on üç numara polimer fayans.


Aşağı ayrancıda bir ev.


Çorum Uzay Üssüne şuradan iki dakika trenle- Tufan Bey ne diyorsunuz?


Kabul ediyorum.


Yalvarırım ki kabul ediyorum.


Çok teşekkür- Harika.


Teklif detayları ve resmi sözleşme şifreli kanallardan size gönderilecek.


Size de size de.


Sungur seksen dokuz okay iyi Uçar.


Zaten uzun çiş herhalde.


Kaptanlık şartları.


Okey, bayağı uzun sefer bu herhalde.


Okey, kargo ne?


Bir dakika varış hedefine lan bu seferin.


Telefon metinde varış...


Tufan Numan altı Temmuz iki bin elli sekiz TC on elli altı.


[mesaj sesi] Okey, he okey girmiş.


[mesaj sesleri] Evet, tamam.


Bölüm beş.


Mülakatı ben yapıyorum.


Mülakat aşamasında görev detaylarını paylaşabiliyorum değil mi ben?


Bir telefon konuşması da mülakat sayılır değil mi?


Kenbenin yeni puzzle'ı çıktı az önce.


Onu beklerken sabahladım.


Eee Ece şey diyecektim.


Biz senle yeni çıkmaya başladığımızda hani senin fakültede bir yaşlı hocan vardı.


Profesör Morrow.


Bir gün ders çıkışı seni almaya gelmiştim.


Senle neden o gece yandım ne alaka?


Sana öyle salya sümük varmıştı ya işte o gavat herif. Hıı.


Karşına aminoasit koysak proton sanarsın falan.


Ben bilim kısımlarını çok anlamamış olabilirim.


İşte velhasıl, böyle bi' sanki film anı gibi gelmişti bana sen çıkıp anlatınca.


Kötü oluyor.


Filmin sonunda herkesi utandırıyor.


Yani işte filmin o çok süper bir şey yapıp herkesi utandırdığını çekmek ister misin?


Oğlum, benim yetmiş iki patentim var lan.


Ayda bir iş paslıyorlar.


Paramı nereye koyacağımı bilemediğimden balıkçılığa başladım anasını satayım Tufan.


Yok, yok, yok.


Sen bu kadar süperini çekmemişsindir.


Profesyonel sebeplerden mi aradın yani?


Saatlik ücretimi karşılayabilecek misin roket şoförü maaşımla?


Faturayı direkt federasyona kesersin.


Ece Yıldız profesyonel ücretlendirme sini açmıştır.


Faturası görüşme sonunda adresinize gönderilecektir.


Hiç öyle bir şey demedim.


Federasyon arayacak üçüncü kerdece bir şey aradı.


Ece toplam yirmi bin kredi artı Müller koleksiyonu teklif ettiler.


İki bin altmış iki.


Ufak gemi, büyük kargo.


Yani bir temizlikçi tutsak dönüşte yeter.


Sungur 89.


Gidiş geliş kargo salonunu...


Maksimum yedi ay. Okey.


O yüzden bir örgünlük mühendisi yolluyorlar seni yani.


Evet. Tufan.


Teşekkür ederim aradığın için.


Çok, yani şey, intihar görevi falan değil ama emsalsiz, emsalsizlik riski var.


Nasıl emsalsiz?


Varış hedef neresi?


Güvenlik katmanı Tufan Ulman tarafından sekiz derece arttırıldı.


Ece. Evet.


Varış hedefi Titan.


Kargoda iki adet termonükleer bomba.


Titan'ı ısıtmaya gidiyoruz yani.


Demek ki...


Bak, aşırı şifreli modda falanız.


Ece ben böyle bir şakayı düşünsem uyduramam mümkün değil.


Tufan bu bayağı önemli bir şey ha.


Niye böyle iki kişilik gizli kapaklı görev şeklinde yapılıyor?


E her zamanki gibi olabilir mi?


Başarısız olunsa yüzümüz kızarmasın işte.


Sen başka bir şey mi vardır altında diyorsun?


İşi kabul etmezsen söyleyemem.


Hee, oluyor ya.


Mesela federasyon işte atıyorum sana altı haftalık kontratın parasını veriyor, bir de defterlerine bakıyor.


Bakacaklar.


Okey.Sorun yok.


Benim defterlerim mühendisler odasında duruyor zaten.


Federasyona açık. Süper.


Sorun olmaz o zaman ya?


Tabi yarısı şimdi açık, yarısı görev bitimine zamanlı kaşeini de otuz gün vadeli alırsın.


Ya bizim eski sevgili olduğumuz gerçeği.


Ece ya şey, ben çok rahat değilim bu konuyu kayıtta konuşmaktan.


Evet ama ben teklife bir cevap verene kadar da kayıttan çıkamayız.


Ve benim cevap vermem için de bu konuşmayı yapmam lazım.


Bir itirazın var mı yani?


En başlıcası sana biri müneccim çipimi taktı.


Kendini şeker gibi mi yaptın?


Allah yalayana bağışlasın Tufan'ım.


Yani bu senin bugünkü Ece olarak fikrin.


Tamam ama dur bir.


Ya her hâlükârda Ece, ben bu teklifi sana eski sevgilimsin diye yapmadım.


İşte işe biyo organik mühendis lazım yani.


Bana gelen talimatnamede yazıyor.


Ha evet, lazım olduğunu görür görmez aklıma seni çağırma fikri geldi mi, geldi.


Ve evet, çünkü sanırım seninle biraz vakit geçirmek istiyorum.


Bu arzu da yani beş yıl sonra nereden geldi bilmiyorum ama sonra yok dedim, kızı darlamayayım.


Valla böyle demiş ve vazgeçmiştim aramaktan.


Ama işte sonra görevin detaylarını gördüm ve yani bilmiyorum lan.


Seni tanıyorum ya.


Bundan eminim.


Bu, milyonlarca hayatta bir kere gelebilecek bir görev.


İşte yani Titan'a giden otuz ikinci mi ne öyle bir şeyli insanlı sefer olacağız yani.


Bir de parası çok iyi.


Ece Yıldız teklifi kabul etti.


Faturalar ve iş akdi metinleri ilgili adreslere yönlendirilecek.


Kalkış tarihi ne zaman peki, o belli mi?


Tabii uzun yola gidiyoruz ya.


Böyle her şeye dörder, beşer kere bakılsın.


Ya her şeyi vakit iyice yaparsak son sıfır iki birde çıkarız bence.


Yılbaşından hemen sonra.


Seni üzeceğime kendimi üzerim.


Yükleri bırakıyoruz.


Kalkışta görüşürüz.


Bugün 15 yıldır ilk defa izinliydim.


Yani yıllık izin kullandım.


Bu kadar zamandır niye kullanmadın diye merak eden olursa vermediler çünkü.


[gülme] Türkiye'deki şeyi biliyorsunuz zaten yasayı ya.


Türkiye'de zaten çok yakın zamandır çalışıyorum da.


Ondan önce yurtdışında çalıştığım yerlerde de izin istediğinde şey diyorlardı yani maaşından keseriz, gidersin izine ne olacak falan diyorlardı.


Öyle olunca freelancesken zaten izin diye bir şey yoktu benim için.


Ben sürekli çalışıyordum freelancesken.


Değişik bir hismiş.


[gülme] Sabah daily var, girmiyorsun falan.


Güzel, hoş bir his.


Vacationing diye. Aynen.


Herkes bilmiyor ki benim izin yaptığımı.


Ya ona, ona ben de şaşırmıştım.


Çünkü ben daha önce hiç full time çalışmadığım için Türkiye'de.


Daha sonra ben burada aileme falan bahsedince yeni işe girdiğimde.


Çünkü son birkaç yılda hani çok iş değiştirmiştim.


Burada genelde şey oluyor yani anında başlıyor izin hakkın.


Hani ya bazılarına denk geliyorum, ona da çok şaşırıyorum.


Yani hani işe başlıyor bir hafta ondan sonra iki hafta tatil abi.


[gülme] Yani hani- Ya onu şöyle.


Hani bir sene, bir sene olmasa bile bir üç ay, altı ay bir bufferı olabilir ama yani bir sene çok uzun bir süre.


Yani öyle mesela sık iş değiştiren insanlar.


Belki şirket adam da aradığını bulamıyor.


Evet, bu sefer böyle üst üste biniyor yani.


Ya ben iş yaptığım işi çok sevdiğim için, onu da herhalde patronlar görüyordu.


[gülme] Bunun iznine çıkmaya niyeti yok falan diye.


Şey falan da olmuyor, bir sonraki seneye de aktaramıyorsun.


Bazı şirketler ona izin falan veriyor ama yasal olarak yanlış hatırlamıyorsam yılda yirmi dört günü kullanmak zorundasın.


O altı gün ekstradan şey oluyor.


Kullanmayınca çok şey oluyor yani sıkıntı oluyor aslında şirket tarafından.


O yüzden HR falan böyle sürekli şey yapıyordu.


Yoksa hani zaman kalmadı artık yıl sonu geliyor.


Başka zaman- İngiltere'de devlet hesap soruyormuş galiba bu adama niye izin kullandırmadın diye.


İşte muasır medeniyet mi diyeyim ne diyeyim yani?


O konularda gerçekten iş ahlakı konusunda çok çok ilerdeler bizden, birçok ülke yani.


Yurt dışında çalıştığım bu arada şey dediğin Dubai'ydi bu arada yani hani Dubai'deki şirketti.


Araplarda yani daha çok Türkiye'den çalışanlara biraz daha farklı bakıyorlardı.


Gidiyordu mesela kafasına göre.


Sen yapıyordun bütün işleri.


Türkiye'den kontraktör çalışanlara şey yapmıyorlardı.


Ya kontraktırlarda- Kontraktırlarda genelde hep öyle oluyor ama.


[gülme] Ben Dubai'deki adamın buglarını fixliyorum burada.


Sesim de çıkmıyor ama sen de bana gidip ondan sonra tamam, eğer kontraktörsen o zaman kontraktör parası vereceksin bana.


Junior parası verip Dubai'deki bir junior'un parasını verip de aynı şeyi yapmayacaksın.


Neyse, öyle yani değişik hisler içerisindeyim.


Eee tabii tatilde gibiyim.


Sonuçta yazlıktayım.


Akşamları da bol boş vaktim oluyor.


Oğlan dedi ki baba bir de yeraltı bölümü mü yapsak şu oyuna falan dedi.


Bi-- Oyunu paylaşıyordum zaten geçen sene bilen biliyor.


İşte kurcalaya kurcalaya programı, biraz da arada çok sıkışırsam internetten bakıyorum videolara falan ya da dokümantasyonuna bakıyorum.


Ses kanallarına ayırıyordum.


Bölümde mesela sound efekts bus'ına, channel'ına reverb ekleyebiliyormuşsun.


Eee kolay yoldan mesela bir yankı efekti elde etmiş oldum.


State machine yazdım bir tane.


Kodda da state machine nasıl yazılır?


Çünkü IOS app'i yapmaktan çok farklı neticede.


Aslında aynı yani bir ara yüz kısmı var.


Hatta yine XCoddaki gibi şey yapabiliyorsun.


Yani objeyi sürükleyip bırakınca direkt referans bağlıyor.


Yine şeyler var iOS'teki gibi.Mert.


Timer bittiğinde ki şeyi bir metoda falan bağlayabiliyorsun yine XCode'daki gibi.


Oralar falan benzer ama geri kalan kısımlar tabi yine kendine has.


Eee Applerde de state machine bir iki defa yazmışlığım vardı ama buradakiler biraz daha farklı.


Çünkü burada sürekli her framede çalışan fonksiyonlar var, animasyonları falan oynatan.


Eee o açıdan birazcık daha değişik.


Yuvarlanabiliyor karakter artık.


Eee şimdi işte animasyon ve müzik falan onlarla da uğraşıyorum bir yandan.


Öyle güzel, keyifli vakit geçiyor.


Eee çok uzun değinmeyeceğim oyun geliştirme ile ilgili ama bu şekilde.


Eee biraz bir şeyler olduktan sonra paylaşırım.


Böyle stüdik toplayıp- Hmm bahsetmiştim.


Eee toplayıp işte oyun oynatıyoruz onlara.


Güzel, keyifli bir ortam oldu.


Ben de bayağı bir şey öğreniyorum tabii bu yan-- bir yandan.


Bu şekilde geçiyor.


Biliyorsun abi yaz olunca, eee özellikle şeyden sonra haziran'dan sonra her şey bi dura-- durağanlaşıyor.


Bir de şeyler de artık okullar da tatil olduğu için hani çoluk çocuk, herkes şeye tatile gidiyor.


Muhtemelen Ağustos'un sonuna kadar bu şekilde devam eder.


Böyle biraz durgun geçer.


Eee ben de dün, eee bir tane etkinliğe gittim.


Eee benim eee eski çalıştığım, eee ilk çalıştığım şirketteki arkadaşlar düzenliyordu.


Agentin Coding diye.


Eee şimdi ben hani şeyi ara sıra kullanıyorum işte eee bu LLM toollarını ama eee bir yandan da hani görüp hani diğer insanlar nasıl kullanıyor, ne yapıyorlar da bu kadar çok övüyorlar diye eee gidip görmek istedim.


Hani uzun zamandır görmediğim iş arkadaşlarım da vardı.


Eee zaten eee şirketin ofisinde yapıyorlardı.


Hani şirketten gelenler vardı.


Eee yani iki tane falan sunum vardı.


Eee ilk sunum bu karşılaştırma yapıyordu.


Eee işte en çok kullanılan üç tane bu LLM toollarından bir tanesi işte Google'un Gemini'ye bir tane GitHub Copilot, bir de Anthropy'in eee Cloud Code eee toolunu karşılaştırıyorlardı.


Böyle birkaç açıdan eee el almaya çalışmışlar.


İşte bir UI eee oluşturma kısmından bakmışlar.


İşte ondan sonra bir eee istenilen şeyi veriyor mu?


Eee ikincisi işte ne kadar eee sana adım adım anlatıyor yaptığı şeyi.


Hani sen sürekli eee chat gibi yazıp şey yapmaktansa bir taskı veriyorsun.


Kırk dakika diyor, yazıyor kod diyor mesela.


Eee senden ne şeyi inputu verdikten sonra ben böyle böyle.


Hani sitenin kendisini veriyor.


Bana diyor, bunun aynısını yap diyor.


Orada benim an-- gördüğüm kadarıyla.


Çünkü ben hiç böyle bir karşılaştırma yapmamıştım.


Yani Google'ın Gemini en kötüsüydü.


Eee şey olarak en iyisi o diye.


Ama yani hani sunumun şeyinde sonunda benim anladığım şey, eee sunumu yapan kişi de zaten dedi.


O beni şaşırttı.


Yani hani sonuçlar tabii hâlâ böyle tartışılabilir, çok fazla tartışılabilir sonuçta.


İşte dediğim gibi kırk dakika çalıştırıyor, işte bazen eee işte yani hani sadece yaptığı bir işin maliyeti beş dolar, on dolar, yirmi beş dolar oluyor mesela.


Hani bazıları tabii diyebilir ya işte sen o projeyi başkasına versen daha pahalıya mal olabilir diyebilir ama eee yani çıkan sonuç hani sonuçta şey değil.


Production ready dediğimiz bizim hani hemen alıp deploy edebileceğin şeyde bir sonuç olmuyor.


Hatta Mac uygulaması falan da yazdırmış mesela örnek olarak.


Hani UI falan bir şeyler yapıyor ama hane fonksiyonel olmuyor, istediğin şeyi yapamıyor.


Yani işte hani Jira taskını mesela yani yönetmek için bir tane MacApp'i tarzı bir şey yapmış.


Eee ama yani benim anladığım sunumda da kendisi de söyledi.


Eee hani bu seviyeye bile ulaşmak istiyorsan, o işte Cloud Code'un iki yüz dolarlık bir şeyini kullanman gerekiyor.


Yani öteki türlü diğer şeylerin çok daha eee limiti hem az oluyor.


Bu istediğin sonucu alamıyorsun.


Bunlarda da limitler varmış, işte beş saatte bir sıfırlanıyormuş.


Ben hani dediğim gibi çok aşırı şey yapmadığım için, kullanmadığım için tamamıyla onların deneyimleriyle şey yapıyorum, aktarıyorum.


İşte beş saatte bir sıfırlanıyormuş da o limit.


Bir şeyler daha yaptırıyormuş.


Herkese farklı saatte verirlerdi.


Ya benim anladığım şu anda şey eee.


Çünkü bu eee cursor vardı en çok kullanılanlardan bir tanesi.


Onlar mesela-Mmm, değişiklik yapmak zorunda kaldılar paketlerinde.


Daha sonradan da işte limitleri arttırmak zorunda kaldılar falan.


Ondan sonra ben açtım Reddit'e baktım, millet bayağı sövüyor yani hani.


Çünkü herkes böyle çok çabuk.


Bana çok şey geliyor ya atıyorum işte yüz, yüz istek atabiliyorsun ya da beş yüz istek atıyorsun.


Ondan sonra şey oluyor.


Limite takılıyorsun.


Hani token başı ondan sonra ödemeye başlayacaksın kullandığın kadarıyla.


Ya benim işte dünkü sunumda gösterenler, yani böyle günde elli dolar harcayanlar vardı.


Yani hani sırf sadece hani bu projeleri şey yapmak için.


Hani günün sonunda şey yapmıyorsun ya, güvenebildiğim bir şey ortaya çıkmadığı için.


Hani gene sen üzerine bir zaman harcayıp onu gene biraz anlayıp şey yapman gerekiyor yani hani.


Iıı ve gene bugün de bir makale daha da paylaşmıştım.


Hani kod yazmak mesele değil aslında.


Yani hani onu okuyup, anlayıp, bütün o kontekste zihnine alıp daha sonra hani onun üzerine düşünmek falan diye.


Ama yani hiç kimse, yani sunumu yapanlar baya uzun süredir kullanan insanlar.


Iıı hani ilk çıktığından beri test edip şey yapan insanlar ve baya da para da harcıyorlar.


Yani hani bunların limitleri neymiş görmek için diye.


Eee yani kimse de böyle abi mükemmel iş çıkartıyor demedi.


Her sunumun sonunda böyle pros cons şeklinde göstermişlerdi.


Ee böyle yani başka bir sunumda da mesela işte daha iyi nasıl ee çıktı alınır?


Bu Cucumber diye, eee salatalık İngilizcesi bir tane test framework'ı var.


Birisi mesela onu kullanarak, ondan yola çıkarak onun test senaryoları oluyor.


Hani şey olarak onun girdisini o şekilde vererek bir şeyler denemiş daha iyi sonuç alabilmek için.


Ee hani doğrudan bir şey verip ya bana böyle, böyle, böyle bir app yap demektense hani test driven development.


Hatta şey demişti behavior driven development- Behavior framework.


Aynen öyle daha iyi sonuç alınabilir demiş.


Yani insanlar böyle sürekli hala bir şeyleri test etmeye çalışıyorlar.


Ben ara ara böyle daha yakın arkadaşlarımla konuşuyorum.


O zaman da bırakıyorlarmış artık çoğu kişi.


Eee hani istediği sonuçlara ulaşamayınca.


Eee hani eee çıkartıp parasını verip de kullanır mıyım?


Eee şeyi hala bende var.


Çünkü yani hani onların verdiği şeylerde de dediğim gibi ya en az iki yüz dolar harcayacaksın.


O en üst paketi alacaksın.


Ara sıra hani iyi sonuçlar veriyor.


Eee o yüzden ben hala ikna olmadım.


Eee o ne derler?


Sweet spot'a oluşana kadar product market fit oturana kadar.


Ve genelde de benim gördüğüm kullanan insanlar hep şeylerden kullanıyorlar abi.


Şirket veriyor hani lisansı.


O yüzden mesela en çok kullananlar o grupta sorulanlardan.


Eee ya biz zaten GitHub kullanıyoruz.


Hani biz bu şirkete zaten güvenmişiz.


Eee bizim codebase'i vererek.


Eee zaten GitHub için de lisans parası veriyorlar.


Copilot alıyorlar.


O şekilde de bütün şeye dağıtıyorlarmış.


Eee şirketteki çalışanlara dağıtıyorlarmış.


Eee yani diğerleri biraz daha azdı.


Benim oradaki yüz elli kişide gördüğüm kadarıyla.


Özellikle Google Gemini neredeyse hiç yok gibiydi.


Büyük şirketlerde dediğim gibi hep böyle şey Copilot kullanılıyormuş.


Eee bazı arkadaşlar çünkü çok daha farklı şirketlerde çalışıyorlar.


Eee farklı ülkeden şirketlerde çalışıyorlar, uzaktan.


Eee bölümün ilerleyen zamanlarında.


Evet, iyi ki şirketler var.


Şirketler zaten ödemezse hiç geliri olmayacak bu şeylerin.


İnsanlar çok tercih etmiyorlar çünkü.


Bu hype'ı da uzun bir süre devam ettirecekler gibi gözüküyor.


Hani iki senede bu kadar geliştiyse- Hımm...


Yap bana sunulan argüman o ya.


Bundan sonra kim bilir nasıl gelişir de işte gelişim lineer olmayabilir her zaman.


Hele hele bu tarz teknolojilerde çok daha hızlı durabilir ki ben LLM'lerin altı aydır falan hiç ilerlemediğini düşünüyorum.


Hatta agent işi de ilerlemediği için işte MCP çıkartıyorlar ki agent'ların işi kolaylaşsın.


Yani hep böyle bir-- şu inanılmaz derecede bu iş olsun diye para fırlatıyorlar probleme ve o paranın bir şekilde çözeceğini düşünüyorlar.


Bakalım göreceğiz.


Ben çözülemeyeceğini düşünüyorum ama- Yani.


Ben yani biliyorsun abi biz bilmiyorum, insanlar şeyi düşünmesin.


Ee, biz böyle okumadan etmeden bir şey üzerine şey yapmıyoruz.


Hani biz her okuduğumuzda burada paylaşmıyoruz ama yani gerçekten ya ben de sen de çok fazla okuma yapıyoruz.


Uzun uzun YouTube videoları falan var bize hep yani izliyoruz onları açıkçası.


Yani benim işte mesela gördüğüm özellikle işte Meta tarafında hani Mark Zuckerberg yani böyle NBA'e oyuncu alır gibi abi [gülüyor] ya şirketten araştırmacı alıyorlar, şirketten yönetici alıyorlar.


En son işte mesela Apple'ın Foundation modelinin başındaki adama yüz milyon dolar para vermişler.


Öyle almışlar Meta'ya.


Ama yani ben gerçekten hani şeyi de çok okuyoruz biz teknoloji tarihine vesaire de çok okuyoruz ama teknoloji tarihinde de böyle hani üzerine para atarak, ee, bir şeyler başarabilme şansın hiç yokmuş gibi geliyor.


Ya benim aklıma öyle bir ürün gelemiyor yani hani.


Yani çok böyle limitler koyuluyor.


Ekipler de genelde böyle beş on kişi falan bir ekip oluyor.


Onları ikna etmeye çalışıyorlar.


Ee, yani bir şeyler genelde bu şekilde çıkıyor.


Hani işte Apple ürünlerinden tut, daha önceki Bell Labs'taki ürünlere kadar.


Yani orada da bir sürü araştırmacılar vesaire var.


Sanmıyorum yani orada da böyle çok yüksek paralarda çalıştıklarını falan.


Burada o beni yani biraz şüphelendiriyor, ee, açıkçası.


Hani harcadılar, o para gitti.


Hiçbir gelir de elde etmiyorlar.


Hani benzer şeyi burada şey de yapacaklarmış gibi geliyor bana.


Ee, işte bu kendisi Super Intelligence ekibi kuruyormuş.


Çok böyle yüksek miktarlarda para harcıyorlar.


Yani genelde hep diyoruz biz on sekiz ay ama bir daha para enjekte edilmezse on sekiz ay sonra genelde ortaya çıkıyor.


Ama tekrar enjekte ettikleri için sürekli bir on sekiz ay daha erteleniyor.


Yani işte bunlar artık ne değişti?


Dediğim gibi yani ben o yüzden gittim.


Ben takip etmiyorum çünkü zaten boğazımdan içerisi zorla soktukları için- [gülüyor] Her yerde gördüğümüzden dolayı bir şekilde bana geliyor zaten.


Benim takip etmeme gerek yok yani.


Hani böyle bir AI şeyi olsun, bir de normal Hacker News olsun diye.


Çünkü hani ana sayfayı açıyorsun, otuz tane link var.


Millet de bıkmış yani açıkçası.


Sanki doğal bir şekilde gitseymiş.


Hani daha böyle olabilitesi varmış gibi geliyor bana.


Ama yani dediğim gibi, ee, ben yani her türlü yeni teknolojiyi takip ederim.


Ben Bitcoin zamanında ben ilk bitcoin'imi 2012 yılında almıştım.


Daha geç satsaymışım keşke ama işte şeyde de NFT'lerde falan da yani ben hepsini takip ettim.


Hepsinin de bütün şeylerini böyle makalelerini falan okudum ama hani biraz da belki onun şeyiyle aslında tecrübesiyle belki daha iyi yorumlayabiliyoruz.


Ama, ee, bekleyip göreceğiz ya.


Ben şeyi de blog yazısını bahsetmiştim, geçen hafta paylaştım.


Hacker News'de abi flag'ladılar ya blog yazısı tartışma çıktı hemen altında.


Yoksa birinci sıraya çıkmış The Hacker News'de.


Altına gene millet yorumları falan döşemiş bayağı.


Hepsini okudum.


Yani hâlâ yani böyle nasıl diyeyim?


Yani böyle yüz-değil-elli bir bölünme varmış gibi geliyor bana çok tartışıyorlar.


Fikir de beyan etmiyorlar.


Yüzde yirmi şu an çok heyecanlı, yüzde seksen de hiç heyecanlı değil.


O yüzde seksenin de yarısı, yani yüzde kırklık bir dilim de bunun hiç olmayacağını düşünüyor.


Yani teknolojide ilk adopt edenler vardır ya, her yeni çıkan teknolojiyi alırlar falan.


Şu an o safhadayız bence hâlâ daha.


Hepsinde hadi tamam Sam Altman dolandırıcı, onu biliyoruz.


O bir yerde onun foyası ortaya çıkacak, ki yavaş yavaş da kötüye doğru gidiyor OpenAI.


Ee, Mark Zuckerberg de bence hokkabaz bir adam da.


Eee, onun mesela bu kadar para harcatıp da şey yapması, yani yatırımcı mı diyeceğim, yatırımcıya da ihtiyacı yok.


Çok iyi çalışan machine learning, minik machine learning algoritmaları da bizim hayatımızı çok kolaylaştırabilir.


Ee, mesela Apple'ın işte Foundation Models'da mesela yaptığı, yani senin verinin içerisinden bir şeyleri bulup getirme.


Minik bir search engine gibi çalışma yani indeksleyebilme vesaire.


Yani bu tarz şeylerde, işte resimler arasından işte konuları falan detect edip ayırt edebilme falan gibi şeylerde-Daha çok kategorize edebilme, tagging yapabilme işte linguisting, tagging falan.


Bunlar aslında bizim hayatımızı çok kolaylaştıran şeyler ve machine learning bu işleri çok iyi yapıyor zaten.


Onları daha mükemmelleştirmek yerine hep büyük pastanın peşindeler ama büyük pasta hiç olmayabilir yani.


O bana çok garip geliyor.


Ray Kurzweil bir kitap yazmış 2025'te şu olacak falan diye.


İşte 2023'e kadar falan herhalde tutturmuş.


Onun da açıkçası çok büyük bir üçkağıtçı olduğunu söyleyen çok yer var yani.


Çok fütürist ama yani bizdeki fütüristler gibi değil tabii de.


[gülme] Çünkü Kurzweil şey yani synthesizer falan da yapan bir adam eğer aynı Kurzweil'sa.


Değişik kafada bir adam ama o yani her kehanet tutacak diye de bir şey yok neticede.


Ee bilmiyorum bakalım göreceğiz.


Başka bir şey gelmiyor aklıma.


Abi yani iki yüz milyon dolar maaş ne demek biliyor musun sen yani?


[gülme] Bir tek onun tarafı var.


Sen mesela atıyorum- Yok abi bunlar- Belçika'da Genk'te oynayan topçu ya üç yüz bin euro maaş alıyor.


Artık adam doyuyor çünkü.


Şimdi o Apple'daki adam da San Francisco'da toplarsın mekanlardan.


Herife iki yüz bin dolar maaş vermek nedir ya?


Tabii, tabii o- Süper intelligence ulaştığımızda iki yüz falan diyor.


Ya şey- İmza parası.


Bir de üzerine şey hisse.


O da böyle atıyorum dört yılda şey oluyor, parça parça veriyorlar falan.


Yani bilmiyorum.


Bazı insanlar yani kendi hani adam startup'ta CEO bırakıyor abi mesela.


Yani şeyi Meta'ya geçiyor.


Yani hani şeyi falan bırak- adam startup'ı falan bırakıyor.


O yüzden çok şaşırtıcı geliyor bana açıkçası.


Ya şey e-e, hani para seni çok cezbediyor.


Ondan sonra zaten emekli olurum, giderim diye düşünüyorlar.


Hani onu görüp ikna oluyorlar, o şekilde değiştiriyorlar diye tahmin ediyorum.


Çünkü abi iki yüz milyon diyorsun.


Hani Tim Cook haricinde mesela hani o-o parayı alan insan yokmuş Apple'da.


Yani hani sen bu adama hani o-o seviyede bir para veriyorsun ya, o kadar uçuk bir para aslında konuşulan para.


Apple dünyanın en değerli şirketlerinden bir tanesi.


İşte yılda dört yüz milyar dolar geliri var.


Belki alt, beşinci, altıncı seviye, belki VP seviyesinde ise falan.


Genius bir adam mı?


Ee hani Apple'da çalışıyor.


On device çalışıyor.


Ya da sırf şey için mi gene yatırımcılara ikna etmek için.


İşte şu şirketteki en üst düzey yöneticiyi de aldık.


Hani otomatik olarak aslında bir değer ortaya koyuyorsun o kişilerle birlikte.


Ama şey olarak bir değer yok gene, ürün olarak bir değer yok henüz.


Önümüzdeki sene 2026'da bu hani ekibin yapacağı iş ortaya çıkar diye.


2026'da tekrar konuşuruz muhtemelen çıkan işi.


Know how'ın da şöyle bir değeri var aslında.


Neticede Facebook bütün gelirinin çoğunu şeyden kazanıyor.


Instagram vesaire gibi mobil app'lerden kazanıyor.


Mobil app'in içerisine bu intelligence'i on device çalışacak şekilde gömebilir miyiz belki?


Onun know how'ını almaya çalışıyor olabilir.


Ben o paraya futbol takımı kurarım.


Amerikan ligi zaten kolay abi.


Sponsor monsponsor derken.


Zuckerburg daha iyi bilir de.


Değiş- Ama abi şöyle düşün yani sadece geçen gene ona da denk geldim.


Yani OpenAI'ın maliyetlerinin yarısı sadece şey maaşa gidiyor, diğer yarısı da data center'lara gidiyor.


Yani hani çok inanılmaz yüksek bir para böyle.


Yani hani düş-düşün işte iki yüz milyon veriyor, ötekine yüz falan vermiş.


Hani ortalaması elli milyon falan desen elli kişi şey yapsan yıllık sadece iki buçuk milyar dolar.


Sen belki şeye vereceksin yani hani o elli kişilik adamı çalıştırmaya vereceksin.


Yani çok bilmiyorum.


Yıllık tahmini cost'u on dört milyar dolar gibi bir şeydi.


O-o bir hastalık gününün maliyeti abim ne bileyim yaa yirmi bin, otuz bin dolar para ediyor.


Mesela topçuda da öyle sıkıntı var.


Altı ay yok abi adam.


Sen adama vermişsin iki yüz milyon dolar-Çok acayip riskler.


O yüzden diyorum yani ben futbol takımı kurmak daha mantıklı olabilir ama neyse bakalım vardır bir bildikleri diyelim var da yine zenginin malı bizziürtün çenesini yordu.


Bu yayın tabii yıktığı taraflar da var malum iş piyasasıyla ilgili konuşun, konuşun diyorlardı bize.


Aslında iş piyasası uzmanı değilim yani.


Hiç konu hakkında çok bir bilgim de yok.


Ancak bir o konuyu da konuşalım.


Şu an çok fazla işten çıkartma oldu.


Sonra onları okuyunca, öğrenince baya sinirlendim yani.


Çünkü çok beklediğim oyunlar vardı arasında.


Eee hadi Microsoft falan gibi devler AI'ı şey yapmak için işten çıkartmalar yapıyorlar ama genel olarak sektörde de bir şey var.


Bir de şimdi insanlar şey demeye başladılar işte AI çıktı için biz artık junior falan almayı bıraktık, işte stajyer almayı bıraktık.


E tamam da senior'un da belli bir havuzu var ve o senyörlerin yenilerinin yetişmesi lazım ki birileri emekli olunca ya da hayatını falan kaybedince senin yeni sinyal bulabilmen için o şeyin sürekliliği lazım yani.


Böyle bir sıkıntılı durumdayız.


O yüzden çok bir bilgim yok.


Ya ben de hani bireysel olarak hakim değilim ama çevremde çok fazla şey duyuyorum.


Onları açıkçası biraz paylaşmak istedim.


Öncelikle hani bize yorum yazanlar hani Türkiye özelinde belki biraz şey isteyebilirler ama ya benim gördüğüm kadarıyla hani bu Türkiye'ye özel bir şey değil.


Şu anda hani yazılımcı işe alma konusunda gerçekten bütün piyasa daralmış durumda.


Almanya'da da böyle.


Hâlâ böyle ufak tefek şeyler duyuyorum ben arkadaşlardan kendi şirketlerinde.


Ya işte biz, işte QA'cileri işten çıkarttılar, işte freelancerları işten çıkarttılar artık.


Böyle ufak tefek şirketler de değil.


Böyle yavaş yavaş artık hani bir şey var, daralma var.


Hani kovid sonrası çok yüksek anlamda bir işe alım oldu.


Çünkü hani herkes dijital işini halletmeye başlayınca, hani dijital ekosistemdeki aslında bir anda gelirler arttı.


Ama kovidden sonra hani o gelirler düşünce bu sefer hani atıl bir iş ortaya çıktı.


Ama hani o dönemde bir de bir sürü insan bu sektöre girmek istedi.


Hem işte yazılımcılığın verdiği rahatlık diyeyim.


Hani uzaktan çalışma olsun, hem diğer mesleklere oranla bir tık daha yüksek maaş ya da işte uzaktan çalışma sayesinde farklı ülkelere iş yapma.


Hani gene dediğim gibi Türkiye üzerinde düşünmemek lazım.


İşte Türkiye'den bazen işte, hani işte Dubai'ye, Amerika'ya iş yapıyorlar.


Yani Almanya'da yaşıyorlar ama Amerikan şirketine çalışıyorlar.


Böyle iki katı bir maaş farkı olabiliyor.


Hani normal okul şeyini takip ederek bir sektöre atılım yapan insanlar oldu.


Bir de bu bootcamplerle falan çok fazla insan sektöre girdi.


Yani hani bir sürü öyle ortaya startup çıktı ya işte bootcampe gelin altı ay da biz sizi hazırlayalım, maaş garantili size şey olsun gibisinden.


Böyle çok ilgi alakası olmayan hani meslekle doğrudan insanlar da ya hani ben niye şu anki işimi yapıp bu kadar uğraşayım onun yerine?


Ondan sonra keyfime bakarım gibi düşünüp çok fazla bu sektöre giren insanlar oldu.


Yani çok fazla işte bu arz talep meselesi.


Ama talep düştüğünden ötürü artık çok fazla da hani yazılımcı olup da hâlâ iş arayan insanlar var.


Ya benim çevremde de mesela işte dedim ilk şirkette hani bir sürü eski iş arkadaşlarıyla konuştum o şirkette de böyle dört sefer falan yani işten çıkartma oldu.


Hâlâ mesela neredeyse bir yıldan uzun süredir İşbakan, Product Managerlar, UX Researcherlar, Analistler.


Yani bu farklı alanlarda işte yazılımcılar gene mobil developerlar, native yazanlar çok fazla.


Böyle hâlâ şey var, iş arayan insanlar var.


Yani biraz bunu görüyoruz gibi geliyor bana.


İş bulanlar da genelde de böyle network sayesinde iş buluyorlar.


Artık böyle hani bir ilana başvurup iş bulmaktansa, hatta bazen artık ilan bile çıkmıyor şirketler.


Hani iş arayan bir tanıdık oluyor.


Yani ben birine referans göstereceğim, referans gösterecek insan bulamıyordu.


Çünkü referans için bonus veriliyordu.


Yani birisi ya işte bize frontend ci lazım dediği an, hemen ekipten beş kişi şey diyebiliyor ya benim tanıdığım bir frontend ci var hani onu mu alsak falan gibisinden.


Haliyle hani bu konudan konuya hakim olmayan insanlar şey düşünülüyor ya bu şirketler hiç eleman almıyor gibi düşünebiliyor.


En azından dışarıdan öyle gözüküyor.


Bilmiyorum, sen de bu tespitime katılır mısın?


Ciddi bir ilgi oldu fakat eee, işte bir milyon yazılımcı hedefi falan vardı bizde de biliyorsun.


Onun gibi sonucu çok düşünülmemiş işler vardı.


Bilmiyorum sonrasında ne oldu, nasıl gitti?


Eee, ama neticede hani çok fazla insan yetişti doğru ve ikinci kısma da aslında biraz katılıyorum.


Çünkü iyi iş yaptığını bildiğimiz, güvendiğimiz insanlar oluyor.


Daha böyle yaptığı işleri göstermeyi seven insanlar oluyor.


Yani eee, bizzat senin başvurduğun değil de şirketin direkt işe alımı şeklinde oluyor.


Mesela bizim şirkette sürekli yeni işe başlayan insan oluyor yani.


Eee, işe alım oluyor.


İlanı açılmasa bile bazen oluyor.


Bunu tavsiye ediyorum.


Mesela onu alıyorlar onun yerine hiç ilan çıkmamış oluyor bu sefer.


Böyle bir durum var.


Eee, doğru yani onların hepsinin etkisi var.


Ama en büyük şey özellikle arzın çok ciddi artması diye düşünüyorum ben de.


Özellikle junior ve mid seviyede arz çok fazla.


Yoo, aslında junior seviyede de farklılaştırabilen insanlar var.


Özellikle yaptıkları işleri paylaşan ama paylaştığı işler de böyle yüz bir gibi olmayan, gerçekten uğraşıp bir şeyler çözebilen insanlar var.


Hakikaten diyorsun ki bak böyle bir edge case'i bulmuş, çözmüş vesaire.


Ayıva söz elinde konuşuyorum.


Yani hep tasarım gözü olan yazılımcı şeklinde.


Eee, yani biraz hava atmak gibi olacak ama şimdiye kadar hiç iş başvurusu yaptığımı hatırlamıyorum yani.


Hani ben sizinle çalışmak istiyorum diye genellikle hep biz böyle birisini arıyoruz, gelir misin şeklinde geldiler.


Biraz aslında onu yapmak gerekiyor.


Ben özellikle böyle hani rockstar tabiri çok doğru değil ama sağlam developerların diyelim, eee, işsiz kaldığını pek görmedim.


İstisnalar kaideyi bozmuş olur ama genel olarak zaten meşhur olan ve iyi iş yaptığı bilinen insanlar ayrıldıklarını duyurduklarında hemen zaten arkasından bir teklif bir şey geliyor.


Eee, o şekilde çalışmak lazım.


Niye kendinizi bu kadar yoruyorsunuz?


İşte mesai saatleri dışında çalışmanıza gerek yok falan diye.


İtilaflı bir konu açıkçası.


O ekstra çalışmayı yapmadan o, eee, sağlam developer seviyesine kolay ulaşılabildiğini düşünmüyorum ben.


Yani en azından kendi gözlemim, deneyimim bu şekilde.


Yani sen mesai bittikten sonra oturup hala daha ekstra olmak istediğin developera doğru bir şeyler yapmıyorsan, ekstra işler yapmıyorsan, illa şirket için çalışmana gerek yok bu arada gece gündüz.


Ama mesai bittikten sonra kendin için de bu ekstra bir proje yapmaktan bahsetmiyorum.


Yani kendini geliştirecek şeyler, eee, yapmadığın zaman, o zaman işte daha standart havuzun içine dahil oluyorsun.


O zaman da iş bulman çok daha zorlaşıyor.


Ben şunu şunu yaptım ama yine de iş bulamadım.


Ne diyorsun sen falan diyenler olabilir.


Yani dediğim gibi benim gözlemim bu şekilde.


Eee, herkes için konuşamam tabii.


Şimdi biz hani biz genelde remote olarak çalıştığımız için.


Hani bu alanda iki farklı konu ön plana çıktı.


Birincisi güven.


Bu Silikon Vadisi'nde elemanın biri.


Yani adam aynı zamanda beş altı şirketle aynı anda çalışıyor.


Yani Reddit'te falan bunun grupları var.


Overwork muydu neydi?


Türkiye'de de herhalde Almanya'da da bu şey olarak sistemsel olarak çok mümkün olmayabilir.


Yani çünkü orada görülüyor kaç tane hani, eee, şirkette çalıştığın.


Ama bu insanlar kontraktör olarak çalıştıklarından ötürü, eee, hani sistemsel olarak bir şeyi göremiyorsun.


Hani bu adam hakikaten başka şirkette de çalışıyor mu diye.


Bu nedenle böyle çok fazla aynı-- yani birkaç şirkette aynı anda çalışan insanlar ortaya çıktı.


Bu nedenle de hani çoğu şirket artık, eee, çok fazla şeye yanaşmıyor.


Remote çalışmaya çok fazla yanaşmıyor.


Bu da tabii otomatik olarak hani, eee, piyasadaki iş ilanı sayısını azaltıyor.


Sen önceden atıyorum, eee, Ankara'da yaşıyorken, İstanbul'daki işe çalışabiliyorken artık hani sadece İstanbul'da yaşaman gerekiyor o işe çalışabilmek için.


Bir de ikincisi, hani bunun tam zıttı olan hâlâ remote çalışan şirketler.


Ya biz zaten remote eleman alıyoruz.


Ya bu remote elemanı işte.


Almanya'daki şirket hani, eee, niye gidip, eee, işte şeyden Fransa'dan ya da İsveç'ten alalım.


Onun yerine gider Hindistan'dan alırız.


Hani günün sonunda remote çalışıyorlar zaten.


Yani kendi çalıştıkları şirkette şey sayısı artmış durumda.


Hani eee, özellikle Asya ülkelerine, eee, kontraktör olarak çalışanlar bir de- Kibar olmana gerek yok.


Hintli diyebilirsin yani.


Ha- Zaten piyasanın domini olarak onlar ettiği için, domine ettiği- Aynen ya, ya bir de, yani hani, eee.


..Şeyi de görüyorsun.


Onlar kontraktör olduğu için daha da çok tercih edilebilir oluyorlar.


Çünkü şirketler hani şu anda nasıl diyeyim, genel anlamda bir şey var.


Bilinmezlik var piyasada.


Ama yapılması gereken biraz da iş var.


Ya biz hani yatırım yapıp işte ilan çıkacan rekrutaydır, on boarding dir, işte vesaire vesaire bunlarla uğraşacağınıza ya diyor ki ya biz hani bir tane kontraktör alalım, üç aylık bir kontrat verelim.


Hani işi yapsın, hani zaten işini beğenmezsek hani şey de yok.


Sen hani bir sürü zamanın harcamana da gerek yok.


Ben önceden mesela tam zamanlı çalıştığım şirketlerde denk gelmişti bana.


Ondan sonra kovuyorlar adamı.


Yani çok, çok daha kolay.


Yani hani o şeyden ziyade.


Hani bu işin bu şekilde olduğunu, ona göre zaten fiyatlandırılıyor.


Haliyle de şirketler artık hani ona yöneliyorlar.


Ya biz zaten hani bir tane full tam, tam zamanlı eleman alacağımıza ya işte Hindistan'dan vesaire gidip birkaç tane gene senior seviyesinde.


Hani onlar da şey de diyemiyorum yani çok daha kötüler de diyemiyorum.


Yani hani şey maliyeti çok şey olduğundan ötürü, düştüğünden ötürü.


Bir de mesela ben şeyle konuştum.


Hani geliştirdikleri üründen ötürü diyeyim.


O bana abi iki farklı yeni iş kolundan bahsetti.


Bir tanesi fractional working denilen bir olay var.


Hani kişinin yaptığı iş tam zamanlı değil.


Yani freelancer de değil.


Ama hani gene kontraktör olarak çalışıyor.


Ya da on saat çalışıyor.


Yani böyle çok ufak bir miktarda çalışıyor.


Belki hani insanların daha kolay aklında oluşması için muhasebeciler mesela Türkiye'deki muhasebecilerin yaptığı iş bu fractional işe denk geliyor.


Hani senin de mi muhasebecin var ama sana atıyorum, ayda ya da işte haftada bir saat falan harcıyor dimi üç saat falan harcıyor.


Bunu işte mesela CTO'luk için yapıyorlar.


Fractional CTO diyorlar ya da işte fractional developer diyorlar.


İşte ufak bir startup, işte bir marketing çalışma-çalışması yapmak istiyor ama full time tam zamanlı olarak bir marketing elemanı almak yerine hani çok böyle marketing alanında uzman bir adam var.


Yani böyle işini çok iyi biliyor ama çok pahalı adam.


Adama diyor ki ya gel sen beş saat bana çalış diyor sadece.


O zaman hem şey yapabiliyorlar, ödeyebiliyorlar hani onun parasını.


Hem de o adam o beş saat içerisinde gerçekten çok yüksek bir çıktı verebiliyor.


Hani işin çok iyi uzmanı olduğu için.


İşte, işte yazılım var, analistler var, işte tasarımcılar falan var.


Hani tasarımcı gidiyor gene haftada beş saat çalışıyor.


Sürekli bir ekran tasarımı olmuyor.


O yüzden hani arada sırada böyle işte yeni bir landing page var dimi, onun şeyini yapıyorsun.


Gene yani kontrat bir şekilde.


Ya ben böyle bir-- bu şekilde çalışan, ben başka bir arkadaştan duymuştum.


Kendisi de bu şekilde çalışmayı tercih ediyordu.


Yani ben diyor hani, şey yapmak bağlı olarak bir şirkete çalışmaktansa, hani o şirkete bu şekilde dört saatlik, beş saatlik, haftalık, on saatlik şeklinde şeyler de mesela o şekilde çalışıyorlar.


İşte HR hizmeti veren insanlar var sadece.


Çünkü niye sen atıyorum arada bir eleman alınca belki bir HR'lık iş çıkıyor.


İnsan kaynakları için bir iş çıkıyor.


Hani bu tarz işler olduğu zaman yani sürekli bir HR'ın sana bir faydası olmuyor aslında.


Onlarda da böyle işte üç saatlik çalışan HR'lar falan var.


Bunun çok yaygın, daha yaygınlaştığını söyledi bana arkadaş.


Hani sen kayıt oluyorsun, ben fractional olarak çalışmak istiyorum.


On saatlik bir şeyim var, zamanım var.


Bu şekilde iş bulmak isteyen, iş elemanı arayan şirketler de hani o platformlarına girip bu şekilde o insanlara şey yapıyormuş.


Bir tane vardı aklımda, şu an gelmedi ama notlara eklerim ben bu siteyi.


Orada mesela görebiliyorsun ve profiller de şöyle oluyor mesela ya Apple'da beş yıl çalışmış, işte atıyorum Meta'da on yıl çalışmış, beş yılda Microsoft'da çalışmış, işte fractional CTO'luk yapıyor adam.


Normalde sen bu adamı işe alsan çuvalla para verirken ya işte diyorsun ki ben sadece dört saatlik bir zaman gerekiyor.


Haliyle çok daha ufak bir miktarla çok daha büyük yetenekli insanlardan faydalanabiliyorsun.


He aynı ya o şimdi ikinci kısmı da mesela şeyden bahsetti artık.


Özellikle bu işte AI startup'lar olsun ya da büyük AI ile uğraşan şirketler olsun hatta ya da aklına gelecek her türlü aslında şirket olsun.


Bu şirketlerde bir de abi -Kendisi nasıl diyeyim hızla işe alınması gereken pozisyonlar olmuş, ortaya çıkmış.


Veri etiketleme konusuna data tagging'de de veri etiketleme alanında bazı şirketler şey diyormuş mesela.


Şu şu, şu alanlarda uzman.


Hani bizim işte ne bileyim artık belki modeli bir train ettiler onu çıktılarını birisinin hani uzman birisinin olması gerekiyor.


Atıyorum şimdi mesela IOS Development la ilgili mesela şeyler veriyorsa çıktı veriyorsa kullandıkları LLM haliyle o alanda uzman birisi gerekiyor.


Onun çıktılara bakıp bu iyi, bu kötü, bu iyi, bu kötü şeklinde denemesi gerekiyor.


Biz konuşurken ben de ona dedim.


Bu işte, tarım sektöründe de hani sezonluk işçi olur ya.


Sen hani hasat zamanı- Köle pazarı bile diyebiliriz yani.


Yani- Demek istemiyoruz de işte.


Aynen hani onun gibi böyle istekler ortaya çıkmış artık büyük şirketlerden.


Ya bize hani şu, şu, şu alanlarda uzmanım işte ne bilim PhD'si olan, doktorası olan yüz kişi gerekiyor.


Normal şartlarda sen o yüz kişiyi bulman yani kaç belki yıl, yıl alır?


Ama onun yerine artık işte bu platformlar sayesinde eee şirketler bu istedikleri şeylere ulaşabiliyorlarmış.


Ve hakikaten senin onu hani o yetmiş iki saat içerisinde vermen gerekiyor o beş yüz kişiyi.


Eee yoksa hani hiçbir şekilde şey yapamıyorsun, yani iş yapamıyorsun.


Bunlarda çok fazla artış olmuş Amerika'da özellikle.


Yani oradaki şeylerin daralmasının nedenlerinden bir tanesi de bu.


Hani daha çok böyle hani eee biz eleman işe alalım, bize bağlı olsun, çok uzun süre bizle çalışsından ziyade, ya bizim böyle bir ihtiyacımız var ve biz bunu hemen çözmek istiyoruz.


Hani birisi bize kişiyi bulsun, parası neyse verelim.


Zaten bu kişi çok kısa süre aynen çalışacağından ötürü herhangi bir bağımız da yok.


Hani şeyini falan ödemiyorsun, sigortasıdır vesaire falan ödemiyorsun.


Hani biraz daha bu eee Türkçe karşılığını bilmiyorum da.


Bu işte kuryeler mesela.


Ya da işte Uber sürücüleri.


Onlarda da böyle hemen yani atıyorum rush hour dediğimiz zamanlarda ya da işte yağmur yağdığında bir anda böyle çok fazla talep artıyor.


Bir anda senin bir sürü aslında Uber sürücüsüne ihtiyacın oluyor.


Bu sefer bizim sektöre de uygulanmış durumda.


Hani yazılımcılar da aslında işte hani eee Uber sürücüleri gibi ya da işte kuryeler gibi talep görmeye başlamış.


Eee en azından hani onun piyasada gözlemlediği, hani kendi eee ürünlerinden, kullanış şeklinden gözlemlediği sonuç buydu.


Eee ya ben böyle tek tük bunları duyuyordum ama bunun bu kad-- Bu ikisi-- konunun işte hem fractional çalışma hem de bu şekilde sezondaki işçi diyeceğim artık bilmiyorum yani.


Hani gig worker olarak eee çalışma işinin hani bizim sektöre de böyle çok fazla bir şekilde yaygınlaştığını duyunca ben yani bayağı şaşırdım açıkçası.


Zamanımın bir bölü üçüyle- [gülüşü] Tam olarak öyle çalıştım.


Kalan iki bölü üçüyle de bilmem nereyi çalıştım.


Evet, değişik kafalar.


Eeey yani çok ekleyeceğim bir şey yok açıkçası.


Ne diyebilirim ki?


O sırada şirket kültürü diye bir şey inşa edemezsin insanlarla.


Bunda bayağı manuel, Hindistan'da çalışanlara işte Kenya'daki değil mi?


Bir avuç zenci diye hâlâ söylüyorlar o lafımı.


AI dediğin şey Kenya'da bir avuç zenci diye.


Kenya'da bunun için çok kullanılıyormuş.


İngilizce biliyorsa zaten şey yapıyorlar.


Tagliettiriyorlar yani o zaman sen nasıl teknoloji diye satıyorsun ki bunu?


Arkada yine insanları tagliettiriyorsun falan filan.


Değişik işler.


Böyle bir şeyi insanların demek ki fırlatıp atabileceği paraları var yani.


O zaman insan biraz tabii bu gelir adaletsizliği konusunu fazlasıyla düşünüyor.


Çünkü Avrupa'da falan biliyorsun yani yüzde kırk, yüzde kırk beş vergi var- Kırk sekiz tamam.


Maaşı yüz maaş alınca yüzde kırk beşi gidiyor abi bekarsan.


Bu bir ünlemeden faydalanılıyor.


Ondan sonra gidiyor saçma sapan projelere milyar dolarlık yatırımlar yapıyor.


Yani o yatırımlarda da adam gidiyor Hindistan'dan şey tutuyor işte kalifiye işi tutuyor.


Yani en azından hani ben hani bunları anlattım, insanlar hani genel anlamda ne oluyor iş piyasasında, niye hani iş bulamıyoruz diye sorguluyorlarsa, hani nedenler bunlar?


Yani işte para şu anda yani benim gördüğüm tek bir kanala ayrılmış durumda.


Herkes oradan umutlu.


Geri kalan bütün şeyler, sektörler aslında çok fazla şey yapamıyor, bir şey bulamıyor hatta mesela [gülüş] ben onu da duydum yani artık şirket içerisinde şimdi hani eee sen hani AI ilgili bir şey değilsin, şirket değilsin işte Meta'da falan çalışmıyorsun.


Hani atıyorum SaaS bir şirkette çalışıyorsun.


Ama şirket içerisinde böyle ufak AI ekipleri kuruyorlar.


Ya işte biz bizim ürüne AI'ı nasıl entegre ederiz falan diye.


Şimdi o yüzden artık ben bunu birkaç arkadaştan duydum.


Ya biz hani ben atıyorum on boarding ekibinde çalışıyorum.


Bu hani daha önemli şu anda sektörde.


Atıyorum yarın öbür gün layoff olursa, on boarding çok artık önemsenen bir konu değil.


Ee, AI daha çok önemsenen bir konu.


E o yüzden herkes böyle şeye geçmeye çalışıyor.


Ee, AI'yla ilgili bir ekip varsa şirkette ona geçiş yapmaya çalışıyorlar ki işlerini biraz daha şey yapabilmek için, sağlama almak için.


O da mesela gene beni şaşırtan konulardan bir tanesi oldu.


Yani mantıklı olan o da işte abi şu anda [güler] bilmiyorum çok mantıkla ilgili değilmiş gibi geliyor sektör.


Hakikati orada yani.


Yani o ekip kapatılırsa ve o iş çıkarsa insanların toplu şikayet edip platform bırakacak özellik neyse mesela o tarafa geçmeye çalışırım ben olsam.


En kilit, en kilit şeyler neyse on-onlarda bulunmaya çalışırım.


AI'den ziyade çünkü AI geçici de olabilir bilmiyorsun ki. Tamam.


Yani işte Copilot mesela konuştuk az önce on beş dolar ekstra GitHub'a para veriyor, alıyor diyorlar.


Eyvallah ama şu an Microsoft'un compensation'ı olduğu için öyle.


On beş dolar.


Şirket uçak kaldırıp Valencia'da takım etkinliği yapıyorduk falan böyle abi.


Şimdi baya geek worker gibi yani hani.


Hani işte Uber sürücüleri ya da işte kuryeler olsun.


Hani biz de artık aynı şekilde çalışır duruma geldik.


Çok acayip değişti yani son iki üç senede.


Ee, ama tekrardan muhtaç olacaklar.


O gün de gelecek yani.


Zaten muhtaçlar şu an da- Ben de öyle düşünüyorum- farkında değiller.


Farkına varacaklar yani sistemler, eee, sıkıntıya girdiği anda, eee, farkına varacaklar.


Eee, ben indispensable bir iş yaptığımı düşünüyorum.


İşte animasyon, interaction vesaire gibi şeyleri seçiyorum.


Çünkü elinde yeterince veri yok o konuyla ilgili.


Eee, onunla ilgili de belki bir-bir yerlerde bir şeyler yazarım yani.


Çünkü, eee, o da önemli bir şey.


Ben son bir, bir buçuk yıl tamamen bu işe abandım diyebilirim.


Yani design, development arasında köprü olma artı, eee, işte animation, interaction işleri.


Eee, o tarafların çok kolay kolay parametrize edilemeyeceğini düşünüyorum.


Çünkü orası biraz daha bilimden çok sanat ya.


Bizim ağzımızla belirli işlemler yapıyorlar.


Ama karar verme işi çok be-benim yaptığım tarafta.


Çok fazla karar verme ve muhakeme yeteneği gerektiriyor.


Yani API'den, API'a bağlan, veri çek şu UI'ya bağla gibi bir şey değil yani.


O yüzden de aslında birazcık daha orada da içeride de dönüşüyorsun.


Eee, belki onunla ilgili bir şeyler yazmak gerekecek, eee, bir noktada diye düşünüyorum.


Eee o zaman şeye geçebiliriz, kitaplara geçebiliriz.


Başka bir konumuz yoktu diye hatırlıyorum.


Hıhı, var mı senin okuduğun kitap?


Doom'u çıkartmak üzereler.


Şu an Doom'u bitirmek üzereler.


Hatta parkta çocukları falan sallarken bir yandan Masters of-- başka vakit bulamadım çünkü.


Yani Wolfenstein diye böyle- Hmm ] Yandan oynanan bir oyun varmış.


Hatta şey yapıyormuşsun işte, askerler, vurduğunu askerler görmesin diye tutup işte sürükleyebiliyormuşsun falan kalıntılarını.


Onlar da Wolfenstein 3D yapıyorlar.


Bu oyunu nasıl hani şey yapabiliriz, first person'a çevirebiliriz falan gibisinden.


Shareware modelini deniyorlar.


Böyle paralel bir yapı olarak, eee, kendi çalıştıkları şirkette gündüz çalışıyorlar.


Hafta sonları da bu Commander Keen'i falan yapıyorlar.


Sürekli bilgisayarları kamyona yükleyip, eve gidip, orada çalışıp pazar gecesi tekrar geri getiriyorlar şirkete falan.


oyunun birinci bölümünü bedava herkese veriyorsun.


Herkes paylaşabiliyor.


Ve oyunun birinci bölümünü bitirince şey diyorlar işte şu adrese on dokuz dolar para gönderin.


Size ikinci, üçüncü ve dördüncü bölümleri gönderelim.


Sen de on dokuz doları işte şeyle PTT çekiyle yolluyorsun.


Money orderla.


Adam sonra şeye koyuyor.


Mutfakta şeyler var ya çıtçıtlı poşetlere diskleri, floppy diskleri koyuyor, kargalıyor sana.


Demişler ya, demo mantığı gibi yani.


Bütün bulletin boardlara falan atıyorlar.


Ama geri kalanını oynamak istersen para veriyorsun.


Sonra zaten öyle bir para kaldırıyorlar ki diyorlar bizim bu şirkette çalışmamıza gerek kalmadı yani.


Hem kendi bilgisayarımızı alabiliriz hem de bu adamlara muhtaç değiliz.


Adam diyor ki size kontrat vereyim.


Şirketin bilgisayarlara iş yapmalarını öğrenmesine rağmen.


Ben diyor ona göre diyor, yeni adam bulayım yerinize falan diyor.


O şekilde şey yapıyorlar.


Bir yandan adama oyun yapıp bir yandan kendi oyunlarını geliştiriyorlar falan.


Böyle çok değişik kafalar yani.


Nasıl bir mindset'te olduklarını görüyorsun.


Açıkçası biraz da özenmiyor değilim.


Yani şey kafasına özenmiyor değilim.


Sürekli pizza yiyip de üç kuruş parayla oyun geliştirmeleri değil de.


[gülüyor] yani şey kültürü var abi adamlarda.


Bunu ileriye daha nasıl taşıyabiliriz?


İşte adam üç boyutlu oyun yapmak istiyor ama PC donanımı kaldırmadığı için işte o partial rendering sistemi binary bilmem ne sistemi var onu falan buluyor John Carmack.


Sadece ekranda gördüğün kısımları renderlıyor, diğer hiçbir şeyi renderlamıyor.


Oturuyor, işte iki gün üç gün onlarla uğraşıyor.


John Carmack beş saat on dakika.


Geçende 1 şey çıkmıştı.


İlk başladan Python'a gömerek başlıyormuş.


Altı saat oğlum, pythonun alıp veremediği var da neyse Ruby'ye rakip ya herhalde biraz da ondan.


Hani bizimki iki buçuk saat olunca yuh çüş falan diyor üç saate falan yaklaştığı zaman.


Altı saat ciddi ama diye dinlenir ya.


Çünkü programlama özelinde konuşuyor sadece.


Ben merak ediyorum yani.


Anlatacağı hikayeleri Abi ben de- -nasıl yaptığını merak ediyorum yani.


Ya ben de hani nasıl diyeyim düşüncelerine önem verdiğim bir insan.


Hani farklı olduğu açısından, hani katıldığım açısından değil düşüncelerine.


Ama abi yani dinlenemiyor.


Çok bağırıyor yani böyle başımda zangır zangır şey oluyor abi.


Yani cidden yoruluyorum dinlerken.


Yani ne devam var abi?


Yani evet bir de tiz, bir de bağırıyor.


Yani adamın hani konuşma şekli bağırarak konuşma.


Çocukken sesini duyuramamıştır belki o yüzden bağırmaya ihtiyacı geliyordur.


Olabilir ama John Carmack iyidir muhtemelen.


O da şimdi yine artificial intelligence işiyle ilgili bir şeyler yapıyor vesaire de.


Orada anlattığı hikayeler falan da çok güzeldi, hoştu.


Yani şeyi falan nasıl bulduğunu anlatıyor, işte diyor iki üç gün ara verdim diyor çalışmaya.


Aslında benim yaptığım bana herkes bana matematiksel deha falan diyor ama diyor, ben diyor aslında lise matematiğinin ötesinde hiçbir şey yapmıyorum diyor.


Yani yaptığım işlerin hepsi lise matematik kitaplarında olan şeyler diyor.


Hatta millet dalga geçmiş yani.


Hakikaten şey, o da ilginç bir anektoddu.


Ee, adam tabii baya three d rendering de yeni şeyler icat ediyor.


Ama işte şey olayı var.


Adam onun zor olduğunu bilmiyor ya.


Bilmemek çok önemli bir şey.


Ya ben bunu yapamam demiyor adam.


Yani birçok büyük iş başarmış insanlar gerçekten onun imkansıza yakın bir şey olduğunu bilmediklerinden oluyor.


Yani ortak böyle biyografi falan okursanız yapılamayacağını bilmiyordum derler. Yani.


Güzel yani kitap hoş.


Çünkü Quake'de falan da çalışıyorlar.


Sonra işte John Carmack en son Rage oyununda çalıştı.


Oyun teknolojik olarak güzeldi ama orada da mesela neden başarısız olduğunu falan podcastte anlatmış yani.


Biz diyor başladığımızda çok yeni bir teknolojiydi yaptığımız şey diyor.


Ama üç buçuk sene sonra oyunu çıkartmak için hazırlandığımız da diyor, birçok firma diyor, benzer şeyler yapmıştı zaten.


O yüzden yeni gelmedi insanlara diyor.


Bunun gibi ilginç konular.


Neyse Masters of Doom şey başlayacağım.


Bir okuyucumuz mail atmış.


Onu sipariş etmiştim, geldi.


Onu bi okuyacağım.


Daha henüz okumadım.


Yani şu an Masters of Doom'dan gidiyor diyebilirim.


Niye hani biz kahve içmeyi bıraktık da ya da işte kahve nereden geldi?


Hani onunla ilgili sorgulamalarımız sırasında aklına gelmiş.


O yüzden bize sağolsun mail atmış.


Tabii merak ediyorum açıkçası.


Bugün okuyacaktım da uyumuşum ya! Ha!


[Kahkaha atar] İznin yani biraz şey yap- Ben kitap okumak benim için şey ama dinlenme zaten de- Doğru.


Uyumuşum bugün.


Ben şeyi bitirdim.


Taste of Paradise.


Benim çok hoşuma gitti kitap.


Özellikle işte bu, eee, alkol tüketirken ki ritüellerden bahsediyor.


Ve, ee, bu, ee, alkolün tüketildiği mekanlarda işte bar diyoruz ya mesela işte hani ano-- o isim aslında içerisindeki o bardan geliyor mesela.


Oradaki farklı kültürlerde mesela işte hani bara gidip orada içerken bazı yerlerde mesela işte hani Almanya'da, eee, bu Biergarten derler, eee, bahçede oturup hani içiyorlar.


Sen gidip, eee, almaktansa bardan böyle böyle farklılıklarından bahsediyorlar.


Benim hoşuma gitti.


Ama o kendisi bahsetti işte o barlarda falan içerken işte birisi herkese ısmarlayınca, eee, tek tek, eee, diğer kişiler de herkese ısmarlamak zorundaymış.


O, o yüzden böyle sen hani, eee, arada böyle güme gidiyormuşsun yani.


Birincisi ısmarlayınca üçüne birden, ikinci kişi de tekrardan üçüne birden is-is-ismarlıyor.


Hani aynı gün içerisinde aynı yerde.


Hani şey değil böyle sonraki bir sonraki sefere ben ödeyeyim gibi değil de böyle, eee, oradayken- Hoş geldin baş ağrısı.


[Güler] Hem- Beş kişi gitsen yandın.


Hem çok maliyetli hem de yani baya bir şey tüketiyorsun aslında alkol tüketiyorsun.


Ona göre daha farklı ritüelleri var.


Eee, onlardan falan bahsediyor.


Ben biraz sosyoloji- Çay ritüeli falan bahsetmiyor mu ya?


Çay seremonisi falan.


Aynen onlardan da bahsediyordu.


Eee, özel çaydanlıkları falan da var ya onların ritüellerde kullandıkları falan.


Bu kitap bitince, eee, ya bu kitap baya bir konuşuluyordu, Apple in China diye, eee, beni biliyorsun, ne zaman Apple'la ilgili bir kitap çıksa [kahkaha atar] ben herhalde yüzde seksenini falan okumuşumdur Apple'la ilgili kitapların böyle- Bu i'yi bahseden bir kitap değil ama!


Evet ya bu kitap, eee, yani çok ilginç bir kitap.


[güler] Eee, ilk yüz elli sayfası ağabey boş.


Çünkü bana Apple'ın tarihini anlatıyor.


Ben sana attım hatta bir kısmını falan.


Yani bu son yeni çıkan kitaplarda benim fark ettiğim şey en az dört yüz sayfa bu kitaplar.


Bu kitap aslında iki yüz sayfa olabilir mi?


Orada artık bir yayıncıyla mı ilgili bir şey var, daha fazla para hani çünkü sayfa sayısı artınca atıyorum yirmi beş euroya falan satabiliyorsun.


Dört yüz sayfa kitap olunca.


Hani iki yüz sayfalık kitabı satman zor yirmi beş euroya.


Hani o yüzden çok mu yazdırtıyorlar?


Eee, belki şeyi düşünüyorlar ya biz bunu çok yazalım.


Ya da işte ne bileyim hani böyle özet çıkartan siteler falan var ya.


Belki oradan dinleyecek diye düşünüyor olabilirler.


Abi mesela şöyle açarsın yani kitabı.


Ne Apple'ın tarihiyle falan ne alakası var ya?


Mesela Apple'ın fabrikasından savunma sanayiye çalışmak için mesela giden ya da kaçırılan bir adamın mesela hikayesini bi' açarsın.


Bir yandan espiyonajla açarsın yani.


Abi millet bir diken üstünde olur ve kitabı o gazla zaten bitirir.


Yani iki yüz, iki yüz elli sayfalık kitabı.


Sen şimdi Apple 2 vardı falan ilk başta işte Wozniak, Steve Jobs tanıştı falan dersen abi o zaten herkesin bildiği bir şey.


Bir de kitabın konusuyla alakası yok.


Abi yani bütün- Kitap Apple'ın Çin'deki etkisi üzerine bir kitap olduğu için- Evet.


Aslında Apple'ın hani, eee, yani daha çok ne derler, eee, üretim ve hani lojistik anlamında.


Daha özet olarak Apple'da, eee, yani tarihinden bahsetme nedeni de belki şey yani işte Apple 2, eee, hani Amerika'da üretiliyordu.


Steve Jobs'un öyle bir hayali vardı aslında.


Çok modern bir fabrika falan kurmuştu şeyde, eee, Amerika'da.


Eee, çok da maliyetliydi ama daha sonradan işte İrlanda'ya falan böyle farklı ülker onları anlatıyor.


Yani güzel detay var ama şöyle söyleyeyim abi yani hani yüz ellilik sayfalık içerik aslında bi' yirmi sayfada anlatılabilirmiş.


Çünkü dediğim gibi bak Apple 2'den başlıyor.


Ondan sonra işte Newton'dan falan ta o zamanlara kadar işte Macintosh, Newton, ondan sonra iPod işte.


Ondan sonra zaten yavaş yavaş hani üretim Çin'e kayıyor falan.


Ondan sonra yüz ellinci sayfadan sonra işler bayağı değişiyor.


Çünkü artık hani, eee, şey başlıyor.


Çin'de üretim başlıyor ve o üretim şeyinde Apple'ın uyguladığı taktikler.


Yani nasıl bulmuşsa bu adam artık bilmiyorum.


Eee, Patrick McGee diye bir tane adam.


Eee, bayağı Apple'da, eee, Çin-Yani Apple Çin'de çalışmış, elemanları bulmuş.


İsimlerini vererek detaylardan bahsetmiş.


Eee beni yani en çok şaşırtan şey tabii ki hani Çin'in genel olarak kendisi oldu.


Hani Çin'deki sistem nasıl çalışıyor diye.


Hani işte Türkiye'dir, Avrupa'dır, Amerika'dır bunlar.


Demokrasiyle yürütülen şeyler az çok böyle birbirlerine benziyorlar vesaire.


Eee abi Çin'de mesela orada da gene federal hükümet ve eyaletler varmış.


Federal hükümet bu eyaletlere belirli hedefler koyarmış.


Ya işte siz GDP'mizi yüzde on arttıracaksınız ama hedef o kadarmış.


O tamamıyla eyaletin kendisine kalıyormuş.


Böyle merkezden, böyle herkese, çok böyle detaylı olarak yöneten bir sistem düşünürken.


Tam tersine aslında hani hedefler böyle federal hükümetten geliyorken, eyaletler çok daha özgür bırakılıyorlarmış.


Bu özgür bırakılmadan ötürü de bütün eyaletler abi üretim çekmek amacıyla birbirleriyle yarışıyorlarmış.


Bunu da yaparken de abi, işte mesela Apple fabrika mı kuracak?


Apple aslında kendisi kurmuyor da, ona da geleceğim.


Hani işte eee Foxconn fabrika mı kuracak?


Fabrikayı inşaa maliyetini de ben karşılıyorum diyor.


Sana ben işçi de buluyorum diyor.


Geriye çok da bir şey kalmıyor zaten eee fabrikalarda.


Burada zaten en çok ön-ön-öne çıkan şey şirket Foxconn.


Fox adamın şeyiymiş.


Çin'de de zaten abi iş yapabilmek için çok fazla bağlantının olması gerekiyormuş.


Özellikle de bu Çin Komünist Partisi'nin içerisindeki insanlarla.


Çünkü bir sıkıntı çıkınca abi parti içerisinde hemen halledebiliyormuşsun eee çıkan sıkıntıları.


Hani nasil diyim sistematik bir olay olmuyor, tanıdık vasıtasıyla çözebiliyormuşsun işlerini.


Foxconn'un bu başındaki adam da adamın adını unuttum.


Bayağı da meşhur bir insan kendisi.


Adam abi şeyle eee bayağı bir obsesif oluyor.


Apple'ın işlerini alma konusuna obsesif oluyor.


Adam diyor ki bunu ben yaparım diyor.


Ve adamda da şöyle bir şey var.


Eee adam bu işlerin hepsini almak istiyor.


Çünkü abi eee Apple sürekli yeni ürünler geliştirdiği için ve bu ürünler sürekli değiştiği için biz her ne kadar işte hep iPhone üretiyor diyoruz ama işte bazen dışarıdan bakınca cihaz aynıyken içerisinde mesela çok fazla şey değişmiş oluyor.


Üretim anlamında da değişmiş oluyor.


Bu nedenle de abi Apple sürekli mühendis gönderiyor Amerika'dan.


Oradaki Çin'deki abi şeyleri, mühendisleri, bu fabrikada çalışan mühendislerin hepsini eğitiyorlar.


Bu fabrikada çalışan mühendisler de abi daha sonradan yani adam da çok zeki abi yani muazzam bir şey.


Apple'daki çalışanlar şey diyor.


Atıyorum yüz tane Çinli mühendisi eğitiyoruz diyor.


Hani eee şey yapmak için diyor, eğitmek için diyor.


Bir bakıyoruz diyor, o yüz kişi gitmiş, başka bir yüz kişi geliyor diyor.


Sürekli böyle çok totalde böyle binlerce insan eğitiyoruz diyor aslında üretim anlamında.


Foxconn'da abi bu adamları alarak şimdi Apple'ın işini yapıyor zaten.


Eee eğittiği diğer mühendislerle de diğer şirketlere işler yapmaya başlıyor.


Hatta bazı yerlerde Apple'dan para da kaybediyorlarmış.


Bu üst düzey yöneticiler de abi çok nasıl diyim, acımasız bir eee eee iş anlaşması yapıyor.


Hani şey diyor mesela adam otele çağırıyormuş.


Mesela iki tane eee üretim yapacak şirket var.


Birini bir odaya, birini bir odaya koyuyor.


Hemen karar vermeniz lazım diyor.


Bazılarına mesela şeyi bile zorluyorlar.


Yoksa diyor, ben gider başkasına veririm diyor.


Yani çok inanılmaz eee acımasız taktikler açıkçası.


Ve Apple hani bu şirketlerden kendini olabildiğince uzak tutuyor.


Her şey Foxconn'un.


Çalışanlar Foxconn için çalışıyor.


Apple'ın bir diğer yaptığı şey de abi makinaları almak.


Elli milyar dolarlık bir makine satın alımı yapmış bilmem kaç yıl içerisinde.


Sadece Apple için kullanabiliyor o makinaları.


Iıı bu şekilde çok inanılmaz farklı taktikleri var.


Çoğu Çin'in eee üretim yapan şeyler.


Biliyorsun hep bu eee denize olan kıyısında.


Ama çalışan işçilerin hepsi abi Çin'in orta kesiminden geliyormuş, iç kısımlarından geliyormuş.


Normalde köylerde, tarlalarda falan çalışan insanlar.


Ama işte tarlada çalışmak çok daha ağır bir iş olduğundan ötürü bunlar abi.


Çünkü işte Eylül'de iPhone tanıtılacak.


Herkes abi köylerden şeye gidiyorlar.


Ve ee yani abi bahsettiği rakam öyle böyle değil ya şey dedi mesela işte bir de Çin yeni yılı diye bir şey var biliyorsun hani onların yılbaşısı diyelim.


Eee o zaman abi kaçtı?


Beş yüz yirmi bin kişi.


Ee hani şey aslında dünyadaki en büyük gö-- insan göçü diyor.


O şeyi aileleriyle kutlamak için Çin yeni yılını.


Sonra tekrardan fabrikalara gidiyorlar.


Ve ee Çin'de de şöyle bir şey varmış.


Sen hangi eyalete bağlıysan yani o eyalette yaşamak zorundaymışsın şey olmuyor yani.


İşte Shenzhen mesela bilinen bir yer.


Aşırı gelişmiş durumda.


Ondan sonra fabrikaya işe gidiyorsun.


Dur şurada bi ev kiralayayım, burada yaşayayım diyemiyormuşsun.


Sürekli aslında hani nesil olarak eğer şeyin köyündeki okulda iyi değilse, hani nesiller boyunca sen aslında aynı işi yapmak zorunda kalıyorsun.


E okul iyi değil.


Tekrardan fabrikaya işçi olarak gidiyor.


Hani orada hayatını değiştireyim, o da tekrardan hani geri dönüyor köye.


Hani bilmiyorum ya ben okurken böyle çok üzüldüm açıkçası.


Hani hani Türkiye'den düşünürsen hani İstanbul'da iş yapmaya gidiyorsun ama İstanbul'da hiç yaşayamadığını düşün mesela.


Hani sürekli işte Konya'ya geri dönüyorsun.


Belli bir süre çalıştıktan sonra öyle düşünebilirsiniz.


Yani Foxconn'un şu anda bir milyon tane falan şeyi var, çalışanı var.


Sistem bu şekilde işliyor.


Yani ben kitabı yani okurken ııı, nasıl diyeyim, hem daha önceden hiç Apple'la ilgili düşünmediğim şeyleri düşündüm.


Hem de ee, olumsuz anlamda çok daha fazla şeyi düşünmeye başladım.


Hani kağıt üzerinde tabii hani Apple bunları bunları yapın demiyor.


Hani günün sonunda Apple diyor ki biz düşük fiyat istiyoruz diyor.


Ama hani onların bu baskısı, ee bu fabrika üreticilerini bu şekilde çalışmaya zorluyor.


Yani fabrikanın yöneticisi, ee tuvaletteki fabrika tuvaletindeki sabun miktarına kadar şey yapıyor, optimize etmeye çalışıyor.


Para kazanacağım diyor.


E Apple da zaten hani olabildiğince yani neredeyse yokluğuna iş yaptırtıyor bunlara.


Haliyle de adamlar da olabildiğince başka yerlerden kısmaya çalışıyor ki bir şekilde hani bu Apple işinden şey yapalım, kar elde edelim diye.


Eee yani çok açıkçası beni şaşırttı hani bazı şeyler.


Hem biraz şeyi gösterdi bana.


Bu komünizm nasıl işliyormuş Çin'de?


Eee, biraz onu gösterdi.


Bunu ben genelde bazı arkadaşlara denk geliyorum.


Hani kapitalizmin bu aşırı kapitalizmden bıktıkları için işte çare komünizmdir falan diyorlar da.


Hani sistemin nasıl işlediğini hiçbir şekilde aslında sınıfsal bir geçiş yapamadığını ve bu insanlar da zaten biliyorsun, hani fabrikaya gidiyorlar, şeyde kalmıyor, fabrikada yaşıyorlar bu insanlar.


Yani işte o şeylerden falan hatırlarsın, intihar edenler falan oluyordu Foxconn fabrikasında.


Ağa geliyor ki şey olmasın diye.


Yani böyle böyle farklı farklı taktikler uyguluyorlar.


Eee çok yani dediğim gibi beni şaşırtan bir kitap oldu.


Eee hem bu şeyler de nasıl üretiliyor yani?


Hani bu üretim şeyinde Apple product design diyorlar.


Eee bunlar bu ekipmiş.


Ürünü tasarladıktan sonra product design ekibi biz bunu nasıl üretiriz diye düşünüyorlarmış.


Daha sonra bunları hep bunlar sürekli böyle inovasyon yaparak çeşitli üretme teknikleri buluyorlarmış.


Ve daha sonra da tabii bu teknikler diğer şirketlere de geçiyor.


Bir de Çin'de abi şöyle bir şey varmış.


Bu özellikle şu anki Çin'in başkanı geldikten sonra bunu getirmiş.


Herhangi bir yabancı şirket Çin'e gelip iş yapmak istiyorsa bir tane Çinli şirketle ortak olmak zorunda.


Volkswagen gelip şey mi üretmek istiyor?


Belli, birlikte bir ortak şirket kuracaklar.


Bu şekilde de abi Çinli şirketler bütün know how alıyor.


Zaten şu anda işte ee şeyler olsun, Huawei'dir, Oppo'dur vesaire.


Bir sürü şeyin aslında Çinli markanın bu kadar şey olmasının nedeni hani Apple gibi ya da işte ne bilim araba alanında da işte Alman araba üreticileri gibi şirketlerin gelip o know how'ını paylaşmak zorunda kalmaları.


Apple tabii şey yapmıyor.


Eee ortak herhangi bir şirketle iş yapmıyor.


Partinin dikkatini çekiyor.


Hani Apple niye böyle bir şey yapmıyor diye diğer bütün şirket şeyler yabancı şirketler yapıyorken.


Şimdi bunlar Apple'ın işte supplierları.


Bu ürünleri kendisine tedarikçileri, eee sadece Apple'a tedarik ettiklerinden ötürü Apple hani atıyorum bir sonraki nesilde bir şeyi değiştirdiği an o şirket batıyor gidiyor onu o yüzden abi o şirketlere eee kendisi hani şey diyor başka şirketler bulmaya çalışıyor.


Yani gitsin işte mesela hani sen atıyorum retina ekran üretiyorsun dimi?


Ondan sonra şey diyor yani senin bu Retina ekranı git şey için de üret Huawei için de üret.


Ki ben seni bırakma- bırakırsam batma diye.


Bu şekilde aslında Apple o Çin'in, Çin Komünist Partisi'nin o hani partnerle şip bir şirket kuracaksınız isteğini biraz şey yapabiliyor.


Egale edebiliyor ama daha sonra zaten bu tekrardan baştan iş açıyor.


Şeyi bilirsin Didi diye bir tane şirket vardı Uber'a rakip olan.


O da mesela aslında Apple'ın gerçekten ya biz burada bir gelecek görüyoruz, yatırım yapalım ki Apple'ın hiç yapmadığı bir şeydir.


Ama baskılardan ötürü işte Çin Komünist Partisi'nin baskılarından ötürü yatırım yapmak zorunda kalıyorlar ki.


İşte hani bak, bakın biz bir şirkete ortak olduk aslında.


Hani biz sadece gelip Çin'in işçi kaynaklarını tüketmiyoruz.


Aynı zamanda Çin'e yatırım da yapıyoruz.


Bunlar artık bu şekilde şeye başlıyorlar.


Bakın biz bir sürü mühendis eğitiyoruz aslında.


Hani biz sadece sizin işçilerinizi kullanmıyoruz.


İşte Tesla da mesela aynı şekilde bu BYD vesaire gibi şirketlere bir nevi yardım ediyor onların know how almasını.


Çin hükümeti aslında çok akıllıca çalışıyor.


Hem ürünlerini orada ürettiriyor, onlara bağımlı bırakıyor, hem bütün içerisindeki şeyi eğitiyor, çalışanları, mühendislerin hepsini eğitiyor.


Yani düşünsene abi MIT'den, Caltech'ten yıllarca işte iş tecrübesi olan insanlar Çin'e geliyor.


Senin işte daha önce atıyorum köyden gelip yerleşmiş, orada okumuş şeylerini eğitiyor.


Bilgi aktarımı var aslında orada.


Bu sayede de Apple işte şey diyor yani bakın biz hani sadece sizin bu insan kaynağınızı kullanmıyoruz, ucuz iş gücü kullanmıyoruz.


Zaten başında çok fazla biz çok fazla belki bilmiyorum denk gelmemiş olabiliriz de Çin'de çok fazla böyle başını belaya sokmuş aslında Apple.


Bir tane hatta orada şey varmış.


İlk iPhone çıktığında falan, nasıl diyeyim, bir, bir grup insan diyeyim.


Bunlar abi Apple Store'a gidip bütün stoğu tüketiyorlarmış.


Şeyleri tüket-- alıyorlar.


Ondan sonra da işte ikinci el şey pazarda tekrardan kendileri çok daha yüksek fiyata satıyorlarmış.


Göstermiş adam şey diyor yani bir odaya girdim diyor.


Bayağı böyle şeylerin üzerinde paletlerin üzerinde diyo para var diyo hani böyle hani içeride muhtemelen diyo belki bi yüz milyon dolar falan bir para var.


Daha sonra onu çözüyorlar, işte Amerika'da bilmem ne eyaletinde bilmem ne vergisi yokmuş.


O sayede aslında oradan çok daha ucuza alabiliyorlarmış.


Oradan alıp şey yapıp tekrardan satıyorlarmış ya da eee şeylerden bu operatörlerden de alıyorlar ya.


Ama işte giriş olarak atıyorum yüz dolar veriyorsun.


Daha sonra her ay ufak miktarlarda ödüyorsun ya.


Bunlar da abi işte bir şekilde sahte kimliklerle bir sürü işte yüz dolara aslında iPhone alıp daha sonradan abi hiç geri kalan ödemeyi yapmadan hepsini Çin'e getiriyorlarmış ürünleri.


Ama bunlar da şey olduğu için biliyorsun sim kilitli olduğu için sadece o operatörü kullanabildiğin için cihazın abi birkaç şeyini yakıyorlarmış.


Bir şekilde cihazın tamamına zarar vermeden.


Daha sonra da bunlar abi Apple Store'a gidip ya bizim cihaz bozuldu [gülüyor] bunu değiştirebilir misiniz diyorlarmış.


Böyle böyle tekrardan yeni cihaz alıyorlarmış ama daha sonradan fark etmişler ki Apple aslında yeni cihaz vermiyor.


Sana refurbished cihaz veriyor.


Ama bunu fark edince çünkü bunu daha yüksek paraya satamadıkları için bunlar abi gene parti içerisine bir şekilde bir şeyler sızdırıyorlar.


Diyorlar ki işte ya Apple bütün dünyada Apple Store'larda bir değişim olduğunda yeni cihaz veriyorken Çin'de refurbished cihaz veriyor.


O kanalda böyle markaları yerin dibine sokuyorlarmış.


İşte yılın en kötü markası falan gibisinden atıyorum.


Apple da böyle bahsetmişler.


Çinli vatandaşları daha hor görüyor bütün dünya vatandaşlarından falan diye.


O yüzden şey olmuş, bayağı bir sıkıntı olmuş.


Daha sonradan da şey demişler Tim Cook'a falan ulaşmış bu.


Yani dünyanın en değerli şirketinin şeyiyim, başıyım falan.


Bu kadar şey olmam demiş.


Daha sonradan tabii Çin Komünist Partisi falan araya girince mecburen abi adam uçağa atlamış gitmiş.


Sen büyük Amerikan şirketinin başısın diye seni buraya getirir, özür dilettirir.


Hatta bir de eğilerek özür diliyorlar ya, o şekilde de özür dilettirir seni diye.


Apple privacy tarafında falan da baya bi isteği var dı.


Çin Komünist Partisi belki onlardan da bahsetmiştir kitap.


Apple AppStore-Kırdılar mı?


Sonra Çin'den kaldırıyorlar.


Daha sonra tabii şeyi istiyor.


Çin'e gelecek diyor.


Yani yani şu anda benim anladığım şu abi.


Yani Çin bir kere inanılmaz güçlü.


Yani bu hani leverage derler ya, hani kaldıraç etkisi olarak çok inanılmaz bir güce sahip.


Üretimin anlamında özellikle.


Ve pazar anlamında da çok fazla güce sahipler.


Çünkü abi Apple satışa başladığı zaman bir anda bakıyorlar ki ilk yıl abi 2 milyar dolarlık satış yapıyorlar, ikinci yıl 15 milyar dolara çıkıyor, üçüncü yılı abi 20 milyar dolara çıkıyor.


Yani içeride bir de şey arttığı için eee nüfus.


Çünkü bunlar işte hani önceden kapalıydı ya dışarıya falan böyle.


İçerdeki nüfus hani o en alt gruptaki nüfus artık böyle orta sınıf olmaya başlıyorlar.


Orta sınıfta da abi bizim ülkede olduğu gibi hani iPhone taşımak şey oluyor artık.


Iıı bi statü göstergesi oluyor.


O yüzden Çinli bir sürü insan abi her ne kadar şey yapamıyor olsalar bile, çok pahalı cihaz olmasına rağmen iPhone almak yarışına giriyorlar, ki başkalarına göstermek amacıyla.


Iıı o yüzden de yani şeylerin bu Amerikan şirketlerinin falan ya da işte Alman şirketlerin yapabilecekleri hiçbir şey yok.


Ya hiç pazara girmeyecekler eee ya da ucuz üretim, üretim de yapamayacaklar.


Yani ucuz üretim yapmak istiyorsan işte pazara da gireceksin.


Ama pazara girince de bu sefer diğer şirketlerle de rekabet edeceksin falan.


Çok bir anlamda diğer rakiplerini de aslında eğitiyorsun.


Yani hani bir şeyi yok.


Belki de Apple gene şanslı hani o açıdan.


Hani sürekli yeni bir şey yapınca belki de hani o yüzden Apple hani iPhone'un arka kısmını değiştiriyor dimi?


Çünkü işte şeyi gösterebiliyorsun, en yeni cihaz olduğunu gösterebiliyorsun ya da yeni bir renk sunuyor.


Hani bu şekilde de gene-- ve o yeni renkler de abi genelde Çin'de çok satıyormuş.


Iıı hani yeni modelde hep Apple farklı bir renk sunar ya iPhone için -hıhı, ııı o statü gene göstergesinin şeylerinden biriymiş.


Iıı şeyler falan çok acayip yani artık hani maliyetleri düşürmek için şirketlerin yaptığı şeyler.


Çünkü hani dediğim gibi parçaları da artık, atıyorum sen bilmem ne şeyi ekranını üretiyorsun normalde Güney Kore'de.


Onu da şeye taşıttırıyorlar, yine Çin'e taşıttırıyorlar ki hemen ulaşabilsinler fabrikaya, hemen göndersinler diye.


Yani bu üretimin şeye, başka bir ülkeye kayması çok zor.


Yani işte Amerika'yı istiyorlar ya gelsin Amerika'da üretsin iPhone diye.


Öyle bir şeyin mümkün değil.


Yani şey olarak teknik anlamda mümkün değil.


Hem bu bağlantılardan ötürü hem maliyetlerden ötürü.


Yani düşün sen mesela bütün fabrika kuracaksın Amerika'ya.


Yani arsayı bedavaya alacaksın, altyapıyı bedavaya alacaksın, fabrikayı da gene bedavaya kuracaksın.


Sen sadece gideceksin orda makineyi de zaten Apple veriyor, kendisi satın alıyor.


Sadece o şeyi aslında operasyonel süreci yönlendiriyor.


Bir sürü işte işçiyi alıp onları işlerde çalışmasını çok bana yani mümkünatı ııı yokmuş gibi geldi.


E bir de tabii sen şimdi şeyi de eğittiğin için ııı diğer markaları şimdi şey de çok rakip oldu.


Şeyi diyorlardı mesela.


Hani Apple'ın rakibi işte hep Samsung falan diyorlar da.


Aslında hani Apple Samsung'u öldürmedi de Apple hani Huawei, Oppo vesaire gibi şirketleri yükselterek o şirketler aslında hani bilmiyorum Samsung artık mesela o kadar çok satmıyor mesela artık Çin'de.


Apple bile dördüncü beşinci sıraya düştü artık.


Ama hani kitabın anlattığı şey, eee o şirketlerin başarılı olmasının nedeni Apple.


Çünkü o bahsettiği üretim teknikleri hem de işte o diğer tedarikçiler boşa düşmesinler, sürekli üretim yapsınlar diye o Huawei gibi şirketlerin şansı oldu.


Hani üretim bandını kullanalım biz aynı şekilde benzer kalitede ürünler üretelim diye.


Çok acayip yani rakibini aslında bir nevi şey yapıyorsun ama muhtemelen Apple'da orda bir özgüven var.


Bir de zaten pazar payından çok şeyi önemsedikleri için hani kâr payını önemsedikleri için çok da belki şey yapmıyorlar.


Hani Huawei çok satıyormuş, Oppo çok satıyormuş, bizim şeyden üretim bandından üretiyorlarmış, çok da takmıyorlarmış gibi geliyor bana.


Ama bu biraz şey olmuş yani doğal gelişmiş.


Hani bugün çok fazla, eee belki şu an daha farkına varmışlardır.


Ve dünyada da başka şey yok yani fabrika yok.


Yani iPhone üretiyorlar.


Eee ondan da bahsediyor yani Apple'ın fail olan denemeleri başka ülkelerdeki, eee Güney Kore'deki, işte İrlanda'daki eee vesaire- Hindistan'da deniyorlar.


Orada yield çok düşükmüş.


Evet, orada da mesela işte şimdi şey yapıyor Apple Çin'deki eğitilmiş mühendislere Çinli mühendisleri gönderdiler Hindistan'a.


Daha sonra Çin hükümeti onların vizesini şey yaptı, iptal etti.


O know how'ın orada kalmasını istiyorlar.


Yani Apple'ı ikilemişler gibi yani.


Ya bana- Çok yakınlar Hindistan'la.


Evet.Yani o hakikaten de yakın olması gerekiyormuş üretim şeyinden dolayı.


Çünkü şey diyor yani bir şey değişiyor.


O yüzden zaten diyor, Apple ofis kurdu.


Şey bile artık yetersiz kalıyor diyor.


Önceden mesela şey diyorlarmış işte United Airlines'a, işte California'yla, işte Çin'in bilmem ne şehri hani hiç bilinmeyen bir şehir arasına direk uçuş koyun.


E hani uçak firması da diyormuş ya bu hani çok karlı olabilecek bir şey değil.


Siz yeter ki şey koyun.


Hani direkt uçuş koyun.


Biz şey olunca hemen mühendis atlasın, gitsin orada işi çözsün diye.


Yani harcadıkları- abi yani harcadıkları para inanılmaz bir para.


Yani şey diyor hatta, o da aklıma geldi şimdi.


Marshall Planından daha fazla.


Yani Apple'ın Çin için harcadığı para.


İki katı kadar bin parayı Apple, Çin devletine hani Çin'in gelişmesi için aslında harcıyo' diyo'.


Bu da tabii hani başlangıçta isteyerek değil de.


Hani nasil diyim artık bağımlısı oldukları için mecburen devam ettirmeye çalıştıkları bi'şeyda var.


Ya muhtemelen.


Çünkü bu Çin açıldığında bir sürü Amerikan şirketi hani yatırım yapmaya başlamış Çin'de.


Ya biz Çin'i şimdi kapitalizm gelirse biz yatırım matırım yaparsak, birkaç yıl sonra şey kalmaz artık.


Çin demokrasiye geçer.


Hani Amerikalı şeylerinin umudu buymuş?


Düşüncesi buymuş.


Xi Jinping gelince adam zaten şey yapıyor.


Limitsiz yapıyor kendi şeyini, eee başkanlığını değiştiriyor.


O zaman anlıyorlar ya biz hani biz böyle düşündük ama istediğimiz gibi gitmedi hani şeyler diye.


Çin konusunda ben hiç bi' okuma falan yapmamıştım.


Hani şirketleri duyuyordum işte TSMC'dir, Foxconn'dır, Tayvan'daki şirketlerdir.


Ama oradaki sistemin işleyişi.


Yani Apple artık mesela şeyi bile kendisi önceden tedarikçiler mesela, bu hammaddeleri almak için pazarlık yaparken artık Apple yapmaya başlamış pazarlığı.


Çünkü daha iyi yapıyorlar diye pazarla, daha ucuza alabiliyorlar diye.


Eee hani Apple aslında nasıl diyeyim o kadar şey ki her şeyi kontrol ediyor ama kağıt üzerinde Apple değil yani işleri yapan.


Ama geri kalan her şeyi Apple söylüyor.


O, işte işçilerin çalıştırma şekillerinden tut, işte çok daha hani düşük fiyat ödemeleri ham maddeye falan.


Hani tamamıyla o tedarikçi şirketler aracılığıyla iş halloluyor.


Yani orada çok acayip bir sistem kurmuşlar.


Tam bir Evil Corp şey değil mi?


Ya kesinlikle- Bir case değil mi?


Yani, ama şeyi de düşünemiyorum açıkçası.


Başka türlü nasıl olurdu?


Yani, başka türlü Apple bu kadar çok, işte bir milyar tane iPhone var değil mi?


Bana imkansız gibi geliyor.


Tabii canım stok yoktu zaten ilk başlarda biliyorsun.


Ya öyleymiş- İlk iPhone çıktığında stok bulunmuyordu hiç.


O yüzden de o stokçular abi şey yapıyormuş yani topluyorlarmış bütün her yerden, eee fiyatları şey yaptırmak için, arttırmak için.


Apple'da da dediğin gibi şey yetiştiremiyor yani hakikaten.


Yani Çin üretiyor, Çin pazarına satamıyorlar.


Çünkü hani Apple stok belirliyor ya diyor ki işte hani Amerika'nın şu şehrine şu kadar iPhone gidecek falan diye.


Eee çok yani acayip kafalar.


Hani onu da çok iyi görebiliyorsun.


Bir de sadece şey değil tabii hani Apple'ın yatırımı değil yani Çin Komünist Partisi'nin de yani inanılmaz bir teşviği var.


Yani hani dünyada başka bir devlet var mıdır hani bu teşviği verebilecek?


Ya isyan çıkar çünkü hani sen-sen oturduğun şehirde deseler yani en fazla şey veriyorlar hani vergi teşviği falan veriyorlar.


Hani sağlık sigortasını falan atıyorum iki yıl üç yıl vermiyorsun falan.


Hani Almanya'da falan teşvik verince öyle oluyor da orada bayağı şey diyor yani hani çünkü hani bu bahsedilen şehirler abi bomboş.


Yani bunların internette bazen fotoğrafını görüyorsundur.


Yani hiçbir şey yok.


On sene sonra gökdelenler falan filan var.


Yani bunu bu şekilde yapıyorlarmış işte.


Hani yeter ki ihracat yapacak bir iş yap.


Yani o zaman sana tarlayı da veriyor, fabrikanı da kuruyor, altyapısını da veriyor.


İşçilerini buluyor, getiriyor o köylerden şey yapıyor sana.


Yani üret, daha sonra da ihraç et Çin'den diğer ülkelere.


Çok acayip bir kafa ve bunu da yapıyorlar yani açıkçası.


Tabii hani bir sürü insan eee ya bizden bahsediyor.


Hani çalışıyorlar on altı saat.


Ondan sonra fabrikada şeyleri var.


Şeyi çok yüksek, çalışan sirkülasyonu.


Altmış gün falan yani.


O yüzden de Foxconn'un diyor sürekli işçi bulması gerekiyor diyor.


Neyse ki şey yüksek ki nüfus çok yüksek ki adam çok.


Hani bir işçiyi orada.


Çok repetitif bir iş, kendini tekrar eden bir iş olduğu için sürekli yeni işçi bulması gerekiyor.


Ko-çok yani bilmiyom.


Yüz elliden sonra ben bir baktım üç yüzüncü sayfaya gelmişim.


Çok yeni çıkan bir kitap aslında.


Yani bence hem biraz öğrenecek şeyler var.


Eee, üretim, teşvik vesair alanında hani iyi yanları da varmış gibi geldi bana.


Ba-başka ülkelerde, eee, uygulanabilirmiş.


Ordan da ders çıkarılabilirmiş gibi geldi.


İşte Çin'in bu, e, acımasız sürekli ihracat hedefinin bir etkisi de iklim değişikliği oluyor şu an.


Batı ülkelerinin herhangi bir etkisi kalmadı gibi bir şey.


Bu üretime karşı işte karbon gazı salınımı vesaire- Anladım.


Apple belki karbon nötr olacağım falan diye 2030'da şey yapıyor ama Çin firmaların da biliyorsun dedim ya daha önceden söylemiştim yani adam USB'den takınca ışık yayan bir tane flash gibi bir şey yapıyor.


Şimdi sen adama nasıl yapma diyeceksin yani?


Tabii ya ben- Üretip de satıyor.


Biz diyor mesela bir şey üretmek istiyoruz diyor.


Amerika'daki fabrikaya mail atıyoruz diyor.


Bize kimse cevap yazmıyor diyor.


Yani, eee, inanılmaz bir şey var abi orada.


Yani şirketler gerçekten şeye açlar.


Yani federal devlet diyor ki yüzde on GDP'yi büyüteceksiniz diyor.


O yüzden de bütün abi eyaletler ellerinden gelen her şeyi yapıyorlar.


O yüzden hemen ya şey verebiliyor.


Eee, arsi kocaman bir arsa Verebiliyor şeyler fabrika kurması için.


Hani bütün toprak kendilerinin hani komünist devletin.


Çok şey olmuyo yani o kadar sıkıntı olmuyo onlar için.


Bilmiyorum yani çok acayip kafalar.


Eee, benim hiç bilmediğim bir konuydu açıkçası.


Eee, o yüzden baya kafa açtı.


Son birkaç seksen sayfam falan kaldı.


İşte bu, eee, Apple ne kadar sorumlu?


Hani, eee, tedarikçilerin yaptığı şeylerden falan diye birkaç tane öyle chapter görmüştüm.


Hani, eee, bugün bile oturup bitirebilirim.


Eee, yani kitap akıcı, dili çok akıcı dediğim gibi.


Ama o ilk yüz elli sayfa olmasaymış beş yıldızlı kitap mış ama benim için dört yıldız o nedenden ötürü.


Zaman Çarkı'nın ilk yüz sayfası sıkıcı ama mükemmel bir kitap yani baktığın zaman.


Şimdi oradan puan kıramam ben yani.


Eee, umarım sen de ilginç- Zaten geçiyorlar abi.


Yoo ben, ben merak ediyordum.


İyi oldu, okumama da gerek kalmadı.


[ahahahah] Bir de bu Jon Stewart bölümünde adam zaten bunların hepsini anlatıyor.


Ya çok bence şey gibi- Detaylı anlatmıyor tabii de yani bir iki cümlede anlatıyor.


Yani Apple'ın başka bir ülkede üretmesi çok zormuş gibi geliyor bana artık.


Yani oraya bağlanmışlar yani.


Eee çünkü üretimi çıkarsalar bu sefer ürünü satamayacaklar.


Çünkü şey yok ki Supreme Court falan yok ki ha.


Bilmem ne nedeninden de ötürü yasaklıyoruz diyor.


Iıı, şey yapmıyorlar o zaman.


Iıı çünkü şeylerde mesela öyle diyo, AppStore'dan diyo, millet gidip işte atıyorum New York Times'ı VPN ile falan şey yapıyor diyor, kullanıyor.


Çinliler diyor, okuyorlar diyor.


O yüzden bütün VPN uygulamalarını kaldırdı Çin hükümeti.


Hepsi oradan diyor ki içeride kalsınlar diye, başka ülkeden şey yapamasınlar falan diye.


O yüzden Apple'de Çin ne derse yapmak zorunda.


Çünkü çok yüksek miktarda para kazanıyor eee, satışlardan.


O yüzden böyle iki elle bağlı gibi geldi bana.


Iıı, şey, hayali zor.


[kahkaha] Diyo şeyin hani o hayal yani iPhone üretilsin Amerika'da şeyi.


Biraz Amerikan hükümeti 80'lerdeki gibi 20 years var ya.


O kafada oldukları için muhtemelen uğraşıyorlardır.


Yani Çin'in bu kadar büyümesi zaten rahatsız ediyor Amerika'yı.


Eee, içeride Komünist Parti devirmek için falan bir sürü örgütlenmedir, organizasyondur.


Vuhan'dan çıktı virüs.


Finansal anlamda yani.


Conspiracy teorisi falan demesinler.


Ben geçen öyle denk geldim de virücü demem falan.


Eee, onlar da abi bilmiyorum yani hani Amerikan hükümeti ne derse karşısını söylemek zorunda kalıyor, hissediyorlar bir nedenden ötürü.


Ben öyle bir haber okumuştum.


Eee, yani hakikaten- Bilerek yayıldı.


Ya bilerek değil de şeyden hani, eee, laboratuvardan çıktığı aslında hani öyle şey değil yani doğal bir şekilde bir anda bir yerden çıkmış değil biri.


Hani bu şeyi aslında virüsü evrim geçirttirerek falan oynuyorlarmış üzerinde.


Her neyse ama dediğin gibi.


Oyuncak mı lan bu?


Yani o kadar büyük ki.


Eee, hiçbir ülke ses edemiyor yani bilmelerine rağmen cezalandıramıyorlar.


Öteki türlü şey dersin abi.


Maliyetinden ötürü en azından bize şu kadar para şey ceza ödemek zorundasın dersin.


Iıı bir nota mota falan da çekmiyorlar.


E tarif olayında gördük işte.


Iıı film dizi bende sıfır, hiç yok.


Çünkü kitap okuyorum.


O sayede böyle hemen üç sayfasını şey yaptım, okudum kitabın.


Emmy ödülleri açıklandı.


Bir şekilde bizim podcastte böyle övdüğümüz çoğu dizi Emmy'e aday olmuş.


Severance en çok- Bu iyi bir şey değil bu arada.


[gülme] Yani Emmy'dekilerin tersi olması lazım bizim söylediklerimizin.


Ben hakikaten yani Oscar'da bilmiyorum bile artık hangi film şeydir diye.


Ama Emmy'de böyle- Hiçbir önemi kalmadı.


Abi şu Argo, Argo en iyi filmi aldığında galiba bitti Oscar ya.


Galiba o sene, o seneden sonra düşüş başladı yani.


Olabilir, olabilir ama şey, benim gördüğüm kadarıyla işte Severance en, en çok Emmy ödülüne aday olan dizi.


Bir de ama yani diziler de abi mesela işte şey, atıyorum en iyi erkek oyuncu şeyinde, eee işte bir Severance'dan bir adam var, işte bir Slow Horses'dan bir adam var, bir Penguen'den biri, işte bizim adam var.


Direkt şeyde de, yönetmende de mesela.


Ondan sonra Andor'un bir bölümünü yöneten bir adam var.


Hani ikisi arasında nasıl tercih yapacaksın?


Hani bu sene Severance, dediğim gibi Slow Horses, The Studio mesela ben bahsetmiştim.


Iı Set Rogan'ın komedi alanında da bayağı bir yirmi küsur, eee şeye, Emmy'ye aday oldu.


Slow Horses, Shrinking, eee- Last of Us da adaydı galiba.


The Last of Us'ta şey, eee neydi adamın adı?


Oyuncu adayı oldu. Eee...


Başrol- Pedro Pascal mi?


Pedro Pascal aynen.


İkinci sezon olduysa ayıp.


İkinci sezonda iyi değildi çünkü.


İşte yönetmen herhalde senaryo falan, eee görsel alanlarında birkaç tane şey varmış.


Diego luna çok iyiydi Andor'da.


Stellan Skarsgard çok iyiydi Andor'da.


Evet, ona şaşırmışlar biraz, eee- Kız da çok iyiydi.


Çok başarılıydı yani.


Orada az aday çıkmış, eee- Ama şöyle bir ilginç taraf var.


Artık platform dizileri var yani.


Aynen, aynen.


Bir de mesela şeyi de çok düşmüş artık.


Eee bir sıralama yapmışlar hani en çok adayı gö-şey yapan platformlarda önceden şey diyorlar.


İşte Penguin bahsettim.


Hani bunlar hep HBO'dan çıkan şeyler.


Foundation'ın yeni sezonu falan çıktı.


Abi ben ona dediğim gibi.


O zaman nefret ediyorsun abi.


Bu sefer- Ya ben öyle- Okuyunca da şey olur.


Hani son sezonunu dedim, ben hani kitabı düşünmeden seyredeceğim bu şeyi, diziyi.


O zaman hakikaten keyif alıyorsun.


Ben şey yapmadım, henüz izlemedim.


Iıı muhtemelen Apple TV Plus alırsam önümüzdeki haftalarda falan şey yaparım, izlerim, biriksin bölümler.


Kaçmıyoruz günün sonunda hepsi orada.


Iıı şu şey ııı çıkarsa ııı Formula 1 filmi Apple TV Plus'a gelirse muhtemelen o zaman parasını verir alırım.


O film de bayağı Apple'ın herhalde ilk kârı elde ettiği film oldu abi.


[güler] Bütün o şeyler falan önceki filmlerden çok zarar yazmıştı.


Hani amorti etmiş dediler şeyden ötürü- Ama ondan sonra hepsi kâr yazıyor tabii.


Eee bir de Amerika'da da şeye de Apple lisanslamak istemiş Formula 1 yarışlarını.


Eee ESPN diye bir tane kanal var.


Iıı oradaymış normalde.


Muhtemelen şeyi gördüler belki Formula 1 filmine ilgiyi gördüler.


Muhtemelen insanlar-- şeyler orada yayınlanacak.


Ama benim anladığım kadarıyla sadece Amerika için geçerli lisans.


Iıı o da böyle yani bilmiyorum.


Apple da oraya da gidiyor.


Bu spor canlı yayınlarına.


Iıı bilmiyorum.


Bunun dışında çok şeyim yok başka.


Ee, bir de yeni James Bond filmini Denis Villeneuve yönetecekmiş.


Dune'un yönetmeni.


Dune'un yönetmeni-- Bu arada üçüncü filmin çekimleri başladı.


Herhalde ondan sonra da James Bond'u çekecek.


O adam James Bond çekerse değişik bir şeyler çıkabilir.


Hani çok gençlikten beri takip ediyormuş.


Ee, hani böyle şey değil, bir anda bir projenin ortasına koyulmuş, "Aa, ben bu proje ne?


Hani böyle çok background'a sahip, Dune'da olduğu gibi hani.


Eee, o yüzden böyle kötü bir şey çıkacağını çok sanmıyorum.


Ee, ben beklerim yani sabırsızlıkla o adamın yapacağı işi.


Hani sen bahsetmiştin daha önceki bölümlerde.


Ee, sonbaharda bayağı bir şey, ee, daha çok konuşuruz gibi geliyor.


Temmuz ayı neden bilmiyorum.


Ee, bayağı bir şey çıkıyor.


Oyun konusunda da Death Stranding 1'i oynuyorum Mac'te.


Ee, Xbox kumandasıyla bir PlayStation oyunu oynuyorum.


Ee, ben normalde ona başlamıştım.


İşten güçten çok vakit bulamamıştım.


Şimdi Death Stranding 2 de çıkınca dedim hadi tekrardan bir döneyim.


Ee, gerçekten biraz sıkıcı olmaya doğru gidiyordu çünkü neticede bir yerden bir yere kargo taşıyorsun.


Ama oyun yavaş yavaş açıyor kendisini ve şimdi motosiklet verdi oyun.


Motosikleti şarj edebilecek şeyim de var artık imkânım da var.


Yolda bir yerde şarjı biterse şarj edebiliyorum motosikleti.


Şimdi oyun biraz daha keyifli hale geldi.


Ancak, ee güzel açılıyor yani hani.


Bunu oynarım diyorum.


Bazı akşamlar böyle birkaç saat oturup Death Stranding'de kargo taşımacılığı yapıyorum açıkçası.


[gülüşüyor] Aynen yani hissiyat şöyle.


O yalnızlık hissiyatını çok harika veriyor.


Çünkü United States artık kalmamış.


United Cities of America olmuş.


Ee, çünkü bir işte plajdan yaratıklar.


Beach thing diyorlar onlara da BT diyorlar.


Yaratıklar vurmuş o yüzden.


Ee, bir de time fall diye bir şey var.


Mesela bitkiye falan değdiği zaman, hani bitki hızlıca soluyor.


Vücuda değdiği zaman derin yaşlanıyor falan.


Ama neticede kaynak paylaşımı falan.


Yani lojistik lazım.


Bu özel kostüm giymiş haydutlar falan var.


En azından benim oyduğum yerde şimdilik öyle.


Orada şey oluyor.


Bu BT'leri de insan gözüyle göremiyorsun.


İnsan gözü görmüyor yani o yaratıkları.


Bebekler görüyor.


O yüzden senin kucağında bir tane bebek var.


Diyor ki bu bölgenin önünde bir tane BT var diyebiliyor, yanıp sönüyor.


Yaklaştıkça daha hızlı yanıp sönüyor.


O böyle sahte rahim gibi bir şey yani cihaz.


O rahimdeki bebeği sen şey yapıyorsun, taşıyorsun, ödünç alıyorsun diyelim.


[gülüşüyor] Kafa kırık bir adam zaten kocama yani.


Şey o kadar önemli ki aslında lojistik o kadar önemli ki hani bebeği veriyor yani hani.


Tabii tabii adam mesela bana diyor bilmem ne aleti lazım diyor.


O alet olmadan diyor, ben buradaki enerji şeyini sağ-- çalıştıramam diyor.


Santralini.


Rüzgar enerji santrali kurmuşlar.


Sen diyorsun ki ben götürürüm.


Adam diyor ki bu sayede diyor üç tane diyor şehre diyor, daha iyi elektrik dağıtılacak falan diyor mesela.


Nasıl götüreceksin?


Şey kurmamışlar aralarında böyle bir bayhatlık.


Çünkü bir anda olmuş bir olay neticede vesaire vesaire.


Mesela şey falan da var.


Birisi, bir insan öldüğünde çıkarttığı bir gaz var.


Şeyleri çıldırtıyor, yaratıkları.


O yüzden şehre falan saldırıyorlar yani o- Hmm.


O yüzden birisi öldü mesela yakma yerleri yapmışlar şehirlerin dışlarına.


Oradan şeyi, o, ee, gazı oradan salıyor yani falan.


İşte insanlar sürekli böyle dijital dünyada falan yaşıyorlar.


Değişik bir kafa yani.


Ben hani oyunu ilk çıktığından beri şey yapmıştım, görmüştüm.


O, ee, şeydeki adam oynuyor hatta The Walking Dead'deki meşhur bir adam oynuyor.


Eee, bebeği falan da görünce çok anlayamamıştım olayı.


Şeyden dolayı- Hikaye değildi.


-game play, kargo taşımacılık ya.


Bayağı yani sırtına-- Bir de kontroller falan bazen inanılmaz saçma.


Yani koşarken dengen kayboluyor.


Hani dengeni kurmaya falan çalışıyorsun böyle basarak tuşlara.


O da şey yani bir zaman sonra çok tekrar edince sıkıcı oluyor.


O şehre git, bu şehre git.


Tekrar gerideki bir şehre gönderiyor seni falan.


Ama şimdi motosiklet olduğu için biraz daha hani en azından gazlayıp gidiyorum.


Ha bir de şey var.


Ee, herkesi bir porter olarak dünyada konumlandırıyor.


Eğer internete bağlanırsan başka insanların kurduğu köprüler, yaptığı yollar falan var.


İşte merdiven falan daymış mesela adam.


Mesela ertesi gün açıyorsun diyor ki 42 kişi senin köprüsünü kullandı ve sana bu kadar like verdi diyor.


Ne kadar beğeni alırsan görevleri yapınca da sana like veriyorlar.


Değişik bir kafası var işte adamın.


Yani sırf o kafayı görmek için oynuyorum.


Yani çok orijinal bir fikir açıkçası ben...


Belgesel seyredince şey yapıyor, aklına geliyor fikir.


Bir Asya'da, bir ülkede, böyle garip bir yerde yani Vietnam'da mı artık Laos'ta mı ne bir yerlerde şey varmış.


Koşarak eşya taşıyan, sırtına böyle adamlar varmış, tarlalar arasında falan götüren getiren.


Nerede ihtiyaç olur gelecekte?


Şunu da koyun, bunu da koyun falan diye öyle yazıyor.


Bu arada cast çok iyi yani sadece Norman Reedus değil, Guillermo del Toro var.


Hannibal abi.


Adam zaten şey, bu del Toro'yla iş yaptıktan sonra adamın şeyi açıldı, bağlantıları açıldı.


T diye bir demo yapmıştı.


Konami o projeyi iptal etti.


Del Toro da manyak bir herif ya, orda da hatta başrol Norman Reedus'tu oyunda da.


Yani teaserda şey var, Norman Reedus'un oynayacağını söylüyordu.


Bir evin içinde geçiyordu falan.


P.T için öyle olmuş da.


Başka bir örnek vereyim.


İşte şey Léa Seydoux var ya bir tane meşhur abla.


Beni Cesaret Kadın siyah beyaz sahnede.


Ee, ben onunla çalışmak istiyorum diye del Toro arıyormuş kadını.


Yani kabul et, ne teklif ederse projesini kabul edeceksin.


Çünkü çok değişik oyunlar yapıyor.


Seninle bu oyunun-- içinde olmazsan pişman olursun falan diye önden telefon açıyormuş.


Bir tane tercümanla falan arıyor.


Yani Elle Fanning'i ayarlamak kolay bir şey değil. Bilsin.


Sağlam Hollywood aktrisi neticede.


Gibi gibi.


Kadını sigaraya başlatmış.


[gülüş] Demiş ki senin demiş karakterin sigara içerken çok cool gözüküyor.


O yüzden demiş sana demiş, çok fazla böyle sigara yakmalı falan sahne koyuyorum.


Kadın normalde sigara içiyormuş, bırakmışmış.


Bir de öyle bir hayırsızlığı var Kojima'nın.


Mesela şimdi ses kayıt seansının hepsine gidiyor.


Aktörler işte ses, seslendirme yapıyorlar.


Hepsini tek tek yönlendirme yapıyor.


Burada böyle davranman lazım falan diye hepsini şey yapıyor.


Müzikleri çok iyi bu arada oyunun.


Abi orkestra kayıt seansında bile Hideo Kojima var.


Eğer ben bir oyunun başında Hideo Kojima game yazıyorsam her oyununda yazmıyor bu arada.


Yani müziğinden tut, grafiklerinden kodlamasına kadar her yerde ben supervise ettim projeyi demekmiş o.


O açılardan değişikti.


Aslında Disney'in belgeseli ama nedense Disney+'ta yoktu.


Şeyden Pootio'dan seyretmek zorunda kaldım.


Değişik bir-- çok aşırı derin bir belgesel değildi ama hani seyretmek keyifliydi.


Hideo Kojima, the genius behind.


Hideo Kojima mı öyle bir şey işte. Neyse.


Bir de oyun geliştirdiğim için bazı akşamlar oyun geliştiriyorum, bazı akşamları Death Standing oynuyorum.


Böyle geçiyor yani.


Ya sen şeyden bu kargo taşımacılığından bahsettin de hakikaten ilginç bir konu.


Merdivenlerde koşup sırtlarında taşıyan şeyler vardı.


Snow Crash kitabında da adamlar pizza falan taşıyordu.


Hani, hani gene böyle bir cyberpunk vari bir evren ama gene manuel olarak hani insanlar bir yerden bir yere bir şeyler taşıyorlar.


E tabi fiziksel olarak- Basit bir şey aslında- -taşınması yani.


Çok eskiden beri yapılan bir şey ama hâlâ doğru düzgün bir otomatize edilmiş bir şey değil. İlginç.


Bende bir şey yok oyun kısmında.


Cyberpunk neydi? -miydi?


Meche çıkacak.


Iıı herhalde, yani Triple A olup da, ııı, başka hani bu büyüklükte olup da- Var Assassin's Creed Shadows.


O kadar, ama o Assassin's Creed o kadar grafiklerinden söz ettiren bir oyun muydu?


Cyberpunk- Bayağı.


Cyberpunk bayağı söz ettirmişti çünkü grafikleri özellikle- Death Standing'de var abi işte Mac'te oynuyorum.


Ama abi o kadar mı?


Cyberpunk da.


Ray Tracing'i bu seviyede ilk defa göreceğiz Mac'te evet.


Senin açman gerekiyormuş.


M3, M3 Max ve üzeri için demişler.


Ray Tracing 60 fps'i istersen diye.


M4 Pro M3 Max'in üstü mü?


Üstü bence-Düşündüm.


Yirmi dört core, otuz altı core GPU mu?


[gülme] Bu yani ben bilmiyorum belki biraz normal olabilir.


Çünkü hani Unified Memory olduğu için normalde sen pc de oynarken hani zaten bir sekiz gigabyte ya da on iki gigabyte ram şeyin oluyor, grafik kartının oluyor.


On-on altı gigabyte da en az senin normal pc'nin hani ram'i oluyor cpu için.


Totalde zaten aslında aynı miktara geliyorsun ama hani her Mac otuz altı gigabayt ramle satılmıyor yani.


Senin baya, sen baya çuvala para veriyorsun yani onu upgrade etmek için.


Servet bayıldık ya Mac Mini alırken.


Xbox'a gelmişti.


Ya ben bunu bir eee-- başkası şey demişti Xbox'ta bitirdim ama Pc'de de grafikleri için tekrardan satın aldım, oynamak istedim demişti.


Son optimizasyonlardan sonra Series S'e özel versiyon çıkarttıktan sonra oyun çok şey oldu, iyileşti.


Performans modunda da mesela yüz yirmiye falan çıkabiliyor sanırım.


Yalan olmasın ama altmış fix veriyor zaten.


Özellikle iyi HDRlı televizyonun varsa bir de Dolby Atmos kulaklığın falan varsa çok iyi sonuç alırsın.


Evet bakacağız.


Bence Mac'te o kadar iyi olmaz.


Mesela Death Stranding, PlayStation 5'tekinden daha iyi değil.


Çünkü temporal upscaling kullanıyorlar.


Yani çözünürlüğü düşük render'ı büyütüp yükseltiyorlar machine learning ile.


Onun getirdiği hafif bir bulanıklık oluyor abi.


O bulanıklık da normal oyundaki o keskinlikleri, konsol keskinliğini vermiyor.


Death Stranding'de de var hafif bir bulanıklık.


İşte yani Metal'ın kendi upscaling'i kullanıyorlar Apple'ın.


İsterim yani hani Mac'te de oyunları oynayabileyim diye.


Hani başka bir cihaza da gerek kalmasın diye ama daha- Bu tamamen Apple'a bağlı bir şey.


Bak çok az birinci viteste ciddiye alıyorlar.


Steve Jobs zamanında özellikle işte bu Halo'yu falan da kaybettikten sonra tamamen oyun tarafını bıraktılar.


O dönem tamamen hiçbir şey çıkmıyordu yani.


Şimdi böyle bir birinci viteste ciddiye alıyorlar.


Onu böyle üçüncü, dördüncü vitese atarlarsa, eee, oyunların hepsini görebiliriz.


Yani Apple tabii şöyle de bir durum var abi.


Adam benim satışımın yüzde sıfır nokta biri Mac'te diyor.


Şimdi Mac'teki insanlar da oyun oynamak için cihaz almadıklarından dolayı- Doğru.


Hani iş yaparım diye alıyor.


O zaman da yani Assassin's Creed Shadows'un üç bin satması çok ayıp bir şey yani.


Ya bir de ben şimdi hani bunda da Cyberpunk duyuruyorken şey de diyor yani işte Epic Games'ten de alabiliyorsun, GOG'dan da alabiliyorsun.


Belki Steam'den de alabileceğin.


Bir de şöyle bir şey var.


Hani AppStore'da bir tane bundle gönderdiğin için yüz elli gigabyte oyun.


AppStore'dan indirirsen bütün çünkü ses dosyalarını, dil dosyalarını hani hepsini indiriyorsun.


Ama diğer yerlerden indirince atıyorum sen Steam'den indiriyorken şey yapıyormuş sanırım.


Sadece sende varsayılan olan dil neyse onu indiriyor.


AppStore'da böyle bir özellik olmadığı için sen hani yani doksan gigabyte yok yere şey indiriyorsun aslında oyun indiriyorsun.


Yani gene orda aslında şeyi göstertiyor.


Apple'ın o kadar da çok önemsemediğini, yani hani önemsese sever en azından bu tarz böyle kademeli hani do-indirme şeyini sunarlarmış gibi geliyor.


Bilmiyorum ben şey değilim belki bu da o kadar çok satmaz gibi.


AppStore üzerinden en azından.


Yani üç bin değil, der ki on bin, on beş bin satar ama on bin, on beş bin falan çok düşük rakamlar.


Ya Apple bu firmaları yemleyecek, diyecek ki size şu kadar para Mac'e portlayın.


Bir dönem bunu devam ettirecek ki Tim Cook gibi bir adamın böyle bir şey yapmayacağına hepimiz hemfikiriz.


Eee, oyun diye bir şeyin varlığından bile haberdar olduğundan emin değilim.


Para geliyor diye farkına varmış olabilir oyunların.


Ee, mobil oyunlardan falan.


O yüzden çok bir ümidim yok.


Hakikaten böyle gamer bir adamın gelip de ya ben bu-- çünkü abi adam her yere girdi şunu.


Şimdi cebinde zaten var.


Ama hani Apple TV'de mesela hemen hemen her evde belli bir seviyenin üzerindeki evde, eee, gelir seviyesinin üzerindeki evde var.


Yani sen aslında bunu dönüştürebilirsin iyi bir şeye ama yapmıyorsun yani.


Oyun stüdyosu bile alabilir Apple ya.


Der ki bir sonraki Tom Rader bende kardeşim.


Peki var mı albüm tavsiyen?


Canın sağolsun, canın sağ olsun.


[gülme] Önümüzdeki hafta o zaman- Vayy, bu hafta- İki.


[gülme] Önümüzdeki hafta çok daha rahat yaparız da.


Yani şey, eee, vay bu hafta da paylaşmadı diyecek insan olacağını da pek zannetmiyorum.


Abi şu grup muymuş falan.


Farklı Dışın'ın yüzyetmiş birinci bölümünde gene farklı konular üzerine sohbet ettik.


Bizi dinlemekten keyif alıyorsanız bize Apple Podcast, Spotify ve YouTube üzerinden takip eders-- edebilirsiniz.


Bir sonraki bölümde görüşmek üzere.


Hoşçakalın.


Bölümünden merhaba, ben Seyfettin Başzaraç.


John Gruber rahatlamış gördüm Mert.


Sen seyretmemişsin The Talk Show'ı ama böyle bir giriş yapmak istedim.


Biliyorsun yani son haftada iki hafta, bir buçuk hafta mı oldu?


Wwdc'den bu yana benim çok aşırı yoğun geçiyor günlerim.


Sağ olsunlar Liquid Glass'la dinamiti koydular yani ortaya.


Hem IOS26 ile ilgili tasklarım var hem sunumlar var internal.


Apple'ın sunumda hiç söylemediği ama çok acayip faydalı bir dünya API çıktı bu sene.


Onları derledim, onlarla uğraşıyorum bir yandan.


Ama John Gruber'in de rahatladığını görmek.