diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-gevid_gaetur_00019.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-gevid_gaetur_00019.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5cd632eccedca017f47d6fcf9440aca87024f277 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-gevid_gaetur_00019.xml @@ -0,0 +1,10247 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Gevið Gætur + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 7346 words + 8335 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-3a7e57c311e777c15a9a + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Gevið Gætur + namsaetlanir-3a7e57c311e777c15a9a + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/enskt-4-10.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/enskt-4-10.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Gevið Gætur +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Gevið + Gætur + +

+

+ + Broytingar + við + myrkareyðari + skrift + +

+

+ + Eldri + útgávur + >> + +

+

+ + Enskt + 4-10 + +

+

+ + Seinast + broytt + : + +

+

+ + 1. + august + 2019 + +

+

+ + Viðmerking + : + +

+

+ + Dømingargrundarlagi + í + sambandi + við + skrivligu + próvtøkuna + á + 9. + floksstigi + er + tillagað + . + + + Eitt + samlað + próvtal + verður + givið + fyri + málkunnleika + , + staviførleiki + , + lurtifatan + og + lesifatan + , + har + hvør + parturin + telur + ¼ + . + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Enskt + er + førleika + - + , + vitanar + - + og + mentanarlærugrein + . + + + Lærugreinin + snýr + seg + um + enskt + mál + , + enskmælta + mentan + og + alheims + viðurskifti + . + + + Enskt + er + altjóða + samskiftismál + og + týðandi + liður + í + alheimsgerðini + . + + + Kunnleiki + til + fremmand + mál + og + fremmanda + mentan + eru + vekjandi + og + fremjandi + fyri + tolsemi + . + +

+

+ + Enskt + mál + og + ensk + mentan + eru + partur + av + føroyskari + og + altjóða + vesturheimsmentan + , + og + tí + gevur + enskt + eina + smidligari + atgongd + til + onnur + mál + og + aðrar + mentanir + nær + og + fjar + , + umframt + at + tað + styrkir + fatanina + av + , + at + vit + eru + partur + av + altjóðasamfelagnum + . + +

+

+ + Í + millumtjóða + samskifti + er + enskt + mál + tað + ráðandi + málið + . + + + Tí + er + umráðandi + at + læra + enskt + og + teir + læruhættir + , + ið + gera + okkum + før + fyri + at + samskifta + á + enskum + . + + + Soleiðis + kunnu + vit + fáa + innlit + í + okkara + egna + mál + og + í + onnur + mál + , + alheims + bókmentir + , + vísindi + og + fagrar + listir + . + +

+

+ + Í + lærugreinini + verður + talað + og + skrivað + á + enskum + , + og + ástøðilig + vitan + um + kjarnaøkini + í + lærugreinini + verður + nýtt + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + enskum + hevur + til + endamáls + +

+

+ + at + næmingurin + mennir + sínar + førleikar + at + ogna + sær + enska + málið + at + næmingurin + mennir + sínar + lesi + - + og + skriviførleikar + í + enskum + at + næmingurin + mennir + sína + málsligu + vitan + og + tilvitan + um + enskt + mál + so + at + hann + kann + menna + sína + málsligu + , + mentanarligu + og + fagurfrøðiligu + vitan + og + tilvitsku + umframt + almenna + lestrarførleika + sín + at + næmingurin + ognar + sær + innlit + í + mentanar + - + og + samfelagsviðurskifti + í + londum + , + har + enskt + verður + talað + , + og + at + geva + honum + innlit + í + millumtjóða + sambond + at + næmingurin + mennir + síni + evni + at + samskifta + tvørtur + um + landamark + um + almenn + og + faklig + viðurskifti + at + næmingurin + ognar + sær + førleikar + at + skilja + , + greina + og + tulka + tekstir + á + enskum + máli + at + næmingurin + ognar + sær + førleikar + í + enskum + , + sum + gera + hann + betur + føran + fyri + at + finna + seg + aftur + og + virka + í + tí + alheimsgjørda + heiminum + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Lærugreinin + enskt + røkkur + frá + 4.-10. + flokk + . + + + Samlaða + kravda + tímatalið + í + lærugreinini + er + 630 + klokkutímar + frá + 4. + til + 9. + flokk + . + + + Velur + næmingur + enskt + í + 10. + flokki + , + fær + hann + 120 + tímar + umframt + . + +

+

+ + Stig + +

+

+ + 10 + +

+

+ + Klokkutímatal + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 90 + +

+

+ + 120 + +

+

+ + 120 + +

+

+ + 120 + +

+

+ + 120 + +

+

+ + 120 + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Næmingurin + fer + til + skrivliga + próvtøku + í + kjarnaøkjunum + og + til + munnliga + próvtøku + í + bæði + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + enskt + hevur + 4 + ymisk + kjarnaøki + , + ið + eru + tey + somu + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + : + +

+

+ + Stig + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + 4.-10 + . + +

+

+ + Talaða + málið + +

+

+ + Skrivaða + málið + +

+

+ + Mentan + og + samfelag + +

+

+ + Málkunnleiki + +

+

+ + Talaða + málið + +

+

+ + Kjarnaøkið + talaða + málið + snýr + seg + í + enskum + um + , + at + næmingurin + mennir + sínar + samskiftisførleikar + , + bæði + tá + ið + tosað + verður + manna + millum + um + viðurskifti + í + enskmæltum + økjum + , + og + í + sambandi + við + enskt + sum + altjóða + samskiftismál + , + tá + ið + um + millumtjóða + viðurskifti + ræður + . + + + Hetta + kjarnaøki + fevnir + tí + um + at + lurta + og + tala + í + ymiskum + felagsligum + høpum + . + + + Í + undirvísingini + skal + tí + verða + hugt + eftir + ymiskum + samskiftisstrategium + , + hóskandi + hjálparmiðlum + og + ymiskum + lurti + - + og + taliháttum + . + + + Tí + er + umráðandi + , + at + næmingurin + verður + tilvitaður + um + egnan + læringartørv + og + arbeiðslag + , + og + um + , + hvussu + hann + best + lærir + enskt + í + hesum + sambandi + . + +

+

+ + Skrivaða + málið + +

+

+ + Kjarnaøkið + skrivaða + málið + snýr + seg + í + enskum + um + , + at + næmingurin + mennir + sínar + lesi + - + og + skriviførleikar + , + bæði + tá + ið + tosað + verður + um + viðurskifti + í + enskmæltum + økjum + , + og + í + sambandi + við + enskt + sum + altjóða + samskiftismál + . + + + Hetta + kjarnaøki + fevnir + tí + um + at + lesa + , + fata + , + hoyra + og + skriva + í + ymiskum + felagsligum + høpum + , + við + støði + í + ymiskum + tekstsløgum + . + + + Hetta + kjarnaøki + snýr + seg + sostatt + eisini + um + orðatilfeingi + , + umframt + greining + og + tulking + av + tekstum + , + og + ymiskir + undirvísingarmiðlar + verða + nýttir + – + eitt + nú + KT + – + umframt + at + framløgur + verða + havdar + . + + + Næmingurin + skal + duga + at + seta + sær + mál + umframt + meta + um + sítt + arbeiðslag + og + avrik + , + einsæris + og + í + samstarvi + við + onnur + . + + + Í + hesum + sambandi + verður + hugt + eftir + ymiskum + samskiftisstrategium + ( + umskriva + hugtøk + , + finna + samheiti + o.s.fr. + ) + , + hóskandi + hjálparmiðlum + ( + orðabøkur + , + mállæru + o.s.fr. + ) + og + ymiskum + lurti + - + og + lesiháttum + ( + lesa + við + ymiskum + endamáli + ) + . + + + Næmingurin + skal + vera + tilvitaður + um + egnan + læringartørv + og + arbeiðslag + , + og + um + , + hvussu + hann + best + lærir + enskt + í + hesum + sambandi + . + + + At + lesa + og + skriva + enskt + er + partur + av + praktiska + málførleikanum + og + ger + , + at + næmingurin + skilir + tað + , + hann + lesur + , + kannar + eftir + og + hugsar + seg + um + , + tá + ið + teksturin + so + líðandi + gerst + torførari + . + + + Uppgávurnar + í + skrivligum + enskum + eiga + at + gerast + alsamt + størri + , + og + dentur + skal + verða + lagdur + á + , + at + uppgávurnar + skulu + vera + ymiskar + og + hættirnir + ymiskir + . + + + Næmingurin + skal + samskifta + á + enskum + við + næmingar + í + ensktalandi + londum + . + + + Næmingurin + skal + harumframt + menna + førleikan + at + rokna + á + enskum + , + tí + hetta + økir + um + rokniførleikan + á + móðurmálinum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + næmingurin + sleppur + at + brúka + og + menna + síni + samstarvsevni + og + síni + skapandi + evni + . + +

+

+ + Mentan + og + samfelag + +

+

+ + Kjarnaøkið + mentan + og + samfelag + snýr + seg + um + , + at + næmingurin + fær + eina + tilvitaða + fatan + av + mentan + og + samfelagi + í + ensktalandi + londunum + . + + + Í + hesum + kjarnaøki + verður + sostatt + arbeitt + við + hóskandi + evnum + , + sum + eyðkenna + enska + mentan + og + samfelag + . + + + Undirvíst + verður + tí + í + fagurbókmentum + frá + nýggjari + tíð + , + einum + breiðum + úrvali + av + øðrum + enn + bókmentaligum + tekstum + á + ymiskum + torleikastigum + frá + nýggjari + tíð + , + og + um + almenn + , + mentanarlig + , + samfelagslig + , + vinnulig + og + tøkni + - + og + náttúrufrøðilig + evni + . + + + Týðandi + mentanarlig + og + samfelagslig + viðurskifti + í + Stórabretlandi + , + USA + og + øðrum + enskmæltum + økjum + verða + tikin + við + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Málkunnleiki + +

+

+ + Kjarnaøkið + málkunnleiki + snýr + seg + um + , + at + næmingurin + fær + innlit + í + og + lærir + seg + enska + ljóðlæru + , + formlæru + , + orðalagslæru + , + týdningslæru + og + økir + um + orðatilfeingið + til + at + stuðla + uppundir + samskiftið + . + + + Tí + er + umráðandi + , + at + undirvísingarmálið + í + hesum + sambandi + er + enskt + . + + + Undirvísingin + skal + tí + fevna + um + fonetikk + , + morfologi + , + syntaks + , + semantikk + , + idiomatikk + , + orðatilfeingi + , + reglurnar + fyri + , + hvussu + tekstur + er + bygdur + upp + og + hongur + saman + , + standardmál + og + málbrigdi + , + og + í + hesum + sambandi + eisini + um + enskt + sum + altjóða + samskiftismál + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleika + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + enskum + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + til + støðutakan + og + sjálvvirkni + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + í + enskum + um + at + virða + enska + málið + sum + samskiftismiðil + og + mentanarberi + . + + + Undirvísingin + leggur + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + nátturutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + har + ímillum + teir + sáttmálar + , + ið + Sameindu + Tjóðir + hava + samtykt + í + sambandi + við + barnarættindi + og + mannarættindi + annars + . + + + Eisini + skal + næmingurin + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + At + samskifta + á + enskum + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + á + enskum + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + At + duga + at + orða + seg + munnliga + á + enskum + gevur + næminginum + harumframt + møguleika + at + taka + virknan + lut + í + millumtjóða + samskifti + . + + + Munnlig + framsagnarevni + fevna + bæði + um + at + lurta + og + at + tosa + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + í + enskum + skal + mennast + og + stimbrast + alla + tíðina + , + so + næmingurin + kann + ogna + sær + vitan + , + upplýsingar + og + upplivingar + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + At + menna + lesiførleikan + í + enskum + merkir + , + at + næmingurin + sum + heild + mennir + lesiførleikan + . + + + At + skriva + enskt + er + partur + av + enskundirvísingini + frá + byrjan + . + + + Dentur + skal + verða + lagdur + á + at + fáa + næmingin + at + samskifta + á + enskum + við + næmingar + í + øðrum + londum + og + at + nýta + KT + til + at + røkka + hesum + máli + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + í + enskum + um + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandistekstir + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + enskum + sín + lut + í + hesi + menning + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + enskum + at + duga + at + nýta + teir + møguleikar + , + sum + kunningartøknin + gevur + , + so + sum + tekstviðgerðarforrit + og + samskiftisforrit + . + + + Næmingurin + skal + eisini + duga + at + velja + og + meta + um + tær + upplýsingar + , + hann + fær + . + + + Við + at + nýta + tøknilig + amboð + kann + næmingurin + samskifta + og + samstarva + uttan + mun + til + tíð + og + stað + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + rannsaka + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + kanna + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + í + enskum + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + til + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + mál + og + bókmentir + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + skal + eggjast + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + yrkis + - + og + fagurbókmentum + og + til + at + fregnast + um + mál + - + og + bókmentafrøðiligar + spurningar + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + Við + dømum + og + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + ein + sakligan + og + siðiligan + hátt + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísinigini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læring + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + enskum + um + at + gera + næmingin + tilvitaðan + um + og + líta + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + bókmentalig + og + listarlig + nýbrot + hava + broytt + lívsáskoðanir + og + mentan + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + at + tekstframleiðsla + er + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflogið + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + Enskt + hevur + ávegismál + fyri + 4. + og + 6. + floksstig + og + endalig + mál + fyri + 9. + og + 10 + . + + + Floksstig + . + + + Ávegismálini + eru + vegleiðandi + , + tó + soleiðis + at + skilja + , + at + um + munandi + frávik + koma + fyri + , + skal + hetta + fráboðast + leiðslu + skúlans + , + sum + við + støði + í + lýsta + tørvinum + hevur + skyldu + til + at + seta + neyðug + tiltøk + í + verk + . + + + Um + endaligu + málini + verða + eftirmett + við + próvtøku + , + eru + tey + bindandi + . + +

+

+ + 4. + floksstig + +

+

+ + Talaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + brúka + enska + málið + soleiðis + , + at + mál + og + gerðir + verða + knýtt + saman + t.d. + við + at + herma + og + við + samrøðu + spølum + , + rolluspølum + , + sangum + , + rímum + og + ramsum + at + skilja + og + nýta + einfaldar + enskar + setningar + og + máliskur + úr + gerandisdegnum + at + gera + sær + eina + fatan + av + innihaldinum + og + gita + týdning + av + enskum + orðum + eftir + førimuni + í + sambandi + við + t.d. + hoyri + - + og + lesitekstir + . + +

+

+ + Skrivaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lesa + stuttar + og + málsliga + lættar + tekstir + við + myndum + og + / + ella + ljóði + at + nýta + myndir + , + ið + stuðla + undir + lesingina + at + skriva + løtt + orð + , + máliskur + og + setningar + at + seta + tekst + til + myndir + , + gera + orðalistar + , + skriva + løtt + brøv + , + gera + ummæli + og + geva + boð + at + nýta + fyrstu + orðabókina + og + myndaorðabøkur + . + +

+

+ + Mentan + og + samfelag + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + kunna + seg + við + mentan + og + livikor + úr + londum + , + har + enskt + verður + talað + at + skyna + á + muninum + millum + enska + og + føroyska + mentan + at + vísa + á + kunnleika + til + enska + barnamentan + , + so + sum + sangir + , + rím + og + ramsur + , + spøl + , + dansir + , + leikir + og + frásagnir + . + +

+

+ + Málkunnleiki + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + stava + og + skriva + løtt + orð + og + einfaldar + setningar + at + skyna + mun + á + eintali + og + fleirtali + at + síggja + , + um + talan + er + um + nútíð + , + tátíð + ella + framtíð + at + flokka + orð + í + orðaflokkarnar + , + navnorð + , + sagnorð + , + lýsingarorð + og + kenniorð + ( + bæði + bundið + og + óbundið + ) + . + +

+

+ + 6. + floksstig + +

+

+ + Talaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + nýta + góðan + málburð + , + bæði + viðvíkjandi + orðavali + , + mállæru + og + framburði + at + hava + orðatilfar + til + at + skilja + og + tosa + enskt + um + gerandislig + evni + at + samrøða + á + enskum + um + innihaldí + tekstum + at + skilja + enskt + mál + úr + ymiskum + enskmæltum + londum + . + +

+

+ + Skrivaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lesa + á + góðum + enskum + máli + og + at + skilja + tað + lisna + at + lesa + einføld + brøv + , + boð + og + vegleiðingar + úr + gerandislívinum + , + t.d. + stuðlað + við + myndum + og + / + ella + ljóði + at + skriva + brøv + , + søgur + , + ummæli + , + boð + og + aðrar + lættar + tekstir + at + gera + lættar + umsetingar + frá + móðurmálinum + til + enskt + og + øvut + at + skriva + lættar + enskar + fyrisagnir + at + nýta + orðabøkur + at + nýta + tekstviðgerð + á + teldu + . + +

+

+ + Mentan + og + samfelag + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + kunna + seg + við + og + bera + saman + skúlaviðurskifti + og + ungdómsmentan + í + ensktalandi + londum + og + okkara + egnu + , + grundað + á + tilfar + úr + sangum + , + bløðum + , + filmum + , + sjónvarpi + og + interneti + at + lurta + og + hyggja + at + tónleiki + , + filmum + , + bløðum + og + internetiog + kjakast + um + hugburð + og + virði + í + okkara + og + enskari + mentan + at + samanbera + fremmanda + og + egna + mentan + , + eitt + nú + í + sambandi + við + høgtíðir + , + landafrøðilig + og + søgulig + viðurskifti + . + +

+

+ + Málkunnleiki + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + stava + vanligastu + orðini + at + benda + to + be + og + to + have + í + nútíð + og + tátíð + at + benda + reglulig + og + óreglulig + sagnorð + s + í + hvørsfalli + og + umskriving + við + of + at + flokka + orð + í + allar + orðaflokkar + . + +

+

+ + 9. + floksstig + +

+

+ + Talaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + málbera + seg + væl + og + rætt + viðvíkjandi + framburði + , + máltóna + og + orðavali + . + + + at + fylgja + við + og + vera + við + í + samrøðu + , + ið + fer + fram + á + enskum + um + gerandislig + og + faklig + evni + at + velja + samrøðuhættir + , + ið + styrkja + førleikan + at + samskifta + at + skilja + ímillum + ymiska + úttalu + av + enskum + , + t.d. + millum + enska + og + amerikanska + úttalu + at + hava + munnliga + framløgu + á + enskum + . + +

+

+ + Skrivaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lesa + , + skilja + og + greiða + frá + ymiskum + tekstsløgum + t.d. + tíðindum + , + lýsingum + , + stuttsøgum + , + yrkingum + , + sangum + og + skaldsøgum + at + skriva + ein + tekst + , + ið + hóskar + til + móttakaran + , + orða + upplivingar + , + kenslur + og + vitan + í + samanhangandi + skrivligum + avriki + at + umseta + úr + enskum + til + føroyskt + og + øvut + at + skriva + enskar + fyrisagnir + á + hóskandi + torleikastigi + at + nýta + orðabøkur + , + alfrøðir + , + alnótina + og + aðrar + miðlar + og + keldur + at + nýta + teldu + at + samskifta + og + fáa + sær + vitan + at + nýta + rættstavara + einsæris + ella + saman + við + øðrum + at + nýta + ymiskar + margmiðlar + til + framløgur + um + ávís + evni + av + verkligum + ella + listarligum + slag + . + +

+

+ + Mentan + og + samfelag + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + útvega + støðisvitan + um + virði + og + normar + í + enskttalandi + londum + at + leggja + fram + um + virði + og + normar + við + støði + í + tilfari + , + ið + arbeitt + hevur + verið + við + um + evni + , + har + tilfarið + er + úr + enskum + skaldskapi + , + yrkisteksti + , + sangum + , + bløðum + , + filmum + , + sjónvarpi + og + alnótini + . + +

+

+ + Málkunnleiki + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + stava + rætt + og + seta + teknini + rætt + , + so + at + meiningin + í + setningunum + verður + týðilig + at + greiða + frá + muninum + á + some + og + any + at + greiða + frá + muninum + á + gerðsøgn + og + tolsøgn + at + flokka + orð + í + allar + orðaflokkar + . + +

+

+ + 10. + floksstig + +

+

+ + Talaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + málbera + seg + rætt + og + fjølbroytt + viðvíkjandi + framburði + , + máltóna + og + orðavali + at + endurgeva + , + samrøða + og + kjakast + á + enskum + at + fylgja + við + og + vera + við + í + samrøðu + millum + fleiri + enskttalandi + fólk + at + velja + samrøðuhættir + , + ið + styrkja + førleikan + til + samskifti + í + høvuðsheitum + at + skilja + enskt + mál + úr + ymiskum + økjum + og + stættum + at + hava + munnliga + framløgu + á + enskum + . + +

+

+ + Skrivaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lesa + , + greina + og + arbeiða + sjálvstøðugt + við + ymiskum + tekstsløgum + t.d. + tíðindum + , + lýsingum + , + stuttsøgum + , + yrkingum + , + sangum + og + skaldsøgum + at + skriva + ein + tekst + , + ið + hóskar + til + móttakaran + , + orða + upplivingar + , + kenslur + og + vitan + í + samanhangandi + skrivligum + avriki + at + umseta + úr + enskum + til + føroyskt + og + øvut + at + nýta + orðabøkur + , + alfrøðir + , + internet + og + aðrar + miðlar + og + keldur + at + nýta + teldu + at + samskifta + og + fáa + sær + vitan + at + nýta + rættstavara + einsæris + ella + saman + við + øðrum + at + nýta + ymiskar + margmiðlar + til + framløgur + um + ávís + evni + av + verkligum + ella + listarligum + slagi + . + +

+

+ + Mentan + og + samfelag + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + leggja + fram + um + ensk + samfelagsviðurskifti + og + siðir + , + sum + eru + grundað + á + tilfar + , + ið + hevur + verið + nýtt + til + at + lýsa + samfelagsviðurskiftini + , + t.d. + úr + enskum + skaldskapi + , + yrkisteksti + , + sangum + , + bløðum + , + filmum + , + sjónvarpi + og + øðrum + miðlum + at + samanbera + tekstir + , + ið + snúgva + seg + um + okkara + egnu + og + ensk + viðurskifti + , + so + sum + útbúgvingar + , + størv + , + lívsstíl + , + frítíð + , + arbeiði + og + samfelagsligar + og + sosialar + spurningar + . + +

+

+ + Málkunnleiki + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + stava + rætt + og + seta + teknini + so + rætt + , + at + meiningin + í + setningunum + verður + týðilig + fastar + orðingar + við + fyrisetingum + at + vísa + á + innlit + í + enska + mállæru + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + floksstig + +

+

+ + Eftirmeting + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + . + + + Næmingurin + skal + hava + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildnar + verða + ein + skrivlig + og + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Skrivliga + próvtøkan + +

+

+ + Skrivliga + próvtøkan + fevnir + um + málkunnleika + , + staviførleika + , + lurtifatan + , + lesifatan + umframt + framseting + . + +

+

+ + Tíðarkarmarnir + fyri + royndirnar + eru + hesir + : + +

+

+ + Málkunnleiki + , + - + staviførleiki + , + lurtifatan + og + lesifatan + 90 + minuttir + Framseting + 3 + tímar + +

+

+ + Uppgávurnar + verða + settar + við + støði + í + kjarnaøkjunum + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Næmingur + kann + leita + sær + hjálp + á + internetinum + , + í + lærubókum + , + uppgávum + og + øðrum + lærutilfari + . + +

+

+ + Næmingi + er + ikki + loyvt + at + samskifta + við + onnur + enn + umsjónarfólk + , + sum + eru + stødd + í + hølinum + . + +

+

+ + Skúlastjórin + kann + bjóða + serligar + próvtøkutreytir + til + næming + við + skerdum + virkisførleika + , + tíðarkarmurin + til + royndina + kann + tá + tó + í + mesta + lagi + verða + øktur + við + 1 + / + 3 + av + tíðini + . + +

+

+ + Eitt + samlað + próvtal + verður + givið + fyri + málkunnleika + , + staviførleika + , + lurtifatan + og + lesfatan + , + har + hvør + parturin + telur + 1 + / + 4 + . + +

+

+ + Eitt + próvtal + verður + givið + fyri + framseting + . + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + +

+

+ + Í + byrjanini + av + skúlaárinum + gera + lærari + og + skúlaleiðari + í + felag + av + , + um + flokkurin + skal + til + munnliga + próvtøku + eftir + A + - + ella + B-próvtøkuháttinum + . + +

+

+ + Munnlig + próvtøka + , + próvtøkuháttur + A + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + fevnir + um + tveir + tættir + : + +

+

+ + Framløga + við + støði + í + próvtøkuspurningi + í + ókendum + teksti + / + tilfari + upplestur + og + samtala + við + støði + í + próvtøkuspurningi + í + kendum + teksti + / + tilfari + . + +

+

+ + Ókendi + teksturin + +

+

+ + Próvhoyringin + er + ein + samtala + ímillum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + samtalan + tekur + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Ókendi + teksturin + verður + settur + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfari + og + ískoytistilfari + . + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + ókendum + og + ótillagaðum + teksti + á + umleið + 1 + ns + . + , + ella + í + samsvarandi + vavi + , + um + talan + er + um + annað + tekstslag + enn + skrivaðan + tekst + . + + + Teksturin + verður + valdur + , + so + at + hann + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýttir + at + evnum + , + økjum + og + tíl. + , + sum + sambært + skjalfestum + undirvísingargongdum + hevur + verið + arbeitt + við + í + undirvísingini + í + 9. + flokki + . + +

+

+ + Kendi + teksturin + +

+

+ + Próvtakarin + skal + lesa + 4-5 + viðkomandi + reglur + burtur + úr + kendum + teksti + , + ið + er + partur + av + próvtøkuspurninginum + . + + + Lærarin + velur + hóskandi + tekstbrot + til + upplestur + , + eisini + um + próvtøkuspurningurin + er + annað + tekstslag + enn + skrivaður + tekstur + . + + + Síðani + verður + próvtakarin + við + støði + í + próvtøkuspurninginum + próvhoyrdur + í + kenda + tekstinum + . + + + Próvtøkuspurningurin + verður + settur + í + lisnum + tilfari + í + 9. + flokki + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + lisnum + og + ólisnum + tilfari + , + og + ólisna + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + í + 9. + flokki + . + + + Lisna + tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + fevnir + um + 50-60 + ns + av + styttri + tekstum + . + + + Tekstirnir + skulu + í + síni + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Í + metingini + verður + hugt + eftir + , + hvussu + væl + framløgan + er + skipað + , + eitt + nú + við + atliti + at + greiðleika + , + innihaldi + , + málburði + og + tilvísing + til + samsvarandi + greiðsluevni + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + framløgan + er + samanhangandi + , + at + málburðurin + er + greiður + , + at + nýtslan + av + viðkomandi + hugtøkum + er + fjølbroytt + og + trygg + og + at + upplesturin + er + greiður + . + +

+

+ + Ókendi + teksturin + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikum + sýna + evni + at + orða + seg + sjálvstøðugt + um + innihaldið + í + ókenda + tekstinum + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Kendi + teksturin + +

+

+ + Próvtakarin + skal + duga + samanhangandi + at + lesa + 4-5 + viðkomandi + reglur + í + tekstinum + hart + , + so + tekstinnihaldið + klárt + framgongur + av + upplestrinum + . + + + Próvtakarin + skal + á + greiðum + og + røttum + enskum + viðgera + týðandi + tættir + í + tekstinum + og + duga + at + seta + tekstin + í + frásjón + , + eisini + í + mun + til + tekstir + annars + , + sum + hava + verið + partur + av + undirvísingini + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Munnlig + próvtøka + , + próvtøkuháttur + B + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Eingin + fyrireikingartíð + er + . + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + fevnir + um + tveir + tættir + : + +

+

+ + framløga + av + sjálvvaldum + evni + upplestur + og + samtala + við + støði + í + próvtøkuspurningi + í + kendum + teksti + / + tilfari + +

+

+ + 1 + . + + + Sjálvvalda + evnið + +

+

+ + Próvtakarin + hevur + eina + framløgu + , + har + hann + lýsir + evnið + , + sum + hann + sjálvstøðugt + hevur + arbeitt + við + . + + + Sjálvvalda + evnið + er + valt + við + støði + í + skjalfestu + undirvísingargongdunum + úr + 9. + flokki + . + + + At + styðja + seg + til + hevur + próvtakarin + undir + framløguni + eina + framløguætlan + , + ið + lærarin + hevur + góðkent + frammanundan + . + +

+

+ + Próvhoyrari + og + próvdómari + kunnu + seta + dýpandi + spurningar + til + framløgu + próvtakarans + . + +

+

+ + 2 + . + + + Kendi + teksturin + +

+

+ + Próvtakarin + skal + lesa + 4-5 + viðkomandi + reglur + burtur + úr + kendum + teksti + , + ið + er + partur + av + próvtøkuspurninginum + . + + + Próvtøkuspurningurin + skal + vera + innan + fyri + annað + yvirskipað + evni + enn + sjálvvalda + evnið + . + + + Lærarin + velur + hóskandi + tekstbrot + til + upplestur + , + eisini + um + próvtøkuspurningurin + er + annað + tekstslag + enn + skrivaður + tekstur + . + + + Síðani + verður + próvtakarin + við + støði + í + próvtøkuspurninginum + próvhoyrdur + í + kenda + tekstinum + . + + + Próvtøkuspurningurin + verður + settur + í + lisnum + tilfari + í + 9. + flokki + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + lisnum + og + ólisnum + tilfari + , + og + ólisna + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + í + 9. + flokki + . + + + Lisna + tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + fevnir + um + 50-60 + ns + av + styttri + tekstum + . + + + Tekstirnir + skulu + í + síni + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Í + metingini + verður + hugt + eftir + , + hvussu + væl + framløgan + er + skipað + , + eitt + nú + við + atliti + at + greiðleika + , + innihaldi + , + málburði + og + tilvísing + til + samsvarandi + greiðsluevni + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + framløgan + er + samanhangandi + , + at + málburðurin + er + greiður + , + at + nýtslan + av + viðkomandi + hugtøkum + er + fjølbroytt + og + trygg + og + at + upplesturin + er + greiður + . + +

+

+ + Sjálvvalda + evnið + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikum + sýna + evni + at + orða + seg + sjálvstøðugt + um + innihaldið + í + sjálvvalda + evninum + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Við + atliti + at + arbeiðstilgongdini + í + sambandi + við + próvtøkuhátt + B + verður + størri + dentur + lagdur + á + yvirlit + , + hugdýping + , + innlit + og + frásjónargerð + , + enn + gjørt + verður + , + tá + ið + próvtøkuháttur + A + verður + nýttur + . + +

+

+ + Kendi + teksturin + +

+

+ + Próvtakarin + skal + duga + samanhangandi + at + lesa + 4-5 + viðkomandi + reglur + í + tekstinum + hart + , + so + tekstinnihaldið + klárt + framgongur + av + upplestrinum + . + + + Próvtakarin + skal + á + greiðum + og + røttum + enskum + viðgera + týðandi + tættir + í + tekstinum + og + duga + at + seta + tekstin + í + frásjón + , + gjarna + í + mun + til + tekstir + annars + , + sum + hava + verið + partur + av + undirvísingini + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsing + +

+

+ + Munnligt + 9. + floksstig + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tekstatilfarið + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + , + gott + og + neyvt + , + og + frágreiðingin + um + tekstin + er + væl + grundað + . + + + Úttalan + er + greið + , + orðatilfeingið + fjølbroytt + og + setningsbygnaðurin + rættur + . + + + Próvtakarin + dugir + væl + at + greiða + frá + sínum + sjónarmiðum + . + + + Fá + og + týdningarleys + lýti + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + samanhangandi + og + rímiliga + væl + skipað + , + og + próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + sett + seg + væl + inn + í + tekstatilfarið + . + + + Málið + í + framløguni + er + skilligt + og + fjølbroytt + , + og + frágreiðingin + um + tekstin + góð + . + + + Úttalan + er + góð + , + orðatilfeingið + í + lagi + og + setningsbygnaðurin + sum + heild + rættur + . + + + Próvtakarin + fær + síni + sjónarmið + væl + fram + . + + + Onkur + lýti + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + , + og + próvtakarin + hevur + ikki + rættiliga + skilt + tekstatilfarið + . + + + Framløgan + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + málsliga + veik + . + + + Úttalan + er + rímiliga + góð + , + orðatilfeingið + hampiligt + og + setningsbygnaðurin + so + dánt + í + lagi + . + + + Týðandi + lýti + koma + fyri + . + +

+

+ + Skrivligt + 9. + floksstig + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Málburðurin + er + góður + , + fjølbroyttur + og + rættur + við + ongum + ella + bert + fáum + týdningarleysum + villum + . + + + Próvtakarin + hevur + gott + innlit + í + tekstatilfarið + . + + + Próvtakarin + handfer + bæði + stavseting + og + teknseting + á + tryggan + hátt + . + + + Svarið + er + ríkt + og + sera + væl + skipað + , + bæði + í + mun + til + innihald + og + tekstslag + . + + + Onkur + smávegis + , + men + týdningarleys + lýti + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Málburðurin + er + skilligur + . + + + Próvtakarin + hevur + sett + seg + væl + inn + í + tekstatilfarið + , + og + hann + handfer + stavseting + , + teknseting + og + setningsbygnað + á + hampiliga + tryggan + hátt + . + + + Svarið + er + hampiliga + væl + skipað + , + bæði + í + mun + til + innihald + og + tekst + . + + + Próvtakarin + greiðir + væl + frá + sínum + sjónarmiðum + . + + + Tó + eru + fleiri + minni + týðandi + lýti + at + síggja + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Málburðurin + er + heldur + veikur + við + fleiri + eyðsýndum + villum + . + + + Kunnleikin + til + tekstatilfarið + er + avmarkaður + . + + + Próvtakarin + er + heldur + trilvandi + , + tá + ið + tað + snýr + seg + um + stavseting + , + teknseting + og + setningsbygnað + . + + + Svarið + er + tilvildarliga + skipað + , + og + umrøðan + av + tekstinum + er + sera + trilvandi + . + + + Próvtakarin + hevur + ilt + við + at + greiða + frá + sínum + sjónarmiðum + . + +

+

+ + 10. + floksstig + +

+

+ + Eftirmeting + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + . + + + Næmingurin + skal + hava + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslagið + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildnar + verða + ein + skrivlig + og + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Skrivliga + próvtøkan + +

+

+ + Skrivliga + próvtøkan + er + ein + uppgáva + í + framseting + . + +

+

+ + Skrivliga + próvtøkan + varir + 3 + tímar + , + og + uppgávurnar + í + uppgávuraðnum + verða + settar + í + kjarnaøkjunum + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Loyvt + er + at + nýta + hjálparmiðlar + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + í + sambandi + við + skrivligu + próvtøkuna + +

+

+ + Í + dømingini + av + framsetingini + verður + dentur + lagdur + á + , + í + hvønn + mun + próvtakarin + lýkur + tey + mál + , + sum + eru + sett + í + lærugreinini + . + + + Próvtakarin + skal + duga + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + skipa + svarið + miðvíst + , + síggja + próvtøkutilfarið + í + frásjón + og + orða + seg + rætt + og + fjølbroytt + . + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + +

+

+ + Í + byrjanini + av + skúlaárinum + gera + lærari + og + skúlaleiðari + í + felag + av + , + um + flokkurin + skal + til + munnliga + próvtøku + eftir + A + - + ella + B-próvtøkuháttinum + . + +

+

+ + Munnlig + próvtøka + , + próvtøkuháttur + A + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + fevnir + um + tveir + tættir + : + +

+

+ + Framløga + við + støði + í + próvtøkuspurningi + í + ókendum + teksti + / + tilfari + upplestur + og + samtala + við + støði + í + próvtøkuspurningi + í + kendum + teksti + / + tilfari + . + +

+

+ + Ókendi + teksturin + +

+

+ + Próvhoyringin + er + ein + samtala + ímillum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + samtalan + tekur + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Ókendi + teksturin + verður + settur + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfari + og + ískoytistilfari + . + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + ókendum + og + ótillagaðum + á + umleið + 1 + ns + . + , + ella + í + samsvarandi + vavi + , + um + talan + er + um + annað + tekstslag + enn + skrivaðan + tekst + . + + + Teksturin + verður + valdur + , + so + at + hann + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýttir + at + evnum + , + økjum + og + tíl. + , + sum + sambært + skjalfestum + undirvísingargongdum + hevur + verið + arbeitt + við + í + undirvísingini + í + 10. + flokki + . + +

+

+ + Kendi + teksturin + +

+

+ + Próvtakarin + skal + lesa + 4-5 + viðkomandi + reglur + burtur + úr + kendum + teksti + , + ið + er + partur + av + próvtøkuspurninginum + . + + + Lærarin + velur + hóskandi + tekstbrot + til + upplestur + , + eisini + um + próvtøkuspurningurin + er + annað + tekstslag + enn + skrivaður + tekstur + . + + + Síðani + verður + próvtakarin + við + støði + í + próvtøkuspurninginum + próvhoyrdur + í + kenda + tekstinum + . + + + Próvtøkuspurningurin + verður + settur + í + lisnum + tilfari + í + 10. + flokki + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + lisnum + og + ólisnum + tilfari + , + og + ólisna + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + í + 10. + flokki + . + + + Lisna + tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + fevnir + um + 60-70 + ns + av + styttri + tekstum + . + + + Tekstirnir + skulu + í + síni + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Ókendi + teksturin + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikum + sýna + evni + at + orða + seg + sjálvstøðugt + um + innihaldið + í + ókenda + tekstinum + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Í + metingini + verður + hugt + eftir + , + hvussu + væl + framløgan + er + skipað + , + eitt + nú + við + atliti + at + greiðleika + , + innihaldi + , + málburði + og + tilvísing + til + samsvarandi + greiðsluevni + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + framløgan + er + samanhangandi + , + at + málburðurin + er + greiður + , + at + nýtslan + av + viðkomandi + hugtøkum + er + fjølbroytt + og + trygg + og + at + upplesturin + er + greiður + . + +

+

+ + Kendi + teksturin + +

+

+ + Próvtakarin + skal + duga + samanhangandi + at + lesa + 4-5 + viðkomandi + reglur + í + tekstinum + hart + , + so + tekstinnihaldið + klárt + framgongur + av + upplestrinum + . + + + Próvtakarin + skal + á + greiðum + og + røttum + enskum + viðgera + týðandi + tættir + í + tekstinum + og + duga + at + seta + tekstin + í + frásjón + , + gjarna + í + mun + til + tekstir + annars + , + sum + hava + verið + partur + av + undirvísingini + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Munnlig + próvtøka + , + próvtøkuháttur + B + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Eingin + fyrireikingartíð + er + . + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + fevnir + um + tveir + tættir + : + +

+

+ + framløgu + av + sjálvvaldum + evni + upplestur + og + samtalu + við + støði + í + próvtøkuspurningi + í + kendum + teksti + / + tilfari + +

+

+ + 1 + . + + + Sjálvvalda + evnið + +

+

+ + Próvtakarin + hevur + eina + framløgu + , + har + hann + lýsir + evnið + , + sum + hann + sjálvstøðugt + hevur + arbeitt + við + . + + + Sjálvvalda + evnið + er + valt + við + støði + í + skjalfestu + undirvísingargongdunum + úr + 10. + flokki + . + + + At + styðja + seg + til + hevur + próvtakarin + undir + framløguni + eina + framløguætlan + , + ið + lærarin + hevur + góðkent + frammanundan + . + +

+

+ + Próvhoyrari + og + próvdómari + kunnu + seta + dýpandi + spurningar + til + framløgu + próvtakarans + . + +

+

+ + 2 + . + + + Kendi + teksturin + +

+

+ + Próvtakarin + skal + lesa + 4-5 + viðkomandi + reglur + burtur + úr + kendum + teksti + , + ið + er + partur + av + próvtøkuspurninginum + . + + + Próvtøkuspurningurin + skal + vera + innan + fyri + annað + yvirskipað + evni + enn + sjálvvalda + evnið + . + + + Lærarin + velur + hóskandi + tekstbrot + til + upplestur + eisini + um + próvtøkuspurningurin + er + annað + tekstslag + enn + skrivaður + tekstur + . + + + Síðani + verður + próvtakarin + við + støði + í + próvtøkuspurninginum + próvhoyrdur + í + kenda + tekstinum + . + + + Próvtøkuspurningurin + verður + settur + í + lisnum + tilfari + í + 10. + flokki + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + lisnum + og + ólisnum + tilfari + , + og + ólisna + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + í + 10. + flokki + . + + + Lisna + tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + fevnir + um + 60-70 + ns + av + styttri + tekstum + . + + + Tekstirnir + skulu + í + síni + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Sjálvvalda + evnið + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikum + sýna + evni + at + orða + seg + sjálvstøðugt + um + innihaldið + í + sjálvvalda + evninum + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Við + atliti + at + arbeiðstilgongdini + í + sambandi + við + próvtøkuhátt + B + verður + størri + dentur + lagdur + á + yvirlit + , + hugdýping + , + innlit + og + frásjónargerð + , + enn + gjørt + verður + , + tá + ið + próvtøkuháttur + A + verður + nýttur + . + +

+

+ + Í + metingini + verður + hugt + eftir + , + hvussu + væl + framløgan + er + skipað + , + eitt + nú + við + atliti + at + greiðleika + , + innihaldi + , + málburði + og + tilvísing + til + samsvarandi + greiðsluevni + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + framløgan + er + samanhangandi + , + at + málburðurin + er + greiður + , + at + nýtslan + av + viðkomandi + hugtøkum + er + fjølbroytt + og + trygg + og + at + upplesturin + er + greiður + . + +

+

+ + Kendi + teksturin + +

+

+ + Próvtakarin + skal + duga + samanhangandi + at + lesa + 4-5 + viðkomandi + reglur + í + tekstinum + hart + , + so + tekstinnihaldið + klárt + framgongur + av + upplestrinum + . + + + Próvtakarin + skal + á + greiðum + og + røttum + enskum + viðgera + týðandi + tættir + í + tekstinum + og + duga + at + seta + tekstin + í + frásjón + , + gjarna + í + mun + til + tekstir + annars + , + sum + hava + verið + partur + av + undirvísingini + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsing + +

+

+ + Munnligt + 10. + floksstig + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tekstatilfarið + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + , + gott + og + neyvt + , + og + frágreiðingin + um + tekstin + er + sera + væl + grundað + . + + + Úttalan + er + greið + , + orðatilfeingið + fjølbroytt + og + setningsbygnaðurin + rættur + . + + + Próvtakarin + dugir + væl + at + greiða + frá + sínum + sjónarmiðum + . + + + Fá + og + týdningarleys + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + samanhangandi + og + rímiliga + væl + skipað + , + og + próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + sett + seg + væl + inn + í + tekstatilfarið + . + + + Málið + í + framløguni + er + skilligt + og + fjølbroytt + , + og + frágreiðingin + um + tekstin + er + góð + . + + + Úttalan + er + góð + , + orðatilfeingið + í + lagi + og + setningsbygnaðurin + sum + heild + rættur + . + + + Próvtakarin + fær + síni + sjónarmið + væl + fram + . + + + Onkur + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + , + og + próvtakarin + hevur + ikki + rættiliga + tak + á + tekstatilfarinum + . + + + Framløgan + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + málsliga + veik + . + + + Úttalan + er + rímiliga + góð + , + orðatilfeingið + hampuligt + og + setningsbygnaðurin + so + dánt + í + lagi + . + + + Týðandi + brek + koma + fyri + . + +

+

+ + Skrivligt + 10. + floksstig + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Málburðurin + er + góður + , + fjølbroyttur + og + rættur + við + ongum + ella + bert + fáum + týdningarleysum + villum + . + + + Próvtakarin + hevur + gott + innlit + í + tekstatilfarið + og + handfer + bæði + stavseting + og + teknseting + á + tryggan + hátt + . + + + Svarið + er + ríkt + og + sera + væl + skipað + , + bæði + í + mun + til + innihald + og + tekstslag + , + og + greiningin + av + tekstinum + er + sera + góð + . + + + Onkur + smávegis + , + men + týdningarleys + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Málburðurin + er + skilligur + , + rímiliga + neyvur + og + fjølbroyttur + . + + + Próvtakarin + hevur + sett + seg + væl + inn + í + tekstatilfarið + , + og + hann + handfer + stavseting + , + teknseting + og + setningsbygnað + á + hampiliga + tryggan + hátt + . + + + Svarið + er + hampiliga + væl + skipað + , + bæði + í + mun + til + innihald + og + tekst + , + og + greiningin + av + tekstinum + er + góð + . + + + Tó + kunnu + fleiri + minni + týðandi + villur + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Málburðurin + er + heldur + veikur + við + fleiri + eyðsýndum + villum + . + + + Kunnleikin + til + tekstatilfarið + er + avmarkaður + . + + + Próvtakarin + er + heldur + trilvandi + , + tá + ið + tað + snýr + seg + um + stavseting + , + teknseting + og + setningsbygnað + . + + + Svarið + er + tilvildarliga + skipað + , + og + umrøðan + og + greiningin + av + tekstinum + sera + trilvandi + . + + + Próvtakarin + hevur + ilt + við + at + greiða + frá + sínum + sjónarmiðum + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støðið + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + , + tað + kann + vera + talaða + málið + , + skrivaða + málið + , + samansettar + tekstir + ella + málkunnleika + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Sum + dømi + kundu + partar + úr + kjarnaøkinum + málkunnleiki + verið + samskipaðir + við + pørtum + úr + kjarnaøkinum + skrivaða + málið + . + + + Á + tann + hátt + kundi + vitan + um + málsøgu + verið + við + til + at + gjørt + fatanina + av + eldri + tekstum + meira + fjøltáttaða + , + samstundis + sum + vitan + um + málsins + bygnað + t.d. + kundi + verið + nýtt + í + tekstgreining + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + í + stóran + mun + vera + skipaður + inn + í + dagligu + undirvísingina + og + í + fakligu + heildina + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + menna + seg + í + skrivitilgongdini + og + í + stigum + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + . + + + Somuleiðis + skal + verða + borið + so + í + bandi + , + at + skrivlig + avrik + í + øðrum + lærugreinum + eisini + kunnu + vera + partur + av + skrivligum + avrikum + í + lærugreinini + enskum + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + gevur + tað + næminginum + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + skriviførleiki + hevur + fyri + alt + skrivligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + tað + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgongdin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + ensklærugreinini + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + sløgum + av + tekstum + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + enskum + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + sløgunum + av + tekstum + , + skrivaðum + eins + væl + og + munnligum + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + enskum + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + tekstsløgum + og + samskiftisstøðum + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + tekstir + og + tekstsløg + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + enskum + skulu + ymiskir + arbeiðshættir + verða + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingarnir + búnast + og + gerast + meira + sjálvstøðugir + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + úr + tekstum + , + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + bæði + munnligi + og + skrivligi + tátturin + verða + útintir + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + granska + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + enskt + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinir + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinir + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + søgu + , + tekstframleiðslu + , + bókmentaligum + hugtøkum + og + almennari + málfrøði + og + málsøgu + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinir + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinirnar + sum + partar + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Skrivlig + avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + bara + í + teirri + eini + lærugreinini + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + , + t.d. + eina + blaðútgávu + , + eina + søguliga + ritgerð + , + ella + eina + heimasíðu + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + at + skrivligt + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + á + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + í. + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-handarbeidi_4_10_00010.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-handarbeidi_4_10_00010.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7e7e359449c76e87f025905f8b3cb391af0ef972 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-handarbeidi_4_10_00010.xml @@ -0,0 +1,7424 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Handarbeiði 4-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 5502 words + 6184 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-24a8786a1167cbedeb37 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Handarbeiði 4-10 + namsaetlanir-24a8786a1167cbedeb37 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/handarbeidi-4-10.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/handarbeidi-4-10.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Handarbeiði 4-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Handarbeiði + 4-10 + +

+

+ + Seinast + broytt + : + +

+

+ + 3. + august + 2015 + +

+

+ + Viðmerking + : + +

+

+ + Áseting + um + manna + - + og + barnarættindasáttmála + ST + sett + inn + í + støðisførleikan + " + at + virða + " + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Handarbeiði + er + lærugrein + , + ið + leggur + dent + á + tey + handaligu + og + tey + skapandi + evnini + hjá + næminginum + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + at + geva + næminginum + førleika + og + kunnleika + um + skapandi + tilgongdina + í + handarbeiði + , + frá + hugskoti + , + fyrireiking + og + arbeiðsgongd + til + eftirmeting + . + + + Næmingurin + fer + at + uppliva + gleðina + við + sjálvur + at + tilvirka + vakrar + , + nýtiligar + og + samskiftandi + lutir + . + + + Lærugreinin + handarbeiði + skal + eisini + vekja + áhuga + næmingsins + fyri + føroyskum + siðaarvi + á + hesum + øki + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + geva + næminginum + eina + uppliving + av + arbeiðsgleði + og + felagsskapi + , + umframt + vekja + áhuga + og + styrkja + evnini + til + sjálvur + at + taka + støðu + og + virka + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + at + varðveita + okkara + heimliga + handarbeiði + , + og + týdningarmiklir + tættir + av + mentanar + - + og + siðaarvi + okkara + verða + viðgjørdir + , + eins + og + ljós + verður + varpað + á + tað + virðið + , + handarbeiði + hevur + fyri + hvønn + einstakan + og + samfelagið + sum + heild + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + lærugreinini + handarbeiði + hevur + til + endamáls + : + +

+

+ + at + næmingurin + varðveitir + og + mennir + áhuga + og + skapandi + evni + síni + at + næmingurin + ognar + sær + kunnleika + um + og + royndir + við + ymiskum + tilvirkingar + - + og + arbeiðsháttum + at + næmingurin + mennir + sínar + førleikar + at + skapa + og + virka + handarbeiðslutir + úr + fjølbroyttum + tilfari + við + ymiskum + amboðum + at + næmingurin + mennir + ans + sín + fyri + útsjónd + og + sniði + , + so + hann + gerst + førur + fyri + at + gera + vandnar + virðismetingar + at + næmingurin + mennir + ans + sín + fyri + tilevnaðum + lutum + , + so + hann + lærir + at + virðismeta + týdning + teirra + at + vísa + á + týdningin + , + tað + hevur + , + at + næmingurin + nýtir + egin + hugskot + , + leggur + til + rættis + , + tilvirkar + lutin + og + metir + um + lidna + úrslitið + at + næmingurin + mennir + síni + evni + at + seta + sín + dám + á + egnu + umstøður + og + á + umhvørvið + sum + heild + , + bæði + innan + - + og + uttandura + at + næmingurin + mennir + síni + evni + at + varða + um + tey + skaptu + virðini + og + virðismikla + sambindingartátt + teirra + millum + fortíð + og + nútíð + at + næmingurin + mennir + hugin + og + gleðina + at + skapa + , + fordjúpa + seg + , + uppliva + felagsskap + , + arbeiðshug + og + at + skapa + bæði + prýðislutir + og + lutir + , + sum + hava + nýtsluvirðið + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Handarbeiði + er + kravd + lærugrein + í + 4.-7. + flokki + og + er + lutvíst + partur + og + framhald + av + lærugreinini + handaverki + og + list + . + + + Undirvíst + verður + 60 + klokkutímar + á + hvørjum + stigi + . + + + Handarbeiði + er + harumframt + valgrein + í + 8. + og + 9. + flokki + , + og + undirvíst + verður + 60 + klokkutímar + á + hvørjum + stigi + , + ella + 120 + klokkutímar + á + einum + stigi + . + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Næmingurin + fer + til + munnliga + próvtøku + í + bæði + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + handarbeiði + hevur + 3 + ymisk + kjarnaøki + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingin + : + +

+

+ + Sniðgeving + og + verk + +

+

+ + skapandi + sniðgávuhættir + handverkið + hugskot + og + lutur + lutur + og + umhvørvi + persónligi + dámurin + tilfar + , + tøkni + , + litir + og + funktión + fagurfrøðiliga + , + virkisliga + og + samskiftisliga + sjónarhornið + seta + orð + á + sniðgávutilgongdina + arbeiðsgongd + og + arbeiðslýsing + samstarv + , + hjálpsemi + og + ábyrgd + ætlan + og + endamál + við + lutinum + eftirmeting + +

+

+ + Handaligu + arbeiðsøkini + +

+

+ + at + gera + snið + og + framleiða + pløgg + og + tóvirki + handilig + tøkni + , + maskinur + og + tól + tilfar + , + samanseting + og + litir + fakheiti + at + leggja + til + rættis + egið + arbeiði + royndir + og + venjingar + í + neyðugari + tøkni + arbeiðshættir + at + sjónliggera + ( + visualisera + ) + og + tilvirka + lutir + trygd + og + heilsukrøv + í + arbeiði + og + arbeiðshøli + arbeiðsstøður + og + arbeiðslag + burðardygd + í + arbeiðsgongdini + +

+

+ + Samfelagsligt + og + mentanarligt + innihald + +

+

+ + týdningurin + av + handiliga + tilvirkaðum + lutum + og + verkum + tilvirkaðir + handverkslutir + av + staðbundnum + uppruna + náttúrugivin + og + mentanarlig + viðurskifti + av + týdningi + sambandið + millum + spurningar + og + greiðsluevni + í + handaverki + og + aðrar + lærugreinar + so + sum + myndlist + , + náttúruvísindi + og + støddfrøði + at + varðveita + , + bøta + , + umvæla + og + endurnýta + tilfar + og + lutir + aðrar + mentanir + og + søgulig + tíðarskeið + at + velja + tilfar + við + náttúrutilfeingi + og + burðardygd + í + huga + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + handarbeiði + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + harumframt + um + at + virða + og + menna + áhugan + fyri + innihaldinum + og + endamálinum + við + lærugreinini + . + + + Undirvísingin + leggur + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + har + ímillum + teir + sáttmálar + , + ið + Sameindu + Tjóðir + hava + samtykt + í + sambandi + við + barnarættindi + og + mannarættindi + annars + . + + + Eisini + skal + næmingurin + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lýða + á + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + + + At + orða + seg + munnliga + og + at + samskifta + um + verkligar + trupulleikar + , + seta + spurningar + og + argumentera + og + gera + viðmerkingar + til + hugskot + , + sum + kunnu + stinga + seg + upp + í + arbeiðinum + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + At + lesa + í + handarbeiði + er + at + granska + , + tulka + og + at + hugleiða + um + tekstir + , + sum + eru + knýttir + at + lærugreinini + . + + + At + søkja + , + samanbera + , + skilja + og + at + skipa + upplýsingar + úr + tekningum + , + brúkaravegleiðingum + , + uppskriftum + , + vørulýsingum + , + lýsingum + og + øðrum + upplýsandi + tilfari + . + + + At + orða + seg + skrivliga + í + handarbeiði + er + at + gera + egnar + tekningar + og + egin + mynstur + , + umframt + mannagongdir + í + sambandi + við + , + at + lutir + , + pløgg + og + verk + verða + gjørd + . + + + Handarbeiði + er + eisini + samskiftismiðil + , + har + lesi + - + og + skriviførleikin + , + førleikin + at + tekna + , + at + rokna + og + at + nýta + kunningartøkni + eru + amboð + og + ikki + eitt + krav + fyri + at + kunna + tilvirka + handaligar + lutir + . + + + Í + lærugreinini + ber + til + at + nýta + aðrar + intelligensir + og + støðisførleikar + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + um + evnini + at + lesa + tøl + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandisspurningar + , + umframt + spurningar + , + ið + eru + av + fyrisitingarligum + slagi + . + + + Førleikin + at + rokna + í + handarbeiði + er + at + kunna + fata + roknihugtøk + . + + + Hetta + er + av + stórum + týdningi + fyri + at + kunna + skilja + eina + uppskrift + og + eina + vegleiðing + , + tí + í + handarbeiði + gerast + roknihugtøkini + viðkomandi + og + veruleikakend + . + + + Rokniførleikin + verður + nýttur + , + tá + ið + næmingurin + skal + taka + mát + og + gera + arbeiðstilgongd + , + vaksa + og + minka + mynstur + ( + støddarlutfall + ) + , + og + rokna + brúk + og + kostnað + av + tilfari + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + . + + + At + kenna + og + virða + etisku + reglurnar + , + tá + ið + samskift + verður + við + kunningartøkni + . + + + Kunningartøkni + er + eitt + natúrligt + amboð + at + nýta + í + undirvísingini + í + handarbeiði + og + í + einari + framløgu + . + + + Telduforrit + eru + til + flest + øll + handarbeiðsøki + , + eins + og + talgilta + myndatólið + er + eitt + hent + amboð + í + hesum + viðfangi + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + granska + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + viðurskifti + av + týdningi + fyri + næmingin + og + hansara + umhvørvi + og + náttúruna + . + + + Frá + 1. + floksstigi + skal + næmingurin + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + skal + eggjast + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + yrkis + - + og + fagurbókmentum + og + til + at + fregnast + um + mentanarligar + og + samfelagsligar + spurningar + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + og + samskifta + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læringartilgongd + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + um + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + egin + evni + og + lítir + á + tey + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + at + handalig + tilevning + er + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflogið + . + +

+

+ + Faklig + førleikamál + +

+

+ + 4.-5 + . + flokkur + : + +

+

+ + Sniðgeving + og + verk + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + tekna + egið + uppskot + til + mynstur + ella + lutir + at + finna + fram + mynstur + úr + bókum + , + bløðum + og + miðlum + at + nýta + hugskot + og + vitan + frá + vitjan + á + verkstøðum + og + framsýningum + at + brúka + náttúruna + og + nærumhvørvið + til + íblástur + at + nýta + hugskot + frá + tilkomnum + og + eldri + fólki + til + íblástur + at + arbeiða + við + siðsøguligum + handverki + at + velja + tilfar + og + at + seta + litir + saman + í + sambandi + við + valda + uppgávu + at + fyrireika + arbeiðsuppgávuna + og + hava + yvirlit + yvir + gongdina + frá + íblástri + , + hugskoti + og + tilrættislegging + til + skapan + og + eftirmeting + +

+

+ + Handaligu + arbeiðsøkini + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + kasta + uppá + , + binda + stiklavond + , + rætt + og + rangt + og + læsa + av + at + hekla + luftmaskur + at + brodera + krosssting + og + baksting + at + handseyma + at + taka + seymikoyrikort + at + veva + einkulta + veving + at + bregda + og + at + flætta + at + tráða + nál + og + at + hefta + endar + at + nálatøva + og + at + tøva + einfalda + tøving + +

+

+ + Samfelagsligt + og + mentanarligt + innihald + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + kenna + , + at + handarbeiði + er + ein + partur + av + okkara + siðaarvi + , + og + at + best + er + at + kenna + sína + egnu + mentan + , + áðrenn + hugt + verður + úteftir + . + + + at + gera + framløgur + , + bæði + at + seta + visuelt + upp + , + gera + tekst + til + framløgu + at + bera + fram + og + plakatir + við + myndum + og + teksti + at + læra + um + norðurlendska + siðsøgu + innan + handarbeiði + at + vitja + verkstaðir + og + framsýningar + til + vitan + og + íblástur + +

+

+ + 6.-7 + . + flokkur + : + +

+

+ + Sniðgeving + og + verk + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + leggja + til + rættis + sítt + arbeiði + at + arbeiða + sjálvstøðugt + at + vera + áhaldandi + og + gera + sær + ómak + at + nýta + grundleggjandi + faklig + hugtøk + í + sambandi + við + handarbeiði + at + finna + upplýsingar + og + hugskot + úr + bókum + , + bløðum + , + av + søvnum + og + á + internetinum + at + síggja + møguleikar + við + gomlum + tilfari + at + brúka + egin + og + keypt + mynstur + at + broyta + keypt + mynstur + til + egna + nýtslu + +

+

+ + Handaligu + arbeiðsøkini + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + binda + holfald + , + mynstur + , + snar + , + uppá + og + avtøkur + at + hekla + ketu + - + , + fast + - + og + stangmaskur + at + brodera + við + ketu + - + og + flatstingum + at + tøva + ein + lut + , + ið + hevur + rúm + ( + pung + ella + ílat + ) + at + tøva + bundin + pløgg + í + vaskimaskinu + at + seyma + við + seymimaskinu + : + vanlig + sting + , + kasta + um + og + pyntisting + at + seyma + við + hond + , + leggja + upp + , + seyma + inn + og + seyma + knapp + í + at + lita + t.d. + batik + ella + prent + at + veva + við + ymiskum + tilfari + bond + : + tólvta + og + binda + knútar + +

+

+ + Samfelagsligt + og + mentanarligt + innihald + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + seta + sín + persónliga + stíl + á + teir + lutir + , + hann + ger + at + virðismeta + tað + gamla + , + føroyska + handarbeiðið + at + bøta + um + okkurt + , + ið + er + slitið + at + síggja + týdningin + , + tóvirki + og + handarbeiði + hava + og + hava + havt + í + okkara + mentanarliga + siðaarvi + at + seta + upp + eina + framsýning + av + tilvirkaðum + lutum + . + +

+

+ + 7.-9 + . + flokkur + : + +

+

+ + Sniðgeving + og + verk + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + sniðgeva + brúkslutir + , + klæðir + o.a. + at + nýta + mynstur + og + uppskriftir + at + gera + mynstur + at + taka + mát + at + rokna + út + tilfar + at + leggja + mynstur + á + toy + , + merkja + av + og + klippa + at + nýta + hjálparamboð + , + uppskriftir + og + vegleiðingar + at + ímynda + sær + broytingar + frá + 2D + til + 3D + at + seyma + í + hond + og + á + maskinu + at + prýða + við + hond-og + maskinbroderí + , + áseyming + og + stoffprent + at + arbeiða + við + flatum + formum + , + tøva + , + binda + og + hekla + at + grundgeva + fyri + valdum + tilfari + í + mun + til + brúkstørvin + at + nýta + litlæruna + at + nýta + snið + , + skap + og + kompositión + at + brúka + viðkomandi + fakmál + +

+

+ + Handaligu + arbeiðsøkini + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + brúka + egnar + royndir + og + hugskot + í + skapandi + tilgongdini + at + arbeiða + sjálvstøðugt + við + einari + skapandi + tilgongd + at + finna + kveikjandi + hugskot + at + gera + sær + egnar + royndir + við + ymiskum + tilfari + og + arbeiðshættum + at + gera + eina + arbeiðs + - + og + tíðarætlan + og + velja + tilfar + +

+

+ + Samfelagsligt + og + mentanarligt + innihald + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + vera + tilvitaður + um + , + at + móti + og + snið + vísa + persónligan + samleika + at + fata + , + at + veðurlag + , + umhvørvi + og + mentan + ávirka + val + av + sniði + og + tilfari + at + gera + eina + framløgu + / + framsýning + við + sínum + tilvirkaðu + lutum + at + meta + um + og + virðismeta + tey + handaliga + skaptu + verkini + at + arbeiða + við + og + at + samanbera + okkara + handarbeiðsmentan + við + aðrar + at + vísa + á + munin + millum + nýtt + og + gamalt + handaligt + arbeiði + at + grundgeva + fyri + vali + av + tilfari + í + mun + til + kostnaðin + á + tilfarinum + at + endurnýta + og + umskapa + at + virða + týdningin + av + endurnýtslu + , + eitt + nú + í + mun + til + umhvørvi + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + munnligar + og + skrivligar + royndir + , + munnlig + upplegg + og + testir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvørjum + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + + + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Eingin + fyrireikingartíð + er + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningar + verða + settir + við + støði + í + verkætlanini + , + evnum + , + økjum + o.t + . + + + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + síni + verkætlan + . + +

+

+ + Støðið + undir + próvtøkuni + er + ein + verkætlan + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + teir + seinastu + 10 + klokkutímarnar + í + lærugreinini + í + skúlaárinum + , + og + sum + verður + lýst + í + frágreiðing + , + sum + próvtakarin + hevur + gjørt + . + + + Verkætlanin + tekur + støði + í + loggbók + , + har + m.a. + arbeiðshættir + , + tilgongd + og + tilfar + verða + lýst + . + + + Við + støði + í + verkætlanini + greiðir + próvtakarin + frá + arbeiðinum + at + tilevna + handaliga + lutin + , + ið + verður + grundarlag + undir + próvhoyring + . + +

+

+ + Til + próvhoyringina + verður + alt + tilfarið + í + sambandi + við + verkætlanina + ( + loggbók + , + frágreiðing + umframt + handaligi + luturin + ) + lagt + fram + , + og + próvhoyrari + og + próvdómari + umrøða + verkætlanina + og + samlaðu + tilgongdina + við + próvtakaran + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + verkætlanini + . + + + Verkætlanin + skal + vera + vald + soleiðis + , + at + hon + tematisk + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Verkætlanin + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + verkætlanina + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + verkætlanini + , + seta + verkætlanina + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + síggja + verkætlanina + í + frásjón + . + +

+

+ + Í + dømingini + verður + dentur + lagdur + á + , + at + próvtakarin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + hugskotinum + og + tankanum + við + verkætlanini + at + greiða + frá + vali + av + tilfari + at + greiða + frá + arbeiðsgongdini + í + sambandi + við + gerð + av + lutinum + at + greiða + frá + ymiskum + avbjóðingum + í + tilgongdini + at + síggja + handaliga + lutin + í + frásjón + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 9. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Famúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + , + gott + og + neyvt + . + + + Næmingurin + er + virkin + og + skarar + framúr + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + og + mett + við + sjálvstøðugum + arbeiði + , + hegni + og + yvirliti + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + í + útbúgvingini + er + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settum + krøvum + er + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + mettar + og + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + stórum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + sett + krøv + við + ótýðandi + ella + ongum + manglum + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + heilt + gott + tak + á + framferð + og + háttalagi + , + hevur + heilt + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + hegnisliga + at + nýta + royndir + , + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + samanhangandi + og + rímiliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + rímiliga + fjølbroytt + og + gott + . + + + Næmingurin + er + virkin + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + , + og + mett + við + ávísum + manglum + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + rímiligt + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + rímiliga + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fagliga + mettar + og + í + rímiligan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + rímiliga + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + ávísum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + í + ávísan + mun + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + tak + á + framferðarhátti + og + háttalagi + , + hevur + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + væl + at + nýta + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Næmingurin + er + ikki + serliga + virkin + undir + yrkisligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + fullførd + og + lýst + , + men + vitanin + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + minni + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + illa + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + í + minni + mun + mettar + og + í + lítlan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + illa + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + uttan + stórvegis + umhugsan + , + og + lýkur + í + minni + mát + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + ikki + heilt + tak + á + háttalagi + og + dugir + heldur + ikki + væl + at + nýta + vitan + , + royndir + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 10. + flokkur + ( + breytalærugrein + ) + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + munnligar + og + skrivligar + royndir + , + munnlig + upplegg + og + testir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvørjum + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + + + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Eingin + fyrireikingartíð + er + . + +

+

+ + Próvvtøkuspurningar + verða + settir + við + støði + í + verkætlanini + , + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + síni + verkætlan + . + +

+

+ + Støðið + undir + próvtøkuni + er + ein + verkætlan + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + teir + seinastu + 16 + klokkutímarnar + í + lærugreinini + í + skúlaárinum + , + og + sum + verður + lýst + í + einari + frágreiðing + . + + + Verkætlanin + tekur + støði + í + loggbók + , + har + m.a. + arbeiðshættir + , + tilgongd + og + tilfar + verða + lýst + . + + + Við + støði + í + verkætlanini + greiðir + próvtakarin + frá + arbeiðinum + at + tilevna + handaliga + lutin + , + ið + verður + grundarlag + undir + próvhoyring + . + +

+

+ + Til + próvhoyringina + verður + alt + tilfarið + í + sambandi + við + verkætlanina + ( + loggbók + , + frágreiðing + og + handaligi + luturin + ) + lagt + fram + , + og + próvhoyrari + og + próvdómari + umrøða + verkætlanina + og + samlaðu + tilgongdina + við + próvtakaran + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningar + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + teir + seinastu + 16 + klokkutímarnar + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + kendum + , + ótillagaðum + tilfari + , + og + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + síggja + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Í + dømingini + verður + dentur + lagdur + á + , + at + próvtakarin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + samlaða + arbeiðnum + gjøgnum + árið + við + støði + í + loggbókini + at + lýsa + hugskotið + og + íblásturin + til + hugskotið + at + lýsa + arbeiðsgongdina + í + verkætlanini + at + lýsa + verkætlanina + at + greiða + frá + fyrimunum + og + vansum + í + sambandi + við + val + av + tilfari + at + greiða + frá + gongdini + og + eftirmeta + lutin + at + seta + verkætlanina + í + frásjón + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 10. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Famúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + , + gott + og + neyvt + . + + + Næmingurin + er + virkin + og + skarar + framúr + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + og + mett + við + sjálvstøðugum + arbeiði + , + hegni + og + yvirliti + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + í + útbúgvingini + er + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settum + krøvum + er + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + mettar + og + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + stórum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + sett + krøv + við + ótýðandi + ella + ongum + manglum + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + heilt + gott + tak + á + framferð + og + háttalagi + , + hevur + heilt + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + hegnisliga + at + nýta + royndir + , + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + samanhangandi + og + rímiliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + rímiliga + fjølbroytt + og + gott + . + + + Næmingurin + er + virkin + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + , + og + mett + við + ávísum + manglum + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + rímiligt + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + rímiliga + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fagliga + mettar + og + í + rímiligan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + rímiliga + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + ávísum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + í + ávísan + mun + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + tak + á + framferðarhátti + og + háttalagi + , + hevur + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + væl + at + nýta + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Næmingurin + er + ikki + serliga + virkin + undir + yrkisligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + fullførd + og + lýst + , + men + vitanin + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + minni + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + illa + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + í + minni + mun + mettar + og + í + lítlan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + illa + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + uttan + stórvegis + umhugsan + , + og + lýkur + í + minni + mát + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + ikki + heilt + tak + á + háttalagi + og + dugir + heldur + ikki + væl + at + nýta + vitan + , + royndir + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støði + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + , + tað + kann + vera + sniðgeving + og + verk + , + handaligu + arbeiðsøkini + ella + samfelagsligt + og + mentanarligt + innihald + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + , + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + vera + skipaður + inn + í + dagligu + undirvísingina + og + í + fakligu + heildina + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + menna + seg + í + skrivitilgongdini + og + í + stigum + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + . + + + Somuleiðis + skal + verða + borið + so + í + bandi + , + at + skrivlig + avrik + í + øðrum + lærugreinum + eisini + kunnu + vera + partur + av + skrivligum + avrikum + í + lærugreinini + handarbeiði + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + gevur + tað + næminginum + eina + greiðari + fatan + av + tí + týdningi + , + skriviførleiki + hevur + fyri + alt + skrivligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + tað + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgongdin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + tann + týdning + , + sum + lærugreinin + handarbeiði + hevur + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskar + spurningar + í + sambandi + við + handarbeiði + , + og + t.d. + tá + ið + visuell + marknaðarføring + verður + gjørd + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + greiða + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + serstakliga + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + handarbeiði + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + skapandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + kjarnaøkjunum + , + ið + lærugreinin + byggir + á + , + og + at + samstarva + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + tekstir + og + tekstsløg + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + handarbeiði + skulu + ymiskir + arbeiðshættir + verða + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + førleiki + næminganna + økist + , + og + teir + gerast + meira + sjálvstøðugir + í + lærugreinini + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + granska + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + handarbeiði + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + søgu + , + tekstframleiðslu + , + bókmentaligum + hugtøkum + , + málsøgu + og + samfelag + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinar + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + partar + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Skrivlig + avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + í + handarbeiði + fevnir + um + at + duga + at + seta + orð + á + eina + verkætlan + , + at + leggja + verkætlanina + til + rættis + og + at + gera + tað + møguligt + hjá + næminginum + at + fremja + verkætlanina + . + + + Eisini + letur + skrivligi + parturin + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + , + at + skrivligt + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + , + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + . + +

+

+ + Í + teimum + meira + bókligu + lærugreinunum + skal + næmingurin + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + . + + + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + hugsa + um + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-handaverk_og_list_1_7_00016.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-handaverk_og_list_1_7_00016.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fa9868decd7b9a8009355d28a5568dbc5519dea6 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-handaverk_og_list_1_7_00016.xml @@ -0,0 +1,5523 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Handaverk og list 1-7 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 3969 words + 4511 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-36875ef55b1631f9ba1c + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Handaverk og list 1-7 + namsaetlanir-36875ef55b1631f9ba1c + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/handaverk-og-list-1-7.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/handaverk-og-list-1-7.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Handaverk og list 1-7 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Handaverk + og + list + 1-7 + +

+

+ + Seinast + broytt + : + +

+

+ + 3. + august + 2015 + +

+

+ + Viðmerking + : + +

+

+ + Áseting + um + manna + - + og + barnarættindasáttmála + ST + sett + inn + í + støðisførleikan + " + at + virða + " + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Handaverk + og + list + er + lærugrein + , + ið + fevnir + um + fakini + myndlist + og + evning + , + tónleik + , + sang + og + ljóðføri + , + handarbeiði + , + smíð + umframt + heimkunnleika + . + + + Í + undirvísingini + verður + dentur + lagdur + á + at + menna + tey + handaligu + og + skapandi + evnini + hjá + næminginum + . + + + Næmingurin + ognar + sær + vitan + og + førleikar + í + teirri + skapandi + arbeiðstilgongdini + . + + + Næmingurin + skal + uppliva + gleðina + við + at + skapa + verk + og + upplivingar + , + eitt + nú + tilevnaðar + lutir + , + myndir + , + sang + , + tónleik + og + leik + , + samstundis + sum + hann + mennir + síni + evni + at + skapa + , + at + bera + fram + og + at + framføra + . + + + Í + undirvísingini + skal + næmingurin + uppliva + arbeiðsgleði + , + felagsskap + og + persónligan + áhuga + , + so + at + hann + mennist + og + fær + áræði + at + taka + støðu + og + stig + sjálvur + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Endamálið + við + undirvísingini + í + handaverki + og + list + er + : + +

+

+ + at + vekja + og + menna + áhuga + næmingsins + fyri + handaverki + og + list + at + næmingurin + fær + kunnleika + til + føroyskt + handaverk + og + føroyska + list + , + so + at + hann + á + tann + hátt + fær + áhuga + fyri + bæði + nýggjum + og + siðbundnum + tilgongdum + at + skapa + og + tilevna + at + næmingurin + mennir + síni + evni + og + førleikar + at + virka + , + tilevna + og + skapa + verk + av + bæði + handans + og + andans + slagi + at + næmingurin + mennir + síni + evni + og + sínar + førleikar + at + lýsa + og + fata + tær + skapandi + tilgongdirnar + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Undirvíst + verður + í + handaverki + og + list + 60 + klokkutímar + um + árið + 3 + tey + fyrstu + árini + í + fólkaskúlanum + . + + + Einstaki + skúlin + ger + av + , + hvussu + býtið + ella + lutfallið + millum + handaligu + og + listarligu + partarnar + í + lærugreinini + verður + framt. + Talvan + niðanfyri + vísir + dømi + um + , + hvussu + undirvísingin + í + handaverki + og + list + og + teimum + lærugreinum + , + sum + handaverk + og + list + fevna + um + , + kann + vera + skipað + tey + fyrstu + 7 + árini + í + fólkaskúlanum + : + +

+

+ + Lærugreinar + / + stig + +

+

+ + 1. + fl. + +

+

+ + 2. + fl. + +

+

+ + 3. + fl. + +

+

+ + 4. + fl. + +

+

+ + 5. + fl. + +

+

+ + 6. + fl. + +

+

+ + 7. + fl. + +

+

+ + Handaverk + og + list + +

+

+ + 60+60 + * + ) + +

+

+ + Myndlist + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + Tónleikur + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + Handarbeiði + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + Smíð + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + Heimkunnleiki + +

+

+ + 90 + +

+

+ + Klokkutímar + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 120 + +

+

+ + 120 + +

+

+ + 210 + +

+

+ + 120 + +

+

+ + * + ) + Talan + er + um + valgreinar + í + myndlist + , + tónleiki + , + handarbeiði + , + smíði + og + heimkunnleika + , + har + tvær + lærugreinar + verða + valdar + í + 7. + flokki + , + við + 60 + klokkutímum + hvør + . + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + handaverk + og + list + fevnir + um + kjarnaøkini + at + skapa + og + evna + til + , + at + lesa + og + tulka + , + og + arbeiðshættir + og + framferð + . + + + Harumframt + verða + námsætlanirnar + fyri + lærugreinarnar + myndlist + , + tónleik + , + handarbeiði + , + smíð + og + heimkunnleika + nýttar + í + tann + mun + , + einstaki + skúlin + ella + lærarin + velur + at + skipa + undirvísingina + í + handaverki + og + list + , + har + ímillum + myndlist + , + tónleiki + , + handarbeiði + , + smíði + og + heimkunnleika + . + +

+

+ + Kjarnaøkini + í + handaverki + og + list + eru + : + +

+

+ + Stig + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + 1.-3 + . + fl. + +

+

+ + At + skapa + og + evna + til + +

+

+ + At + lesa + , + lurta + og + tulka + +

+

+ + Arbeiðshættir + og + framferð + +

+

+ + At + skapa + og + evna + til + +

+

+ + Kjarnaøkið + at + skapa + og + evna + til + snýr + seg + um + skapandi + tilgongdirnar + , + at + leggja + til + rættis + arbeiðið + , + frá + hugskoti + til + lidnan + lut + ella + verk + , + og + at + fremja + í + verki + . + + + Her + snýr + tað + seg + um + at + gera + uppskriftir + , + tekna + og + skriva + hugskot + niður + á + blað + ella + á + teldu + , + at + skriva + nótar + , + at + syngja + , + kvøða + , + bera + fram + skjaldur + , + at + nýta + ljóðføri + og + at + lesa + upp + , + at + brúka + amboð + og + hjálparamboð + , + ið + eru + við + hondina + , + umframt + at + grundgeva + fyri + tí + hugskoti + , + sum + valt + er + at + arbeiða + víðari + við + og + at + fremja + í + verki + . + +

+

+ + At + lesa + , + lurta + og + tulka + +

+

+ + Kjarnaøkið + at + lesa + , + lurta + og + tulka + snýr + seg + um + at + umrøða + og + meta + um + ítøkilig + handverkslig + og + listalig + verk + og + evni + , + sum + næmingurin + evnar + at + vísa + aftur + til + í + teirri + skapandi + tilgongdini + . + + + Talan + kann + vera + um + eitt + tóna + - + ella + listaverk + , + eitt + plagg + , + ein + bygning + ella + annað + slíkt + , + sum + næmingurin + veit + um + ella + ognar + sær + kunnleika + til + . + + + Her + snýr + tað + seg + um + at + lurta + eftir + tónleiki + , + at + hyggja + eftir + myndum + , + at + kanna + og + vísa + áhuga + fyri + ymiskum + sløgum + av + handaverki + og + list + , + at + umrøða + , + viðgera + og + meta + um + dygd + og + nýtsluvirði + . + + + At + lesa + og + tulka + snýr + seg + harumframt + at + vitja + verkstaðir + og + framsýningar + til + at + fáa + vitan + og + íblástur + , + og + at + granska + náttúruna + og + nærumhvørvið + til + at + fáa + hugskot + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + og + framferð + +

+

+ + Kjarnaøkið + arbeiðshættir + og + framferð + snýr + seg + um + at + læra + at + nýta + hóskilig + og + neyðug + amboð + , + umframt + at + læra + um + tilfar + , + ið + nýtt + verður + í + tilevningini + . + + + At + velja + og + meta + um + tilfar + og + litir + er + fevnt + av + hesum + kjarnaøki + . + + + Vanlig + nótalæra + , + hoyrilæra + , + satslæra + , + ljóðlæra + og + ljóðførislæra + eru + fevnd + av + hesum + kjarnaøki + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + handaverki + og + list + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + harumframt + um + at + virða + og + menna + okkara + evni + at + samskifta + um + mentan + og + vitan + . + + + Undirvísingin + í + handaverki + og + list + leggur + harumframt + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + har + ímillum + teir + sáttmálar + , + ið + Sameindu + Tjóðir + hava + samtykt + í + sambandi + við + barnarættindi + og + mannarættindi + annars + . + + + Eisini + skal + næmingurin + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + Lærugreinin + handaverk + og + list + hevur + ein + týðandi + leiklut + í + hesi + menning + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lýða + á + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Á + 2. + floksstigi + skal + næmingurin + duga + bæði + at + lesa + og + skriva + lættari + tekstir + . + +

+

+ + Í + handaverki + og + list + verður + stórur + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + lærir + at + síggja + myndir + sum + frásøgu + - + og + samskiftismiðil + . + + + Hetta + lærir + hann + m.a. + við + at + hava + framløgur + og + at + gera + eftirmetingar + , + sum + javnan + verða + skipaðar + í + tímunum + . + + + Næmingurin + lærir + eisini + tað + myndamál + , + myndir + verða + bygdar + upp + við + , + m.a. + um + symbolik + og + boðskap + , + og + hann + skal + duga + at + lesa + boðskapin + , + annaðhvørt + gjøgnum + skrivligan + ella + meira + duldan + symbolikk + , + ið + er + skipaður + í + myndunum + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + um + evnini + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandistekstir + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + handaverki + og + list + eisini + sín + týðandi + lut + í + hesi + menning + . + + + Í + handaverki + og + list + lærir + næmingurin + at + byggja + myndir + upp + . + + + Her + verður + miðað + ímóti + , + at + næmingurin + dugir + at + perspektivera + lutirnar + í + myndini + í + mun + til + hvønn + annan + , + fyri + at + fáa + djúpd + o.a. + í + myndina + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + handaverki + og + list + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + . + + + At + kenna + og + virða + etisku + reglurnar + , + tá + ið + samskift + verður + við + kunningartøkni + . + + + Við + venjingum + skal + næmingurin + á + 2. + floksstigi + duga + at + nýta + teldu + til + tekstframleiðslu + og + sum + leitingaramboð + . + + + Í + handaverki + og + list + arbeiðir + næmingurin + við + kunningartøkni + , + har + hann + m.a. + lærir + at + arbeiða + við + myndum + , + og + harafturat + savnar + sær + kunnleika + og + íblástur + at + nýta + , + tá + ið + hann + skapar + síni + egnu + verk + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + granska + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + í + handaverki + og + list + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + mál + og + bókmentir + . + + + Frá + 1. + floksstigi + skal + næmingurin + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + skal + eggjast + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + yrkis + - + og + fagurbókmentum + og + til + at + fregnast + um + mál + - + og + bókmentafrøðiligar + spurningar + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + Við + dømum + og + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + ein + sakligan + og + siðiligan + hátt + . + +

+

+ + Í + handaverki + og + list + verður + stórur + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + fær + ástøðiligan + førleika + í + at + lesa + myndir + , + og + hetta + verður + m.a. + gjørt + við + at + kenna + listasøguna + og + harafturat + kenna + listarfólk + rundan + um + okkum + við + teirra + tilgongdum + til + myndir + . + + + Ástøðiligi + parturin + verður + at + síggja + sum + ein + lutur + í + undirvísingini + í + handaverki + og + list + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læringartilgongd + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + handaverki + og + list + um + at + gera + næmingin + tilvitaðan + um + og + líta + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + mentanarlig + og + listarlig + nýbrot + hava + broytt + lívsáskoðanir + og + samfeløg + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + at + myndagerð + og + myndatulking + er + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + , + áhuga + og + áhaldni + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflogið + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 2.-3 + . + flokkur + +

+

+ + At + skapa + og + at + evna + til + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + skapa + ella + tilevna + eitt + verk + , + eina + mynd + ella + ein + lut + úr + tilfari + at + gera + myndir + ella + lutir + við + støði + í + egnum + kenslum + og + sansaupplivingum + at + syngja + einar + 20 + føroyskar + sangir + ella + framføra + eitt + ella + fleiri + hóskandi + verk + sjálvstøðugt + ella + við + hjálp + frá + øðrum + og + saman + við + øðrum + nøkur + útvald + føroysk + skjaldur + stev + at + kvøða + tvey + løtt + kvæði + , + vísur + ella + tættir + at + klappa + og + spæla + einfaldar + rytmur + á + rytmisk + ljóðføri + at + spæla + tveir + sangir + ella + løg + við + rytmuljóðførum + ( + træ + , + skinn + og + metal + ) + , + umframt + stavljóðførum + ( + klokkuspæl + , + xylofon + , + marimba + og + metallofon + ) + . + +

+

+ + At + lesa + , + lurta + og + tulka + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + sínum + egna + verki + ella + arbeiði + , + og + tí + , + tað + fevnir + um + at + nýta + føroysku + náttúruna + sum + tilfeingi + í + arbeiði + sínum + við + myndum + og + myndevnum + at + lýsa + sang + og + tónleik + í + orðum + og + myndum + at + greiða + frá + hugtøkunum + ljóðstyrki + ( + hart + / + spakuligt + ) + , + ljóðlongd + ( + langir + / + stuttir + tónar + og + steðgir + ) + , + tónahædd + ( + djúpir + / + høgir + tónar + ) + , + óljóði + , + ljómliti + at + lurta + og + meta + um + huglagið + í + sangi + / + lagi + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + og + framferð + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + arbeiða + við + formi + , + litum + , + kompositión + við + denti + á + myndafrásøgn + at + arbeiða + við + einføldum + teknikkum + , + tilfari + og + amboðum + at + greiða + frá + høvuðslitunum + at + kenna + tey + vanligastu + ljóðførini + at + meta + um + ljóðstyrki + og + tónastøðu + ( + hæddir + og + lægdir + ) + at + skilja + nótar + sum + skriftmálið + hjá + sangi + og + tónleiki + at + skilja + sambandið + millum + tað + grafiska + nótablaðið + og + tónagongd + at + skilja + sambandið + millum + teljing + og + vatnrætta + lesnaðin + av + nótablaði + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Sjá + námsætlanirnar + fyri + myndlist + , + tónleik + , + handarbeiði + , + smíð + og + heimkunnleika + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støði + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + , + tað + kann + vera + at + skapa + og + evna + til + , + at + lesa + , + lurta + og + tulka + , + ella + arbeiðshættir + og + framferð + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + , + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Sum + dømi + kunnu + partar + úr + kjarnaøkinum + at + skapa + og + evna + til + verða + samskipaðir + við + pørtum + úr + kjarnaøkinum + arbeiðshættir + og + framferð + . + + + Á + tann + verður + ástøðiligi + parturin + knýttur + beinleiðis + upp + í + tann + verkliga + partin + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + í + lærugreinini + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + verða + skipaður + inn + í + undirvísingina + í + handaverki + og + list + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + og + menna + teir + . + + + Somuleiðis + verður + arbeitt + miðvíst + við + at + menna + førleikan + at + rokna + í + undirvísingini + í + handaverki + og + list + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + fer + næmingurin + so + hvørt + at + fáa + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + hesir + førleikar + hava + fyri + alt + skrivligt + og + formligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + hetta + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgongdin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + og + tann + týðandi + leiklut + , + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + lærugreinini + handaverki + og + list + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + evnum + og + táttum + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + handaverki + og + list + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + evnunum + og + táttunum + , + sum + arbeitt + verður + við + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + viðurskiftum + , + ið + eru + knýtt + at + náttúru + , + samfelag + og + mentan + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + evni + og + viðurskifti + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + handaverki + og + list + verða + ymiskir + arbeiðshættir + nýttir + , + so + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingarnir + búnast + og + gerast + meira + sjálvstøðugir + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + arbeiðsuppgávurnar + og + venjingarnar + hjá + næminginum + verða + útintar + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + kanna + gjølla + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Handaverk + og + list + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + evnum + , + sum + spretta + úr + nærumhvørvinum + , + knýtt + at + søguligum + og + sagnakendum + frágreiðingum + , + ið + kunnu + stuðla + upp + undir + og + geva + íblástur + til + evni + at + arbeiða + við + í + teimum + skapandi + lærugreinunum + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinir + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + , + sum + somu + tíð + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + partar + av + størri + heild + , + og + tað + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + + + Tí + er + umráðandi + , + at + undirvísingin + í + handaverki + og + list + verður + sjónliga + skipað + so + , + at + næmingurin + veit + , + at + lærugreinin + er + grundarlag + undir + lærugreinunum + handaverki + og + list + , + tónleiki + , + handarbeiði + , + smíði + og + heimkunnleika + í + 4.-7. + flokki + . + +

+

+ + Avrik + +

+

+ + Skrivligi + og + skapandi + parturin + av + lærugreinini + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + , + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + handaverki + og + list + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + , + t.d. + eina + afturlýtandi + framsýning + , + eina + leiksýning + , + eina + heimasíðu + ella + eina + standmynd + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + , + at + skrivligt + og + skapandi + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + , + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + í + øllum + lærugreinum + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivlig + upprit + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + harumframt + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + fær + venjing + í + at + brúka + móðurmáli + í + lærugreinini + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + ( + tilevnaðar + ) + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + . + + + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-heimkunnleiki_6_10_00034.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-heimkunnleiki_6_10_00034.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ed86059d0dd3f33cac488b1f8883237ebce81bb2 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-heimkunnleiki_6_10_00034.xml @@ -0,0 +1,7669 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Heimkunnleiki 6-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 5658 words + 6379 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-7c3589386294ae908055 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Heimkunnleiki 6-10 + namsaetlanir-7c3589386294ae908055 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/heimkunnleiki-6-10.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/heimkunnleiki-6-10.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Heimkunnleiki 6-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Heimkunnleiki + 6-10 + +

+

+ + Seinast + broytt + : + +

+

+ + 3. + august + 2015 + +

+

+ + Viðmerking + : + +

+

+ + Áseting + um + manna + - + og + barnarættindasáttmála + ST + sett + inn + í + støðisførleikan + " + at + virða + " + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Heimkunnleiki + er + ástøðilig + og + verklig + lærugrein + . + + + Trivnaðurin + hjá + einstaka + borgaranum + er + ein + fortreyt + fyri + trivnaði + í + øllum + samfelagsligum + høpum + . + + + Matur + og + máltíðin + hevur + stóran + týdning + fyri + kropsligu + og + sálarligu + heilsuna + og + vælveruna + hjá + einstaklinginum + . + +

+

+ + Nakrar + av + fortreytunum + fyri + trivnaði + er + góður + og + rættur + kostur + , + persónligt + reinføri + , + eitt + reint + umhvørvi + og + at + ein + og + hvør + dugir + at + fara + um + tað + , + hann + hevur + , + eisini + búskaparliga + . + +

+

+ + Ein + partur + av + frálæruni + í + heimkunnleika + er + at + læra + at + gera + føroyskan + mat + og + at + varðveita + og + menna + hetta + okkara + eyðkenni + . + + + Umframt + matgerð + og + annað + heimligt + starv + fevnir + lærugreinin + um + húsarhaldsbúskap + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + heimkunnleika + hevur + til + endamáls + : + +

+

+ + at + næmingurin + ognar + sær + kunnleika + um + góðan + kost + og + týdningin + av + góðari + heilsu + at + næmingurin + ognar + sær + kunnleika + og + førleikar + , + so + at + hann + gerst + førur + fyri + at + taka + ábyrgd + av + tí + virki + , + ið + er + í + einum + húsarhaldi + at + næmingurin + ognar + sær + innlit + í + og + verður + tilvitaður + um + tær + umstøður + nátturan + , + mentanin + og + samfelagið + hava + fyri + heimið + at + næmingurin + ognar + sær + kunnleika + um + matvøru + og + matvøruframleiðslu + við + serligum + denti + á + føroyska + matmentan + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + brúkari + í + einum + altjóðagjørdum + heimi + at + næmingurin + fatar + týdningin + av + reinføri + í + samband + við + mat + og + matframleiðslu + at + næmingurin + ognar + sær + kunnleika + um + týdningin + av + at + leggja + egnu + penganýtsluna + til + rættis + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Lærugreinin + heimkunnleiki + er + kravd + lærugrein + í + 6. + flokki + við + 90 + klokkutímum + . + + + Harumframt + er + heimkunnleiki + valgrein + í + 7.-10. + flokki + við + 60 + klokkutímum + á + hvørjum + stigi + . + + + Einstaki + skúlin + ger + av + , + hvørt + undirvíst + verður + í + heimkunnleika + bæði + í + 8. + og + 9. + flokki + ( + 60 + klokkutímar + hvørt + árið + ) + , + ella + bert + tað + eina + árið + , + við + íalt + 120 + klokkutímum + . + +

+

+ + Í + heimkunnleika + eru + endalig + førleikamál + fyri + 8.-9. + flokk + , + tá + ið + næmingur + hevur + møguleika + at + fara + til + próvtøku + . + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjranaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Næmingurin + fer + til + munnliga + próvtøku + í + bæði + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Heimkunnleiki + er + ástøðilig + og + verklig + lærugrein + , + ið + fevnir + um + fimm + ymisk + kjarnaøki + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + : + +

+

+ + Matur + , + lívsgóðska + og + mentan + +

+

+ + Kjarnaøkið + matur + , + lívsgóðska + og + mentan + fevnir + um + góðan + atburð + , + siðir + og + vanar + umframt + høgtíðir + heima + við + hús + . + + + Eisini + fevnir + økið + um + sosiala + ábyrgd + og + innliving + , + javnrættindi + og + hvussu + tíðin + saman + við + familjuni + annars + verður + brúkt + . + + + Ein + týðandi + partur + í + hesum + kjarnaøki + snýr + seg + um + at + fyrireika + , + gera + og + meta + um + máltíðina + , + frá + hugskoti + til + matgerð + og + borðreiðing + , + umframt + serstakar + , + føroyskar + matsiðir + , + og + hvussu + matvanar + og + matsiðir + broytast + . + +

+

+ + Matur + og + ráðlegging + +

+

+ + Kjarnaøkið + matur + og + ráðlegging + fevnir + um + føðslutilmæli + og + heilsugóða + føði + , + matdygd + og + vandaloysi + , + grundleggjandi + arbeiðshættir + og + handfaring + í + hesum + sambandi + , + amboð + , + innkeyp + og + trygd + . + +

+

+ + Matur + og + umhvørvi + +

+

+ + Kjarnaøkið + matur + og + umhvørvi + fevnir + um + matgerð + og + nýtslu + úr + einum + náttúru + - + og + umhvørvisligum + sjónarhorni + . + + + Í + hesum + kjarnaøki + verður + umrøtt + , + hvussu + vit + verða + ávirkaði + til + at + taka + ávísar + avgerðir + í + sambandi + við + matgerð + og + nýtslu + annars + . + + + Arbeitt + verður + miðvíst + við + at + økja + um + tilvitskuna + í + sambandi + við + nýtslu + og + umhvørvi + , + t.d. + náttúrudálking + . + +

+

+ + Matur + og + brúkari + +

+

+ + Kjarnaøkið + matur + og + brúkari + fevnir + um + at + leggja + til + rættis + egnu + peninganýtsluna + , + teir + møguleikar + og + ta + ábyrgd + , + brúkarin + hevur + at + ávirka + , + at + útvega + og + at + brúka + vørur + og + tænastur + , + brúkið + og + ávirkan + tess + á + heilsu + og + lívsviðurskifti + annars + . + + + Hetta + kjarnaøki + fevnir + somuleiðis + um + brúkararættindi + . + +

+

+ + Matur + og + reinføri + +

+

+ + Kjarnaøkið + matur + og + reinføri + fevnir + um + arbeiðsgongdir + í + sambandi + við + handfaring + av + matvørum + , + um + smáverur + og + tann + týdning + , + tær + hava + , + og + hvussu + tær + ávirka + umhvørvið + , + matvørur + og + menniskju + . + + + Somuleiðis + snýr + hetta + kjarnaøki + seg + um + persónligt + reinføri + í + sambandi + við + matgerð + , + ymisk + vaski + - + og + reingerðarevni + og + tær + teknmyndir + , + ið + greiða + frá + , + hvussu + fram + skal + farast + í + sambandi + við + at + hesi + evni + verða + nýtt + . + + + Hetta + øki + fevnir + eisini + um + nýtslu + og + viðlíkahald + av + húsarhaldstólum + og + útbúnaði + , + og + um + , + hvussu + matvørur + verða + goymdar + , + t.d. + við + at + súlta + , + salta + , + niðursjóða + , + turka + og + frysta + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + føroyskum + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + til + støðutakan + og + sjálvirkni + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + harumframt + um + at + virða + og + menna + føroyskt + mál + sum + samskiftismiðil + og + sum + mentanar + - + og + vitanarbera + . + + + Undirvísingin + leggur + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + nátturutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + har + ímillum + teir + sáttmálar + , + ið + Sameindu + Tjóðir + hava + samtykt + í + sambandi + við + barnarættindi + og + mannarættindi + annars + . + + + Eisini + skal + næmingurin + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + Lærugreinin + føroyskt + hevur + høvuðsleiklutin + í + hesi + menning + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lýða + á + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + + + At + orða + seg + munnliga + í + heimkunnleika + er + at + samskifta + um + verkligar + trupulleikar + , + at + seta + spurningar + , + at + grundgeva + fyri + og + gera + viðmerkingar + til + hugskot + , + sum + kunnu + stinga + seg + upp + í + arbeiðinum + . + + + Framløgur + í + samband + við + verkætlanir + eru + eisini + partar + av + hesum + øki + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Á + 2. + floksstigi + skal + næmingurin + duga + bæði + at + lesa + og + skriva + lættari + tekstir + . + + + At + lesa + í + heimkunnleika + er + at + granska + , + tulka + , + og + at + hugleiða + um + tekstir + , + ið + knýttir + eru + at + lærugreinini + . + + + At + søkja + , + samanbera + , + skilja + og + at + skipa + upplýsingar + úr + uppskriftum + , + brúkaravegleiðingum + , + vørulýsingum + , + lýsingum + og + øðrum + upplýsandi + tilfari + . + + + At + orða + seg + skrivliga + í + heimkunnleika + er + at + gera + egnar + uppskriftir + og + mannagongdir + . + + + At + gera + matarlepar + , + innbjóðingarkort + , + borðkort + og + at + gera + skrivligar + uppgávur + um + ávís + evni + / + øki + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + um + evnini + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandistekstir + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + føroyskum + sín + avgerandi + lut + í + hesi + menning + . + + + At + duga + at + roknaí + heimkunnleika + er + at + kunna + fata + roknihugtøk + . + + + At + fata + mál + og + vekt + er + av + sera + stórum + týdningi + fyri + at + kunna + fylgja + einari + uppskrift + og + vegleiðing + . + + + Rokning + verður + eisini + brúkt + , + tá + metast + skal + um + føðslu + – + og + orkubýti + , + og + tá + hugt + verður + at + prísdømum + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + í + heimkunnleika + ger + tað + møguligt + at + finna + tilfar + og + upplýsingar + á + internetinum + . + + + Tað + finnast + fleiri + telduforrit + og + heimasíður + , + sum + hava + tilknýti + til + lærugreinina + . + + + Í + sambandi + við + framløgur + og + verkætlanararbeiði + er + nýtsla + av + talgildum + amboðum + ein + sjálvsagdur + lutur + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + granska + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + ymisk + viðurskifti + í + sambandi + við + heimkunnleika + , + húsarhald + , + matgerð + , + húsarhalsbúskap + o.s.fr. + Frá + 1. + floksstigi + skal + næmingurin + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + skal + eggjast + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + yrkis + - + og + fagurbókmentum + og + til + at + fregnast + um + spurningar + , + ið + eru + knýttir + at + heiminum + , + og + sum + bjóða + forvitninum + av. + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læringartilgongd + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + um + at + næmingin + gerst + tilvitaður + um + egin + evni + og + fæst + at + líta + á + tey + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + hann + við + royndum + , + verkligum + arbeiði + og + lesnaði + ognar + sær + førleikar + at + skapa + serstakar + upplivingar + og + lívsdygdir + í + sambandi + við + matgerð + og + heimkunnleika + annars + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 8.-9 + . + floksstig + +

+

+ + Matur + , + lívsgóðska + og + mentan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + leggja + til + rættis + , + gera + og + meta + um + eina + máltíð + frá + hugskoti + →matgerð + →borðreiðing + . + + + at + meta + um + ymiskan + smakk + og + seta + hann + í + samband + við + kryddarí + , + matvøru + , + tilgerðarhátt + , + máltíðir + , + borðreiðing + , + huglag + og + rúm + . + + + at + hagreiða + og + matgera + heilsugóðan + mat + og + duga + at + greiða + frá + føðsluvirðinum + í + matinum + . + + + at + varðveita + og + menna + føroyska + matmentan + . + + + at + seta + saman + máltíðir + og + gera + matskráir + við + íblástri + frá + skiftandi + árstíðum + , + ymiskum + tíðarskeiðum + og + ymiskum + mentanum + . + + + at + meta + um + um + kosturin + er + í + samsvar + við + tær + heilsutilráðingar + , + ið + eru + frammi + í + tíðini + . + + + at + greina + týdningin + matur + og + máltíðir + hava + fyri + heilsu + og + lívsgóðsku + . + + + at + brúka + KT + til + at + meta + um + orku + - + og + føðsluvirði + í + mati + og + at + brúka + hesa + vitan + . + +

+

+ + Matur + og + ráðlegging + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + ráðleggja + um + og + at + gera + fjølbroyttar + , + innbjóðandi + og + vælsmakkandi + máltíðir + at + ráðleggja + um + arbeiðshátt + og + innkeyp + , + sjálvstøðugt + og + í + bólki + at + nýta + fakligar + orðingar + og + hugtøk + at + velja + matvørur + , + amboð + , + arbeiðshátt + og + røttu + tilgerð + í + einari + ávísari + uppgávu + og + grundgeva + fyri + sínum + vali + at + nýta + fjøltáttaðar + arbeiðshættir + og + fjøltáttaðar + tilgerðir + at + meta + um + góðsku + og + dygd + , + nýtslu + og + framleiðslu + at + handfara + matvørur + , + amboð + og + tekniskan + útbúnað + á + hóskandi + hátt + . + + + at + meta + um + , + hvat + amboð + og + útbúnaður + verður + nýttur + til + , + og + vita + , + hvørjir + vandar + kunnu + standast + av + teimum + at + velja + hóskandi + arbeiðsstøður + og + rørslur + at + hugsa + um + trygdina + hjá + tí + einstaka + og + hjá + bólkinum + í + øllum + arbeiðsgongdum + . + +

+

+ + Matur + og + umhvørvi + +

+

+ + Næmingurin + skal + duga + : + +

+

+ + at + meta + um + matvørur + við + atliti + at + tíðar + - + og + orkunýtslu + . + + + at + samanbera + og + meta + um + dygdina + á + heimagjørdum + matvørum + í + mun + til + ídnaðarframleiddar + matvørur + . + + + at + gerast + tilvitaður + um + hvussu + miðlar + , + lýsingar + og + lýsingarherferðir + ávirka + okkara + val + . + + + atl + gerast + tilvitaður + um + hvørja + ávirkan + valið + av + matvørum + og + nýtsluvørum + hevur + á + heimliga + og + alheims + umhvørvið + . + + + at + meta + um + sambandið + millum + náttúrudálking + og + matvørudálking + og + hvørjar + avleiðingar + hetta + kann + hava + fyri + heilsuna + . + +

+

+ + Matur + og + brúkari + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + gera + fíggjarætlan + í + sambandi + við + innkeyp + til + húsarhaldið + at + meta + um + matvørudygd + í + mun + til + prís + at + vera + tilvitaður + um + rættindi + í + samband + við + keyp + . + +

+

+ + Matur + og + reinføri + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + skilja + , + at + hansara + egna + gongd + í + køkinum + og + handfaring + av + matvørum + hevur + sera + stóran + týdning + , + tá + ið + um + reinførið + ræður + . + + + at + geva + dømi + um + hvar + vit + finna + mikroverur + , + hvønn + týdning + tær + hava + og + hvørji + árin + tær + kunnu + hava + á + umhvørvið + , + matvørur + og + menniskju + . + + + at + fara + um + matvørur + , + so + føðsluvirðið + verður + varðveitt + . + + + at + hava + í + huga + týdningin + av + persónligum + reinføri + í + sambandi + við + matgerð + . + + + at + skilja + týdningin + av + reinføri + í + samband + við + hagreiðing + , + matgerð + , + borðreiðing + og + at + enda + upprudding + , + og + hvønn + týdning + hetta + hevur + fyri + heilsu + , + lívsgóðsku + og + umhvørvið + . + + + at + nýta + ymisk + vaski + - + og + reingerðingsevni + . + + + at + skilja + hvat + tey + ymsu + vaskisymbolini + í + klædnavørum + merkja + . + + + at + goyma + matvørur + rætt + t.d. + at + súlta + , + salta + , + sjóða + , + turka + og + frysta + . + + + rætta + nýtslu + og + viðlíkahald + av + húsarhaldstólum + og + útbúnaði + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 8.-9 + . + flokkur + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + , + munnlig + upplegg + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslagið + og + arbeiðssemið + hjá + næminginum + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvussu + og + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + + + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Eingin + fyrireikingartíð + er + í + sambandi + við + sjálva + próvhoyringina + . + +

+

+ + Próvtøkan + er + tvíbýtt + . + + + Fyrri + partur + av + próvtøkuni + er + ein + verklig + uppgáva + , + har + próvtakarin + við + støði + í + einum + spurningi + einsæris + skal + loysa + eina + uppgávu + . + + + Próvtakarin + hevur + 90 + minuttir + at + loysa + verkligu + uppgávuna + . + + + Meðan + verkligi + parturin + fer + fram + , + ganga + próvhoyrari + og + próvdómari + millum + próvtakararnar + og + tosa + við + teir + um + mannagongd + , + tilfar + o.tíl. + +

+

+ + Seinni + partur + av + próvtøkuni + er + einsæris + próvhoyring + í + einum + ástøðiligum + spurningi + við + tilknýti + til + verkligu + uppgávuna + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtalskunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + ótillagaðum + tilfari + , + og + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + í + 8. + og + 9. + flokki + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísningini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Dentur + verður + í + próvdømingini + av + fyrra + parti + lagdur + á + , + at + próvtakarin + dugir + +

+

+ + at + nýta + eina + skrivaða + mannagongd + at + arbeiða + miðvíst + við + uppgávuni + við + støði + í + vitan + um + amboð + og + reinføri + og + at + loysa + uppgávuna + innan + ásettu + tíðarkarmarnar + . + +

+

+ + Dentur + verður + í + próvdømingini + av + seinna + parti + lagdur + á + , + at + próvtakarin + +

+

+ + hevur + ástøðiliga + vitan + um + matvørur + og + um + evnini + , + sum + eru + í + ymiskum + vørum + , + hevur + vitan + um + amboð + , + sum + verða + brúkt + í + lærugreini + , + dugir + at + seta + vitanina + inn + í + samfelagsligt + eins + og + persónligt + høpi + og + dugir + á + greiðan + hátt + at + skipa + og + bera + fram + svarið + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + + + Fyrri + partur + og + seinni + partur + telja + í + próvdømingini + helvt + um + helvt + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 9. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Famúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + , + gott + og + neyvt + . + + + Næmingurin + er + virkin + og + skarar + framúr + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + og + mett + við + sjálvstøðugum + arbeiði + , + hegni + og + yvirliti + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + í + útbúgvingini + er + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settum + krøvum + er + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + mettar + og + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + stórum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + sett + krøv + við + ótýðandi + ella + ongum + manglum + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + heilt + gott + tak + á + framferð + og + háttalagi + , + hevur + heilt + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + hegnisliga + at + nýta + royndir + , + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + samanhangandi + og + rímiliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + rímiliga + fjølbroytt + og + gott + . + + + Næmingurin + er + virkin + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + , + og + mett + við + ávísum + manglum + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + rímiligt + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + rímiliga + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fagliga + mettar + og + í + rímiligan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + rímiliga + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + ávísum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + í + ávísan + mun + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + tak + á + framferðarhátti + og + háttalagi + , + hevur + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + væl + at + nýta + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Næmingurin + er + ikki + serliga + virkin + undir + yrkisligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + fullførd + og + lýst + , + men + vitanin + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + minni + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + illa + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + í + minni + mun + mettar + og + í + lítlan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + illa + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + uttan + stórvegis + umhugsan + , + og + lýkur + í + minni + mát + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + ikki + heilt + tak + á + háttalagi + og + dugir + heldur + ikki + væl + at + nýta + vitan + , + royndir + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 10. + flokkur + +

+

+ + Eftirmeting + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + , + munnlig + upplegg + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslagið + og + arbeiðssemið + hjá + næminginum + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvussu + og + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + + + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Eingin + fyrireikingartíð + er + í + sambandi + við + sjálva + próvhoyringina + . + +

+

+ + Próvhoyringin + er + tvíbýtt + . + + + Fyrri + partur + er + í + verki + at + fremja + fyrireikaðu + verkætlanina + , + um + hon + hevur + verkligt + innihald + í + sær + . + + + Seinni + partur + er + einsæris + próvhoyring + í + verkætlanini + við + støði + í + einsæris + ella + felags + framløgu + . + +

+

+ + Um + verkætlanin + hevur + ein + verkligan + part + í + sær + ( + t.d. + gera + ein + rætt + ella + eina + máltíð + ) + , + hevur + bólkurin + , + sum + í + mesta + lagi + kann + fevna + um + 3 + persónar + , + 90 + minuttir + at + fremja + verkliga + partin + . + + + Meðan + verkligi + parturin + verður + framdur + ganga + próvdómari + og + próvhoyrari + millum + próvtakararnar + og + tosa + við + teir + um + hugskot + , + uppskriftir + , + tilfar + o.tíl. + + + Um + verkætlanin + ikki + hevur + ein + verkligan + part + í + sær + er + eingin + fyrri + partur + . + +

+

+ + Seinni + partur + er + einsæris + próvhoyring + við + støði + í + bólkaframløgu + ella + einsæris + framløgu + av + verkætlanini + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + verkætlanini + . + + + Tilfarið + í + verkætlanin + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + tematisk + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísningini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Í + próvdømingini + av + fyrra + parti + verður + dentur + lagdur + á + , + at + próvtakarin + dugir + : + +

+

+ + at + nýta + eina + skrivaða + mannagongd + sum + grundarlag + fyri + verkliga + partinum + at + handfara + tilfar + og + amboð + á + skilagóðan + hátt + at + arbeiða + við + atliti + at + góðum + skilhaldi + og + reinføri + at + arbeiða + miðvíst + við + uppgávuni + , + so + hon + verður + loyst + innan + ásettu + tíðarkarmarnar + . + +

+

+ + Í + próvdømingini + av + seinna + parti + verður + dentur + lagdur + á + , + at + próvtakarin + : + +

+

+ + dugir + at + samantvinna + ástøðiliga + vitan + og + verkligar + mannagongdir + hevur + neyva + vitan + um + føðsluevni + í + ymiskum + grundleggjandi + matvørum + hevur + vitan + um + ymisk + amboð + og + um + nýtslu + teirra + í + lærugreinini + dugir + at + seta + vitan + sína + inn + í + samfelagsligt + og + persónligt + høpi + dugir + í + framløgu + síni + at + fáa + sjónarmiðini + greitt + fram + dugir + at + seta + framløguna + í + frásjón + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 10. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Famúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + , + gott + og + neyvt + . + + + Næmingurin + er + virkin + og + skarar + framúr + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + og + mett + við + sjálvstøðugum + arbeiði + , + hegni + og + yvirliti + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + í + útbúgvingini + er + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settum + krøvum + er + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + mettar + og + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + stórum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + sett + krøv + við + ótýðandi + ella + ongum + manglum + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + heilt + gott + tak + á + framferð + og + háttalagi + , + hevur + heilt + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + hegnisliga + at + nýta + royndir + , + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + samanhangandi + og + rímiliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + rímiliga + fjølbroytt + og + gott + . + + + Næmingurin + er + virkin + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + , + og + mett + við + ávísum + manglum + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + rímiligt + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + rímiliga + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fagliga + mettar + og + í + rímiligan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + rímiliga + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + ávísum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + í + ávísan + mun + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + tak + á + framferðarhátti + og + háttalagi + , + hevur + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + væl + at + nýta + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Næmingurin + er + ikki + serliga + virkin + undir + yrkisligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + fullførd + og + lýst + , + men + vitanin + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + minni + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + illa + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + í + minni + mun + mettar + og + í + lítlan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + illa + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + uttan + stórvegis + umhugsan + , + og + lýkur + í + minni + mát + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + ikki + heilt + tak + á + háttalagi + og + dugir + heldur + ikki + væl + at + nýta + vitan + , + royndir + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støðið + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + , + tað + kann + vera + matur + , + lívsgóðska + og + mentan + , + ella + matur + og + umhvørvi + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Sum + dømi + kunnu + partar + úr + kjarnaøkinum + matur + og + umhvørvi + verða + samskipaðir + við + pørtum + úr + kjarnaøkinum + matur + og + brúkari + . + + + Á + tann + verður + brúkarin + sum + einstaklingur + og + partur + av + samfelagnum + settur + í + víðari + høpi + , + og + undirvísingin + gerst + ein + heild + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + í + lærugreinini + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + verða + skipaður + inn + í + undirvísingina + í + heimkunnleika + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + og + menna + teir + . + + + Somuleiðis + verður + arbeitt + miðvíst + við + at + menna + førleikan + at + rokna + í + undirvísingini + í + heimkunnleika + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + fer + næmingurin + so + hvørt + at + fáa + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + hesir + førleikar + hava + fyri + alt + skrivligt + og + formligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + hetta + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + móti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + áveigsmálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgondin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + , + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + lærugreinini + heimkunnleika + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + evnum + og + táttum + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + heimkunnleika + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + evnunum + og + táttunum + , + sum + arbeitt + verður + við + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + viðurskiftum + , + ið + eru + knýtt + at + náttúru + , + samfelag + og + mentan + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + at + týðandi + evni + og + viðurskifti + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + heimkunnleika + verða + ymiskir + arbeiðshættir + nýttir + , + so + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingarnir + búnast + og + gerast + meira + sjálvstøðugir + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + arbeiðsuppgávurnar + og + venjingarnar + hjá + næminginum + verða + útintar + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + kanna + gjølla + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Heimkunnleiki + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + evnum + , + sum + spretta + úr + nærumhvørvinum + , + knýtt + at + søguligum + og + sagnakendum + frágreiðingum + , + ið + kunnu + stuðla + upp + undir + og + geva + íblástur + til + evni + at + arbeiða + við + í + teimum + skapandi + lærugreinunum + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinir + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + , + sum + somu + tíð + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + partar + av + størri + heild + , + og + tað + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Avrik + +

+

+ + Skrivligi + og + skapandi + parturin + av + lærugreinini + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + , + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + heimkunnleika + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + , + t.d. + eina + afturlýtandi + framsýning + , + eina + leiksýning + , + eina + heimasíðu + ella + eina + standmynd + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + at + skrivligt + og + skapandi + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + er + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + í + øllum + lærugreinum + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivlig + upprit + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + harumframt + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + fær + venjing + í + at + brúka + móðurmáli + í + lærugreinini + , + eitt + nú + við + sínamillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + ( + tilevnaðar + ) + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + á + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + í. + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-heimsstadarlaera_1_3_00018.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-heimsstadarlaera_1_3_00018.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9ccb7fb3a81cebe7b053ebba053f765baa59e49e --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-heimsstadarlaera_1_3_00018.xml @@ -0,0 +1,5163 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Heimsstaðarlæra 1-3 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 3753 words + 4289 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-37b67414afef60abf537 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Heimsstaðarlæra 1-3 + namsaetlanir-37b67414afef60abf537 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/heimstadarlaera-1-3.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/heimstadarlaera-1-3.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Heimsstaðarlæra 1-3 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Heimsstaðarlæra + 1-3 + +

+

+ + Seinast + broytt + : + +

+

+ + 17. + august + 2015 + +

+

+ + Viðmerking + : + +

+

+ + Áseting + um + manna + - + og + barnarættindasáttmála + ST + sett + inn + í + støðisførleikan + " + at + virða + " + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Heimstaðarlæra + er + lærugrein + , + ið + serliga + tekur + sær + av + tí + , + ið + fer + fram + í + nærumhvørvinum + . + + + Hon + viðger + evni + , + ið + næmingurin + dagliga + sær + ella + hoyrir + um + . + +

+

+ + Næmingurin + hevur + ávísan + kunnleika + til + evnini + frammanundan + , + og + lærugreinin + byggir + tí + lutvíst + á + tað + , + ið + næmingurin + veit + , + á + tað + , + ið + hini + vita + , + og + tað + , + ið + onnur + kunnu + leggja + afturat + . + +

+

+ + Heimstaðarlæra + gevur + næminginum + ans + fyri + tí + , + ið + finst + rundan + um + hann + , + og + ger + hann + betur + føran + fyri + at + taka + støðu + til + ymiskt + , + sum + fer + fram + í + heimi + og + huga + hansara + , + at + hann + kann + vera + við + til + at + finna + einfaldar + loysnir + á + gerandismálum + í + nærumhvørvinum + . + +

+

+ + Heimstaðarlæra + leggur + lunnar + undir + lærugreinina + Náttúru + og + tøkni + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + Heimstaðarlæru + hevur + til + endamáls + : + +

+

+ + bankruptcy + trustee + may + find + at + fáa + næmingin + at + geva + tí + ans + , + ið + fer + fram + í + hansara + nærumhvørvi + , + umframt + at + geva + honum + eina + fatan + av + tí + , + sum + røkkur + út + um + nærumhvørvi + hansara + . + + + at + fyrireika + næmingin + til + tvørfakligt + arbeiði + at + venja + næmingin + at + arbeiða + í + bólkum + , + bæði + stórum + og + smáum + at + læra + næmingin + at + gera + royndir + og + at + hava + framløgur + , + bæði + munnligar + og + skrivligar + við + práti + , + samrøðum + , + framløgum + og + kjaki + at + menna + ta + vitan + , + ið + næmingurin + longu + hevur + um + sítt + nærumhvørvi + og + samfelag + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Lærugreinin + heimstaðarlæra + røkkur + frá + 1. + til + 3. + flokk + . + + + Tey + trý + árini + , + lærugreinin + fevnir + um + , + verður + undirvíst + í + til + samans + 180 + klokkutímar + , + ið + svarar + til + 60 + klokkutímar + hvørt + árið + . + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + heimstaðarlæra + hevur + 5 + ymisk + kjarnaøki + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + : + +

+

+ + Stig + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + 1.-3 + . + fl. + +

+

+ + Árið + +

+

+ + Næmingurin + og + nærumhvørvið + +

+

+ + Náttúra + og + umhvørvi + +

+

+ + Mentan + og + siðir + +

+

+ + Føroyar + og + heimurin + uttan + um + okkum + +

+

+ + Árið + +

+

+ + Kjarnaøkið + Árið + fevnir + um + ymiskt + , + ið + fer + fram + um + somu + tíð + hvørt + einasta + ár + . + + + Talan + er + eitt + nú + um + fuglar + , + sum + koma + og + fara + , + fjallgongu + , + slakt + , + árstíðirnar + , + mánaðirnar + , + høgtíðir + , + flaggdagin + , + føstulávint + , + grækarismessu + , + ólavsøku + o.s.fr. + +

+

+ + Næmingurin + og + nærumhvørvið + +

+

+ + Kjarnaøkið + Næmingurin + og + umhvørvið + snýr + seg + um + tað + umhvørvið + , + ið + næmingurin + dagliga + ferðast + í + og + hoyrir + um + . + + + Talan + er + um + alt + , + sum + fer + fram + úr + fjøru + til + fjals + : + við + hús + , + í + skúla + og + frítíðarskúla + , + í + grannalagnum + , + í + bygdini + , + í + býnum + og + í + ferðsluni + . + + + Økið + fevnir + eisini + um + kroppin + , + heilsu + , + røkt + , + reinføri + og + kost + . + +

+

+ + Náttúra + og + umhvørvi + +

+

+ + Kjarnaøkið + Náttúra + og + umhvørvi + fevnir + um + plantu + - + og + djóralív + í + nærumhvørvinum + , + tað + er + vanligar + blómur + , + smákykt + , + kendir + fuglar + , + fiskar + , + dýr + í + fjøruni + , + kelidýr + , + húsdýr + , + grindahvalur + , + kópur + og + hara + . + + + Harafturat + fevnir + økið + um + veður + og + vind + , + orku + og + brenni + og + endurnýtsla + og + burturkast + . + +

+

+ + Mentan + og + siðir + +

+

+ + Kjarnaøkið + Mentan + og + siðir + lýsir + siðir + og + ymisk + mentanarøki + , + sum + viðkoma + næminginum + t.d. + ítrótt + , + list + , + klædnabúnan + , + grindadráp + og + spæl + . + +

+

+ + Føroyar + og + heimurin + uttan + um + okkum + +

+

+ + Kjarnaøkið + Føroyar + og + heimurin + uttan + um + okkum + fevnir + um + landalæru + og + kortlesing + . + + + Arbeitt + verður + bæði + við + Føroyum + og + við + londunum + uttan + um + okkum + , + serliga + Norðurlondum + , + umframt + at + komið + verður + inn + á + heimspartar + og + heimshøv + . + + + Rúmdin + er + eisini + ein + partur + av + hesum + øki + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleika + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + heimstaðarlæru + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + í + heimstaðarlæru + um + at + virða + náttúru + og + umhvørvi + , + umframt + tað + mentanarliga + tilfeingið + og + sermerkið + , + ið + kemur + til + sjóndar + í + nærumhvørvinum + . + + + Undirvísingin + leggur + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + har + ímillum + teir + sáttmálar + , + ið + Sameindu + Tjóðir + hava + samtykt + í + sambandi + við + barnarættindi + og + mannarættindi + annars + . + + + Eisini + skal + hann + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + Lærugreinin + heimstaðarlæra + er + við + til + at + fremja + hesa + menning + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lurta + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Á + 2. + floksstigi + skal + næmingurin + duga + bæði + at + lesa + og + skriva + lættari + tekstir + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + í + heimstaðarlæru + og + seinni + náttúrulærugreinum + um + førleikan + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mong + og + ymisk + gerandismál + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + heimstaðarlæru + ein + týðandi + lut + í + hesi + menning + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + heimstaðarlæru + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + . + + + Við + venjingum + skal + næmingurin + á + 2. + floksstigi + duga + at + nýta + teldu + til + at + ogna + sær + vitan + og + til + at + skriva + tekstir + við + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + rannsaka + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + kanna + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + í + heimstaðarlæru + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + til + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + náttúru + , + umhvørvi + og + mentanarlig + viðurskifti + . + + + Frá + 1. + floksstigi + skal + næmingurin + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + skal + eggjast + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + náttúrufrøðiligum + og + mentanarligum + viðurskiftum + og + duga + at + fregnast + um + spurningar + av + nevnda + slag + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + Við + dømum + og + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + ein + sakligan + og + siðiligan + hátt + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læring + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + heimstaðarlæru + um + at + gera + næmingin + tilvitaðan + um + og + líta + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + náttúruvísindalig + og + tøknilig + nýbrot + hava + broytt + lívsáskoðanir + og + mentan + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + at + eygleiðing + og + ítøkiligar + royndir + eru + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflogið + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 3. + flokkur + ávegismál + +

+

+ + Árið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + skyna + á + klokku + at + greiða + frá + vikudøgum + , + mánaðum + og + árstíðum + at + greiða + frá + høgtíðum + og + ymiskum + halgi + - + og + merkisdøgum + at + greiða + frá + flytifuglum + , + nær + teir + koma + og + fara + . + +

+

+ + Næmingurin + og + nærumhvørvið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + grundleggjandi + kropsrøkt + at + greiða + frá + ættarbondum + ferðslureglur + , + sum + hann + hevur + brúk + fyri + , + t.d + at + vera + ansin + í + ferðsluni + , + at + nýta + hjálm + , + tá + ið + hann + súkklar + ella + rulluskoytar + , + at + nýta + endurskin + , + at + kenna + ljóskurvarnar + og + gongufeltini + og + at + nýta + bilbelti + at + greiða + frá + tí + , + sum + er + í + nærumhvørvinum + , + t.d. + krambúðum + , + skúla + , + dagstovnum + og + arbeiðsplássum + at + greiða + frá + muni + millum + bygd + og + bý + . + +

+

+ + Náttúra + og + umhvørvi + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + vanligastu + keli + - + og + húsdýrunum + at + greiða + frá + , + hvaðani + mjólkin + kemur + og + at + greiða + frá + vanligastu + mjólkaúrdráttunum + at + greiða + frá + fjallgongu + , + og + hvat + ið + fæst + burtur + úr + slaktinum + at + greiða + frá + vanligu + fuglunum + , + t.d. + tjaldri + , + ternu + , + likku + , + stara + , + kráku + , + kvørkveggju + , + spurvi + og + dúgvu + at + greiða + frá + vanligastu + bjargafuglunum + , + t.d. + súlu + , + lunda + og + lomvigu + at + greiða + frá + vanligum + blómum + í + nærumhvørvinum + , + t.d. + sólju + , + summardáa + , + smæru + , + blákollu + og + børkubónda + at + greiða + frá + vanligum + smákyktum + , + t.d. + flugu + , + skinnflugu + , + grindalokki + , + torvatrølli + , + tvístertu + , + vespu + og + summarfuglum + at + greiða + frá + nøkrum + dýrum + í + fjøruni + , + t.d. + krabba + , + kræklingi + og + gággu + at + greiða + frá + nøkrum + dýrum + , + ið + liva + í + Føroyum + og + við + Føroyar + , + t.d + grindahvali + , + kópi + og + haru + at + greiða + frá + teimum + orkukeldum + , + ið + eru + vanligar + í + Føroyum + , + t.d. + vatni + , + olju + og + vindorku + at + greiða + frá + okkara + vatnnýtslu + at + skilja + burturkast + og + at + hugsa + náttúruvinarligt + , + t.d. + endurnýtsla + áðrenn + burturkast + at + vísa + á + ymisk + náttúrufyribrigdi + , + t.d. + oyggjar + , + bygdir + , + fjøll + , + vøtn + , + áir + , + hólmar + , + firðir + og + sund + at + greiða + frá + høvuðsættunum + . + +

+

+ + Mentan + og + siðir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + jóla + - + , + páska + - + og + føstulávintshaldi + at + greiða + frá + ólavsøku + og + ólavsøkuhaldi + at + greiða + frá + stevnum + , + kappróðri + og + bátastøddum + at + greiða + frá + føroyska + búnanum + at + greiða + frá + klædnabúna + fyrr + og + nú + at + greiða + frá + nøkrum + listagreinum + , + t.d. + málninga + , + keramikk + og + træskurðalist + . + + + Her + kann + serligur + dentur + verða + lagdur + á + list + , + sum + er + í + nærumhvørvinum + at + greiða + frá + nøkrum + ítróttargreinum + . + + + Her + kann + serligur + dentur + verða + lagdur + á + ítrótt + , + sum + er + í + nærumhvørvinum + at + greiða + frá + gomlum + føroyskum + spølum + umframt + nøkrum + nýggjum + spølum + at + greiða + frá + grindadrápi + og + føstum + mannagongdum + í + sambandi + við + grindadráp + . + +

+

+ + Føroyar + og + heimurin + uttan + um + okkum + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + oyggjunum + í + Føroyum + at + greiða + frá + grannabygdunum + at + greiða + frá + norðurlondunum + at + greiða + frá + norðurlendsku + fløggunum + at + greiða + frá + høvuðsstaðunum + í + Norðurlondum + at + greiða + frá + heimspørtunum + og + heimshøvunum + at + lesa + landakort + at + greiða + frá + , + at + jørðin + er + ein + partur + av + einari + sólskipan + saman + við + øðrum + gongustjørnum + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Eingin + próvtøka + verður + hildin + í + heimstaðarlæru + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støði + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + , + tað + kann + vera + árið + , + næmingurin + og + nærumhvørvið + , + náttúra + og + umhvørvi + , + mentan + og + siðir + ella + Føroyar + og + heimurin + uttan + um + okkum + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Sum + dømi + kundu + partar + úr + kjarnaøkinum + næmingurin + og + nærumhvørvið + verið + samskipaðir + við + pørtum + úr + kjarnaøkinum + mentan + og + siðir + . + + + Á + tann + hátt + kundi + vitan + um + staðbundin + viðurskifti + av + alskyns + slag + verið + við + til + at + gjørt + fatanina + av + mentanarlívi + og + siðbundnum + viðurskiftum + meira + fjøltáttaða + og + betur + grundfesta + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + í + lærugreinini + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + verða + skipaður + inn + í + undirvísingina + í + Heimstaðarlæru + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + og + menna + teir + . + + + Somuleiðis + verður + arbeitt + miðvíst + við + at + menna + førleikan + at + rokna + í + undirvísingini + í + Heimstaðarlæru + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + fer + næmingurin + so + hvørt + at + fáa + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + hesir + førleikar + hava + fyri + alt + skrivligt + og + formligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + hetta + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgondin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + og + tann + týðandi + leiklut + , + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + lærugreinini + Heimstaðarlæru + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + evnum + og + táttum + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + Heimstaðarlæru + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + evnunum + og + táttunum + , + sum + arbeitt + verður + við + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + viðurskiftum + , + ið + eru + knýtt + at + náttúru + , + samfelag + og + mentan + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + evni + og + viðurskifti + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + Heimstaðarlæru + verða + ymiskir + arbeiðshættir + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingarnir + búnast + og + gerast + meira + sjálvstøðugir + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + arbeiðsuppgávurnar + og + venjingarnar + hjá + næminginum + verða + útintar + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + kanna + gjølla + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Heimstaðarlæra + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + evnum + , + sum + spretta + úr + nærumhvørvinum + , + knýtt + at + søguligum + og + sagnakendum + frágreiðingum + , + ið + kunnu + stuðla + upp + undir + og + geva + íblástur + til + evni + at + arbeiða + við + í + teimum + skapandi + lærugreinunum + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinar + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + , + sum + somu + tíð + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + partar + av + størri + heild + , + og + tað + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + + + Tí + er + umráðandi + , + at + undirvísingin + í + Heimstaðarlæru + verður + sjónliga + skipað + so + , + at + næmingurin + veit + , + at + lærugreinin + er + grundarlag + undir + lærugreinini + Náttúra + og + tøkni + í + 4.-6. + flokki + , + og + seinni + Alis + - + og + evnafrøði + og + Lívfrøði + í + 7.-9. + flokki + . + +

+

+ + Avrik + +

+

+ + Skrivligi + og + skapandi + parturin + av + lærugreinini + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + , + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + Heimstaðarlæru + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + , + t.d. + eina + afturlýtandi + framsýning + , + eina + leiksýning + , + eina + heimasíðu + ella + eina + standmynd + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + at + skrivligt + og + skapandi + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + , + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + í + øllum + lærugreinum + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivlig + upprit + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + harumframt + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + fær + venjing + í + at + brúka + móðurmáli + í + lærugreinini + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + ( + tilevnaðar + ) + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + . + + + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-itrottur_1_10_00026.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-itrottur_1_10_00026.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0348388e77c6453c9e7a65d34df6449f602c6f73 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-itrottur_1_10_00026.xml @@ -0,0 +1,5861 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Ítróttur 1-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 4097 words + 4659 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-5390a6f9d45a65804ab8 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Ítróttur 1-10 + namsaetlanir-5390a6f9d45a65804ab8 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/itrottur-1-9.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/itrottur-1-9.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Ítróttur 1-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Ítróttur + 1-10 + +

+

+ + Seinast + broytt + : + +

+

+ + 5. + januar + 2016 + +

+

+ + Viðmerking + : + +

+

+ + Ískoyti + um + mannarættindi + sett + inn + í + støðisførleikan + " + at + virða + " + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Rørsla + er + grundleggjandi + fyri + menniskjað + . + + + Lærugreinin + ítróttur + tekur + tí + í + høvuðsheitum + støði + í + kropsligari + rørslu + . + + + Rørsluliga + menningin + tekur + støði + í + náttúruvísindaligu + , + humanistisku + og + skapandi + økjunum + . + + + Itróttaligir + førleikar + , + rørslugleði + og + royndir + við + rørslu + eru + við + til + at + menna + vitanarstøðið + sum + grundalag + fyri + almennandi + , + fakligari + og + sosialari + menning + , + til + frama + fyri + tann + einstaka + og + samfelagið + sum + heild + . + + + Gleðin + við + rørslu + er + gundleggjandi + fyri + menniskjað + . + + + Rørslumentan + , + sum + kemur + til + sjóndar + í + spæli + , + ítrótti + , + dansi + og + útilívi + er + ein + týðandi + partur + av + felags + mentan + og + samleika + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Endamálið + við + undirvísingini + í + ítrótti + er + : + +

+

+ + við + fjølbroyttum + læringartilgongdum + í + ítrótti + at + geva + næminginum + upplivingar + og + royndir + , + og + vekja + áhuga + fyri + kropsligari + venjing + og + menning + at + næmingurin + ognar + sær + førleika + og + vitan + , + sum + ger + hann + føran + fyri + at + mennast + kropsliga + og + sum + heild + at + geva + næminginum + gleði + og + hug + at + íðka + ítrótt + og + at + menna + fortreytir + sínar + at + skilja + týdningin + av + at + mennast + kropsliga + í + samspæli + við + náttúru + , + mentan + og + samfelag + at + geva + næminginum + innlit + í + viðurskifti + , + ið + snúgva + seg + um + heilsu + og + kropsmentan + at + geva + næminginum + neyðugu + førleikarnar + at + taka + ábyrgd + av + sær + sjálvum + , + umframt + at + verða + partur + av + einum + bindandi + felagsskapi + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Undirvísingin + í + ítrótti + fevnir + um + øll + árini + . + + + Klokkutímatalið + , + undirvíst + verður + , + er + 60 + tímar + á + hvørjum + floksstigi + , + tó + 30 + klokkutímar + í + 1. + flokki + . + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Næmingurin + fer + ikki + til + próvtøku + í + ítrótti + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Kjarnaøkini + í + lærugreinini + eru + frælsur + ítróttur + , + fimleikur + , + rørsla + og + tónleikur + , + útilív + , + bóltspæl + og + svimjing + . + +

+

+ + Frælsur + ítróttur + +

+

+ + Kjarnaøkið + frælsur + ítróttur + fevnir + um + ítróttarligar + leikir + og + spøl + , + bæði + úti + og + inni + , + at + arbeiða + við + at + menna + kropsligu + førleikarnar + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + at + menna + ábyrgdarkenslu + og + sjálvstøðugleika + næmingsins + . + +

+

+ + Fimleikur + +

+

+ + Kjarnaøkið + fimleikur + fevnir + um + at + arbeiða + við + grundleggjandi + førleikum + í + fimleiki + , + at + menna + kropsligu + førleikarnar + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + at + menna + tøkniligu + førleikarnar + og + vitanina + um + , + hvat + kroppurin + megnar + . + +

+

+ + Rørsla + og + tónleikur + +

+

+ + Kjarnaøkið + rørsla + og + tónleikur + fevnir + um + rútmiska + rørslu + og + dans + . + +

+

+ + Útilív + +

+

+ + Kjarnaøkið + útilív + fevnir + um + at + skipa + , + leggja + til + rættis + og + fremja + ymisk + sløg + av + útivirksemi + , + leiki + , + kapping + , + ferðing + , + gongutúrum + , + gisting + úti + og + tílíkum + . + +

+

+ + Bóltspæl + +

+

+ + Kjarnaøkið + bóltspæl + fevnir + um + bóltspøl + av + ymiskum + slag + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + at + venja + og + menna + førleikar + næmingsins + at + handfara + bóltin + í + bóltspæli + . + +

+

+ + Svimjing + +

+

+ + Kjarnaøkið + svimjing + fevnir + um + førleikarnar + at + svimja + , + at + styrkja + evnini + hjá + næminginum + at + svimja + . + + + Eisini + fevnir + hetta + kjarnaøki + um + kunning + um + viðurskifti + í + sambandi + við + venjing + og + í + sambandi + við + vandar + , + ið + eru + knýttir + at + svimjing + , + eitt + nú + um + grundleggjandi + bjargingarhættir + og + fyrstuhjálp + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + ítrótti + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + í + ítrótti + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + har + umframt + um + at + virða + og + menna + okkara + evni + at + samskifta + leik + og + spæl + . + + + Undirvísingin + í + fimleiki + leggur + eisini + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + har + ímillum + teir + sáttmálar + , + ið + Sameindu + Tjóðir + hava + samtykt + í + sambandi + við + barnarættindi + og + mannarættindi + annars + . + + + Eisini + skal + hann + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + Lærugreinin + ítróttur + hevur + ein + týðandi + leiklut + í + hesi + menning + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lýða + á + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + + + Lærugreinin + ítróttur + leggur + har + umframt + dent + á + at + menna + evnini + hjá + næminginum + at + skilja + og + samskifta + við + onnur + . + + + Eisini + gjøgnum + ítrótt + og + leik + lærir + næmingurin + at + skilja + , + hvussu + samskifti + millum + menniskju + fer + fram + og + virkar + . + + + Skrivlig + avrik + eru + avmarkað + í + ítrótti + . + + + Í + fólkaskúlanum + verða + einans + smærri + skrivligar + uppgávur + loystar + í + lærugreinini + , + eina + mest + tá + ið + talan + er + um + at + leggja + til + rættis + og + skipa + fyri + leikum + , + túrum + og + útferðum + . + + + Á + miðnámsstøði + skulu + næmingarnir + læra + at + skriva + frágreiðingar + um + verkevni + síni + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Á + 2. + floksstigi + skal + næmingurin + duga + bæði + at + lesa + og + skriva + lættari + tekstir + . + + + Lesing + er + ein + avmarkaður + partur + av + lærugreinini + ítrótti + . + + + Tó + skulu + næmingarnir + lesa + nakað + av + tilfari + um + ítrótt + og + heilsu + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + um + evnini + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandistekstir + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + ítrótti + eisini + sín + týðandi + lut + í + hesi + menning + . + + + Rokning + kemur + bert + í + avmarkaðan + mun + lærugreinini + ítrótti + til + góðar + . + + + Tó + er + brúk + fyri + talførleika + , + tá + ið + ítróttatiltøk + , + útferðir + o.a.m. + verða + løgd + til + rættis + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + fyrstu + atløgu + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + . + + + Í + undirvísingini + í + ítrótti + hevur + kunningartøknin + ein + minni + leiklut + . + + + KT + verður + nýtt + til + samskifti + og + vitanarbýti + í + undirvísingini + sum + heild + , + eins + og + til + innsavnan + , + viðgerð + av + og + meting + um + kunningartilfar + frá + ymsum + keldum + , + har + ímillum + internetinum + . + + + KT + amboð + verða + eisini + nýtt + í + skapandi + arbeiðinum + , + eitt + nú + í + sambandi + við + at + ítróttatiltøk + verða + løgd + til + rættis + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + granska + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + í + ítrótti + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + at + taka + virknan + lut + í + leiki + og + spæli + . + +

+

+ + Í + ítrótti + verður + stórur + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + , + sum + fer + til + próvtøku + í + ítrótti + , + fær + ástøðiligan + førleika + í + viðurskiftum + knýtt + at + ítrótti + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læringartilgongd + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + ítrótti + um + at + gera + næmingin + tilvitaðan + um + og + líta + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + , + og + at + megna + at + vísa + síni + evni + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + ítróttur + er + við + til + at + mynda + samfelag + og + mentan + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 1.-2 + . + flokkur + +

+

+ + Frælsur + ítróttur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + gera + einføld + lop + og + køst + at + renna + . + +

+

+ + Fimleikur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + nýta + lopfjøl + , + seta + av + , + sveima + og + lenda + at + bólta + rút + at + standa + á + høvdinum + og + hondunum + at + gera + lop + um + bleyt + skúmamboð + . + +

+

+ + Rørsla + og + tónleikur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + gera + einfaldar + grundrørslusamansetingar + til + tónleik + at + kenna + mun + á + spenning + / + avspenning + at + gera + einfaldar + javnvágir + og + krossfunktiónir + at + brúka + rúmi + uttan + ampa + fyri + onnur + ( + rúmfatan + ) + at + dansa + einfaldar + fólkadansir + ( + føroyskt + stev + og + ........ + ) + . + +

+

+ + Útilív + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + nøkur + gomul + føroysk + útispøl + spøl + , + ið + ger + fríløturnar + stuttligar + og + avbjóðandi + spøl + í + fjøruni + og + haganum + . + +

+

+ + Bóltspæl + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + kasta + og + lofta + at + sparka + einføld + bóltspøl + við + fáum + reglum + . + +

+

+ + Svimjing + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + vatntryggleika + og + sjálvbjargni + at + taka + svimjiroyndina + Nósi + , + har + møguleiki + er + fyri + tí + . + +

+

+ + 3.-4 + . + flokkur + +

+

+ + Frælsur + ítróttur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + gera + samansetingar + við + renning + og + lop + avsett + og + lending + renning + , + lop + og + køst + . + +

+

+ + Fimleikur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + gera + grundleggjandi + venjingar + á + ymiskum + amboðum + . + +

+

+ + Rørsla + og + tónleikur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + vanligar + javnvágir + og + krossvenjingar + at + nýta + spenni + / + avspenni + í + rútmiskum + samansetingum + at + gera + smáar + samansetingar + at + kenna + endamálið + við + upphitan + grundleggjandi + venjingar + í + upphitan + at + sveiggja + og + vríggja + at + nýta + rúmi + . + +

+

+ + Útilív + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + brúka + kort + í + kendum + øki + gongd + í + haga + ( + varða + ) + . + +

+

+ + Bóltspæl + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + flyta + ymisk + sløg + av + bóltum + við + hondum + og + fótum + ( + slagamboð + ) + at + vera + við + í + minibóltspølum + og + øðrum + smáspølum + at + síggja + , + hvønn + týdning + reglar + hava + í + bóltspæli + einfalt + samanspæl + . + +

+

+ + Svimjing + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + vísa + á + og + greiða + frá + um + ymiskar + bjargingarhættir + og + fyrstuhjálp + og + kennir + til + ymiskar + mátar + at + bjarga + sær + sjálvum + . + +

+

+ + 5-6 + . + flokkur + +

+

+ + Frælsur + ítróttur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + fleiri + renningarhættir + ( + síðu + / + kross + / + lakk + / + forðarenning + , + 100m + , + 400m + , + 1000m + ) + fleiri + lop + ( + hæddar + , + longdar + , + trýstøkk + ) + samansetingar + við + renning + / + lop + , + renning + / + kast + , + avsett + og + lending + . + +

+

+ + Fimleikur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + brúka + spenni + / + avspenni + krossrørslur + einfaldar + samansetingar + við + og + á + amboðum + . + +

+

+ + Rørsla + og + tónleikur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + brúka + trin + , + hopp + , + lop + , + javnvág + , + snúning + , + sveiggj + og + bendan + í + samansetingum + við + tónleiki + at + brúka + rúm + , + rætning + , + tíð + , + rútmu + , + við + ella + við + ongum + tónleiki + ella + kennir + týdningin + av + upphitan + og + dugir + tær + grundleggjandi + venjingarnar + í + hesum + sambandi + at + taka + hvílu + - + og + arbeiðspuls + og + skilja + munin + . + +

+

+ + Útilív + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + brúka + kort + og + kumpass + í + ókendum + øki + og + veit + um + týdningin + av + reinum + umhvørvi + og + væl + frágingnari + náttúru + at + ferðast + í + fjøru + og + haga + og + er + vitandi + um + , + hvørji + vandamál + , + ið + har + kunnu + standast + . + +

+

+ + Bóltspæl + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + grundleggjandi + bóltvenjingar + bæði + við + hondum + og + fótum + at + brúka + slagamboð + , + ketjara + , + hokkistav + og + ymisk + sløg + av + battum + at + taka + lut + í + minispølum + í + hond + - + , + fót + - + , + flog + - + ella + kurvabólti + at + brúka + torførari + reglugerðir + í + bóltspølum + . + +

+

+ + Svimjing + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + ella + kennir + bjargingar + / + sjálvbjargingarhættir + ella + veit + , + hvussu + hann + kann + hjálpa + , + um + vanlukka + hendir + , + uttan + at + seta + seg + sjálvan + í + vanda + bringusvimjing + , + crawl + , + ryggcrawl + , + sjálvbjargingarsvimjing + , + bjarging + av + troyttum + svimjara + . + +

+

+ + 7-9 + . + flokkur + +

+

+ + Frælsur + ítróttur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + nýta + ymiskar + førleikar + í + sambandi + við + renning + , + sporing + og + kast + at + samskipa + kropsligar + rørslur + og + rørslumynstur + og + gera + grein + á + teimum + at + meta + um + kropsligar + rørslur + og + rørslumynstur + at + gera + longdarlop + , + hæddarlop + , + 100 + m + og + 2 + kast + ( + ? + ) + + + at + kenna + munin + á + úthaldni + , + liðiligleika + , + styrki + , + s + og + konditión + . + +

+

+ + Fimleikur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + nýta + hóskandi + koordinatión + og + kropsstýring + í + amboðsfimleiki + at + taka + medábyrgd + , + tá + ið + hann + tekur + ímóti + øðrum + , + ið + loypa + at + taka + trygt + ímóti + øðrum + , + ið + loypa + at + vísa + tryggleika + í + fimleikaførleikum + sínum + at + seta + saman + og + fremja + fimleikarøðir + , + einsæris + og + í + bólki + eini + tvey-trý + lop + . + +

+

+ + Rørsla + og + tónleikur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + nýta + ymisk + stíl + - + og + fimleikasløg + í + sambandi + við + rútmiskan + fimleik + at + finna + upp + á + dansir + og + rútmiskar + fimleikarøðir + og + vísa + tær + fram + at + brúka + tónleik + í + fleiri + sløgum + av + fimleikaíðkan + ella + veit + um + grundreglurnar + í + upphiting + , + strekking + og + køling + at + gera + einfaldar + upphitanarskráir + at + kenna + munin + á + úthaldni + , + liðiligheit + , + styrki + , + koordinatión + og + konditión + at + brúka + tónleik + í + samband + við + upphitan + og + grundvenjing + at + gera + upphitanarskráir + til + ávísar + ítróttargreinar + , + s.s + . + + + frælsan + ítrótt + , + bóltspøl + o.s.fr. + +

+

+ + Útilív + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + kunna + seg + í + sambandi + við + renning + og + ferðing + í + ókendum + øki + við + korti + og + kumpass + at + útinna + ymiskar + mátar + av + útilívi + í + ymiskum + umstøðum + og + veðri + at + kenna + munin + á + úthaldni + , + liðiligleika + , + styrki + , + koordinatión + og + konditión + . + +

+

+ + Bóltspæl + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + skipa + og + fullføra + ymiskar + ítróttarleikir + , + - + spøl + og + virksemi + at + nýta + tøkniligar + førleikar + í + ymiskum + leikum + og + spølum + at + skapa + egin + bóltspøl + og + ítróttarleikir + við + givnum + eins + væl + og + egnari + regluskipan + at + nýta + tøkniligar + førleikar + úr + einsæris + ítróttaroyndum + og + úr + liðítrótti + at + leggja + til + rættis + taktisk + upplegg + í + ymiskum + ítróttum + . + +

+

+ + Svimjing + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + virka + og + bera + seg + trygt + at + í + vatni + og + á + floti + . + +

+

+ + 10. + flokkur + +

+

+ + Frælsur + ítróttur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + leggja + til + rættis + og + útinna + 5 + km + renning + umframt + at + menna + førleikarnar + av + undanfarnum + stigum + víðari + . + +

+

+ + Fimleikur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + menna + sínar + førleikar + av + undanfarnum + stigum + víðari + . + +

+

+ + Rørsla + og + tónleikur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + menna + sínar + førleikar + av + undanfarnum + stigum + víðari + . + +

+

+ + Útilív + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + útinna + ymsar + mátar + av + útilívi + í + ymiskum + náttúruumstøðum + at + kunna + seg + við + korti + og + kumpassi + í + ymiskt + háttaðum + lendi + , + umframt + at + greiða + frá + ymiskum + háttum + at + kunna + seg + uppá + at + leggja + til + rættis + og + fremja + túrar + ymiskar + árstíðir + umframt + at + gista + úti + í + náttúruni + . + +

+

+ + Bóltspæl + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + menna + sínar + førleikar + av + undanfarnum + stigum + víðari + . + +

+

+ + Svimjing + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + menna + sínar + førleikar + av + undanfarnum + stigum + víðari + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + og + 10. + flokkur + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + , + upplegg + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + + + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Eingin + próvtøka + verður + hildin + . + +

+

+ + Eftirmetingargrundarlag + +

+

+ + Í + sambandi + við + eftirmeting + , + har + ímillum + eisini + av + likamliga + virkseminum + , + eru + hesi + virkisøki + grundarlag + undir + metingini + : + +

+

+ + Likamligt + virksemi + +

+

+ + duga + grundleggjandi + ítróttarligt + fimi + og + virkisligar + rørslur + duga + við + støði + í + vali + av + fleiri + ítróttargreinum + og + teirra + virksemi + í + hesum + sambandi + tekniskt + og + taktiskt + fimi + innan + ymisk + sløg + av + bóltspæli + koreograferaðar + og + fríar + rørslur + til + tónleik + og + ljóð + tekniskt + fimi + innan + klassiskar + eins + og + nýggjar + ítróttargreinar + evni + at + arbeiða + sjálvstøðugt + og + vera + partur + av + arbeiðssambondum + +

+

+ + Ástøðisfatan + +

+

+ + Evni + at + samansjóða + ástøði + , + verklig + viðurskifti + og + venjingar + Vitan + um + góðan + og + sunnan + kost + , + og + hvat + hetta + hevur + at + týða + í + virknishøpi + +

+

+ + Venjing + +

+

+ + Likamligt + áhaldni + Ráðlegging + og + fremjan + av + upphitingarskráum + og + grundleggjandi + venjingarskráum + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + eisini + eftirmetast + við + støði + í + bæði + kynssamasjóðaðari + og + kynstillagaðari + undirvísing + . + + + Evni + teirra + at + sameina + ástøðilig + og + verklig + evni + telja + eisini + við + í + eftirmetingini + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støði + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + , + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Á + tann + hátt + verður + førleikin + og + vitan + í + einum + kjarnaøki + við + til + at + økja + um + fatanina + av + evnum + í + einum + øðrum + kjarnaøki + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + í + stóran + mun + vera + skipaður + inn + í + dagligu + undirvísingina + og + í + fakligu + heildina + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + menna + seg + í + skrivitilgongdini + og + í + stigum + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + . + + + Somuleiðis + skal + verða + borið + so + í + bandi + , + at + skrivlig + avrik + í + øðrum + lærugreinum + eisini + kunnu + vera + partur + av + skrivligum + avrikum + í + lærugreinini + føroyskum + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + gevur + tað + næminginum + eina + greiðari + fatan + av + tí + týdningi + , + skriviførleiki + hevur + fyri + alt + skrivligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + tað + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgongdin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + tann + týdning + , + sum + lærugreinin + ítróttur + hevur + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + spurningum + í + sambandi + við + ítrótt + , + rørslu + og + heilsu + , + og + tá + ið + ítróttur + verður + framførdur + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + greiða + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + . + + + Undirvísingin + í + ítrótti + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sínar + kropsligu + og + andligu + førleikar + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + +

+

+ + Í + ítrótti + skulu + ymiskir + arbeiðshættir + verða + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + í + ítrótti + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + førleiki + næminganna + økist + , + og + teir + gerast + meira + sjálvstøðugir + í + lærugreinini + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + ítróttur + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinar + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + partar + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Skrivlig + avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + í + einari + lærugrein + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Umframt + at + skipa + fyri + ítróttaligum + spølum + og + leikum + , + verður + týdningurin + av + leiki + og + rørslu + umrøddur + í + flokkinum + , + og + í + ávísan + mun + kann + skrivligi + førleikin + hjá + næminginum + eisini + koma + til + sjóndar + í + lærugreinini + ítrótti + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + , + at + skrivligt + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + , + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + . + + + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-kristnikunnleiki_og_atrunadur_1_10_00064.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-kristnikunnleiki_og_atrunadur_1_10_00064.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e47f3f8a5f0bca02ecfcf860b83257a93a078b2e --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-kristnikunnleiki_og_atrunadur_1_10_00064.xml @@ -0,0 +1,9648 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Kristnikunnleiki og átrúnaður 1-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 6794 words + 7736 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-d2c901abf2db3d209655 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Kristnikunnleiki og átrúnaður 1-10 + namsaetlanir-d2c901abf2db3d209655 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/kristnikunnleiki-og-atrunadur-1-9.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/kristnikunnleiki-og-atrunadur-1-9.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Kristnikunnleiki og átrúnaður 1-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Kristnikunnleiki + og + átrúnaður + 1-10 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Lærugreinin + kristnikunnleiki + og + átrúnaður + lýsir + , + greinar + , + tulkar + og + metir + um + átrúnað + , + trúarspeki + , + lívsfatanir + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + , + sum + mynda + hin + einstaka + og + samfelagið + í + søguligum + og + nútíðar + høpi + . + + + Lærugreinin + stuðlar + eisini + næmingunum + at + skilja + egnan + samleika + og + søgu + , + átrúnaðarligan + og + sosialan + felagsskap + umframt + heimsátrúnað + og + mentan + . + +

+

+ + Átrúnaður + , + trúarspeki + , + lívsáskoðanir + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + spretta + av + lívskorum + og + upplivingum + hjá + menniskjum + í + lívi + og + deyða + , + gleði + og + sorg + , + njóting + og + líðing + , + í + longsli + og + leitan + eftir + meining + , + endamáli + og + innihaldi + í + tilveruni + . + + + Átrúnaður + stavar + eisini + frá + tí + ásannan + , + at + lívið + er + virðismikið + og + heilagt + , + og + tí + má + livast + við + ábyrgd + . + + + Átrúnaður + lýsir + og + tulkar + harumframt + grundupplivingina + og + kensluna + av + , + at + náttúran + og + menniskjað + eru + partur + av + guddómligum + , + skapandi + mátti + , + sum + ber + alheimin + , + og + sum + gevur + tilveruni + lívsdygd + . + + + Hesa + fatan + , + uppliving + og + kenslu + gevur + menniskjað + til + kennar + á + fjølbroyttan + hátt + , + bæði + hugvísindaliga + og + átrúnaðarliga + : + +

+

+ + 1. + átrúnaðarliga + í + skipaðari + orðing + av + trúgv + , + trúarlæru + , + lívsfatan + og + heildartulking + av + tilveruni + +

+

+ + 2. + súmbolskt + á + myndamáli + í + frumsøgum + og + lívssøgum + +

+

+ + 3. + eksistentielt + og + filosofiskt + í + tilverutulking + , + trúarspeki + , + lívsáskoðan + og + lívsavgerðum + +

+

+ + 4. + siðfrøðiliga + í + siðalæru + og + atferð + +

+

+ + 5. + rituelt + í + súmbolskari + atferð + +

+

+ + 6. + sálarfrøðiliga + og + fenomenologiskt + í + leitan + eftir + meining + , + endamáli + og + lívsinnihaldi + í + tilveruni + +

+

+ + 7. + kensluliga + í + átrúnaðarligum + upplivingum + , + t.d. + bøn + , + meditatión + , + tónleiki + , + sangi + og + mystikki + +

+

+ + 8. + samfelagsliga + í + átrúnaðarligum + og + sosialum + felagsskapi + +

+

+ + 9. + materielt + við + halgistøðum + , + kirkjum + , + samkomuhúsum + , + høggmyndum + , + myndlist + , + súmbolum + , + filmi + , + leiklist + og + aðrari + skapandi + list + . + +

+

+ + Átrúnaður + er + á + henda + hátt + ein + heildartulking + av + menniskjans + tilveru + . + +

+

+ + Átrúnaður + , + trúarspeki + , + lívsáskoðanir + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + umboða + sostatt + eisini + eksistentiellan + lívsmøguleika + og + lívshátt + , + sum + eyðkennir + menniskjað + , + og + sum + lærugreinin + viðger + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + kristnikunnleika + og + átrúnaði + hevur + til + endamáls + : + +

+

+ + 1. + at + næmingurin + mennir + sínar + førleikar + so + , + at + hann + gerst + førur + fyri + at + skilja + tann + týdning + , + átrúnaður + , + lívsáskoðanir + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + hava + fyri + lív + , + hugburð + og + atferð + hjá + tí + einstaka + menniskjanum + í + samskiftinum + við + onnur + menniskju + , + samfelag + og + náttúru + +

+

+ + 2. + at + næmingurin + fær + kunnleika + um + kristna + trúgv + , + mentan + , + lívsáskoðan + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + við + støði + í + egnum + samfelag + , + og + um + annan + átrúnað + og + lívsfatan + , + sum + næmingarnir + møta + bæði + í + egnum + umhvørvi + og + altjóða + høpi + +

+

+ + 3. + at + næmingurin + fær + førleikar + at + skilja + og + greina + tekstir + og + annað + keldutilfar + , + sum + lýsir + átrúnað + , + lívsfatan + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + +

+

+ + 4. + at + næmingurin + fær + førleikar + , + so + at + hann + mennist + í + egnum + og + altjóða + høpi + , + skilir + egna + og + aðra + mentan + , + evnar + at + taka + lut + í + altjóðagerðini + , + at + vísa + virðing + og + taka + støðu + og + ábyrgd + í + einum + fólkaræðisligum + samfelagi + +

+

+ + 5. + at + lýsa + , + greina + , + skilja + , + tulka + og + meta + um + heimsátrúnað + , + trúarspeki + , + siðfrøði + , + lívsáskoðanir + og + lívsspurningar + menniskjans + +

+

+ + 6. + at + næmingurin + fær + vitan + um + og + innlit + í + fjølbroyttan + átrúnað + og + átrúnaðarliga + virknaðarsøgu + við + høvuðsdenti + á + kristindóm + , + heimsátrúnað + , + trúarspeki + , + siðfrøði + og + lívsáskoðanir + , + bæði + í + fortíð + og + nútíð + +

+

+ + 7. + at + næmingurin + fær + førleika + til + vísindaliga + at + greina + og + tulka + keldutilfar + sum + lýsir + átrúnað + , + trúarspeki + , + siðfrøði + og + grundleggjandi + átrúnaðarlig + fyribrigdi + , + súmbol + og + hugmyndir + +

+

+ + 8. + at + næmingurin + fær + innlit + í + tann + týdning + , + átrúnaður + , + trúarspeki + , + siðfrøði + , + lívsáskoðanir + og + lívsspurningar + hava + fyri + hin + einstaka + og + medmenniskjað + í + samfelag + , + søgu + , + náttúru + og + mentan + +

+

+ + 9. + at + næmingurin + mennir + sín + førleika + at + meta + um + og + taka + støðu + til + átrúnað + , + trúarspeki + , + siðfrøði + , + lívsáskoðanir + og + lívsspurningar + í + einum + fjølbroyttum + og + fólkaræðisligum + samfelag + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Lærugreinin + kristnikunnleiki + og + átrúnaður + røkkur + frá + 1. + flokki + í + fólkaskúla + til + C-stig + í + miðnámsskúla + . + + + Lærugreinin + er + kravd + í + 1. + til + og + við + 9. + flokki + , + og + vallærugrein + í + 10. + flokki + . + + + Harumframt + verður + undirvíst + í + lærugreinini + á + C-stigi + á + miðnámi + . + + + Í + fólkaskúlanum + verður + undirvíst + í + samanlagt + 480 + klokkutímar + , + umframt + 60 + tímar + í + 10. + flokki + . + + + Á + miðnámsstigi + verður + undirvíst + í + samanlagt + 75 + klokkutímar + . + +

+

+ + 1. + fl. + +

+

+ + 2. + fl. + +

+

+ + 3. + fl. + +

+

+ + 4. + fl. + +

+

+ + 5. + fl. + +

+

+ + 6. + fl. + +

+

+ + 7. + fl. + +

+

+ + 8. + fl. + +

+

+ + 9. + fl. + +

+

+ + 10. + fl. + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + +

+

+ + Lærugreinin + kristnikunnleiki + og + átrúnaður + hevur + 5 + kjarnaøki + á + fólkaskúlastigi + og + 4 + kjarnaøki + í + miðnámsútbúgvingunum + . + + + Økini + á + teimum + ymisku + stigunum + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + : + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Í + kristnikunnleika + og + átrúnaði + eru + kjarnaøkini + 5 + í + tali + : + 1 + . + + + Átrúnaður + , + lívsfatan + og + siðfrøði + , + 2 + . + + + Týðandi + bíbliutekstir + og + frásagnir + , + 3 + . + + + Høvuðstættir + í + kristnari + trúgv + , + list + og + mentan + í + søguligum + og + nútíðar + høpi + , + 4 + . + + + Kirkjusøga + og + 5 + . + + + Heimsátrúnaåur + og + lívsáskoðanir + . + +

+

+ + Átrúnaður + , + lívsfatan + og + siðfrøði + +

+

+ + Næmingurin + upplivir + longsil + og + leitan + eftir + meining + , + endamáli + og + innihaldi + í + tilveruni + . + +

+

+ + Tí + skal + hann + læra + at + greiða + frá + og + greina + átrúnaðarligar + , + lívsfilosofiskar + og + siðfrøðiligar + spurningar + og + virði + samsvarandi + tí + undirvísingarstigi + , + hann + er + á. + Næmingurin + skal + eisini + læra + at + umhugsa + og + skilja + týdningin + av + átrúnaði + , + lívsfatan + og + siðalæru + fyri + hin + einstaka + og + samfelagið + , + í + egnum + eins + væl + og + í + alheims + høpi + . + + + Eisini + verður + dentur + lagdur + á + at + umrøða + og + samtala + um + hóskandi + tíðarbærar + tilveruspurningar + . + +

+

+ + Næmingurin + eigur + at + fata + ta + ábyrgd + , + menniskjað + hevur + av + sær + sjálvum + og + medmenniskjum + sínum + . + + + Hann + skal + læra + , + hvat + tað + er + at + vera + sannur + , + reiðiligur + , + álítandi + , + ábyrgdarsamur + og + rættvísur + , + og + hvat + tað + vil + siga + at + sýna + næstakærleika + og + samanhald + í + verki + . + + + Hesi + virði + saman + við + javnvirði + , + virðing + og + tolsemi + eru + týdningarmikil + , + tá + ið + hugsað + verður + um + at + skapa + góð + viðurskifti + og + samskifti + millum + menniskju + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + fáa + kunnleika + um + siðfrøði + í + Bíbliuni + . + + + Grundarlagið + kann + m.a. + vera + fjallatalan + , + tað + dupulta + kærleiksboðið + , + tann + gylta + reglan + , + tey + 10 + boðini + og + dømi + úr + lívi + Jesusar + . + + + Í + hesum + evninum + eiga + átrúnaðarligir + , + lívsfilosofiskir + og + siðfrøðiligir + spurningar + , + ið + eru + viðkomandi + fyri + næmingin + , + at + verða + umrøddir + . + + + Umráðandi + er + , + at + samsvar + er + millum + tað + , + næmingurin + lærir + , + og + hvussu + hann + lærir + tað + . + + + Næmingarnir + eiga + tí + at + fáa + høvi + til + at + royna + í + verki + umsorgan + , + at + taka + ábyrgd + og + sýna + virðing + fyri + øðrum + menniskjum + , + t.d. + í + hjálpararbeiði + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + eisini + fáa + kunnleika + um + samskifti + millum + menniskju + í + heimligum + og + millumtjóða + høpi + . + + + Nomið + verður + við + , + at + tað + einstaka + menniskjað + hevur + ábyrgd + av + felagsskapinum + , + og + at + felagsskapurin + hevur + ábyrgd + av + tí + einstaka + . + +

+

+ + Siðfrøðiligir + spurningar + og + menningin + á + tøknifrøðiliga + og + náttúruvísindaliga + økinum + verða + umrødd + . + + + Umráðandi + er + at + vísa + á + , + at + menniskju + eru + skapt + at + liva + saman + í + kærleika + og + at + hava + ábyrgd + hvørt + av + øðrum + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + at + vita + , + hvussu + virðisgrundarlag + Bíbliunnar + kemur + til + sjóndar + í + siðum + og + skikkum + , + í + samfelagslívi + og + mentan + . + + + Familja + og + hjúnalag + verða + lýst + úr + einum + kristnum + sjónarhorni + . + +

+

+ + Valdir + verða + fakliga + hóskandi + átrúnaðarligir + , + lívsfilosofiskir + og + siðfrøðiligir + tekstir + . + + + Næmingurin + lærir + í + hesum + sambandi + at + brúka + hóskandi + fakligt + mál + og + at + gera + mun + á + hugvísindaligum + og + náttúruvísindaligum + máli + . + +

+

+ + Týðandi + bíbliutekstir + og + frásagnir + +

+

+ + Hetta + kjarnaøki + skal + geva + næminginum + innlit + í + og + kunnleika + um + Bíbliuna + sum + grundarlag + í + kristindóminum + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + Bíblian + er + bygd + upp + og + verður + brúkt + í + átrúnaðarligum + høpi + . + + + Hann + skal + eisini + kenna + tey + ymisku + tekstsløgini + , + sum + til + dømis + skapanarsøgurnar + , + lógir + , + átrúnaðarliga + søgu + , + sálmar + , + evangeliini + og + brøv + . + + + Tað + vil + siga + , + at + næmingurin + á + hóskandi + aldurstigi + skal + læra + at + finna + , + lesa + og + viðgera + viðkomandi + bíbliutekstir + úr + Gamla + og + Nýggja + Testamenti + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + søgugongdini + í + Bíbliuni + , + so + hann + sær + , + hvussu + Gud + sambært + kristnari + lívsfatan + hevur + givið + seg + til + kennar + í + skapan + , + í + lóggávu + og + frelsusøgu + . + +

+

+ + Høvuðstættirnir + í + kristnari + trúgv + , + list + og + mentan + í + søguligum + og + nútíðar + høpi + +

+

+ + Hetta + kjarnaøki + hevur + til + endamáls + at + fáa + næmingin + at + skilja + , + hvønn + týdning + kristin + trúgv + hevur + fyri + menniskjað + . + + + Víst + verður + á + , + hvussu + kristindómur + hevur + havt + ávirkan + á + menniskju + og + samfeløg + í + øldir + , + og + hvussu + henda + ávirkan + ger + seg + galdandi + í + dag + . + + + Dømi + verða + tikin + bæði + úr + søgu + og + gerandisdegi + . + + + Undirvíst + verður + í + evangelisku + luthersku + læruni + . + + + Ein + týdningarmikil + partur + av + hesum + kjarnaøki + eru + trúargreinirnar + og + sakramentini + . + + + Næmingar + í + sama + flokki + kunnu + vera + úr + ymsum + samkomum + , + og + tí + eigur + atlit + at + verða + tikið + at + hesum + . + + + Roynt + verður + at + fata + og + virða + tær + ymisku + hugsanirnar + um + átrúnaðarligar + spurningar + , + og + viðkvom + evni + verða + viðgjørd + sakliga + , + so + eingin + kennir + seg + særdan + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + høvuðstættirnar + í + kristnu + trúnni + og + tað + , + sum + kristin + trúarsamfeløg + eru + felags + um + . + +

+

+ + Læran + um + , + at + menniskjað + er + skapt + í + Guds + mynd + , + er + grundarlagið + , + sum + vísir + , + at + øll + hava + sama + virði + uttan + mun + til + kyn + , + húðarlit + , + samfelagsligan + ella + mentanarligan + arv + . + + + Fyrstu + kapitlarnir + í + Bíbliuni + vísa + eisini + , + at + ein + støðugur + bardagi + er + millum + tað + ónda + og + tað + góða + í + menniskjanum + , + og + at + menniskju + mugu + taka + ábyrgd + av + tí + , + tey + gera + . + + + Øll + hava + fingið + evni + at + nýta + á + bestan + hátt + sær + sjálvum + og + øðrum + at + gagni + . + + + Óndskapurin + fær + mangan + valdið + og + skapar + skilnað + millum + menniskju + og + Gud + og + medmenniskju + . + + + Men + samstundis + eigur + at + verða + víst + á + , + at + fyrigeving + Guds + og + fyrigeving + frá + menniskjum + kann + skapa + nýggja + vón + , + kærleika + og + tryggleika + . + + + Dentur + verður + eisini + lagdur + á + at + greina + Guds + náði + , + fyrigeving + og + frelsu + , + soleiðis + sum + hetta + verður + lýst + við + lívi + , + deyða + og + uppreisn + Jesusar + . + +

+

+ + Víst + verður + á + , + at + kristindómurin + hevur + ment + listarligt + hugflog + , + bæði + tá + ið + hugsað + verður + um + myndlist + , + leiklist + , + film + , + skaldskap + o.a. + Sálmar + , + sangir + og + tónleikur + eru + góðar + keldur + at + nýta + í + undirvísingini + fyri + at + lýsa + og + fata + , + hvønn + týdning + kristna + trúgvin + hevur + fyri + tann + einstaka + , + tann + kristna + felagsskapin + og + samfelagið + . + +

+

+ + Kirkjusøga + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + kunnleika + um + søgu + kristindómsins + við + uppruna + í + jødadómi + og + um + kirkjusøguligu + gongdina + í + høvuðsheitum + fram + til + nútíðina + . + + + Hann + lærir + kirkjuna + á + heimstaðnum + at + kenna + . + + + Hetta + fevnir + m.a. + um + byggilist + , + snið + og + innrætting + í + kirkjuni + . + + + Eisini + eiga + aðrar + samkomur + og + onnur + kristin + samkomuhús + á + heimstaðnum + at + lýsast + og + viðgerast + . + +

+

+ + Sangur + , + tónleikur + , + gudstænastur + , + møtiformar + , + barna + - + og + ungdómsarbeiði + , + missiónsarbeiði + , + hjálpararbeiði + og + annað + kirkjuligt + virksemi + eru + týdningarmiklir + tættir + av + kristnilívinum + , + sum + næmingurin + skal + verða + kunnaður + um + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + innlit + í + kirkju + - + og + samkomusøguna + á + staðnum + og + skal + vita + , + hvussu + kirkjan + hevur + ment + seg + frá + fornkirkjuni + til + nútíðina + . + + + Í + hesum + kjarnaøki + eigur + eisini + triðja + trúargrein + at + verða + viðgjørd + . + +

+

+ + Heimsátrúnaður + og + lívsáskoðanir + +

+

+ + Í + nútíðar + miðlasamfelag + er + av + alstórum + týdningi + , + at + næmingurin + á + øllum + floksstigum + fær + hóskandi + kunnleika + um + aðrar + mentanir + , + siðir + , + annan + átrúnað + og + lívsfatanir + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + geva + næminginum + innlit + í + aðra + mentan + og + siðvenju + . + + + Næmingurin + skal + fáa + kunnleika + um + islam + , + hinduismu + , + buddhismu + , + jødadóm + og + náttúruátrúnað + í + høvuðsheitum + í + søguligum + og + nútíðar + høpi + . + + + Næmingurin + skal + eisini + fáa + hóskandi + kunnleika + um + ymiskar + lívsáskoðanir + og + hugsjónarlig + rák + , + t.d. + humanismu + , + eksistentialismu + , + liberalismu + , + sosialismu + og + kommunismu + . + + + Hetta + kann + eisini + verða + gjørt + í + tvørfakligum + samstarvi + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + at + menna + tolsemi + og + virðing + fyri + øðrum + átrúnaðum + og + lívsfatanum + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + kristnikunnleika + og + átrúnaði + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + læru + greinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + leggur + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + og + meginreglurnar + fyri + upphavsrætti + . + + + Eisini + skal + næmingurin + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lýða + á + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + +

+

+ + At + duga + at + málbera + seg + greitt + munnliga + hevur + týdning + , + tá + ið + vit + skulu + greiða + frá + , + greina + og + samskifta + um + átrúnað + , + trúarspeki + , + lívsáskoðan + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + . + + + Eisini + er + umráðandi + at + duga + at + siga + frá + , + endurgeva + , + hugleiða + , + tala + , + samtala + , + kjakast + o.s.fr. + , + tá + ið + átrúnaðarlig + fatan + , + áskoðan + , + innlit + , + undran + og + próvførsla + skal + berast + fram + og + støða + skal + takast + munnliga + t.d. + í + persónligum + samskifti + , + alment + , + í + arbeiði + , + í + fjølmiðlum + og + á + fundi + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Á + 2. + floksstigi + skal + næmingurin + duga + bæði + at + lesa + og + skriva + lættari + tekstir + . + + + At + duga + at + málbera + seg + greitt + skrivliga + er + umráðandi + , + tá + ið + átrúnaður + , + trúarspeki + , + lívsáskoðanir + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + skulu + viðgerast + bæði + privat + og + alment + , + í + bløðum + , + bókum + ella + á + annan + hátt + . + + + At + duga + at + skriva + mennir + og + greiðir + hugsanir + , + lívsroyndir + , + meiningar + og + grundgevingar + bæði + hjá + einum + sjálvum + og + í + samskifti + við + onnur + . + +

+

+ + At + duga + at + skriva + mennir + eisini + førleikan + at + skilja + ímillum + fjølbroytt + átrúnaðarlig + , + heimspekilig + og + siðfrøðilig + tekstsløg + eftir + tørvi + . + + + At + duga + at + lesa + er + neyðugt + , + um + ein + skal + ogna + sær + kunnleika + , + fatan + , + innlit + og + uppliving + í + sambandi + við + átrúnað + , + trúarspeki + , + lívsfatan + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + . + +

+

+ + At + duga + at + lesa + átrúnaðarlig + , + heimspekilig + og + siðfrøðilig + tekstsløg + gevur + førleika + at + lýsa + , + greina + , + tulka + , + meta + , + hugleiða + , + samskifta + um + og + taka + støðu + til + fakligt + tilfar + , + íroknað + film + , + tekst + og + teldutøkt + tilfar + , + ið + viðger + átrúnað + , + trúarspeki + , + lívsfatan + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + um + evnini + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandistekstir + . + +

+

+ + At + duga + at + rokna + er + neyðugt + , + um + greiðast + skal + frá + átrúnaðarligari + tíðarrokning + og + tíðarfesting + , + ársrútmu + , + rituellari + tíðarbundnari + atferð + , + tíðarbundnum + høgtíðum + , + átrúnaðar + - + og + kirkjusøgu + . + + + Grundleggjandi + talfatan + gevur + eisini + førleika + at + leita + í + t.d. + Bíbliuni + o.ø. + átrúnaðarligum + tekstum + . + + + Átrúnaðarlig + byggilist + , + myndir + og + súmbol + byggja + ofta + á + matematiskar + og + geometriskar + frymlar + og + talsúmbolikk + . + +

+

+ + Átrúnaðarligir + tekstir + kunnu + ofta + greinast + , + um + greiða + fæst + á + bygnaðinum + og + talsúmbolikkinum + . + + + Í + átrúnaðarsosiologiini + er + eisini + neyðugt + at + gera + hagfrøðiligar + kanningar + , + útrokningar + og + tulkingar + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + kristnikunnleika + og + átrúnaði + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + , + og + at + kenna + og + virða + etisku + reglurnar + , + tá + ið + samskift + verður + við + kunningartøkni + . + + + Við + venjingum + skal + næmingurin + á + 2. + floksstigi + duga + at + nýta + teldu + til + tekstframleiðslu + og + sum + leitingaramboð + . + +

+

+ + At + duga + kunningartøkni + er + neyðugur + førleiki + og + stór + hjálp + , + tá + ið + átrúnaður + , + trúarspeki + , + lívsáskoðanir + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + skulu + granskast + . + + + Hetta + er + eisini + neyðugt + , + um + fjølbroytt + teldutøkt + tilfar + skal + brúkast + ella + fáast + til + vega + á + internetinum + . + +

+

+ + Kunningartøkni + er + eisini + ein + fortreyt + , + tá + ið + talgild + amboð + og + tilfar + skulu + brúkast + og + viðgerast + í + undirvísingini + , + t.d. + myndir + , + tekstir + , + tónleikur + , + filmur + , + onnur + teldukreativ + list + o.s.fr. + Teldutøkni + gevur + møguleika + at + samskifta + á + fjølbroyttan + hátt + um + átrúnað + , + trúarspeki + , + lívsáskoðan + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + kanna + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + í + kristnikunnleika + og + átrúnaði + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + kristnikunnleika + og + átrúnað + . + + + Frá + 1. + floksstigi + skal + næmingurin + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + skal + eggjast + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + yrkis + - + og + fagurbókmentum + og + til + at + fregnast + um + átrúnaðarligar + og + trúarspekiligar + spurningar + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + Við + dømum + og + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + ein + sakligan + og + siðiligan + hátt + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læringartilgongd + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + um + at + gera + næmingin + tilvitaðan + um + og + líta + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + At + nýta + skapandi + evni + er + mennandi + og + hugvekjandi + , + tá + ið + næmingurin + skal + ogna + sær + kunnleika + , + fatan + , + innlit + og + uppliving + í + sambandi + við + átrúnað + . + + + Skapandi + evnini + kunnu + á + fjølbroyttan + hátt + hjálpa + næminginum + at + greiða + frá + , + greina + og + samskifta + um + átrúnað + , + trúarspeki + , + lívsáskoðan + , + siðfrøði + og + lívsspurningar + . + +

+

+ + Við + sínum + skapandi + evnum + kann + næmingurin + t.d. + á + sín + egna + hátt + mynda + , + smíða + , + evna + , + siga + frá + , + endurgeva + , + syngja + , + kvøða + , + leika + við + orðum + , + spæla + , + dramatisera + , + hugleiða + , + samtala + , + kjakast + og + skriva + talur + , + tá + ið + átrúnaðarlig + fatan + , + áskoðan + , + undran + , + sjónarmið + og + próvførsla + skal + berast + fram + . + +

+

+ + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflogið + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 1.-9 + . + floksstig + +

+

+ + Átrúnaður + , + lívsfatan + og + siðfrøði + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 2. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + lurta + eftir + søgum + og + frásagnum + +

+

+ + 2. + at + tosa + um + gott + og + ónt + í + viðurskiftum + millum + menniskju + +

+

+ + 3. + at + tosa + um + næstakærleika + , + rættvísi + og + órættvísi + +

+

+ + 4. + einstøk + faklig + hugtøk + +

+

+ + 5. + at + vísa + á + einfaldan + átrúnaðarligan + tekst + +

+

+ + 6. + at + samskifta + um + náttúruna + og + náttúruvernd + í + heimligum + umhvørvi + . + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 4. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + samtala + um + tilveruspurningar + +

+

+ + 2. + at + samtala + um + siðvenju + og + siðalagsligan + hugburð + og + atferð + +

+

+ + 3. + at + vísa + á + faklig + hugtøk + í + kristindóminum + +

+

+ + 4. + átrúnaðarligan + málburð + +

+

+ + 5. + at + samtala + um + skapanarverkið + og + viðurskiftini + millum + menniskju + og + náttúru + +

+

+ + 6. + at + orða + hugsanir + um + lívið + , + gleði + og + sorg + , + miss + og + sakn + , + gott + og + ónt + +

+

+ + 7. + at + samtala + um + ábyrgd + av + okkum + sjálvum + , + medmenniskjum + og + náttúru + . + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 6. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + greiða + frá + almennum + tilveruspurningum + , + eisini + í + sambandi + við + lisnan + tekst + +

+

+ + 2. + at + samtala + um + faklig + evni + og + hugtøk + í + kristindóminum + +

+

+ + 3. + at + samtala + um + átrúnaðarligan + og + siðalagsligan + atburð + +

+

+ + 4. + at + samtala + um + at + vera + menniskja + +

+

+ + 5. + at + lýsa + fyrimyndir + og + virði + +

+

+ + 6. + at + lýsa + sambandið + millum + menniskju + og + náttúru + . + +

+

+ + Faklig + førleikamál + eftir + 9. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + lesa + , + lýsa + og + greina + átrúnaðarligar + , + lívsfilosofiskar + og + siðfrøðiligar + tekstir + +

+

+ + 2. + at + brúka + fakligt + mál + +

+

+ + 3. + at + skilja + mun + á + hugvísindum + og + náttúruvísindum + +

+

+ + 4. + at + meta + um + átrúnaðarligan + , + lívsfilosofiskan + og + siðfrøðiligan + hugburð + og + atferð + +

+

+ + 5. + at + lýsa + týdningin + av + átrúnaði + , + lívsáskoðan + og + siðalæru + hjá + tí + einstaka + og + í + samfelagnum + +

+

+ + 6. + at + greiða + frá + og + samtala + um + tilveruspurningar + . + +

+

+ + Týðandi + bíbliutekstir + og + frásagnir + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 2. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + lurta + eftir + og + samskifta + um + søgur + úr + Bíbliuni + +

+

+ + 2. + at + vísa + á + søgur + um + lív + Jesusar + og + hansara + samveru + við + menniskju + +

+

+ + 3. + at + samtala + um + grundleggjandi + fatan + av + Gudi + sum + skapara + . + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 4. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + greiða + frá + søgum + úr + Gamla + og + Nýggja + testamenti + +

+

+ + 2. + at + endurgeva + úrval + av + bíbliutekstum + á + ymiskan + skapandi + hátt + +

+

+ + 3. + at + skilja + og + tosa + um + innihaldið + í + úrvaldum + bíbliufrásagnum + +

+

+ + 4. + at + samanbera + evni + úr + bíbliufrásagnum + við + líknandi + evni + í + samtíðini + . + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 6. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + tulka + úrvaldar + hendingar + og + frásagnir + í + Gamla + og + Nýggja + testamenti + +

+

+ + 2. + at + leita + og + finna + viðkomandi + tekstir + í + Bíbliuni + +

+

+ + 3. + at + síggja + mun + á + ymiskum + tekstsløgum + í + Bíbliuni + +

+

+ + 4. + at + greiða + frá + sambandinum + millum + Gamla + og + Nýggja + testamenti + +

+

+ + 5. + at + vísa + á + bíbilskar + frásagnir + í + list + og + mentan + . + +

+

+ + Faklig + førleikamál + eftir + 9. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + brúka + Bíbliuna + sum + tekstsavn + +

+

+ + 2. + at + greiða + frá + , + greina + og + tulka + søgugongdina + í + Bíbliuni + +

+

+ + 3. + at + leita + og + finna + viðkomandi + tekstir + í + Bíbliuni + +

+

+ + 4. + at + greina + og + tulka + ymisk + tekstsløg + +

+

+ + 5. + at + meta + um + týdningin + av + bíbilskum + tekstum + í + samfelagsligum + og + mentanarligum + høpi + . + +

+

+ + Høvuðstættirnir + í + kristnari + trúgv + , + list + og + mentan + í + søguligum + og + nútíðarligum + høpi + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 2. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + tosa + um + kristindóm + og + innihaldið + í + bíbilskum + frásagnum + +

+

+ + 2. + at + tosa + um + týdningin + av + høgtíðum + , + halgidøgum + og + halgisiðum + +

+

+ + 3. + at + kenna + átrúnað + aftur + í + myndum + +

+

+ + 4. + at + vísa + á + eitt + úrval + av + kristnum + sálmum + og + sangum + . + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 4. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + tosa + um + høvuðstættirnar + í + kristnari + trúgv + +

+

+ + 2. + at + síggja + , + hvussu + virðisgrundarlag + Bíbliunnar + kemur + til + sjóndar + í + siðum + og + skikkum + , + í + samfelagslívi + og + mentan + +

+

+ + 3. + at + greiða + frá + kristindóminum + og + teirri + ávirkan + , + hann + hevur + á + kirkjuárið + og + lívið + +

+

+ + 4. + at + samtala + um + úrval + av + kristnum + súmbolum + +

+

+ + 5. + at + viðgera + nakrar + sálmar + og + sangir + . + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 6. + floksstig + . + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + greiða + frá + høvuðstættunum + í + kristindóminum + +

+

+ + 2. + at + greiða + frá + søguliga + uppruna + kristindómsins + , + og + hvussu + boðskapurin + varð + borin + í + Evropa + og + Føroyum + +

+

+ + 3. + at + greiða + frá + sambandinum + millum + innrætting + , + list + og + skipan + í + kirkjuni + +

+

+ + 4. + at + greiða + frá + týdninginum + av + høgtíðum + , + halgidøgum + og + halgisiðum + +

+

+ + 5. + at + samtala + um + súmbol + og + listarlig + verk + , + ið + vísa + , + hvat + kristindómur + er + +

+

+ + 6. + at + viðgera + nakrar + sálmar + , + sangir + umframt + tónleik + við + átrúnaðarligum + innihaldi + . + +

+

+ + Faklig + førleikamál + eftir + 9 + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + greina + , + tulka + og + meta + um + týðandi + søguligar + og + nútíðar + tekstir + um + kristnu + trúnna + +

+

+ + 2. + at + greina + høvuðstættirnar + í + kristindóminum + +

+

+ + 3. + at + greiða + frá + týdninginum + av + halgisiðum + , + ritualum + og + sakramentum + +

+

+ + 4. + at + greiða + frá + kristnari + bøn + og + meditatión + +

+

+ + 5. + at + tulka + átrúnaðarlig + tekn + , + ímyndir + og + súmbol + +

+

+ + 6. + at + greina + og + tulka + sálmar + , + sangir + , + yrkingar + , + vísur + og + kvæði + við + átrúnaðarligum + innihaldi + +

+

+ + 7. + at + viðgera + ymisk + sløg + av + kristnum + tónleiki + +

+

+ + 8. + at + viðgera + kristna + list + , + málningar + , + skulpturar + o.a. + +

+

+ + 9. + at + viðgera + kristna + leiklist + , + film + , + sangleik + , + myndir + o.a. + +

+

+ + Kirkjusøga + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 2. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + vísa + á + , + hvussu + kirkja + og + samkomuhús + á + staðnum + síggja + út + +

+

+ + 2. + at + greiða + frá + , + hvussu + gudstænastan + í + kirkjuni + fer + fram + . + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 4. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + greiða + frá + kirkju + , + byggisniði + , + list + , + og + samkomuhúsum + á + staðnum + +

+

+ + 2. + at + samtala + um + sosial + og + átrúnaðarlig + tiltøk + og + hjálpararbeiði + . + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 6. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + greiða + frá + kirkjusøguni + á + staðnum + +

+

+ + 2. + at + greiða + frá + øðrum + kristnum + samkomum + á + staðnum + +

+

+ + 3. + at + greiða + frá + missión + og + hjálpararbeiði + í + øðrum + londum + . + +

+

+ + Faklig + førleikamál + eftir + 9. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + digir + +

+

+ + 1. + at + greiða + frá + søguni + hjá + kristnu + kirkjuni + +

+

+ + 2. + at + greiða + frá + føroyskari + kirkju + - + og + samkomusøgu + +

+

+ + 3. + at + greiða + frá + átrúnaðarligum + felagsskapum + . + +

+

+ + Heimsátrúnaðir + og + lívsáskoðanir + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 2. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + greiða + frá + øðrum + lívsáskoðanum + og + siðum + +

+

+ + 2. + at + samtala + um + tolsemi + og + virðing + millum + menniskju + . + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 4. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + greiða + frá + øðrum + lívsáskoðanum + og + siðum + +

+

+ + 2. + at + fata + og + virða + menniskju + við + øðrum + átrúnaðarligum + hugsanum + . + +

+

+ + Ávegismál + eftir + 6. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + viðgera + og + greiða + frá + heimsátrúnaði + og + øðrum + átrúnaðarligum + siðum + við + tolsemi + og + virðing + +

+

+ + 2. + at + greiða + frá + og + lýsa + átrúnaðarligar + rørslur + , + felagsskapir + og + lívsfatanir + í + heiminum + við + tolsemi + og + virðing + í + einum + fjølbroyttum + og + fólkaræðisligum + samfelagi + . + +

+

+ + Faklig + førleikamál + eftir + 9. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + greiða + frá + , + lýsa + og + greina + heimsátrúnað + +

+

+ + 2. + at + greiða + frá + , + lýsa + og + greina + átrúnaðarligar + rørslur + , + felagsskapir + og + lívsfatanir + í + heiminum + við + tolsemi + og + virðing + í + einum + fjølbroyttum + og + fólkaræðisligum + samfelagi + . + +

+

+ + Faklig + førleikamál + eftir + 10. + floksstig + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + 1. + at + greina + og + viðgera + útvaldar + bíbliutekstir + úr + evnislýsandi + sjónarhorni + , + t.d. + ein + av + profetunum + , + skaldsligan + tekst + , + orðtøkini + , + eitt + av + brøvum + Paulusar + ella + annan + sjálvvaldan + , + bíbilskan + tekst + . + +

+

+ + 2. + at + viðgera + og + meta + um + ymisk + týðandi + siðfrøðilig + evni + . + +

+

+ + 3. + at + lýsa + og + viðgera + skapanarverkið + , + vistfrøði + og + burðardygt + umhvørvi + bæði + lokalt + og + globalt + úr + átrúnaðarligum + og + siðfrøðiligum + sjónarhorni + . + +

+

+ + 4. + at + viðgera + og + meta + um + tøkniliga + menning + og + avbjóðing + sæð + úr + átrúnaðarligum + og + siðfrøðiligum + sjónarhorni + . + +

+

+ + 5. + at + lýsa + heimliga + og + altjóða + átrúnaðarliga + list + og + viðgera + tann + týdning + , + hon + hevur + fyri + tað + umhvørvið + , + hon + er + í + , + t.d. + bygningar + , + myndlist + , + prýðislutir + , + tónleik + , + mynstur + o.a. + +

+

+ + 6. + at + kanna + og + viðgera + leiklutin + , + kristni + átrúnaðurin + hevur + í + onkrum + landi + uttan + fyri + Evropa + , + t.d. + hjálpararbeiði + ella + tvørkirkjuligt + virksemi + . + +

+

+ + 7. + at + greina + og + viðgera + tann + týdning + átrúnaður + hevur + í + nútíðar + mentan + og + samfelagslívi + +

+

+ + 8. + at + kanna + , + greina + og + viðgera + , + hvat + rørir + seg + á + átrúnaðarliga + økinum + í + teimum + ymsu + miðlunum + . + +

+

+ + 9. + at + greina + og + viðgera + ymisk + átrúnaðarlig + sjónarmið + og + greiða + frá + , + hvørjar + grundgevingar + ymsu + partarnir + hava + . + +

+

+ + 10. + at + lýsa + og + viðgera + spurningar + , + sum + koma + upp + , + tá + ið + ymiskir + átrúnaðir + , + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + møtast + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + , + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + umframt + leiðbeining + . + +

+

+ + Uppgávuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + 8. + og + 9. + flokki + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + kendum + tilfari + , + 2-3 + normalsíður + í + vavi + , + sum + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + síggja + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 9. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tilfarið + , + sum + próvtøkan + er + grundað + á. + Málið + í + framløguni + er + neyvt + , + tulkingin + er + sera + væl + grundað + , + við + neyvum + og + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + trygt + og + sjálvstøðugt + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + . + + + Sjónarmiðini + eru + væl + lýst + og + vísa + gott + innlit + í + lærugreinina + . + + + Fá + og + týdningarleys + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Framløgan + er + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + skilligt + og + fjølbroytt + . + + + Tulkingin + er + góð + , + við + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + , + og + er + virkin + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Sjónarmiðini + eru + týðulig + , + og + meting + næmingsins + av + próvtilfarinum + er + væl + grundað + . + + + Framsetingin + er + hóskandi + skipað + . + + + Onkur + brek + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Framløgan + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + bæði + fak + - + og + málsliga + veik + . + + + Greiningin + er + veik + og + tulkingin + ógreið + . + + + og + fakliga + eygleiðingin + veik + . + + + Næmingurin + er + við + í + fakligu + samrøðuni + , + týðandi + brek + koma + tó + fyri + . + +

+

+ + 10. + flokkur + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + , + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + umframt + leiðbeining + . + +

+

+ + Uppgávuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + 10. + flokki + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + kendum + tilfari + , + 2-3 + normalsíður + í + vavi + , + sum + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + síggja + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 10. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tilfarið + , + sum + próvtøkan + er + grundað + á. + Málið + í + framløguni + er + neyvt + , + tulkingin + er + sera + væl + grundað + , + við + neyvum + og + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + trygt + og + sjálvstøðugt + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + . + + + Sjónarmiðini + eru + væl + lýst + og + vísa + gott + innlit + í + lærugreinina + . + + + Fá + og + týdningarleys + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Framløgan + er + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + skilligt + og + fjølbroytt + . + + + Tulkingin + er + góð + , + við + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + , + og + er + virkin + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Sjónarmiðini + eru + týðulig + , + og + meting + næmingsins + av + próvtilfarinum + er + væl + grundað + . + + + Framsetingin + er + hóskandi + skipað + . + + + Onkur + brek + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Framløgan + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + bæði + fak + - + og + málsliga + veik + . + + + Greiningin + er + veik + og + tulkingin + ógreið + . + + + og + fakliga + eygleiðingin + veik + . + + + Næmingurin + er + við + í + fakligu + samrøðuni + , + týðandi + brek + koma + tó + fyri + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støðið + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + , + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Á + tann + hátt + er + vitan + um + eitt + kjarnaøki + við + til + at + økja + um + fatanina + av + evnum + í + øðrum + kjarnaøki + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingargongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + í + stóran + mun + vera + skipaður + inn + í + dagligu + undirvísingina + og + í + fakligu + heildina + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + menna + seg + í + skrivitilgongdini + og + í + stigum + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + . + + + Somuleiðis + skal + verða + borið + so + í + bandi + , + at + skrivlig + avrik + í + øðrum + lærugreinum + eisini + kunnu + vera + partur + av + skrivligum + avrikum + í + lærugreinini + kristnikunnleika + og + átrúnaði + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + gevur + tað + næminginum + eina + greiðari + fatan + av + tí + týdningi + , + skriviførleiki + hevur + fyri + alt + skrivligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + tað + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + best + er + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + áveigsmálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgongdin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + tann + týdning + , + sum + lærugreinin + kristnikunnleiki + og + átrúnaður + hevur + fyri + skynsemið + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + sløgum + av + tekstum + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + greiða + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + føroyskum + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + sløgunum + av + tekstum + , + skrivaðum + eins + væl + og + munnligum + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + samskiftisstøðum + , + har + átrúnaður + og + samfelagsmál + eru + til + umrøðu + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + at + týðandi + tekstir + og + tekstsløg + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + kristnikunnleika + og + átrúnaði + skulu + ymiskir + arbeiðshættir + verða + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingarnir + búnast + og + gerast + meira + sjálvstøðugir + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + úr + tekstum + , + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + bæði + munnligi + og + skrivligi + tátturin + verða + útintir + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + granska + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + kristnikunnleiki + og + átrúnaður + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinir + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinir + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + føroyskari + søgu + , + tekstframleiðslu + , + bókmentaligum + hugtøkum + og + almennari + málfrøði + og + málsøgu + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinir + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinirnar + sum + partar + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Skrivlig + avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + bara + í + kristnikunnleika + og + átrúnaði + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + , + t.d. + eina + blaðútgávu + , + eina + tvørfakliga + ritgerð + , + ella + eina + heimasíðu + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + at + skrivligt + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + er + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + , + og + sostatt + eisini + í + øllum + lærugreinum + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + á + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + í. + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-kunning_um_namsaetlanir_00063.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-kunning_um_namsaetlanir_00063.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f007818245053b952679f4858fcd124c4e676841 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-kunning_um_namsaetlanir_00063.xml @@ -0,0 +1,991 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Kunning um námsætlanir + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 588 words + 681 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-d0cdfbb60440dd67f3f1 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Kunning um námsætlanir + namsaetlanir-d0cdfbb60440dd67f3f1 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/kunning-um-namsaetlanir.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/kunning-um-namsaetlanir.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Kunning um námsætlanir +

+ + Kunning + um + námsætlanir + og + próvtalsstiga + +

+

+ + Síðan + 2008 + hevur + Mentamálaráðið + arbeitt + við + at + fáa + til + vega + nýggjar + og + tíðarhóskandi + námsætlanir + og + próvtalsstiga + til + føroyska + skúlaverkið + . + + + Royndir + lærarar + í + fólka + - + , + vinnu + - + og + miðnámsskúlunum + hava + orðað + uppskot + til + nýggjar + námsætlanir + , + sum + síðan + eru + ritstjórnaðar + í + Mentamálaráðnum + . + +

+

+ + Nýggjar + námsætlanir + og + próvtalsstigi + eru + sett + í + gildi + fyri + fólkaskúlan + frá + skúlaársbyrjan + 2011 + og + verða + sett + í + gildi + fyri + miðnámsskúlarnar + og + yrkisútbúgvingarnar + frá + august + 2013 + . + +

+

+ + Hvat + er + ein + námsætlan + ? + +

+

+ + Allar + lærugreinar + í + skúlanum + hava + eina + námsætlan + . + + + Í + námsætlanini + stendur + , + hvat + endamálið + og + innihaldið + í + lærugreininini + er + . + + + Námsætlanin + sigur + eisini + nakað + um + , + hví + vit + undirvísa + í + teirri + ávísu + lærugreinini + , + hvussu + nógvar + tímar + , + undirvíst + verður + , + hvussu + eftirmett + verður + , + og + hvussu + farið + verður + til + próvtøku + . + +

+

+ + Námsætlanin + er + fyrst + og + fremst + ætlað + sum + grundarlag + undir + undirvísingini + í + lærugreinini + . + + + Námsætlanin + skal + harumframt + geva + rúmar + ræsur + fyri + fjølbroytni + í + undirvísingini + , + samstundis + sum + lærarar + og + næmingar + hava + greið + mál + at + arbeiða + fram + ímóti + , + so + at + næmingarnir + kunnu + menna + sínar + førleikar + so + væl + sum + til + ber + . + +

+

+ + Námsætlanin + er + sostatt + karmur + og + hent + amboð + hjá + bæði + lærara + , + næmingi + og + foreldrum + at + stimbra + fakligu + , + kreativu + og + sosialu + menningina + hjá + einstaka + næminginum + . + +

+

+ + Førleikar + og + mál + +

+

+ + Í + námsætlanunum + er + stórur + dentur + lagdur + á + at + lýsa + týdningin + , + sum + støðisførleikar + hava + fyri + menning + og + læring + . + + + Støðisførleikarnir + í + námsætlanunum + eru + : + at + virða + , + at + samskifta + , + at + kanna + og + at + skapa + . + + + Hetta + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + næmingurin + hevur + ognað + sær + í + uppalingini + , + og + sum + verða + mentir + í + øllum + lærugreinum + . + + + Samstundis + eru + teir + støðið + undir + fakligu + førleikunum + , + ið + næmingurin + ognar + sær + í + skúlanum + . + +

+

+ + Høvuðstátturin + í + námsætlanini + er + kjarnaøkini + og + førleikamálini + . + + + Meðan + kjarnaøkini + siga + frá + teimum + fakligu + evnum + , + sum + undirvísingin + snýr + seg + um + , + siga + førleikamálini + , + hvat + næmingurin + dugir + eftir + lokna + undirvísing + . + +

+

+ + Samstarv + og + ávirkan + +

+

+ + Lógin + sigur + , + at + næmingurin + skal + vita + , + hví + lærarin + velur + ein + ávísan + undirvísingarhátt + . + + + Lærari + og + næmingur + skulu + umrøða + og + semjast + um + , + hvat + best + er + at + gera + og + hvussu + , + so + at + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egna + læring + . + + + Lærarin + leggur + undirvísingina + í + lærugreinini + til + rættis + við + støði + í + námsætlanini + . + +

+

+ + Við + nýggju + námsætlanunum + hava + bæði + næmingar + og + foreldur + góðan + møguleika + at + kunna + seg + um + tey + mál + , + sum + sett + verða + í + námsætlanunum + , + og + sum + eru + grundarlag + undir + undirvísingini + . + + + Á + henda + hátt + verður + miðað + ímóti + , + at + ávirkan + næmingsins + á + egna + læring + verður + stimbrað + og + ment + . + +

+

+ + Felags + bygnaður + +

+

+ + Allar + námsætlanir + hava + ein + felags + bygnað + , + og + dentur + hevur + verið + lagdur + á + at + orða + námsætlanirnar + so + greiðar + og + á + so + vanligum + máli + sum + gjørligt + , + so + at + tey + , + ið + varða + av + skúlanum + , + foreldur + , + skúlastýri + og + kommunustýri + , + betur + kunnu + skilja + endamál + og + innihald + . + +

+

+ + Nýggjur + próvtalsstigi + +

+

+ + Í + nógv + ár + hava + vit + brúkt + tann + sonevnda + 13-talsstigan + , + tá + ið + próvtøl + hava + verið + givin + . + + + Frá + verandi + skúlaári + verður + hetta + broytt + so + , + at + teir + næmingar + , + sum + fara + í + 8. + flokk + í + 2011 + og + taka + 9. + floksprógv + á + sumri + 2013 + , + fáa + próvtøl + sambært + nýggja + próvtalsstiganum + , + sum + samsvarar + við + altjóða + ECTS-stigan + . + +

+

+ + Próvtølini + í + nýggja + próvtalsstiganum + eru + sjey + í + tali + . + + + Tá + ið + próvtøl + verða + givin + , + verða + tey + beinleiðis + borin + saman + við + tey + førleikamál + , + sum + eru + sett + í + námsætlanini + . + + + Próvtølini + siga + frá + , + í + hvønn + mun + næmingurin + hevur + rokkið + teimum + ásettu + førleikamálunum + . + + + Megnar + næmingurin + øll + førleikamálini + í + námsætlanini + , + fær + hann + hægsta + próvtal + . + +

+

+ + Próvtølini + í + nýggja + próvtalsstiganum + +

+

+ + · + 12 + : + fyri + framúr + gott + avrik + +

+

+ + · + 10 + : + fyri + sera + gott + avrik + +

+

+ + · + 7 + : + fyri + gott + avrik + +

+

+ + · + 4 + : + fyri + hampiligt + avrik + +

+

+ + · + 02 + : + fyri + toluligt + avrik + , + sum + kann + verða + góðtikið + +

+

+ + · + 00 + : + fyri + ikki + nøktandi + avrik + +

+

+ + · + - + 3 + : + fyri + heilt + vánaligt + avrik + +

+

+ + Kunning + +

+

+ + Í + sambandi + við + at + nýggjar + námsætlanir + og + nýggjur + próvtalsstigi + verða + sett + í + gildi + , + verður + farið + undir + at + kunna + og + vegleiða + lærarum + og + skúlaleiðslum + um + , + hvussu + námsætlanir + og + próvtalsstigi + eru + ætlað + at + verða + nýtt + í + verki + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-laerugreinin_foroyskt_i_tvorfakligu_00070.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-laerugreinin_foroyskt_i_tvorfakligu_00070.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab955f6a2c818c0e0a565dcab64b46a1b8cb51a7 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-laerugreinin_foroyskt_i_tvorfakligu_00070.xml @@ -0,0 +1,1448 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Lærugreinin føroyskt í tvørfakligu breytarverkætlanini ”Breytarverkætlanin verður skrivað í lærugrein á A-stigi í tvørfakligum samstarvi við eina aðra lærugrein á + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 901 words + 1030 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-f23fe2833448008059a6 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Lærugreinin føroyskt í tvørfakligu breytarverkætlanini ”Breytarverkætlanin verður skrivað í lærugrein á A-stigi í tvørfakligum samstarvi við eina aðra lærugrein á + namsaetlanir-f23fe2833448008059a6 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/midnam/laerugreinin_foeroyskt_i_tvoerfakligu_breytarverkaetlanini.pdf.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/midnam/laerugreinin_foeroyskt_i_tvoerfakligu_breytarverkaetlanini.pdf.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Lærugreinin føroyskt í tvørfakligu breytarverkætlanini ”Breytarverkætlanin verður skrivað í lærugrein á A-stigi í tvørfakligum samstarvi við eina aðra lærugrein á +

+ + Lærugreinin + føroyskt + í + tvørfakligu + breytarverkætlanini + ” + Breytarverkætlanin + verður + skrivað + í + lærugrein + á + A-stigi + í + tvørfakligum + samstarvi + við + eina + aðra + lærugrein + á + +

+

+ + A + - + , + B + - + ella + C-stigi + . + ” + +

+

+ + Brot + úr + námsætlanini + fyri + breytarverkætlanina + “ + Báðar + lærugreinarnar + hava + sama + rætt + til + fakliga + tyngd + , + og + sjálvt + um + tyngdin + í + evninum + kann + liggja + meiri + á + aðrari + lærugreinini + – + tí + fyrru + ella + tí + seinnu + – + so + skal + tað + í + uppgávuorðingin + altíð + vera + greitt + tilskilað + , + hvussu + báðar + lærugreinarnar + eru + við + til + at + fremja + fakligu + málini + í + uppgávuni + . + ” + +

+

+ + Brot + úr + skrivi + frá + MMR + ( + Sámali + í + Skorini + ) + til + skúlaleiðslurnar + 7. + oktobur + 2015 + +

+

+ + Lærugreinin + føroyskt + kann + vera + onnur + av + lærugreinunum + í + breytarverkætlanini + , + um + hon + í + nóg + stóran + mun + er + føroyskfaklig + , + t.e. + fevnir + um + faklig + mál + í + lærugreinini + . + + + Antin + skal + evnið + ella + partur + av + evninum + , + sum + breytarverkætlanin + viðger + , + vera + føroyskfakligt + , + ella + skal + háttalagið + , + sum + í + høvuðsheitum + verður + brúkt + , + vera + føroyskfakligt + . + +

+

+ + Dømi + um + føroyskfaklig + evni + : + +

+

+ + Føroysk + bókmentasøga + , + heimsbókmentasøga + +

+

+ + Fagrar + bókmentir + á + føroyskum + +

+

+ + Skaldskapur + av + mannamunni + +

+

+ + Samansettir + tekstir + av + ymsum + slag + +

+

+ + Yrkistekstir + av + ymsum + slag + +

+

+ + Málsøga + +

+

+ + Málslig + evni + av + ymsum + slag + +

+

+ + Tekstir + , + sum + verða + viðgjørdir + , + skulu + í + høvuðsheitum + vera + á + føroyskum + máli + ( + upprunaføroyskir + ella + týddir + ) + . + +

+

+ + Norðurlendskir + ( + og + møguliga + aðrir + ) + tekstir + kunnu + eisini + vera + evni + , + um + teir + verða + mettir + at + vera + fevndir + av + lærugreinini + , + t.d. + heimsbókmentir + , + sum + ikki + eru + týddar + , + ella + tilfar + hjá + føroyskum + listafólkum + á + øðrum + máli + enn + føroyskum + . + +

+

+ + Annað + útlendskt + tilfar + ( + filmar + , + yrkistekstir + o.a. + ) + , + sum + ikki + beinleiðis + kann + metast + at + vera + fevnt + av + lærugreinini + , + kann + ikki + fatast + sum + føroyskfakligt + evni + í + breytarverkætlanini + . + +

+

+ + Dømi + um + føroyskfaklig + háttaløg + : + +

+

+ + Tekstgreining + +

+

+ + Samskiftisgreining + +

+

+ + Málslig + greining + +

+

+ + Um + evnið + í + breytarverkætlanini + ikki + er + føroyskfakligt + , + ber + til + at + knýta + føroysklærugreinina + afturat + við + háttalagnum + . + + + Umráðandi + er + tá + , + at + háttalagið + í + sær + sjálvum + hevur + ávísa + tyngd + í + verkætlanini + , + soleiðis + at + føroyskfakliga + tyngdin + verður + hóskandi + . + +

+

+ + Talan + kann + t.d. + vera + um + , + at + miðlingin + av + einum + evni + verður + viðgjørd + , + og + at + samskiftisgreiningin + harvið + verður + ein + stórur + partur + av + uppgávuni + . + + + Ella + at + ávíst + skrivingarlag + hjá + høvundi + verður + viðgjørt + , + og + at + tekstgreining + í + sær + sjálvum + verður + stórur + partur + av + uppgávuni + . + + + 2 + +

+

+ + Málið + við + breytarverkætlanini + er + , + at + næmingurin + +

+

+ + skal + vísa + , + at + hann + megnar + at + fara + til + botns + í + fakinum + og + at + seta + seg + inn + í + nýggj + faklig + øki + +

+

+ + skal + vísa + , + at + hann + megnar + at + velja + út + , + nýta + og + seta + saman + faklig + háttaløg + +

+

+ + skal + hava + tamarhald + á + viðkomandi + fakligu + málum + í + lærugreinunum + , + skrivað + verður + í + +

+

+ + skal + velja + út + , + viðgera + og + skipa + týðandi + tilfar + +

+

+ + skal + vísa + , + at + hann + fakliga + megnar + at + bera + fram + +

+

+ + til + fulnar + svarar + setta + greiðsluevninum + ( + spurninginum + ) + soleiðis + at + skilja + , + at + samsvar + er + millum + uppgávuorðing + og + uppgávusvar + +

+

+ + skal + hava + skil + á + frásagnarháttinum + í + eini + fakligari + uppgávu + , + t.d. + innihaldsyvirlit + , + endurgeving + , + notur + , + keldur + , + bókmentaskrá + o.tíl. + +

+

+ + Uppgávuorðingin + +

+

+ + skal + vera + ítøkilig + og + avmarkað + og + í + neyvum + orðingum + lýsa + , + hvat + kravt + verður + av + næminginum + , + millum + annað + vavið + av + uppgávuni + , + og + nøkur + viðurskifti + – + møgulig + fylgiskjøl + – + sum + ikki + hava + verið + viðgjørd + í + vegleiðingini + , + skulu + vera + við + . + +

+

+ + skal + gera + tað + møguligt + hjá + næminginum + at + liva + upp + til + endamálið + við + verkætlanini + +

+

+ + skal + vera + lagað + soleiðis + til + tíðarkarmarnar + , + at + næmingurin + hevur + ein + reellan + møguleika + at + svara + nøktandi + og + til + fulnar + . + +

+

+ + skal + vera + skipað + soleiðis + , + at + næmingurin + ikki + frammanundan + kann + hava + havt + møguleika + at + skriva + partar + av + uppgávuni + niður + í + smálutir + . + +

+

+ + skal + hava + atlit + at + teimum + hugsanum + , + ið + næmingurin + hevur + gjørt + sær + , + áðrenn + skrivitíðarskeiðið + byrjar + +

+

+ + Brot + úr + námsætlanini + fyri + breytarverkætlanina + +

+

+ + Uppgávuorðingin + skal + fevna + um + tvær + ymiskar + lærugreinir + , + sum + báðar + skulu + hava + fakliga + tyngd + í + orðingini + . + + + Og + samstundis + , + sum + tað + tvørfakliga + sambandið + millum + lærugreinirnar + skal + síggjast + aftur + í + uppgávuni + , + er + eisini + umráðandi + , + at + lærugreinirnar + hvør + sær + hava + sína + egnu + fakligu + tyngd + . + +

+

+ + Summar + lærugreinir + hava + somu + ella + líknandi + kjarnaøki + sum + føroyskt + , + t.d. + danskt + og + enskt + . + + + Tá + kann + avbjóðingin + í + roynd + og + veru + liggja + í + at + fáa + uppgávuna + tvørfakliga + heldur + enn + einkultfakliga + . + + + Her + kann + ein + loysn + vera + at + gera + samanberandi + viðgerðir + og + frásjónargerðir + , + sum + krevja + , + at + báðar + lærugreinirnar + verða + nóg + væl + umboðaðar + . + +

+

+ + Ein + onnur + avbjóðing + kann + vera + at + fáa + tað + tvørfakliga + at + virka + , + um + lærugreinirnar + eru + meira + ólíkar + . + + + Umráðandi + er + tá + , + at + uppgávan + ikki + verður + ov + tvíbýtt + . + + + Uppgávan + er + ikki + í + nóg + stóran + mun + tvørfaklig + , + um + t.d. + eitt + søguligt + evni + verður + viðgjørt + í + einum + parti + , + og + ein + stuttsøga + við + sama + evni + verður + viðgjørd + í + einum + øðrum + parti + . + +

+

+ + Heldur + kann + føroysklærugreinin + tá + vísa + á + , + hvussu + lýsta + søguliga + evnið + hevur + ávirkað + bókmentasøguna + ella + ritverkið + hjá + ávísum + høvundi + . + + + 3 + +

+

+ + Dømi + um + uppgávuorðingar + , + tá + onnur + lærugreinin + er + føroyskt + +

+

+ + Føroyskt + og + átrúnaður + +

+

+ + Tær + sjey + deyðssyndirnar + lýstar + í + skaldskapi + og + list + +

+

+ + Hvussu + hevur + læran + um + tær + sjey + deyðssyndirnar + verið + nýtt + í + átrúnaði + og + listarligum + høpi + ? + +

+

+ + Greið + frá + teimum + sjey + deyðssyndunum + og + uppruna + teirra + . + + + Síðan + skalt + tú + við + støði + í + frágreiðingini + greina + og + tulka + nøkur + sjálvvald + føroysk + listaverk + , + har + læran + um + deyðssyndirnar + kemur + til + sjóndar + . + + + Lýs + í + hesum + sambandi + gongdina + frá + lærusetningi + til + listarligt + úttrykk + . + + + Met + at + enda + um + útsøgnina + hjá + Lindhardt + um + , + at + gomlu + deyðssyndirnar + eru + vorðnar + dygdir + í + nútíðar + mentan + . + +

+

+ + Føroyskt + og + sálarfrøði + +

+

+ + Etingarólag + og + skaldsøgan + ( + 2006 + ) + eftir + Judith + Fathallah + +

+

+ + Hvat + er + etingarólag + , + og + hvørjar + kunnu + orsøkirnar + vera + ? + +

+

+ + Greið + frá + , + hvat + etingarólag + er + , + og + hvørji + eyðkennini + eru + . + + + Við + støði + í + frágreiðingini + skalt + tú + greina + og + tulka + skaldsøguna + At + temja + apuna + við + serligum + atliti + at + persónlýsingum + . + + + Met + við + støði + í + bókini + um + , + hvørjar + orsøkir + kunnu + vera + til + , + at + etingarólag + tekur + seg + upp + , + og + um + hvat + kann + gerast + fyri + at + hjálpa + persónum + við + etingarólagi + . + +

+

+ + Føroyskt + og + sølubúskapur + +

+

+ + Føroyar + sum + ferðavinnuland + +

+

+ + Hvussu + verða + Føroyar + marknaðarførdar + sum + ferðavinnuland + ? + +

+

+ + Greið + frá + ferðavinnuni + sum + vinnugrein + í + Føroyum + . + + + Við + støði + í + frágreiðingini + skalt + tú + vísa + , + hvussu + tveir + sjálvvaldir + lýsingarfilmar + lýsa + og + marknaðarføra + Føroyar + sum + ferðavinnuland + . + + + Met + um + marknaðarføringina + við + støði + í + viðgerðini + av + lýsingarfilmunum + og + vís + á + fyrimunir + og + vansar + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-landafrodi_7_9_00067.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-landafrodi_7_9_00067.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..18f51ae86eefac072084bb289aec1b125a7db50a --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-landafrodi_7_9_00067.xml @@ -0,0 +1,6853 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Landafrøði 7-9 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 5072 words + 5751 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-e3bbbc79d60f91d8feed + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Landafrøði 7-9 + namsaetlanir-e3bbbc79d60f91d8feed + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/landafroedi-7-9.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/landafroedi-7-9.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Landafrøði 7-9 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Landafrøði + 7-9 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Landafrøði + er + lærugrein + , + ið + sameinir + fatan + okkara + av + grundleggjandi + tilgongdum + og + samanhangum + í + náttúru + og + umhvørvi + við + ta + fatan + , + vit + hava + av + samfelags + - + og + mentanarligum + tillagingum + at + náttúru + og + umhvørvi + . + +

+

+ + Lærugreinin + roynir + at + lýsa + , + hvussu + til + ber + at + skipa + , + gagnnýta + , + broyta + og + laga + náttúruumhvørvið + , + og + hvussu + menniskjan + á + hin + bógvin + noyðist + at + laga + seg + til + broyttu + umstøðurnar + , + sum + kunnu + vera + íkomnar + , + bæði + av + náttúru + - + og + menniskjaávum + . + + + Avgerandi + er + í + hesum + viðfangi + spurningurin + um + burðardygga + menning + . + + + Fyri + at + skilja + hetta + er + neyðugt + at + kenna + grundleggjandi + alheimsligar + jarðartilgongdir + , + bæði + í + langtíðarhøpi + og + nútíðar + , + umframt + at + fata + , + hvussu + náttúru + - + og + menniskjaskapt + fyribrigdi + verða + staðfest + í + mun + til + ymiskar + landafrøðiligar + fortreytir + . + +

+

+ + Lærugreinin + umrøður + jarðfrøðilig + og + landafrøðilig + mynstur + og + munir + á + teimum + , + alheimsliga + og + í + økjum + . + + + Lærugreinin + byggir + á + skipaða + eygleiðing + av + , + undran + og + djúphugsan + viðvíkjandi + umstøðunum + kring + okkum + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + landafrøði + hevur + til + endamáls + , + at + +

+

+ + 1. + næmingurin + ognar + sær + innlit + í + , + hvussu + materielli + heimurin + í + roynd + og + veru + er + háttaður + , + og + hvussu + menniskjan + byggir + síni + lívskor + á + hesi + viðurskifti + +

+

+ + 2. + næmingurin + ognar + sær + førleika + at + skilja + , + hvussu + fyrisiting + og + vísindaumhvørvi + starva + við + at + lýsa + tey + ymisku + landafrøðiligu + fyribrigdini + og + umsita + tey + +

+

+ + 3. + næmingurin + ognar + sær + vitan + og + kunnleika + um + jørðina + og + skilir + , + at + hon + er + býtt + sundur + í + øki + av + alskyns + støddum + og + vavi + , + og + at + knýtt + verða + sterk + búskaparlig + , + politisk + og + sosial + áhugamál + at + hesum + økjum + , + ið + kunnu + avmarkast + bæði + horisontalt + við + kortum + og + planum + , + men + eisini + við + tvey + - + ella + trýdimensionellum + yvirlitsmyndum + , + sum + vísa + vertikalar + samanhangir + og + avmarkingar + +

+

+ + 4. + næmingurin + fær + eina + fatan + av + , + at + hesi + øki + ikki + einans + eru + tómar + víddir + og + rúm + , + men + at + tey + hava + alskyns + eginleikar + knýttar + at + sær + , + ið + krevja + bæði + kvantitativar + og + kvalitativar + førleikar + , + skulu + teir + verða + lýstir + +

+

+ + 5. + næmingurin + ognar + sær + førleika + at + skilja + , + hvussu + nýggj + vitan + og + tøkni + kunnu + nýtast + til + at + betra + um + stýringina + , + gagnnýtsluna + og + tillagingina + av + náttúruumhvørvinum + +

+

+ + 6. + næmingurin + fær + kunnleika + um + og + innlit + í + hugtøk + , + arbeiðshættir + og + sannkenningar + í + lærugreinini + +

+

+ + 7. + næmingurin + fær + innlit + í + , + hvussu + landafrøði + og + landafrøðilig + gransking + saman + við + hinum + náttúrulærugreinunum + stuðlar + undir + fatan + okkara + av + heiminum + +

+

+ + 8. + næmingurin + mennir + sín + áhuga + og + forvitni + fyri + náttúru + - + og + mentanarlandafrøði + , + náttúrufrøði + og + tøkni + , + so + at + hann + fær + hug + at + læra + meira + +

+

+ + 9. + næmingurin + styrkir + sína + fatan + av + fremmandum + mentanum + , + so + at + teir + síggja + tann + týðandi + leiklut + , + náttúru + - + og + mentanarlandafrøði + hava + fyri + heimsskoðan + okkara + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Í + landafrøði + verður + undirvíst + í + 7.-9. + flokki + . + + + Stigini + og + tímatalið + er + býtt + sundur + í + flokksstig + : + +

+

+ + Stig + +

+

+ + 7. + fl. + +

+

+ + 8. + fl + +

+

+ + 9. + fl + +

+

+ + Klokkutímatal + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Landafrøði + verður + býtt + sundur + í + fýra + kjarnaøki + : + landafrøðiligar + keldur + og + amboð + , + Land + , + hav + og + veðurlag + , + Tilfeingi + og + vinnuvegir + , + Fólkafrøði + og + menning + , + ið + eru + tey + somu + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + : + +

+

+ + Stig + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + 7. + fl. + - + B + +

+

+ + Landafrøðiligar + keldur + og + amboð + +

+

+ + Land + , + hav + og + veðurlag + +

+

+ + Tilfeingi + og + vinnuvegir + +

+

+ + Fólkafrøði + og + menning + +

+

+ + Landafrøðiligar + keldur + og + amboð + +

+

+ + Kjarnaøkið + landafrøðiligar + keldur + og + amboð + fevnir + um + at + nýta + kort + , + myndir + , + myndlar + , + hagfrøði + og + landafrøðiligar + kunningarskipanir + ( + GIS + ) + . + +

+

+ + Land + , + hav + og + veðurlag + +

+

+ + Kjarnaøkið + land + , + hav + og + veðurlag + snýr + seg + um + innaru + og + ytru + máttir + jarðar + , + og + tann + týdning + , + hesir + hava + fyri + tey + landsløg + , + ið + eru + og + verða + gjørd + . + +

+

+ + Jarðfrøði + , + havfrøði + og + veðurfrøði + eru + partar + av + hesum + kjarnaøki + . + + + Undirvíst + verður + í + plátutektonikki + , + grótsløgum + og + sedimentering + , + umframt + niðurbróting + av + lívrunnum + evnum + og + kolvetnisjarðfrøði + . + +

+

+ + Veður + , + veðurlag + , + veðurlagsøki + og + gróðurbelti + , + trýst + , + hiti + og + eginleikar + hjá + vatni + eru + fevnd + av + hesum + øki + , + eins + og + havið + , + havstreymar + og + gróður + í + sjónum + , + ozonlagið + og + alheims + upphitingin + ( + vakstrarhúsárinið + ) + , + og + hugt + verður + eftir + , + hvønn + týdning + hesi + hava + fyri + lívskorini + ymsastaðni + í + heiminum + . + +

+

+ + Jørðin + og + himmalrúmið + eru + somuleiðis + fevnd + av + hesum + kjarnaøki + . + +

+

+ + Tilfeingi + og + vinnuvegir + +

+

+ + Í + kjarnaøkinum + tilfeingi + og + vinnuvegir + verður + undirvíst + í + evnum + so + sum + landbúnaði + , + havbúnaði + , + fiskivinnu + , + tilfeingisstýring + , + vinnuvegum + , + oljuleiting + , + námsvinnu + , + orkukeldum + , + orkutøkni + og + orkuframleiðslu + , + bæði + varandi + og + farandi + . + + + Alheims + kolevnaringrásin + er + fevnd + av + hesum + kjarnaøki + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + sambandið + millum + framleiðslu + og + tað + tøknifrøðiliga + og + búskaparliga + støðið + , + umframt + tær + politisku + fortreytirnar + . + + + Framleiðsla + , + forbrúk + , + umhvørvisárin + og + burðardygg + menning + verða + umrødd + og + viðgjørd + í + hesum + sambandi + . + +

+

+ + Avleiðingar + og + árin + á + umhvørvið + , + ið + standast + av + , + at + náttúrutilfeingið + verður + gagnnýtt + , + verða + viðgjørd + og + mett + í + mun + til + kravið + um + burðardygga + menning + . + + + Sum + grundleggjandi + tilfeingi + og + lívsneyðugt + føðsluevni + verða + vatn + , + vatnnýtsla + og + umsiting + av + vatntilfeinginum + viðgjørd + í + hesum + høpi + . + +

+

+ + Fólkafrøði + og + menning + +

+

+ + Kjarnaøkið + fólkafrøði + og + menning + fevnir + m.a. + um + búseting + og + undirstøðukervi + , + fólkafrøði + og + flyting + , + lendistillaging + og + menningarlond + . + + + Somuleiðis + fevnir + hetta + øki + um + viðurskifti + og + sambond + millum + lond + og + øki + , + herundir + sambandið + millum + menningarlond + og + ídnaðarlond + , + og + Føroya + støða + í + altjóða + høpi + verður + viðgjørd + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + landafrøði + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + í + landafrøði + um + at + virða + náttúru + og + umhvørvi + , + umframt + tað + mentanarliga + tilfeingið + og + tey + sermerki + , + ið + koma + til + sjóndar + í + nærumhvørvinum + . + + + Í + undirvísingini + verður + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + virðir + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + virðir + eisini + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + virðir + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + eins + og + hann + hevur + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + Lærugreinin + landafrøði + er + við + til + at + fremja + hesa + menning + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + verður + frá + fyrsta + degi + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lurta + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Í + landafrøði + merkir + hetta + m.a. + at + lesa + tekstir + á + ávísum + torleikastigi + , + at + lesa + myndlar + og + ritmyndir + , + ið + sýna + støður + og + einfaldar + broytingar + í + tíð + og + í + rúmd + . + + + Harumframt + fevnir + førleikin + at + lesa + um + at + duga + at + kunna + seg + í + topografiskum + kortum + eins + væl + og + í + einføldum + , + tematiskum + kortum + , + umframt + at + duga + at + lesa + størri + tvídimensjonalar + talvur + og + skema + . + + + Førleikin + at + skriva + í + landafrøði + snýr + seg + um + at + duga + at + orða + seg + á + einum + rímiliga + fjøltáttaðum + , + samanhangandi + máli + , + ið + evnar + at + knýta + saman + einfaldar + samanhangir + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + í + landafrøði + eins + og + í + náttúrulærugreinum + um + førleikan + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + at + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mong + og + ymisk + gerandismál + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + landafrøði + ein + týðandi + lut + í + hesi + menning + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + landafrøði + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + . + + + Við + venjingum + ognar + næmingurin + sær + vitan + og + mennir + síni + evni + at + skriva + tekstir + . + + + Hesin + førleiki + snýr + seg + í + stóran + mun + um + at + duga + at + finna + viðkomandi + upplýsingar + á + internetinum + og + at + taka + niður + tilfar + ella + avrita + tilfar + inn + í + eitt + tekstskjal + ella + rokniark + og + at + goyma + sítt + tilfar + í + skipaðum + skjáttubygnaði + , + so + at + til + ber + at + handfara + eina + ávísa + mongd + av + ymiskum + tilfari + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + íborin + førleiki + . + + + Børn + rannsaka + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + kanna + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + í + landafrøði + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + til + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + náttúru + , + umhvørvi + og + mentanarlig + viðurskifti + . + + + Í + landafrøði + styrkir + næmingurin + síni + evni + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + verður + eggjaður + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + náttúrufrøðiligum + og + mentanarligum + viðurskiftum + og + til + at + fregnast + um + spurningar + av + nevnda + slag + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + Við + dømum + og + venjingum + lærir + næmingurin + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + ein + sakligan + og + siðiligan + hátt + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + mennir + síni + evni + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + , + eins + og + hann + mennir + síni + hugskot + . + + + Hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læring + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + landafrøði + um + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + og + lítur + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + lærir + , + hvussu + náttúruvísindalig + , + tøknilig + og + vinnulig + nýbrot + hava + broytt + náttúru + , + umhvørvi + , + samfeløg + og + mentan + . + + + Næmingurin + lærir + , + at + eygleiðing + og + ítøkiligar + royndir + eru + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflog + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + Landafrøði + hevur + ávegismál + fyri + 8. + floksstig + og + endalig + mál + fyri + 9. + floksstig + , + C + - + og + B-stig + . + + + Ávegismálini + eru + vegleiðandi + , + tó + soleiðis + at + skilja + , + at + um + munandi + frávik + koma + fyri + , + skal + hetta + fráboðast + leiðslu + skúlans + , + sum + við + støði + í + lýsta + tørvinum + hevur + skyldu + til + at + seta + neyðug + tiltøk + í + verk + . + + + Um + endaligu + málini + verða + eftirmett + við + próvtøku + , + eru + tey + bindandi + . + +

+

+ + 8. + flokkur + - + ávegismál + +

+

+ + Landafrøðiligar + keldur + og + amboð + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lesa + og + endurgeva + yvirlitsmyndir + , + ið + sýna + bæði + støður + og + tilgongdir + , + eitt + nú + hita + - + og + avfalsyvirlit + og + veðurkort + at + lesa + og + endurgeva + tematisk + búsetingarkort + og + kort + yvir + vinnuvegir + at + lesa + og + tekna + ritmyndir + og + yvirlitsmyndir + , + eitt + nú + fólkafrøðipyramidur + , + sum + siga + frá + vinnuvegum + og + búsetingum + at + staðfesta + tilgongdir + , + rák + og + flutning + á + viðkomandi + kortum + , + harímillum + streympílar + á + vanligum + heimskortum + at + lesa + signaturar + ( + tekn + / + merki + ) + og + hava + kunnleika + til + skipanina + við + longdar + - + og + breiddarstigum + , + umframt + kunnleika + til + tíðarsonur + , + miðkring + , + vendikring + , + støddarlutfall + , + hæddar + - + og + dýpislinjur + , + umframt + at + kenna + høvuðsprojektiónirnar + at + nýta + kort + og + globus + í + arbeiðinum + at + skapa + yvirlit + at + kunna + seg + við + GPS-ara + . + +

+

+ + Land + , + hav + og + veðurlag + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + vísa + dømi + um + orsøkir + og + sambond + ímillum + plátutektonikk + , + fjallarøðir + , + gosvirksemi + og + jarðskjálvta + at + lýsa + alheims + ringrásina + hjá + vatni + at + vísa + dømi + um + , + hvussu + ísur + , + vatn + og + vindur + ávirka + lendi + og + landsløg + við + lendismáan + , + flutningi + og + áløgu + at + greiða + frá + okkara + sólskipan + í + høvuðsheitum + at + vísa + dømi + um + ístíðarlandsløg + á + okkara + leiðum + at + greiða + frá + vanligum + veðurlagsmunum + umframt + mannaskaptum + veðurlagsbroytingum + í + sambandi + við + CO2-útlát + og + aðra + dálking + at + greiða + frá + havstreymum + , + sonevndu + salt + - + / + hitapumpuni + ( + havsins + kalda + hjarta + ) + at + greiða + frá + um + gróður + í + sjónum + . + +

+

+ + Tilfeingi + og + vinnuvegir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + vísa + dømi + um + vinnuliga + og + búskaparliga + menning + í + ymsum + økjum + á + jørðini + at + vísa + dømi + um + og + greiða + frá + , + hvussu + ymisk + dyrkingarmynstur + eru + knýtt + at + náttúruviðurskiftunum + at + vísa + dømi + og + greiða + frá + um + ráevnavinnu + í + Føroyum + at + greiða + frá + teimum + vanligu + ráevnunum + , + ið + vunnin + verða + at + greiða + frá + orkuframleiðslu + , + bæði + staðbundnari + og + á + alheims + stigi + at + greiða + frá + , + hvussu + fiskivinnan + hevur + lagað + seg + til + tær + náttúrugivnu + fortreytir + , + og + hvussu + fiskiskapurin + verður + skipaður + við + ymiskum + amboðum + , + eitt + nú + kvotum + og + fiskidøgum + at + greiða + frá + , + hvussu + vinnuvegir + sum + heild + eru + við + til + at + skapa + fortreytir + fyri + búseting + og + undirstøðukervi + . + +

+

+ + Fólkafrøði + og + menning + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + býargerð + og + býareginleikum + í + Føroyum + og + í + okkara + grannalondum + at + greiða + frá + býarmenning + í + londum + á + ymiskum + menningarstigum + , + sum + fevnir + um + tann + fólkafrøðiliga + transitiónsmyndilin + at + samanbera + egin + lívskor + við + lívskorini + í + tilafturskomnum + londum + at + greiða + frá + hugtøkum + so + sum + bruttotjóðarúrtøka + ( + BTÚ + ) + at + greiða + frá + egnari + mentan + í + mun + til + aðrar + mentanir + at + vísa + dømi + um + handil + , + samskiftisvegir + og + samskiftishættir + , + umframt + samvinnu + um + tænastuveitingar + og + arbeiðsmegi + millum + øki + í + heiminum + og + heimsins + lond + annars + at + greiða + frá + búskaparligum + , + politiskum + og + hernaðarligum + samstarvi + millum + lond + og + felagsskapir + at + vísa + á + dømi + um + marknatrætur + ymsastaðni + í + heiminum + . + +

+

+ + 9. + flokkur + - + endalig + mál + +

+

+ + Landafrøðiligar + keldur + og + amboð + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lesa + og + greiða + frá + bæði + tví + - + og + trídimensionalum + ritmyndum + , + ið + sýna + landafrøðiligar + støður + og + tilgongdir + at + kanna + øki + , + global + mynstur + og + viðurskifti + , + og + við + støði + í + landafrøðiligum + keldum + og + hjálparmiðlum + at + meta + um + hesi + at + lesa + og + tekna + ritmyndir + viðvíkjandi + búseting + og + framleiðslu + at + greiða + frá + gongdum + , + rákum + og + flutningi + á + viðkomandi + kortum + , + og + at + lesa + streymkort + yvir + Føroyar + og + greiða + frá + rákinum + kring + oyggjarnar + at + lesa + signaturar + ( + tekn + / + merki + ) + og + greiða + frá + skipanini + við + longdar + - + og + breiddarstigum + , + tíðarsonum + , + miðkringi + , + vendikringi + , + støddarlutfalli + , + hæddar + - + og + dýpislinjur + , + umframt + at + kenna + høvuðsprojektiónirnar + at + nýta + kort + og + globus + , + harímillum + talgild + kort + og + fylgisveinamyndir + , + umframt + talgild + tøl + og + dátu + sum + amboð + í + arbeiðinum + at + skapa + yvirlit + og + samanheingi + at + greiða + frá + , + hvussu + GPS-arin + virkar + . + +

+

+ + Land + , + hav + og + veðurlag + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lýsa + innaru + og + ytru + jarðfrøðiligu + ringrásina + at + greiða + frá + týdninginum + , + vatn + hevur + fyri + lív + og + menning + ymsastaðni + á + jørðini + at + lýsa + og + greiða + frá + , + hvussu + ísur + , + vatn + og + vindur + ávirka + , + broyta + og + gera + landsløg + at + greiða + frá + og + lýsa + ytru + umstøður + jarðar + sum + livandi + gongustjørna + í + sólskipanini + at + greiða + frá + ístíðarlandsløgum + á + okkara + leiðum + , + og + við + einføldum + hugtøkum + lýsa + skap + av + landsløgum + oman + - + og + niðansjóvar + at + lýsa + týðandi + viðurskifti + , + sum + snúgva + seg + um + veður + , + veðurlag + og + veðurlagsbroytingar + á + jørðini + at + greiða + frá + streymi + á + landgrunninum + og + á + firðum + og + sundum + og + vísa + á + , + hvørji + náttúruviðurskifti + gera + seg + galdandi + at + greiða + frá + og + viðgera + , + hvussu + gróðurin + í + sjónum + er + treytaður + av + ytri + umstøðum + . + +

+

+ + Tilfeingi + og + vinnuvegir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + og + samanbera + vinnuliga + og + búskaparliga + menning + í + ymsum + økjum + á + jørðini + við + støði + í + lívskorunum + at + greiða + frá + og + viðgera + , + hvussu + ymisk + dyrkingarmynstur + eru + knýtt + at + náttúruviðurskiftunum + , + og + hvørja + ávirkan + tey + kunnu + hava + á + náttúruna + at + greiða + frá + teimum + vanligu + ráevnunum + , + ið + vunnin + verða + at + greiða + frá + orkuframleiðslu + , + bæði + staðbundnari + og + á + alheims + stigi + , + og + gera + egnar + metingar + at + greiða + frá + , + hvussu + fiskivinnan + hevur + lagað + seg + til + tær + náttúrugivnu + fortreytir + , + og + hvussu + fiskiskapurin + verður + skipaður + við + ymiskum + amboðum + , + eitt + nú + kvotum + og + fiskidøgum + at + greina + og + meta + um + , + hvussu + vinnuvegir + eru + við + til + at + skapa + fortreytir + fyri + búseting + og + undirstøðukervi + . + +

+

+ + Fólkafrøði + og + menning + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + býargerð + og + býareginleikum + í + Føroyum + og + í + okkara + grannalondum + og + gera + egnar + metingar + og + niðurstøður + at + lýsa + alheims + íbúgva + - + og + stórbýarmynstur + og + gera + egnar + niðurstøður + at + lýsa + og + greiða + frá + týðandi + viðurskiftum + , + sum + hava + ávirkan + á + íbúgva + - + og + býarmenning + við + støði + í + føroyskum + viðurskiftum + at + greiða + frá + búskaparligum + og + fólkafrøðiligum + hugtøkum + sum + t.d. + BTÚ + at + greiða + frá + og + taka + støðu + til + lívskor + hjá + fólki + í + egnum + samfelag + eins + og + í + øðrum + at + greiða + frá + og + meta + um + handil + , + samskiftisvegir + og + – + hættir + , + umframt + samvinnu + um + tænastuveitingar + og + arbeiðsmegi + millum + øki + í + heiminum + og + heimsins + lond + annars + at + greiða + frá + búskaparligum + , + politiskum + og + hernaðarligum + samsamstarvi + millum + lond + og + felagsskapir + , + og + meta + um + týdningin + , + tílík + samvinna + kann + hava + í + sambandi + við + ósemjur + , + harímillum + felagsskapir + og + samgongur + sum + t.d. + ES + , + NATO + , + Heimsbankin + og + ST + at + vísa + á + dømi + um + marknatrætur + ymsastaðni + í + heiminum + og + viðgera + og + meta + um + , + hvussu + hesar + koma + í + og + verða + loystar + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðumetingar + , + testir + , + munnlig + upplegg + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + + + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Uppgávuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + 8. + og + 9. + flokki + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Próvtøkuspuningarnir + skulu + vera + neyvlýsandi + og + hava + undirspurningar + umframt + fylgiskjøl + . + + + Hvør + próvtøkuspurningur + hevur + vanliga + bæði + kend + og + ókend + fylgiskjøl + . + + + Royndararbeiði + skal + vera + týðandi + partur + av + próvtøkuspurninginum + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvtøkutilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Í + próvdømingini + verður + dentur + lagdur + á + evni + próvtakarans + at + skipa + landafrøðiligt + tilfar + við + støði + í + útflýggjaða + próvtøkuspurninginum + , + at + próvtakarin + skilir + og + tulkar + landafrøðiligar + upplýsingar + á + rættan + hátt + , + nýtir + háttaløg + og + úrslit + frá + uppgávum + og + undirvísingini + , + setir + ókent + tilfar + í + samband + við + landafrøðilig + greiðsluevni + , + sær + sína + landafrøðiligu + vitan + í + frásjón + og + evnar + at + meta + um + landafrøðilig + greiðsluevni + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 9. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tilfarið + , + sum + próvtøkan + er + grundað + á. + Málið + í + framløguni + er + neyvt + , + tulkingin + er + sera + væl + grundað + , + við + neyvum + og + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + trygt + og + sjálvstøðugt + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + landafrøði + . + + + Sjónarmiðini + eru + væl + lýst + og + vísa + gott + innlit + í + lærugreinina + . + + + Fá + og + týdningarleys + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Framløgan + er + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + skilligt + og + fjølbroytt + . + + + Tulkingin + er + góð + , + við + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + landafrøði + , + og + er + virkin + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Sjónarmiðini + eru + týðulig + , + og + meting + næmingsins + av + próvtilfarinum + er + væl + grundað + . + + + Framsetingin + er + hóskandi + skipað + . + + + Onkur + brek + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Framløgan + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + bæði + fak + - + og + málsliga + veik + . + + + Greiningin + er + veik + og + tulkingin + ógreið + . + + + og + fakliga + eygleiðingin + veik + . + + + Næmingurin + er + við + í + fakligu + samrøðuni + , + týðandi + brek + koma + tó + fyri + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støði + undir + tí + at + skipa + undirvísingina + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + . + + + Tað + kann + t.d. + vera + Landafrøðiligar + keldur + og + amboð + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + , + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Sum + dømi + kunnu + partar + úr + kjarnaøkinum + Landafrøðiligar + keldur + verða + samskipaðir + við + pørtum + úr + kjarnaøkinum + Tilfeingi + og + vinnuvegir + . + + + Vitan + á + hesum + øki + eru + við + til + at + gera + fatanina + av + landafrøðini + fjøltáttaða + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + í + lærugreinini + , + ið + er + umrøða + og + viðgerð + , + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + vera + skipaður + inn + í + undirvísingina + í + landafrøði + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + og + menna + teir + . + + + Somuleiðis + verður + arbeitt + miðvíst + við + at + menna + førleikan + at + rokna + í + undirvísingini + í + landafrøði + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + fer + næmingurin + so + hvørt + at + fáa + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + hesir + førleikar + hava + fyri + alt + skrivligt + og + formligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + hetta + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + áveigsmálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgongdin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + , + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + lærugreinini + landafrøði + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + evnum + og + táttum + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + Landafrøði + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + evnunum + og + táttunum + , + sum + arbeitt + verður + við + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + viðurskiftum + , + ið + so + ella + so + eru + knýtt + at + landafrøðiligum + spurningum + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + viðkomandi + og + tíðarbær + evni + og + viðurskifti + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + landafrøði + verða + ymiskir + arbeiðshættir + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingarnir + búnast + og + gerast + meira + sjálvstøðugir + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + og + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + arbeiðsuppgávurnar + og + venjingarnar + hjá + næminginum + verða + útintar + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + kanna + gjølla + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + íverkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + skal + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Landafrøði + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + burðardygga + menning + , + at + menna + skapandi + evnini + og + KT-førleikarnar + hjá + næminginum + , + undirvísing + í + evnum + , + sum + spretta + úr + nærumhvørvinum + , + knýtt + at + náttúrufrøðiligum + fyribrigdum + , + ið + kunnu + stuðla + upp + undir + og + geva + íblástur + til + evni + at + arbeiða + við + í + øðrum + lærugreinum + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinar + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + , + t.d. + við + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + , + um + somu + tíð + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfaklig + samanheingi + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + part + av + størri + heild + , + og + tað + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanheingi + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + + + Tí + er + umráðandi + , + at + undirvísingin + í + Landafrøði + verður + sjónliga + skipað + so + , + at + næmingurin + veit + , + at + lærugreinin + er + natúrligt + framhald + av + lærugreinini + Náttúru + og + tøkni + í + 6. + flokki + . + +

+

+ + Avrik + +

+

+ + Skrivligi + og + skapandi + parturin + av + lærugreinini + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + , + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + Landafrøði + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + , + t.d. + eina + staðbundna + framsýning + , + eina + røð + av + fyrilestrum + ella + framløgum + , + eina + heimasíðu + , + eitt + blað + ella + eina + ritgerð + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + , + at + skrivligt + og + skapandi + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + , + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + – + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + – + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + Føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + í + øllum + lærugreinum + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivlig + upprit + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + harumframt + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + føroyskum + máli + sum + intellektuellum + amboði + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + fær + venjing + í + at + brúka + móðurmáli + í + lærugreinini + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðaval + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + tilevnaðar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + eiga + at + lesa + í + minsta + lagi + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-landbunadur_8_10_00040.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-landbunadur_8_10_00040.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..40979adb8bac00c0b41c6b9ab9394069e32d33c0 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-landbunadur_8_10_00040.xml @@ -0,0 +1,3826 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Landbúnaður 8-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 2731 words + 3096 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-8a1229838660bbf7a671 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Landbúnaður 8-10 + namsaetlanir-8a1229838660bbf7a671 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/landbunadur-8-10.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/landbunadur-8-10.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Landbúnaður 8-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Landbúnaður + 8-10 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Í + landbúnaðinum + og + garðyrkinum + liggja + ótroyttir + møguleikar + , + sum + kunnu + vera + til + gagns + fyri + húsarhaldið + og + til + gleði + fyri + hin + einstaka + . + + + Nógv + grundleggjandi + lívsviðurskifti + eru + knýtt + at + gróðri + , + grøði + og + landbúnaði + , + og + tilfar + og + dømi + haðani + stinga + seg + upp + so + at + siga + í + øllum + lærugreinum + í + fólkaskúlanum + , + samstundis + sum + búnaðarvørur + uttan + úr + heimi + geva + okkum + ríkar + keldur + at + oysa + úr + í + dagliga + arbeiðinum + í + skúlanum + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + lærugreinini + landbúnaði + hevur + til + endamáls + : + +

+

+ + at + næmingurin + ognar + sær + innlit + í + , + hvussu + landbúnaður + og + garðyrki + hava + tikið + seg + fram + umframt + tær + fortreytir + og + samfelagsliga + týdning + landbúnaður + og + garðyrki + hava + fyri + alheims + matvøruspurningar + at + næmingurin + ognar + sær + kunnleika + um + , + hvussu + føroyskur + landbúnaður + hevur + tikið + seg + fram + , + hvussu + hann + er + skipaður + , + og + hvønn + týdning + hann + hevur + at + næmingurin + ognar + sær + innlit + í + námsfrøðiligu + møguleikarnar + í + lærugreinini + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Landbúnaður + er + vallærugrein + í + 8 + . + , + 9. + og + 10. + flokki + . + + + Undirvíst + verður + 60 + klokkutímar + á + hvørjum + stigi + ella + 120 + klokkutímar + á + einum + av + stigunum + . + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøkieru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + landbúnaður + verður + býtt + sundur + í + fýra + kjarnaøki + : + landbúnaður + og + garðyrki + í + søguligum + høpi + , + vistfrøðiligar + fortreytir + , + landbúnaður + , + urtagarðsbrúk + og + djórahald + og + velting + og + dyrkingarhættir + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + : + +

+

+ + Landbúnaður + og + garðyrki + í + søguligum + høpi + +

+

+ + Føroysk + viðurskifti + og + í + grannalondunum + , + bónda + - + og + fiskimannasamfelagið + og + menning + tess. + Landbúnaðurin + og + garðyrki + nú + á + døgum + , + eigaraviðurskifti + og + markatal + í + bø + og + haga + og + tann + týdningur + , + lendisskipanin + hevur + á + landbúnaðarøki + . + +

+

+ + Vistfrøðiligar + fortreytir + +

+

+ + Vandamál + hjá + landbúnaðinum + , + eingrøði + , + skaðiligar + verur + , + oyðimarkartiltøk + , + taðing + , + troyting + av + haga + í + sambandi + við + seyðaskipan + og + nýtslu + annars + , + moldviðgerð + og + vandamál + í + hesum + sambandi + +

+

+ + Landbúnaður + , + urtagarðsbrúk + og + djórahald + +

+

+ + Úrdráttir + til + matna + , + seyður + , + neyt + , + gæs + , + høsn + , + dunnur + , + hoygging + , + korn + , + røtur + , + epli + o.a. + +

+

+ + Velting + og + dyrkingarhættir + +

+

+ + Nývelting + , + urtagarðar + , + vakstrarhús + , + gróðurseting + av + trøum + , + viðarlundir + . + + + lógir + og + reglugerðir + í + hesum + sambandi + , + amboð + at + velta + og + dyrka + við + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + um + at + virða + náttúru + og + umhvørvi + , + umframt + tað + mentanarliga + tilfeingið + og + tey + sermerki + , + ið + koma + til + sjóndar + í + nærumhvørvinum + . + + + Í + undirvísingini + verður + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + virðir + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + virðir + eisini + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + virðir + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + eins + og + hann + hevur + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + Lærugreinin + landbúnaður + er + við + til + at + fremja + hesa + menning + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + verður + frá + fyrsta + degi + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lurta + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Í + landbúnaði + merkir + hetta + m.a. + at + lesa + tekstir + á + ávísum + torleikastigi + , + at + lesa + myndlar + og + ritmyndir + , + ið + sýna + støður + og + einfaldar + broytingar + í + tíð + og + í + rúmd + . + + + Førleikin + at + skriva + snýr + seg + um + at + duga + at + orða + seg + á + einum + rímiliga + fjøltáttaðum + , + samanhangandi + máli + , + ið + evnar + at + knýta + saman + einfaldar + samanhangir + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + um + førleikan + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + at + loysa + greiðsluspurningar + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mong + og + ymisk + gerandismál + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + landbúnaði + ein + týðandi + lut + í + hesi + menning + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + . + + + Við + venjingum + ognar + næmingurin + sær + vitan + og + mennir + síni + evni + at + skriva + tekstir + . + + + Hesin + førleiki + snýr + seg + í + stóran + mun + um + at + duga + at + finna + viðkomandi + upplýsingar + á + internetinum + og + at + taka + niður + tilfar + ella + avrita + tilfar + inn + í + eitt + tekstskjal + ella + rokniark + og + at + goyma + sítt + tilfar + í + skipaðum + skjáttubygnaði + , + so + at + til + ber + at + handfara + eina + ávísa + mongd + av + ymiskum + tilfari + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + íborin + førleiki + . + + + Børn + rannsaka + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + kanna + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + til + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + náttúru + , + umhvørvi + og + mentanarlig + viðurskifti + . + + + Í + lærugreinini + styrkir + næmingurin + síni + evni + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + verður + eggjaður + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + náttúrufrøðiligum + og + mentanarligum + viðurskiftum + og + til + at + fregnast + um + spurningar + av + nevnda + slag + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + Við + dømum + og + venjingum + lærir + næmingurin + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + ein + sakligan + og + siðiligan + hátt + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + mennir + síni + evni + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + , + eins + og + hann + mennir + síni + hugskot + . + + + Hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læring + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + um + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + og + lítur + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + lærir + , + hvussu + náttúruvísindalig + , + tøknilig + og + vinnulig + nýbrot + hava + broytt + náttúru + , + umhvørvi + , + samfeløg + og + mentan + . + + + Næmingurin + lærir + , + at + eygleiðing + og + ítøkiligar + royndir + eru + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflog + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Landbúnaður + og + garðyrki + í + søguligum + høpi + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + søguni + hjá + landbúnaðinum + og + búnaðarsamfelagnum + at + greiða + frá + um + markatalsbygdina + , + útskifting + og + grannastevnu + at + greiða + frá + um + lunnindi + . + +

+

+ + Vistfrøðiligar + fortreytir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + sambandinum + millum + troyting + og + nýtslu + av + lendi + og + náttúru + og + ta + vistskipan + , + landbúnaðurin + er + knýttur + at + og + virkar + í + . + +

+

+ + Landbúnaður + , + urtagarðsbrúk + og + djórahald + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + teimum + úrdráttum + , + ið + fáast + burtur + úr + neytahaldi + , + seyðahaldi + , + húsdýrahaldi + annars + og + úr + velting + og + gróðurvirki + at + vísa + á + møguleikar + og + avmarkingar + við + føroyskari + urtagarðs + - + og + garðyrkisvinu + í + Føroyum + og + samanbera + við + umheimin + . + +

+

+ + Velting + og + dyrkingarhættir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + teimum + atlitum + , + ið + skulu + verða + tikin + í + sambandi + við + at + dyrkað + verður + upp + úr + nýggjum + umframt + teirri + lóggávu + , + sum + er + galdandi + at + vísa + á + ymiskar + dyrkingarhættir + , + ið + nýttir + verða + , + bæði + her + á + landi + og + aðrastaðni + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 8.-10 + . + flokk + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanning + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslagið + og + arbeiðssemið + hjá + næminginum + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Eingin + próvtøka + er + í + landbúnaði + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støðið + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnar + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Av + stórum + týdningi + er + tað + eisini + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + +

+

+ + Munnligi + og + skrivligi + tættirnir + í + lærugreinini + vera + raðfestir + eins + væl + og + tann + verkligi + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + og + at + greiða + frá + . + + + Endamálið + er + at + styrkja + um + tvørfakliga + samstarvið + , + og + tað + gevur + næminginum + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + skriviførleiki + hevur + fyri + alt + skrivligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + tað + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + +

+

+ + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgondin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + lærugreinini + landbúnaði + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + táttum + í + lærugreinini + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + landbúnaði + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + loysa + verkligar + uppgávur + í + sambandi + við + landbúnað + og + garðyrki + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + evni + og + viðurskifti + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Næmingarnir + arbeiða + við + tøkniligum + trupulleikum + , + og + dentur + verður + lagdur + á + ástøði + og + verkligt + arbeiði + . + + + Tann + verkliga + undirvísingin + fer + fram + á + einum + stigi + , + sum + sýnir + dygdir + skúlans + innan + ávísu + økini + í + lærugreinini + landbúnaði + . + + + Vitjan + á + støðum + , + har + landbúnaður + og + garðyrki + fara + fram + , + eigur + at + vera + partur + av + undirvísingini + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + landbúnaður + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinir + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinir + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + øktan + kunnleika + í + lívfrøði + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinir + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinirnar + sum + partar + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Skrivlig + avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + samskiftistøkni + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínamillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Arbeiðast + skal + við + tí + at + lurta + og + tí + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðaval + og + talugávur + mennast + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + á + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-leiklist_8_10_00013.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-leiklist_8_10_00013.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab5639c6ba124411715ea940ac7c6c8bf6a15333 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-leiklist_8_10_00013.xml @@ -0,0 +1,6592 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Leiklist 8-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 4843 words + 5476 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-2f9ad8da36a8c75fb432 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Leiklist 8-10 + namsaetlanir-2f9ad8da36a8c75fb432 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/leiklist-8-10.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/leiklist-8-10.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Leiklist 8-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Leiklist + 8-10 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Leiklist + er + lærugrein + , + ið + samaneinir + tær + skapandi + tilgongdirnar + í + drama + og + sjónleiki + við + umhugsan + og + hugleiðingar + um + tey + listarligu + úrslitini + . + + + Evnið + í + lærugreinini + er + menniskjanslig + atferð + , + sambond + og + gerðir + , + ofta + eyðkend + við + mótsetningum + og + tvístøðum + , + ið + verða + orðað + ella + framsett + í + einum + listarligum + bygnaði + , + har + framsagnarhættirnir + hjá + sjónleikinum + verða + nýttir + : + kroppur + , + rødd + , + mál + og + tøknilig + amboð + . + + + Íblásturin + til + tann + listarliga + bygnaðin + kemur + frá + veruleika + og + fiktión + - + gerandislívi + , + list + , + mentan + og + vísindunum + um + sjónleik + og + drama + . + + + Tá + ið + næmingurin + hugleiðir + um + tey + listarligu + úrslitini + fevnir + hetta + á + grundleggjandi + støði + um + at + lýsa + og + fata + tær + skapandi + tilgongdirnar + og + á + hægri + støði + um + at + greina + og + seta + sjónleikaframførsluna + inn + í + eitt + størri + samanhang + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + leiklist + hevur + til + endamáls + : + +

+

+ + at + menna + hugin + , + medvitið + og + førleikan + hjá + næmingunum + at + brúka + drama + sum + frásøguhátt + og + fremja + kunnleika + og + gleði + við + sjónleikin + sum + samskiftismiðil + at + vekja + ans + fyri + tolsemi + og + virðing + fyri + hvørjum + øðrum + , + og + at + geva + næmingunum + størri + innlit + og + heildarfatan + av + lærutilgongdini + at + menna + fatanina + hjá + næmingunum + av + øðrum + menniskjum + , + hendingum + og + umhvørvi + at + menna + evnini + hjá + næmingunum + til + at + uppliva + , + málbera + seg + , + venja + samspæl + millum + rødd + og + rørslu + , + fata + seg + sjálvan + og + onnur + , + sansa + og + geva + gætur + , + samstarva + , + geva + aftursvar + , + skapa + , + framføra + og + at + døma + um + drama + og + sjónleik + sum + leiklist + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Lærugreinin + leiklist + er + vallærugrein + í + 8.-10. + flokki + í + fólkaskúlanum + . + + + Árliga + tímatalið + 60 + tímar + í + 8. + og + 9. + flokki + , + og + 120 + klokkutímar + í + 10. + flokki + . + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Næmingurin + fer + til + skrivliga + próvtøku + í + kjarnaøkjunum + og + til + munnliga + próvtøku + í + bæði + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + leiklist + hevur + 4 + ymisk + kjarnaøki + , + ið + eru + tey + somu + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + . + + + Økini + eru + 1 + . + + + Sjálvsmenning + og + sjálvsfatan + næmingsins + , + 2 + . + + + Verkligt + listaarbeiði + , + 3 + . + + + Fatan + , + greining + og + uppliving + av + leiklistaligum + framsagnarháttum + og + 4 + . + + + Innlit + í + leiklistalig + umhvørvi + , + leiklistasøgu + og + leiklistaástøði + . + +

+

+ + Sjálvsmenning + og + sjálvsfatan + næmingsins + +

+

+ + Í + 8.-9. + flokki + : + +

+

+ + Lærugreinin + skal + menna + kropsmál + , + kropsframsøgn + og + kropstilvitan + næmingsins + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + tí + talaða + málinum + og + styrkja + sínar + møguleikar + og + evni + at + roynast + sosialt + , + t.v.s. + gjøgnum + arbeiðið + í + lærugreinini + læra + at + fata + seg + sjálvan + og + onnur + . + + + Hann + skal + menna + sítt + hugflog + og + síni + skapandi + evni + og + har + ígjøgnum + menna + sítt + medvit + um + dagligt + samskifti + millum + menniskju + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + : + +

+

+ + menna + kropsmál + , + kropsframsøgn + og + kropstilvitan + menna + røddina + læra + at + hugsavna + seg + og + varða + um + orkuna + mennast + persónliga + og + gerast + betur + førur + fyri + at + trína + fram + í + almennum + samanhangi + . + +

+

+ + Í + 10. + flokki + : + +

+

+ + Hildið + verður + fram + við + menningarøkjunum + frá + 8.-9. + flokki + og + næmingurin + skal + harumframt + : + +

+

+ + gjøgnum + tað + talaða + málið + styrkja + um + møguleikar + sínar + at + roynast + væl + sosialt + og + sum + einstaklingur + læra + at + skilja + týdningin + , + ið + spæl + og + hugflog + hava + . + +

+

+ + Verkligt + leiklistaarbeiði + +

+

+ + Í + 8. + og + 9. + flokki + : + +

+

+ + Arbeitt + verður + við + samspæli + , + bólka + - + og + einstaklingavenjingum + , + rødd + , + kropsmáli + , + leikpartaspæli + og + framførslum + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + : + +

+

+ + vekja + áhugan + fyri + leiklist + menna + kropsmál + , + kropsframsøgn + og + kropstilvitan + menna + røddina + læra + at + greiða + frá + smásøgum + - + bæði + munnliga + og + kropsliga + læra + at + greiða + frá + egnum + upplivingum + og + royndum + - + bæði + munnliga + og + kropsliga + menna + bólka + - + og + einstaklingavenjingar + soleiðis + , + at + hann + náttúrliga + evnar + at + framføra + smáar + leikir + . + +

+

+ + Í + 10. + flokki + : + +

+

+ + Arbeitt + verður + eins + og + í + 8.-9. + flokki + við + samspæli + , + bólka + - + og + einstaklingavenjingum + , + rødd + , + kropsmáli + , + leikpartaspæli + og + framførslum + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + : + +

+

+ + menna + sítt + kropsmál + , + sína + kropsframsøgn + og + kropstilvitan + arbeiða + við + raddarvenjingum + og + talaða + málinum + og + harvið + styrkjast + sum + einstaklingar + og + í + sosiala + samskiftinum + við + onnur + fata + týdningin + av + spælinum + og + hugflognum + gjøgnum + leikpartaspælið + mennast + persónliga + og + gerast + betur + førur + fyri + at + traðka + fram + í + almennum + samanhangum + gjøgnum + verkligt + arbeiði + við + leiklistini + menna + hug + og + evni + til + í + samstarvi + við + onnur + at + nýta + ávirkanarmegi + sjónleiksins + í + ítøkiligum + atburði + og + framman + fyri + áskoðarum + . + +

+

+ + Fatan + , + greining + og + uppliving + av + leiklistaligum + framsagnarháttum + +

+

+ + Í + 8. + og + 9. + flokki + : + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ígjøgnum + lærugreinina + : + +

+

+ + arbeiða + við + ymiskum + dramaspølum + . + + + læra + at + fata + heimligar + , + gerandisligar + hendingar + og + umstøður + og + at + greina + hesar + . + + + laga + seg + eftir + hvørjum + øðrum + og + læra + at + semjast + , + læra + arbeiða + við + søgum + , + sum + hava + týðiliga + tilgongd + av + hendingum + og + tilburðum + læra + at + fata + samspælið + millum + rúm + , + leiklut + og + hending + læra + at + greina + søgugongd + og + við + hugflogi + greina + persónar + og + gera + teir + livandi + . + +

+

+ + Í + 10. + flokki + : + +

+

+ + Næmingarnir + arbeiða + víðari + við + tí + somu + økjum + sum + í + 8. + og + 9. + flokki + , + og + skulu + harumframt + ígjøgnum + lærugreinina + : + +

+

+ + arbeiða + við + sjónleiki + . + + + gjøgnumganga + leikrit + greina + „ + dialog + “ + , + leiklistarligar + framsagnir + og + framførslur + . + + + arbeiða + við + rørslu + - + og + raddarvenjingum + , + einfaldum + ljós + - + og + ljóðteknikki + , + búnum + og + pallseting + . + +

+

+ + Innlit + í + leiklistarlig + umhvørvi + og + leiklistarsøgu + og + - + ástøði + +

+

+ + Í + 8. + og + 9. + flokki + : + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + fatan + av + ymiskum + mentanarligum + og + samfelagsligum + fortreytum + fyri + leiklistarligum + virksemi + , + herundir + at + kenna + mun + millum + áhugasjónleik + og + yrkissjónleik + , + hava + innlit + í + framleiðslutilgongdir + og + gerast + tilvitaður + um + søgulig + tíðarskeið + og + ymiskar + hugsjónir + og + stílættir + í + leiklistini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + : + +

+

+ + kunnleika + til + , + hvørjir + karmar + eru + at + finna + í + okkara + heimliga + umhvørvi + , + sum + geva + møguleikar + fyri + sjónleikarframførslum + , + og + hvørji + krøv + verða + sett + til + hesar + karmar + verða + kunnaður + um + og + vitja + sjónleikarhús + / + framførsluhús + verða + kunnaður + um + áhugafeløg + og + yrkisfelagið + hjá + sjónleikurunum + gjøgnumganga + føroyska + leiklistasøgu + og + upprunaleikrit + verða + kunnaður + um + , + hvørjir + møguleikar + eru + fyri + útbúgving + innan + leiklist + verða + kunnaður + um + , + hvønn + týdning + , + ljóð + - + og + ljóstøkni + hava + fyri + framførslurnar + . + +

+

+ + Í + 10. + flokki + : + +

+

+ + Næmingurin + byggir + á + tað + , + hann + hevur + lært + í + 8.-9. + flokki + , + víðka + tað + og + fara + longur + í + dýpdina + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + : + +

+

+ + hava + innlit + í + altjóða + leiklistarsøgu + , + hugsjónir + og + stílættir + í + leiklistini + og + søgulig + tíðarskeið + verða + kunnaður + um + útbúgvingar + innan + búnar + , + ljós + , + ljóð + , + scenografi + , + leikritaskriving + og + leikstjórn + fáa + tilboð + um + skeið + við + yrkisfólki + í + einum + ella + fleiri + av + hesum + økjum + innan + leiklistina + : + leikstjórn + , + ljós-og + ljóðteknikkur + , + scenografi + , + búnar + og + leikritaskriving + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + leiklist + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + til + støðutakan + og + sjálvirkni + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + harumframt + um + at + virða + og + menna + okkara + evni + at + samskifta + um + mentan + og + list + . + + + Undirvísingin + í + leiklist + leggur + harumframt + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + nátturutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + og + meginreglurnar + fyri + upphavsrætt + . + + + Eisini + skal + næmingurin + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + Lærugreinin + leiklist + hevur + ein + týðandi + leiklut + í + hesi + menning + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lýða + á + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + + + Lærugreinin + leiklist + leggur + stóran + dent + á + at + menna + evnini + hjá + næminginum + at + skilja + og + samskifta + við + onnur + . + + + Gjøgnum + tað + verkliga + arbeiðið + í + leiklist + lærir + næmingurin + at + bera + meiningar + sínar + fram + og + at + skilja + , + hvussu + beinleiðis + samskifti + millum + menniskju + fer + fram + og + virkar + . + + + Skrivlig + frambering + er + hinvegin + avmarkað + í + leiklist + . + + + Í + fólkaskúlanum + kann + vera + arbeitt + við + at + skriva + smærri + leikrit + . + + + Á + miðnámsstøði + skulu + næmingarnir + skriva + frágreiðingar + um + verkevni + síni + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Á + 2. + floksstigi + skal + næmingurin + duga + bæði + at + lesa + og + skriva + lættari + tekstir + . + + + Lesing + er + ein + avmarkaður + partur + av + lærugreinini + leiklist + . + + + Tó + skulu + næmingarnir + lesa + nakað + av + tilfari + um + leiklist + og + lesa + leikrit + . + + + At + lesa + leikrit + krevur + samstundis + eisini + eina + serliga + tulking + av + tí + lisna + við + eini + ítøkiliggerð + ella + uppseting + av + tekstinum + í + huga + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + um + evnini + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandistekstir + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + leiklist + eisini + sín + týðandi + lut + í + hesi + menning + . + + + Rokning + kemur + bert + í + avmarkaðan + mun + leiklistini + til + góðar + . + + + Tó + er + brúk + fyri + talførleika + í + sambandi + við + tilrættislegging + av + verkætlanum + , + t.d. + í + sambandi + við + venjingarætlanir + , + útrokning + av + kostnaðum + fyri + uppsetingar + og + tilrættislegging + av + pallmynd + og + spælistað + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + leiklist + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + . + + + KT + verður + nýtt + til + samskifti + og + vitanarbýti + í + undirvísingini + , + eins + og + til + innsavnan + , + viðgerð + av + og + meting + um + kunningartilfar + frá + ymsum + keldum + , + herundir + alnótini + . + + + KT + amboð + verða + eisini + nýtt + í + skapandi + arbeiðinum + , + eitt + nú + til + at + skriva + leikrit + og + verkætlanaruppgávur + , + tekna + pallmyndir + og + búnar + og + seta + upp + venjingarætlanir + . + + + Somuleiðis + verður + KT + nýtt + í + sambandi + við + tøknina + , + ið + inngongur + í + leiklistarligu + verkætlanirnar + , + t.d. + ljóð + og + ljós + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + granska + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + í + leiklist + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + at + bera + seg + fram + fyri + áskoðarum + og + áhoyrarum + . + + + Frá + 1. + floksstigi + skal + næmingurin + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + skal + eggjast + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + yrkis + - + og + fagurbókmentum + og + til + at + fregnast + um + mál + - + og + bókmentafrøðiligar + spurningar + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + Við + dømum + og + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + ein + sakligan + og + siðiligan + hátt + . + +

+

+ + Í + leiklist + verður + stórur + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + fær + ástøðiligan + førleika + í + at + fata + leiklist + , + og + hetta + verður + m.a. + gjørt + við + at + kenna + leiklistasøguna + og + harafturat + kenna + sjónleikarar + rundan + um + okkum + , + við + teirra + tilgongdum + til + leiklist + . + + + Ástøðiligi + parturin + verður + at + síggja + sum + ein + lutur + í + undirvísingini + í + leiklist + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læringartilgongd + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + leiklist + um + at + gera + næmingin + tilvitaðan + um + og + líta + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + mentanarlig + og + listarlig + nýbrot + hava + broytt + lívsáskoðanir + og + samfeløg + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + at + leiklist + er + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + , + áhuga + og + áhaldni + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflogið + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 8. + og + 9. + flokkur + +

+

+ + Sjálvsmenning + og + sjálvsfatan + næmingsins + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + føra + seg + fram + bæði + kropsliga + og + málsliga + at + laga + røddini + til + framsøgnina + at + varðveita + orkuna + á + pallinum + og + torir + at + trína + fram + . + +

+

+ + Verkligt + leiklistararbeiði + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + og + hevur + ans + fyri + leiklist + á + ein + livandi + hátt + at + siga + frá + smásøgum + og + dagligum + upplivingum + nátúrliga + at + framføra + smáar + leikir + +

+

+ + Fatan + , + greining + og + uppliving + av + leiklistarligum + framsagnum + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + samstarva + , + so + arbeiðast + kann + við + ymiskum + dramaspølum + at + seta + seg + inn + í + heimligar + gerandisligar + hendingar + og + umstøður + og + at + greina + hesar + at + laga + seg + eftir + øðrum + viðspælarum + og + dugir + at + finna + loysnir + gjøgnum + semju + og + fatar + søgur + , + sum + hava + týðiliga + tilgongd + av + hendingum + og + tilburðum + , + sum + hava + týdning + fyri + framførsluna + at + fata + týdningin + av + samspæli + millum + rúm + , + leiklut + og + hending + at + greina + persónar + og + gera + teir + livandi + +

+

+ + Innlit + í + leiklistarlig + umhvørvi + og + leiklistarsøgu + og + - + ástøði + +

+

+ + Næmingurin + skal + : + +

+

+ + kenna + sjónleikarkarmar + í + okkara + heimliga + umhvørvi + og + hvørji + krøv + verða + sett + til + hesar + karmar + kenna + munin + millum + áhugaleik + og + yrkisleik + kenna + føroyska + leiklistasøgu + og + veit + um + føroysk + upprunaleikrit + kenna + til + útbúgvingar + innan + leiklist + . + +

+

+ + 10. + flokkur + +

+

+ + Sjálvsmenning + og + sjálvsfatan + næmingsins + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + føra + seg + fram + bæði + kropsliga + og + málsliga + at + laga + røddina + til + framsøgnina + at + varðveita + orkuna + í + framsøgnini + og + torir + at + trína + fram + bæði + einsamallur + og + í + hópi + og + hevur + skilt + , + at + mátin + hann + førir + seg + fram + uppá + , + hevur + stóran + týdning + . + +

+

+ + Verkligt + leiklistararbeiði + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + og + hevur + ans + fyri + leiklist + á + ein + livandi + hátt + at + siga + frá + smásøgum + og + dagligum + upplivingum + nátúrliga + at + framføra + smáar + leikir + at + seta + ein + lítlan + leik + upp + . + +

+

+ + Fatan + , + greining + og + uppliving + av + leiklistarligum + framsagnum + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + arbeiða + við + sjónleiki + og + teimum + „ + disiplinum + “ + , + ið + hartil + hoyra + . + + + at + gjøgnumganga + leikrit + at + greina + dialog + leiklistarligar + framsagnir + og + framførslur + at + fáa + javnvág + millum + rødd + og + rørslu + at + handfara + einfaldan + ljós + - + og + ljóðteknikk + pallseting + , + litir + og + búnasamanseting + . + +

+

+ + Innlit + í + leiklistarlig + umhvørvi + og + leiklistarsøgu + og + - + ástøði + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + grundleggjandi + partarnar + av + altjóða + leiklistarsøgu + , + hugsjónir + og + stílættir + í + leiklistini + og + søgulig + tíðarskeið + at + greiða + frá + um + útbúgvingar + innan + búnar + , + ljós + , + ljóð + , + scenografi + , + leikritaskriving + og + leikstjórn + gjøgnum + skeið + við + yrkisfólki + ein + ella + fleiri + av + hesum + førleikum + : + leikstjórn + , + ljós + - + og + ljóðtøkni + , + scenografi + , + búnar + og + leikritaskriving + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + floksstig + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + , + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Uppgávuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnaøkjum + og + ískoytisøkjum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Grundarlagið + undir + próvtøkuni + er + alt + tilfar + , + ið + er + gjøgnumgingið + í + undirvísingini + umframt + skjalamappa + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + kendum + , + ótillagaðum + tilfari + , + og + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + tematisk + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + , + tíðarskeiðum + o.tíl. + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligu + tilgongdini + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + síggja + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Dentur + verður + í + próvdømingini + lagdur + á + , + at + próvtakarin + +

+

+ + hevur + eitt + grundleggjandi + leiksøguligt + yvirlit + dugir + at + nýta + grundleggjandi + leiklistarlig + hugtøk + dugir + at + greiða + frá + egnum + arbeiðum + , + har + ímillum + at + umrøða + leiklist + alment + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + 10. + floksstig + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + , + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Uppgávuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnaøkjum + og + ískoytisøkjum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Grundarlagið + undir + próvtøkuni + er + alt + tilfar + , + sum + er + brúkt + í + undirvísingini + , + har + ímillum + eisini + skjalamappan + hjá + tí + einstaka + próvtakaranum + . + + + Alt + tilfar + í + skjalamappuni + hjá + einstaka + próvtakaranum + er + partur + av + próvtøkutilfarinum + og + kann + verða + tikið + uppí + próvtøkuna + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + kendum + , + ótillagaðum + tilfari + , + og + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + tematisk + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Dentur + verður + í + próvdømingini + lagdur + á + , + at + próvtakarin + +

+

+ + sýnir + leiksøguligt + yvirlit + dugir + at + nýta + leiklistalig + hugtøk + í + sambandi + við + umrøðu + og + framførslu + av + leiklist + dugir + at + greiða + frá + tilfarinum + í + skjalamappuni + og + lýsa + hugskotini + aftanfyri + dugir + at + greiða + frá + innihaldi + og + hugskoti + í + verki + ella + avriki + , + sum + próvtakarin + hevur + gjørt + , + og + sum + hann + hevur + fyrireikað + seg + til + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støðið + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Á + tann + hátt + verður + førleikin + og + vitan + í + einum + kjarnaøki + við + til + at + økja + um + fatanina + av + evnum + í + einum + øðtum + kjarnaøki + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + í + stóran + mun + vera + skipaður + inn + í + dagligu + undirvísingina + og + í + fakligu + heildina + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + menna + seg + í + skrivitilgongdini + og + í + stigum + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + . + + + Somuleiðis + skal + verða + borið + so + í + bandi + , + at + skrivlig + avrik + í + øðrum + lærugreinum + eisini + kunnu + vera + partur + av + skrivligum + avrikum + í + lærugreinini + føroyskum + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + gevur + tað + næminginum + eina + greiðari + fatan + av + tí + týdningi + , + skriviførleiki + hevur + fyri + alt + skrivligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + tað + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + móti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + áveigsmálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgondin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + tann + týdning + sum + lærugreinin + leiklist + hevur + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + spurningum + í + sambandi + við + leiklist + , + og + tá + ið + leiklist + verður + gjørd + og + framførd + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + greiða + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + . + + + Undirvísingin + í + leiklist + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + kjarnaøkjunum + , + ið + lærugreinin + byggir + á. + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + viðurskiftum + og + samskiftisstøðum + , + tá + ið + um + leiklist + ræður + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + at + týðandi + tekstir + og + tekstsløg + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + leiklist + skulu + ymiskir + arbeiðshættir + verða + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + førleiki + næminganna + økist + , + og + teir + gerast + meira + sjálvstøðugir + í + lærugreinini + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + úr + tekstum + , + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + bæði + munnligi + og + skrivligi + tátturin + verða + útintir + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + granska + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + leiklist + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinir + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinir + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + søgu + , + tekstframleiðslu + , + bókmentaligum + hugtøkum + , + málsøgu + og + samfelag + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinir + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinirnar + sum + partar + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Skrivlig + avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + leiklist + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + , + t.d. + blaðútgávu + , + eina + tvørfakliga + ritgerð + , + ella + eina + framførslu + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + at + skrivligt + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + er + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínamillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + á + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + í. + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-livfrodi_7_9_00006.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-livfrodi_7_9_00006.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4b2e78a5be6578a27120f5076bd9219b0647c04a --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-livfrodi_7_9_00006.xml @@ -0,0 +1,6705 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Lívfrøði 7-9 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 4992 words + 5633 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-1c321082f48f10e684eb + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Lívfrøði 7-9 + namsaetlanir-1c321082f48f10e684eb + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/livfroedi-7-9.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/livfroedi-7-9.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Lívfrøði 7-9 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Lívfrøði + 7-9 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Í + strembanini + at + lívbjarga + sær + undir + ymiskum + og + skiftandi + korum + hevur + menniskjað + til + allar + tíðir + útvegað + sær + vitan + og + kunnleika + um + ymisk + náttúrufyribrigdi + . + + + Á + økjum + sum + t.d. + snúgva + seg + um + gróður + , + umhvørvi + , + biotøkni + , + heilivág + og + heilsu + økist + henda + vitan + í + dag + við + miklari + ferð + . + + + Undirvísingin + í + lívfrøði + snýr + seg + tískil + um + alt + livandi + , + heilt + frá + lívfrøðiligum + tilgongdum + á + mýlastøði + í + kyknuni + til + lívfrøðiliga + samanspælið + í + lívhválvinum + øllum + . + + + Førleiki + í + lívfrøði + snýr + seg + um + at + duga + at + brúka + hesa + fakligu + vitan + at + lýsa + og + skilja + nýggj + fyribrigdi + , + fáa + nýggja + vitan + til + vega + og + samskifta + á + fakligum + stigi + um + ymisk + samfelagslig + viðurskifti + . + + + Vitan + og + fatan + í + lívfrøði + eru + grundað + á + náttúruvísindaligar + arbeiðshættir + . + +

+

+ + Lívfrøði + er + lærugrein + , + ið + byggir + á + royndir + , + har + kanningar + og + royndir + , + bæði + í + starvsstovu + og + úti + í + náttúrini + leggja + støði + undir + innlit + í + tað + fjølbroytnið + , + sum + er + í + lívfrøðiligum + skipanum + . + + + Í + sambandi + við + greining + av + lívfrøðiligum + spurningum + og + úrslitum + verður + dentur + lagdur + á + at + finna + fram + til + , + hvussu + viðurskiftini + eru + skipað + , + og + at + gera + uppskot + til + myndlar + . + +

+

+ + Í + samstarvi + við + aðrar + lærugreinar + gevur + lívfrøðin + sítt + íkast + til + fatan + av + bæði + okkum + sjálvum + , + sum + ein + livandi + vera + av + fleiri + , + og + samspælinum + millum + menniskjað + og + náttúruna + rundan + um + okkum + . + + + Samstundis + veitir + lívfrøðin + næminginum + eitt + fakligt + grundarlag + at + menna + sína + lívfrøðiligu + vitan + , + ið + er + ein + grundleggjandi + fyritreyt + fyri + burðardyggari + umsiting + av + náttúrutilfeinginum + og + umhvørvinum + , + og + sum + ger + hann + føran + fyri + at + taka + støðu + og + ábyrgd + , + umframt + at + skapa + ein + hugburð + í + sambandi + við + siðalagsligar + , + heilsuligar + og + samfelagsligar + spurningar + , + ið + eru + uppi + í + tíðini + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + lívfrøði + hevur + til + endmáls + +

+

+ + at + birta + uppundir + , + at + hugur + næmingsins + at + leita + og + rannsaka + í + náttúruviðurskiftum + verður + mentur + við + verkligum + royndum + og + við + ástøði + at + menna + evni + næmingsins + at + eygleiða + neyvt + , + og + at + nýta + mátitól + og + aðra + royndarútgerð + , + har + ímillum + teldu + og + kt-útbúnað + at + vekja + áhuga + og + forvitni + næmingsins + fyri + lívfrøði + og + øðrum + náttúruvísindum + , + so + hann + fær + hug + at + læra + meira + at + geva + næminginum + kunnleika + um + arbeiðs + - + og + hugsanarhættir + í + lærugreinini + og + innlit + og + holla + vitan + í + lívfrøðiligu + kjarnaøkjunum + at + vísa + næminginum + fyrimyndir + , + ið + siga + frá + , + hvussu + menniskju + hugsa + um + og + fata + náttúruna + í + vísindaligum + høpi + at + geva + næminginum + møguleika + til + sjálvur + at + kanna + og + fáa + skil + á + ymiskum + lívfrøðiligum + fyribrigdum + og + at + kenna + gleðina + við + hesum + at + næmingurin + umhugsin + mennir + ábyrgdarkenslu + fyri + sær + sjálvum + , + øðrum + livandi + verum + og + burðardyggari + menning + at + geva + næminginum + førleika + at + brúka + lívfrøðiliga + vitan + í + sambandi + við + samfelagslig + , + tøknilig + , + heilsulig + og + vinnulig + viðurskifti + at + geva + næminginum + førleikar + , + so + hann + virkin + og + á + fakligum + stigi + kann + taka + lut + í + samfelagskjakinum + um + ymisk + lívfrøðilig + evni + , + ið + gera + seg + galdandi + bæði + staðbundið + og + á + alheims + stigi + at + vísa + næminginum + , + at + lívfrøðin + er + partur + av + mentan + og + fatan + okkara + av + umheiminum + at + vísa + næminginum + týdningin + av + , + at + náttúran + og + náttúruríkidømið + verða + umsitin + á + skynsaman + og + burðardyggan + hátt + , + bæði + staðbundið + og + á + alheims + stigi + at + geva + næminginum + grundleggjandi + førleika + til + at + fara + undir + lívfrøðilesnað + á + miðnámsstigi + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Undirvísingin + í + lívfrøði + fevnir + um + 7.-9. + floksstig + . + + + Klokkutímatalið + í + 7 + . + , + 8. + og + 9. + flokki + er + 60 + á + hvørjum + floksstigi + . + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Í + lívfrøði + verður + arbeitt + við + øllum + tættum + av + náttúruni + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + royndir + og + venjingar + , + og + at + hesi + verða + lýst + við + lívfrøðiligum + ástøði + og + frágreiðingum + . + +

+

+ + Lívfrøði + verður + býtt + sundur + í + fýra + kjarnaøki + náttúran + , + kyknan + , + mannakroppurin + og + ílegurnar + . + +

+

+ + Hesi + 4 + kjarnaøki + eru + tey + somu + frá + lægsta + til + hægsta + stig + í + skúlaskipanini + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + : + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Náttúran + +

+

+ + Kyknan + +

+

+ + Mannakroppurin + +

+

+ + Ílegurnar + +

+

+ + Náttúran + +

+

+ + Kjarnaøkið + náttúran + fevnir + um + djóra + - + og + plantulæru + , + smáverulæru + , + vistfrøði + og + dálking + . + +

+

+ + Djóra + - + og + plantulæra + er + at + kenna + djór + og + plantur + , + og + hvussu + hesi + verða + bólkað + , + hvussu + tey + liva + , + og + hvar + tey + liva + . + + + Stórir + soppar + , + tarar + og + onkrar + algur + verða + eisini + viðgjørd + her + . + +

+

+ + Smáverulæra + er + um + bakteriur + og + einkyknudýr + , + umframt + ávísar + soppar + og + algur + . + + + Virus + og + prionir + hoyra + eisini + undir + henda + bólk + . + +

+

+ + Vistfrøði + er + læran + um + samspælið + millum + livandi + verur + og + teirra + umhvørvi + . + + + Livandi + verurnar + umfata + plantur + , + djór + , + soppar + og + smáverur + , + meðan + umhvørvi + í + høvuðsheitinum + fatar + um + veðurlag + , + mold + og + vatn + . + + + Vistfrøði + er + eisini + um + lívfrøðiligt + margfeldi + , + búøki + , + lívøki + , + og + undirvíst + verður + í + , + hvussu + livandi + verur + ávirka + umhvørvið + , + og + hvussu + umhvørvið + ávirkar + livandi + verurnar + . + +

+

+ + Nomið + verður + við + mannaávirkan + á + umhvørvið + , + og + um + burðardygga + nýtslu + av + tilfeingi + . + + + Dálking + av + umhvørvinum + er + eisini + fevnd + av + hesum + kjarnaøki + . + +

+

+ + Kyknan + +

+

+ + Kjarnaøkið + kyknan + fevnir + um + kyknulæru + og + lívevnafrøði + . + + + Undirvíst + verður + í + einstøku + kyknuni + , + hennara + kyknugøgnum + og + teimum + tilgongdum + , + sum + fara + fram + inni + í + kyknuni + . + +

+

+ + Í + kyknulæru + verður + fyrst + og + fremst + lært + um + bygnað + og + virki + hjá + kyknuni + , + bæði + hjá + einkyknuverum + og + hjá + fleirkyknuverum + , + har + ymisk + kyknusløg + eru + í + teimum + ymisku + lívgøgnunum + . + +

+

+ + Í + lívevnafrøði + verður + lært + um + evnafrøðiligar + tilgongdir + , + so + sum + evnabroyting + ( + metabolisma + ) + , + og + hvussu + evnini + verða + flutt + inn + í + og + út + úr + kyknuni + . + +

+

+ + Kyknan + er + sett + saman + av + ymiskum + lívrunnum + evnum + , + so + sum + proteini + , + kolhydrati + , + feitti + og + nukleotidum + . + + + Ein + týdningarmikil + partur + av + lívevnafrøðini + snýr + seg + um + proteinframleiðslu + og + um + virknaðin + hjá + proteini + , + serliga + kveikum + . + +

+

+ + Mannakroppurin + +

+

+ + Kjarnaøkið + mannakroppurin + fevnir + um + lívvirkisfrøði + ( + fysiologi + ) + , + men + er + samstundis + knýtt + at + fakunum + kropsbygnaði + ( + anatomi + ) + og + lívevnafrøði + . + + + Undirvíst + verður + í + , + hvussu + livandi + skipanir + virka + , + og + um + bygnaðin + á + ymisku + lívgøgnunum + . + +

+

+ + Ílegurnar + +

+

+ + Kjarnaøkið + ílegurnar + fevnir + um + arvalæru + og + um + menningarlæru + ( + genetikk + og + evolutión + ) + . + +

+

+ + Í + arvalæru + verður + lært + um + ílegur + , + og + um + hvørjar + tilgongdir + gera + av + , + hvussu + ávísir + eginleikar + arvast + frá + einum + ættarliði + til + annað + , + og + hvussu + hesir + eginleikar + koma + til + sjóndar + . + + + Harumframt + verður + lært + um + ymisk + snið + av + ílegum + , + sonevndu + samsætini + ( + allel + ) + , + og + um + mutatiónir + og + tær + arvaligu + sjúkur + , + hesar + mutatiónir + kunnu + hava + við + sær + . + +

+

+ + Í + menningarlæru + verður + lært + um + , + hvussu + sløgini + broytast + , + og + hvussu + nýggj + sløg + koma + fram + orsakað + av + arvi + , + mutatión + og + útveljing + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Førleikamálini + í + lívfrøði + eru + býtt + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + í + lívfrøði + um + at + virða + náttúru + og + umhvørvi + , + umframt + tað + mentanarliga + tilfeingið + og + tey + sermerki + , + ið + koma + til + sjóndar + í + nærumhvørvinum + . + + + Í + undirvísingini + verður + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + virðir + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + virðir + eisini + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + virðir + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + eins + og + hann + hevur + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + Lærugreinin + lívfrøði + er + við + til + at + fremja + hesa + menning + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + verður + frá + fyrsta + degi + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lurta + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Í + lívfrøði + merkir + hetta + m.a. + at + lesa + tekstir + á + ávísum + torleikastigi + , + at + lesa + myndlar + og + ritmyndir + , + ið + sýna + støður + og + einfaldar + broytingar + í + tíð + og + í + rúmd + . + + + Harumframt + fevnir + førleikin + at + lesa + um + at + duga + at + lesa + kort + , + talvur + og + skema + . + + + Førleikin + at + skriva + í + lívfrøði + snýr + seg + um + at + duga + at + orða + seg + á + einum + rímiliga + fjøltáttaðum + , + samanhangandi + máli + , + ið + evnar + at + knýta + saman + einfaldar + samanhangir + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + í + lívfrøði + eins + og + í + náttúrulærugreinum + um + førleikan + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + at + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mong + og + ymisk + gerandismál + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + lívfrøði + ein + týðandi + lut + í + hesi + menning + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + lívfrøði + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + . + + + Við + venjingum + ognar + næmingurin + sær + vitan + og + mennir + síni + evni + at + skriva + tekstir + . + + + Hesin + førleiki + snýr + seg + í + stóran + mun + um + at + duga + at + finna + viðkomandi + upplýsingar + á + internetinum + og + at + taka + niður + tilfar + ella + avrita + tilfar + inn + í + eitt + tekstskjal + ella + rokniark + , + og + at + goyma + sítt + tilfar + í + skipaðum + skjáttubygnaði + , + so + at + til + ber + at + handfara + eina + ávísa + mongd + av + ymiskum + tilfari + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + íborin + førleiki + . + + + Børn + rannsaka + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + kanna + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + í + lívfrøði + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + til + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + náttúru + , + umhvørvi + , + heilsu + og + lívfrøðilig + viðurskifti + . + + + Í + lívfrøði + styrkir + næmingurin + síni + evni + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + verður + eggjaður + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + náttúrufrøðiligum + og + lívfrøðiligum + viðurskiftum + og + til + at + fregnast + um + spurningar + av + nevnda + slag + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + Við + dømum + og + venjingum + lærir + næmingurin + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + ein + sakligan + og + siðiligan + hátt + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + mennir + síni + evni + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + , + eins + og + hann + mennir + síni + hugskot + . + + + Hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læring + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + lívfrøði + um + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + og + lítur + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + lærir + , + hvussu + náttúruvísindalig + , + tøknilig + og + lívfrøðilig + nýbrot + hava + broytt + náttúru + , + umhvørvi + , + samfeløg + og + mentan + . + + + Næmingurin + lærir + , + at + eygleiðing + og + ítøkiligar + royndir + eru + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflog + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + Lívfrøði + hevur + ávegismál + fyri + 8. + floksstig + , + umframt + endalig + mál + fyri + 9 + . + + + Floksstig + . + + + Ávegismálini + eru + vegleiðandi + , + tó + soleiðis + at + skilja + , + at + um + munandi + frávik + koma + fyri + , + skal + hetta + fráboðast + leiðslu + skúlans + , + sum + við + støði + í + lýsta + tørvinum + hevur + skyldu + til + at + seta + neyðug + tiltøk + í + verk + . + + + Um + endaligu + málini + verða + eftirmett + við + próvtøku + , + eru + tey + bindandi + . + +

+

+ + 8. + flokkur + – + ávegismál + +

+

+ + Náttúran + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + skilja + millum + liðdjór + , + lindjór + og + ryggdjór + at + skilja + millum + fræplantur + og + gróplantur + at + lýsa + nakrar + føroyskar + verur + og + at + bólka + tær + í + lívfrøðiligu + skipanini + í + høvuðsheitum + at + lýsa + eina + vistskipan + at + smáverur + eru + til + í + hópatali + og + kunnu + vera + til + gagns + og + til + skaða + at + summar + smáverur + bróta + niður + lívrunnið + tilfar + at + summar + smáverur + eru + sjúkuelvandi + at + lýsa + samspælið + í + náttúruni + millum + livandi + verur + og + teirra + umhvørvi + at + greiða + frá + føðiketum + og + føðinetum + at + meta + um + , + hvørt + menniskjan + brúkar + náttúruna + á + burðardyggan + hátt + at + leggja + til + rættis + , + fremja + og + og + eftirmeta + einfaldar + kanningar + og + royndir + í + ymiskum + búøkjum + og + í + starvsstovu + at + brúka + einfalda + útgerð + til + kanningar + og + royndir + í + náttúruni + og + í + starvsstovuni + , + har + ímillum + mikroskop + , + stereolup + umframt + útgerð + at + máta + fysisk + og + kemisk + viðurskifti + at + greiða + frá + hugburði + og + nýtslu + av + framleiðsludýrum + , + kelidýrum + og + dýrum + í + fangilsi + . + +

+

+ + Kyknan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + grundleggjandi + munin + á + kyknum + uttan + kjarna + og + kyknum + við + kjarna + at + greiða + frá + høvuðsmununum + á + plantu + - + , + djóra + - + , + soppa + - + og + bakteriukyknum + yvirskipað + at + greiða + frá + nøkrum + av + kyknugøgnunum + yvirskipað + at + greiða + frá + fotosyntesu + og + respiratión + at + greiða + frá + smáverum + sum + sjúkuelvarar + við + serligum + atliti + at + kynssjúkum + at + greiða + frá + lívfrøðiligum + tilgongdum + í + mun + til + matvørur + , + har + ímillum + gering + og + framleiðslu + av + mjólkarúrdráttum + . + +

+

+ + Mannakroppurin + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + geva + eitt + yvirskipað + yvirlit + yvir + lívgøgnini + í + mannakroppinum + at + greiða + frá + bygnaðinum + á + nøkrum + lívgøgnum + í + mannakroppinum + at + greiða + frá + sodningini + at + lýsa + munin + millum + ókynjaða + og + kynjaða + nøring + at + greiða + frá + , + hví + og + hvussu + vit + menna + tvey + kyn + at + greiða + frá + , + hvussu + kynsgøgnini + hjá + ávikavist + kvinnum + og + monnum + eru + bygd + og + virka + at + meta + um + , + nær + tað + er + mest + sannlíkt + , + at + ein + kvinna + kann + gerast + við + barn + at + greiða + frá + , + hvussu + ymiskir + fyribyrgingarhættir + virka + í + stuttum + at + greiða + frá + graviditeti + , + fosturmenning + og + bróstageving + at + greiða + frá + fosturkanningum + at + greiða + frá + , + hvussu + ymisk + rúsevni + ávirka + mannakroppin + . + +

+

+ + Ílegurnar + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + kenna + mun + á + arvi + og + umhvørvi + menningarlæruna + í + høvuðsheitum + , + herundir + fyribrigdi + so + sum + kapping + , + tillaging + , + úrbregði + , + frábrigdi + , + avbyrging + og + úrveljing + ymisk + sløg + av + biotøkni + týdningarmiklar + arbeiðshættir + innan + ílegutøkni + , + millum + annað + íleguskoyting + og + kloning + og + dugir + at + meta + um + hesar + hættir + í + mun + til + natúrligar + tilgongdir + . + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Náttúran + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + í + lívfrøðiligu + skipanini + at + bólka + ryggdýr + sundur + í + fiskar + , + fuglar + , + súgdjór + , + skriðdjór + at + skilja + liðdjór + sundur + í + høvuðsbólkar + at + greiða + frá + smáverum + í + sambandi + við + niðurbróting + av + lívrunnum + evnum + at + greiða + frá + evnisringræsum + at + greiða + frá + upphópan + av + eiturevnum + í + livandi + vevnaði + í + sambandi + við + dálking + at + greiða + frá + natúrligum + og + mannagjørdum + broytingum + í + vistskipanum + og + avleiddu + ávirkanunum + á + lívfrøðiliga + fjølbroytnið + at + geva + dømi + um + , + hvussu + nýtsla + av + djórum + kann + verða + ávirkað + av + lívfrøðiligari + vitan + og + av + kenslum + ( + t.d. + at + djórahald + verður + broytt + av + nýggjari + vitan + ) + at + greiða + frá + , + hvussu + ávísar + vinnur + , + t.d. + fiskivinnan + og + landbúnaður + , + eru + tengdar + at + náttúrutilfeinginum + at + geva + dømi + um + , + hvussu + smáverur + kunnu + verða + nýttar + at + nýta + kunningartøkni + at + leita + eftir + upplýsingum + at + finna + lívfrøðiligar + loysnir + at + geva + dømi + um + nýggjari + lívfrøðiliga + gransking + , + sum + hevur + havt + týdning + fyri + viðurskiftini + hjá + menniskjum + . + +

+

+ + Kyknan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + líkheitum + og + munum + millum + mitosu + og + meiosu + at + greiða + frá + smáverum + sum + amboð + í + sambandi + við + biotøkni + við + atliti + at + matvørum + . + +

+

+ + Mannakroppurin + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greina + dagliga + kostin + hjá + einum + næmingi + úr + ein + heilsudyggum + sjónarhorni + at + lýsa + , + hvussu + ein + fær + eina + góða + konditión + at + greiða + frá + , + hví + rørsla + hevur + týdning + fyri + menniskju + at + meta + um + , + hvørjir + faktorar + hava + týdning + fyri + lívsgóðskuna + hjá + menniskjum + at + greiða + frá + virki + og + samvirki + hjá + nøkrum + lívgøgnum + sæð + frá + einum + heilsuligum + sjónarhorni + at + greiða + frá + , + hvussu + órinsverjan + svarar + aftur + , + um + smáverur + koma + inn + í + kroppin + at + meta + um + lívfrøðiliga + týdningin + av + proteini + , + kolhydrati + og + feitti + í + sambandi + við + heilsudyggan + kost + at + greiða + frá + ávirkanini + av + geislavirkni + á + mannakroppin + at + greiða + frá + , + hvussu + koppseting + virkar + , + at + greiða + frá + , + hvussu + viðgerð + við + penisillini + virkar + , + og + um + vandan + fyri + órini + . + +

+

+ + Ílegurnar + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lýsa + grundliggjandi + bygnaðin + av + kromosomum + og + ílegum + at + greiða + frá + muninum + millum + dominerandi + og + víkjandi + ílegur + at + greiða + frá + hugtøkunum + genotypa + og + fenotypa + at + greiða + frá + týdninginum + av + samanspælinum + millum + arv + og + umhvørvi + at + greina + arvagongdir + , + m.a. + við + dømum + um + arvaligar + sjúkur + hjá + menniskjanum + at + greiða + frá + um + yvirskipaða + bygnaðin + av + DNA + yvirskipað + at + greiða + frá + kynbótararbeiði + at + greiða + frá + fyrimunum + og + vansum + við + nútímans + ílegutøkni + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðumetingar + , + testir + , + munnlig + upplegg + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + + + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Uppgávuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Próvtøkuuppgávurnar + skulu + innihalda + uppgávuheiti + og + neyvlýsandi + undirspurningar + umframt + fylgiskjøl + . + + + Hvør + próvtøkuuppgáva + hevur + vanliga + bæði + kend + og + ókend + fylgiskjøl + . + + + Royndararbeiði + skal + vera + partur + av + so + nógvum + uppgávum + sum + gjørligt + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvtøkutilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + evni + próvtakarans + at + skipa + lívfrøðiligt + tilfar + við + støði + í + útflýggjaða + próvtøkuspurningunum + , + at + próvtakarin + skilir + og + tulkar + lívfrøðiligar + upplýsingar + , + nýtir + háttaløg + og + úrslit + frá + royndararbeiði + , + setir + ókent + tilfar + í + samband + við + lívfrøðilig + greiðsluevni + , + sær + sína + lívfrøðiligu + vitan + í + frásjón + og + evnar + at + meta + um + lívfrøðilig + greiðsluevni + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 9-flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tilfarið + , + sum + próvtøkan + er + grundað + á. + Málið + í + framløguni + er + neyvt + , + tulkingin + er + sera + væl + grundað + , + við + neyvum + og + greinandi + eygleiðingum + . + + + Próvtakarin + brúkar + trygt + og + sjálvstøðugt + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + lívfrøði + . + + + Sjónarmiðini + eru + væl + lýst + og + vísa + gott + innlit + í + lærugreinina + . + + + Fá + og + týdningarleys + lýti + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Framløgan + er + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + skilligt + og + fjølbroytt + . + + + Tulkingin + er + góð + , + við + greinandi + eygleiðingum + . + + + Próvtakarin + brúkar + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + lívfrøði + , + og + er + virkin + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Sjónarmiðini + eru + týðulig + , + og + meting + próvtakarans + av + próvtilfarinum + er + væl + grundað + . + + + Framsetingin + er + hóskandi + skipað + . + + + Onkur + lýti + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Framløgan + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + bæði + fak + - + og + málsliga + veik + . + + + Greiningin + er + veik + og + tulkingin + ógreið + . + + + og + fakliga + eygleiðingin + veik + . + + + Próvtakarin + er + við + í + fakligu + samrøðuni + , + tó + kunnu + týðandi + brek + koma + fyri + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støði + undir + tí + at + skipa + undirvísingina + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + . + + + Tað + kann + t.d. + vera + Náttúran + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + , + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Sum + dømi + kunnu + partar + úr + kjarnaøkinum + Náttúran + verða + samskipaðir + við + pørtum + úr + kjarnaøkinum + Kyknan + . + + + Vitan + um + hesi + øki + eru + við + til + at + gera + fatanina + av + lívfrøðini + fjøltáttaða + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + í + lærugreinini + , + ið + er + umrøða + og + viðgerð + , + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingargongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + vera + skipaður + inn + í + undirvísingina + í + lívfrøði + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + og + menna + teir + . + + + Somuleiðis + verður + arbeitt + miðvíst + við + at + menna + førleikan + at + rokna + í + undirvísingini + í + lívfrøði + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + fer + næmingurin + so + hvørt + at + fáa + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + hesir + førleikar + hava + fyri + alt + skrivligt + og + formligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + hetta + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + móti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegsmálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgongdin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + , + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + lærugreinini + lívfrøði + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + evnum + og + táttum + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + lívfrøði + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + evnunum + og + táttunum + , + sum + arbeitt + verður + við + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + viðurskiftum + , + ið + so + ella + so + eru + knýtt + at + lívfrøðiligum + spurningum + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + viðkomandi + og + tíðarbær + evni + og + viðurskifti + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + lívfrøði + verða + ymiskir + arbeiðshættir + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingarnir + búnast + og + gerast + meira + sjálvstøðugir + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + og + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + arbeiðsuppgávurnar + og + venjingarnar + hjá + næminginum + verða + útintar + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymisku + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + kanna + gjølla + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + , + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + íverkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + skal + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lívfrøði + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + burðardygga + menning + , + at + menna + skapandi + evnini + og + KT-førleikarnar + hjá + næminginum + , + undirvísing + í + evnum + , + sum + spretta + úr + nærumhvørvinum + , + knýtt + at + náttúrufrøðiligum + fyribrigdum + , + ið + kunnu + stuðla + upp + undir + og + geva + íblástur + til + evni + at + arbeiða + við + í + øðrum + lærugreinum + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinar + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + , + t.d. + við + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + , + um + somu + tíð + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfaklig + samanheingi + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + part + av + størri + heild + , + og + tað + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanheingi + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + + + Tí + er + umráðandi + , + at + undirvísingin + í + lívfrøði + verður + sjónliga + skipað + so + , + at + næmingurin + veit + , + at + lærugreinin + er + natúrligt + framhald + av + lærugreinini + náttúru + og + tøkni + í + 6. + flokki + . + +

+

+ + Avrik + +

+

+ + Skrivligi + og + skapandi + parturin + av + lærugreinini + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + , + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + lívfrøði + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + , + t.d. + eina + staðbundna + framsýning + , + eina + røð + av + fyrilestrum + ella + framløgum + , + eina + heimasíðu + , + eitt + blað + ella + eina + ritgerð + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + , + at + skrivligt + og + skapandi + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + , + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + – + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + – + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + í + øllum + lærugreinum + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivlig + upprit + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + harumframt + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + føroyskum + máli + sum + intellektuellum + amboði + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + fær + venjing + í + at + brúka + móðurmálið + í + lærugreinini + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðaval + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + tilevnaðar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + eiga + at + lesa + í + minsta + lagi + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-m_e_n_t_a_m_00065.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-m_e_n_t_a_m_00065.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c9a5fb5bc8d3238c4acca402c25102c0f1b7c044 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-m_e_n_t_a_m_00065.xml @@ -0,0 +1,4609 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 3270 words + 3735 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-dac0b9f3b101f2449719 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð + namsaetlanir-dac0b9f3b101f2449719 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_i___at_ny__ta_pro__vtalsstigan.pdf.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_i___at_ny__ta_pro__vtalsstigan.pdf.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð +

+ + M + E + N + T + A + M + Á + L + A + R + Á + Ð + I + Ð + +

+

+ + Vegleiðing + til + nýggja + próvtalsstigan + +

+

+ + M + E + N + T + A + M + Á + L + A + R + Á + Ð + I + Ð1 + +

+

+ + Yvirlit + +

+

+ + Próvtalsstigin + ......................................................................................................................................... + 1 + +

+

+ + Serlig + eyðkenni + ............................................................................................................................... + 1 + +

+

+ + Skúlin + ..................................................................................................................................................... + 1 + +

+

+ + Lærarar + og + próvdómarar + ....................................................................................................................... + 1 + +

+

+ + Mannagond + .................................................................................................................................... + 3 + +

+

+ + Ítøkilig + døming + ............................................................................................................................... + 4 + +

+

+ + Tann + fakliga + metingin + ..................................................................................................................... + 4 + +

+

+ + Felags + fatan + av + metingarkrøvum + ................................................................................................... + 4 + +

+

+ + Ávegis + og + endalig + eftirmeting + ........................................................................................................ + 5 + +

+

+ + Skiftistíðin + ...................................................................................................................................... + 5 + +

+

+ + Næmingar + .............................................................................................................................................. + 5 + +

+

+ + At + seta + í + verk + .......................................................................................................................................... + 6 + +

+

+ + Verksetingarætlan + ......................................................................................................................... + 6 + +

+

+ + Kunning + .......................................................................................................................................... + 7 + +

+

+ + Evnisdagur + ...................................................................................................................................... + 7 + +

+

+ + M + E + N + T + A + M + Á + L + A + R + Á + Ð + I + Ð1 + +

+

+ + Inngangur + +

+

+ + Nýggjar + námsætlanir + og + próvtalsstigi + komu + í + gildi + í + fólkaskúlanum + 1. + august + 2011 + . + + + Í + hesum + sambandi + hevur + Mentamálaráðið + tillagað + danska + vegleiðing + til + próvtalsstigan + til + føroyskt + . + + + Vegleiðing + er + eitt + gott + amboð + hjá + leiðslum + og + lærarum + í + sambandi + við + , + at + próvtalsstigin + verður + tikin + í + nýtslu + í + skúlunum + kring + landið + . + +

+

+ + Døming + er + framvegis + grundað + á + eina + skikkaða + , + fakliga + meting + av + samlaða + avriki + næmingsins + . + +

+

+ + Døming + eftir + nýggja + próvtalsstiganum + skal + verða + grundað + á + eina + ítøkiliga + meting + , + sum + verður + gjørd + við + støði + í + ásettu + førleikamálunum + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Avgerandi + fyri + nýggja + próvtalsstigan + er + , + at + hann + ikki + kann + verða + nýttur + óheftur + av + teimum + førleikamálum + , + sum + eru + orðað + fyri + útbúgvingar + og + lærugreinar + . + +

+

+ + Avgerðin + um + at + brúka + nýggja + próvtalsstigan + er + grundað + á + 5 + krøv + , + nevniliga + : + 1. + at + hann + skal + kunna + samanberast + við + +

+

+ + ECTS-‐stigan + ( + altjóða + nýtsla + ) + 2. + at + hann + verður + nýttur + á + sama + hátt + í + allari + útbúgvingarskipanini + 3. + at + hann + beinleiðis + skal + siga + , + hvussu + eitt + avrik + stendur + mát + við + ásettu + málini + í + lærugreinini + 4. + at + tað + er + greiður + munur + á + próvtølunum + 5. + at + roknast + kann + eitt + miðaltal + . + +

+

+ + Mentamálaráðið + august + 2011 + +

+

+ + M + E + N + T + A + M + Á + L + A + R + Á + Ð + I + Ð1 + +

+

+ + Próvtalsstigin + +

+

+ + Próvtøl + +

+

+ + Próvtalslýsingar + 12 + framúr + gott + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + avrik + , + sum + lýtaleyst + ella + mest + sum + lýtaleyst + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + + + 10 + sera + gott + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + sera + gott + avrik + , + ið + við + onkrum + smávegis + lýtum + lýkur + flestu + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + + + 7 + gott + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + gott + avrik + , + ið + við + nøkrum + lýtum + , + væl + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + + + 4 + hampiligt + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + hampiligt + avrik + , + ið + hevur + fleiri + grov + lýti + og + ikki + lýkur + málini + væl + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + + + 02 + toluligt + avrik + , + sum + kann + verða + góðtikið + +

+

+ + Verður + givið + fyri + toluligt + avrik + , + ið + akkurát + stendur + mát + , + og + í + minsta + mun + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + + + 00 + ikki + nøktandi + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + ikki + nøktandi + avrik + , + ið + ikki + stendur + mát + og + ikki + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + + + - + ‐3 + heilt + vánaligt + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + heilt + vánaligt + avrik + , + sum + als + ikki + kann + verða + góðtikið + . + +

+

+ + Serlig + eyðkenni + ü + +

+

+ + Færri + próvtøl + eru + , + og + størri + talmunur + er + á + ávísum + próvtølum + ü + +

+

+ + Eitt + negativt + próvtal + verður + nýtt + ( + - + ‐3 + ) + ü + +

+

+ + Einstøku + próvtølini + siga + , + í + hvønn + mun + fyrisett + mál + eru + rokkin + ü + +

+

+ + Einki + undantakspróvtal + er + ( + 13-‐talið + ) + , + øll + próvtølini + í + stiganum + verða + nýtt + ü + +

+

+ + Útgangstøðið + fyri + próvtalsgeving + er + altíð + próvtalið + 12 + ü + +

+

+ + Tá + ið + próvtal + verður + givið + , + skal + avrikið + ikki + fyrst + skipast + inn + í + ein + próvtalsbólk + , + men + metast + beinleiðis + við + atliti + at + førleikamálununum + í + lærugreinini + . + + + ü + +

+

+ + Eingin + normalbýtiskurva + verður + gjørd + í + sambandi + við + nýggja + próvtalsstigan + . + +

+

+ + Skúlin + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + skúlin + fyrireikar + lærarar + at + nýta + nýggja + próvtalsstigan + . + + + Skúlin + eigur + at + skipa + fyri + gjølligari + kunning + um + próvtalsstigan + og + og + meginreglurnar + fyri + , + hvussu + hann + verður + nýttur + . + + + Skúlin + skal + harumframt + tryggja + sær + , + at + lærarar + fáa + ta + venjing + , + ið + krevst + , + so + at + teir + lýtaleyst + kunnu + nýta + próvtølini + í + próvtalsstiganum + . + +

+

+ + Fremstu + fortreytirnar + hjá + lærarum + eru + , + at + teir + eru + førir + fyri + at + samhugsa + próvtalsstigan + og + førleikamálini + í + einstøku + lærugreinini + , + at + teir + hava + eina + felags + fatan + av + , + hvat + krevst + fyri + at + málini + verða + mett + sum + rokkin + , + og + at + teir + eisini + eru + samdir + um + metingarkrøv + fyri + , + í + hvønn + mun + málini + ikki + eru + nádd + . + + + Tað + er + ógvuliga + umráðandi + , + at + skúlin + gevur + lærarum + +

+

+ + M + E + N + T + A + M + Á + L + A + R + Á + Ð + I + Ð1 + og + próvdómarum + høvi + til + at + umrøða + hesi + viðurskifti + væl + og + virðiliga + . + +

+

+ + Skúlin + skal + eisini + at + tryggja + , + at + lærarar + , + próvdómarar + , + metingardómarar + og + onnur + uttanhýsis + starvsfólk + eru + væl + kunnað + um + , + hvussu + próvtalsstigin + verður + nýttur + . + +

+

+ + Harumframt + skulu + næmingar + , + foreldur + , + lærlingar + og + arbeiðsgevari + teirra + verða + kunnað + um + námsætlanirnar + og + próvtalsstigan + og + sambandið + teirra + millum + . + +

+

+ + Skúlin + skipar + so + fyri + : + üat + lærarar + fáa + umrøtt + próvtalsstigini + umframt + metingarkrøv + fyri + , + í + hvønn + mun + málini + eru + nádd + üat + lærarar + og + próvdómarar + eru + førir + fyri + at + gera + eina + greiða + tulking + av + málunum + fyri + lærugreinina + üat + allar + lærugreinar + og + allir + lærarar + taka + lut + í + arbeiðinum + við + próvtalsstiganum + üat + faklig + semja + er + um + dømingargrundarlagið + í + teimum + ymisku + lærugreinunum + üat + lærarar + taka + støði + í + førleikamálunum + í + lærugreinini + , + tá + ið + teir + gera + uppgávur + , + royndir + og + próvtøkuspurningar + , + so + teir + eru + førir + fyri + at + meta + um + , + í + hvønn + mun + eitt + avrik + lýkur + fyrisettu + málini + üat + næmingar + verða + kunnaðir + um + dømingargrundarlagið + í + teimum + einstøku + lærugreinunum + og + tey + metingarkrøv + , + sum + eru + grundarlag + undir + i + teimum + ymisku + próvtølunum + üat + lærari + og + próvdómari + á + nøktandi + hátt + kunnu + grundgeva + fyri + givnum + próvtali + üat + allir + lærarar + nýta + nýggja + próvtalsstigan + , + tá + avrik + verða + dømd + . + +

+

+ + Skúlin + skal + ansa + eftir + : + üat + døming + verður + beinleiðis + grundað + á + førleikamál + og + nýggja + próvtalsstigan + , + so + próvtøl + ikki + fyrst + verða + givin + við + støði + í + 13-‐talsstiganum + og + síðani + flutt + yvir + í + nýggja + próvtalsstigan + üat + neyðugt + orðaskifti + verður + millum + lærarar + og + próvdómarar + , + so + ikki + einstaklinga + tulkingar + verða + gjørdar + viðvíkjandi + førleikamálum + og + metingarstøði + üat + allir + lærarar + duga + at + nýta + próvtalsstigan + og + ikki + bert + teir + lærarar + , + sum + skulu + føra + næmingar + upp + til + próvtøku + . + +

+

+ + Lærarar + og + próvdómarar + +

+

+ + Avrik + verða + altíð + mett + við + støði + í + førleikamálunum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + fyri + lærugreinina + , + har + próvtalið + 12 + verður + givið + fyri + “ + avrik + , + sum + lýtaleyst + ella + mest + sum + lýtaleyst + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + ” + Próvtølini + frá + 10 + og + niðureftir + siga + síðani + stigvíst + , + hvussu + avrikið + í + minni + og + minni + mun + lýkur + málini + í + lærugreinini + , + hetta + til + lægsta + próvtalið + - + ‐3 + , + sum + verður + givið + fyri + “ + heilt + vánaligt + avrik + , + sum + als + ikki + kann + verða + góðtikið + . + ” + +

+

+ + M + E + N + T + A + M + Á + L + A + R + Á + Ð + I + Ð2 + +

+

+ + Avgerandi + fyri + próvtalið + , + ið + givið + verður + , + er + sostatt + , + í + hvønn + mun + næmingurin + lýkur + málini + , + sum + sett + er + fyri + tað + avrik + , + sum + dømast + skal + . + +

+

+ + Tá + dømt + verður + , + skulu + lærari + og + próvdómari + meta + um + bæði + dygdir + og + lýti + í + avrikinum + : + +

+

+ + Sum + víst + við + strikumyndini + omanfyri + , + eru + bæði + dygdir + og + lýti + umráðadi + at + hava + við + , + tá + avrik + verða + dømd + . + + + Tá + tað + snýr + seg + um + lýti + , + er + harumframt + umráðandi + at + meta + um + mongdina + av + lýtum + , + og + hvønn + týdning + lýtini + hava + í + mun + til + ásettu + førleikamálini + . + +

+

+ + Eyðkent + fyri + nýggja + próvtalsstigan + er + , + at + hvørt + próvtal + hevur + eitt + heiti + umframt + próvtalslýsingar + , + sum + siga + , + hvussu + avrikið + er + útint + í + mun + til + málini + . + + + Próvtalsheitið + skilar + til + eina + stigbending + , + t.d. + “ + framúr + gott + avrik + ” + ( + 12 + ) + , + “ + sera + gott + avrik + ” + ( + 10 + ) + , + og + próvtalslýsingin + sigur + , + í + hvønn + mun + eitt + avrik + er + merkt + av + lýtum + . + + + Eitt + nú + verður + 12 + givið + fyri + avrik + , + sum + “ + lýtaleyst + ella + mest + sum + lýtaleyst + ” + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + , + 10 + verður + givið + fyri + avrik + , + ið + “ + við + onkrum + smávegis + lýtum + lýkur + flestu + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + ” + o.s.fr. + Harumframt + eru + í + hvørjari + námsætlan + útgreinað + dømi + um + próvtalslýsingar + fyri + próvtølini + 12 + , + 7 + og + 02 + . + + + Endamálið + við + hesum + trimum + próvtalslýsingum + er + at + geva + eina + ábending + um + , + hvussu + metingarkrøvini + fyri + einstøk + próvtøl + kunnu + verða + lýst + nærri + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Fyri + at + kunna + nýta + próvtalsstigan + sum + ætlað + , + er + ikki + nóg + mikið + at + kenna + bygnaðin + í + stiganum + , + og + hvat + tey + einstøku + stigini + merkja + , + t.d. + at + próvtalið + 10 + svarar + til + eitt + “ + sera + gott + avrik + ” + . + + + Ymiskar + fatanir + kunnu + vera + av + einstøku + próvtalslýsingunum + , + tí + bæði + týdningurin + og + tyngdin + í + einstøku + orðunum + kunnu + tulkast + ymiskt + . + + + Avgerandi + fyri + , + at + próvtalsstigin + verður + nýttur + sum + ætlað + , + er + , + at + stig + og + próvtalslýsingarnar + verða + sett + í + mun + til + førleikamálini + , + sum + eitt + avrik + verður + dømt + eftir + í + einari + lærugrein + ella + útbúgving + . + +

+

+ + Tá + ið + próvtøl + verða + givin + fyri + støðumet + , + avrik + ella + próvtøku + í + eini + lærugrein + , + er + grundarlagið + altíð + tey + fakligu + førleikamálini + . + +

+

+ + Tað + eru + málini + , + sum + siga + , + hvat + næmingurin + dugir + á + einum + ávísum + útbúgvingarstigi + . + +

+

+ + Umráðandi + er + at + hava + í + huga + , + at + førleikamálini + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + fyri + lærugreinina + , + taka + støði + í + 12-‐talinum + . + + + Síðan + heldur + metingin + fram + niður + ígjøgnum + stigan + . + + + Próvtalið + er + harumframt + treytað + av + , + í + hvønn + mun + avrikið + lýkur + málini + við + atliti + at + dygdum + øðrumegin + og + lýtum + og + týdninginum + av + møguligum + lýtum + hinumegin + . + +

+

+ + Næmingaavrik + ( + útint + mál + ) + +

+

+ + Dygdir + +

+

+ + Lýti + +

+

+ + Týdningur + +

+

+ + Mongd + +

+

+ + M + E + N + T + A + M + Á + L + A + R + Á + Ð + I + Ð3 + +

+

+ + Mannagond + +

+

+ + Dømingin + verður + gjørd + við + grundarlagi + í + hvønn + mun + , + ásettu + málini + eru + rokkin + . + + + Tað + merkir + , + at + lærari + og + próvdómari + skulu + : + ü + fremja + eina + greiða + tulking + av + førleikamálunum + , + sum + lýst + eru + í + kunngerðum + og + námsætlanum + . + +

+

+ + Tulkingin + av + førleikamálunum + treytar + , + at + ivi + ikki + stendst + um + , + hvat + førleikamálini + í + lærugreinini + merkja + í + mun + til + tey + stig + og + teir + næmingar + , + tey + eru + galdandi + fyri + . + +

+

+ + Tulkingin + treytar + eisini + , + at + skilt + verður + ímillum + týðandi + og + minni + týðandi + tættir + í + sambandi + við + , + at + førleikamálini + verða + útint + , + og + hvør + munurin + er + á + teimum + ymisku + førleikastigunum + . + + + ü + samanbera + og + meta + um + týðandi + og + minni + týðandi + tættir + í + førleikamálunum + . + +

+

+ + Dømingin + fevnir + í + flestu + førum + um + fleiri + ella + øll + førleikamálini + í + lærugreinini + . + + + Tá + ið + ávíst + avrik + verður + dømt + , + er + ógvuliga + umráðandi + , + at + lærari + og + próvdómari + evna + at + skilja + ímillum + meira + og + minni + týðandi + tættir + í + førleikamálunum + . + + + ü + hava + eina + greiða + mynd + av + , + hvørji + metingarkrøv + hava + týdning + fyri + dømingina + . + +

+

+ + Fyri + at + meta + um + í + hvønn + mun + førleikamálini + eru + útint + , + er + neyðugt + at + gera + metingarkrøv + . + + + Metingarkrøv + kunnu + til + dømis + siga + meira + ítøkiliga + , + hvat + verður + væntað + av + einum + sera + góðum + avriki + í + mun + til + eitt + ávíst + uppgávusvar + , + og + hvussu + skilt + verður + ímillum + meira + og + minni + týðandi + lýti + . + + + ü + fremja + eina + fakliga + heildarmeting + av + avrikinum + í + mun + til + førleikamálini + . + +

+

+ + Ein + døming + fevnir + um + nógvar + lutir + og + krevur + eisini + , + at + mett + verður + bæði + um + dygdir + og + lýti + í + avrikinum + . + + + Fyri + at + fremja + eina + skikkaða + fakliga + døming + er + tí + eisini + neyðugt + at + lærari + og + próvdómari + evna + at + gera + eina + heildarmeting + av + , + í + hvønn + mun + avrikið + lýkur + ásettu + førleikamálini + . + + + ü + evna + at + samanbera + útint + mál + í + einum + avriki + við + viðkomandi + próvtal + á + próvtalsstiganum + . + +

+

+ + Ein + røtt + døming + , + ið + gevur + próvtalið + 02 + , + er + treytað + av + , + at + avrikið + kann + verða + mett + sum + “ + toluligt + , + og + kann + verða + góðtikið + ” + , + og + at + tað + “ + akkurát + stendur + mát + , + og + í + minsta + mun + lýkur + málini + “ + í + námsætlanini + . + +

+

+ + Fyri + at + tryggja + rættvísa + døming + , + er + neyðugt + , + at + lærarar + og + próvdómarar + hava + havt + høvi + at + viðgera + próvtalslýsingarnar + í + einum + størri + fakligum + høpi + , + og + at + gjørd + eru + ítøkilig + metingarkrøv + , + sum + kunnu + vera + vegleiðandi + fyri + dømingina + . + +

+

+ + Umráðandi + er + at + vita + , + hvat + krevst + , + fyri + at + næmingurin + skal + fáa + ávikavist + 02 + og + 12 + . + +

+

+ + Neyðugt + er + at + gera + av + frammanundan + , + hvørji + minstu + metingarkrøvini + eru + fyri + , + at + næmingurin + hevur + staðið + , + og + hvat + ítøkiliga + skal + leggjast + í + orðingina + “ + lýtaleyst + ella + mest + sum + lýtalest + ” + , + um + næmingurin + skal + fáa + 12 + . + +

+

+ + M + E + N + T + A + M + Á + L + A + R + Á + Ð + I + Ð4 + +

+

+ + Henda + sundurgreining + av + førleikamálum + og + stigum + skal + verða + lætt + atkomilig + , + bæði + fyri + næmingar + , + starvsfelagar + og + próvdómarar + . + + + Tað + skal + bera + til + at + vísa + greið + dømi + um + , + hvussu + førleikamál + verða + rokkin + , + og + hvørji + metingarkrøv + liggja + sum + grund + fyri + ávísum + próvtali + . + + + Bæði + næmingar + og + starvsfelagar + skulu + kunna + fáa + grundgeving + fyri + hvørjum + einstøkum + próvtali + á + stiganum + . + +

+

+ + Ítøkilig + døming + +

+

+ + Uttan + mun + til + um + talan + er + um + ávegis + eftirmeting + , + støðumet + ella + próvtøku + er + meginreglan + tann + , + at + øll + døming + eftir + nýggja + próvtalsstiganum + , + skal + vera + ítøkilig + . + + + At + dømingin + er + ítøkilig + vil + siga + , + at + hon + altíð + fer + fram + við + støði + í + teimum + førleikamálum + , + sum + eru + ásett + fyri + viðkomandi + lærugrein + . + + + Avrikið + skal + sostatt + ikki + verða + dømt + í + mun + til + onnur + avrik + í + flokkinum + . + +

+

+ + Tann + fakliga + metingin + +

+

+ + Dømingin + tekur + støði + í + , + hvussu + avrikið + hjá + næminginum + stendur + mát + við + førleikamálini + fyri + útbúgvingina + og + viðkomandi + lærugrein + , + hvussu + avrikið + stendur + mát + við + tað + stigið + , + sum + undirvíst + verður + á + og + innihaldið + í + lærugreinini + . + +

+

+ + At + døma + er + sum + kunnugt + ikki + ein + vísindagrein + , + har + alt + kann + verða + mált + og + vigað + nágreiniliga + . + +

+

+ + At + døma + snýr + seg + um + at + gera + eina + fakliga + og + skikkaða + heildarmeting + , + sum + merkir + , + at + øll + viðkomandi + førleikamál + eru + havd + í + huga + . + + + Tó + er + ikki + givið + , + at + øll + førleikamálini + viga + líka + nógv + , + og + heldur + ikki + er + givið + , + at + tey + skulu + útinnast + í + eins + stóran + mun + . + + + Skikkaða + metingin + tekur + saman + um + dygdir + og + lýti + í + mun + til + fullint + førleikamál + , + og + ger + tað + møguligt + at + geva + eitt + próvtal + fyri + heildaravrikið + . + +

+

+ + Felags + fatan + av + metingarkrøvum + +

+

+ + Umráðandi + er + at + hava + felags + fatan + av + metingarkrøvum + , + og + hvussu + próvtalsstigin + verður + nýttur + . + + + Av + tí + at + dømt + verður + eftir + fyrisettum + førleikamálum + , + er + umráðandi + , + at + lærari + og + próvdómari + geva + próvtal + við + støði + í + teimum + metingarkrøvum + og + leiðreglum + , + sum + teir + koma + ásamt + um + . + +

+

+ + Fyri + at + fáa + felags + fatan + av + metingarkrøvum + og + leiðreglum + , + mugu + lærarar + og + próvdómarar + fáa + høvi + til + at + royna + í + verki + og + røða + um + avrik + og + próvtalsgeving + í + lærugreinunum + , + og + hetta + eigur + at + verða + gjørt + á + øllum + stigum + í + útbúgvingarskipanini + . + + + Hóskandi + er + at + byrja + í + fakbólkum + og + læraratoymum + , + og + síðan + at + skipa + samskifti + millum + deildir + og + skúlar + , + so + felags + fatan + fæst + í + allari + skúlaskipanini + . + + + Felags + fatan + fæst + einans + við + støðugum + fakligum + orðaskifti + . + +

+

+ + Lærarar + , + sum + undirvísa + í + lærugreinum + , + ið + ikki + enda + við + roynd + ella + próvtøku + , + sakna + møguliga + fortreytirnar + fyri + at + vera + við + í + hesum + arbeiði + . + + + Tí + hava + fakligt + orðaskifti + og + semja + um + metingarkrøvini + serligan + týdning + . + +

+

+ + Um + próvdómari + og + próvhoyrari + ikki + eru + samdir + um + eitt + próvtal + , + verður + roknað + eitt + miðaltal + . + + + Í + teimum + førum + har + miðaltalið + liggur + í + miðjuni + , + er + próvtalið + hjá + próvdómara + avgerandi + fyri + , + um + miðaltalið + verður + rundað + +

+

+ + M + E + N + T + A + M + Á + L + A + R + Á + Ð + I + Ð5 + upp + ella + niður + . + + + Royndir + vísa + , + at + ósemja + um + próvtal + sjáldan + snýr + seg + um + , + hvussu + avrikið + er + útint + við + atliti + at + dygdum + og + lýtum + , + men + heldur + um + , + hvussu + dygdir + og + lýti + í + avrikinum + skulu + vigast + , + tá + ið + dømt + verður + . + + + Tí + er + umráðandi + at + fáa + felags + fatan + av + metingarkrøvum + , + og + hvussu + próvtalsstigin + verður + nýttur + . + +

+

+ + Ávegis + og + endalig + eftirmeting + +

+

+ + Ávegis + eftirmetingar + og + endaligar + eftirmetingar + ( + próvtøkur + ) + hava + til + felags + at + lýsa + støðu + næmingsins + í + mun + til + ásett + førleikamál + . + +

+

+ + Munurin + á + teimum + er + , + at + ávegis + eftirmetingar + líta + frameftir + og + eru + støði + undir + undirvísingini + , + og + endaligar + eftirmetingar + líta + aftureftir + , + og + eru + prógv + fyri + lokið + avrik + . + +

+

+ + Eyðkent + fyri + ávegis + eftirmeting + er + , + at + hon + skal + vera + við + til + at + menna + tað + avrik + , + ið + eftirmett + verður + . + + + Ávegis + eftirmeting + skal + vera + samrunnin + partur + av + undirvísingini + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + vegleiðir + næmingin + um + , + hvat + hann + skal + gera + fyri + at + styrkja + og + menna + førleikar + sínar + . + +

+

+ + Eyðkent + fyri + endaliga + eftirmeting + er + , + sum + orðið + sigur + , + at + hon + liggur + í + endanum + á + undirvísingini + . + + + Uttan + mun + til + um + talan + er + um + støðumet + ella + próvtøkumet + , + skal + næmingurin + við + avriki + sínum + vísa + , + hvat + hann + dugir + í + mun + til + ásett + førleikamál + . + +

+

+ + Av + tí + at + ávegis + eftirmetingin + eisini + skal + geva + eina + ábending + um + , + hvat + úrslitið + av + einari + møguligari + próvtøku + fer + at + verða + , + skal + greitt + samanhang + vera + millum + ávegis + eftirmetingar + og + próvtøku + , + skilt + soleiðis + , + at + allar + eftirmetingar + verða + gjørdar + við + møguligari + próvtøku + í + huga + . + +

+

+ + Skiftistíðin + +

+

+ + Tá + ið + farið + verður + undir + at + nýta + nýggja + próvtalsstigan + , + kunnu + ivamál + stinga + seg + upp + , + til + dømis + í + sambandi + við + ítøkiliga + døming + , + tá + ið + støði + verður + lagt + , + hvussu + dømt + verður + o.s.fr. + +

+

+ + Her + skal + gerast + vart + við + , + at + talvan + , + sum + gjørd + er + at + umseta + próvtøl + úr + 13-‐talsstiganum + til + próvtøl + í + nýggja + próvtalsstiganum + , + bert + verður + nýtt + , + tá + ið + neyðugt + er + at + umseta + próvtøl + í + sambandi + við + at + prógv + verða + útskrivað + . + +

+

+ + Havast + skal + í + huga + , + at + um + ein + næmingur + hevur + staðið + eina + lærurgrein + eftir + 13-‐talsstiganum + , + hevur + hann + eisini + staðið + eftir + nýggja + próvtalsstiganum + . + +

+

+ + Næmingar + +

+

+ + Áðrenn + lærarar + fara + undir + at + brúka + próvtalsstigan + , + er + umráðandi + , + at + næmingar + hava + fingið + eina + gjølliga + kunning + um + próvtalsstigan + , + og + um + hvussu + próvtølini + verða + givin + . + + + Í + hesum + sambandi + er + neyðugt + at + lærarin + greiðir + frá + muninum + millum + 13-‐talsstigan + og + nýggja + próvtalsstigan + . + + + Til + dømis + er + eitt + próvtal + nú + treytað + av + , + í + hvønn + mun + næmingurin + lýkur + førleikamálini + við + atliti + at + dygdum + og + lýtum + . + +

+

+ + Lærarar + skulu + hava + í + huga + , + at + tað + helst + krevur + nakað + av + tíð + , + áðrenn + næmingarnir + gerast + kunnigir + við + tey + ymisku + heitini + , + próvtølini + og + lopini + millum + próvtølini + í + nýggja + próvtalsstiganum + . + +

+

+ + M + E + N + T + A + M + Á + L + A + R + Á + Ð + I + Ð6 + +

+

+ + Eyðkent + fyri + nýggja + próvtalsstigan + er + til + dømis + , + at + hann + hevur + færri + próvtøl + , + og + at + ávís + próvtøl + fevna + um + størri + øki + enn + áður + . + + + Tað + merkir + , + at + framtøkan + hjá + einum + næmingi + ikki + altíð + hevur + við + sær + eitt + hægri + próvtal + . + + + Hóast + ein + næmingur + leggur + nógv + fyri + í + arbeiðinum + og + tekur + seg + fram + , + er + ikki + vist + , + at + tað + er + nóg + mikið + til + , + at + próvtalið + verður + hækkað + . + + + Slík + støða + krevur + , + at + lærari + í + sambandi + við + eftirmetingina + , + á + annan + hátt + enn + við + próvtali + , + ger + greitt + fyri + næminginum + , + at + talan + er + um + framtøku + . + +

+

+ + Tá + ið + próvtal + verður + givið + , + kann + lærarin + ímynda + sær + , + at + næmingurin + kemur + inn + við + 12-‐talinum + á + pannuni + . + + + Síðani + skal + lærarin + , + við + støði + í + dygdum + og + lýtum + , + at + kalla + “ + flysa + ” + løg + av + próvtølum + omanav + , + til + hann + kemur + til + endaliga + próvtalið + . + +

+

+ + Tá + ið + næmingurin + verður + kunnaður + um + próvtal + , + er + umráðandi + , + at + lærari + og + próvdómari + kunnu + grundgeva + fyri + próvtalinum + við + støði + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Lærari + og + próvdómari + skulu + duga + at + greiða + næminginum + frá + , + hvørjar + dygdir + og + hvørji + lýti + hava + havt + týdning + fyri + , + at + næmingurin + hevur + fingið + júst + hetta + próvtal + . + + + Í + grundgevingini + verða + viðkomandi + førleikamál + umrødd + , + og + greitt + verður + frá + , + hvat + væntað + verður + , + at + næmingurin + dugir + á + viðkomandi + førleikastigi + . + +

+

+ + At + seta + í + verk + +

+

+ + Uppgávan + at + seta + í + verk + nýggja + próvtalsstigan + kann + verða + loyst + á + ymiskan + hátt + . + + + Ein + máti + er + at + seta + verksetingartoymi + á + skúlanum + til + at + røkja + hesa + uppgávu + . + + + Toymið + hevur + ábyrgdina + av + at + fyrireika + , + at + kunna + um + , + seta + í + gongd + og + skipa + verksetingararbeiðið + . + +

+

+ + Tá + ið + farið + verður + undir + at + nýta + próvtalsstigan + , + kann + verksetingartoymið + vera + til + taks + at + greiða + ivamál + og + stuðla + starvsfeløgum + í + at + nýta + stigan + . + + + Fyri + at + fáa + so + gott + úrslit + , + sum + til + ber + , + er + neyðugt + at + røkka + øllum + lærararum + . + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + allir + lærarar + duga + at + brúka + próvtalsstigan + í + undirvísingini + . + + + Tí + snýr + tað + seg + um + , + at + verksetingartoymið + umhugsar + og + ger + eina + verksetingar-‐ + og + kunningarætlan + , + sum + fevnir + um + allar + áhugabólkar + . + + + Tað + eru + lærarar + , + próvdómarar + , + metingardómarar + , + næmingar + , + arbeiðsgevarar + og + foreldur + . + + + Í + verksetingararbeiðinum + skulu + tær + lógar-‐ + og + kunngerðarbroytingar + , + sum + hava + beinleiðis + samband + við + nýggja + próvtalsstigan + , + verða + havdar + í + huga + . + +

+

+ + Verksetingarætlan + +

+

+ + Nýggjar + avbjóðingar + fylgja + við + próvtalsstiganum + , + og + tí + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlin + ger + eina + ætlan + fyri + verksetingina + . + +

+

+ + Skúlin + eigur + í + hesum + sambandi + at + umhugsa + : + +

+

+ + I. + Hvat + endamálið + er + við + nýggja + próvtalsstiganum + : + ü + +

+

+ + Bakgrund + , + próvtalslýsingar + , + lop + o.tíl. + +

+

+ + II + . + + + Hvussu + próvtalsstigin + skal + nýtast + : + ü + +

+

+ + Hvussu + verða + málini + tulkað + ? + +

+

+ + M + E + N + T + A + M + Á + L + A + R + Á + Ð + I + Ð7 + ü + +

+

+ + Hvussu + verða + málini + stigbend + í + mun + til + próvtølini + ? + + + ü + +

+

+ + Hvussu + fæst + semja + um + metingarkrøv + ? + + + ü + +

+

+ + Hvussu + verður + avrikið + umrøtt + og + dømt + ? + + + ü + +

+

+ + Hvussu + verða + royndirnar + frá + arbeiðinum + at + seta + í + verk + savnaðar + saman + ? + +

+

+ + Niðanfyri + er + víst + eitt + dømi + um + , + hvussu + skúlin + kann + gera + eina + ætlan + , + sum + er + skipað + eftir + stigum + ( + skúli + , + deild + , + lærugrein + , + næmingar + ) + og + tíðarskeiði + . + + + Í + síðstu + linju + eru + næmingar + skrivaðir + inn + , + tí + eisini + teir + eru + partur + av + verksetingini + . + +

+

+ + Tá + ið + arbeitt + verður + við + innihaldinum + í + verksetingarætlanini + , + kann + verksetingartoym-‐ið + til + dømis + hava + í + huga + : + üat + umrøða + og + møguliga + viga + førleika-‐málini + üat + umrøða + og + viðgera + metingarkrøv + üat + gera + uppgávur + og + spurningar + til + næmingar + üat + gera + leiðreglur + fyri + , + hvussu + uppgávurnar + skulu + dømast + üat + viðgera + uppgávusvar + frá + næmingum + üat + fremja + royndarpróvtøku + üat + fremja + ávegis + eftirmetingar + üat + umrøða + samanhang + millum + ávegis + og + endaliga + eftirmeting + . + +

+

+ + Kunning + Kunningin + er + ein + týðandi + liður + í + verksetingini + . + +

+

+ + Skúlin + tryggjar + , + at + kunningin + eisini + røkkur + næmingum + , + foreldrum + , + próvdómarum + , + metingardómarum + og + teimum + virkjum + og + fyritøkum + , + sum + hava + lærlingar + í + skúla + . + + + Ein + partur + av + kunningini + kann + vera + meira + almennur + og + til + gangs + fyri + øll + , + meðan + ein + annar + partur + av + kunningini + snýr + seg + um + upplýsingar + og + møguligar + venjingar + , + sum + bert + venda + sær + til + ávísar + útbúgvingar + ella + lærugreinar + . + +

+

+ + Evnisdagur + Skúlin + kann + skipa + fyri + evnisdegi + , + har + byrjað + verður + við + felags + framløgu + og + orðaskifti + um + almenn + viðurskifti + í + sambandi + við + próvtalsstigan + og + námsætlanirnar + . + + + Luttakarar + kunnu + síðan + verða + bólkaðir + í + lærugreinabólkar + , + har + teir + arbeiða + víðari + við + ymiskum + viðkomandi + tilfari + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + , + at + lærarar + og + próvdómarar + fáa + høvi + til + at + arbeiða + við + ítøkiligum + uppgávum + og + hugsaðum + dømum + , + sum + eru + viðkomandi + fyri + teirra + lærugrein + . + + + Í + hesum + sambandi + verður + dentur + lagdur + á + førleikamálini + og + dygdir + og + lýti + í + einum + avriki + . + +

+

+ + AUGUST + 2011 + 1. + uppgáva + 2. + uppgáva + 3. + uppgáva + 4. + uppgáva + +

+

+ + Kunning + - + ‐-‐-‐ + - + ‐-‐-‐ + +

+

+ + Eftirmeting + +

+

+ + Skúli + +

+

+ + Deild + +

+

+ + Útbúgving + +

+

+ + Lærugrein + +

+

+ + Næmingar + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-mentamalaradid_00002.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-mentamalaradid_00002.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..31f3c032042b4b438e52754d5cb87ac4d449b034 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-mentamalaradid_00002.xml @@ -0,0 +1,537 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + mentamálaráðið + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 177 words + 217 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-0294ac0e6bdc86e07ade + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + mentamálaráðið + namsaetlanir-0294ac0e6bdc86e07ade + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/doemi_foeroyskt_8-fl.doc.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/doemi_foeroyskt_8-fl.doc.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ mentamálaráðið +

+ + mentamálaráðið + +

+

+ + Undirvísingargongd + +

+

+ + Eftir + hvørja + lokna + undirvísingargond + , + letur + lærarin + leiðslu + skúlans + eitt + eintak + av + hesum + skjali + . + + + Er + talan + um + flokk + , + sum + skal + til + munnliga + próvtøku + , + verður + skjalið + eisini + latið + próvdómara + . + +

+

+ + Skúlaár + +

+

+ + Skúli + +

+

+ + Floksheiti + +

+

+ + Floksstig + +

+

+ + 8. + flokkur + +

+

+ + Lærugrein + +

+

+ + Føroyskt + +

+

+ + Lærari + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Skaldskapur + av + mannamunni + +

+

+ + Undirvísingar-miðlar + +

+

+ + Tekstir + , + sum + vit + hava + gjøgnumgingið + : + +

+

+ + Kópakonan + í + Mikladali + ( + søgn + ) + Les + 1 + ; + Føroya + skúlabókagrunnurin + : + 2006 + Tornarósa + ( + fólkaævintýr + ) + Les + 2 + ; + Føroya + skúlabókagrunnurin + : + 2008 + Regin + smiður + ( + eldri + kvæði + ) + +

+

+ + Annað + tilfar + : + +

+

+ + Bókmentasøga + 1 + ( + Árni + Dahl + ; + Fannir + ) + +

+

+ + Tímatal + +

+

+ + 20 + tímar + á + 45 + minuttir + +

+

+ + Førleikamál + +

+

+ + Støðisførleikar + : + +

+

+ + At + virða + At + samskifta + At + kanna + At + skapa + +

+

+ + Fakligir + førleikar + : + +

+

+ + At + nýta + talumálið + skilliga + og + málsliga + rætt + í + t.d. + kjaki + , + samrøðu + , + framløgu + o.ø. + At + meta + um + og + lýsa + samskifti + í + mun + til + boðbera + , + móttakara + , + miðil + og + støðu + . + + + Grundleggjandi + greining + og + tulking + av + ymiskum + samansettum + tekstum + . + + + Grundleggjandi + greining + og + tulking + av + ymiskum + tekstasløgum + . + + + Grundleggjandi + greining + av + skaldskapi + av + mannamunni + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Faklig + lesing + Floksundirvísing + Næmingar + hava + arbeitt + einsæris + Kjak + +

+

+ + M + entamálaráðið + umsitur + undirvísingar + - + , + granskingar + - + , + menta + - + og + kirkjumál + +

+

+ + Mentamálaráðið + +

+

+ + Hoyvíksvegur + 72 + +

+

+ + Postrúm + 3279 + +

+

+ + FO-110 + Tórshavn + +

+

+ + + ( + +298 + ) + 35 + 50 + 50 + +

+

+ + + ( + +298 + ) + 35 + 50 + 55 + +

+

+ + + mmr@mmr.fo + +

+

+ + www.mmr.fo + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-myndlist_1_10_00011.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-myndlist_1_10_00011.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0a381cd4824cfe410ea6d3ef7ed1dac673a73080 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-myndlist_1_10_00011.xml @@ -0,0 +1,8855 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Myndlist 1-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 6567 words + 7455 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-24ca47235d78677654dc + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Myndlist 1-10 + namsaetlanir-24ca47235d78677654dc + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/myndlist-1-10.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/myndlist-1-10.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Myndlist 1-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Myndlist + 1-10 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Menniskjan + hevur + til + allar + tíðir + gjørt + myndir + , + og + myndir + hava + tískil + altíð + verið + við + í + mál + - + og + hugaheimi + menniskjanna + . + + + Í + myndum + og + myndlist + eru + tískil + einastandandi + møguleikar + at + granska + og + grunda + um + menniskjanna + hættir + at + hugsa + , + skapa + og + uppliva + seg + sjálva + og + umheimin + , + í + ymiskum + tíðum + og + mentanum + . + + + At + arbeiða + við + myndir + er + ein + týðandi + partur + av + tí + mentanararvi + , + sum + skúlin + skal + bera + fram + . + + + Myndir + og + myndaskapan + eru + av + tí + sama + eitt + amboð + til + menning + og + læring + . + +

+

+ + Kunnleiki + um + myndir + og + myndagerð + hevur + alstóran + týdning + fyri + arbeiðið + í + skúlanum + og + fyri + virkan + og + veru + næminganna + . + + + Myndamálið + er + ein + av + mongu + leiðunum + til + kunnleika + , + sannkenning + og + persónliga + menning + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + myndir + , + fáa + royndirnar + heildarskap + , + og + kunnleikin + gerst + sjónligur + , + ítøkiligur + og + møguligur + at + samskifta + um + . + + + Í + sínum + estetiska + og + samtalandi + eginleika + kann + myndevnið + vera + við + til + at + varðveita + og + menna + skapanarhugin + hjá + næminginum + . + + + Somuleiðis + kann + tað + vera + við + til + at + stuðla + næminginum + í + at + finna + sítt + egna + støði + í + einum + veruleika + við + stórum + visuellum + upplýsingarfloymi + og + at + menna + skúlan + sum + mentanarumhvørvi + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + myndlist + hevur + til + endamáls + : + +

+

+ + at + næmingurin + mennir + og + styrkir + síni + skapandi + evni + at + næmingurin + við + at + uppliva + , + sansa + , + skapa + og + greina + myndamál + mennir + síni + evni + á + fjølbroyttan + hátt + at + nýta + og + skilja + myndamál + sum + ein + persónligan + frásøgu + - + og + samskifismiðil + at + næmingurin + , + í + arbeiði + við + flatar + , + rúmligar + myndir + og + margmiðlamyndir + , + ognar + sær + vitan + , + innlit + og + førleikar + til + at + málbera + seg + í + og + við + myndum + at + næmingurin + styrkir + sín + førleika + at + kunna + ogna + sær + vitan + um + og + innlit + í + føroyska + og + altjóða + listasøgu + at + stimbra + næmingin + at + finna + sær + egið + støði + í + einum + veruleika + við + stórum + visuellum + upplýsingarfloymi + at + næmingurin + við + eitt + nú + myndagreining + og + umrøðu + mennir + sínar + førleikar + og + síni + evni + at + bera + fram + egnar + áskoðanir + og + soleiðis + vera + við + til + at + økja + um + tali + - + og + skrivifrælsið + í + samfelagnum + at + fremja + í + verki + , + at + skúlin + verður + fataður + sum + mentanarumhvørvi + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Lærugreinin + myndlist + fevnir + um + 1.-7. + floksstig + í + fólkaskúlanum + , + sum + kravd + lærugrein + , + við + 30 + klokkutímum + á + hvørjum + stigi + , + ella + samanlagt + 180 + klokkutímum + í + 6 + ár + , + umframt + sum + valgrein + í + 7. + flokki + við + 60 + klokkutímum + . + + + Harumframt + er + lærugreinin + myndlist + valgrein + í + 8 + . + , + 9 + . + + + Og + 10. + flokki + í + fólkaskúlanum + við + 180 + klokkutímum + samanlagt + . + +

+

+ + Stig + +

+

+ + 1. + fl. + +

+

+ + 2. + fl. + +

+

+ + 3. + fl. + +

+

+ + 4. + fl. + +

+

+ + 5. + fl. + +

+

+ + 6. + fl. + +

+

+ + 7. + fl. + +

+

+ + 8. + fl. + +

+

+ + 9. + fl. + +

+

+ + 10. + fl. + +

+

+ + Klokkutímatal + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + ( + 60 + ) + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Næmingurin + fer + til + munnliga + próvtøku + í + bæði + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + myndlist + hevur + trý + kjarnaøki + , + ið + eru + tey + somu + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + . + + + Tey + eru + : + +

+

+ + Stig + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + 1. + fl. + - + B + +

+

+ + At + gera + myndir + +

+

+ + At + lesa + myndir + +

+

+ + Visuelt + samskifti + +

+

+ + At + gera + myndir + +

+

+ + At + gera + myndir + fevnir + um + at + framleiða + myndir + í + flatum + og + trídimensjonalum + formum + umframt + margmiðlaformi + . + + + Í + undirvísingini + verður + miðað + ímóti + , + at + næmingarnar + ogna + sær + handaligar + førleikar + , + soleiðis + at + teir + , + alt + eftir + stigi + , + gerast + førir + fyri + , + í + fjølbroyttum + myndaformum + , + og + við + at + brúka + og + fáa + íblástur + frá + listarligum + - + mentanarligum + - + og + visuellum + fyribrigdum + og + tilburðum + lokalt + og + globalt + , + at + framleiða + og + bera + fram + egnar + upplivingar + , + eygleiðingar + , + hugskot + , + kenslur + , + hugflog + og + almennar + og + egnar + meiningar + . + +

+

+ + At + lesa + myndir + +

+

+ + Undirvísingin + miðar + ímóti + , + at + næmingarnir + ogna + sær + kunnleika + um + og + førleikar + í + at + lesa + myndir + , + soleiðis + at + teir + , + alt + eftir + stigi + , + gerast + førir + fyri + at + brúka + , + tulka + , + fata + og + greiða + frá + fjølbroyttum + myndamáli + . + + + Umframt + hetta + skal + undirvísingin + miða + ímóti + , + at + næmingarnir + ogna + sær + tilvit + um + og + vandni + í + at + meta + um + myndamál + sum + persónligur + og + mentanarligur + frásøgu-lýsingar + - + og + samskiftismiðil + . + +

+

+ + Visuelt + samskifti + +

+

+ + Í + undirvísingini + verður + strembað + eftir + , + at + næmingarnir + ogna + sær + førleikar + og + royndir + í + visuellum + samskifti + , + við + at + teir + javnan + sjálvir + bera + fram + og + taka + ímóti + myndamáli + frá + øðrum + í + og + uttan + fyri + skúlan + , + soleiðis + at + teir + á + fjølbroyttan + hátt + menna + egnar + framberingar + og + sjálvir + duga + at + taka + ímóti + , + meta + um + og + gera + vandnar + viðmerkingar + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + myndlist + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + harumframt + um + at + virða + og + menna + okkara + evni + at + samskifta + um + mentan + og + vitan + . + + + Undirvísingin + í + myndlist + leggur + harumframt + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + og + meginreglurnar + um + upphavsrætt + . + + + Eisini + skal + næmingurin + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + Lærugreinin + myndlist + hevur + ein + týðandi + leiklut + í + hesi + menning + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lýða + á + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Á + 2. + floksstigi + skal + næmingurin + duga + bæði + at + lesa + og + skriva + lættari + tekstir + . + +

+

+ + Í + myndlist + verður + stórur + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + lærir + at + síggja + myndir + sum + frásøgu + - + og + samskiftismiðil + . + + + Hetta + lærir + hann + m.a. + við + at + hava + framløgur + og + at + gera + eftirmetingar + , + sum + javnan + verða + skipaðar + í + tímunum + . + + + Næmingurin + lærir + eisini + tað + myndamál + , + myndir + verða + bygdar + upp + við + , + m.a. + um + symbolik + og + boðskap + , + og + hann + skal + duga + at + lesa + boðskapin + , + annaðhvørt + gjøgnum + skrivligan + ella + meiri + duldan + symbolikk + , + ið + er + skipaður + í + myndunum + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + um + evnini + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandistekstir + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + myndlist + eisini + sín + týðandi + lut + í + hesi + menning + . + + + Í + myndlist + lærir + næmingurin + at + byggja + myndir + upp + . + + + Her + verður + miðað + ímóti + , + at + næmingurin + dugir + at + perspektivera + lutirnar + í + myndini + í + mun + til + hvønn + annan + fyri + at + fáa + djúpd + o.a. + í + myndina + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + myndlist + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + . + + + At + kenna + og + virða + etisku + reglurnar + , + tá + ið + samskift + verður + við + kunningartøkni + . + + + Við + venjingum + skal + næmingurin + á + 2. + floksstigi + duga + at + nýta + teldu + til + tekstframleiðslu + og + sum + leitingaramboð + . + + + Í + myndlist + arbeiðir + næmingurin + við + kunningartøkni + , + har + hann + m.a. + lærir + at + arbeiða + við + myndum + , + og + harafturat + savnar + sær + kunnleika + og + íblástur + at + nýta + , + tá + ið + hann + skapar + síni + egnu + verk + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + granska + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + í + myndlist + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + mál + og + bókmentir + . + + + Frá + 1. + floksstigi + skal + næmingurin + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + skal + eggjast + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + yrkis + - + og + fagurbókmentum + og + til + at + fregnast + um + mál + - + og + bókmentafrøðiligar + spurningar + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + Við + dømum + og + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + ein + sakligan + og + siðiligan + hátt + . + +

+

+ + Í + myndlist + verður + stórur + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + fær + ástøðiligan + førleika + í + at + lesa + myndir + , + og + hetta + verður + m.a. + gjørt + við + at + kenna + listasøguna + og + harafturat + kenna + listarfólk + rundan + um + okkum + , + við + teirra + tilgongdum + til + myndir + . + + + Ástøðiligi + parturin + verður + at + síggja + sum + ein + lutur + í + undirvísingini + í + myndlist + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læringartilgongd + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + myndlist + um + at + gera + næmingin + tilvitaðan + um + og + líta + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + mentanarlig + og + listarlig + nýbrot + hava + broytt + lívsáskoðanir + og + samfeløg + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + at + myndagerð + og + myndatulking + er + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + , + áhuga + og + áhaldni + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflogið + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + Lærugreinin + myndlist + hevur + ávegismál + fyri + 2 + . + , + 4. + og + 6. + floksstig + í + fólkaskúlanum + , + og + endalig + førleikamál + fyri + 9. + og + 10. + floksstig + , + umframt + C + - + og + B-stig + í + miðnámi + . + + + Ávegismálini + eru + vegleiðandi + , + tó + soleiðis + at + skilja + , + at + um + munandi + frávik + koma + fyri + , + skal + hetta + fráboðast + leiðslu + skúlans + , + sum + við + støði + í + lýsta + tørvinum + hevur + skyldu + til + at + seta + neyðug + tiltøk + í + verk + . + + + Um + endaligu + málini + verða + eftirmett + við + próvtøku + , + eru + tey + bindandi + . + +

+

+ + 2. + flokkur + +

+

+ + At + gera + myndir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + at + : + +

+

+ + framleiða + myndir + út + frá + kenslum + , + ímynding + og + forteljing + ( + frásøgn + , + sí + seinni + ) + nýta + egnar + sansaupplivingar + frá + nærumhvørvinum + í + myndaarbeiði + tekna + og + mála + við + turrum + og + vátum + litum + í + flatum + myndum + við + einfaldum + teknikkum + innan + tekning + , + grafikk + , + málarí + , + kollage + arbeiða + við + einfaldar + rúmligar + formar + , + m.a. + í + modelleraðum + og + samansettum + formi + og + installatión + nýta + forrit + við + myndaskapandi + møguleikum + á + telduni + , + goyma + og + heinta + myndafílur + í + sambandi + við + myndaarbeiði + greiða + frá + høvuðslitunum + arbeiða + við + formi + , + litum + , + kompositión + við + denti + á + myndaforteljing + ( + - + frásøgn + , + sí + seinni + ) + arbeiða + við + einføldum + teknikkum + , + tilfari + og + amboðum + nýta + føroysku + náttúruna + sum + tilfeingi + í + arbeiðinum + við + myndum + luttaka + í + myndagerð + sjálvstøðugt + og + í + bólkum + . + +

+

+ + At + lesa + myndir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + at + : + +

+

+ + lýsa + innihald + og + søgu + í + myndum + tosa + um + egnar + myndir + og + myndir + hjá + øðrum + kenna + aftur + ymisk + motivøki + , + so + sum + landsløg + , + portrett + ( + andlitsmyndir + ) + og + familjumyndir + kenna + ymiskar + myndamiðlar + so + sum + teknirøðir + , + plakatir + , + postkort + , + heimasíður + umframt + aðrar + . + +

+

+ + Visuelt + samkifti + +

+

+ + Næmingurin + dugir + at + : + +

+

+ + nýta + myndir + sum + persónligan + samskiftismiðil + nýta + myndir + úr + ymiskum + miðlum + so + sum + teknirøðum + , + plakatum + , + postkortum + og + talgildum + miðlum + arbeiða + við + einføldum + samansetingum + av + teksti + og + myndum + vísa + egnar + myndir + fram + fyri + flokkinum + , + foreldrum + ella + í + sambandi + við + tiltøk + og + framsýningar + í + skúlanum + nýta + myndir + sum + frásøgumiðil + í + felags + verkætlanum + , + so + sum + floksblaði + , + skúlablaði + , + evnisvikum + og + framsýningum + í + nærumhvørvinum + . + +

+

+ + 4. + flokkur + +

+

+ + At + gera + myndir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + at + : + +

+

+ + framleiða + skitsur + og + myndir + út + frá + kenslum + , + upplivingum + , + hugskotum + , + meiningum + og + beinleiðis + eygleiðingum + nýta + grundleggjandi + kunnleika + í + teknikkum + , + hættum + og + tilfari + í + tekning + , + málningi + , + kollasju + , + grafikki + , + foto + og + í + talgildum + forritum + , + tá + ið + myndir + verða + viðgjørdar + arbeiða + við + ljósi + , + skugga + , + rørslu + og + dýpd + í + myndum + arbeiða + við + standmyndir + við + denti + á + grundleggjandi + rúmlig + formmál + arbeiða + við + einføldum + tilgongdum + til + installatión + sum + frásøgn + nýta + talgilt + fototól + og + skannara + , + m.a. + til + at + myndprýða + illustratión + og + dokumentatión + nýta + litir + til + at + skapa + kontrastir + , + dýpd + og + huglag + í + myndum + arbeiða + við + striku + , + flatu + , + formi + , + kompositión + , + rytmu + , + spenningi + og + rørslu + eksperimentera + við + teknikkum + , + tilfari + og + amboðum + nýta + og + skyna + ímillum + ymiskar + myndamiðlar + : + teknirøðir + , + plakatir + , + postkort + , + heimasíður + , + instruktiónstekningar + og + aðrar + myndamiðlar + nýta + føroysku + náttúruna + sum + tilfeingi + í + arbeiðinum + við + myndum + arbeiða + við + einføldum + arkitektur + - + og + design + modellum + heinta + íblástur + úr + myndlistini + , + egnari + og + annara + mentan + m.a. + á + framsýningum + , + filmi + , + myndasøvnum + og + ymiskum + umhvørvi + í + samfelagnum + luttaka + í + myndagerð + sjálvstøðugt + og + í + bólkum + . + +

+

+ + At + lesa + myndir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + lýsa + og + nýta + grundleggjandi + faklig + hugtøk + í + greining + av + myndum + . + + + á + grundleggjandi + stigi + at + vísa + sín + kunnnleika + um + myndir + sum + frásøgu + - + og + samskiftismiðil + . + + + á + grundleggjandi + stigi + at + kanna + , + greina + , + bólka + og + meta + um + egin + og + annara + myndamál + hevur + tilvitan + um + søvn + , + framsýningar + , + almen + rúm + og + margmiðlar + , + sum + tilfeingi + í + egnari + myndagerð + er + førur + fyri + at + bólka + ymisk + motivøki + og + myndasløg + . + + + dugir + at + greiða + frá + einføldum + myndabygnaði + og + sjónarhorni + , + bæði + í + myndum + í + 2D + og + 3D + at + vísa + sín + kunnleika + um + fjølbroytnið + , + ið + finst + innan + myndlist + og + visuella + mentan + . + +

+

+ + Visuelt + samskifti + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + nýta + sína + vitan + um + myndir + sum + frásøgu + - + og + samskiftismiðil + at + nýta + teldugrafik + í + sambandi + við + layout + at + málbera + seg + í + ymiskum + myndaformi + , + bæði + í + flatum + , + rúmligum + og + talgildum + myndum + at + vísa + egnar + myndir + fram + fyri + flokkinum + , + foreldrum + ella + í + sambandi + við + tiltøk + og + framsýningar + í + skúlanum + og + í + nærumhvørvinum + . + +

+

+ + 6. + flokkur + +

+

+ + At + gera + myndir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + framleiða + skitsur + sum + part + av + størri + verkætlan + at + menna + eygleiðingarevnini + við + at + læra + seg + at + síggja + ymiskar + formar + sum + t.d. + figur + / + grund + , + heilan + form + / + part + av + formi + og + positivan + form + / + negativan + form + og + umhvarv + ( + siluett + ) + at + arbeiða + við + og + kombinera + ymiskar + teknikkir + og + hættir + í + tekning + , + málningi + , + kollage + , + grafikki + , + foto + í + talgildum + forritum + til + viðgerð + av + myndum + at + nýta + litir + til + at + skapa + kontrastir + , + dýpd + og + huglag + í + myndum + at + arbeiða + við + einføldum + grafiskum + teknikkum + og + teirra + serliga + formmáli + , + t.d. + svart + / + hvítar + myndakontrastir + at + eksperimentera + við + striku + , + flata + , + formi + , + kompositión + , + rytmu + , + spenningi + og + rørslu + at + arbeiða + við + einføldum + rúmligum + modellum + at + modellera + , + samanføra + ella + úthøgga + formar + , + har + næmingurin + leggur + dent + á + eitt + ávíst + formmál + at + arbeiða + tilvitað + við + litlæruni + í + egnum + verkum + tilvitað + at + velja + teknik + og + tilfar + , + sum + hóskar + til + eitt + ávíst + úttrykk + at + arbeiða + við + installatiónum + . + +

+

+ + At + lesa + myndir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + tosa + og + meta + um + egnar + myndir + og + myndir + hjá + øðrum + við + at + greina + og + tulka + og + kenna + fakligu + hugtøkini + at + vera + tilvitaður + um + skitsuna + sum + liður + í + myndaarbeiði + at + í + avmarkaðan + mun + at + greiða + frá + síni + vitan + um + ymisk + tíðarskeið + í + myndlistasøgu + at + vera + tilvitaður + um + , + at + myndlist + og + aðrar + keldur + kunnu + vera + íblástur + til + egin + verk + at + greiða + frá + sínum + kunnleika + um + litlæru + at + stilla + seg + spyrjandi + og + undrandi + til + arkitektur + og + sniðgeving + í + ávísan + mun + at + greiða + frá + um + myndamál + úr + ymiskum + mentanum + . + +

+

+ + Visuelt + samskifti + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + nýta + myndir + sum + frásøgu + - + og + samskiftismiðil + at + seta + tekstir + og + myndir + saman + í + layout + fyri + at + stuðla + undir + samskiftið + at + velja + ímillum + og + nýta + ymiskar + visuellar + framløgu + - + og + framsýningarformar + , + og + at + nýta + ymiskar + visuellar + miðlar + í + sambandi + við + samskifti + . + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Í + 8. + og + 9. + flokki + arbeiða + næmingarnir + við + somu + grundleggjandi + førleikum + á + øllum + trimum + økjunum + : + at + gera + myndir + , + at + lesa + myndir + og + fremja + visuelt + samskifti + , + sum + teir + hava + nomið + sær + í + teimum + yngru + flokkunum + . + + + Sum + heild + verður + dentur + lagdur + á + gjølligari + viðgerð + og + víðari + menning + av + førleikunum + . + +

+

+ + At + gera + myndir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + metingarsamt + at + arbeiða + við + myndamáli + við + ávísum + útvaldum + myndaformum + og + øðrum + myndaformum + , + sum + næmingurin + sjálvur + er + hugtikin + av + og + sum + stava + frá + t.d. + egnum + gerandisdegi + , + heimligum + og + alheimsligum + íblástri + , + frá + miðlum + sum + t.d. + bókum + , + teknirøðum + , + internetinum + , + filmum + , + sangi + / + sjónleiki + , + tíðindasendingum + , + øðrum + upplýsandi + sendingum + , + spølum + / + telduspølum + , + myndlist + o.ø. + listarligum + og + visuellum + fyribrigdum + . + + + á + myndamáli + at + bera + fram + eygleiðingar + , + hugflog + , + kenslur + og + meiningar + úr + gerandislívi + , + persónligum + lívi + , + sosialrealismu + , + samfelags + - + / + alheimsrákum + , + og + utopium + . + + + metingarsamt + at + velja + ímillum + tilfar + , + hættir + og + teknikkir + sum + íkast + og + stuðul + til + frambering + av + tí + evni + / + tema + , + sum + arbeitt + verður + við + í + skapanartilgongdini + at + eksperimentera + innan + m.a. + økini + , + sum + fevna + um + tilfar + , + kompositión + , + litir + , + mynstur + og + symbol + í + myndaframleiðslu + at + nýta + margmiðlar + sum + t.d.myndir + á + teldu + , + videoupptakara + , + fototól + , + skannara + , + kopimaskinu + og + uppvørpu + at + samansjóða + stillar + og + livandi + myndir + , + tekstir + og + ljóð + sjálvstøðugt + at + taka + upp + , + redigera + og + framleiða + smáar + videoupptøkur + finna + sær + íblástur + úr + føroysku + náttúruni + til + myndaevni + / + tema + og + sum + tilfeingi + í + arbeiðinum + við + myndum + at + arbeiða + við + ávísum + tilgongdum + um + byggilist + og + sniðgávu + , + sum + gevur + honum + møguleika + at + gera + sjálvstøðugar + metingar + og + at + taka + avgerðir + um + evni + at + finna + sær + íblástur + úr + myndlistini + , + egnari + mentan + eins + væl + og + øðrum + mentanum + , + m.a. + frá + framsýningum + , + filmum + , + myndasøvnum + og + ymiskum + umhvørvum + í + samfelagnum + luttaka + í + myndagerð + sjálvstøðugt + og + í + bólkum + . + +

+

+ + At + lesa + myndir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + sínari + vitan + um + listasøgu + , + bæði + føroyska + listasøgu + og + heimslistasøgu + at + síggja + , + at + list + kann + avmynda + samfelagsrák + / + paradigmur + at + vera + tilvitaður + um + , + hvussu + máttmikið + myndir + kunnu + samskifta + , + har + undir + hvørja + jaliga + ella + neiliga + ávirkan + myndir + kunnu + hava + sum + samskiftismiðil + metingarsamt + at + lýsa + , + greina + og + tulka + myndir + út + frá + ymiskum + greiningarfrymlum + at + vera + tilvitaður + um + framsýningar + , + almenn + rúm + og + aðra + visuella + mentan + sum + tilfeingi + og + íblástur + í + egnari + myndagerð + . + +

+

+ + Visuelt + samskifti + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + ogna + sær + førleikar + við + at + samrøða + um + egin + verk + og + verk + hjá + øðrum + at + vísa + á + innlit + í + grundleggjandi + ástøði + um + visuelt + samskifti + , + her + undir + at + seta + upp + eina + framsýning + , + har + hann + ger + brúk + av + fagurfrøðiligum + meginreglum + at + fyrireika + og + prýða + eitt + avmarkað + øki + í + skúlanum + , + t.d. + ein + vegg + , + eina + hurð + ella + eina + forstovu + í + møguligum + tvørfakligum + samstarvi + at + standa + fyri + tí + visuella + partinum + av + verkætlanini + . + +

+

+ + 10. + flokkur + +

+

+ + Í + 10. + flokki + arbeiða + næmingarnir + við + somu + grundleggjandi + førleikum + á + øllum + trimum + økjunum + : + at + gera + myndir + , + kunnleiki + um + myndir + og + visuelt + samskifti + , + sum + teir + hava + ognað + sær + frammanundan + í + yngru + flokkunum + . + + + Sum + heild + verður + dentur + lagdur + á + gjølligari + viðgerð + og + víðari + menning + av + teimum + førleikunum + , + sum + settir + eru + upp + fyri + 9. + flokk + . + +

+

+ + Við + tí + í + huga + , + at + 10. + flokkur + vanliga + verður + skipaður + í + breytir + við + væl + fleiri + tímum + í + myndlist + enn + árini + frammanundan + , + er + møguleiki + hjá + næminginum + at + fáa + sera + nógv + burtur + úr + hetta + árið + . + +

+

+ + At + gera + myndir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + sjálvur + at + seta + sær + mál + fyri + alla + arbeiðsgongdina + , + t.e. + at + fyrireika + , + útinna + og + eftirmeta + arbeiðið + sjálvur + at + leita + sær + vitan + og + vegleiðing + at + byggja + víðari + á + og + eksperimentera + við + teimum + formmálum + og + førleikum + , + sum + hann + hevur + ognað + sær + frammanundan + at + fordjúpa + seg + og + arbeiða + áhaldandi + , + bæði + við + kravdum + og + sjálvvaldum + uppgávum + at + arbeiða + áhaldandi + , + leitandi + , + grundandi + og + eksperimenterandi + frá + skitsu + til + liðugt + arbeiði + metingarsamt + , + fjølbroytt + og + eksperimenterandi + at + arbeiða + við + myndamáli + við + ymiskum + temaum + innan + ávís + evni + , + bæði + við + kravdum + uppgávum + og + uppgávum + , + sum + næmingurin + sjálvur + er + bergtikin + av + , + sum + stava + frá + t.d. + egnum + gerandisdegi + , + heimligum + og + altjóða + íblástri + , + frá + miðlum + sum + t.d. + bókum + , + teknirøðum + , + alnótini + , + filmum + , + sangi + / + sjónleiki + , + tíðindasendingum + , + øðrum + upplýsandi + sendingum + , + spølum + / + telduspølum + , + myndlistini + o.ø. + listarligum + og + visuellum + fyribrigdum + at + fyrihalda + seg + til + og + arbeiða + í + myndamáli + við + eldri + list + og + nútíðarlist + í + myndamáli + at + bera + fram + eygleiðingar + , + hugflog + , + kenslur + og + meiningar + úr + gerandislívi + , + persónligum + lívi + , + sosialrealismu + , + samfelags + - + / + alheimsrákum + , + og + utopium + metingarsamt + at + velja + ímillum + tilfar + , + hættir + og + teknikkir + sum + íkast + og + stuðul + til + frambering + av + tí + evni + / + tema + , + sum + arbeitt + verður + við + at + gera + brúk + av + grafikkteknikkum + , + sum + krevja + ávísar + førleikar + í + myndskapanartilgongdini + at + eksperimentera + innan + t.d. + økini + tilfar + , + kompositión + , + litir + , + mynstur + og + symbol + at + arbeiða + eksperimenterandi + við + lagdeildum + málningi + , + sampling + , + parafrasum + og + installatiónum + í + myndaframleiðslu + at + nýta + margmiðlar + sum + t.d. + teldu + , + fototól + , + videoupptakara + , + skannara + , + kopimaskinu + og + uppvørpu + at + samanseta + stillar + - + og + livandi + myndir + , + tekstir + og + ljóð + sjálvstøðugt + at + taka + upp + , + redigera + og + framleiða + smáar + videoupptøkur + at + fáa + íblástur + frá + føroysku + náttúruni + til + myndaevni + / + tema + og + sum + tilfeingi + í + arbeiðinum + við + myndum + at + arbeiða + við + ávísum + tilgongdum + um + byggilist + og + sniðgávu + , + sum + gevur + honum + møguleika + at + gera + sjálvstøðugar + metingar + og + at + taka + avgerðir + um + evni + at + finna + sær + íblástur + úr + myndlistini + , + bæði + føroyskari + og + heimslistini + , + egnari + og + øðrum + mentanum + m.a. + frá + framsýningum + , + filmum + , + bókum + , + myndasøvnum + og + ymiskum + umhvørvum + í + samfelagnum + at + luttaka + í + myndagerð + sjálvstøðugt + og + í + bólkum + . + +

+

+ + At + lesa + myndir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + vísa + á + raðfest + innlit + í + listasøgu + , + bæði + føroyska + og + alheimsliga + listasøgu + , + og + at + brúka + hesa + vitan + í + sínum + arbeiði + við + myndir + at + vísa + á + , + at + hann + hevur + ástøðiliga + vitan + um + visuelt + samskifti + tað + ástøðiliga + grundarlagið + undir + estetiskum + lærutilgongdum + tað + ástøðiliga + grundarlagið + undir + fagurfrøðini + ástøði + um + visuella + mentan + sum + eina + tilgongd + til + at + gera + og + lesa + myndir + at + síggja + , + at + list + kann + avmynda + samfelagsrák + / + paradigmur + , + og + at + hann + megnar + at + gera + brúk + av + hesi + vitan + í + sínum + arbeiði + við + myndir + at + vera + tilvitaður + um + , + hvussu + máttmikið + myndir + kunnu + samskifta + , + har + undir + at + síggja + ta + positivu + og + negativu + ávirkanina + , + myndir + kunnu + hava + sum + samskiftismiðil + at + greiða + frá + um + evni + og + tema + í + myndum + at + lesa + nútíðarlist + og + aðra + list + og + veit + um + ymiskar + fjølbroyttar + mátar + at + lesa + myndir + metingarsamt + dugir + at + lýsa + , + greina + og + tulka + myndir + , + við + at + brúka + ymiskar + kravdar + og + sjálvvaldar + greiningarfrymlar + , + sum + hóska + til + nútíðarlist + og + aðra + list + at + vera + tilvitaður + um + framsýningar + , + almenn + rúm + og + aðra + visuella + mentan + sum + tilfeingi + og + íblástur + í + egnari + myndgerð + +

+

+ + Visuelt + samskifti + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + ogna + sær + førleikar + við + at + samrøða + um + egin + verk + og + verk + hjá + øðrum + at + gera + brúk + av + síni + vitan + um + myndalestur + í + samrøðum + um + egin + verk + og + verk + hjá + øðrum + at + gera + eina + framløgu + , + har + hann + brúkar + fagurfrøðiligu + meginreglurnar + og + ástøði + um + visuelt + samskifti + . + + + at + fyrireika + og + seta + upp + eina + ella + fleiri + kravdar + framsýningar + uttan + fyri + lærugreinahølið + , + har + hann + ger + brúk + av + fagurfrøðiligum + meginreglum + og + ástøði + um + visuelt + samskifti + at + gera + brúk + av + vitjanum + á + framsýningum + at + fyrireika + og + prýða + eitt + avmarka + øki + í + skúlanum + , + sum + t.d. + ein + vegg + , + eina + hurð + ella + eina + forstovu + í + møguligum + tvørfakligum + samstarvi + at + standa + fyri + tí + visuella + partinum + av + einari + verkætlan + at + gera + kravdu + verkætlanina + í + 10. + flokki + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + floksstig + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + , + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Uppgávuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnaøkjum + og + ískoytisøkjum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Grundarlagið + undir + próvtøkuni + er + alt + tilfar + , + ið + er + gjøgnumgingið + í + undirvísingini + umframt + skjalamappa + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + kendum + , + ótillagaðum + tilfari + , + og + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + tematisk + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + , + tíðarskeiðum + o.tíl. + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligu + tilgongdini + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + síggja + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Dentur + verður + í + próvdømingini + lagdur + á + , + at + próvtakarin + +

+

+ + hevur + eitt + grundleggjandi + listasøguligt + yvirlit + dugir + at + nýta + grundlegggjandi + listarlig + hugtøk + dugir + at + greiða + frá + egnum + arbeiðum + , + har + ímillum + at + umrøða + myndbygnað + ( + motiv + , + komposisjón + og + litaval + ) + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 9. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tilfarið + , + sum + próvtøkan + er + grundað + á. + Málið + í + framløguni + er + neyvt + , + tulkingin + er + sera + væl + grundað + , + við + neyvum + og + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + trygt + og + sjálvstøðugt + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + myndlist + . + + + Sjónarmiðini + eru + væl + lýst + og + vísa + gott + innlit + í + lærugreinina + . + + + Fá + og + týdningarleys + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Framløgan + er + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + skilligt + og + fjølbroytt + . + + + Tulkingin + er + góð + , + við + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + myndlist + , + og + er + virkin + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Sjónarmiðini + eru + týðulig + , + og + meting + næmingsins + av + próvtilfarinum + er + væl + grundað + . + + + Framsetingin + er + hóskandi + skipað + . + + + Onkur + brek + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Framløgan + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + bæði + fak + - + og + málsliga + veik + . + + + Greiningin + er + veik + og + tulkingin + ógreið + . + + + og + fakliga + eygleiðingin + veik + . + + + Næmingurin + er + við + í + fakligu + samrøðuni + , + týðandi + brek + koma + tó + fyri + . + +

+

+ + 10. + floksstig + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 40 + minuttir + , + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Uppgávuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Grundarlagið + undir + próvtøkuni + er + alt + tilfar + , + sum + er + brúkt + í + undirvísingini + , + har + ímillum + eisini + skjalamappan + hjá + tí + einstaka + próvtakaranum + . + + + Alt + tilfar + í + skjalamappuni + hjá + einstaka + próvtakaranum + er + partur + av + próvtøkutilfarinum + og + kann + verða + tikið + uppí + próvtøkuna + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + kendum + , + ótillagaðum + tilfari + , + og + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + tematisk + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Dentur + verður + í + próvdømingini + lagdur + á + , + at + próvtakarin + +

+

+ + sýnir + listasøguligt + yvirlit + dugir + at + nýta + listalig + hugtøk + í + sambandi + við + myndlistalig + fyribrigdi + dugir + at + greiða + frá + tilfarinum + í + skjalamappuni + og + lýsa + hugskotini + aftanfyri + dugir + at + greiða + frá + innihaldi + og + hugskoti + í + verki + ella + avriki + , + sum + próvtakarin + hevur + gjørt + , + og + sum + hann + hevur + fyrireikað + seg + til + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 10. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tilfarið + , + sum + próvtøkan + er + grundað + á. + Málið + í + framløguni + er + neyvt + , + tulkingin + er + sera + væl + grundað + , + við + neyvum + og + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + trygt + og + sjálvstøðugt + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + myndlist + . + + + Sjónarmiðini + eru + væl + lýst + og + vísa + gott + innlit + í + lærugreinina + . + + + Fá + og + týdningarleys + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Framløgan + er + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + skilligt + og + fjølbroytt + . + + + Tulkingin + er + góð + , + við + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + myndlist + , + og + er + virkin + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Sjónarmiðini + eru + týðulig + , + og + meting + næmingsins + av + próvtilfarinum + er + væl + grundað + . + + + Framsetingin + er + hóskandi + skipað + . + + + Onkur + brek + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Framløgan + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + bæði + fak + - + og + málsliga + veik + . + + + Greiningin + er + veik + og + tulkingin + ógreið + . + + + og + fakliga + eygleiðingin + veik + . + + + Næmingurin + er + við + í + fakligu + samrøðuni + , + týðandi + brek + koma + tó + fyri + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støðið + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + , + tað + kann + vera + at + gera + myndir + , + at + lesa + myndir + ella + visuelt + samskifti + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + , + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Sum + dømi + kundu + partar + úr + kjarnaøkinum + At + gera + myndir + verið + samskipaðir + við + pørtum + úr + kjarnaøkinum + Visuelt + samskifti + . + + + Á + tann + hátt + kundi + førleikin + at + framleiða + myndir + verið + mentur + , + samstundis + sum + tann + samskiftisligi + parturin + og + boðskapurin + í + sjálvari + myndagerðini + varð + viðgjørdur + úr + einum + ástøðiligum + sjónarhorni + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + í + stóran + mun + vera + skipaður + inn + í + dagligu + undirvísingina + og + í + fakligu + heildina + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + menna + seg + í + skrivitilgongdini + og + í + stigum + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + . + + + Somuleiðis + skal + verða + borið + so + í + bandi + , + at + skrivlig + avrik + í + øðrum + lærugreinum + eisini + kunnu + vera + partur + av + skrivligum + avrikum + í + lærugreinini + føroyskum + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + gevur + tað + næminginum + eina + greiðari + fatan + av + tí + týdningi + , + skriviførleiki + hevur + fyri + alt + skrivligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + tað + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgongdin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + og + tann + týðandi + leiklut + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + tann + týdning + sum + lærugreinin + myndlist + hevur + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + spurningum + í + sambandi + við + myndlist + , + og + tá + ið + myndlist + verður + framleidd + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + greiða + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + myndlist + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + kjarnaøkjunum + , + ið + lærugreinin + byggir + á. + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + viðurskiftum + og + samskiftisstøðum + , + tá + ið + um + myndlist + ræður + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + tekstir + og + tekstsløg + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + myndlist + skulu + ymiskir + arbeiðshættir + verða + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + førleiki + næminganna + økist + , + og + teir + gerast + meira + sjálvstøðugir + í + lærugreinini + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + úr + tekstum + , + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + bæði + munnligi + og + skrivligi + tátturin + verða + útintir + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + granska + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + myndlist + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + søgu + , + tekstframleiðslu + , + bókmentaligum + hugtøkum + , + málsøgu + og + samfelag + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinir + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinirnar + sum + partar + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Skrivlig + avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + myndlist + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + , + t.d. + blaðútgávu + , + eina + tvørfakliga + ritgerð + , + ella + eina + heimasíðu + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + , + at + skrivligt + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + , + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + . + + + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-natturu_og_tokni_4_6_00059.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-natturu_og_tokni_4_6_00059.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..39ed827e1fdbccc9cf9633d0459faaf29e4eb746 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-natturu_og_tokni_4_6_00059.xml @@ -0,0 +1,5111 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Náttúru- og tøkni 4-6 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 3793 words + 4263 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-b645a2cec5ef6a60ee63 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Náttúru- og tøkni 4-6 + namsaetlanir-b645a2cec5ef6a60ee63 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/nattura-og-toekni-4-6.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/nattura-og-toekni-4-6.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Náttúru- og tøkni 4-6 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Náttúru + - + og + tøkni + 4-6 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Náttúra + og + tøkni + er + læran + um + náttúruna + , + samspæl + menniskjunnar + við + náttúruna + , + hvussu + menniskju + hugsa + sær + náttúruna + skipaða + og + samansetta + , + og + hvussu + tøkniliga + framgongdin + hevur + ávirkan + á + okkum + menniskju + og + náttúruna + , + vit + liva + í. + Náttúrufrøðin + hevur + ment + seg + sum + úrslit + av + menniskjunnar + forvitni + eftir + og + tørvi + á + at + finna + sannleikan + um + sín + egna + uppruna + og + sína + tilveru + í + náttúruni + og + alheiminum + . + + + Sum + slík + er + náttúrufrøðin + ein + partur + av + okkara + mentan + . + +

+

+ + Undirvísingin + í + Náttúru + og + tøkni + leggur + grundstøði + undir + tey + hugtøk + og + teir + førleikar + , + ið + næmingurin + skal + vera + brynjaður + við + til + undirvísingina + í + lærugreinunum + landafrøði + , + alisfrøði + , + evnafrøði + og + lívfrøði + á + 7. + floksstigi + og + uppeftir + . + +

+

+ + Lærugreinin + Náttúra + og + tøkni + er + við + til + at + fremja + tann + náttúru + - + og + tøkniførleika + , + sum + samfelagið + og + tann + einstaki + krevur + . + + + Fyri + at + røkka + hesum + krøvum + mugu + næmingarnir + arbeiða + bæði + ítøkiliga + og + ástøðiliga + . + +

+

+ + Náttúruvísindaligu + lógirnar + og + tey + ástøði + , + ið + náttúrufrøðin + byggir + á + , + eru + fyrimyndir + av + einum + veruleika + , + sum + er + gjørdur + ( + tilevnaður + , + settur + saman + ) + . + + + Hesar + fyrimyndir + verða + broyttar + ella + tillagaðar + samsvarandi + nýggjum + eygleiðingum + , + royndum + og + hugsanum + . + + + Ein + týðandi + partur + av + tí + almenna + kunnleikanum + er + vitanin + um + , + at + náttúrufrøðin + er + í + menning + , + og + at + gransking + og + nýggj + vitan + í + náttúruvísindum + og + tøkni + hevur + alstóran + týdning + fyri + samfelagsmenningina + og + lívsumhvørvið + sum + heild + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + Náttúru + og + tøkni + hevur + til + endamáls + : + +

+

+ + information + lenders + steps + further + +

+

+ + at + næmingurin + mennir + sínar + førleikar + at + eygleiða + neyvt + og + í + tí + sambandi + at + nýta + mátitól + og + aðra + royndarútgerð + , + har + ímillum + teldu + , + sum + ein + natúrligan + part + av + undirvísingini + at + næmingurin + mennir + sínar + førleikar + at + arbeiða + við + náttúru + - + og + tøknispurningum + , + bæði + verkliga + og + ástøðiliga + at + næmingurin + gerst + kunnugur + við + meginhugtøk + og + arbeiðshættir + og + sambandið + teirra + millum + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Undirvísingin + í + Náttúru + og + tøkni + røkkur + frá + 4. + til + 6. + flokk + . + + + Undirvíst + verður + samanlagt + øll + trý + árini + 270 + klokkutímar + , + ið + svarar + til + 90 + klokkutímar + hvørt + ári + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag.Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + náttúra + og + tøkni + hevur + 4 + ymisk + kjarnaøki + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + : + +

+

+ + Stig + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + 4.-6 + +

+

+ + Heimstaðurin + +

+

+ + Heimurin + uttan + um + okkum + +

+

+ + Samspæl + menniskunnnar + við + nátúruna + +

+

+ + Náttúrufrøði + +

+

+ + Heimstaðurin + +

+

+ + Kjarnaøkið + Heimstaðurin + fevnir + um + Føroyar + og + nærumhvørvið + . + + + Arbeitt + verður + við + jarðfrøði + og + orkukeldum + eins + og + ymiskum + gróðuri + . + + + Komið + verður + eisini + inn + á + náttúru + , + umhvørvi + , + djóralív + og + vinnulív + í + Føroyum + . + +

+

+ + Heimurin + uttan + um + okkum + +

+

+ + Kjarnaøkið + Heimurin + uttan + um + okkum + fevnir + um + heimspartarnar + , + serliga + Evropa + og + Norðurlond + . + + + Arbeitt + verður + eisini + við + veðurlagsbeltum + , + lofthavinum + , + høvuðsættunum + og + rúmdini + . + +

+

+ + Samspæl + menniskjunnar + við + náttúruna + +

+

+ + Kjarnaøkið + Samspæl + menniskjunnar + við + náttúruna + fevnir + sum + heild + um + náttúruvernd + . + + + Arbeitt + verður + eitt + nú + við + dálking + , + grundleggjandi + vistfrøði + , + vakstrarhúsárini + og + varandi + orkukeldum + . + + + Mannakroppurin + og + ávirkan + á + hann + av + t.d. + rúsevnum + og + royking + eru + eisini + partur + av + hesum + kjarnaøkinum + . + +

+

+ + Náttúrufrøði + og + tøkni + +

+

+ + Kjarnaøkið + Náttúrufrøði + og + tøkni + fevnir + um + ymiskt + alis + - + og + evnafrøði + viðvíkjandi + . + + + Arbeitt + verður + við + eitt + nú + el-læru + , + atomlæru + , + mýlmyndlum + , + mekanikki + og + loysingarføri + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleika + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + Náttúru + og + tøkni + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + í + náttúru + og + tøkni + um + at + virða + náttúru + og + umhvørvi + , + umframt + tað + mentanarliga + tilfeingið + og + tey + sermerki + , + ið + koma + til + sjóndar + í + nærumhvørvinum + . + + + Í + undirvísingini + verður + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + lærir + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + eins + og + hann + skal + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + Lærugreinin + náttúra + og + tøkni + er + við + til + at + fremja + hesa + menning + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + verður + frá + fyrsta + degi + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lurta + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Á + 2. + floksstigi + skal + næmingurin + duga + bæði + at + lesa + og + skriva + lættari + tekstir + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + í + náttúru + og + tøkni + eins + og + í + náttúrulærugreinum + á + hægri + stigi + um + førleikan + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mong + og + ymisk + gerandismál + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + náttúru + og + tøkni + ein + týðandi + lut + í + hesi + menning + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + náttúru + og + tøkni + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + . + + + Ein + vandalig + meting + av + upplýsingum + av + internetinum + er + eisini + partur + av + støðisforleikunum + . + +

+

+ + Næmingurin + dugir + at + nýta + KT + í + náttúru + og + tøkni + , + eitt + nú + at + fáa + til + vega + , + viðgera + og + leggja + fram + tilfar + sum + sína + egnu + eygleiðing + , + og + fara + í + dýpdina + við + fakinum + . + + + Ein + kritisk + og + sjálvstøðug + meting + av + upplýsingum + av + internetinum + er + partur + av + støðisførleikunum + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Vit + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + okkum + í + lívinum + . + + + At + kanna + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + er + av + alstórum + týdningi + í + náttúru + og + tøkni + og + snýr + seg + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + til + at + seta + spurningar + og + royna + , + umframt + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + náttúrufrøðilig + og + tøknilig + viðurskifti + . + + + Næmingurin + skal + gera + verkligar + royndir + í + starvsstovu + og + úti + í + náttúruni + , + umframt + at + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + og + kunnleika + í + bókmentum + , + handbókum + , + tíðarritum + , + á + bókasavni + og + á + internetinum + . + + + Við + dømum + og + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + , + og + at + handfara + keldutilfar + á + sakligan + , + siðiligan + og + munadyggan + hátt + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + í + náttúru + og + tøkni + snýr + seg + harumframt + um + at + duga + at + nýta + starvsstovuútgerð + , + ið + er + ætlað + hesum + floksstigum + og + tí + øki + , + arbeitt + verður + við + . + + + Við + dømum + og + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + útgerðina + rætt + og + trygt + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læring + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + náttúru + og + tøkni + um + at + gera + næmingin + tilvitaðan + um + og + líta + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + náttúruvísindalig + og + tøknilig + nýbrot + hava + broytt + lívsáskoðanir + og + mentan + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + at + eygleiðing + og + ítøkiligar + royndir + eru + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflogið + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 6. + flokkur + ávegismál + +

+

+ + Heimstaðurin + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + eygleiða + og + greiða + frá + um + ávís + fuglasløg + at + greiða + frá + um + ávísar + plantur + og + kenna + vakstrarstøðini + at + greiða + frá + og + kenna + ávís + sløg + av + smákyktum + á + landi + og + í + vatni + at + greiða + frá + ymiskum + fiskasløgum + at + lýsa + týdningin + av + alivinnu + og + ávirkan + á + umhvørvið + at + greiða + frá + fiski + og + fiskivinnu + at + greiða + frá + ymiskum + veiðiháttum + og + hagreiðing + at + greiða + frá + , + hvussu + Føroyar + vóru + til + at + greiða + frá + grundleggjandi + jarðfrøði + at + skilja + millum + basalt + og + royðugrót + – + kolalindina + at + greiða + frá + um + eldgos + at + greiða + frá + ymiskum + orkukeldum + at + greiða + frá + lívinum + í + fjøruni + . + +

+

+ + Heimurin + uttan + um + okkum + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + Norðurlondum + og + sjálvstýrandi + økjunum + har + at + greiða + frá + fløggum + , + høvuðsstaðum + og + høvum + í + Norðurlondum + greiða + frá + teimum + evropeisku + londunum + at + nýta + heimsatlas + at + greiða + frá + veðri + , + hita + , + kulda + , + avfalli + og + vindi + at + lesa + einføld + veðurkort + at + samanbera + egnar + eygleiðingar + og + veðurforsagnir + at + skyna + á + høvuðsættunum + ( + tey + fýra + heimshornini + ) + . + +

+

+ + Samspæl + menniskjunnar + við + náttúruna + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + ferðast + í + náttúruni + at + fara + væl + um + og + vísa + fyrilit + fyri + náttúruni + at + geva + dømi + um + , + hvussu + dálkingin + ávirkar + drekkivatn + og + seta + fram + uppskot + at + loysa + náttúrutrupulleikar + í + egnum + landi + / + og + í + øllum + heiminum + at + greiða + frá + vakstrarhúsárini + at + meta + um + , + hvussu + CO2-útlát + kann + ávirka + umhvørvi + okkara + og + seta + fram + loysnir + at + minka + útlátið + at + greiða + frá + ymiskum + sløgum + av + varandi + orkukeldum + at + greiða + frá + grundleggjandi + vistfrøði + at + greiða + frá + føðiketu + og + føðineti + at + greina + ein + frískan + mannakropp + at + greiða + frá + ymiskari + rúsevnisávirkan + á + mannakroppin + at + greiða + frá + heilsugóðum + lívsstíli + . + +

+

+ + Náttúrufrøði + og + tøkni + +

+

+ + Næmingurin + evnar + +

+

+ + at + nýta + ymisk + mátitól + og + at + greiða + frá + sambandinum + millum + ymisk + mát + at + greiða + frá + frysti + - + og + kókipunkti + hjá + ymiskum + evnum + at + broyta + frystipunktið + hjá + vatni + at + greiða + frá + evniseginleikum + hjá + ymiskum + evnum + at + síggja + mun + á + lutum + , + ið + søkka + ella + flóta + at + greiða + frá + ringrásini + hjá + vatni + og + gera + myndlar + av + henni + grundleggjandi + el-læru + og + at + greiða + frá + el-framleiðslu + at + greiða + frá + , + hvussu + ymsir + lutir + ferðast + , + og + hvussu + ferðin + økist + at + greiða + frá + mekanikki + og + lýsa + møguleikar + við + tannhjólum + at + greiða + frá + sýru + og + lúti + at + nýta + indikatorpappír + at + greiða + frá + mýlmyndlum + at + byggja + myndlar + av + ávísum + evnum + at + greiða + frá + sápu + og + fyrimunum + við + at + vaska + sær + við + sápu + at + greiða + frá + loysingarføri + og + kenna + hugtakið + ” + metta + ” + at + lesa + fakligar + tekstir + á + einum + heldur + samansettum + máli + , + ið + tó + er + á + lágum + abstraktiónsstigi + at + lesa + øll + topografisk + kort + í + Heimsatlasinum + at + kunna + seg + við + heimskorti + , + globusi + , + føroyakorti + umframt + atlasi + , + og + gera + av + , + hvar + ávís + støð + eru + í + mun + til + onnur + at + tekna + einføld + samanhang + , + ið + kunnu + metast + sum + einføld + kort + ella + ritmyndir + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Eingin + próvtøka + verður + hildin + í + náttúru + og + tøkni + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støði + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + , + tað + kann + vera + heimstaðurin + , + heimurin + uttan + um + okkum + , + samspæl + menniskjunnar + við + náttúruna + ella + arbeiðs + - + og + hugsanarhættir + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + , + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Sum + dømi + kundu + partar + úr + kjarnaøkinum + heimstaðurin + verið + samskipaðir + við + pørtum + úr + kjarnaøkinum + samspæl + menniskjunnar + við + náttúruna + . + + + Vitan + á + hesum + øki + kundi + verið + við + til + at + gjørt + fatanina + av + náttúruni + , + vit + liva + í + , + meira + fjøltáttaða + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + í + lærugreinini + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + verða + skipaður + inn + í + undirvísingina + í + Náttúru + og + tøkni + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + og + menna + teir + . + + + Somuleiðis + verður + arbeitt + miðvíst + við + at + menna + førleikan + at + rokna + í + undirvísingini + í + Náttúru + og + tøkni + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + fer + næmingurin + so + hvørt + at + fáa + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + hesir + førleikar + hava + fyri + alt + skrivligt + og + formligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + hetta + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + móti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgongdin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + og + tann + týðandi + leiklut + , + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + lærugreinini + Náttúru + og + tøkni + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + evnum + og + táttum + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + Náttúru + og + tøkni + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + evnunum + og + táttunum + , + sum + arbeitt + verður + við + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + viðurskiftum + , + ið + eru + knýtt + at + náttúru + , + tøkni + og + samfelag + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + evni + og + viðurskifti + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + Náttúru + og + tøkni + verða + ymiskir + arbeiðshættir + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingarnir + búnast + og + gerast + meira + sjálvstøðugir + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + arbeiðsuppgávurnar + og + venjingarnar + hjá + næminginum + verða + útintar + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + kanna + gjølla + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Náttúra + og + tøkni + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + evnum + , + sum + spretta + úr + nærumhvørvinum + , + knýtt + at + náttúrufrøðiligum + fyribrigdum + , + ið + kunnu + stuðla + upp + undir + og + geva + íblástur + til + evni + at + arbeiða + við + í + øðrum + lærugreinum + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinir + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + , + sum + somu + tíð + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + partar + av + størri + heild + , + og + tað + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + + + Tí + er + umráðandi + , + at + undirvísingin + í + Náttúru + og + tøkni + verður + sjónliga + skipað + so + , + at + næmingurin + veit + , + at + lærugreinin + er + framhald + av + lærugreinini + Heimstaðarlæru + og + grundarlag + undir + lærugreinunum + Alis + - + og + evnafrøði + og + Lívfrøði + í + 7.-9. + flokki + . + +

+

+ + Avrik + +

+

+ + Skrivligi + og + skapandi + parturin + av + lærugreinini + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + , + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + Náttúru + og + tøkni + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + , + t.d. + eina + afturlýtandi + framsýning + , + eina + leiksýning + , + eina + heimasíðu + ella + eina + ritgerð + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + , + at + skrivligt + og + skapandi + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + , + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + í + øllum + lærugreinum + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivlig + upprit + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + harumframt + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + fær + venjing + í + at + brúka + móðurmáli + í + lærugreinini + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + ( + tilevnaðar + ) + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + . + + + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-nyggi_provtalsstigin_00054.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-nyggi_provtalsstigin_00054.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3146eee5d538fc1b2fd6a6de53ba5af66e0f4f39 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-nyggi_provtalsstigin_00054.xml @@ -0,0 +1,3663 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Nýggi próvtalsstigin + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 2535 words + 2955 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-a9a2891e3b5439367da5 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Nýggi próvtalsstigin + namsaetlanir-a9a2891e3b5439367da5 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_i_at_nyta_provtalsstigan_i_midnami_1.doc.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_i_at_nyta_provtalsstigan_i_midnami_1.doc.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Nýggi próvtalsstigin +

+ + mentamálaráðið + +

+

+ + Vert + at + vita + +

+

+ + um + nýggja + próvtalsstigan + +

+

+ + í + gymnasialu + miðnámsútbúgvingunum + +

+

+ + Inngangur + +

+

+ + Nýggjar + námsætlanir + og + nýggjur + próvtalsstigi + komu + í + gildi + fyri + gymnasialu + miðnámsútbúgvingarnar + 1. + august + 2013 + . + + + Kunngerðin + um + próvtalsstigan + finst + her + : + +

+

+ + http://www.kunngerdaportalur.fo/_vti_bin/api.svc/v1/document/6cb4cdb6-9013-45e3-ada2-c0385d7b6f66 + +

+

+ + og + námsætlanirnar + finnast + her + : + +

+

+ + http://namsaetlanir.net/namsaetlanir-til-midnam + +

+

+ + Avgerðin + um + at + brúka + júst + hendan + próvtalsstigan + er + grundað + á + 5 + krøv + , + nevniliga + : + +

+

+ + at + hann + skal + kunna + samanberast + við + ECTS-stigan + ( + altjóða + nýtsla + ) + at + hann + verður + nýttur + á + sama + hátt + í + allari + útbúgvingarskipanini + at + hann + beinleiðis + skal + siga + , + hvussu + eitt + avrik + stendur + mát + við + ásettu + málini + í + lærugreinini + at + tað + er + greiður + munur + á + próvtølunum + og + harvið + tryggari + sundurskiljing + ( + differentiering + ) + at + eitt + miðaltal + kann + roknast + +

+

+ + Hví + próvtalsstigin + kom + at + síggja + soleiðis + út + , + sum + hann + ger + , + kann + síggjast + undir + brotinum + “ + Ískoyti + ” + seinast + í + hesi + kunning + . + +

+

+ + Niðan + fyri + verður + víst + á + nøkur + praktisk + ráð + , + í + sambandi + við + at + próvtalsstigin + verður + tikin + í + nýtslu + . + +

+

+ + Døming + er + framvegis + grundað + á + eina + fakliga + meting + av + samlaða + avriki + næmingsins + . + + + Døming + eftir + nýggja + próvtalsstiganum + skal + verða + grundað + á + eina + ítøkiliga + meting + , + sum + verður + gjørd + við + støði + í + ásettu + førleikamálunum + í + lærugreinini + . + + + Avgerandi + fyri + nýggja + próvtalsstigan + er + , + at + hann + ikki + kann + verða + nýttur + óheftur + av + førleikamálum + . + +

+

+ + Mentamálaráðið + november + 2013 + +

+

+ + Próvtalsstigin + , + sum + hann + er + lýstur + í + kunngerðini + +

+

+ + Próvtøl + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + ECTS + +

+

+ + 13-stigin + +

+

+ + 12 + +

+

+ + framúr + gott + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + avrik + , + sum + lýtaleyst + ella + mest + sum + lýtaleyst + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + +

+

+ + 13 + +

+

+ + 11 + +

+

+ + 10 + +

+

+ + sera + gott + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + sera + gott + avrik + , + ið + við + onkrum + smávegis + lýtum + lýkur + flestu + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + +

+

+ + 10 + +

+

+ + gott + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + gott + avrik + , + ið + við + nøkrum + lýtum + , + væl + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + +

+

+ + hampiligt + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + hampiligt + avrik + , + ið + hevur + fleiri + grov + lýti + og + ikki + lýkur + málini + væl + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + toluligt + avrik + , + sum + kann + verða + góðtikið + +

+

+ + Verður + givið + fyri + toluligt + avrik + , + ið + akkurát + stendur + mát + , + og + í + minsta + mun + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + +

+

+ + 00 + +

+

+ + ikki + nøktandi + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + ikki + nøktandi + avrik + , + ið + ikki + stendur + mát + og + ikki + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + +

+

+ + F + x + +

+

+ + 03 + +

+

+ + - + 3 + +

+

+ + heilt + vánaligt + avrik + +

+

+ + Verður + givið + fyri + heilt + vánaligt + avrik + , + sum + als + ikki + kann + verða + góðtikið + . + +

+

+ + 00 + +

+

+ + Nøkur + eyðkenni + við + stiganum + : + +

+

+ + Færri + próvtøl + eru + , + og + størri + talmunur + er + á + ávísum + próvtølum + Eitt + negativt + próvtal + verður + nýtt + ( + - + 3 + ) + Einstøku + próvtølini + siga + , + í + hvønn + mun + fyrisett + mál + eru + rokkin + Einki + undantakspróvtal + ( + 13-talið + ) + finst + . + + + Øll + próvtøl + í + stiganum + verða + nýtt + Útgangstøðið + fyri + próvtalsgeving + er + altíð + próvtalið + 12 + Tá + ið + próvtal + verður + givið + , + skal + avrikið + ikki + fyrst + skipast + inn + í + ein + próvtalsbólk + , + men + metast + beinleiðis + við + atliti + at + førleikamálununum + í + lærugreinini + . + + + Eingin + normalbýtiskurva + verður + gjørd + í + tí + einstaka + flokkinum + / + bólkinum + í + sambandi + við + nýggja + próvtalsstigan + . + +

+

+ + Fremstu + fortreytirnar + hjá + lærarum + eru + , + +

+

+ + 1 + ) + at + teir + samhugsa + próvtalsstigan + og + førleikamálini + í + einstøku + lærugreinini + , + +

+

+ + 2 + ) + at + teir + hava + eina + felags + fatan + av + , + hvat + krevst + fyri + at + málini + verða + mett + sum + rokkin + , + og + +

+

+ + 3 + ) + at + teir + eisini + eru + samdir + um + metingarkrøv + fyri + , + í + hvønn + mun + málini + ikki + eru + nádd + . + +

+

+ + Tað + er + skilagott + at + fakbólkar + innanhýsis + umrøða + hesi + viðurskifti + væl + og + virðiliga + . + +

+

+ + Tí + hevði + tað + verið + skilagott + at + skipa + so + fyri + : + +

+

+ + at + allir + lærugreinabólkar + og + lærarar + fáa + høvi + at + umrøða + próvtalsstigini + umframt + metingarkrøv + fyri + , + í + hvønn + mun + málini + eru + nádd + at + hesi + somu + fáa + høvi + at + tulka + málini + fyri + lærugreinina + og + at + skapa + eina + fakliga + semju + um + dømingargrundarlagið + at + hesi + somu + læra + seg + at + grundgeva + fyri + givnum + próvtali + at + næmingar + verða + kunnaðir + um + dømingargrundarlagið + í + teimum + einstøku + lærugreinunum + og + tey + ítøkiligu + metingarkrøv + , + sum + eru + grundarlag + undir + teimum + ymisku + próvtølunum + +

+

+ + Tað + er + skilagott + at + hava + í + huga + : + +

+

+ + at + døming + verður + beinleiðis + grundað + á + førleikamál + og + nýggja + próvtalsstigan + , + so + próvtøl + ikki + fyrst + verða + givin + við + støði + í + 13-talsstiganum + og + síðani + flutt + yvir + í + nýggja + próvtalsstigan + +

+

+ + Lærarar + og + próvdómarar + +

+

+ + Avrik + verða + altíð + mett + við + støði + í + førleikamálunum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + fyri + lærugreinina + , + har + próvtalið + 12 + verður + givið + fyri + “ + avrik + , + sum + lýtaleyst + ella + mest + sum + lýtaleyst + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + . + ” + Próvtølini + frá + 10 + og + niðureftir + siga + síðani + stigvíst + , + hvussu + avrikið + í + minni + og + minni + mun + lýkur + málini + í + lærugreinini + , + hetta + til + lægsta + próvtalið + - + 3 + , + sum + verður + givið + fyri + “ + heilt + vánaligt + avrik + , + sum + als + ikki + kann + verða + góðtikið + . + ” + +

+

+ + Avgerandi + fyri + próvtalið + , + ið + givið + verður + , + er + sostatt + , + í + hvønn + mun + næmingurin + lýkur + málini + , + sum + sett + er + fyri + tað + avrik + , + sum + dømast + skal + . + +

+

+ + Tá + dømt + verður + , + skulu + lærari + og + próvdómari + meta + um + bæði + dygdir + og + lýti + í + avrikinum + : + +

+

+ + Sum + víst + við + strikumyndini + omanfyri + , + eru + bæði + dygdir + og + lýti + umráðandi + at + hava + við + , + tá + avrik + verða + dømd + . + + + Tá + tað + snýr + seg + um + lýti + , + er + harumframt + umráðandi + at + meta + um + mongdina + av + lýtum + , + og + hvønn + týdning + lýtini + hava + í + mun + til + ásettu + førleikamálini + . + +

+

+ + Eyðkent + fyri + nýggja + próvtalsstigan + er + , + at + hvørt + próvtal + hevur + eitt + heiti + umframt + próvtalslýsingar + , + sum + siga + , + hvussu + avrikið + er + útint + í + mun + til + málini + . + + + Próvtalsheitið + skilar + til + eina + stigbending + , + t.d. + “ + framúr + gott + avrik + ” + ( + 12 + ) + , + “ + sera + gott + avrik + ” + ( + 10 + ) + , + og + próvtalslýsingin + sigur + , + í + hvønn + mun + eitt + avrik + er + merkt + av + lýtum + . + + + Eitt + nú + verður + 12 + givið + fyri + avrik + , + sum + “ + lýtaleyst + ella + mest + sum + lýtaleyst + ” + lýkur + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + , + 10 + verður + givið + fyri + avrik + , + ið + “ + við + onkrum + smávegis + lýtum + lýkur + flestu + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + ” + o.s.fr. + Harumframt + eru + í + hvørjari + námsætlan + útgreinað + dømi + um + próvtalslýsingar + fyri + próvtølini + 12 + , + 7 + og + 02 + . + + + Endamálið + við + hesum + trimum + próvtalslýsingum + er + at + geva + eina + ábending + um + , + hvussu + metingarkrøvini + fyri + einstøk + próvtøl + kunnu + verða + lýst + nærri + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Fyri + at + kunna + nýta + próvtalsstigan + sum + ætlað + , + er + ikki + nóg + mikið + at + kenna + bygnaðin + í + stiganum + , + og + hvat + tey + einstøku + stigini + merkja + , + t.d. + at + próvtalið + 10 + svarar + til + eitt + “ + sera + gott + avrik + ” + . + + + Tað + er + eisini + neyðugt + at + hava + hin + partin + “ + Verður + givið + fyri + sera + gott + avrik + , + ið + við + onkrum + smávegis + lýtum + lýkur + flestu + málini + í + námsætlanini + í + lærugreinini + ” + við + . + +

+

+ + Tá + ið + próvtøl + verða + givin + fyri + støðumet + , + avrik + ella + próvtøku + í + eini + lærugrein + , + er + grundarlagið + altíð + tey + fakligu + førleikamálini + . + + + Tað + eru + málini + , + sum + siga + , + hvat + næmingurin + eigur + at + duga + á + einum + ávísum + útbúgvingarstigi + . + + + Umráðandi + er + at + hava + í + huga + , + at + førleikamálini + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + fyri + lærugreinina + , + taka + støði + í + 12-talinum + . + + + Síðan + heldur + metingin + fram + niður + ígjøgnum + stigan + . + + + Próvtalið + er + harumframt + treytað + av + , + í + hvønn + mun + avrikið + lýkur + málini + við + atliti + at + dygdum + øðrumegin + og + lýtum + og + týdninginum + av + møguligum + lýtum + hinumegin + . + +

+

+ + Mannagond + +

+

+ + Dømingin + verður + gjørd + við + grundarlagi + í + hvønn + mun + , + ásettu + málini + eru + rokkin + . + + + Tað + merkir + , + at + lærari + og + próvdómari + skulu + : + +

+

+ + fremja + eina + greiða + tulking + av + førleikamálunum + , + sum + lýst + eru + í + kunngerðum + og + námsætlanum + . + +

+

+ + Tulkingin + av + førleikamálunum + treytar + , + at + ivi + ikki + stendst + um + , + hvat + førleikamálini + í + lærugreinini + merkja + í + mun + til + tey + stig + og + teir + næmingar + , + tey + eru + galdandi + fyri + . + + + Tulkingin + treytar + eisini + , + at + skilt + verður + ímillum + týðandi + og + minni + týðandi + tættir + í + sambandi + við + , + at + førleikamálini + verða + útint + , + og + hvør + munurin + er + á + teimum + ymisku + lærugreinastigunum + , + A + - + , + B + - + og + C-stig + . + +

+

+ + samanbera + og + meta + um + týðandi + og + minni + týðandi + tættir + í + førleikamálunum + . + +

+

+ + Dømingin + fevnir + í + flestu + førum + um + fleiri + ella + øll + førleikamálini + í + lærugreinini + . + + + Tá + ið + ávíst + avrik + verður + dømt + , + er + ógvuliga + umráðandi + , + at + lærari + og + próvdómari + evna + at + skilja + ímillum + meira + og + minni + týðandi + tættir + í + førleikamálunum + . + +

+

+ + hava + eina + greiða + mynd + av + , + hvørji + metingarkrøv + hava + týdning + fyri + dømingina + . + +

+

+ + Fyri + at + meta + um + í + hvønn + mun + førleikamálini + eru + útint + , + er + neyðugt + at + gera + metingarkrøv + . + + + Metingarkrøv + kunnu + til + dømis + siga + meira + ítøkiliga + , + hvat + verður + væntað + av + einum + sera + góðum + avriki + í + mun + til + eitt + ávíst + uppgávusvar + , + og + hvussu + skilt + verður + ímillum + meira + og + minni + týðandi + lýti + . + +

+

+ + fremja + eina + fakliga + heildarmeting + av + avrikinum + í + mun + til + førleikamálini + . + +

+

+ + Ein + døming + fevnir + um + nógvar + lutir + og + krevur + eisini + , + at + mett + verður + bæði + um + dygdir + og + lýti + í + avrikinum + . + + + Fyri + at + fremja + eina + skikkaða + fakliga + døming + er + tí + eisini + neyðugt + at + lærari + og + próvdómari + evna + at + gera + eina + heildarmeting + av + , + í + hvønn + mun + avrikið + lýkur + ásettu + førleikamálini + . + +

+

+ + evna + at + samanbera + útint + mál + í + einum + avriki + við + viðkomandi + próvtal + á + próvtalsstiganum + . + +

+

+ + Ein + røtt + døming + , + ið + gevur + próvtalið + 02 + , + er + treytað + av + , + at + avrikið + kann + verða + mett + sum + “ + toluligt + , + og + kann + verða + góðtikið + ” + , + og + at + tað + “ + akkurát + stendur + mát + , + og + í + minsta + mun + lýkur + málini + “ + í + námsætlanini + . + + + Fyri + at + tryggja + rættvísa + døming + , + er + tí + neyðugt + , + at + lærarar + og + próvdómarar + hava + havt + høvi + at + viðgera + próvtalslýsingarnar + í + einum + størri + fakligum + høpi + , + og + at + gjørd + eru + ítøkilig + metingarkrøv + , + sum + kunnu + vera + vegleiðandi + fyri + dømingina + . + +

+

+ + Umráðandi + er + at + vita + , + hvat + krevst + , + fyri + at + næmingurin + skal + fáa + ávikavist + 02 + og + 12 + . + + + Neyðugt + er + at + gera + av + frammanundan + , + hvørji + minstu + metingarkrøvini + eru + fyri + , + at + næmingurin + hevur + staðið + , + og + hvat + ítøkiliga + skal + leggjast + í + orðingina + “ + lýtaleyst + ella + mest + sum + lýtalest + ” + , + um + næmingurin + skal + fáa + 12 + . + +

+

+ + Ítøkilig + døming + +

+

+ + Uttan + mun + til + um + talan + er + um + ávegis + eftirmeting + , + støðumet + ella + próvtøku + er + meginreglan + tann + , + at + øll + døming + eftir + nýggja + próvtalsstiganum + , + skal + vera + ítøkilig + . + + + At + dømingin + er + ítøkilig + vil + siga + , + at + hon + altíð + fer + fram + við + støði + í + teimum + førleikamálum + , + sum + eru + ásett + fyri + viðkomandi + lærugrein + . + + + Avrikið + skal + sostatt + ikki + verða + dømt + í + mun + til + onnur + avrik + í + flokkinum + . + +

+

+ + Tann + fakliga + metingin + +

+

+ + Dømingin + tekur + støði + í + , + hvussu + avrikið + hjá + næminginum + stendur + mát + við + førleikamálini + fyri + útbúgvingina + og + viðkomandi + lærugrein + , + hvussu + avrikið + stendur + mát + við + tað + stigið + , + sum + undirvíst + verður + á + og + innihaldið + í + lærugreinini + . + + + At + døma + er + sum + kunnugt + ikki + ein + vísindagrein + , + har + alt + kann + verða + mált + og + vigað + nágreiniliga + . + + + At + døma + snýr + seg + um + at + gera + eina + fakliga + og + skikkaða + heildarmeting + , + sum + merkir + , + at + øll + viðkomandi + førleikamál + eru + havd + í + huga + . + + + Tó + er + ikki + givið + , + at + øll + førleikamálini + viga + líka + nógv + , + og + heldur + ikki + er + givið + , + at + tey + skulu + útinnast + í + eins + stóran + mun + . + + + Skikkaða + metingin + tekur + saman + um + dygdir + og + lýti + í + mun + til + fullint + førleikamál + , + og + ger + tað + møguligt + at + geva + eitt + próvtal + fyri + heildaravrikið + . + +

+

+ + Felags + fatan + av + metingarkrøvum + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + vit + hava + felags + fatan + av + metingarkrøvum + , + og + hvussu + próvtalsstigin + verður + nýttur + . + + + Av + tí + at + dømt + verður + eftir + fyrisettum + førleikamálum + , + er + umráðandi + , + at + lærari + og + próvdómari + geva + próvtal + við + støði + í + teimum + metingarkrøvum + og + leiðreglum + , + sum + fakbólkar + koma + ásamt + um + . + +

+

+ + Fyri + at + fáa + felags + fatan + av + metingarkrøvum + og + leiðreglum + , + mugu + lærarar + og + próvdómarar + fáa + høvi + til + at + royna + í + verki + og + røða + um + avrik + og + próvtalsgeving + í + lærugreinunum + . + +

+

+ + Um + próvdómari + og + próvhoyrari + ikki + eru + samdir + um + eitt + próvtal + , + verður + roknað + eitt + miðaltal + . + + + Í + teimum + førum + har + miðaltalið + liggur + í + miðjuni + , + er + próvtalið + hjá + próvdómara + avgerandi + fyri + , + um + miðaltalið + verður + rundað + upp + ella + niður + , + ( + sbr. + §7 + . + + + stk. + 2 + ) + . + + + Royndir + vísa + , + at + ósemja + um + próvtal + sjáldan + snýr + seg + um + , + hvussu + avrikið + er + útint + við + atliti + at + dygdum + og + lýtum + , + men + heldur + um + , + hvussu + dygdir + og + lýti + í + avrikinum + skulu + vigast + , + tá + ið + dømt + verður + . + +

+

+ + Ávegis + og + endalig + eftirmeting + +

+

+ + Ávegis + eftirmetingar + og + endaligar + eftirmetingar + ( + próvtøkur + ) + hava + til + felags + at + lýsa + støðu + næmingsins + í + mun + til + ásett + førleikamál + . + + + Munurin + á + teimum + er + , + at + ávegis + eftirmetingar + líta + frameftir + og + eru + støði + undir + undirvísingini + , + og + endaligar + eftirmetingar + líta + aftureftir + , + og + eru + prógv + fyri + lokið + avrik + . + +

+

+ + Eyðkent + fyri + ávegis + eftirmeting + er + , + at + hon + skal + vera + við + til + at + menna + tað + avrik + , + ið + eftirmett + verður + . + + + Ávegis + eftirmeting + skal + vera + samrunnin + partur + av + undirvísingini + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + vegleiðir + næmingin + um + , + hvat + hann + skal + gera + fyri + at + styrkja + og + menna + førleikar + sínar + . + +

+

+ + Eyðkent + fyri + endaliga + eftirmeting + er + , + sum + orðið + sigur + , + at + hon + liggur + í + endanum + á + undirvísingini + . + + + Uttan + mun + til + um + talan + er + um + støðumet + ella + próvtøkumet + , + skal + næmingurin + við + avriki + sínum + vísa + , + hvat + hann + dugir + í + mun + til + ásett + førleikamál + . + +

+

+ + Av + tí + , + at + ávegis + eftirmetingin + eisini + skal + geva + eina + ábending + um + , + hvat + úrslitið + av + einari + møguligari + próvtøku + fer + at + verða + , + skal + greitt + samanhang + vera + millum + ávegis + eftirmetingar + og + próvtøku + , + skilt + soleiðis + , + at + allar + eftirmetingar + verða + gjørdar + við + møguligari + próvtøku + í + huga + . + +

+

+ + Skiftistíðin + +

+

+ + Tá + ið + farið + verður + undir + at + nýta + nýggja + próvtalsstigan + , + kunnu + ivamál + stinga + seg + upp + , + til + dømis + í + sambandi + við + ítøkiliga + døming + , + tá + ið + støði + verður + lagt + , + hvussu + dømt + verður + o.s.fr. + Her + skal + gerast + vart + við + , + at + talvan + , + sum + gjørd + er + at + umseta + próvtøl + úr + 13-talsstiganum + til + próvtøl + í + nýggja + próvtalsstiganum + , + bert + verður + nýtt + , + tá + ið + neyðugt + er + at + umseta + próvtøl + í + sambandi + við + at + prógv + verða + útskrivað + . + +

+

+ + Havast + skal + í + huga + , + at + um + ein + næmingur + hevur + staðið + eina + lærurgrein + eftir + 13-talsstiganum + , + hevur + hann + eisini + staðið + eftir + nýggja + próvtalsstiganum + . + +

+

+ + Næmingar + +

+

+ + Áðrenn + lærarar + fara + undir + at + brúka + próvtalsstigan + , + er + umráðandi + , + at + næmingar + hava + fingið + eina + gjølliga + kunning + um + próvtalsstigan + , + og + um + hvussu + próvtølini + verða + givin + . + + + Í + hesum + sambandi + er + neyðugt + at + lærarin + greiðir + frá + muninum + millum + 13-talsstigan + og + nýggja + próvtalsstigan + . + + + Til + dømis + er + eitt + próvtal + nú + treytað + av + , + í + hvønn + mun + næmingurin + lýkur + førleikamálini + við + atliti + at + dygdum + og + lýtum + . + +

+

+ + Lærarar + skulu + hava + í + huga + , + at + tað + helst + krevur + nakað + av + tíð + , + áðrenn + næmingarnir + gerast + kunnigir + við + tey + ymisku + heitini + , + próvtølini + og + lopini + millum + próvtølini + í + nýggja + próvtalsstiganum + . + +

+

+ + Eyðkent + fyri + nýggja + próvtalsstigan + er + til + dømis + , + at + hann + hevur + færri + próvtøl + , + og + at + ávís + próvtøl + fevna + um + størri + øki + enn + áður + . + + + Tað + merkir + , + at + framtøkan + hjá + einum + næmingi + ikki + altíð + hevur + við + sær + eitt + hægri + próvtal + . + + + Hóast + ein + næmingur + leggur + nógv + fyri + í + arbeiðinum + og + tekur + seg + fram + , + er + ikki + vist + , + at + tað + er + nóg + mikið + til + , + at + próvtalið + verður + hækkað + . + + + Slík + støða + krevur + , + at + lærari + í + sambandi + við + eftirmetingina + , + á + annan + hátt + enn + við + próvtali + , + ger + greitt + fyri + næminginum + , + at + talan + er + um + framtøku + . + +

+

+ + Tá + ið + próvtal + verður + givið + , + kann + lærarin + ímynda + sær + , + at + næmingurin + kemur + inn + við + 12-talinum + á + pannuni + . + + + Síðani + skal + lærarin + , + við + støði + í + dygdum + og + lýtum + , + at + kalla + “ + flysa + ” + løg + av + próvtølum + omanav + , + til + hann + kemur + til + endaliga + próvtalið + . + +

+

+ + Tá + ið + næmingurin + verður + kunnaður + um + próvtal + , + er + umráðandi + , + at + lærari + og + próvdómari + kunnu + grundgeva + fyri + próvtalinum + við + støði + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Lærari + og + próvdómari + skulu + duga + at + greiða + næminginum + frá + , + hvørjar + dygdir + og + hvørji + lýti + hava + havt + týdning + fyri + , + at + næmingurin + hevur + fingið + júst + hetta + próvtal + . + + + Í + grundgevingini + verða + viðkomandi + førleikamál + umrødd + , + og + greitt + verður + frá + , + hvat + væntað + verður + , + at + næmingurin + dugir + á + viðkomandi + førleikastigi + . + +

+

+ + Ískoyti + . + +

+

+ + Áðrenn + farið + varð + í + holt + við + at + endurskoða + próvtalsstigan + , + vildi + man + halda + fast + um + tvær + viðtøkur + : + +

+

+ + Viðtøka + 1 + +

+

+ + fakligu + málini + í + eini + lærugrein + verða + tillagaði + til + tann + partin + av + næmingunum + , + sum + standa + royndina + . + +

+

+ + Viðtøka + 2 + +

+

+ + torleikastigið + verður + lagt + soleiðis + , + at + úrslitini + hjá + teimum + , + sum + standa + royndina + , + eru + nøkulunda + javnt + ( + normal + ) + fordeild + . + +

+

+ + Um + stigin + skal + ganga + frá + 0 + til + 100 + , + so + má + eitt + mark + vera + fyri + at + standa + ( + B + ) + . + +

+

+ + Tey + , + sum + standa + royndina + eiga + at + vera + normalfordeild + , + soleiðis + at + skilja + , + at + báðir + endarnir + skuldu + umboða + hvør + síni + 10 + % + , + miðjan + skuldi + umboða + 30 + % + , + og + báðumegin + miðjuna + skuldu + ávikavist + hini + 25 + %’ini + liggja + . + + + Henda + fordeiling + segðist + vera + gundað + á + ES-hagtøl + . + +

+

+ + Fyri + tey + , + sum + standa + , + verður + sostatt + talan + um + 5 + øki + ella + 5 + próvtøl + . + + + Fyrsta + og + síðsta + próvtal + skal + tí + vera + ávikavist + 0 + og + 100 + . + + + Hini + trý + skulu + liggja + mitt + í + sínum + øki + , + t.v.s. + ( + 35-10 + ) + : + 2 + = + 12,5 + + + ( + 10 + ) + = + 22,5 + , + ( + 65-35 + ) + : + 2 + = + 15 + + + ( + 35 + ) + = + 50 + o.s.fr. + +

+

+ + Hesi + próvtøl + ( + 0 + ; + 22 + , + 5 + ; + 50 + ; + 77 + , + 5 + ; + 100 + ) + eru + ikki + “ + vøkur + ” + , + og + tí + vqarð + avgjørt + at + býta + við + 10 + og + runda + av. + +

+

+ + Síðani + var + hildið + , + at + próvtølini + fyri + tey + , + sum + ikki + standa + , + áttu + at + vera + symetrisk + um + 0 + , + t.v.s. + - + 2 + og + - + 5 + +

+

+ + Nýggi + próvtalsstigin + skuldi + tí + itið + : + - + 5 + , + - + 2 + , + 0 + , + 2 + , + 5 + , + 8 + , + 10 + . + + + Tó + var + tað + hildið + at + vera + óheppið + , + at + tað + bar + til + at + “ + standa + ” + við + próvtalinum + 0 + . + + + Tí + varð + avgjørt + , + at + øll + próvtøl + fyri + staðið + avrik + skulu + vera + positiv + . + + + Hetta + er + orsøkin + til + at + allur + stigin + verður + forskotin + 2 + stig + , + og + tí + kom + próvtalsstigin + at + síggja + soleiðis + út + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-samfelagsfrodi_7_9_00049.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-samfelagsfrodi_7_9_00049.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..11a26cb19838ded68c7dee8052c63c528e4e7f08 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-samfelagsfrodi_7_9_00049.xml @@ -0,0 +1,7193 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Samfelagsfrøði 7-9 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 5280 words + 6019 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-a191cbcd3b8de92f5f1c + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Samfelagsfrøði 7-9 + namsaetlanir-a191cbcd3b8de92f5f1c + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/samfelagsfroedi-7-9.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/samfelagsfroedi-7-9.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Samfelagsfrøði 7-9 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Samfelagsfrøði + 7-9 + +

+

+ + Broytingar + : + +

+

+ + Vegleiðing + um + próvtøku + í + samfelagsfrøði + í + 9.flokki.pdf + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Samfelagsfrøði + í + fólkaskúlanum + er + ein + lærugrein + , + har + næmingarnir + verða + kunnaðir + um + ymiskar + týðandi + tættir + av + samfelagnum + . + + + Nakað + av + ástøðislesnaði + er + , + men + lærugreinin + skal + taka + støði + í + gerandisdegnum + hjá + næminginum + og + týðandi + evnum + , + sum + eru + uppi + í + tíðini + . + + + Eisini + hevur + tað + stóran + týdning + , + at + næmingarnir + læra + at + finna + sær + týðandi + og + álítandi + vitan + um + samfelagið + , + ið + gevur + teimum + møguleika + at + taka + lut + í + samfelagslívinum + . + + + Sum + heild + er + samfelagsfrøði + í + fólkaskúlanum + ein + lærugrein + , + har + farið + verður + út + í + samfelagið + , + og + sum + lærir + næmingarnar + at + standa + seg + í + samfelagnum + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Endamálið + við + undirvísingini + í + samfelagsfrøði + er + : + +

+

+ + At + næmingurin + ognar + sær + vitan + um + samfelagið + At + næmingurin + sær + samfelagsliga + vitan + frá + fleiri + sjónarhornum + At + næmingurin + sær + samfelagið + sum + eitt + úrslit + av + søguligari + broyting + At + menna + tilvit + næmingsins + sum + demokratiskan + medborgara + , + so + hann + kennir + síni + rættindi + og + sínar + skyldur + At + geva + næminginum + amboð + at + luttaka + í + fólkaræðisligum + og + samfelagsligum + viðurskiftum + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Undirvísingin + í + samfelagsfrøði + fevnir + um + 7.-9. + flokk + í + fólkaskúlanum + . + + + Undirvísingin + fevnir + um + 60 + klokkutímar + um + árið + . + +

+

+ + Stig + +

+

+ + Klokkutímar + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Námsætlanin + er + skipað + í + 12 + kravd + temu + ( + ella + undirvísingargongdir + ) + , + ið + hvørt + eigur + at + fylla + umleið + 20 + % + av + undirvísingini + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Hesi + temu + kunnu + tó + eftir + tørvi + umskipast + , + samskipast + ella + møguliga + lesast + saman + við + einum + ískoytisøki + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + samfelagsfrøði + hevur + trý + kjarnaøki + . + + + Tey + eru + búskapur + , + sosiologi + og + politikkur + , + ið + kunnu + samantvinnast + , + bæði + í + kjarnagongdum + og + ískoytisgongdum + . + + + Arbeiðshættir + eru + ikki + eitt + sjálvstøðugt + kjarnaøki + , + men + verða + bygdir + inn + í + undirvísingina + í + øllum + kjarnaøkjum + . + + + Sí + nærri + í + broti + um + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Búskapur + +

+

+ + Sosiologi + +

+

+ + Politikkur + +

+

+ + Búskapur + +

+

+ + Kjarnaøkið + búskapur + er + býtt + sundur + í + fýra + temu + : + +

+

+ + Privatbúskapur + og + arbeiði + Vælferðarskipanir + Tilfeingi + og + útflutningur + Búskaparpolitikkur + og + tjóðarbúskapur + +

+

+ + “ + Privatbúskapur + og + arbeiði + ” + snýr + seg + um + at + læra + næmingarnar + at + handfara + pengar + , + m.a. + at + skilja + týdningin + av + inntøku + , + uppsparing + , + rentu + , + lántøku + o.tíl. + Somuleiðis + læra + næmingarnir + at + skilja + samanhangin + millum + útbúgving + og + inntøku + , + umframt + leiklutirnar + hjá + pørtunum + á + arbeiðsmarknaðinum + . + + + Eisini + eigur + dentur + at + verða + lagdur + á + fortreytirnar + hjá + ymiskum + húsarhaldum + , + eitt + nú + við + atliti + at + fátækadømi + . + +

+

+ + “ + Vælferðarskipanir + ” + fevnir + fyrst + og + fremst + um + at + útgreina + føroyska + almenna + geiran + . + + + Hugt + verður + eftir + , + hvørjar + vælferðarveitingar + og + tænastur + verða + fíggjaðar + við + skatti + , + hvørjar + verða + fíggjaðar + umvegis + grunnar + , + og + hvørjar + verða + fíggjaðar + við + beinleiðis + nýtslugjaldi + . + + + Nomið + verður + eisini + við + skattabygnaðin + í + Føroyum + . + + + Týðandi + er + at + geva + næmingunum + ítøkiligt + innlit + í + tey + rættindi + og + skyldur + , + teir + hava + . + +

+

+ + “ + Tilfeingi + og + útflutningur + ” + snýr + seg + um + ymisku + vinnugreinarnar + í + samfelagnum + . + + + Serligur + dentur + verður + lagdur + á + útflutningsvinnur + sum + fiskivinnu + og + alivinnu + , + men + eisini + aðrar + vinnugreinar + verða + viðgjørdar + . + + + Víst + verður + á + munir + og + samanhangir + millum + tilfeingisvinnur + , + framleiðsluvinnur + og + tænastuvinnur + . + + + Hugt + verður + eftir + , + hvussu + ymiskar + vinnur + eru + tengdar + saman + og + tengdar + at + orkuveiting + , + infrakervi + og + flutningstænastum + . + + + Somuleiðis + verður + farið + inn + á + umhvørvisligu + avleiðingarnar + av + vinnulívinum + . + + + Eisini + verður + hugt + eftir + , + hvørji + lond + , + føroyingar + handla + við + . + +

+

+ + “ + Búskaparpolitikkur + og + tjóðarbúskapur + ” + snýr + seg + um + at + skilja + búskaparrenslið + og + hvussu + tjóðarbúskapurin + er + samansettur + . + + + Eisini + verður + farið + inn + á + konjunkturar + , + útboðs + - + og + eftirspurningsviðurskifti + , + umframt + at + hugt + verður + eftir + , + hvørji + politisk + átøk + kunnu + fremjast + fyri + at + fáa + búskapin + at + javnviga + . + + + Hugt + verður + eisini + eftir + teimum + inntøkum + , + Føroyar + fáa + frá + umheiminum + , + m.a. + lønir + og + veitingar + . + +

+

+ + Sosiologi + +

+

+ + Kjarnaøkið + sosiologi + er + býtt + sundur + í + fýra + temu + : + +

+

+ + Samfelagsbroytingar + Sosialisering + og + samleiki + Sosialir + munir + og + integratión + Demografiskar + broytingar + og + globalisering + +

+

+ + “ + Samfelagsbroytingar + ” + snýr + seg + um + , + hvussu + føroyska + samfelagið + er + broytt + gjøgnum + tíðirnar + . + + + Ymiskir + samfelagsbygnaðir + eru + , + alt + eftir + um + lond + eru + framkomin + ella + ikki + . + + + Hetta + ávirkar + millum + annað + familjubygnaðir + , + útbúgvingarstøði + , + og + hvussu + vit + skipa + okkum + í + samfelagnum + . + + + Men + eisini + millum + framkomin + lond + er + ymiskt + , + hvussu + nógv + statur + , + marknaður + og + felagsskapir + hava + at + siga + . + + + Í + hesum + kjarnaøki + ber + til + at + umrøða + og + viðgera + føroysk + samfelagsviðurskifti + , + sum + tey + vóru + fyrr + , + umframt + samfelagsligar + munir + millum + landslutir + . + +

+

+ + “ + Sosialisering + og + samleiki + ” + snýr + seg + um + , + hvussu + ymiskir + normar + , + virði + og + leiklutir + verða + skapað + í + samfelagnum + . + + + Hugt + verður + bæði + eftir + familjum + , + stovnum + , + lokalsamfeløgum + og + miðlum + . + + + Í + dag + eru + fríari + møguleikar + at + skapa + sær + sín + egna + samleika + , + og + samstundis + hevur + hetta + aðrar + avbjóðingar + við + sær + . + + + Serligur + dentur + verður + lagdur + á + , + hvussu + fólkaskúlin + skapar + karmar + um + sosialiseringina + og + samleikamenningina + hjá + børnum + og + ungum + . + +

+

+ + “ + Sosialir + munir + og + integratión + ” + snýr + seg + um + ymiskar + bólkingar + av + fólki + . + + + Fólk + verða + bólkað + á + ymiskan + hátt + , + bæði + við + støði + í + stættum + , + lívsháttum + , + staðseting + og + mentanarmunum + . + + + Hetta + hevur + stóra + ávirkan + á + , + hvussu + lívsmøguleikarnir + eru + hjá + ymiskum + samfelagsbólkum + . + + + Nemast + kann + eisini + við + sosialan + arv + , + sosiala + inklusión + / + eksklusión + og + mentanar + - + og + virðismunir + millum + samfelagsbólkar + . + +

+

+ + “ + Demografiskar + broytingar + og + globalisering + ” + snýr + seg + um + broytingar + í + familjumynstrum + , + burðartíðleika + , + deyðstíðleika + , + umframt + um + flytingar + innlendis + og + millum + lond + . + + + Eisini + eigur + næmingurin + at + skilja + , + hvussu + hesar + broytingar + eru + avleiddar + av + ymiskum + samfelagsbroytingum + . + + + Her + kunnu + t.d. + verða + tikin + upp + ymisk + mentanarmót + , + eitt + nú + millum + føroyingar + og + tilflytarar + , + men + eisini + hvussu + nýggir + samskiftishættir + broyta + støðu + føroyinga + í + heiminum + . + +

+

+ + Politikkur + +

+

+ + Kjarnaøkið + politikkur + er + býtt + sundur + í + fýra + temu + : + +

+

+ + Politiskir + flokkar + og + hugsjónir + Fólkaræði + og + mannarættindi + Fólkaskúlin + í + politisku + skipanini + Kommununali + geirin + +

+

+ + “ + Politiskir + flokkar + og + hugsjónir + ” + snýr + seg + um + at + skilja + teir + høvuðstvídráttir + , + ið + eru + í + føroyskum + politikki + . + + + Umskaringarnar + millum + loysing + og + samband + , + og + millum + høgra + og + vinstra + eigur + at + viðgerast + , + men + eisini + verður + farið + inn + á + aðrar + umskaringar + so + sum + átrúnað + og + sekularisering + , + umhørvi + og + ídnað + , + bygd + og + bý + o.tíl. + Týðandi + er + at + taka + upp + tvídráttir + , + sum + eru + uppi + í + tíðini + , + so + hvørt + sum + teir + koma + fram + í + miðlunum + . + + + Eisini + læra + næmingarnir + , + at + nógvir + tvídráttir + eru + hugsjónaligir + , + og + sum + minsta + mát + eiga + grundhugsjónirnar + konservatisma + , + liberalisma + og + sosialisma + at + viðgerast + . + +

+

+ + “ + Fólkaræði + og + mannarættindi + ” + snýr + seg + um + at + kenna + ymisk + sløg + av + fólkaræði + , + m.a. + beinleiðis + og + óbeinleiðis + fólkaræði + , + eins + væl + og + ymiskar + grundfatanir + av + , + hvat + fólkaræði + er + . + + + Støði + verður + tikið + í + føroyskum + fólkaræði + , + og + hetta + eigur + at + verða + viðgjørt + heilt + avs + ríkis + - + og + landspolitiskum + stigi + niður + á + stovnsstig + . + + + Eisini + eigur + týdningurin + av + miðlum + og + áhugamálsbólkum + at + verða + tikin + við + . + + + Næmingarnir + eiga + at + kenna + til + mannarættindini + og + yvirskipað + at + kenna + tey + rættindi + og + tær + skyldur + , + ein + hevur + sum + borgari + í + einum + fólkaræðisligum + samfelag + . + + + Tí + eigur + eisini + at + verða + nomið + við + leiklutin + hjá + dómsvaldinum + , + sum + er + at + tryggja + rættindini + hjá + borgaranum + . + +

+

+ + “ + Fólkaskúlin + í + politisku + skipanini + ” + snýr + seg + um + politiska + stýring + . + + + Fólkaskúlin + er + eitt + gott + og + viðkomandi + stakdømi + um + , + hvussu + løgtingið + og + landsstýrið + taka + avgerðir + gjøgnum + lóggávu + og + fíggjarlóggávu + . + + + Næmingarnir + læra + at + skilja + , + ikki + bara + hvussu + teirra + skúli + er + eitt + úrslit + av + politiskum + avgerðum + , + men + eisini + , + at + skúlin + verður + ávirkaður + av + fakfeløgum + , + kommunum + , + skúlastýrum + og + ymiskum + áhugamálsbólkum + . + + + Næmingarnir + fáa + innlit + í + , + hvussu + kringviðurskifti + ávirka + skúlans + arbeiði + í + gerandisdegnum + og + hvussu + hesi + viðurskifti + kunnu + ávirkast + fólkaræðisliga + . + + + Á + henda + hátt + fáa + næmingarnir + innlit + í + eitt + sera + torført + evni + á + ein + ítøkiligan + og + viðkomandi + hátt + . + +

+

+ + Kommunugeirin + er + alsamt + vaksandi + partur + av + føroyska + almenna + geiranum + , + ið + átekur + sær + alsamt + fleiri + uppgávur + . + + + Eisini + eru + kommunumál + ofta + borgaravend + og + ítøkilig + og + tískil + løtt + at + viðgera + í + undirvísingarhøpi + . + + + Næmingarnir + eiga + at + skilja + , + hvørji + mál + verða + loyst + í + kommununi + og + hví + . + + + Nomið + verður + eisini + við + ymisk + ítøkilig + mál + úr + nærumhvørvinum + hjá + næminginum + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + úr + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + Ein + týðandi + partur + í + lærugreinini + er + , + at + farið + verður + út + í + samfelagið + . + + + Ein + møguleiki + er + partvíst + at + nýta + ískoytisøki + til + útferðir + ella + verkætlanir + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + samfelagsfrøði + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + + + Fakligir + førleikar + eru + førleikar + , + ið + eru + serligir + fyri + samfelagsfrøði + , + meðan + støðisførleikar + eru + meiri + yvirskipaðir + førleikar + , + ið + verða + mentir + í + øllum + lærugreinum + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + førleikar + , + kunnleiki + og + vitan + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + til + støðutakan + og + sjálvvirkni + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + samfelagsfrøði + . + + + Í + øllum + lærugreinum + eigur + næmingurin + at + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + granska + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samspæli + millum + menniskju + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + og + læring + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + í + samfelagsfrøði + um + at + virða + tann + fakliga + samleika + og + teir + arbeiðshættir + , + ið + eru + galdandi + . + + + Undirvísingin + skal + leggja + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + , + uppruna + , + lívsáskoðan + ella + politisku + áskoðan + . + + + Hann + eigur + at + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + eins + og + hann + eigur + at + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + + + Næmingurin + eigur + tó + eisini + at + virða + sín + egna + tørv + og + duga + at + seta + mørk + . + +

+

+ + At + virða + snýr + seg + harumframt + um + at + virða + umhvørvið + og + tað + nátturutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + er + ein + yvirskipaður + førleiki + , + ið + snýr + seg + um + at + bera + fram + sínar + hugsanir + og + vitan + fram + til + onnur + , + umframt + at + ogna + sær + vitan + frá + øðrum + . + + + Hetta + kann + bæði + vera + skrivliga + , + munnliga + , + gjøgnum + lestur + , + rokning + og + gjøgnum + kunningartøkni + og + samskiftistøkni + . + +

+

+ + Næmingurin + lærir + at + leggja + fram + samfelagsfrøði + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + + + Eisini + skal + hann + duga + at + geva + og + taka + ímóti + kritikki + , + ið + kann + gera + arbeiðið + betri + . + + + Eisini + lærir + næmingurin + at + skilja + týdningin + av + góðum + málburði + , + grundgevingum + , + og + at + styðja + seg + til + ymisk + sløg + av + keldum + . + + + Týðandi + er + eisini + at + skilja + , + nær + formligur + og + óformligur + málburður + er + hóskandi + . + + + Umframt + hetta + eigur + næmingurin + at + gerast + tilvitaður + um + , + hvønn + hann + skrivar + til + og + hvørjum + tekstasløgum + , + hann + arbeiðir + við + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + varugur + við + , + at + til + eru + ymisk + sløg + av + teksti + á + ymiskum + torleikastigum + og + á + ymiskum + taksonomiskum + stigum + . + + + Umráðandi + er + at + velja + sær + ymiskar + lesihættir + alt + eftir + , + hvat + slag + av + teksti + , + talan + er + um + . + + + Eisini + hevur + tað + týdning + , + at + næmingurin + fær + høvi + at + lesa + nógv + ymisk + sløg + av + teksti + og + miðlum + , + so + at + hann + megnar + at + handfara + eitt + breitt + úrval + av + keldum + . + + + Eisini + eigur + næmingurin + at + kunna + halda + seg + kritiskt + til + keldur + . + + + Serliga + nú + , + tá + nógvir + tekstir + eru + at + finna + á + internetinum + , + er + týðandi + at + duga + at + leita + í + allari + rúgvunu + , + eins + og + tað + mangan + kann + vera + torført + at + finna + út + av + , + hvørjar + síður + eru + góðar + og + hvørjar + eru + minni + góðar + . + + + Eisini + skal + hugsast + um + atburðin + á + internetinum + , + bæði + tá + tað + snýr + seg + um + at + verja + seg + sjálvan + , + og + tá + ið + talan + er + um + at + vera + tilvitaður + um + , + ikki + at + gera + seg + inn + á + onnur + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hava + virðing + fyri + øðrum + á + internetinum + , + eins + og + í + veruliga + lívinum + . + + + Tað + er + ein + sannroynd + , + at + alsamt + fleiri + amboð + liggja + á + netinum + , + umframt + alt + tað + tilfar + , + sum + ger + , + at + kunningartøkniligir + førleikar + eru + vorðnir + alneyðugir + fyri + at + kunna + kanna + og + skapa + í + samfelagsfrøði + . + +

+

+ + At + rokna + er + ein + støðisførleiki + , + ið + leggur + upp + til + kvantitativu + arbeiðshættirnar + í + samfelagsfrøði + . + + + Væntast + má + , + at + næmingarnir + duga + grundleggjandi + roknihættir + , + áðrenn + tey + fara + undir + lærugreinina + samfelagsfrøði + . + + + At + hava + eina + grundleggjandi + tal + - + og + støddarfatan + er + eisini + avgerandi + fyri + aðrar + lærugreinar + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + Í + samfelagsfrøði + er + umráðandi + at + kanna + umheimin + í + lærugreinini + . + + + Samfelagsfrøði + er + bæði + ástøðilig + vitan + og + breið + almenn + vitan + um + samfelagið + . + + + At + kanna + snýr + seg + um + at + læra + at + eygleiða + , + undrast + , + spyrja + og + gera + kanningar + , + ið + kunnu + fáa + til + vega + vitan + um + samfelagið + . + + + At + kanna + snýr + seg + eisini + um + at + leita + sær + vitan + í + bókum + , + tekstum + , + miðlum + , + netsíðum + o.tíl. + +

+

+ + At + kanna + merkir + eisini + at + skipa + og + gjøgnumføra + kanningarverkætlanir + , + har + lært + verður + at + fara + frá + einari + óítøkiligari + undran + móti + alsamt + betri + grundaðari + vitan + um + ymisk + samfelagsviðurskifti + . + + + Her + eigur + næmingurin + at + læra + ymiskar + arbeiðshættir + , + so + hann + kann + ogna + sær + nýggja + vitan + . + +

+

+ + At + kanna + byggir + á + hugflog + og + forvitni + , + men + eisini + á + eina + fólkaræðisliga + skyldu + , + um + at + seta + seg + inn + í + samfelagslig + viðurskifti + , + so + at + til + ber + at + hava + meiri + grundaðar + støður + um + ymisk + viðurskifti + . + + + Sostatt + er + kanningarførleikin + ikki + bert + ein + samfelagsfrøðiligur + førleiki + , + men + ein + almennur + støðisførleiki + , + ið + er + gagnligur + í + fleiri + av + lívsins + viðurskiftum + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + eginleikar + , + ið + eiga + at + koma + til + gagns + í + undirvísingini + . + + + Førleikin + at + skapa + verður + mentur + gjøgnum + lærdóm + , + men + lærdómur + verður + eisini + mentur + gjøgnum + skapan + . + + + Næmingurin + verður + eggjaður + til + at + hugsa + og + orða + sjálvstøðug + hugskot + , + so + at + hann + kennir + seg + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læring + . + +

+

+ + Út + frá + hesum + verður + næmingurin + tilvitaður + um + egin + evni + og + skapanarmátt + , + so + at + hann + sjálvur + kann + byggja + víðari + á + sín + lærdóm + . + + + Hann + skal + eisini + læra + , + hvussu + tøknilig + menning + og + samskiftismenning + , + bæði + søguliga + og + í + dag + , + eru + við + til + at + broyta + møguleikarnar + fyri + at + fremja + síni + hugskot + í + verki + . + +

+

+ + Næmingurin + megnar + at + orða + sær + sjálvum + spurningar + , + ið + kunnu + loysast + gjøgnum + kanningar + , + samskifti + og + virðing + . + + + Hann + lærir + , + at + hugskot + og + loysnir + kunnu + mennast + gjøgnum + virðiligt + samstarv + við + onnur + , + eins + og + tað + kann + vera + neyðugt + at + ogna + sær + vitan + frá + øðrum + samstarsvpørtum + . + +

+

+ + Næmingurin + lærir + , + at + skapandi + tilgondir + kunnu + mennast + gjøgnum + bæði + hugflog + , + íblástur + , + áhaldni + og + treystleika + . + + + Tað + er + týðandi + at + kunna + taka + støði + í + hugskotum + , + men + eisini + halda + fast + um + tær + gongdir + , + ið + skulu + til + fyri + at + fremja + hugskotini + í + verki + . + + + At + leggja + ætlanir + og + fremja + hesar + í + verki + er + harumframt + ein + avgerandi + partur + av + tí + at + skapa + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Samfelagsfrøðligu + førleikarnir + eiga + at + verða + vandir + í + sambandi + við + øll + kjarnaøkini + . + + + Hóast + allir + førleikar + sjálvandi + ikki + kunnu + verða + vandir + alla + tíðina + , + eiga + allir + fakligir + førleikar + at + verða + vandir + á + hvørjum + ári + , + so + at + næmingarnir + fáa + høvi + at + byggja + víðari + á + undanfarnar + royndir + . + +

+

+ + Førleikarnir + niðan + fyri + eru + orðaðir + í + tveimum + setningum + . + + + Tann + fyrri + setningurin + orðar + grundleggjandi + fakligar + førleikar + , + meðan + tann + seinni + orðar + eina + víðkaða + fatan + av + førleikunum + . + + + Dugnaligastu + næmingarnir + eiga + at + megna + tað + seinna + , + meðan + allir + eiga + at + megna + tað + fyrra + . + + + Hetta + eggjar + til + , + at + undirvísingin + verður + tillagað + og + ger + hana + meira + fjøltáttaða + . + + + T.d. + kann + verða + arbeitt + við + sama + evni + , + har + næmingarnir + fáa + hóskandi + venjingar + , + sum + førka + teir + víðari + . + + + Nevnast + skal + somuleiðis + , + at + tað + eru + sera + ymiskir + hættir + at + menna + hesar + førleikar + , + og + tað + er + tann + einstaki + lærarin + , + sum + velur + hóskandi + háttalag + . + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + ( + Førleikarnir + niðan + fyri + eru + orðaðir + í + tveimum + . + + + Fyrri + partur + er + minsta + krav + , + ið + allir + næmingar + skulu + duga + . + + + Seinni + partur + er + til + teir + næmingar + , + sum + megna + meira + t.d + at + samanbera + og + greina + ) + +

+

+ + At + lesa + samfelagsfakligar + tekstir + . + + + At + samanbera + og + meta + um + samfelagsfakligar + tekstir + . + + + At + lesa + einfaldar + hagtalsmyndir + og + tabellir + . + + + At + lesa + størri + , + torskildari + hagtalstilfar + , + umframt + at + samanbera + ymisk + hagtøl + . + + + At + lesa + og + endurgeva + einfaldar + hugtaksmyndlar + . + + + At + knýta + hugtaksmyndlar + til + kvantitativa + og + kvalitativa + vitan + . + + + At + orða + fakligar + ivamálsorðingar + og + svara + teimum + . + + + At + skilja + millum + ivamálsorðingar + og + háttaløg + á + ymiskum + taksonomiskum + stigum + ( + Bloom + ) + . + + + At + fremja + samfelagsfrøðiligar + kanningar + , + bæði + av + kvalitativum + og + kvantitativum + slagi + . + + + At + skilja + , + nær + teir + ymisku + kanningarhættirnir + eru + hóskandi + at + brúka + . + + + At + leggja + fram + faklig + úrslit + munnliga + . + + + At + brúka + ymiskar + framløguhættir + , + m.a. + eisini + at + brúka + KT + at + stuðla + framløgur + við + . + + + At + eygleiða + einfaldar + samfelagsligar + samanhangir + í + nærumhvørvinum + . + + + At + gera + kanningararbeiði + úti + í + samfelagnum + , + har + smærri + einfaldar + samrøður + ella + spurnakanningar + verða + nýttar + . + + + At + leita + sær + týðandi + og + álítandi + vitan + , + bæði + gjøgnum + internetið + og + fysiskar + miðlar + . + + + At + nýta + grundleggjandi + keldukritikk + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Vegleiðing + um + próvtøku + í + samfelagsfrøði + í + 9.flokki.pdf + +

+

+ + Eftirmeting + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + eftirmetast + ávegis + í + undirvísingargongdini + við + støði + í + antin + skrivligum + ella + munnligum + framløgum + . + + + Næmingurin + eigur + at + hava + eina + greiða + fatan + av + støðu + síni + í + mun + til + fakligu + málini + í + lærugreinini + , + og + hann + eigur + at + fáa + vegleiðing + um + , + hvussu + og + hvørjum + arbeiðast + skal + við + fyri + at + røkka + málunum + . + +

+

+ + Týðandi + er + , + at + allir + næmingar + verða + hoyrdir + í + undirvísingini + , + soleiðis + at + tryggjað + verður + , + at + allir + næmingar + hava + eina + nøktandi + fakliga + menning + . + + + Lærarin + eigur + javnan + at + kunna + einstaka + næmingin + um + , + hvørji + førleikamál + eru + rokkin + . + + + Eisini + skal + samtala + við + einstaka + næmingin + tryggja + , + at + hann + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hann + megnar + , + og + hvørjar + førleikar + , + hann + eigur + at + styrkja + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøka + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + við + støði + í + framløguætlan + – + sonevnd + synopsupróvtøka + , + sum + fevnir + um + tveir + partar + : + +

+

+ + Framløga + av + sjálvvaldum + evni + við + støði + í + framløguætlan + Samtala + við + støði + í + próvtøkuspurningi + í + kendum + tilfari + +

+

+ + Próvtøkan + varir + í + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Eingin + fyrireikingartíð + verður + givin + . + +

+

+ + Sjálvvalda + evnið + +

+

+ + Sjálvvalda + evnið + tekur + støði + í + skjalfestu + undirvísingargongdunum + í + 8. + og + 9. + flokki + . + + + Próvtakarin + leggur + fram + sjálvvalda + evnið + munnliga + , + við + støði + í + framløguætlanini + , + sum + lærarin + hevur + góðkent + undan + próvtøkuni + . + + + Próvtakarin + kann + harumframt + stuðla + seg + til + sínar + egnu + viðmerkingar + , + men + ikki + at + lesa + beinleiðis + burturúr + , + hvørki + framløguætlan + ella + viðmerkingum + . + +

+

+ + Próvhoyringin + í + sjálvvalda + evninum + varir + í + umleið + 6-8 + minuttir + . + +

+

+ + Til + fyrra + partin + av + munnligu + próvtøkuni + ger + næmingurin + eina + ætlan + , + ið + er + støði + undir + framløguni + . + +

+

+ + Framløguæt + lanin + skal + innihalda + : + +

+

+ + Navn + / + nøvn + , + flokkur + og + skúli + Heitið + á + yvirskipaða + evninum + , + ið + sjálvvalda + evnið + hoyrir + til + Heitið + á + sjálvvalda + evninum + Stutt + grundgeving + fyri + , + hví + evnið + er + valt + Høvuðstættir + , + sum + næmingurin + fer + at + viðgera + Keldulisti + +

+

+ + Framløguætlanin + er + skrivlig + . + + + Hon + er + eitt + yvirlit + yvir + sjónarmið + , + sum + próvtakarin + fer + at + viðgera + í + sínari + framløgu + , + og + skal + í + mesta + lagi + fevna + um + eina + A4 + síðu + . + +

+

+ + Í + samráð + við + læraran + fara + næmingarnir + í + holtur + við + sjálvvalda + evnið + og + framløguætlanina + í + mars + mánaði + . + + + Næmingurin + skal + lata + læraranum + góðkendu + framløguætlanina + í + talgildum + líki + í + seinasta + lagi + 14 + dagar + áðrenn + seinasta + undirvísingardag + . + +

+

+ + Próvhoyrari + og + próvdómari + kunnu + seta + dýpandi + spurningar + til + framløguna + . + +

+

+ + Kenda + tilfarið + +

+

+ + Seinni + partur + av + próvtøkuni + snýr + seg + um + samtalu + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + sum + tekur + støði + í + próvtøkuspurningi + í + kendum + tilfari + , + sum + næmingurin + hevur + fingið + við + lutakasti + , + beint + eftir + , + at + fyrri + partur + av + próvtøkuni + er + av. + Próvtøkuspurningurin + skal + knýta + seg + at + teksti + og + keldum + úr + skjalfestari + undirvísingargongd + í + 9. + flokki + og + skal + taka + støði + í + øðrum + yvirskipaðum + høvuðsevni + enn + tí + , + sum + próvtakarin + hevur + valt + at + leggja + fram + í + sjálvvalda + evninum + . + +

+

+ + Próvhoyringin + í + kenda + tilfarinum + varir + í + umleið + 5-7 + minuttir + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + , + framløguætlan + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + kunngerð + um + próvtøkur + fólkaskúlans + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + kendum + tilfari + , + ið + er + knýtt + at + teimum + økjum + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + førleikamál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + + + Av + hesi + orsøk + má + tilfarið + , + ið + næmingurin + skal + viðgera + til + próvtøkuna + , + vera + ymiskt + hættað + , + soleiðis + at + bæði + tekstir + , + tøl + , + myndlar + o.a. + verða + viðgjørd + í + próvtøkuni + . + + + Próvhoyrarin + tryggjar + , + at + næmingurin + fær + møguleika + at + førka + seg + av + tí + endurgevandi + stiginum + upp + á + tað + viðgerandi + og + metandi + stigið + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 9. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + og + neyvt + . + + + Próvtakarin + er + sera + virkin + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Próvtakarin + kemur + framúr + væl + kring + evnið + , + við + bert + fáum + ella + ongum + týðandi + manglum + . + + + Próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + vitan + og + hugtøk + í + lærugreinini + og + dugir + at + nýta + fleiri + arbeiðshættir + til + at + viðgera + og + meta + um + . + + + Hann + megnar + eisini + væl + at + flyta + seg + úr + tí + ítøkiliga + í + tað + úrtøkiliga + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + rímiliga + samanhangandi + og + hampuliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + hampuliga + fjølbroytt + og + gott + . + + + Próvtakarin + er + virkin + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Próvtakarin + kemur + kring + evnið + , + tó + við + fleiri + manglum + . + + + Próvtakarin + vísir + innlit + í + vitan + og + hugtøk + í + lærugreinini + og + dugir + at + nýta + arbeiðshættir + til + at + viðgera + og + meta + um + . + + + Hann + megnar + í + ávísan + mun + at + flyta + seg + úr + tí + ítøkiliga + í + tað + úrtøkiliga + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + rímiliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + nøktandi + . + + + Próvtakarin + er + við + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Stuðlaður + kemur + próvtakarin + nøktandi + runt + í + evninum + . + + + Próvtakarin + hevur + avmarkað + innlit + í + vitan + og + hugtøk + í + lærugreinini + og + megnar + nærum + ongar + arbeiðshættir + . + + + Tó + megnar + hann + nøktandi + at + hugleiða + um + ítøkilig + viðurskifti + í + lærugreinini + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støðið + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + allari + undirvísing + eiga + støðisførleikarnir + at + virða + , + at + samskifta + , + at + kanna + og + at + skapa + at + vera + í + fokus + . + + + Hvussu + hetta + verður + framt + í + verki + , + er + tó + ymiskt + frá + lærugrein + til + lærugrein + . + + + Støðisførleikarnir + verða + mentir + við + at + venja + fakligu + førleikarnar + í + mun + til + kravdu + kjarnaøkini + og + ískoytisøkini + . + +

+

+ + Undirvísingin + í + samfelagsfrøði + fevnir + um + trý + ár + , + og + tey + trý + kjarnaøkini + eru + útgreinað + í + tólv + temu + . + + + Tað + kann + vera + freistandi + at + býta + tey + trý + kjarnaøkini + út + á + hvørt + sítt + ár + . + + + Heldur + eiga + øll + trý + kjarnaøki + at + verða + umleið + javnt + vigað + og + umboðað + á + hvørjum + ári + , + soleiðis + at + undirvísingin + verður + innihaldsliga + fjølbroytt + og + gevur + næminginum + høvi + at + menna + seg + yvir + tíð + . + + + Her + er + týðandi + , + at + lærarin + hjálpir + næminginum + at + knýta + sambond + millum + nýggj + og + áður + viðgjørd + evni + , + so + næmingurin + mennir + eina + samfelagsfrøðiliga + heildarfatan + , + umframt + eina + fatan + av + , + at + samfelagið + er + í + støðugari + broyting + . + +

+

+ + Tað + er + ikki + gagnligt + at + gjøgnumganga + hugtøk + og + ástøði + uttan + samanhang + við + veruliga + heimin + . + + + Heldur + eigur + undirvísingin + at + taka + støði + í + veruligum + hendingum + , + ið + síðani + kunnu + skiljast + breiðari + og + djypri + við + at + nýta + samfelagsfrøðilig + hugtøk + og + ástøði + . + + + Tí + er + tað + heldur + ikki + avgerandi + , + hvussu + nógv + hugtøk + , + næmingarnir + læra + , + men + hvussu + hugtøkini + verða + nýtt + til + at + viðgera + týðandi + hendingar + . + + + Tað + hevur + størri + týdning + , + at + næmingarnir + læra + at + nýta + hugtøk + og + ástøði + , + heldur + enn + bert + at + kenna + til + hesi + . + + + Í + samfelagsfrøði + eru + hugtøk + og + ástøði + heldur + ikki + at + meta + sum + avgjørdar + sannroyndir + , + men + meira + sum + eitt + útgangsstøði + at + skilja + heimin + . + + + Tað + eru + fleiri + ástøði + , + sum + kappast + um + somu + evni + , + so + neyðugt + er + at + skilja + hendingar + út + frá + fleiri + ástøðiligum + sjónarhornum + . + +

+

+ + Miðað + verður + ímóti + , + at + næmingarnir + við + at + nýta + samfelagsfrøðilig + hugtøk + og + ástøði + , + sjálvir + megna + at + síggja + munir + og + samanhangir + millum + hendingar + , + ið + fara + fram + í + ymiskum + tíðarskeiðum + og + ymiskum + støðum + . + + + Til + dømis + kunnu + samanhangir + vera + millum + tað + , + ið + hendir + lokalt + og + tað + , + ið + hendir + á + landsstøði + ella + heimsstøði + . + + + Í + hesum + viðfangi + er + samstarv + við + lærugreinir + sum + m.a. + søgu + , + landafrøði + og + átrúnað + ein + møguleiki + . + +

+

+ + Eisini + skal + miðast + ímóti + , + at + næmingurin + fær + eina + fatan + av + , + at + hann + bæði + verður + ávirkaður + av + samfelagnum + , + men + eisini + kann + ávirka + samfelagið + . + + + Hetta + merkir + m.a. + , + at + næmingurin + fær + eina + holla + fatan + av + fólkaræðisligum + virðum + og + mannagongdum + , + eins + og + næmingurin + eigur + at + skilja + , + at + ymisk + menniskju + , + eins + og + ymiskir + næmingar + , + kunnu + síggja + og + skilja + somu + viðurskifti + sera + ymiskt + , + og + at + til + ber + at + fáa + breiðari + felags + innlit + gjøgnum + fakliga + samtalu + . + + + Næmingurin + eigur + at + gerast + greiður + um + , + at + einstaklingar + og + felagsskapir + mynda + samfelagið + , + og + at + størri + skipanir + og + mynstur + eisini + ávirka + , + hvussu + hesi + virka + saman + . + + + Somuleiðis + eigur + næmingurin + at + fáa + innlit + í + tey + standandi + stríðsmál + og + ósemjur + , + sum + eru + í + samfelagnum + , + men + eisini + , + at + samfelagið + er + ein + felagsskapur + við + semjum + og + samanhaldi + . + +

+

+ + Hóast + temuni + eru + sett + greitt + upp + , + ber + tó + væl + til + at + tillaga + tey + , + eins + og + til + ber + at + samantvinna + temu + við + onnur + temu + ella + við + ískoytisøki + . + + + Tó + er + týðandi + , + at + øll + temu + í + síðsta + enda + verða + nøkulunda + javnt + vigað + , + so + at + ávís + fakøki + ikki + detta + niðurímillum + . + +

+

+ + Fakligu + førleikarnir + skulu + ikki + gjøgnumgangast + í + sambandi + við + hvørt + einasta + tema + , + men + týðandi + er + , + at + allir + fakligu + førleikarnir + verða + vandir + í + hvørjum + skúlaári + soleiðis + , + at + næmingarnir + fáa + høvi + at + endurtaka + og + tillaga + førleikarnar + og + seta + teir + í + samband + við + onnur + evni + . + + + Sum + dømi + eiga + næmingar + á + øllum + floksstigum + at + gera + samrøður + og + spurnakanningar + . + + + Tá + ber + til + at + krevja + meiri + av + næmingunum + tað + síðsta + árið + . + + + Millum + annað + eigur + at + verða + miðað + ímóti + , + at + næmingarnir + kenna + seg + tryggar + at + leggja + síni + úrslit + og + meiningar + fram + fyri + øðrum + næmingum + . + + + Tí + eigur + at + vera + møguligt + hjá + næmingum + at + koma + við + fakligum + viðmerkingum + og + egnum + meiningum + . + + + Lærarin + eigur + saman + við + næmingunum + at + menna + eina + undrandi + , + forvitna + og + skapandi + floksmentan + , + har + tað + er + loyvt + at + hugsa + fjølbroytt + heldur + enn + at + avmarka + seg + til + ávísar + arbeiðshættir + . + + + Best + er + , + um + næmingarnir + fáa + høvi + at + menna + sína + egnu + vitan + við + støði + í + síni + undran + , + og + her + eigur + lærarin + eisini + at + stuðla + og + vegleiða + næmingunum + í + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + bæði + tá + talan + er + um + at + gera + kanningar + , + savna + dátur + og + tá + framløgur + verða + fyrireikaðar + . + +

+

+ + Samfelagsfrøði + er + ein + lærugrein + , + sum + vendir + sær + úteftir + . + + + Næmingarnir + eiga + at + sleppa + út + í + samfelagið + at + gera + kanningar + og + eygleiðingar + . + + + Eisini + skal + bera + til + at + skipa + fyri + útferðum + , + og + mælt + verður + til + at + nýta + tíðina + , + sum + er + sett + av + til + ískoytisøkini + til + hetta + endamál + . + + + Hóskiligt + er + at + undirvísa + umleið + ein + fimtapart + av + tíðini + uttan + fyri + skúlagátt + . + + + Tó + ber + eisini + til + at + arbeiða + meiri + verkætlanarkent + í + skúlanum + ístaðin + . + + + Eisini + ber + til + at + arbeiða + við + tvørfakligum + ískoytisøkjum + í + samstarvi + við + aðrar + lærugreinar + t.d. + við + at + skipa + fyri + heildagsútferðum + til + t.d. + fyritøkur + , + politiskar + stovnar + , + áhugamálsfelagsskapir + o.tíl. + Hetta + kann + eisini + síggjast + sum + ein + liður + í + at + menna + møguleikarnar + hjá + næminginum + sjálvum + at + vinna + sær + ávirkan + í + samfelagnum + . + +

+

+ + Ongar + innlatingar + eru + í + samfelagsfrøði + , + men + næmingarnir + eiga + at + arbeiða + við + ymiskum + venjingum + í + skúlanum + . + + + Slíkar + venjingar + kunnu + bæði + gerast + hvør + sær + ella + í + bólkum + . + + + Hesar + eiga + í + stóran + mun + at + verða + lagdar + fram + fyri + øðrum + næmingum + , + soleiðis + at + øll + kunnu + læra + av + hvør + øðrum + , + eins + og + munnlig + framløga + í + sær + sjálvum + er + ein + týðandi + fakligur + førleiki + . + + + Hóast + til + ber + at + gera + førleikavenjingar + á + pappíri + , + eiga + næmingarnir + eisini + at + læra + at + nýta + telduforrit + at + seta + upp + tøl + , + myndlarl + o.tíl. + Týðandi + er + eisini + , + at + næmingarnir + ikki + fáa + alt + tilfar + frá + læraranum + , + men + eisini + sleppa + at + leita + fram + tilfar + sjálvir + m.a. + á + internetinum + ella + á + skúlabókasavninum + . + + + At + skjalfesta + og + vísa + á + keldur + er + ein + sjálvsagdur + táttur + , + sum + næmingarnir + eiga + at + skilja + í + mun + til + ta + vitan + , + teir + útvega + sær + . + + + Eisini + eigur + at + vera + tosað + um + keldukritikk + í + mun + til + tilfarið + , + næmingarnir + finna + . + +

+

+ + Í + tann + mun + skúlin + ella + einstaki + lærarin + metir + tað + vera + hóskiligt + ber + eisini + til + at + geva + næminginum + heimaarbeiði + . + + + Tó + má + heimaarbeiðið + altíð + vera + knýtt + at + einum + endamáli + , + ið + verður + gjørt + næminginum + greitt + , + tá + hann + fær + arbeiði + fyri + at + gera + heima + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinir + . + + + Hóast + skrivligar + innlatingar + ikki + eru + partur + av + samfelagsfrøði + ber + til + at + samstarva + við + aðrar + lærugreinar + um + skrivligar + uppgávur + ella + verkætlanir + t.d. + við + føroyskt + , + søgu + ella + støddfrøði + . + + + Eisini + kann + slíkt + tvørfakligt + samstarv + vera + við + til + at + menna + skapandi + evni + og + KT-førleikar + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + , + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinar + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinirnar + sum + partar + av + størri + heild + , + og + tað + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Hóast + førleikamálini + fyri + samfelagsfrøði + eru + ásett + fyri + , + hvat + næmingurin + megnar + eftir + loknan + 9. + flokk + og + harvið + ikki + eru + skipað + í + ávegismál + fyri + hvørt + skúlaár + sær + , + eigur + undirvísingin + at + verða + fyriskipað + , + so + at + torleikastigið + økist + gjøgnum + tey + trý + árini + . + + + Hóast + arbeitt + verður + á + fleiri + taksonomiskum + stigum + gjøgnum + øll + árini + , + kann + hetta + gerast + á + ymiskum + torleikastigum + . + + + Verður + hugt + eftir + fakligum + førleikunum + í + hesi + námsætlan + sæst + , + at + til + ber + at + menna + førleikar + bæði + á + grundleggjandi + og + framhaldandi + stigi + . + + + Við + at + endurtaka + fakligu + førleikarnar + , + verða + førleikarnir + bæði + neyvari + , + fjølbroyttari + og + meira + nýskapandi + . + + + Serligur + dentur + verður + lagdur + á + at + menna + sjálvstøðuga + arbeiðslagið + hjá + næminginum + . + +

+

+ + Tað + er + ein + sannroynd + , + at + allir + næmingar + ikki + hava + somu + fortreytir + , + og + tískil + er + neyðugt + , + at + lærarin + loyvir + , + at + venjingar + kunnu + loysast + á + ymiskum + stigum + , + tó + at + dugnaligastu + næmingarnir + altíð + mugu + hava + møguleika + at + røkka + einari + fullfíggjaðari + førleikamenning + , + ið + vil + geva + besta + støðumetið + ella + próvmetið + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + sær + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + Næmingurin + eigur + at + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + at + læra + í + grundini + er + . + + + Eisini + eigur + næmingurin + at + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + + + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + sína + egnu + læring + . + + + Næmingurin + verður + regluliga + gjørdur + varugur + við + týdningin + av + førleikamálunum + , + og + hvussu + hann + kann + røkka + málunum + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Góð + undirvísing + er + fjølbroytt + og + mennir + næmingin + á + ymiskan + hátt + . + + + Arbeiðshættir + taka + støði + í + fakligu + førleikunum + og + kunnu + m.a. + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsvenjingar + , + næmingaframløgur + , + kjak + í + flokkinum + , + bólkaarbeiði + , + rolluspøl + , + fakliga + lesing + , + verkætlanir + og + at + kanna + og + leita + sær + vitan + . + + + Hevur + lærarin + tøkniligan + førleika + til + tað + , + ber + eisini + til + at + arbeiða + við + heimasíðum + , + umframt + við + ljóð + - + ella + kykmyndatilfari + ( + audio + / + video + ) + . + + + Miðast + skal + ímóti + , + at + næmingarnir + bæði + læra + at + arbeiða + við + tekstasløgum + og + við + taltilfari + . + + + Kvalitativir + og + kvantitativir + arbeiðshættir + eiga + at + vigast + rímiliga + javnt + . + +

+

+ + Sum + nevnt + , + eru + ongar + skrivligar + innlatingar + . + + + Kortini + verður + nógv + ymiskt + tilfar + framleitt + í + undirvísingini + , + og + eigur + lærarin + at + síggja + til + , + at + tilfarið + verður + goymt + á + ein + slíkan + hátt + , + at + tað + lættliga + kann + fáast + til + vega + aftur + seinni + . + + + Hetta + kann + gerast + gjøgnum + talgildar + mappuskipanir + , + men + kann + eisini + leggjast + í + fysiskar + mappur + . + + + Hesin + mátin + at + brúka + skjalamappu + kann + bæði + nýtast + til + seinni + verkætlanir + ella + próvtøkur + , + men + er + eisini + ein + liður + í + venjingini + hjá + næminginum + at + menna + seg + fakliga + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymisku + arbeiðsháttunum + er + fyrst + og + fremst + at + menna + fakligu + førleikarnar + og + harvið + ogna + sær + vitan + um + kjarnaøki + og + ískoytisøki + , + samstundis + sum + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + sína + egnu + læring + . + +

+

+ + Av + tí + at + samfelagsfrøði + er + ein + tíðarbær + lærugrein + , + eigur + dentur + at + verða + lagdur + á + hendingar + , + sum + eru + uppi + í + tíðini + , + ið + m.a. + kunnu + taka + støði + í + upplivingum + hjá + næmingunum + ella + fjølmiðlafrásøgn + . + + + Tí + skulu + hendingar + , + sum + eru + uppi + í + tíðini + , + knýtast + at + ástøðiligum + hugtøkum + og + myndlum + . + + + Flestu + mál + kunnu + síggjast + úr + ymiskum + sjónarhornum + , + og + harvið + kunnu + ymisk + hugtøk + og + myndlar + knýtast + at + hendingunum + . + + + Tað + er + sera + avgerandi + , + at + næmingarnir + ikki + bert + síggja + samfelagsliga + veruleikan + úr + sínum + egna + sjónarhorni + , + men + gjøgnum + hugtøk + fáa + innlit + í + viðurskifti + , + teir + annars + ikki + høvdu + fingið + . + +

+

+ + Eisini + hevur + tað + týdning + , + at + mál + ikki + einans + verða + umrødd + og + viðgjørd + sundurskild + , + men + verða + sett + í + ein + størri + samanhang + og + knýtt + at + teimum + rákum + , + sum + eru + . + + + Flestu + samfelagsligar + hendingar + eru + ikki + stakhendingar + , + men + ein + liður + í + eini + longri + søguligari + gongd + . + + + Næmingarnir + eiga + at + skilja + , + at + ein + hending + ikki + bert + er + ein + endalig + støða + , + men + ein + liður + í + eini + broyting + . + + + Úr + einum + fólkaræðisligum + sjónarmiði + eigur + næmingurin + sostatt + at + skilja + , + at + núverandi + samfelagsstøða + er + eitt + úslit + av + fortíðar + gerðum + og + avgerðum + , + og + at + næmingurin + í + framtíðini + sjálvur + kann + vera + við + til + at + ávirka + , + hvar + rákið + fer + . + + + Samfelagsfrøði + er + tó + ikki + søga + , + og + tað + snýr + seg + tí + ikki + um + at + samanseta + langar + søgugongdir + , + men + heldur + um + at + knýta + verandi + støði + til + myndlar + , + ið + sýna + ymisk + samfelagslig + menningarstøði + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + verða + næmingarnir + eggjaðir + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-smid_4_10_00052.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-smid_4_10_00052.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b824ff5551f4643c2a18038cb8f2c297f2e9c21e --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-smid_4_10_00052.xml @@ -0,0 +1,6965 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Smíð 4-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 5136 words + 5765 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-a816958927a807dad81f + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Smíð 4-10 + namsaetlanir-a816958927a807dad81f + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/smid-4-10.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/smid-4-10.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Smíð 4-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Smíð + 4-10 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Lærugreinin + smíð + hevur + í + høvuðsheitum + sítt + støði + í + tí + kunnleika + og + teimum + royndum + , + gjørdar + eru + við + teimum + handverkum + , + ið + er + tilvirkað + burtur + úr + træi + , + jarni + o.ø. + tilfari + , + eitt + nú + plasti + , + horni + , + beini + , + steini + og + leðri + , + bert + tað + stuðlar + undir + endamálið + við + lærugreinini + . + +

+

+ + Sjálvsagdur + partur + av + undirvísingini + í + smíði + er + at + nýta + tilfar + og + amboð + , + og + tí + mugu + allir + næmingar + eftir + førimuni + læra + at + kenna + og + nýta + tilfar + og + amboð + , + so + teir + gerast + upptiknir + og + fáa + hug + at + arbeiða + við + handaligt + arbeiði + , + bæði + í + sjálvum + arbeiðinum + at + evna + til + og + í + gerandisdegnum + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + lærugreinini + hevur + til + endamáls + +

+

+ + at + næmingurin + varðveitir + og + mennir + áhuga + og + skapandi + evni + síni + at + næmingurin + ognar + sær + ymiskar + tilevningar + - + og + arbeiðshættir + , + so + hann + verður + førur + fyri + at + handfara + amboð + og + tilfar + á + tryggan + og + fullgóðan + hátt + at + næmingurin + ognar + sær + kunnleika + um + fjølbroytt + tilfar + og + møguleikarnar + at + skapa + og + evna + burtur + úr + hesum + tilfari + at + næmingurin + mennir + ans + sín + fyri + útsjónd + og + sniði + , + so + hann + gerst + førur + fyri + at + gera + vandnar + virðismetingar + at + næmingurin + mennir + ans + sín + fyri + tilevnaðum + lutum + , + so + hann + lærir + at + virðismeta + týdning + teirra + at + næmingurin + mennir + síni + evni + at + seta + sín + dám + á + egnu + umstøður + og + á + umhvørvið + sum + heild + , + bæði + innan + - + og + uttandura + at + næmingurin + mennir + síni + evni + at + varða + um + tey + skaptu + virðini + og + virðismikla + sambindingartátt + teirra + millum + fortíð + og + nútíð + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Smíð + er + kravd + lærugrein + í + 4.-6. + flokki + og + valglærugrein + í + 7 + . + , + 8 + . + , + 9. + og + 10. + flokki + . + + + Árliga + klokkutímatalið + í + smíð + er + 30 + tímar + í + 4.-6. + flokki + . + + + Tímatalið + í + 7 + . + , + 8. + og + 9. + flokki + er + 180 + klokkutímar + býtt + yvir + 1 + , + 2 + ella + 3 + ár + . + + + Í + 10. + flokki + , + har + lærugreinin + er + breytalærugrein + , + er + árliga + klokkutímatalið + 140 + . + +

+

+ + Stig + +

+

+ + 4. + fl. + +

+

+ + 5. + fl. + +

+

+ + 6. + fl. + +

+

+ + 7. + fl. + +

+

+ + 8. + fl. + +

+

+ + 9. + fl + +

+

+ + 10. + fl. + +

+

+ + Klokkutímatal + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 140 + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Næmingurin + fer + til + munnliga + próvtøku + bæði + í + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + smíð + hevur + 3 + ymisk + kjarnaøki + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + : + +

+

+ + Sniðgeving + og + verk + +

+

+ + skapandi + sniðgávuhættir + handverkið + hugskot + og + lutur + lutur + og + umhvørvi + persónligi + dámurin + tilfar + , + tøkni + , + litir + og + funktión + fagurfrøðiliga + , + virkisliga + og + samskiftisliga + sjónarhornið + seta + orð + á + sniðgávutilgongdina + arbeiðsgongd + og + arbeiðslýsing + samstarv + , + hjálpsemi + og + ábyrgd + ætlan + og + endamál + við + lutinum + eftirmeting + +

+

+ + Handaligu + arbeiðsøkini + +

+

+ + at + gera + snið + og + framleiða + verk + og + lutir + handilig + tøkni + , + maskinur + og + tól + tilfar + fakheiti + at + leggja + til + rættis + egið + arbeiði + royndir + og + venjingar + í + neyðugari + tøkni + arbeiðshættir + at + sjónliggera + ( + visualisera + ) + og + tilvirka + lutir + trygd + og + heilsukrøv + í + arbeiði + og + arbeiðshøli + arbeiðsstøður + og + arbeiðslag + burðardygd + í + arbeiðsgongdini + +

+

+ + Samfelagsligt + og + mentanarligt + innihald + +

+

+ + týdningurin + av + handaliga + tilvirkaðum + lutum + og + verkum + tilvirkaðir + handverkslutir + av + staðbundnum + uppruna + náttúrugivin + og + mentanarlig + viðurskifti + av + týdningi + sambandið + millum + spurningar + og + greiðsluevni + í + handaverki + og + aðrar + lærugreinar + so + sum + myndlist + , + náttúruvísindi + og + støddfrøði + at + varðveita + , + bøta + , + umvæla + og + endurnýta + tilfar + og + lutir + aðrar + mentanir + og + søgulig + tíðarskeið + at + velja + tilfar + við + náttúrutilfeingi + og + burðardygd + í + huga + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + smíði + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + harumframt + um + at + virða + og + menna + áhugan + fyri + innihaldinum + og + endamálinum + við + lærugreinini + . + + + Undirvísingin + leggur + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á. + Eisini + skal + næmingurin + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lýða + á + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + + + At + orða + seg + munnliga + og + at + samskifta + um + verkligar + trupulleikar + , + seta + spurningar + og + argumentera + og + gera + viðmerkingar + til + hugskot + , + sum + kunnu + stinga + seg + upp + í + arbeiðinum + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + At + lesa + í + smíð + er + at + granska + , + tulka + og + at + hugleiða + um + tekstir + , + sum + eru + knýttir + at + lærugreinini + . + + + At + søkja + , + samanbera + , + skilja + og + at + skipa + upplýsingar + úr + tekningum + , + brúkaravegleiðingum + , + vørulýsingum + , + lýsingum + og + øðrum + upplýsandi + tilfari + . + + + At + orða + seg + skrivliga + í + smíð + er + at + gera + egnar + tekningar + og + mannagongdir + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + um + evnini + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandisspurningar + , + umframt + spurningar + , + ið + eru + av + fyrisitingarligum + slagi + . + + + Førleikin + at + rokna + í + smíð + er + at + kunna + fata + roknihugtøk + . + + + Hetta + er + av + sera + stórum + týdningi + fyri + at + kunna + skilja + eina + tekning + og + eina + vegleiðing + , + tí + í + smíð + gerast + roknihugtøkini + viðkomandi + og + veruleikakend + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + . + + + At + kenna + og + virða + etisku + reglurnar + , + tá + ið + samskift + verður + við + kunningartøkni + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + granska + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + viðurskifti + av + týdningi + fyri + næmingin + og + hansara + umhvørvi + og + náttúruna + . + + + Frá + 1. + floksstigi + skal + næmingurin + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + skal + eggjast + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + yrkis + - + og + fagurbókmentum + og + til + at + fregnast + um + mentanarligar + og + samfelagsligar + spurningar + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + Við + dømum + og + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + ein + sakligan + og + siðiligan + hátt + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læringartilgongd + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + um + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + egin + evni + og + lítir + á + tey + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + at + tekstframleiðsla + er + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflogið + . + +

+

+ + Grundleggjandi + støðisførleikar + í + smíði + eru + at + máta + og + merkja + , + saga + , + hølva + , + snøgga + og + eftirgera + , + skrúva + , + líma + , + negla + , + umframt + at + gera + ymiskar + aðrar + tilvirkingar + so + sum + at + telgja + , + bora + , + raspa + o.s.fr. + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 4.-5 + . + flokkur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + skilja + skapandi + tilgongdina + í + sambandi + við + sniðgeving + , + sum + fevnir + um + íblástur + og + hugskot + , + tilrættislegging + , + fremjan + og + eftirmeting + sjálvstøðugt + at + geva + seg + til + kennar + við + skapandi + handverki + við + vegleiðing + at + arbeiða + sambært + síni + ætlan + og + at + fremja + verkætlanina + í + samsvari + við + trygdarkrøvini + grundleggjandi + smíðtøkni + , + kennir + tey + týdningarmestu + hugtøkini + og + tilfarssløgini + at + gera + lutir + við + støði + í + egnum + hugskotum + at + sniðgeva + við + persónligum + dámi + at + arbeiða + við + langtíðarsýni + , + bæði + í + bólki + og + einsamallur + at + nýta + umhvørvið + og + umheimin + sum + keldu + til + íblástur + at + nýta + KT + og + miðlar + í + arbeiðsgongdini + +

+

+ + 6.-7 + . + flokkur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + skilja + skapandi + tilgongdina + í + sambandi + við + sniðgeving + , + sum + fevnir + um + íblástur + og + hugskot + , + tilrættislegging + , + fremjan + og + eftirmeting + sjálvstøðugt + at + geva + seg + til + kennar + við + skapandi + handverki + við + vegleiðing + at + arbeiða + sambært + síni + ætlan + og + at + fremja + verkætlanina + í + samsvari + við + trygdarkrøvini + grundleggjandi + smíðtøkni + , + kennir + tey + týdningarmestu + hugtøkini + og + tilfarssløgini + at + gera + lutir + við + støði + í + egnum + hugskotum + at + sniðgeva + við + persónligum + dámi + at + arbeiða + við + langtíðarsýni + , + bæði + í + bólki + og + einsamallur + at + nýta + umhvørvið + og + umheimin + sum + keldu + til + íblástur + at + nýta + KT + og + miðlar + í + arbeiðsgongdini + +

+

+ + 8.-9 + . + flokkur + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + skilja + skapandi + tilgongdina + í + sambandi + við + sniðgeving + , + sum + fevnir + um + íblástur + og + hugskot + , + tilrættislegging + , + fremjan + og + eftirmeting + sjálvstøðugt + at + geva + seg + til + kennar + við + skapandi + handverki + at + arbeiða + sambært + síni + ætlan + og + at + fremja + verkætlanina + í + samsvari + við + trygdarkrøvini + , + er + røkin + og + við + til + at + fremja + trivnaðin + í + arbeiðsumhvørvinum + grundleggjandi + smíðtøkni + , + kennir + tey + týdningarmestu + hugtøkini + og + tilfarssløgini + , + so + at + luturin + gerst + liðugur + sambært + endamálinum + í + verkætlanini + við + vegleiðing + at + nýta + framkomna + tøkni + í + arbeiðinum + og + skilur + tøknilig + hugtøk + og + skipanir + , + umframt + hvussu + hesi + verða + nýtt + at + gera + lutir + við + støði + í + egnum + hugskotum + at + sniðgeva + við + persónligum + dámi + at + arbeiða + við + langtíðarsýni + , + bæði + í + bólki + og + einsamallur + at + nýta + umhvørvið + og + umheimin + sum + keldu + til + íblástur + at + nýta + kunnleika + og + førleikar + úr + øðrum + lærugreinum + at + nýta + KT + og + miðlar + í + arbeiðsgongdini + +

+

+ + Næmingurin + skal + menna + hesar + smíðhættir + tey + trý + árini + , + hann + gongur + í + framhaldsdeildini + frá + 8. + til + 10. + flokk + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + eisini + duga + at + nýta + øll + vanlig + amboð + á + rættan + hátt + og + vera + førur + fyri + at + loysa + uppgávur + í + gerandisdegnum + . + + + Um + næmingurin + eftir + lokið + prógv + fer + handverkaravegin + , + eigur + undirvísingin + í + fólkaskúlanum + at + síggjast + aftur + og + vera + ein + fyrimunur + hjá + honum + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + verður + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmettur + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + , + munnlig + upplegg + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvussu + og + hvørjum + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Eingin + fyrireikingartíð + er + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningar + verða + settir + við + støði + í + verkætlanini + , + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + . + +

+

+ + Støðið + undir + próvtøkuni + er + ein + verkætlan + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + teir + seinastu + 10 + klokkutímarnar + í + lærugreinini + í + skúlaárinum + , + og + sum + verður + lýst + í + einari + frágreiðing + , + próvtakarin + hevur + gjørt + . + + + Verkætlanin + tekur + støði + í + loggbók + , + har + lýst + verða + m.a. + arbeiðshættir + , + tilgongd + og + tilfar + . + + + Við + støði + í + verkætlanini + verður + arbeitt + við + at + tilevna + ein + handaligan + lut + , + ið + verður + grundarlag + undir + próvhoyring + . + +

+

+ + Til + próvhoyringina + verður + alt + tilfarið + í + sambandi + við + verkætlanina + ( + loggbók + , + frágreiðing + umframt + handaligi + luturin + ) + lagt + fram + , + og + próvhoyrari + og + próvdómari + umrøða + verkætlanina + og + samlaðu + tilgongdina + við + próvtakaran + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + í + seinasta + lagi + 10 + dagar + undan + próvtøku + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + verkætlanini + . + + + Verkætlanin + skal + vera + vald + soleiðis + , + at + hon + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Verkætlanin + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligu + tilgongdini + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + verkætlanina + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugur + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + verkætlanini + , + seta + verkætlanina + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + at + síggja + verkætlanina + í + frásjón + . + +

+

+ + Dentur + verður + í + dømingini + lagdur + á + , + at + próvtakarin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + hugskotinum + í + verkætlanini + at + greiða + frá + vali + av + tilfari + at + greiða + frá + arbeiðsgongdini + í + sambandi + við + gerð + av + lutinum + at + greiða + frá + ymiskum + avbjóðingum + í + tilgongdini + at + seta + handaliga + lutin + í + frásjón + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 9. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + , + gott + og + neyvt + . + + + Næmingurin + er + virkin + og + skarar + framúr + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + og + mett + við + sjálvstøðugum + arbeiði + , + hegni + og + yvirliti + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + í + útbúgvingini + er + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settum + krøvum + er + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + mettar + og + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + stórum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + sett + krøv + við + ótýðandi + ella + ongum + manglum + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + heilt + gott + tak + á + framferð + og + háttalagi + , + hevur + heilt + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + hegnisliga + at + nýta + royndir + , + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + samanhangandi + og + rímiliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + rímiliga + fjølbroytt + og + gott + . + + + Næmingurin + er + virkin + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + , + og + mett + við + ávísum + manglum + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + rímiligt + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + rímiliga + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fagliga + mettar + og + í + rímiligan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + rímiliga + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + ávísum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + í + ávísan + mun + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + tak + á + framferðarhátti + og + háttalagi + , + hevur + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + væl + at + nýta + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Næmingurin + er + ikki + serliga + virkin + undir + yrkisligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + fullførd + og + lýst + , + men + vitanin + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + minni + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + illa + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + í + minni + mun + mettar + og + í + lítlan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + illa + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + uttan + stórvegis + umhugsan + , + og + lýkur + í + minni + mát + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + ikki + heilt + tak + á + háttalagi + og + dugir + heldur + ikki + væl + at + nýta + vitan + , + royndir + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 10. + flokkur + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + verður + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmettur + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + , + munnlig + upplegg + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvussu + og + hvørjum + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + + + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Eingin + fyrireikingartíð + er + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningar + verða + settir + við + støði + í + verkætlanini + , + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + . + +

+

+ + Grundarlagið + undir + próvtøkuni + er + ein + verkætlan + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + teir + seinastu + 16 + klokkutímarnar + í + lærugreinini + í + skúlaárinum + , + og + sum + verður + lýst + í + einari + frágreiðing + . + + + Verkætlanin + tekur + støði + í + loggbók + , + har + lýst + verður + m.a. + arbeiðshættir + , + tilgongd + og + tilfar + . + + + Við + støði + í + verkætlanini + verður + arbeitt + við + at + tilevna + ein + handaligan + lut + , + ið + verður + grundarlag + undir + próvhoyring + . + +

+

+ + Til + próvhoyringina + verður + alt + tilfarið + í + sambandi + við + verkætlanina + ( + frágreiðing + og + handaligi + luturin + ) + umframt + loggbók + lagt + fram + , + og + próvhoyrari + og + próvdómari + umrøða + verkætlanina + og + samlaðu + tilgongdina + við + próvtakaran + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningar + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.t + . + + + frá + bæði + kjarnutilfarinum + og + ískoytistilfarinum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + teir + seinastu + 16 + klokkutímarnar + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + í + seinasta + lagi + 10 + dagar + undan + próvtøku + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + kendum + , + ótillagaðum + tilfari + , + og + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Dentur + verður + í + próvdømingini + lagdur + á + , + at + próvtakarin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + samlaða + arbeiðnum + gjøgnum + árið + við + støði + í + loggbókini + at + lýsa + hugskotið + og + íblásturin + til + hugskotið + at + lýsa + arbeiðsgongdini + í + verkætlanini + at + lýsa + verkætlanina + at + greiða + frá + fyrimunum + og + vansum + í + sambandi + við + val + av + tilfari + at + greiða + frá + gongdini + og + eftirmeta + at + síggja + verkætlanina + í + frásjón + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 10. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Famúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + , + gott + og + neyvt + . + + + Næmingurin + er + virkin + og + skarar + framúr + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + og + mett + við + sjálvstøðugum + arbeiði + , + hegni + og + yvirliti + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + í + útbúgvingini + er + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settum + krøvum + er + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + mettar + og + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + stórum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + sett + krøv + við + ótýðandi + ella + ongum + manglum + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + heilt + gott + tak + á + framferð + og + háttalagi + , + hevur + heilt + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + hegnisliga + at + nýta + royndir + , + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + samanhangandi + og + rímiliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + rímiliga + fjølbroytt + og + gott + . + + + Næmingurin + er + virkin + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + væl + løgd + til + rættis + , + fullførd + , + og + mett + við + ávísum + manglum + , + og + vitan + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + rímiligt + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + rímiliga + væl + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fagliga + mettar + og + í + rímiligan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + rímiliga + væl + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + við + ávísum + umhugsni + og + við + nýtslu + av + hóskandi + arbeiðsháttum + og + lýkur + í + ávísan + mun + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + tak + á + framferðarhátti + og + háttalagi + , + hevur + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + væl + at + nýta + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Næmingurin + er + ikki + serliga + virkin + undir + yrkisligu + samrøðuni + . + + + Verkætlanin + er + fullførd + og + lýst + , + men + vitanin + frá + øðrum + lærugreinum + er + í + minni + mát + tikin + við + . + +

+

+ + Grundgevingin + fyri + valdu + loysnini + og + settu + krøvunum + er + illa + grundað + , + og + tær + teknisku + avleiðingarnar + av + loysnini + eru + fakliga + í + minni + mun + mettar + og + í + lítlan + mun + sæddar + í + frásjón + í + sambandi + við + týðandi + evni + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Verkliga + uppgávan + er + illa + lýst + bæði + ástøðiliga + og + verkliga + . + + + Hon + er + útint + uttan + stórvegis + umhugsan + , + og + lýkur + í + minni + mát + sett + krøv + . + +

+

+ + Næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + ikki + heilt + tak + á + háttalagi + og + dugir + heldur + ikki + væl + at + nýta + vitan + , + royndir + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støði + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + , + tað + kann + vera + sniðgeving + og + verk + , + handaligu + arbeiðsøkini + ella + samfelagsligt + og + mentanarligt + innihald + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + , + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + vera + skipaður + inn + í + dagligu + undirvísingina + og + í + fakligu + heildina + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + menna + seg + í + skrivitilgongdini + og + í + stigum + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + . + + + Somuleiðis + skal + verða + borið + so + í + bandi + , + at + skrivlig + avrik + í + øðrum + lærugreinum + eisini + kunnu + vera + partur + av + skrivligum + avrikum + í + lærugreinini + handarbeiði + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + gevur + tað + næminginum + eina + greiðari + fatan + av + tí + týdningi + , + skriviførleiki + hevur + fyri + alt + skrivligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + tað + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgongdin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + tann + týdning + , + sum + lærugreinin + handarbeiði + hevur + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskar + spurningar + í + sambandi + við + handarbeiði + , + og + t.d. + tá + ið + visuell + marknaðarføring + verður + gjørd + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + greiða + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + serstakliga + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + handarbeiði + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + skapandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + kjarnaøkjunum + , + ið + lærugreinin + byggir + á + , + og + at + samstarva + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + tekstir + og + tekstsløg + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + handarbeiði + skulu + ymiskir + arbeiðshættir + verða + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + førleiki + næminganna + økist + , + og + teir + gerast + meira + sjálvstøðugir + í + lærugreinini + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + granska + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + handarbeiði + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + søgu + , + tekstframleiðslu + , + bókmentaligum + hugtøkum + , + málsøgu + og + samfelag + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinar + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + partar + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Skrivlig + avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + í + handarbeiði + fevnir + um + at + duga + at + seta + orð + á + eina + verkætlan + , + at + leggja + verkætlanina + til + rættis + og + at + gera + tað + møguligt + hjá + næminginum + at + fremja + verkætlanina + . + + + Eisini + letur + skrivligi + parturin + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + , + at + skrivligt + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + , + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + . + +

+

+ + Í + teimum + meira + bókligu + lærugreinunum + skal + næmingurin + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + . + + + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + hugsa + um + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-soga_og_samtid_4_10_00037.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-soga_og_samtid_4_10_00037.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e91970a34d2dcc0ffc501264e461eae736e9c456 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-soga_og_samtid_4_10_00037.xml @@ -0,0 +1,6801 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Søga og samtíð 4-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 5047 words + 5663 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-808db37b4932433ea636 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Søga og samtíð 4-10 + namsaetlanir-808db37b4932433ea636 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/soega-og-samtid-4-9.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/soega-og-samtid-4-9.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Søga og samtíð 4-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Søga + og + samtíð + 4-10 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Søga + snýr + seg + um + , + hvussu + fólk + hava + livað + saman + , + og + hvussu + tey + hava + virkað + í + mun + til + samfelag + og + náttúru + frá + fornøld + til + okkara + dagar + . + + + Søga + gevur + vitan + um + hendingar + og + menningargongdir + og + um + , + hvussu + viðurskifti + og + hendingar + hanga + saman + . + + + Søga + er + við + til + at + skapa + ein + felags + uppruna + fyri + menningina + av + samleika + og + tilviti + . + + + Kjarnin + í + søgu + er + at + tulka + tær + slóðir + , + sum + søguliga + gongdin + hevur + lagt + eftir + seg + , + og + hvussu + tulkingar + av + søguni + verða + nýttar + . + + + Søga + er + bæði + ein + hugvísindalig + og + ein + samfelagsfaklig + lærugrein + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Endamálið + við + undirvísingini + í + søgu + og + samtíð + er + : + +

+

+ + at + næmingurin + styrkir + søgutilvit + og + samleika + sín + at + næmingin + skilir + , + at + hann + er + partur + av + søguni + , + og + at + hann + skapar + søgu + , + so + at + hann + gerst + virkin + í + einum + fólkaræðisligum + samfelag + at + arbeiða + við + samspælinum + millum + fortíð + , + nútíð + og + framtíð + , + so + at + næmingurin + skal + skyna + á + lívi + og + lívskorum + menniskjans + í + skiftandi + tíðum + at + næmingurin + mennir + evni + síni + at + taka + støðu + til + egna + mentan + og + at + skilja + aðrar + mentanir + og + samspæl + menniskjans + við + náttúruna + at + næmingurin + verður + førur + fyri + at + ímynda + sær + søguligu + gongdina + frá + upphavi + til + dagin + í + dag + , + so + hann + við + tíðarfatan + síni + gerst + førur + fyri + betur + at + skilja + øll + onnur + evni + í + tíðarskipan + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Undirvísingin + í + søgu + og + samtíð + fevnir + um + 4.-10. + flokk + í + fólkaskúlanum + , + harav + lærugreinin + er + kravd + 4.-9. + flokk + . + + + Árliga + klokkutímatalið + er + 30 + fyri + 4. + flokk + , + 60 + fyri + 5. + flokk + , + 30 + fyri + 6. + flokk + og + 60 + klokkutímar + um + árið + fyir + 7.-10. + flokk + . + +

+

+ + Stig + +

+

+ + 10 + +

+

+ + Klokkutímar + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Næmingurin + fer + til + skrivliga + próvtøku + í + kjarnaøkjunum + og + til + munnliga + próvtøku + í + bæði + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + søga + hevur + trý + ymisk + kjarnaøki + , + ið + eru + tey + somu + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + : + +

+

+ + Søga + í + fortíð + og + samtíð + +

+

+ + Tíð + og + rúm + +

+

+ + Tulkan + og + miðlan + +

+

+ + Søga + í + fortíð + og + samtíð + +

+

+ + Kjarnaøkið + søga + í + fortíð + og + samtíð + fevnir + um + hendingar + í + Føroya + søgu + , + Føroya + søgu + í + norðurlendskum + , + evropeiskum + og + alheims + høpi + , + hvussu + fólk + hava + tikið + seg + saman + í + bólkar + og + felagsskapir + , + mentanir + og + mentamót + , + vald + og + rættindi + í + søguligum + og + samtíðar + høpi + , + framleiðsla + , + nýtsla + og + tilfeingi + , + umframt + søga + úr + politiskum + , + sosialum + , + búskaparligum + , + mentanarligum + og + hugmyndafrøðiligum + sjónarhornum + . + + + Søga + í + samtíð + fevnir + harumframt + um + Føroya + politisku + skipan + við + politiskum + flokkum + , + vali + , + almennari + fyrisiting + umframt + rættarskipan + . + +

+

+ + Tíð + og + rúm + +

+

+ + Kjarnaøkið + tíð + og + rúm + fevnir + um + søguligar + hendingar + , + tíðarskeið + og + tað + at + seta + søguligar + hendingar + í + tíðarrøð + og + landafrøðiligt + høpi + . + + + Aðaltættirnir + í + hesum + kjarnaøki + eru + týdningarmiklar + hendingar + , + tíðarskeið + og + samfelagsmenning + bæði + í + føroyskari + søgu + og + heimssøgu + við + serligum + denti + á + evropiska + søgu + . + + + Umrøtt + verður + , + hvussu + hendingar + eru + knýttar + at + søguligum + tíðarskeiðum + . + + + Tey + vanligastu + tíðarskeiðini + eru + : + +

+

+ + 1 + . + + + Fyri + 1453 + , + ið + fevnir + um + forngrikska + og + rómverkska + samfelagið + , + føroyskt + landnám + , + evropiska + miðøld + umframt + mentanir + møtast + : + kristin + og + muslimsk + mentan + +

+

+ + 2 + . + + + 1453-1776 + , + ið + fevnir + um + endurburðartíðina + , + siðaskifti + , + upplýsingartíð + og + mentanir + møtast + : + hjálandatøkan + +

+

+ + 3 + . + + + 1776-1914 + , + ið + fevnir + um + kollveltingar + , + fólkaræði + , + tjóðskaparrørslu + , + ídnaðargerð + ( + frá + bóndasamfelag + til + fiskivinnu + - + / + ídnaðarsamfelag + ) + og + mentanir + møtast + : + heimsveldisstevna + ( + imperialisma + ) + +

+

+ + 4 + . + + + 1914-1989 + , + ið + fevnir + um + stríð + millum + hugsjónir + , + vælferðarsamfelag + , + hjálandafrælsi + , + mannarættindi + og + Berlinmúrurin + fellur + +

+

+ + 5 + . + + + Eftir + 1989 + , + ið + fevnir + um + Føroyar + í + alheims + høpi + , + evropisk + sameining + og + alheimsgerð + . + +

+

+ + Tulkan + og + miðlan + +

+

+ + Kjarnaøkið + tulkan + og + miðlan + fevnir + um + at + greina + og + tulka + søguligar + lýsingar + , + og + at + avmarka + søgulig + evni + og + at + seta + spurningar + í + teimum + . + + + Harumframt + fevnir + kjarnaøkið + um + at + nýta + ymiskt + tilfar + og + keldur + , + keldukritikk + , + at + meta + um + hugburð + og + virði + , + ið + eru + grundarlag + undir + søguligum + hendingum + og + samfelagsbroytingum + , + ymisk + hugsan + og + fatan + av + søguni + úr + ymiskum + frásagnum + og + søguligum + lýsingum + , + evnaval + søgufrøðinga + , + ið + broytist + frá + tíð + til + aðra + , + støðið + , + søgufrøðingar + byggja + sínar + greiningar + og + lýsingar + á + , + ávirkan + miðlanna + og + at + royna + at + endurskapa + søguligar + lutir + og + hendingar + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + søgu + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + til + støðutakan + og + sjálvirkni + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + granska + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + í + søgu + um + at + virða + tær + reglur + og + mannagongdir + , + ið + eru + galdandi + fyri + tað + fakliga + arbeiðslagið + í + lærugreinini + , + tað + veri + seg + ástøði + , + háttaløg + o.tíl. + Undirvísingin + leggur + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + nátturutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + eins + og + hann + skal + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + Førleikin + at + samskifta + snýr + seg + í + søgu + um + førleikan + at + bera + fram + sína + hugsan + og + sína + vitan + munnliga + og + skrivliga + , + og + at + lesa + . + + + Lærugreinin + søga + hevur + ein + týðandi + leiklut + í + at + menna + førleika + næmingsins + at + nýta + tøknilig + hugtøk + um + samfelagsmál + . + + + At + samskifta + um + samfelagsmál + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + sum + heild + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + skrivliga + snýr + seg + í + søgu + um + at + greiða + frá + nútíðarhendingum + og + viðurskiftum + , + at + nýta + allýsingar + , + hugtøk + , + ástøði + og + yrkismál + til + at + greiða + frá + orsøkum + og + ávirkanum + í + samfelagnum + . + + + Tað + merkir + at + duga + at + leggja + fram + úrslit + av + egnum + arbeiði + týðiliga + og + skilliga + fyri + øðrum + , + at + duga + at + samskifta + um + egnar + og + annara + framløgur + . + + + Evni + at + orða + seg + skrivliga + og + munnliga + merkir + at + duga + at + gera + sær + tankar + um + áskoðanir + í + tekstum + og + øðrum + miðlum + , + umframt + at + próvføra + og + kjakast + um + virði + í + upplýsingum + og + keldum + , + tilgitingum + ( + hypotesum + ) + og + myndlum + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + snýr + seg + í + søgu + um + at + seta + seg + inn + í + , + granska + , + tulka + og + grunda + um + fakligar + tekstir + við + vaksandi + torleikastigi + . + + + At + duga + at + lesa + í + søgu + snýr + seg + eisini + um + at + viðgera + og + nýta + fjølbroytta + vitan + , + ein + hevur + ognað + sær + úr + filmum + , + ritmyndum + , + talvum + o.s.fr. + Fyri + at + skilja + og + virkin + taka + lut + í + egnum + samfelagi + , + er + eisini + neyðugt + at + duga + at + lesa + og + leita + sær + vitan + í + handbókum + , + skrivligum + keldum + ( + bløðum + , + tíðarritum + ) + og + interneti + og + meta + vandaliga + um + hesi + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + í + søgu + um + at + viðgera + og + samanbera + taltilfar + um + faklig + høvuðsevni + og + at + nýta + , + tulka + og + gera + talvur + og + ritmyndaligar + framløgur + . + + + Rokning + í + søgu + merkir + eisini + at + gera + nøgdarligar + kanningar + og + viðgera + taltilfar + hagfrøðiliga + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + KT + snýr + seg + í + søgu + um + at + gera + útrokningar + , + leita + sær + vitan + , + kanna + heimasíður + og + kelduvirði + teirra + og + velja + út + viðkomandi + vitan + um + yrkislig + evni + / + temu + . + + + KT-førleikar + merkir + eisini + at + kenna + persónsvernd + og + uppihavsrættindi + og + duga + at + nýta + og + fylgja + reglum + og + mannagongdum + fyri + samskifti + á + internetinum + . + + + At + nýta + talgild + samskiftis + - + og + samstarvstól + merkir + at + tilevna + , + vísa + og + útgeva + egna + og + felags + margmiðlaframleiðslu + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Vit + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + okkum + í + lívinum + . + + + At + kanna + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + til + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + samfelagslig + viðurskifti + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + og + kunnleika + í + bókmentum + , + handbókum + , + tíðarritum + , + á + internetinum + , + umframt + at + gera + verkligar + uppgávur + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísinigini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læring + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + um + at + gera + næmingin + tilvitaðan + um + og + líta + á + egin + evni + so + , + at + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + tøknin + saman + við + samskiftisloysnum + hevur + verið + við + til + at + broytt + lívsáskoðan + , + mentan + og + samfeløg + . + +

+

+ + Næmingurin + evnar + at + orða + spurningar + og + at + seta + fram + tilhugsanir + , + sum + kunnu + verða + kannaðar + , + próvføra + og + skifta + orð + um + hetta + við + atliti + at + øðrum + tilhugsanum + . + + + Tað + merkir + , + at + næmingurin + skal + vera + við + í + samrøðum + , + samskifta + um + hugskot + og + tosa + um + spurningar + og + hugsandi + loysnir + við + onnur + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + læra + , + at + verkligar + royndir + og + frágreiðingar + um + tøknilig + viðurskifti + eru + ein + partur + av + skapandi + tilgongdini + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflog + . + + + Við + at + arbeiða + við + myndlum + lærir + næmingurin + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 4. + flokkur + +

+

+ + Søga + í + fortíð + og + samtíð + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + At + sansa + og + uppliva + søguligar + slóðir + í + nærumhvørvinum + At + siga + frá + úr + Føroya + søgu + og + staðsøgu + út + frá + hendingum + og + persónum + At + greiða + frá + lívskorum + hjá + ættarliðum + fyrr + og + nú + . + +

+

+ + Tíð + og + rúm + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + hugtakinum + ” + tíð + ” + við + at + arbeiða + við + t.d. + ” + fyrr + og + nú + ” + at + greiða + frá + muninum + millum + fortíð + , + nútíð + og + framtíð + og + hvussu + tey + samspæla + at + endurgeva + og + siga + frá + hendingum + í + Føroya + søgu + at + gera + sær + eina + fatan + av + , + hvussu + søguligar + hendingar + verða + skipaðar + í + tíðarrøð + og + knýta + tær + at + egnum + lívsviðurskiftum + . + +

+

+ + Tulkan + og + miðlan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + søguligum + lutum + , + persónum + og + hendingum + við + egnum + orðum + at + endurskapa + lutir + , + persónar + og + hendingar + úr + søguni + at + leggja + fram + søguligar + hendingar + í + ymsum + málbúnum + at + greiða + frá + sambandinum + millum + ognarstøðu + og + gerandislív + í + søguligum + høpi + at + leita + fram + vitan + um + fortíðina + úr + ymiskum + miðlum + . + +

+

+ + 6. + flokkur + +

+

+ + Søga + í + fortíð + og + samtíð + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + undrast + og + fregnast + um + søgulig + evni + og + at + greiða + frá + teimum + at + siga + frá + føroyskum + ognarviðurskiftum + og + valdsbýti + í + søguligum + høpi + at + greiða + frá + norðurlendskari + og + evropiskari + søgu + og + sambandinum + við + aðrar + mentanir + at + seta + viðkomandi + spurningar + og + grundgeva + fyri + teimum + søkja + sær + upplýsingar + um + søgulig + evni + . + +

+

+ + Tíð + og + rúm + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + síggja + , + at + hugtakið + ” + tíð + ” + er + treytað + av + umstøðum + at + gera + tíðarlinju + og + seta + hendingar + og + persónar + heima + og + úti + inn + í + og + skapa + heildarfatan + at + viðgera + spurningar + / + temu + / + greiðsluevni + úr + evropiskari + søgu + og + heimsøgu + , + sum + hava + týdning + fyri + okkum + í + dag + at + vísa + á + søgulig + tíðarskeið + , + hvat + tey + verða + nevnd + og + at + seta + tey + í + tíðarrøð + og + rætt + samanheingi + . + +

+

+ + Tulkan + og + miðlan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + endurskapa + lutir + , + persónar + og + hendingar + úr + søguni + og + gera + egnar + frásagnir + at + leggja + fram + søguligar + hendingar + í + ymiskum + málbúnum + at + orða + einfaldar + søguligar + spurningar + og + umrøða + ymiskar + tulkingar + av + søguni + at + nýta + keldukritisk + hugtøk + og + umrøða + , + hvussu + vist + , + fortíðin + kann + verða + lýst + . + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Søga + í + fortíð + og + samtíð + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + samanbera + nútíðar + føroysk + lívsviðurskifti + við + tey + í + øðrum + londum + og + umrøða + søguligar + orsøkir + til + munir + , + ið + eru + við + dømum + at + vísa + á + , + hvussu + ráðandi + virði + og + hugsanir + í + ávísum + tíðarskeiðum + kunnu + vera + avgerandi + fyri + týðandi + hendingar + og + samfelagsbroytingar + at + vísa + á + sereyðkenni + við + til + - + og + fráflytingum + og + umrøða + bæði + ja + - + og + neiligar + avleiðingar + av + at + ymiskar + mentanir + møtast + at + vísa + á + ymisk + sløg + av + fólkaræði + og + taka + støðu + til + , + hvørji + rættindi + og + hvørjar + skyldur + verða + givin + / + áløgd + einstaklinginum + at + søkja + sær + upplýsingar + av + søguligum + og + samfelagsligum + slag + , + at + meta + um + og + at + nýta + tær + at + seta + viðkomandi + spurningar + og + at + arbeiða + við + avmarkaðum + søguligum + og + samfelagsligum + evnum + at + síggja + Føroya + søgu + í + mun + til + norðurlendsku + , + evropisku + og + alheims + søguna + at + meta + um + støðu + Føroya + sum + partur + av + altjóða + samfelagsgongdini + at + meta + um + støðuna + hjá + einstaklinginum + sum + parti + av + samfelagsmenningini + at + greiða + frá + ymiskum + háttum + at + skipa + eitt + samfelag + og + grundgeva + við + staðbundnum + , + tjóðarligum + , + norðurlendskum + og + alheimsligum + dømum + at + vísa + á + og + umrøða + samspælið + millum + framleiðslu + , + nýtslu + og + tilfeingi + í + ymiskum + søguligum + tíðarskeiðum + at + greiða + frá + føroyska + samfelagsbygnaðinum + við + politiskum + flokkum + , + vali + , + almennari + fyrisiting + o.s.fr. + +

+

+ + Tíð + og + rúm + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + samanbera + egnar + lívsumstøður + við + tær + hjá + undanfarnum + ættarliðum + og + umrøða + , + hvørji + viðurskifti + eru + lík + , + hvørji + eru + ymisk + og + orsøkirnar + til + hetta + at + nýta + tíðarlinjuna + til + at + skapa + heild + og + seta + nýggj + søgulig + evni + inní + at + seta + søgulig + evni + , + hendingar + , + persónar + og + spurningar + í + eina + størri + landafrøðiliga + heild + at + greiða + frá + , + hvussu + søguligar + hendingar + og + persónar + eru + ávirkað + av + tíð + og + stað + at + greiða + frá + , + hví + søguliga + gongdin + í + ávísum + tíðarskeiðum + varð + merkt + av + samanheingi + og + í + øðrum + tíðarskeiðum + av + broti + at + vísa + á + vanlig + heiti + á + tíðarskiftum + og + seta + í + tíðarrøð + at + sermerkja + samanheingi + millum + søguligar + hendingar + og + ta + tíð + , + tær + fara + fram + í + . + +

+

+ + Tulkan + og + miðlan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + endurskapa + lutir + , + persónar + og + hendingar + úr + søguni + at + leggja + fram + søguligar + hendingar + í + ymsum + málbúnum + at + skilgreina + vanlig + søguhugtøk + og + nýta + keldukritikk + at + síggja + søguna + úr + ymiskum + sjónarhornum + at + leggja + fram + og + grundgeva + fyri + sínum + sjónarmiðum + at + meta + um + og + taka + støðu + til + keldur + og + kelduvirði + í + ymsum + miðlum + at + leita + fram + upplýsingar + í + ymiskum + miðlum + og + av + ymiskum + slag + , + viðgera + hesar + upplýsingar + og + meta + um + teirra + kelduvirði + at + orða + viðkomandi + spurningar + um + evni + og + temu + og + grundgeva + fyri + uppskotnum + loysnum + . + +

+

+ + Førleikamál + fyri + 10. + flokk + +

+

+ + Søga + í + fortíð + og + samtíð + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + savna + upplýsingar + um + og + fortíðina + , + nýta + ymiskar + keldur + og + viðgera + tær + keldukritiskt + at + umskapa + søguligar + spurningar + til + søgulig + greiðsluevni + at + vísa + , + at + hann + kennir + týdningarmiklar + menningargongdir + og + hendingar + í + føroyskari + , + evropiskari + og + alheims + søgu + at + brúka + mentanarástøði + at + greina + støður + , + m.a. + har + mentanir + møtast + at + søkja + sær + upplýsingar + av + søguligum + og + samfelagsligum + slag + , + at + meta + um + og + at + nýta + tær + at + seta + viðkomandi + spurningar + og + at + arbeiða + við + avmarkaðum + søguligum + og + samfelagsligum + evnum + at + taka + støðu + til + føroyska + og + evropiska + mentan + og + hugsanarhátt + í + mun + til + aðrar + mentanir + og + hugsanarhættir + at + brúka + vitan + um + ymiskar + samfelagsskipanir + og + leiklut + einstaklingsins + í + teimum + at + meta + um + týdningin + av + , + at + einstaklingurin + er + søguskaptur + og + søguskapandi + at + meta + um + samspælið + millum + menniskju + , + náttúru + og + samfelag + , + umframt + møguleikarnar + at + menna + samfelagið + at + greiða + frá + føroyska + samfelagsbygnaðinum + við + politiskum + flokkum + , + vali + , + almennari + fyrisiting + o.s.fr. + +

+

+ + Tíð + og + rúm + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + søguligu + tíðarskeiðunum + at + nýta + søgulig + hugtøk + at + vísa + dømi + um + , + hvussu + søguligar + hendingar + og + persónar + eru + ávirkað + av + tíð + og + stað + at + síggja + leiklutin + hjá + menniskjanum + sum + leikara + í + samfelagsmenningini + . + +

+

+ + Tulkan + og + miðlan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + tilvitað + at + vísa + á + , + hvussu + onnur + nýta + søguligar + keldur + í + sínum + søguligu + frágreiðingum + at + greiða + frá + ymiskum + søgufatanum + at + síggja + , + at + evnavalið + hjá + søgufrøðingum + broytist + frá + tíð + til + aðra + at + viðgera + søguligar + hendingar + við + støði + í + tí + hugburði + , + ið + tá + var + galdandi + at + greiða + frá + , + hvussu + søgan + verður + nýtt + í + samfelagnum + í + dag + , + og + hvussu + miðlar + og + hugburður + ávirka + fatanina + av + fortíð + , + nútíð + og + framtíð + at + vísa + á + dømi + , + har + søgan + verður + nýtt + og + misnýtt + , + og + við + prógvum + meta + kritiskt + um + tey + at + greiða + frá + søguligum + evnum + við + greinandi + háttalag + at + vísa + førleika + sín + at + bera + fram + søgulig + greiðsluevni + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Eftirmeting + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðumeting + , + testir + munnlig + upplegg + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslagið + og + arbeiðssemið + hjá + næminginum + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvussu + og + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + + + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Grundarlagið + fyri + próvtøkuna + er + alt + tilfar + , + sum + er + lisið + í + lærugreinini + í + 8. + og + 9. + flokki + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + kendum + tilfari + , + og + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + at + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísningini + og + at + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + próvtakarin + dugir + at + greiða + frá + innihaldinum + í + tekstinum + , + seta + hann + inn + í + tíðarhøpi + , + so + greitt + sæst + aftur + , + at + próvtakarin + hevur + yvirlit + yvir + søguliga + gongdina + . + + + Próvtakarin + skal + harumframt + duga + at + seta + próvhoyringartekstin + inn + í + samtíðarhøpi + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + 9. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + og + neyvt + . + + + Próvtakarin + er + sera + virkin + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Próvtakarin + viðger + og + troytir + evnið + framúr + væl + , + og + evnisviðgerðin + er + væl + grundað + við + bert + fáum + ella + ongum + týðandi + manglum + . + + + Próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + tak + á + háttalagi + , + hevur + gott + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + væl + at + nýta + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + + + Hann + megnar + væl + at + flyta + seg + úr + tí + ítøkiliga + til + tað + óítøkiliga + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + , + rímiliga + samanhangandi + og + hampuliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + hampuliga + fjølbroytt + og + gott + . + + + Próvtakarin + er + virkin + undir + fakligu + samrøðuni + . + + + Próvtakarin + viðger + evnið + væl + , + og + evnisviðgerðin + er + rímiliga + væl + grundað + , + tó + við + fleiri + manglum + . + + + Próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + tak + á + háttalagi + , + hevur + innlit + í + lærugreinina + og + dugir + at + nýta + vitan + og + hugtøk + úr + lærugreinini + . + + + Hann + megnar + at + flyta + seg + úr + tí + ítøkiliga + til + tað + óítøkiliga + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + rímiliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + nøktandi + . + + + Próvtakarin + er + við + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Evnisviðgerðin + er + grunn + og + heldur + illa + grundað + ; + tó + er + hon + nøktandi + . + + + Próvtakarin + vísir + lítið + innlit + í + vitan + og + hugtøk + í + lærugreinini + . + +

+

+ + 10. + flokkur + +

+

+ + Eftirmeting + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðumeting + , + testir + munnlig + upplegg + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslagið + og + arbeiðssemið + hjá + næminginum + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvussu + og + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + + + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Eingin + próvtøka + er + í + søgu + og + samtíð + í + 10. + flokki + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støðið + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + , + tað + kann + vera + søga + í + fortíð + og + samtíð + , + tíð + og + rúm + ella + altjóða + tulking + og + miðling + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Sum + dømi + kundu + partar + úr + kjarnaøkinum + tíð + og + rúm + verið + samskipaðir + við + pørtum + úr + kjarnaøkinum + tulking + og + miðling + . + + + Á + tann + hátt + kundi + vitan + um + hendingar + og + søgulig + tíðarskeið + úr + einum + hugmyndafrøðiligum + og + samfelagsligum + sjónarhorni + verið + við + til + at + gjørt + fatanina + av + søgufrøðini + meira + fjøltáttaða + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + í + stóran + mun + vera + skipaður + inn + í + dagligu + undirvísingina + og + í + fakligu + heildina + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + menna + seg + í + skrivitilgongdini + og + í + stigum + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + . + + + Somuleiðis + skal + verða + borið + so + í + bandi + , + at + skrivlig + avrik + í + øðrum + lærugreinum + eisini + kunnu + vera + partur + av + skrivligum + avrikum + í + lærugreinini + samskiftistøkni + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + gevur + tað + næminginum + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + skriviførleiki + hevur + fyri + alt + skrivligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + tað + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + sína + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + móti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + áveigsmálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgondin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + verður + eisini + lagdur + á + heimaarbeiði + og + tann + týðandi + leiklut + , + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + lærugreinini + søgu + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + táttum + í + lærugreinini + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + søgu + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + sjálvstøðugt + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + samskiftistøkni + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + tekstsløgum + og + samskiftisstøðum + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + at + týðandi + tekstir + og + tekstsløg + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + søgu + skulu + ymiskir + arbeiðshættir + verða + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgur + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingurin + búnast + og + gerst + meira + sjálvstøðugur + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + úr + tekstum + , + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + bæði + munnligi + og + skrivligi + tátturin + verða + útintir + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + granska + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + søgu + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinir + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinir + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinir + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinirnar + sum + partar + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Skrivlig + avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + samskiftistøkni + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Arbeitt + verður + við + uppgávum + og + verkætlanum + , + har + dentur + bæði + verður + lagdur + á + arbeiðsgongd + og + úrslit + . + + + Hetta + verður + samlað + í + skjalamappu + ( + portfolio + ) + hjá + hvørjum + einstøkum + næmingi + , + soleiðis + at + undirvísingargongdir + og + fakliga + menningin + hjá + næminginum + verða + skjalfest + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínamillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Arbeiðast + skal + við + tí + at + lurta + og + tí + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðaval + og + talugávur + mennast + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + á + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + í. + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-spanskt_8_10_00056.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-spanskt_8_10_00056.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b5bd467bc057575f78fe7953c4980cb443c7f05 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-spanskt_8_10_00056.xml @@ -0,0 +1,7596 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Spanskt 8-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 5447 words + 6140 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-aeacc9940bbfaf54815a + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Spanskt 8-10 + namsaetlanir-aeacc9940bbfaf54815a + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/spanskt-8-10.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/spanskt-8-10.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Spanskt 8-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Spanskt + 8-10 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Fremmandamál + eru + portur + út + í + heim + og + gera + okkum + før + fyri + at + koma + í + samband + við + onnur + menniskju + , + lond + og + mentanir + og + at + skilja + , + hvussu + onnur + búleikast + og + hugsa + . + + + Kunnleiki + til + fremmand + mál + og + fremmandar + mentanir + vekur + og + fremur + tolsemi + . + +

+

+ + Samskifti + og + samvinna + við + evropeisku + málsamfeløgini + um + samfelagslig + , + handilslig + og + mentanarlig + viðurskifti + eru + sjálvsøgd + hjá + føroyingum + . + + + Tí + hava + vit + eina + sterka + siðvenju + í + at + duga + fremmandamál + . + +

+

+ + Altjóðagerðin + myndar + í + dag + samvinnu + og + samstarv + kring + allan + knøttin + , + og + førleikin + at + duga + at + samskifta + bæði + munnliga + og + skrivliga + er + av + alstórum + týdningi + . + + + Tí + er + umráðandi + at + læra + nógv + og + ymisk + fremmandamál + og + teir + læringarhættir + , + ið + stuðla + undir + samskiftið + . + + + Fremmandamál + sum + týskt + , + franskt + og + spanskt + eru + mál + , + ið + verða + lærd + næst + eftir + føroyskt + , + danskt + og + enskt + , + og + tey + geva + okkum + fjøltáttaðar + málførleikar + og + innlit + í + aðrar + mentanir + . + + + Hetta + stuðlar + undir + væleydnað + samstarv + á + øllum + økjum + . + +

+

+ + Fremmandamál + eiga + rúmd + og + hava + týðandi + leiklut + í + evropeiskum + høpi + og + á + altjóða + pallinum + . + +

+

+ + Kunnleiki + til + fremmandamál + gevur + okkum + eisini + innlit + í + okkara + egna + mál + eins + væl + og + onnur + mál + , + alheims + bókmentir + , + vísindi + , + fagrar + listir + og + søgu + og + ger + okkum + soleiðis + meira + tilvitað + um + egnan + samleika + . + +

+

+ + Spanskt + er + almenna + málið + í + 21 + londum + kring + allan + heim + . + + + Harumframt + verður + nógv + spanskt + talað + í + USA + og + aðrastaðni + í + heiminum + , + har + stórir + hópar + av + spansktalandi + fólki + búgva + og + arbeiða + . + + + Í + dag + tala + næstan + 400 + milliónir + fólk + spanskt + . + + + Spanskt + er + tað + mál + , + sum + verður + talað + fjórðmest + í + heiminum + og + er + í + støðugari + menning + . + +

+

+ + Saman + við + enskum + er + spanskt + eitt + týðandi + altjóðamál + . + +

+

+ + Spanskt + hevur + ein + týðandi + leiklut + í + evropeiskum + høpi + , + og + sum + eitt + av + teimum + latínsku + málunum + gevur + tað + innlit + í + hini + latínsku + málini + og + ger + tað + sostatt + lættari + at + læra + tey + málini + eisini + . + +

+

+ + Føroyar + hava + nógv + samskifti + við + spanskmælta + heimin + gjøgnum + ferðavinnu + , + fiskivinnu + , + oljuvinnu + og + aðra + vinnu + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + at + undirvísa + í + sponskum + máli + , + mentan + , + søgu + og + samfelagsviðurskiftum + . + + + At + læra + spanskt + er + í + fyrsta + umfari + at + lesa + , + lurta + , + tosa + og + skriva + , + umframt + at + fáa + innlit + í + aðrar + mentanir + , + lívsáskoðanir + og + søguna + hjá + spansktalandi + heiminum + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + sponskum + hevur + til + endamáls + : + +

+

+ + at + næmingurin + mennir + sínar + førleikar + í + sponskum + og + ognar + sær + spanska + málið + sum + amboð + og + samskiftismiðil + at + næmingurin + mennir + málsligu + vitan + sína + um + og + tilvitan + til + spanskt + mál + og + spanska + mentan + at + næmingurin + mennir + síni + evni + at + samskifta + tvørtur + um + landamark + um + almenn + og + faklig + viðurskifti + á + sponskum + at + næmingurin + mennir + lesi + - + og + skriviførleikar + sínar + í + sponskum + at + næmingurin + ognar + sær + førleika + í + at + lesa + , + umrøða + og + viðgera + tekstir + á + sponskum + at + næmingurin + ognar + sær + innlit + í + mentanar + - + og + samfelagsviðurskifti + í + londum + og + økjum + , + har + spanskt + verður + talað + og + nýtt + , + og + innlit + í + millumtjóða + sambond + og + samskifti + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Lærugreinin + spanskt + er + vallærugrein + í + 8 + . + , + 9. + og + 10. + flokki + í + fólkaskúla + við + 60 + klokkutímum + á + hvørjum + stigi + og + fevnir + harumframt + um + C + - + , + B + - + og + A-stig + í + miðnámsskúla + . + + + Samlaða + kravda + tímatalið + fyri + at + røkka + A-stigi + í + sponskum + er + 325 + klokkutímar + ella + 75 + á + C-stigi + og + 125 + á + B + - + og + A-stigi + um + árið + . + +

+

+ + Stig + +

+

+ + 8. + fl. + +

+

+ + 9. + fl. + +

+

+ + 10. + fl. + +

+

+ + Klokkutímar + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Næmingurin + fer + til + skrivliga + próvtøku + í + kjarnaøkjunum + og + til + munnliga + próvtøku + í + bæði + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + spanskt + hevur + 4 + ymisk + kjarnaøki + , + ið + eru + tey + somu + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + : + +

+

+ + Stig + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + 8.-10 + +

+

+ + Talaða + málið + +

+

+ + Skrivaða + málið + +

+

+ + Málkunnleiki + +

+

+ + Mentan + og + samfelag + +

+

+ + Talaða + málið + +

+

+ + Kjarnaøkið + talaða + málið + snýr + seg + í + sponskum + um + , + at + næmingurin + mennir + sínar + samskiftisførleikar + í + sponskum + , + bæði + tá + ið + tosað + verður + manna + millum + um + viðurskifti + , + har + spanskt + mál + verður + talað + , + og + í + sambandi + við + spanskt + sum + millumtjóða + samskiftismál + . + + + Hetta + kjarnaøki + fevnir + tí + um + at + lurta + , + tala + og + leggja + fram + í + ymiskum + felagsligum + høpum + . + + + Í + undirvísingini + skal + tí + verða + hugt + eftir + ymiskum + samskiftisstrategium + , + hóskandi + hjálparmiðlum + og + ymiskum + lurti + - + og + taliháttum + . + + + Tí + er + umráðandi + , + at + næmingurin + verður + tilvitaður + um + egnan + læringartørv + og + arbeiðslag + , + og + um + , + hvussu + hann + í + hesum + sambandi + best + lærir + spanskt + mál + . + +

+

+ + Skrivaða + málið + +

+

+ + Kjarnaøkið + skrivaða + málið + snýr + seg + um + , + at + næmingurin + mennir + sínar + lesi + - + og + skriviførleikar + , + bæði + tá + ið + tosað + verður + um + viðurskifti + í + spanskmæltum + økjum + og + í + sambandi + við + spanskt + sum + millumtjóða + samskiftismál + . + + + Hetta + kjarnaøki + fevnir + tí + um + at + lesa + , + fata + , + hoyra + og + skriva + í + ymiskum + felagsligum + høpi + við + støði + í + ymiskum + tekstsløgum + . + + + Kjarnaøkið + skrivaða + málið + snýr + seg + sostatt + eisini + um + at + víðka + um + orðatilfeingið + , + umframt + greining + og + umrøðu + av + tekstum + . + + + Ymiskir + undirvísingarmiðlar + verða + nýttir + – + eitt + nú + KT + – + umframt + , + at + framløgur + verða + havdar + . + + + Næmingurin + skal + duga + at + seta + sær + mál + , + umframt + meta + um + sítt + arbeiðslag + og + avrik + , + einsæris + og + í + samstarvi + við + onnur + . + + + Í + hesum + sambandi + verður + hugt + eftir + ymiskum + samskiftisstrategium + ( + eitt + nú + við + at + umskriva + hugtøk + og + finna + samheiti + ) + , + hóskandi + hjálparmiðlum + ( + t.d. + orðabókum + og + mállæru + ) + og + ymiskum + lurti + - + og + lesiháttum + ( + eitt + nú + tilætlað + at + lesa + við + ymiskum + endamáli + ) + . + + + Næmingurin + skal + vera + tilvitaður + um + egnan + læringartørv + og + arbeiðslag + og + um + , + hvussu + hann + í + hesum + sambandi + best + lærir + spanskt + mál + . + + + At + lesa + og + skriva + á + sponskum + er + partur + av + praktiska + málførleikanum + og + ger + , + at + næmingurin + skilir + tað + , + hann + lesur + , + kannar + eftir + og + hugsar + seg + um + , + tá + ið + teksturin + so + líðandi + gerst + torførari + . + + + Skrivligu + uppgávurnar + í + sponskum + eiga + at + vaksa + , + so + hvørt + læringin + verður + framd + , + og + dentur + verður + lagdur + á + , + at + uppgávurnar + eru + ymiskar + og + læringarhættirnir + ymiskir + . + +

+

+ + Málkunnleiki + +

+

+ + Kjarnaøkið + málkunnleiki + snýr + seg + um + , + at + næmingurin + fær + innlit + í + og + lærir + seg + spanska + ljóðlæru + , + formlæru + , + orðalagslæru + , + týdningslæru + , + og + at + víðkað + verður + um + orðatilfeingið + í + sponskum + til + at + stuðla + uppundir + samskiftið + . + + + Tí + er + umráðandi + , + at + talað + verður + á + sponskum + máli + í + undirvísingini + . + + + Undirvísingin + skal + tí + eisini + fevna + um + fonetikk + , + morfologi + , + syntaks + , + semantikk + , + idiomatikk + , + orðatilfeingi + umframt + reglurnar + fyri + , + hvussu + tekstur + er + bygdur + upp + og + hongur + saman + . + +

+

+ + Mentan + og + samfelag + +

+

+ + Kjarnaøkið + mentan + og + samfelag + snýr + seg + um + , + at + næmingurin + fær + eina + tilvitaða + fatan + av + mentan + og + samfelag + í + londum + , + har + spanskt + er + høvuðsmál + . + + + Í + hesum + kjarnaøki + verður + sostatt + arbeitt + við + hóskandi + evnum + , + sum + eyðkenna + mentan + og + samfelag + í + spanskmæltum + londum + og + økjum + . + + + Undirvíst + verður + tí + í + tekstum + frá + nýggjari + tíð + , + einum + breiðum + úrvali + av + øðrum + enn + bókmentaligum + tekstum + á + ymiskum + torleikastigum + frá + nýggjari + tíð + um + almenn + , + mentanarlig + og + samfelagslig + evni + . + + + Týðandi + mentanarlig + og + samfelagslig + viðurskifti + í + sponskum + máløkjum + verða + tikin + við + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleika + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + sponskum + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + , + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + til + støðutakan + og + sjálvvirkni + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + í + sponskum + um + at + virða + spanskt + mál + sum + samskiftismiðil + og + mentanarbera + . + + + Undirvísingin + leggur + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + eins + og + hann + skal + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + at + lesa + og + skriva + . + + + At + samskifta + á + sponskum + máli + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + á + sponskum + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + At + duga + at + orða + seg + munnliga + á + sponskum + máli + gevur + næminginum + harumframt + betri + møguleika + at + taka + virknan + lut + í + millumtjóða + samskifti + . + + + Munnlig + framsagnarevni + fevna + bæði + um + at + lurta + og + at + tosa + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + á + sponskum + skal + mennast + og + stimbrast + gjøgnum + alla + undirvísingina + , + so + at + næmingurin + kann + ogna + sær + vitan + , + upplýsingar + og + upplivingar + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + At + menna + lesiførleikan + í + sponskum + merkir + , + at + næmingurin + sum + heild + mennir + lesiførleikan + . + + + At + skriva + á + sponskum + er + partur + av + undirvísingini + í + sponskum + frá + byrjan + . + + + At + bera + fram + sínar + meiningar + skrivliga + og + munnliga + er + av + stórum + týdningi + , + tá + ið + mál + verður + lært + . + + + Munnligi + og + skrivligi + førleikin + er + eitt + týðandi + amboð + í + tilgongdini + at + skilja + og + nýta + tað + nýggja + málið + í + alt + meira + fjølbroyttum + og + krevjandi + samanhangi + , + tvørfakliga + og + mentanarliga + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + at + gera + samskiftið + natúrligt + og + flótandi + , + heldur + enn + málsliga + lýtaleyst + . + + + Skrivligi + førleikin + leggur + størri + dent + á + málsligan + rættleika + og + hevur + størri + leiklut + á + teimum + hægru + stigunum + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + í + sponskum + um + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandistekstir + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + sponskum + sín + lut + í + hesi + menning + . + + + Rokniførleiki + er + tí + gerandisligur + partur + av + undirvísingini + í + fremmandamálum + . + + + Grafiskar + myndir + , + útrokningar + og + mátingar + geva + eina + breiðari + mynd + av + viðurskiftunum + innan + handil + , + samfelag + og + tøkni + í + spanskmæltum + økjum + . + + + Soleiðis + eru + náttúruvísindi + við + til + at + geva + sponskum + eina + eyka + dimensión + . + + + Harumframt + er + tann + matematisk-logiska + og + struktureraða + tilgongdin + til + læring + ein + hollur + stuðul + undir + eitt + nú + tekstagreining + , + - + tulking + og + ástøðiligari + mállæru + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + sponskum + at + duga + at + nýta + teir + møguleikar + , + sum + kunningartøknin + gevur + , + so + sum + tekstviðgerðarforrit + og + samskiftisforrit + . + + + Teldan + gevur + atgongd + til + at + hoyra + autentiska + talu + á + sponskum + . + + + Tey + mongu + elektronisku + uppgávusøvnini + eru + hent + í + sambandi + við + at + gera + undirvísingina + fjøltáttaða + . + + + Næmingurin + skal + eisini + duga + at + velja + og + meta + um + tær + upplýsingar + , + hann + fær + . + + + Við + at + nýta + tøknilig + amboð + kann + næmingurin + samskifta + og + samstarva + uttan + mun + til + tíð + og + stað + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + kanna + umhvørvi + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + kanna + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + At + kanna + snýr + seg + í + sponskum + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + til + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + mál + og + bókmentir + á + sponskum + máli + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læring + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + sponskum + um + , + at + næmingurin + skal + verða + tilvitaður + um + og + líta + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + bókmentalig + og + listarlig + nýbrot + hava + broytt + lívsáskoðanir + og + mentan + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + at + tekstskapan + er + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflogið + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + Spanskt + hevur + endalig + mál + fyri + 9. + og + 10. + floksstig + í + fólkaskúla + , + umframt + fyri + C + - + , + B + - + og + A-stig + í + miðnámi + . + + + Ávegismálini + eru + vegleiðandi + , + tó + soleiðis + at + skilja + , + at + um + munandi + frávik + koma + fyri + , + skal + hetta + fráboðast + leiðslu + skúlans + , + sum + við + støði + í + lýsta + tørvinum + hevur + skyldu + til + at + seta + neyðug + tiltøk + í + verk + . + + + Um + endaligu + málini + verða + eftirmett + við + próvtøku + , + eru + tey + bindandi + . + +

+

+ + 9. + floksstig + +

+

+ + Talaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + úttala + orð + og + setningar + skilliga + +

+

+ + at + orða + seg + og + greiða + frá + í + lættskiltum + málbúna + um + kend + evni + +

+

+ + at + nýta + fastar + orðingar + og + máliskur + , + sum + koma + ofta + fyri + í + gerandismáli + +

+

+ + at + lurta + eftir + og + skilja + høvuðsinnihaldið + í + tillagaðari + talu + ella + samrøðu + t.d. + á + fløgu + og + í + sjónvarpi + um + gerandisevni + +

+

+ + at + leggja + fram + eitt + fyrireikað + evni + so + sum + myndatalvu + , + ljóð + - + og + myndaupptøku + , + myndarøð + el.tíl. + +

+

+ + at + nýta + einfaldar + samskiftissnildir + , + t.d. + at + biðja + um + hjálp + til + at + orða + seg + og + nýta + onnur + orð + og + orðafelli + +

+

+ + at + nýta + sínar + royndir + úr + móðurmálinum + og + øðrum + málum + til + at + menna + nýggja + málið + +

+

+ + at + vera + tilvitaður + um + egnan + læringartørv + . + +

+

+ + Skrivaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lesa + og + skilja + høvuðsinnihaldið + í + lættskiltum + tekstum + , + sum + umboða + ymisk + tekstsløg + , + so + sum + tillagaðar + tekstir + , + sangir + og + lýsingar + +

+

+ + at + umseta + heilt + einfaldar + tekstir + í + spanskt + og + úr + sponskum + +

+

+ + at + skriva + heilt + einfaldar + setningar + +

+

+ + at + nýta + tvímálsligar + orðalistar + ella + einfaldar + orðabøkur + og + mállæruyvirlit + +

+

+ + at + gera + skrivligar + viðmerkingar + til + kend + evni + í + lættskiltum + málbúna + +

+

+ + at + nýta + KT + og + aðrar + miðlar + , + tá + ið + arbeitt + verður + við + tekst + og + evni + , + tá + ið + samskift + verður + , + og + tá + ið + tilfar + skal + fáast + til + vega + +

+

+ + at + nýta + sínar + royndir + úr + móðurmálinum + og + øðrum + málum + til + at + menna + nýggja + málið + +

+

+ + at + vera + tilvitaður + um + egnan + læringartørv + . + +

+

+ + Málkunnleiki + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + kenna + stavir + og + ljóð + í + málinum + , + tónalag + og + aðrar + ljóðreglur + , + og + at + nýta + hesi + í + framburði + +

+

+ + at + kenna + aftur + vanligar + , + regluligar + formar + úr + ymiskum + orðaflokkum + +

+

+ + í + ávísan + mun + at + brúka + sína + málsligu + vitan + aktivt + á + løttum + máli + +

+

+ + einfaldan + setningsbygnað + í + vanligum + høvuðssetningum + +

+

+ + at + greina + heilt + einfaldar + setningar + +

+

+ + at + nýta + sínar + royndir + í + mállæruni + úr + móðurmálinum + og + øðrum + málum + til + at + menna + nýggja + málið + . + +

+

+ + Mál + og + mentan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + um + gerandislív + , + siðir + , + siðvenju + og + livihátt + í + londum + og + økjum + , + har + spanskt + verður + talað + +

+

+ + at + bera + saman + við + føroysk + viðurskifti + +

+

+ + at + tosa + um + mentanarmunir + og + um + , + hvussu + vit + kunnu + skilja + hvønn + annan + tvørtur + um + mentanarmørk + +

+

+ + einkultar + sosialar + normar + og + atferðarreglur + í + spanskmæltu + økjunum + . + +

+

+ + 10. + floksstig + +

+

+ + Talaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + samskifta + týðiliga + viðvíkjandi + úttalu + og + setningsbygnaði + +

+

+ + at + orða + seg + og + greiða + frá + á + einføldum + , + týðiligum + máli + um + gerandisevni + og + viðgjørd + evni + +

+

+ + at + nýta + fastar + og + siðbundnar + orðingar + og + máliskur + +

+

+ + at + lurta + eftir + og + skilja + høvuðsinnihald + og + týðandi + smálutir + í + tillagaðari + talu + ella + samrøðu + t.d. + á + fløgu + og + í + sjónvarpi + um + gerandisevni + +

+

+ + at + leggja + fram + eitt + fyrireikað + evni + so + sum + myndatalvu + , + ljóð + - + og + myndaupptøku + , + myndarøð + , + leik + , + samrøðu + el.tíl. + +

+

+ + at + nýta + ymiskar + samskiftissnildir + , + sum + stuðla + munnliga + samskiftinum + +

+

+ + at + nýta + sínar + royndir + úr + móðurmálinum + og + øðrum + málum + til + at + menna + málið + +

+

+ + at + menna + tilvitið + um + egnan + læringartørv + . + +

+

+ + Skrivaða + málið + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lesa + og + skilja + høvuðsinnihaldið + í + ymiskum + sløgum + av + tillagaðum + og + ótillagaðum + tekstum + +

+

+ + at + umseta + einfaldar + tekstir + til + spanskt + og + úr + sponskum + +

+

+ + at + skriva + einfaldar + setningar + á + greiðum + máli + +

+

+ + at + nýta + tvímálsligar + orðalistar + , + orðabøkur + og + mállæruyvirlit + +

+

+ + at + skriva + stuttar + og + einfaldar + tekstir + og + at + gera + viðmerkingar + til + sjónarmið + í + lættskiltum + málbúna + +

+

+ + at + nýta + KT + og + aðrar + miðlar + , + tá + ið + arbeitt + verður + við + tekst + og + evni + , + tá + ið + samskift + verður + , + og + tá + ið + tilfar + skal + fáast + til + vega + +

+

+ + at + nýta + sínar + royndir + úr + móðurmálinum + og + øðrum + málum + til + at + menna + málið + +

+

+ + at + menna + tilvitið + um + egnan + læringartørv + . + +

+

+ + Málkunnleiki + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + nýta + grundleggjandi + ljóðreglur + í + málinum + +

+

+ + vanligar + formar + úr + ymisku + orðaflokkunum + +

+

+ + í + ávísan + mun + virkin + at + brúka + sína + vitan + á + einføldum + og + týðiligum + máli + +

+

+ + grundleggjandi + setningsbygnað + við + høvuðs + - + og + eykasetningum + +

+

+ + at + greina + einfaldar + setningar + +

+

+ + at + nýta + sínar + royndir + í + mállæruni + úr + móðurmálinum + og + øðrum + málum + til + at + menna + málið + . + +

+

+ + Mentan + og + samfelag + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + vísa + á + innlit + í + mentan + , + søgu + og + samfelagsviðurskifti + í + londum + ella + økjum + , + har + spanskt + verður + talað + +

+

+ + at + bera + saman + við + føroysk + viðurskifti + +

+

+ + at + hugleiða + um + mentanarmunir + og + um + , + hvussu + vit + kunnu + skilja + hvønn + annan + tvørtur + um + mentanarmørk + +

+

+ + vanligar + sosialar + normar + og + atferðarreglur + í + spanskmæltu + økjunum + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + floksstig + +

+

+ + Eftirmeting + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + . + + + Næmingurin + skal + hava + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + , + munnligar + framløgur + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + + + Próvhoyringin + er + ein + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + samtalan + tekur + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + ókendum + og + ótillagaðum + teksti + á + umleið + 1 + / + 2 + ns + . + , + og + teksturin + skal + vera + valdur + soleiðis + , + at + hann + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýttur + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + hava + verið + umrødd + í + undirvísingini + . + + + Tekstir + , + ið + eru + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skulu + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + sýna + evni + at + skilja + og + orða + seg + á + skilligan + hátt + um + innihaldið + í + ókenda + tekstinum + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tekstinum + . + +

+

+ + Støðið + undir + próvhoyringini + er + upplestur + á + fronskum + úr + einum + stuttum + , + kendum + tekstbroti + á + uml. + ½ + ns + . + + + og + týðing + av + sama + tekstbroti + . + + + Síðan + verður + samrøtt + um + ókenda + tekstin + . + +

+

+ + Próvtøkutilfarið + verður + sent + próvdómaranum + til + góðkenningar + í + seinasta + lagi + 10 + dagar + undan + próvtøku + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsing + +

+

+ + Munnligt + 9. + floksstig + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + og + samanhangandi + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + , + gott + og + neyvt + , + og + frágreiðingin + um + tekstin + er + væl + grundað + . + + + Úttalan + er + skillig + , + orðatilfeingið + fjølbroytt + , + og + setningsbygnaðurin + rættur + . + + + Próvtakarin + vísir + á + innlit + í + mentan + og + samfelag + , + har + franskt + verður + talað + , + og + hann + dugir + væl + at + greiða + frá + sínum + sjónarmiðum + . + + + Fá + og + týdningarleys + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + samanhangandi + og + rímiliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + skilligt + , + og + frágreiðingin + um + tekstin + er + góð + . + + + Úttalan + er + góð + , + orðatilfeingið + í + lagi + , + og + setningsbygnaðurin + sum + heild + rættur + . + + + Próvtakarin + fær + síni + sjónarmið + væl + fram + . + + + Onkur + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nóg + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Framløgan + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + málsliga + veik + . + + + Úttalan + er + rímiliga + góð + , + orðatilfeingið + hampiligt + og + setningsbygnaðurin + so + dánt + í + lagi + . + + + Týðandi + brek + koma + fyri + . + +

+

+ + 10. + floksstig + / + E-stig + +

+

+ + Eftirmeting + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + . + + + Næmingurin + skal + hava + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + , + munnlig + framløga + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + + + Próvhoyringin + er + ein + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + samtalan + tekur + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + einum + kendum + teksti + og + í + einum + ókendum + og + ótillagaðum + teksti + á + umleið + 1 + ns + . + , + og + teksturin + skal + vera + valdur + soleiðis + , + at + hann + í + tema + ella + á + annan + hátt + er + knýttur + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + hava + verið + umrødd + í + undirvísingini + . + + + Tekstir + , + ið + eru + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skulu + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + sýna + evni + at + skilja + og + orða + seg + samanhangandi + um + innihaldið + í + ókenda + tekstinum + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tekstinum + . + +

+

+ + Støðið + undir + próvhoyringini + er + upplestur + á + nevnda + fremmandamáli + úr + einum + stuttum + , + kendum + tekstbroti + á + uml. + ½ + ns + . + + + og + týðing + av + sama + tekstbroti + . + + + Síðan + verður + samrøtt + um + ókenda + tekstin + . + +

+

+ + Próvtøkutilfarið + verður + sent + próvdómaranum + til + góðkenningar + í + seinasta + lagi + 10 + dagar + undan + próvtøku + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsing + +

+

+ + Munnligt + 10. + floksstig + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + greið + og + samanhangandi + . + + + Málið + í + framløguni + er + fjølbroytt + , + gott + og + neyvt + , + og + frágreiðingin + um + tekstin + er + væl + grundað + . + + + Úttalan + er + skillig + , + orðatilfeingið + fjølbroytt + og + setningsbygnaðurin + rættur + . + + + Samskiftið + er + týðiligt + , + og + evnið + verður + lagt + fram + sjálvstøðugt + . + + + Próvtakarin + vísir + á + innlit + í + mentan + og + samfelag + , + har + málið + verður + talað + , + og + hann + dugir + væl + at + greiða + frá + sínum + sjónarmiðum + . + + + Fá + og + týdningarleys + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + samanhangandi + og + rímiliga + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + skilligt + , + og + frágreiðingin + um + tekstin + er + góð + . + + + Úttalan + er + góð + , + orðatilfeingið + í + lagi + og + setningsbygnaðurin + sum + heild + rættur + . + + + Próvtakarin + fær + síni + sjónarmið + væl + fram + . + + + Onkur + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nóg + gott + +

+

+ + Munnliga + framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Framløgan + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + málsliga + veik + . + + + Úttalan + er + rímiliga + góð + , + orðatilfeingið + hampiligt + og + setningsbygnaðurin + so + dánt + í + lagi + . + + + Týðandi + brek + koma + fyri + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støði + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + , + tað + kann + vera + talaða + málið + , + skrivaða + málið + , + samansettar + tekstir + ella + málkunnleika + . + +

+

+ + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + + + Sum + dømi + kundu + partar + úr + kjarnaøkinum + málkunnleiki + verið + samskipaðir + við + pørtum + úr + kjarnaøkinum + skrivaða + málið + . + + + Á + tann + hátt + kundi + vitan + um + málsøgu + verið + við + til + at + gjørt + fatanina + av + eldri + tekstum + meira + fjøltáttaða + , + samstundis + sum + vitan + um + málsins + bygnað + t.d. + kundi + verið + nýtt + í + tekstgreining + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingartilgongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + í + stóran + mun + vera + skipaður + inn + í + dagligu + undirvísingina + og + í + fakligu + heildina + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + menna + seg + í + skrivitilgongdini + og + í + stigum + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + . + + + Somuleiðis + skal + verða + borið + so + í + bandi + , + at + skrivlig + avrik + í + øðrum + lærugreinum + eisini + kunnu + vera + partur + av + skrivligum + avrikum + í + sponskum + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + gevur + tað + næminginum + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + skriviførleiki + hevur + fyri + alt + skrivligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + tað + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + sína + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + so + , + at + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + so + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgongdin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + , + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + lærugreinini + sponskum + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + sløgum + av + tekstum + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + fremmandamálum + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + sløgunum + av + tekstum + , + skrivaðum + eins + væl + og + munnligum + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + ymiskum + tekstsløgum + og + samskiftisstøðum + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + tekstir + og + tekstsløg + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + sponskum + skulu + ymiskir + arbeiðshættir + verða + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingarnir + búnast + og + gerast + meira + sjálvstøðugir + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + úr + tekstum + , + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + bæði + munnligi + og + skrivligi + tátturin + verða + útintir + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + granska + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + spanskt + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + at + menna + skapandi + evnini + og + KT-førleikarnar + , + undirvísing + í + søgu + , + í + tekstgerð + , + í + bókmentaligum + hugtøkum + og + í + almennari + málfrøði + og + málsøgu + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinar + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + partar + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Skrivlig + avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + teirri + eini + lærugreinini + , + kann + ístaðin + verða + latið + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + , + t.d. + at + stíla + fyri + einari + blaðútgávu + , + gera + eina + søguliga + ritgerð + , + ella + eina + heimasíðu + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + , + at + skrivligt + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + , + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + menna + seg + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesivanum + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + og + lesiumhvørvið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + í. + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + hugsa + um + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-stoddfrodi_1_10_00029.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-stoddfrodi_1_10_00029.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d4154bfee6534dc5edbb21320723f75f531d25f5 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-stoddfrodi_1_10_00029.xml @@ -0,0 +1,8984 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Støddfrøði 1-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 6541 words + 7398 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-5ebec803378e31d0a6f9 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Støddfrøði 1-10 + namsaetlanir-5ebec803378e31d0a6f9 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/stoeddfroedi-1-10.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/stoeddfroedi-1-10.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Støddfrøði 1-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Støddfrøði + 1-10 + +

+

+ + Seinast + broytt + : + +

+

+ + 7. + apríl + 2016 + +

+

+ + Viðmerking + : + +

+

+ + Tíðarkarmarnir + og + øll + gongdin + um + skrivligu + próvtøkuna + eru + gjørd + greiðari + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Støddfrøðin + er + partur + av + alheims + mentanararvinum + . + + + Støddfrøðin + er + alla + tíðina + ment + við + tí + fyri + eyga + at + granska + alheimin + , + fyri + at + vit + skulu + kunna + skipa + okkara + royndir + , + og + fyri + at + vit + skulu + kunna + lýsa + og + skilja + sambond + í + náttúruni + og + í + samfelagnum + . + + + Ein + onnur + kelda + til + íblástur + at + menna + støddfrøðina + er + sjálv + gleðin + við + støddfrøðini + . + + + Støddfrøðin + ger + vart + við + seg + á + so + mongum + týdningarmiklum + samfelagsøkjum + , + eitt + nú + í + medisini + , + búskapi + , + tøkni + , + samskifti + , + orkuumsiting + og + byggivirksemi + . + + + Tað + merkir + , + at + hollur + førleiki + í + støddfrøði + er + ein + fortreyt + fyri + menning + av + samfelagnum + . + +

+

+ + Í + einum + virknum + , + demokratiskum + samfelagi + krevja + borgararnir + at + kunnu + seta + seg + inn + í + , + skilja + og + kritiskt + meta + um + rúgvismikla + kunning + , + hagfrøðiligar + greiningar + og + fíggjarligar + forsøgnir + . + + + Í + hesum + sambandi + er + støddfrøðiligur + førleiki + neyðugur + fyri + at + kunna + skilja + og + hava + ávirkan + á + mannagongdir + í + samfelagnum + . + +

+

+ + Til + tann + støddfrøðiliga + førleikan + hoyrir + eisini + at + loysa + uppgávur + . + + + Tað + er + at + lýsa + og + umskapa + ein + trupulleika + til + eina + støddfrøðiliga + uppgávu + , + loysa + hana + og + meta + um + týdningin + av + henni + . + + + Í + støddfrøðini + nýtir + ein + bæði + hjálpartól + og + tøknitól + . + + + Førleiki + í + støddfrøði + er + eitt + týdningarmikið + amboð + , + og + lærugreinin + kann + vera + grundarlag + fyri + víðari + útbúgving + og + harumframt + vera + partur + av + yrkis + - + og + frítíðarlívinum + . + + + Støddfrøðin + liggur + eisini + sum + grund + fyri + týdningarmiklum + pørtum + av + okkara + mentanararvi + og + fyri + menning + av + skilvísari + hugsan + . + + + Soleiðis + hevur + lærugreinin + stóran + týdning + fyri + almenna + mentan + , + tí + hon + ávirkar + samleika + , + hugsanarhátt + og + sjálvkenslu + okkara + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + støddfrøði + hevur + til + endamáls + , + at + næmingurin + +

+

+ + mennir + sín + støddfrøðiliga + førleika + so + , + at + hann + við + fyrimuni + kann + standa + seg + í + støddfrøðiligum + umstøðum + sum + viðvíkja + gerandislívi + , + samfelagslívi + og + náttúruviðurskiftum + ognar + sær + kunnleika + um + tann + partin + av + støddfrøðini + , + sum + hevur + týdning + fyri + mentan + , + vísindi + og + tøkni + fær + greiða + fatan + av + , + at + samskifti + og + samstarv + um + støddfrøðilig + viðurskifti + eggja + til + og + eru + mennandi + fyri + skapandi + virksemi + fær + greiðu + á + , + hvussu + støddfrøðin + kann + vera + við + til + at + fremja + fatan + , + seta + orð + á + og + viðgera + trupulleikar + á + ymiskum + fakøkjum + , + umframt + geva + innlit + í + støddfrøðiliga + umhugsan + verður + tilvitaður + um + , + hvussu + støddfrøðin + kann + verða + nýtt + , + tá + ið + vit + taka + ábyrgd + og + fremja + ávirkan + í + demokratiskum + felagsskapi + betur + gerst + førur + fyri + meta + um + og + taka + støðu + , + tá + ið + onnur + nýta + støddfrøðina + í + sínum + virksemi + fær + tann + førleika + , + ið + krevst + , + fyri + at + hann + skal + megna + at + greiða + úr + hondum + eina + útbúgving + , + sum + støddfrøðin + er + partur + av. + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Lærugreinin + Støddfrøði + røkkur + frá + 1. + flokki + í + fólkaskúla + til + A-stig + í + miðnámsskúla + . + + + Lærugreinin + er + kravd + í + 1. + til + og + við + 9. + flokki + , + og + er + vallærugrein + í + 10. + flokki + . + + + Harumframt + verður + undirvíst + í + støddfrøði + á + miðnámsskúlastigi + á + hesum + breytum + : + Búskaparbreyt + ( + C + - + , + B + - + og + A-stig + ) + , + Hugbreyt + og + Fyrireikingarbreyt + ( + C + - + og + B-stig + ) + , + Náttúrubreyt + ( + C + - + , + B + - + og + A-stig + ) + og + á + Tøkni + - + og + Tilfeingisbreyt + ( + C + - + , + B + - + og + A-stig + ) + . + + + Førleikamálini + í + støddfrøðini + verða + mett + eftir + 2 + . + , + 4 + . + , + 6 + . + , + 9 + . + , + 10. + í + fólkaskúlanum + og + eftir + C-stig + , + B-stig + og + A-stig + í + miðnámsútbúgvingunum + . + +

+

+ + Stig + +

+

+ + 1.fl + . + +

+

+ + 2.fl + . + +

+

+ + 3.fl + . + +

+

+ + 4.fl + . + +

+

+ + 5.fl + . + +

+

+ + 6.fl + . + +

+

+ + 7.fl + . + +

+

+ + 8.fl + . + +

+

+ + 9.fl + . + +

+

+ + 10.fl + . + +

+

+ + Klokkutímar + +

+

+ + 210 + +

+

+ + 210 + +

+

+ + 180 + +

+

+ + 150 + +

+

+ + 150 + +

+

+ + 150 + +

+

+ + 150 + +

+

+ + 150 + +

+

+ + 150 + +

+

+ + 120 + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Næmingurin + fer + til + skrivliga + próvtøku + í + kjarnaøkjunum + og + til + munnliga + próvtøku + í + bæði + kjarnaøkjum + og + ískoytisøki + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Kjarnaøkini + í + støddfrøði + eru + 4 + í + tali + : + 1 + . + + + Tøl + og + algebra + , + 2 + . + + + Geometri + og + trigonometri + , + 3 + . + + + Støddfrøði + í + brúki + og + 4 + . + + + Samskifti + og + greiðsluevni + . + +

+

+ + Tøl + og + algebra + +

+

+ + Kjarnaøkið + tal + og + algebra + er + um + talfatan + . + + + Undirvísingin + skal + dýpa + kunnleika + næmingsins + til + tøl + , + talviðgerð + og + talhugtakið + . + + + Vant + verður + at + rokna + bæði + við + tølum + og + bókstavum + so + at + grundarlag + verður + lagt + undir + undirvísingina + í + hinum + kjarnaøkjunum + . + + + Tøl + fevna + bæði + um + heil + tøl + , + brot + og + reell + tøl + , + roknireglur + fyri + brot + og + reell + tøl + , + potens + og + rót + , + umframt + prosentrokning + . + + + Algebra + verður + serliga + nýtt + í + kjarnaøkjunum + geometri + og + funktiónum + . + +

+

+ + Undirvísingin + kann + fara + fram + við + kanningum + , + spæli + , + spølum + og + við + at + rokna + uppgávur + við + greiðsluevnum + . + + + Í + byrjanini + verður + arbeitt + við + at + menna + talfatanina + og + at + styrkja + kunnleikan + um + tað + sum + bindur + mongd + , + talorð + og + taltekn + saman + . + + + Eindir + verða + taldar + , + og + funnið + verður + fram + til + eindir + við + at + leggja + saman + og + draga + frá + . + + + Tøl + verða + býtt + , + og + roknað + verður + við + einføldum + brotum + og + kommatølum + . + + + Hugtøk + sum + " + flest + " + og + " + fæst + " + , + " + dupult + " + og + " + helvtin + " + , + at + býta + , + talfylgdir + , + brot + og + kommatøl + verða + umrødd + og + viðgjørd + . + + + Roknimaskina + og + KT + verða + nýtt + í + hóskandi + mun + . + +

+

+ + Geometri + og + trigonometri + +

+

+ + Geometri + snýr + seg + um + at + greina + eginleikar + hjá + tvey + - + og + trídimensionalum + skapum + , + og + at + gera + tekningar + og + útrokningar + . + + + Í + hesum + arbeiði + brúkar + næmingurin + KT-amboð + . + + + Spegling + , + snaring + og + flyting + av + skapum + eru + eisini + partur + av + undirvísingini + í + geometri + . + + + At + byrja + við + eru + viðrakingar + av + lutum + og + fyribrigdum + í + gerandisdegnum + týðandi + partur + av + samtaluni + um + geometri + . + + + Í + hesum + kjarnaøki + verður + eisini + arbeitt + við + geometrisk + hugtøk + so + sum + stødd + , + skap + og + symmetri + , + umframt + at + tættir + úr + gerandisdegnum + verða + endurgivnir + í + tekning + . + + + Lutir + verða + skipaðir + eftir + skapi + , + stødd + og + øðrum + eginleikum + , + og + mátingar + verða + gjørdar + av + fjarstøðu + , + flata + , + rúmi + og + vekt + . + +

+

+ + Við + at + rita + / + tekna + , + lýsa + og + kanna + ymiskar + figurar + og + mynstur + , + verður + støði + lagt + undir + samrøðu + um + geometriskar + mannagongdir + og + hugtøk + . + + + Í + hesum + sambandi + verður + arbeitt + við + evni + og + hugtøk + so + sum + vinkulhugtakið + , + vinkulsummar + í + tríkantum + og + øðrum + polygonum + , + linjuparalellitetur + , + umframt + sambandið + millum + ummátið + og + diameturin + í + einum + sirkli + , + og + symmetri + . + +

+

+ + Støddfrøði + í + nýtslu + +

+

+ + Kjarnaøkið + støddfrøði + í + nýtslu + snýr + seg + um + , + at + næmingurin + skal + ogna + sær + kunnleika + og + fimi + , + sum + ger + hann + føran + fyri + at + velja + rættan + roknihátt + í + givnum + støðum + . + + + Her + verður + støddfrøðin + nýtt + sum + amboð + at + meta + um + ella + lýsa + eina + gongd + ella + hending + . + + + Eisini + verður + arbeitt + við + ritmyndan + og + hagfrøði + , + umframt + at + mett + verður + um + hagfrøðiligar + upplýsingar + og + líkindi + . + + + Støddfrøðiligir + møguleikar + og + avmarkingar + verða + staðfest + í + sambandi + við + hagfrøðiligar + myndlar + . + +

+

+ + Samskifti + og + greiðsluevni + +

+

+ + Í + kjarnaøkinum + samskifti + og + greiðsluevni + verður + arbeitt + við + at + greina + dátur + og + upplýsingar + og + í + tí + sambandi + at + orða + og + loysa + greiðsluevni + , + umframt + at + orða + próvgrundir + og + fakligar + grundgevingar + fyri + funnum + loysnum + . + + + Arbeitt + verður + eisini + við + sambandinum + millum + greiðsluevni + og + loysn + , + har + næmingurin + skal + meta + um + og + taka + støðu + . + +

+

+ + Kjarnaøkið + fevnir + somuleiðis + um + hagfrøðilig + greiðsluevni + og + kanningar + , + umframt + samskipan + og + hugsan + til + at + loysa + greiðsluevni + og + seta + í + almenn + høpi + . + + + Skift + verður + ímillum + gerð + og + ástøði + , + viðkomandi + faklig + orðing + og + samskifti + verður + nýtt + við + neyvleika + á + hóskandi + stigi + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + , + fyri + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + til + støðutakan + og + sjálvvirkni + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + í + Støddfrøði + um + at + virða + tær + grundleggjandi + reglur + , + ið + náttúran + og + tað + náttúruskapta + umhvørvi + hava + at + laga + seg + eftir + . + + + Undirvísingin + leggur + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + nátturutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + eins + og + hann + skal + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + Førleikin + at + samskifta + snýr + seg + í + Støddfrøði + um + at + bera + fram + sína + hugsan + og + sína + vitan + munnliga + og + skrivliga + , + og + at + lesa + . + + + Lærugreinin + Støddfrøði + hevur + ein + týðandi + leiklut + í + at + menna + førleika + næmingsins + at + samskifta + um + støddfrøðiligar + spurningar + so + , + at + hann + dugir + at + nýta + støddfrøðilig + hugtøk + um + hesar + spurningar + og + viðurskifti + . + + + At + samskifta + um + støddfrøðilig + mál + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + sum + heild + . + +

+

+ + Førleikin + at + orða + seg + munnliga + snýr + seg + í + Støddfrøði + um + at + gera + sær + eina + hugsan + , + seta + spurningar + , + próvføra + og + greiða + frá + eini + hugsan + , + grundaðari + á + støddfrøði + . + + + Tað + merkir + at + vera + við + í + samrøðum + , + samskifta + um + hugskot + og + røða + um + spurningar + og + møguligar + loysnir + saman + við + øðrum + . + +

+

+ + Førleikin + at + orða + seg + skrivliga + snýr + seg + í + Støddfrøði + um + at + loysa + eina + uppgávu + við + støddfrøði + , + lýsa + og + greiða + frá + eini + hugsan + og + orða + viðrakingar + og + hugskot + . + + + Harumframt + snýr + førleikin + seg + um + at + gera + tekningar + , + skitsur + , + skap + , + talvur + og + ritmyndir + , + umframt + at + nýta + støddfrøðilig + tekn + og + formligt + mál + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + ; + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Í + lærugreinini + skal + næmingurin + tí + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + lesa + støddfrøðiligar + uppgávur + og + at + gera + grein + fyri + sínum + eygleiðingum + og + viðrakingum + á + skrift + . + + + Næmingurin + skal + duga + at + lesa + og + skilja + vegleiðingar + , + talvur + , + farmyndir + , + farstrikur + og + ímyndir + . + + + At + megna + at + lesa + í + støddfrøði + er + tí + at + tulka + og + gagnnýta + tekstir + við + støddfrøðiligum + innihaldi + úr + gerandis + - + og + arbeiðslívi + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + í + Støddfrøði + um + førleikan + at + loysa + uppgávur + og + gera + kanningar + við + støði + í + praktiskum + gerandisstøðum + og + í + støddfrøðiligum + spurdómum + , + umframt + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + greiðsluevni + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mong + gerandismál + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + síni + heild + ein + avgerandi + leiklut + í + hesi + menning + . + + + Fyri + at + megna + hetta + , + er + umráðandi + at + kenna + og + verða + førur + fyri + at + nýta + roknihættirnar + , + megna + at + nýta + fjølbroyttar + mannagongdir + , + ætla + um + og + meta + um + , + um + svarið + er + rímiligt + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + Støddfrøði + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + , + umframt + at + nýta + hesa + tøkni + til + spæl + , + kanning + , + avmyndan + og + framløgu + . + + + Eisini + snýr + hesin + førleiki + seg + um + at + kenna + og + meta + um + talgild + amboð + til + uppgávuloysn + , + simulering + og + myndan + . + + + Harafturat + er + týdningarmikið + at + finna + upplýsingar + , + greina + og + viðgera + og + leggja + fram + dátur + við + hóskandi + hjálparamboðum + og + vera + vandin + við + keldum + , + greiningum + og + úrslitum + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Vit + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + okkum + í + lívinum + . + + + At + kanna + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + í + Støddfrøði + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + til + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + støddfrøðilig + viðurskifti + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + og + kunnleika + í + bókmentum + , + handbókum + , + tíðarritum + , + á + internetinum + , + umframt + at + gera + verkligar + royndir + í + starvsstovu + og + úti + í + náttúruni + . + + + Við + dømum + og + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + sakligan + , + siðiligan + og + munadyggan + hátt + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læring + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + Støddfrøði + um + at + gera + næmingin + tilvitaðan + um + og + líta + á + egin + evni + , + so + at + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + náttúruvísindini + saman + við + støddfrøðini + hava + verið + við + til + at + broytt + náttúru + , + lívsáskoðan + , + mentan + og + samfeløg + . + +

+

+ + Næmingurin + evnar + at + orða + spurningar + og + at + seta + fram + tilhugsanir + , + sum + kunnu + verða + kannaðar + , + próvføra + og + skifta + orð + um + hetta + við + atliti + at + øðrum + støddfrøðiligum + upplýsingum + . + + + Tað + merkir + , + at + næmingurin + skal + vera + við + í + samrøðum + , + samskifta + við + onnur + um + hugskot + og + tosa + um + spurningar + og + hugsandi + loysnir + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + læra + , + at + verkligar + royndir + og + frágreiðingar + um + støddfrøðilig + viðurskifti + eru + ein + partur + av + skapandi + tilgongdini + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflog + . + + + Við + at + arbeiða + við + myndlum + lærir + næmingurin + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 2. + floksstig + +

+

+ + Tøl + og + algebra + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + teljitølini + og + at + skyna + á + støðubundnu + talskipanini + við + einarum + , + tíggjarum + og + hundrarum + at + flokka + og + seta + tøl + á + mongdir + mannagongdir + , + tá + ið + talt + verður + saman + og + drigið + verður + frá + , + bæði + munnliga + og + á + pappíri + at + falda + smá + tøl + , + t.e. + tøl + við + í + mesta + lagi + tveimum + talteknum + , + og + vita + raðfylgjuna + av + rokniháttunum + at + finna + tað + dupulta + og + helvtina + og + kenna + desimaltøl + , + t.d. + í + sambandi + við + pening + at + nýta + lummaroknara + at + loysa + uppgávur + úr + gerandisdegnum + . + +

+

+ + Geometri + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + einføldum + skapum + so + sum + tríkantum + , + fýrkantum + og + sirklum + at + flyta + , + spegla + og + broyta + stødd + á + skapum + at + samanbera + longd + og + vídd + við + hóskandi + mátum + at + máta + ummál + og + vídd + á + einføldum + trí + - + og + fýrkantum + . + +

+

+ + Støddfrøði + í + brúki + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + vikudagarnar + , + mánaðirnar + og + einfaldar + klokkutíðir + at + rokna + gjaldoyra + og + nýta + tað + í + sambandi + við + keyp + og + sølu + at + savna + og + skipa + dátur + og + hagtøl + , + umframt + lesa + og + greiða + frá + farmyndum + . + +

+

+ + Samskifti + og + spurdómar + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lýsa + støddfrøðiligar + mannagongdir + og + greiða + frá + teimum + , + harímillum + at + lýsa + egin + uppskot + til + loysnir + at + meta + um + úrslit + at + arbeiða + saman + um + greiðsluevni + , + sum + hava + í + sær + fleiri + loysnir + . + +

+

+ + 4. + floksstig + +

+

+ + Tøl + og + algebra + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + skyna + á + støðubundnu + talskipanini + við + einarum + , + tíggjarum + og + hundrarum + at + kenna + mun + á + makaðum + og + støkum + tølum + og + positivum + og + negativum + tølum + einføld + brot + og + desimaltøl + og + at + runda + mannagongdir + , + tá + ið + tøl + við + fleiri + talteknum + verða + løgd + saman + ella + drigin + frá + , + bæði + í + høvdinum + og + á + pappíri + at + nýta + lítlutabell + og + at + falda + tøl + , + ið + hava + fleiri + taltekn + einfalda + býting + , + t.d. + við + ítøkiligum + tilfari + og + dømum + úr + gerandisdegnum + raðfylgjuna + á + rokniháttunum + krossskipanina + og + sambandið + millum + tøl + og + tekning + loysa + einfaldar + líkningar + , + sum + hava + samanlegging + , + frádrátt + og + falding + í + sær + at + nýta + lummaroknara + at + loysa + uppgávur + úr + gerandisdegnum + . + +

+

+ + Geometri + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + eyðkennum + hjá + tríkantum + , + fýrkantum + og + sirklum + at + rokna + ummál + og + vídd + á + tríkantum + og + fýrkantum + at + vaksa + og + minka + skap + í + støddarlutfalli + at + spegla + og + flyta + einføld + skap + og + kenna + samskap + og + allíki + at + meta + um + og + máta + rúmd + og + vekt + . + +

+

+ + Støddfrøði + í + brúki + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + savna + og + skipa + dátur + og + hagtøl + og + vísa + tey + við + ritmyndum + at + loysa + praktiskar + uppgávur + um + keyp + og + sølu + , + umframt + einfalda + renturokning + grundleggjandi + hugtøk + í + talgildum + rokniarki + . + +

+

+ + Samskifti + og + spurdómar + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + lýsa + støddfrøðiligar + mannagongdir + og + greiða + frá + teimum + , + har + ímillum + at + lýsa + egin + uppskot + til + loysnir + at + meta + um + úrslit + at + arbeiða + saman + um + greiðsluevni + , + sum + hava + í + sær + fleiri + loysnir + . + +

+

+ + 6. + floksstig + +

+

+ + Tøl + og + algebra + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + skyna + á + støðubundnu + talskipanini + at + kenna + positiv + og + negativ + tøl + umframt + makað + og + støk + tøl + at + kenna + desimaltøl + , + t.d. + í + sambandi + við + pening + og + at + runda + at + rokna + í + teimum + fýra + rokniháttunum + , + í + høvdinum + , + á + pappíri + og + við + lummaroknara + raðfylgjuna + á + rokniháttunum + at + leggja + saman + , + draga + frá + og + falda + brot + at + rokna + einfalda + prosentrokning + loysa + einfaldar + líkningar + og + vísa + á + dømi + um + nýtslu + av + brigdli + í + einføldum + líkningum + og + formlum + krossskipanina + og + sambandið + millum + tøl + og + tekning + at + nýta + lummaroknara + at + loysa + uppgávur + og + greiðsluevni + . + +

+

+ + Geometri + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + arbeiða + við + hugtøkini + punkt + , + linjustykki + , + rættar + linjur + og + vinklar + . + + + hugtøkini + radius + , + tvørmát + og + vinkulmát + . + + + at + neyvtekna + tríkantar + , + fýrkantar + og + sirklar + at + spegla + , + snara + og + javnflyta + nýta + krossskipan + m.a. + til + at + lýsa + staðseting + og + flyting + at + brúka + mátilutfall + til + at + rokna + fjarstøðu + og + gera + einføld + kort + og + arbeiðstekningar + at + máta + við + hóskandi + mátieindum + og + umrokna + frá + einari + eind + til + aðra + , + t.d. + cm + , + m + og + km + , + g + , + kg + og + tons + umframt + dl + og + l + . + +

+

+ + Støddfrøði + í + brúki + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + velja + roknihátt + og + rokna + í + teimum + fýra + rokniháttunum + at + umrokna + frá + okkara + peningi + til + fremmant + gjaldoyra + at + rokna + í + sambandi + við + keyp + og + sølu + , + so + sum + avslátt + , + vinning + og + tap + einfalda + renturokning + , + t.d. + av + innistandandi + peningi + og + láni + at + savna + og + skipa + dátur + og + hagtøl + , + og + vísa + tey + við + ritmyndum + grundleggjandi + hugtøk + í + talgildum + rokniarki + . + +

+

+ + Samskifti + og + spurdómar + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + savna + og + skipa + dátur + í + sambandi + við + eygleiðingar + , + spurnarkanningar + og + royndir + at + leggja + úrslit + fram + í + talvum + og + ritmyndum + , + at + lesa + og + greina + tær + bæði + munnliga + , + á + pappíri + og + við + hentleikunum + í + talgildum + rokniarki + at + arbeiða + saman + um + greiðsluevni + , + sum + hava + í + sær + fleiri + loysnir + . + +

+

+ + 9. + floksstig + +

+

+ + Tøl + og + algebra + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + skyna + á + støðubundnu + talskipanini + at + skilja + og + rokna + prosent + og + promillu + at + samanbera + og + umrokna + heil + tøl + , + desimaltøl + , + brot + , + prosent + og + promillu + at + rokna + í + teimum + fýra + rokniháttunum + og + vita + raðfylgjuna + á + rokniháttunum + at + leggja + saman + , + draga + frá + , + falda + og + deila + brot + at + brúka + potensar + og + røtur + í + útrokningum + at + loysa + líkningar + og + líkningsheildir + við + algebra + og + ritloysn + . + + + At + kenna + frummongd + , + virðismongd + , + størsta + og + minsta + virði + at + loysa + einfaldar + ólíkningar + at + skilja + og + rokna + við + brigdlum + beint + og + øvut + lutfall + at + nýta + formlar + m.a. + í + sambandi + við + útrokning + av + rúmd + og + rentu + at + nýta + teldu + og + framkomnan + lummaroknara + til + útrokningar + og + til + at + loysa + greiðsluevni + . + +

+

+ + Geometri + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + greiða + frá + eyðkennum + hjá + tvey + - + og + trídimensjonellum + skapum + at + rokna + ummál + , + vídd + og + rúmd + at + arbeiða + við + støddarlutfalli + , + einsskapi + og + allíki + at + gera + einfaldar + geometriskar + útrokningar + , + t.d. + við + Pytagoras + , + sinus + og + cosinus + at + spegla + , + snara + , + flyta + og + javnflyta + at + nýta + krossskipan + at + lýsa + staðseting + og + flyting + og + duga + at + rokna + longdir + og + fjarstøður + í + krossskipan + at + neyvtekna + einføld + skap + eftir + givnum + fortreytum + at + arbeiða + við + einføldum + geometriskum + prógvum + at + máta + við + hóskandi + mátieindum + og + umrokna + frá + einari + eind + til + aðra + , + eisini + vídd + og + rúmd + at + nýta + teldu + til + tekning + , + kanning + og + útrokningar + í + sambandi + við + geometrisk + skap + . + +

+

+ + Støddfrøði + í + brúki + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + velja + roknihátt + , + nýta + prosenthugtakið + og + nýta + býtisrokning + í + ymiskum + høpi + at + umhugsa + fíggjarviðurskifti + í + gerandisdegnum + so + sum + keyp + , + ferðing + , + løn + og + skatt + at + umrokna + frá + okkara + peningi + til + fremmant + gjaldoyra + og + øvut + , + umframt + at + umrokna + ímillum + fremmand + gjaldoyru + at + savna + , + meta + um + og + brúka + dátur + í + støddfrøðiligum + høpi + , + at + skipa + og + bólka + upplýsingar + ( + einkultar + og + bólkaðar + eygberingar + ) + og + at + finna + miðaltal + , + miðju + og + mestið + at + kenna + rentuhugtakið + og + duga + einfalda + renturokning + t.d. + av + innistandandi + peningi + og + láni + og + í + sambandi + við + keyp + við + gjaldsfreist + at + arbeiða + við + einfalda + teingjan + og + líkindarokning + at + nýta + teldu + til + kanning + , + útrokning + og + framløgu + . + +

+

+ + Samskifti + og + spurdómar + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + skilja + og + taka + støðu + til + upplýsingar + , + sum + innihalda + støddfrøðiligar + orðingar + at + meta + um + gildið + av + úrslitum + og + framløguhátti + at + orða + spurdómar + , + lýsa + mannagongdir + og + siga + frá + loysnum + munnliga + og + skrivliga + at + arbeiða + saman + um + greiðsluevni + , + sum + hava + í + sær + fleiri + loysnir + . + +

+

+ + 10. + floksstig + +

+

+ + Tøl + og + algebra + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + skyna + á + støðubundnu + talskipanini + . + + + Vita + um + menningina + av + tølunum + sum + skrivingarhátt + . + + + at + rokna + í + teimum + fýra + rokniháttunum + og + vita + raðfylgjuna + av + rokniháttunum + at + samanbera + og + umrokna + heil + tøl + , + desimaltøl + , + brot + , + prosent + og + promillu + at + leggja + saman + , + draga + frá + , + falda + og + deila + brot + at + brúka + potensar + og + røtur + í + útrokningum + at + velja + háttalag + at + loysa + líkningar + og + líkningaheildir + og + einfaldar + ólíkningar + at + kenna + frummongd + , + virðismongd + , + størsta + og + minsta + virði + at + skilja + og + brúka + brigdilshugtakið + at + skilja + og + brúka + prosenthugtakið + at + skyna + á + beinum + og + øvutum + lutfalli + at + nýta + kendar + og + ókendar + formlar + m.a. + í + sambandi + við + útrokning + av + rúmd + og + rentutilskriving + tekna + funktiónir + á + 2. + stigi + og + rokna + nullpunkt + eftir + leiðarriti + ( + forskrift + ) + at + nýta + teldu + og + lummaroknara + , + sum + hevur + súmbolmanipulatión + til + útrokningar + og + til + at + loysa + greiðsluevni + . + +

+

+ + Geometri + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + kenna + og + greiða + frá + eyðkennum + hjá + ymiskum + geometriskum + skapum + at + rokna + ummál + , + vídd + og + rúmd + at + kenna + og + arbeiða + við + støddarlutfalli + , + einsskapi + og + allíki + at + gera + einfaldar + geometriskar + útrokningar + , + t.d. + við + Pytagoras + , + sinus + og + cosinus + at + spegla + , + snara + , + flyta + og + javnflyta + at + nýta + krossskipan + at + lýsa + staðseting + og + flyting + og + duga + at + rokna + longdir + og + fjarstøður + í + krossskipan + . + + + at + neyvtekna + einføld + skap + eftir + givnum + fortreytum + at + arbeiða + við + einføld + geometrisk + prógv + at + nýta + teldu + til + tekning + , + kanning + og + útrokningar + í + sambandi + við + geometrisk + skap + . + +

+

+ + Støddfrøði + í + nýtslu + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + velja + roknihátt + , + nýta + prosenthugtakið + og + nýta + býtisrokning + í + ymiskum + høpi + at + umhugsa + fíggjarviðurskifti + í + gerandisdegnum + so + sum + keyp + , + ferðing + , + løn + og + skatt + at + nýta + støddfrøði + til + greiðsluevni + viðvíkjandi + samfelag + , + náttúru + og + mentan + at + kanna + sambond + millum + privatbúskap + og + samfelagsbúskap + at + savna + , + meta + um + og + brúka + dátur + í + støddfrøðiligum + høpi + , + og + at + skipa + og + bólka + upplýsingar + ( + einkultar + og + bólkaðar + eygberingar + ) + og + at + finna + miðaltal + , + miðju + og + mestið + at + arbeiða + við + og + meta + um + viðurskifti + í + samband + við + samansparing + og + lán + og + í + sambandi + við + keyp + við + gjaldsfreist + , + so + sum + rentu + , + renturentu + og + avdrátt + at + arbeiða + við + einfalda + teingjan + og + líkindarokning + at + nýta + teldu + til + kanning + , + útrokning + og + framløgu + . + +

+

+ + Samskifti + og + greiðsluevni + +

+

+ + Næmingurin + dugir + +

+

+ + at + skilja + og + taka + støðu + til + upplýsingar + , + sum + innihalda + støddfrøðiligar + orðingar + at + meta + um + gildið + av + úrslitum + og + framløguhátti + at + orða + spurdómar + , + lýsa + mannagongdir + og + siga + frá + loysnum + munnliga + og + skrivliga + at + arbeiða + saman + um + greiðsluevni + , + sum + hava + í + sær + fleiri + loysnir + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + . + + + Næmingurin + skal + hava + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + , + munnligar + framløgur + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisni + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Skrivliga + próvtøkan + fevnir + um + greiðslurokning + og + fimisrokning + . + +

+

+ + Uppgávurnar + verða + settar + við + støði + í + kjarnaøkjunum + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Tíðarkarmarnir + fyri + royndirnar + eru + hesir + : + +

+

+ + Greiðslurokning + 4 + tímar + Fimisrokning + 1 + tími + +

+

+ + Uppgávuparturin + til + greiðslurokninga + er + at + finna + á + svar.fo + +

+

+ + Næmingaavrikið + verður + skannað + inn + og + latið + próvdómara + talgilt + . + +

+

+ + Fimisrokning + verður + avgreidd + á + svar.fo + +

+

+ + Næmingur + kann + leita + sær + hjálp + á + internetinum + , + í + lærubókum + , + uppgávum + og + øðrum + lærutilfari + . + +

+

+ + Næmingi + er + ikki + loyvt + at + samskifta + við + onnur + enn + umsjónarfólk + , + sum + eru + stødd + í + hølinum + . + +

+

+ + Næmingurin + hevur + ikki + loyvi + til + at + brúka + lummaroknara + í + fimisrokning + í + 8. + og + 9. + flokki + . + + + Tað + er + ikki + loyvt + at + brúka + lummaroknara + á + telduni + / + netinum + . + +

+

+ + Heldur + ikki + er + loyvt + at + nýta + avritingarforrit + t.d. + ( + Photomath + ) + til + loysn + av + uppgávum + í + støddfrøði + . + +

+

+ + Skúlastjórin + kann + bjóða + serligar + próvtøkutreytir + til + næming + við + skerdum + virkisførleika + , + tíðarkarmurin + til + royndina + kann + tá + tó + í + mesta + lagi + verða + øktur + við + 1 + / + 3 + av + tíðini + . + +

+

+ + Eitt + próvtal + verður + givið + fyri + greiðslurokning + og + eitt + fyri + fimisrokning + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Í + dømingini + verður + dentur + lagdur + á + , + í + hvønn + mun + próvtakarin + lýkur + tey + málini + , + sum + eru + sett + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + próvtakarin + +

+

+ + dugir + at + bera + hugsanarhátt + sín + fram + , + m.a. + í + millumrokningunum + hevur + góðan + rokniførleika + í + teimum + ymisku + rokniháttunum + dugir + at + rokna + rætt + sýnir + fakligt + hegni + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + í + greiðslurokning + og + eitt + í + fimisrokning + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + Skrivlig + próvtøka + - + 9. + floksstig + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Próvtøkusvarið + er + greitt + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tilfarið + , + sum + próvtøkan + er + grundað + á. + Próvtakarin + endurgevur + , + greinar + og + viðger + spurningarnar + framúr + væl + , + og + vísir + sera + gott + innlit + í + próvtilfarið + . + + + Hann + brúkar + trygt + og + sjálvstøðugt + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini.Viðløgdu + útrokningar + og + tilfar + annars + stuðlar + próvtøkusvarinum + sera + væl + . + + + Fá + og + týdningarleys + lýti + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Próvtøkusvarið + er + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + góða + hylling + á + próvtilfarinum + , + og + hann + brúkar + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + . + + + Viðlagda + útrokningartilfarið + stuðlar + próvsvarinum + væl + . + + + Onkur + lýti + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nóg + gott + +

+

+ + Próvtøkusvarið + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + , + er + so + dánt + væl + skipað + , + skilligt + , + men + fakligir + veikleikar + og + týðandi + lýti + , + villur + og + misskiljingar + koma + fyri + . + + + Endurgevingin + og + viðgerðin + eru + somuleiðis + veikar + . + +

+

+ + 10. + flokkur + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakliga + avrikinum + í + lærugreinini + . + + + Næmingurin + skal + hava + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + , + munnligar + framløgur + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildnar + verða + ein + skrivlig + og + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Skrivliga + próvtøkan + +

+

+ + Skrivliga + próvtøkan + varir + 4 + tímar + , + og + uppgávurnar + í + próvtøkuraðnum + verða + settar + innan + kjarnaevnini + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 40 + minuttir + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + bæði + úr + kjarnatilfarinum + og + ískoytistilfarinum + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + +

+

+ + Støðið + undir + próvtøkuni + er + alt + tilfarið + , + sum + er + nýtt + í + undirvísingini + í + 10. + flokki + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + sambært + próvtøkukunngerðini + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Skrivliga + próvtøkan + +

+

+ + Í + dømingini + verður + dentur + lagdur + á + , + í + hvønn + mun + próvtakarin + lýkur + tey + málini + , + sum + eru + sett + í + lærugreinini + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + próvtakarin + +

+

+ + dugir + at + bera + hugsanarhátt + sín + fram + , + m.a. + í + millumrokningunum + , + og + at + hugsanarháttur + próvtakarans + greitt + sæst + aftur + í + svarinum + , + og + at + rætt + er + roknað + dugir + at + loysa + uppgávurnar + á + greiðan + og + skilagóðan + hátt + sýnir + fakligt + hegni + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + ókendum + , + ótillagaðum + tilfari + , + og + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + tematisk + ella + á + annan + hátt + er + knýtt + at + evnum + , + økjum + o.tíl. + , + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + síni + heild + síggja + til + , + at + øll + faklig + mál + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikunum + sýna + evni + sjálvstøðugt + at + leggja + fram + og + viðgera + tilfar + við + støði + í + próvtøkuspurningi + / + um + . + + + Hann + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + síggja + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + próvtakarin + +

+

+ + sýnir + eitt + fakligt + hegni + dugir + at + bera + hugsanarhátt + sín + fram + , + og + at + hugsanarháttur + próvtakarans + greitt + sæst + aftur + í + svarinum + , + og + at + rætt + er + roknað + hevur + fatan + av + , + hvussu + støddfrøði + kann + nýtast + í + gerandisdegnum + evnar + at + síggja + uppgávuna + í + frásjón + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsingar + +

+

+ + Skrivliglig + próvtøka + - + 10. + floksstig + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Próvtøkusvarið + er + greitt + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tilfarið + , + sum + próvtøkan + er + grundað + á. + Próvtakarin + endurgevur + , + greinar + og + viðger + spurningarnar + framúr + væl + , + og + vísir + sera + gott + innlit + í + próvtilfarið + . + + + Hann + brúkar + trygt + og + sjálvstøðugt + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini.Viðløgdu + útrokningar + og + tilfar + annars + stuðlar + próvtøkusvarinum + sera + væl + . + + + Fá + og + týdningarleys + lýti + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Próvtøkusvarið + er + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + góða + hylling + á + próvtilfarinum + , + og + hann + brúkar + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + . + + + Viðlagda + útrokningartilfarið + stuðlar + próvsvarinum + væl + . + + + Onkur + lýti + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nóg + gott + +

+

+ + Próvtøkusvarið + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + , + er + so + dánt + væl + skipað + , + skilligt + , + men + fakligir + veikleikar + og + týðandi + lýti + , + villur + og + misskiljingar + koma + fyri + . + + + Endurgevingin + og + viðgerðin + eru + somuleiðis + veikar + . + +

+

+ + Munnlig + próvtøka + - + 10. + floksstig + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tilfarið + , + sum + próvtøkan + er + grundað + á. + Próvtakarin + endurgevur + og + greinar + próvtøkutilfarið + sera + væl + og + viðgerðin + er + sera + væl + grundað + , + við + neyvum + og + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + trygt + og + sjálvstøðugt + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + . + + + Sjónarmiðini + eru + væl + lýst + og + vísa + gott + innlit + í + lærugreinina + . + + + Fá + og + týdningarleys + lýti + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Framløgan + er + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Frágreiðingin + er + skillig + og + fjølbroytt + , + og + próvtakarin + vísir + , + at + hann + hevur + góða + hylling + á + próvtøkutilfarinum + , + og + brúkar + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + . + + + Hann + er + virkin + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Sjónarmiðini + eru + týðilig + , + og + meting + næmingsins + av + próvtilfarinum + er + væl + grundað + . + + + Framsetingin + er + hóskandi + skipað + . + + + Onkur + lýti + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nóg + gott + +

+

+ + Framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Frágreiðingin + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + fakligir + veikleikar + og + týðandi + lýti + og + misskiljingar + koma + fyri + . + + + Próvtakarin + er + tó + við + í + fakligu + samrøðuni + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støði + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + . + + + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + , + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + í + lærugreinini + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingargongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + vera + skipaður + inn + í + undirvísingina + í + Støddfrøði + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + og + menna + teir + . + + + Somuleiðis + verður + arbeitt + miðvíst + við + at + menna + førleikan + at + rokna + í + undirvísingini + í + Støddfrøði + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + fer + næmingurin + so + hvørt + at + fáa + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + hesir + førleikar + hava + fyri + alt + skrivligt + og + formligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + hetta + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + ið + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + móti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + so + , + at + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + áveigsmálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgondin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + , + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + lærugreinini + Støddfrøði + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + evnum + og + táttum + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + Støddfrøði + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + evnunum + og + táttunum + , + sum + arbeitt + verður + við + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + viðurskiftum + , + ið + so + ella + so + eru + knýtt + at + evnafrøðiligum + spurningum + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + evni + og + viðurskifti + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + Støddfrøði + verða + ymiskir + arbeiðshættir + nýttir + so + , + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingarnir + búnast + og + gerast + meira + sjálvstøðugir + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + arbeiðsuppgávurnar + og + venjingarnar + hjá + næminginum + verða + útintar + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + kanna + gjølla + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + skal + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Støddfrøði + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + evnum + , + sum + spretta + úr + nærumhvørvinum + , + knýtt + at + náttúrufrøðiligum + fyribrigdum + , + ið + kunnu + stuðla + upp + undir + og + geva + íblástur + til + evni + at + arbeiða + við + í + øðrum + lærugreinum + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinar + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + , + um + somu + tíð + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + partar + av + størri + heild + , + og + tað + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + + + Tí + er + umráðandi + , + at + undirvísingin + í + støddfrøði + verður + sjónliga + skipað + , + so + at + næmingurin + er + kunnaður + og + vitandi + um + tann + stigvøkstur + , + sum + er + ætlaður + at + vera + millum + floksstigini + . + +

+

+ + Avrik + +

+

+ + Skrivligi + og + skapandi + parturin + av + lærugreinini + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + , + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + bara + í + støddfrøði + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + , + t.d. + eina + hagfrøðiliga + frágreiðing + ella + ritgerð + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + at + skrivligt + og + skapandi + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + Føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + í + øllum + lærugreinum + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivlig + upprit + , + sum + verða + løgd + fram + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + harumframt + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + intellektuellum + amboði + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + fær + venjing + í + at + brúka + móðurmáli + í + lærugreinini + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðaval + og + talugávur + mennast + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + ( + tilevnaðar + ) + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-toknifrodi_8_10_00072.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-toknifrodi_8_10_00072.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c392c3b3d203201edbdf25e51f04411055cc9e3a --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-toknifrodi_8_10_00072.xml @@ -0,0 +1,4583 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Tøknifrøði 8-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 3227 words + 3667 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-fa2a8be460ea3c723e20 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Tøknifrøði 8-10 + namsaetlanir-fa2a8be460ea3c723e20 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/toeknifroedi-8-10.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/toeknifroedi-8-10.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Tøknifrøði 8-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Tøknifrøði + 8-10 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + At + menna + og + framleiða + lutir + , + tænastur + og + úrdráttir + er + grundarsteinurin + undir + menningini + av + okkara + samfelag + . + + + Hesum + veruleika + verður + arbeitt + við + í + lærugreinini + tøknifrøði + . + + + Hugt + verður + eftir + samspælinum + ímillum + lut + , + tøkni + , + vitan + og + skipan + , + og + arbeitt + verður + við + at + sameina + tøkniliga + og + náttúrvísindaliga + vitan + við + arbeiði + á + verkstaði + og + á + starvstovu + . + +

+

+ + Í + lærugreinini + verður + arbeitt + við + verkætlanum + , + har + metingar + verða + gjørdar + av + samspælinum + ímillum + tøkniliga + menning + og + samfelagsliga + menning + . + + + Arbeiðshátturin + er + tvørgreinaligt + verkætlanararbeiði + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Endamálið + við + undirvísingini + er + , + at + næmingurin + fær + grundleggjandi + kunnleika + til + tøknifrøðiligar + hugsunarhættir + og + arbeiðshættir + , + og + at + hann + ognar + sær + fimi + og + hættir + at + loysa + tøknifrøðiligar + spurningar + . + + + Lærugreinin + hevur + til + endamáls + at + menna + næmingarnir + til + at + fara + undir + hægri + lestur + innan + tøkni + , + tøknifrøði + , + náttúruvísind + , + handil + , + íbirtan + og + íverksetan + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + geva + næminginum + eina + breiða + tøknifrøðiliga + uppfatan + . + + + Næmingurin + skal + fáa + innlit + í + greiðsluevni + og + møguligar + loysnir + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + samspælið + ímillum + náttúruvísindi + , + tøkni + og + samfelagsmenning + . + + + Næmingurin + skal + fáa + vitan + um + ymiska + tøkni + , + sum + verður + brúkt + í + vinnulívinum + , + og + um + týdningin + av + hugskotsmenning + og + menning + av + framleiðsluháttum + . + + + Næmingurin + skal + eisin + fáa + eina + fatan + av + , + hvussu + tøknin + og + náttúran + hava + ávirkan + á + hvørt + annað + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + geva + næminginum + eitt + vitanar + - + og + fatanarstøði + , + sum + ger + hann + føran + fyri + persónligari + støðutakan + og + at + luttaka + í + viðgerðum + og + avgerðum + í + einum + hátøkniligum + fólkaræði + . + +

+

+ + Harumframt + er + endamálið + , + at + næmingurin + arbeiðir + við + vandamálsorðaðum + verkætlanum + , + so + hann + dugir + lestrar + - + og + arbeiðshættir + , + sum + eru + viðkomandi + , + tá + hann + fer + undir + víðari + lesnað + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Lærugeinin + tøknifrøði + hevur + í + 8 + . + , + 9. + og + 10 + . + + + Flokki + , + og + undirvíst + verður + 60 + klokkutímar + á + hvørjum + stigi + . + +

+

+ + Stig + +

+

+ + 10 + +

+

+ + Klokkutímar + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Tilfar + og + tilevningargongdir + +

+

+ + Á + øllum + stigum + fevnir + kjarnaøkið + tilfar + og + tilevningargongdir + um + +

+

+ + eginleikar + , + bygnaður + , + nýtslumøguleikar + og + nýtsluføri + á + útvaldum + tilfari + í + ymiskum + samanheingi + +

+

+ + bygnaður + , + virknaðarháttur + og + nýtsla + av + útvaldum + elektroniskum + lutum + +

+

+ + ástøðið + aftan + fyri + ymiskar + tilgongdir + , + lutatilgongdir + , + arbeiðs + - + og + sambindingarhættir + í + sambandi + við + valda + tilfarið + . + +

+

+ + Tøkni + - + og + umhvørvismeting + +

+

+ + Á + 8.-10. + floks + stigi + fevnir + kjarnaøkið + tøkni + - + og + umhvørvismeting + um + +

+

+ + metingar + og + einfaldar + útrokningar + av + , + hvørja + ávirkan + luturin + hevur + á + samfelagið + grundað + á + hagtøl + og + talvuvirði + +

+

+ + metingar + av + orsøkum + og + avleiðingum + í + globalum + , + landsparta + og + lokalum + umhvørvishøpi + +

+

+ + umhvørvismeting + , + og + hvat + hon + kann + verða + brúkt + til + til + . + +

+

+ + Framleiðslumenning + +

+

+ + Á + 8.-10.-floksstigi + fevnir + kjarnaøkið + framleiðslumenning + um + +

+

+ + ymisku + økini + í + framleiðslugongdini + , + tøkni + , + vitan + og + skipan + +

+

+ + snið + og + eginleikar + sum + virka + væl + í + sambandi + við + sniðgeving + av + útvaldum + lutum + +

+

+ + framleiðslusløg + – + einsæris + - + , + seriu + - + og + hópframleiðsla + . + +

+

+ + Verkætlanararbeiði + +

+

+ + Á + øllum + stigum + fevnir + kjarnaøkið + verkætlanararbeiði + um + +

+

+ + ivamálsorðing + +

+

+ + amboð + til + at + gera + ivamálsorðingar + +

+

+ + prógva + trupulleikan + við + innsavnan + , + útveljan + og + arbeiði + við + funnu + vitanini + +

+

+ + tilrættislegging + av + verkætlan + við + virksemis + - + og + tíðarætlan + +

+

+ + samstarv + millum + næmingar + , + millum + næmingar + og + vegleiðara + og + millum + næmingar + og + samstarvsfelagar + uttan + fyri + skúlan + . + +

+

+ + Skjalprógvan + og + framløga + +

+

+ + Á + 8.-10.-floksstigi + fevnir + kjarnaøkið + skjalprógvan + og + framløga + um + +

+

+ + tekniskar + tekningar + +

+

+ + arbeiðstekningar + , + ritmyndir + og + tilfarslista + +

+

+ + sjónbar + ( + visuell + ) + amboð + til + framløgu + av + verkætlan + +

+

+ + munnligt + samskifti + +

+

+ + brúk + og + ávísing + av + keldum + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleika + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + tøknifrøði + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + til + støðutakan + og + sjálvirkni + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + granska + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + í + tøknifrøði + um + at + virða + tær + grundleggjandi + reglur + , + ið + náttúran + og + tað + náttúruskapta + umhvørvi + hava + at + laga + seg + eftir + . + + + Undirvísingin + leggur + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + , + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + nátturutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + eins + og + hann + skal + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + Førleikin + at + samskifta + snýr + seg + í + tøknifrøði + um + førleikan + at + bera + fram + sína + hugsan + og + sína + vitan + munnliga + og + skrivliga + , + og + at + lesa + . + + + Lærugreinin + tøknifrøði + hevur + ein + týðandi + leiklut + í + at + menna + førleika + næmingsins + at + nýta + tøknihugtøk + . + + + At + samskifta + um + tøkni + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + sum + heild + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + skrivliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + og + venja + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Í + lærugreinini + skal + næmingurin + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lýða + á + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + ; + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Næmingurin + skal + duga + at + lesa + og + skilja + vegleiðingar + , + talvur + , + farmyndir + , + farstrikur + og + ímyndir + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + um + førleikan + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + greiðsluevni + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandistekstir + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + síni + heild + , + ein + avgerandi + leiklut + í + hesi + menning + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + , + ið + er + ein + fortreyt + fyri + øllum + fjarskifti + , + umframt + at + nýta + starvsstovuútgerð + , + ið + er + ætlað + hesum + floksstigum + . + + + Við + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + útgerðina + rætt + og + trygt + . + + + Ein + vandalig + meting + av + upplýsingum + av + internetinum + er + eisini + partur + av + støðisførleikunum + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Vit + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + okkum + í + lívinum + . + + + At + kanna + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + til + at + seta + spurningar + og + at + leita + sær + ráð + og + vitan + um + tøknilig + viðurskifti + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + og + kunnleika + í + bókmentum + , + handbókum + , + tíðarritum + , + á + internetinum + , + umframt + at + gera + verkligar + uppgávur + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísinigini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læring + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + um + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + og + lítir + á + egin + evni + so + , + at + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + tøknin + hevur + verið + við + til + at + broytt + lívsáskoðan + , + mentan + og + samfeløg + . + +

+

+ + Næmingurin + evnar + at + orða + spurningar + og + at + seta + fram + tilhugsanir + , + sum + kunnu + verða + kannaðar + , + próvføra + og + skifta + orð + um + hetta + við + atliti + at + øðrum + tilhugsanum + . + + + Tað + merkir + , + at + næmingurin + skal + vera + við + í + samrøðum + , + samskifta + um + hugskot + og + tosa + um + spurningar + og + hugsandi + loysnir + við + onnur + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + læra + , + at + verkligar + royndir + og + frágreiðingar + um + tøknilig + viðurskifti + eru + ein + partur + av + skapandi + tilgongdini + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + og + treystleika + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflog + . + + + Við + at + arbeiða + við + myndlum + lærir + næmingurin + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 8.-10 + . + flokk + +

+

+ + Tilfar + og + tilevnisgongdir + +

+

+ + Næmingurin + dugir + at + +

+

+ + vísa + á + útvalda + tøknifrøði + , + sum + er + knýtt + at + uppruna + , + virkisháttum + , + nýtslu + og + burturbeining + av + evnum + og + tilfari + . + +

+

+ + Tøkni + - + og + umhvørvismeting + +

+

+ + Næmingurin + dugir + at + +

+

+ + vísa + dømi + um + , + hvussu + val + av + tøkni + ávirkar + okkara + umhvørvið + , + búskap + , + sosiala + lív + , + etikk + og + estetikk + . + +

+

+ + Framleiðslumenning + +

+

+ + Næmingurin + dugir + at + +

+

+ + vísa + á + dømi + um + týdningin + , + ið + nýtslan + av + tøknifrøðini + hevur + fyri + livikorini + í + einum + samfelag + vísa + á + dømi + um + samfelagsliga + týdningin + av + kunningartøknini + og + lívtøknini + . + +

+

+ + Verkætlanararbeiði + +

+

+ + Næmingurin + dugir + at + +

+

+ + kenna + týdningin + , + sum + náttúruvísindini + hava + fyri + menningina + av + tøknifrøði + . + +

+

+ + Skjalprógvan + og + framløga + +

+

+ + Næmingurin + dugir + at + +

+

+ + kenna + sjónarmið + , + sum + viðvíkja + fyrisiting + , + ætlan + og + stýring + av + menningini + og + nýtsluni + av + tøknifrøðini + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 8.-10 + . + flokk + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakligari + avrikinum + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + , + munnlig + upplegg + og + skrivligar + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + fakliga + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvussu + og + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + + + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Eingin + próvtøka + verður + hildin + í + 9. + ella + 10. + flokki + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støði + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnar + at + lurta + , + at + tala + , + at + lesa + og + at + skriva + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Í + teirri + ávísu + undirvísingargongdini + ber + til + at + leggja + høvuðsdent + á + eitt + av + kjarnaøkjunum + . + + + Av + stórum + týdningi + er + tað + , + at + kjarnaøkini + umskarast + , + tá + ið + tað + ber + til + , + og + tá + ið + tað + verður + mett + at + vera + hóskandi + . + +

+

+ + Munnligi + tátturin + skal + vera + raðfestur + høgt + , + og + samrøðan + er + kjarnin + í + hesum + tátti + . + + + Munnligar + framløgur + skulu + skipast + inn + í + undirvísingargongdina + , + so + næmingurin + stigvíst + venur + seg + við + at + leggja + fram + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + sameinir + munnligar + framløgur + við + egin + skrivlig + verk + , + nýtslu + av + KT-amboðum + , + ymiskar + samskiftishættir + o.s.fr. + Á + tann + hátt + verður + retoriski + førleikin + hjá + næminginum + mentur + . + +

+

+ + Skrivligi + tátturin + skal + eins + og + tann + munnligi + í + stóran + mun + vera + skipaður + inn + í + dagligu + undirvísingina + og + í + fakligu + heildina + . + + + Á + henda + hátt + kann + næmingurin + menna + seg + í + skrivitilgongdini + og + í + stigum + ogna + sær + góðar + skriviførleikar + . + + + Somuleiðis + skal + verða + borið + so + í + bandi + , + at + skrivlig + avrik + í + øðrum + lærugreinum + eisini + kunnu + vera + partur + av + skrivligum + avrikum + í + lærugreinini + tøknifrøði + . + + + Umframt + at + hetta + styrkir + um + tvørfakliga + samstarvið + , + gevur + tað + næminginum + eina + greiðari + fatan + av + týdninginum + , + skriviførleiki + hevur + fyri + alt + skrivligt + samskifti + , + og + samstundis + mennir + tað + evnini + hjá + næminginum + at + orða + seg + bæði + munnliga + og + skrivliga + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + ( + hægsta + próvtal + ) + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + +

+

+ + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgondin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + týdningin + av + lærugreinini + tøkniføði + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + táttum + í + lærugreinini + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + , + eisini + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + + + Undirvísingin + í + tøknifrøði + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + . + + + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + tøknifrøði + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + samskiftisumstøðum + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + evni + og + viðurskifti + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + tøknifrøði + verða + ymiskir + arbeiðshættir + nýttir + , + so + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Undirvísingin + fer + tó + í + stóran + mun + fram + sum + verkætlanararbeiði + stuðlað + av + undirvísing + í + evnum + , + sum + hava + týdning + í + verkætlanini + . + + + Frálæran + er + veruleikanær + og + nýtsluvend + við + javnvág + millum + ástøði + og + verkligt + arbeiði + . + + + Næmingarnir + arbeiða + við + tøkniligum + trupulleikum + , + og + dentur + verður + lagdur + á + ástøði + og + verkstaðar + - + og + starvsstovuarbeiði + . + + + Tann + verkliga + undirvísingin + fer + fram + á + einum + stigi + , + sum + sýnir + dygdir + skúlans + innan + ávísu + økini + í + lærugreinini + tøknifrøði + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + næmingarnir + búnast + og + gerast + meira + sjálvstøðugir + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Arbeiðshættirnir + eru + tískil + neyvt + samantvinnaðir + við + serligum + atliti + at + , + hvussu + arbeiðsuppgávurnar + og + venjingarnar + hjá + næminginum + verða + útintar + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + kanna + gjølla + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + tøknifrøði + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinir + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + part + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanheingi + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + + + Heldur + enn + at + lata + eitt + avrik + inn + , + bara + í + samskiftistøkni + , + kann + talan + verða + um + tvørfakligt + samstarv + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Arbeiðast + skal + við + tí + at + lurta + og + tí + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðaval + og + talugávur + mennast + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-tonleikur_1_10_00031.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-tonleikur_1_10_00031.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8ca0b982fcea6a3d3c25435f1efff95ed2cf3886 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-tonleikur_1_10_00031.xml @@ -0,0 +1,6933 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Tónleikur 1-10 + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 4973 words + 5661 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-65480e72c5f5196b8e79 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Tónleikur 1-10 + namsaetlanir-65480e72c5f5196b8e79 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/tonleikur-1-10.html.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/tonleikur-1-10.html.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Tónleikur 1-10 +

+ + Námsætlan + til + fólkaskúla + : + +

+

+ + Tónleikur + 1-10 + +

+

+ + 1 + . + + + Samleiki + +

+

+ + Tónleikur + er + listagrein + , + ið + er + týðandi + partur + av + gerandisdegnum + hjá + bæði + børnum + og + ungum + . + + + Lærugreinin + tónleikur + telist + millum + skapandi + lærugreinarnar + . + + + Lærugreinin + fevnir + í + stóran + mun + um + nútíðar + tónleik + , + men + eldri + tónleikur + og + sangur + verður + eisini + tikin + upp + í + undirvísingina + í + tónleiki + . + +

+

+ + Á + fólkaskúlastigi + verður + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + mennir + síni + evni + og + førleikar + at + uppliva + tónleik + og + at + koma + til + orðanna + við + og + um + tónleik + , + serliga + við + føroyskum + sangum + og + løgum + . + +

+

+ + Á + miðnámsskúlastigi + er + tónleikur + ein + hugvísindalig + lærugrein + , + har + arbeitt + verður + við + greining + og + tulking + av + menniskjaligum + , + listarligum + úttrykki + – + á + sama + hátt + sum + t.d. + list + - + og + bókmentagreining + . + + + Í + lærugreinini + verður + dentur + lagdur + á + at + viðgera + tónleikin + sjálvan + , + og + í + aðru + syftu + á + at + viðgera + ytru + viðurskiftini + hjá + tónleikinum + , + t.e. + samfelagslig + , + sosial + og + mentanarlig + viðurskifti + , + ið + hava + týdning + fyri + , + hvussu + vit + fata + tónleikin + . + +

+

+ + Á + miðnámsskúlastigi + sameinir + lærugreinin + eina + ástøðiliga + og + eina + vísindaliga + tilgongd + , + eina + listaliga + og + eina + útinnandi + tilgongd + til + tónleik + sum + ein + alheimsligan + framsagnarhátt + . + + + Lærugreinin + nýtir + arbeiðshættir + úr + teimum + trimum + høvuðsøkjunum + : + hugvísindum + , + náttúruvísindum + og + samfelagsvísindum + , + hetta + fyri + at + uppbyggja + eina + almenna + mentanarliga + tilvitan + og + samleikamenning + umframt + lestrarfyrireiking + og + - + førleika + . + + + Við + skapandi + átøkum + og + tónlistarligum + framførslum + hevur + lærugreinin + ein + týðandi + leiklut + innan + skúlans + mentan + . + +

+

+ + 2 + . + + + Endamál + +

+

+ + Undirvísingin + í + tónleiki + hevur + til + endamáls + : + +

+

+ + at + næmingurin + ognar + sær + fortreytir + til + at + taka + virknan + lut + í + sínum + tónleikalívi + at + hann + gerst + førur + fyri + at + velja + og + vraka + ímillum + tey + mongu + tónleikatilboð + , + ið + nútíðar + samfelagið + bjóðar + at + eggja + og + menna + tónlistarliga + heim + næmingsins + og + geva + honum + fakligar + førleikar + til + at + úttrykkja + seg + í + og + um + tónleik + umframt + menna + hansara + fyritreytir + fyri + at + fáast + við + tónleik + , + bæði + tá + ið + hann + lurtar + eftir + og + spælir + tónleik + . + + + at + næmingurin + við + greining + av + tónleiki + og + tónleikaviðurskiftum + og + við + at + arbeiða + við + tónlistarlig + parametur + , + tónalæru + , + hoyrilæru + og + tónleikástøði + ognar + sær + tónlistarligan + kunnleika + og + tilvitan + at + viðgera + søgulig + , + samfelagslig + og + mentanarlig + viðurskifti + og + at + økja + um + fatan + næmingsins + um + umheimin + . + +

+

+ + 3 + . + + + Stig + og + tímatal + +

+

+ + Lærugreinin + tónleikur + fevnir + um + 1.-7. + floksstig + í + fólkaskúlanum + , + sum + kravd + lærugrein + við + 30 + klokkutímum + á + hvørjum + stigi + , + ella + samanlagt + 180 + klokkutímum + í + 6 + ár + , + umframt + sum + valgrein + í + 7. + flokki + við + 60 + klokkutímum + . + + + Harumframt + er + lærugreinin + tónleikur + valgrein + í + 8 + . + , + 9. + og + 10. + flokki + í + fólkaskúlanum + við + 180 + klokkutímum + samanlagt + . + +

+

+ + Stig + +

+

+ + 1. + fl. + +

+

+ + 2. + fl. + +

+

+ + 3. + fl. + +

+

+ + 4. + fl. + +

+

+ + 5. + fl. + +

+

+ + 6. + fl. + +

+

+ + 7. + fl. + +

+

+ + 8. + fl. + +

+

+ + 9. + fl. + +

+

+ + 10. + fl. + +

+

+ + Klokkutímatal + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + 30 + +

+

+ + ( + 60 + ) + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 60 + +

+

+ + 4 + . + + + Øki + +

+

+ + Fakliga + innihaldið + í + lærugreinini + er + lutað + sundur + í + kjarnaøki + og + ískoytisøki + . + + + Kjarnaøki + eru + kravd + øki + , + ið + fevna + um + umleið + 80 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + velja + í + felag + . + + + Ískoytisøki + fevna + um + umleið + 20 + % + av + klokkutímatalinum + á + hvørjum + floksstigi + . + + + Næmingurin + fer + til + skrivliga + próvtøku + í + kjarnaøkjunum + og + til + munnliga + próvtøku + í + bæði + kjarnaøkjum + og + ískoytisøkjum + . + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + Lærugreinin + tónleikur + hevur + trý + kjarnaøki + , + ið + eru + tey + somu + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + + + Økini + umskarast + og + virka + fyri + ein + stóran + part + saman + í + undirvísingini + . + + + Tey + eru + : + +

+

+ + Stig + +

+

+ + Kjarnaøki + +

+

+ + 1.-10 + . + fl. + +

+

+ + Tónleikaíðkan + +

+

+ + Tónleikaástøði + +

+

+ + Tónleikafatan + +

+

+ + Tónleikaíðkan + +

+

+ + Kjarnaøkið + tónleikaíðkan + fevnir + um + tvey + høvuðsevni + : + 1 + ) + Sangur + og + spæl + , + 2 + ) + Skapan + . + + + Sangur + og + spæl + fevnir + um + førleikamálini + at + syngja + og + spæla + ein + - + og + fleirraddaðar + sangir + / + satsir + , + bæði + føroyskar + og + útlendskar + . + + + Havast + skal + í + huga + , + at + sangur + er + ein + týdningarmikil + grundarsteinur + í + føroyskari + mentan + . + + + Harumframt + er + sangur + ein + týdningarmikil + fortreyt + fyri + tónleikaíðkan + sum + heild + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + , + at + næmingurin + lærir + at + kenna + ymisk + ljóðføri + , + sleppur + at + íðka + sítt + ljóðføri + , + og + er + ein + virkin + partur + av + samanspælinum + . + +

+

+ + Í + høvuðsevninum + skapan + skal + næmingurin + menna + førleikan + at + finna + sín + egna + tónleikaliga + framburðarhátt + og + verða + stimbraður + til + at + gera + egnar + sangir + og + tónleik + . + +

+

+ + Tónleikaástøði + +

+

+ + Kjarnaøkið + tónleikaástøði + fevnir + um + vanliga + nótalæru + og + nótaskriving + , + hoyrilæru + , + t.e. + læru + um + tónastigar + , + tónabil + , + samljóm + , + rytmu + og + lagabygnað + , + satslæru + , + kunnleika + til + tónleikaligar + ásetingar + , + frøðiheiti + og + tónleikalig + verksheiti + , + ljóðlæru + og + ljóðførislæru + . + +

+

+ + Tónleikafatan + +

+

+ + Við + støði + í + tí + tónleikaástøðiliga + og + í + søguligum + , + mentanarligum + , + samfelagsligum + og + sálarfrøðiligum + - + / + heilsufrøðiligum + viðurskiftum + skal + næmingurin + gerast + kunnugur + við + ymsar + sangligar + og + tónleikaligar + framburðarhættir + og + gerast + medvitandi + um + týdningin + , + sangur + og + tónleikur + hava + fyri + hin + einstaka + og + fyri + samskiftið + millum + menniskju + . + + + Í + hesum + sambandi + verða + nýttar + hugvísindaástøðiligar + greiningartilgongdir + í + sambandi + við + evnið + tónleik + í + breiðastu + merking + . + +

+

+ + Ískoytisøki + +

+

+ + Ískoytisøki + eru + valfrí + øki + , + sum + lærari + og + næmingar + í + einstaka + flokkinum + semjast + um + í + felag + . + + + Ískoytisøki + kunnu + styðja + og + lýsa + eitt + ella + fleiri + kjarnaøki + frá + øðrum + sjónarhornum + og + vera + við + til + at + menna + førleikar + næmingsins + samsvarandi + teimum + førleikamálum + , + ið + ásett + eru + . + + + Endamálið + við + ískoytisøkjum + er + harumframt + at + geva + skúlum + og + útbúgvingarbreytum + rúm + fyri + serligum + eyðkennum + og + arbeiðsháttum + . + +

+

+ + 5 + . + + + Førleikamál + +

+

+ + Í + lærugreinini + tónleiki + eru + førleikamálini + lutað + sundur + í + støðisførleikar + og + fakligar + førleikar + . + +

+

+ + Støðisførleikar + +

+

+ + Støðisførleikar + eru + grundleggjandi + førleikar + , + sum + menniskju + ogna + sær + tíðliga + í + lívinum + , + men + sum + mugu + stimbrast + og + mennast + alt + lívið + . + + + Støðisførleikar + hava + avgerandi + týdning + fyri + at + kunnleiki + , + vitan + og + førleikar + verða + ment + í + øllum + lærugreinum + . + + + Støðisførleikar + eru + við + til + at + menna + sannkenning + , + virðing + , + hugflog + og + evni + næmingsins + at + taka + egnar + avgerðir + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + næmingurin + fær + hug + og + sinni + at + læra + og + geva + sítt + íkast + til + kjak + og + loysnir + . + +

+

+ + Í + hesum + sambandi + eru + fýra + støðisførleikar + lýstir + við + atliti + at + teimum + fortreytum + , + sum + eru + galdandi + fyri + lærugreinina + . + + + Í + øllum + lærugreinum + skal + næmingurin + læra + : + +

+

+ + at + virða + at + samskifta + at + kanna + at + skapa + +

+

+ + At + virða + +

+

+ + At + virða + er + at + virka + fyri + góðari + samveru + millum + menniskju + og + fyri + góðum + samanspæli + millum + menniskju + , + náttúru + og + umhvørvi + . + + + Virðing + fremur + tryggleika + og + trivnað + , + ið + eru + fortreytir + fyri + gagnligari + menning + . + + + Undirvísingin + skal + virka + fyri + , + at + hvør + einstakur + næmingur + verður + sæddur + og + hoyrdur + , + og + at + hann + kennir + seg + at + hava + virði + og + týdning + , + har + hann + er + . + +

+

+ + Førleikin + at + virða + snýr + seg + harumframt + um + at + virða + og + menna + okkara + evni + at + samskifta + um + mentan + og + list + . + + + Undirvísingin + í + tónleiki + leggur + harumframt + dent + á + , + at + næmingurin + skilir + tær + ymisku + fortreytirnar + , + ið + øll + menniskju + hava + í + lívinum + , + og + lærir + at + virða + tørv + og + sjónarmið + hjá + øðrum + uttan + mun + til + aldur + , + kyn + , + húðarlit + og + lívsáskoðan + . + + + Næmingurin + skal + eisini + virða + sín + egna + tørv + og + tað + náttúrutilfeingið + , + vit + øll + eru + bundin + at + . + + + Hann + skal + læra + at + virða + tær + skyldur + og + tey + rættindi + , + sum + fólkaræði + byggir + á + , + og + meginreglurnar + fyri + upphavsrætti + . + + + Eisini + skal + næmingurin + hava + virðing + fyri + , + at + ymiskar + mentanir + og + samfeløg + kunnu + byggja + á + onnur + virði + enn + hansara + egnu + . + +

+

+ + At + samskifta + +

+

+ + At + samskifta + snýr + seg + um + førleikan + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + og + við + at + lurta + , + lesa + og + skriva + . + + + Lærugreinin + tónleikur + hevur + ein + týðandi + leiklut + í + hesi + menning + . + + + At + samskifta + snýr + seg + eisini + um + at + rokna + og + at + nýta + tøknilig + amboð + , + ið + tæna + samskiftinum + millum + manna + . + +

+

+ + Førleikin + at + bera + fram + hugsanir + sínar + munnliga + verður + mentur + við + miðvíst + at + arbeiða + við + munnligum + venjingum + í + ymiskum + samskiftisstøðum + . + + + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + verða + vandur + við + at + tala + , + skifta + orð + , + lýða + á + , + próvføra + og + bera + fram + egnar + metingar + . + + + Lærugreinin + tónleikur + leggur + stóran + dent + á + at + menna + evnini + hjá + næminginum + at + skilja + og + samskifta + við + onnur + . + + + Gjøgnum + tað + verkliga + arbeiðið + í + tónleiki + lærir + næmingurin + at + bera + meiningar + sínar + fram + og + at + skilja + , + hvussu + beinleiðis + samskifti + millum + menniskju + fer + fram + og + virkar + . + + + Skrivlig + frambering + er + hinvegin + avmarkað + í + tónleiki + . + + + Í + fólkaskúlanum + kann + vera + arbeitt + við + at + skriva + smærri + tekstir + og + verkætlanir + . + + + Á + miðnámsstøði + skulu + næmingarnir + skriva + frágreiðingar + um + verkevni + síni + . + +

+

+ + Førleikin + at + lesa + og + skriva + er + avgerandi + fortreyt + fyri + øllum + samskifti + og + lærdómi + í + lívinum + . + + + At + skriva + er + at + skipa + hugsan + og + menna + hugskot + , + at + lesa + er + at + skyna + á + og + tulka + . + + + Á + 2. + floksstigi + skal + næmingurin + duga + bæði + at + lesa + og + skriva + lættari + tekstir + . + + + Lesing + er + ein + avmarkaður + partur + av + lærugreinini + tónleiki + . + + + Tó + skulu + næmingarnir + lesa + nakað + av + tilfari + um + tónleik + og + lesa + leikrit + . + + + At + lesa + leikrit + krevur + samstundis + eisini + eina + serliga + tulking + av + tí + lisna + við + eini + ítøkiliggerð + ella + uppseting + av + tekstinum + í + huga + . + +

+

+ + Førleikin + at + rokna + snýr + seg + um + evnini + at + lesa + hagtøl + , + fata + bygnað + , + frymlar + og + úrtøkiligar + skipanir + . + + + At + rokna + er + eisini + at + hugsa + skilvíst + og + loysa + vandamál + . + + + Hesir + førleikar + eru + fortreyt + fyri + at + skilja + og + taka + støðu + til + mangar + gerandistekstir + , + og + tí + hevur + undirvísingin + í + tónleiki + eisini + sín + týðandi + lut + í + hesi + menning + . + + + Serliga + hevur + tann + parturin + av + rokning + , + sum + hevur + við + brot + at + gera + , + stóran + týdning + . + +

+

+ + Førleikin + at + nýta + tøknilig + amboð + er + í + tónleiki + at + duga + at + nýta + kunningartøkni + . + + + KT + verður + nýtt + til + samskifti + og + vitanarbýti + í + undirvísingini + , + eins + og + til + innsavnan + , + viðgerð + av + og + meting + um + kunningartilfar + frá + ymsum + keldum + , + eitt + nú + frá + internetinum + . + + + KT-amboð + verða + eisini + nýtt + í + skapandi + arbeiðinum + , + eitt + nú + til + ljóð + - + og + myndaupptøkur + og + - + framleiðslu + , + og + til + at + skriva + tónleik + og + at + gera + tónleikaverkætlanir + umframt + uppgávur + í + hesum + sambandi + . + +

+

+ + At + kanna + +

+

+ + At + kanna + er + ein + íborin + førleiki + . + + + Børn + kanna + umhvørvið + fyri + at + klára + seg + í + lívinum + . + + + At + granska + er + at + eygleiða + , + undrast + , + finna + svar + og + gera + royndir + . + + + Lærarar + skulu + geva + gætur + , + at + hesir + førleikar + verða + mentir + frá + lægsta + til + hægsta + stig + . + +

+

+ + Førleikin + at + kanna + snýr + seg + í + tónleiki + um + at + eggja + forvitni + næmingsins + og + stimbra + hug + og + dirvi + hansara + at + bera + seg + fram + fyri + áskoðarum + og + áhoyrarum + . + + + Frá + 1. + floksstigi + skal + næmingurin + læra + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + á + bókasøvnum + , + í + bókmentum + , + handbókum + , + á + internetinum + o.s.fr. + Næmingurin + skal + eggjast + til + at + síggja + gagn + og + gleði + í + yrkis + - + og + fagurbókmentum + og + til + at + fregnast + um + mál + - + og + bókmentafrøðiligar + spurningar + , + sum + bjóða + forvitninum + av. + Við + dømum + og + venjingum + skal + næmingurin + læra + at + nýta + vísindaliga + framferðarháttin + og + at + handfara + keldutilfar + á + ein + sakligan + og + siðiligan + hátt + . + +

+

+ + Í + tónleiki + verður + stórur + dentur + lagdur + á + , + at + næmingurin + fær + ástøðiligan + førleika + í + at + fata + tónleik + , + og + hetta + verður + m.a. + gjørt + við + at + kenna + tónleikasøguna + og + harafturat + kenna + til + sjónleikaravirksemi + og + tess + tilgongd + til + tónleik + . + +

+

+ + At + skapa + +

+

+ + Forvitni + , + spæl + og + hugflog + eru + serligir + eginleikar + , + sum + lærarin + skal + varða + um + og + gera + gagn + av + í + undirvísingini + . + + + At + skapa + er + eisini + ein + førleiki + , + ið + kann + vinnast + við + lærdómi + . + + + Næmingurin + skal + læra + at + hugsa + , + tala + og + skriva + sjálvstøðugt + og + at + menna + hugskot + síni + , + og + hann + skal + kenna + seg + at + hava + ein + virknan + lut + í + egnari + menning + og + læringartilgongd + . + +

+

+ + Førleikin + at + skapa + snýr + seg + í + tónleiki + um + at + gera + næmingin + tilvitaðan + um + og + líta + á + egin + evni + , + so + hann + gerst + førur + fyri + sjálvur + at + byggja + víðari + á + tað + , + sum + lært + er + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + hvussu + mentanarlig + og + listarlig + nýbrot + hava + broytt + lívsáskoðanir + og + samfeløg + . + + + Næmingurin + skal + læra + , + at + tónleikur + er + ein + skapandi + tilgongd + , + sum + byggir + á + hugflog + , + íblástur + , + áhuga + og + áhaldni + . + + + Við + atliti + at + búningarstigi + og + serligu + gávum + næmingsins + verður + arbeitt + miðvíst + við + skapandi + tilgongdum + , + sum + fremja + íblástur + og + stimbra + hugflogið + . + + + Við + at + gera + sær + fyrimyndir + skal + næmingurin + læra + at + meta + um + dygdina + í + avrikum + hjá + sær + sjálvum + og + øðrum + . + +

+

+ + Fakligir + førleikar + +

+

+ + 2. + flokkur + +

+

+ + Í + byrjanarundirvísingini + verður + dentur + lagdur + á + einraddaðan + sang + . + + + Tá + ið + tónleikaástøði + og + - + fatan + verða + drigin + inn + í + undirvísingina + , + eigur + tað + at + verða + í + sambandi + við + sang + og + spæl + . + + + Samstarv + við + lærugreinina + føroyskt + er + sjálvsagt + . + +

+

+ + Tónleikaíðkan + +

+

+ + Næmingurin + : + +

+

+ + dugir + einar + 20 + fjølbroyttar + barnasangir + og + sálmar + av + eldri + og + nýggjari + uppruna + og + nøkur + rørsluspøl + dugir + útvald + føroysk + skjaldur + dugir + at + kvøða + ein + ella + tveir + av + smáu + tættunum + / + barnakvæðunum + dugir + stev + dugir + at + klappa + og + spæla + einfaldar + rytmur + á + rytmisk + ljóðføri + megnar + at + spæla + í + minsta + lagi + tveir + sangir + / + løg + við + rútmuljóðførum + ( + træ + , + skinn + og + metal + ) + megnar + at + spæla + í + minsta + lagi + tveir + sangir + / + løg + við + stavljóðførum + so + sum + klokkuspøl + , + xylofon + , + marimba + , + metallofon + . + +

+

+ + Tónleikaástøði + +

+

+ + Næmingurin + : + +

+

+ + veit + , + at + nótar + er + skriftmálið + hjá + sangi + og + tónleiki + skilir + sambandið + millum + tað + grafiska + nótablaðið + og + tónagongd + fatar + sambandið + millum + teljing + og + vatnrætta + lesnaðin + av + nótablaði + dugir + at + meta + um + ljóðstyrki + og + tónastøðu + ( + hæddir + og + lagdir + ) + kennir + tey + vanligastu + ljóðførini + . + +

+

+ + Tónleikafatan + +

+

+ + Næmingurin + : + +

+

+ + dugir + at + lýsa + sang + og + tónleik + í + orðum + og + myndum + dugir + at + greiða + frá + fyribrigdunum + ljóðstyrki + ( + hart + / + spakuligt + ) + , + ljóðlongd + ( + langir + / + stuttir + tónar + og + steðgir + ) + , + tónahædd + ( + djúpir + / + høgir + tónar + ) + , + óljóði + , + ljómliti + dugir + at + lurta + og + meta + um + huglagið + í + sangi + / + lagi + +

+

+ + 4. + flokkur + +

+

+ + Bygt + verður + á + støðið + , + sum + er + lagt + tey + fyrstu + skúlaárini + , + og + høvuðsdentur + verður + lagdur + á + einraddaðan + sang + . + + + Tá + ið + tónleikaástøði + og + - + fatan + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + , + eigur + tað + at + verða + í + sambandi + við + sang + og + spæl + . + + + Samstarv + við + aðrar + lærugreinar + er + týdningarmikið + . + +

+

+ + Tónleikaíðkan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + syngja + eitt + fjølbroytt + úrval + av + føroyskum + og + útlendskum + sangum + - + 40 + sangir + er + eitt + hóskandi + tal + nøkur + rørslu + - + og + dansispøl + trý + skjaldur + , + tríggjar + lættar + tættir + og + eitt + kvæði + at + seta + rørslur + til + sangir + / + løg + stev + at + syngja + einfaldar + kanons + og + sangir + við + tveimum + røddum + ( + solmisatión + ) + at + spæla + einføld + løg + á + útvald + melodi-ljóðføri + at + spæla + einfaldar + rytmur + á + rytmisk + ljóðføri + at + spæla + einføld + ostinat + og + løg + á + stavspæl + at + nýta + nótamyndina + sum + stuðul + , + tá + ljóðføris + - + og + sangrøddir + verða + lærdar + . + +

+

+ + Tónleikaástøði + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + lesa + einfaldar + nótalinjur + uttan + fortekin + í + G-lyklinum + at + lesa + einfaldar + rytmur + av + nótablaði + at + lesa + grundleggjandi + dynamikktekn + mest + grundleggjandi + lagformar + ( + t.d. + sekvensir + ) + at + kenna + vanligastu + ljóðførini + innan + rytmiskan + og + klassiskan + tónleik + . + +

+

+ + Tónleikafatan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + við + støði + í + tónleikaástøði + : + +

+

+ + at + meta + um + huglagið + í + útvaldum + sangum + at + greiða + frá + einfaldum + tónleikaligum + fyribrigdum + . + +

+

+ + 6. + flokkur + +

+

+ + Dentur + verður + enn + sum + áður + lagdur + á + sang + . + + + Umframt + sang + koma + fleiri + ljóðføri + inn + í + myndina + . + +

+

+ + Tónleikaíðkan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + syngja + eitt + fjølbroytt + úrval + av + føroyskum + og + útlendskum + sangum + - + hóskandi + er + at + duga + 60 + sangir + at + luttaka + í + samanspæli + við + mikrofonsangi + , + klaveri + , + gittara + , + bassi + , + ljómborði + , + trummum + / + slagljóðførum + o.ø. + + + Hann + eigur + at + kunna + fylgja + pulsi + og + rytmu + at + læra + seg + einføld + løg + við + hjálp + av + nótum + at + syngja + unisont + og + einfalt + fleirraddað + við + denti + á + intonatión + , + klang + og + úttrykk + einfalt + melodispæl + og + einfalt + harmoniskt + / + rútmiskt + undirspæl + at + framføra + nýggjari + og + eldri + løg + saman + við + øðrum + at + venja + og + framføra + egna + tónleikaskrá + at + niðurskriva + tónleik + , + grafiskt + ella + við + nótum + at + spæla + einføld + løg + frá + blaðnum + . + +

+

+ + Tónleikaástøði + +

+

+ + Næmingurin + : + +

+

+ + kennir + mun + á + dur-skala + og + moll-skala + umframt + pentatona + skalan + dugir + at + greiða + frá + um + fortekin + og + munin + á + dur + og + moll + kennir + grundintervallini + lesir + einfaldar + nótamyndir + kennir + ljóðførini + , + sum + eru + at + hoyra + innan + klassiskan + tónleik + kennir + ljóðførini + , + sum + eru + at + hoyra + innan + rytmiskan + tónleik + kennir + nakrar + grundleggjandi + formar + ( + ABA + , + AAB + , + ABC + ... + ) + kennir + rytmu + , + puls + , + form + , + lag + , + klang + , + dýnamikk + , + tempo + og + einfaldan + harmonikk + í + lurting + og + spæli + . + +

+

+ + Tónleikafatan + +

+

+ + Næmingurin + : + +

+

+ + kennir + aftur + og + dugir + at + greiða + frá + nøkrum + stíl + - + / + sjangrueyðkennum + í + ymiskum + tónleiki + kennir + aftur + tónleik + , + sum + umboðar + ymisk + tíðarskeið + dugir + at + greiða + frá + einum + gjøgnumgingnum + tónleikaverki + kennir + ljóð + og + nøvn + á + ymiskum + ljóðførum + veit + eitt + sindur + um + seriøsan + tónleik + og + sølutónleik + ( + kommersiellan + tónleik + ) + . + +

+

+ + 9. + flokkur + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + sang + og + samanspæl + . + +

+

+ + Tónleikaíðkan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + luttaka + í + samanspæli + við + mikrofonsangi + ( + mikrofonteknikk + ) + , + klaveri + , + gittara + , + bassi + , + ljómborði + , + trummum + / + slagljóðførum + o.ø. + at + syngja + unisont + og + fleirraddað + við + denti + á + intonatión + , + klang + og + úttrykk + melodispæl + , + harmoniskt + / + rútmiskt + undirspæl + og + improvisatión + at + læra + seg + løg + við + hjálp + av + nótum + og + beciffringum + at + venja + og + framføra + egna + tónleikaskrá + at + standa + á + palli + framman + fyri + áhoyrarafjøld + at + niðurskriva + egnan + tónleik + grafiskt + ella + við + nótum + at + taka + tónleik + upp + og + viðgera + hann + . + +

+

+ + Tónleikaástøði + +

+

+ + Næmingurin + : + +

+

+ + dugir + at + greiða + frá + ymsum + fyribrigdum + innan + tónleik + ( + nótar + , + harmoniir + / + samklang + , + rútmu + , + dýnamikk + , + beciffringar + , + kvintsirkul + ... + ) + kennir + durskala + , + mollskalar + , + pentatona + og + aðrar + skalar + dugir + at + greiða + frá + um + fortekin + og + munin + á + dur + og + moll + kennir + vanligastu + intervallini + dugir + at + lesa + nótamyndir + á + hóskandi + stigi + kennir + ljóðførini + , + sum + eru + at + hoyra + innan + klassiskan + tónleik + kennir + ljóðførini + , + sum + eru + at + hoyra + innan + rytmiskan + tónleik + kennir + ymiskar + formar + ( + ABA + , + AAB + , + ABC + ... + ) + . + +

+

+ + Tónleikafatan + +

+

+ + Næmingurin + : + +

+

+ + kennir + aftur + og + dugir + at + greiða + frá + sereyðkennum + við + ymsum + tónleiki + kennir + aftur + og + dugir + at + nevna + ljóðføri + og + sjangrur + dugir + at + greiða + frá + einstøkum + gjøgnumgingnum + tónleikaverkum + dugir + at + greiða + frá + ungdómsmentan + / + tónleikamentan + og + seta + tað + í + samband + við + samfelag + og + heimin + annars + dugir + at + arbeiða + sjálvstøðugt + við + evnum + og + spurdómum + innan + tónleik + dugir + at + kunna + seg + um + møguleikar + fyri + persónligari + tónleikaligari + menning + . + +

+

+ + 10. + flokkur + – + tónleikabreyt + +

+

+ + Tónleikaíðkan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + intonera + at + syngja + fleirraddað + mikrofonteknikk + og + at + fáast + við + ljóðeffektir + í + samspæli + at + vera + tilvitaður + um + form + , + samljóð + ( + harmonikk + ) + , + rytmu + , + ljómlit + og + dýnamikk + at + spæla + ymiskar + tónleikasjangrur + skjótt + og + lætt + at + læra + seg + at + spæla + eitt + innspælt + / + niðurskrivað + lag + sjálvur + at + tilrættisleggja + ( + arrangera + ) + tónleik + at + improvisera + yvir + gjørdan + tónleik + og + nýta + hetta + sum + inspiratión + til + egnan + tónleik + at + gera + royndir + við + at + skapa + egnan + tónleik + at + niðurskriva + egnan + tónleik + grafiskt + ella + við + nótum + saman + við + øðrum + at + venja + og + framføra + egna + tónleikaskrá + at + standa + á + palli + framman + fyri + áhoyrarafjøld + at + taka + tónleik + upp + og + viðgera + hann + at + gera + upptøkur + til + egin + videoløg + . + +

+

+ + Tónleikaástøði + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + ymsum + fyribrigdum + innan + tónleik + , + so + sum + nótum + , + harmonium + , + rytmu + , + dýnamikki + , + beciffringum + , + kvintsirkli + ) + at + skriva + løg + niður + á + blað + at + harmonisera + løg + at + seta + røtt + fortekn + og + takt + at + spæla + einføld + løg + frá + blaðnum + at + transponera + løg + at + skriva + nótafyrisøgn + at + arbeiða + við + teldutøkum + tilfari + . + +

+

+ + Tónleikafatan + +

+

+ + Næmingurin + dugir + : + +

+

+ + at + greiða + frá + sereyðkennum + við + ymsum + tónleiki + at + lýsa + serligar + eginleikar + innan + rútmiskan + og + klassiskan + tónleik + eins + og + sereyðkenni + við + føroyskum + og + etniskum + fólkatónleiki + at + kenna + og + vita + um + ljóðføri + og + tónleikasjangrur + at + greiða + frá + ungdómsmentan + / + tónleikamentan + og + seta + tað + í + samband + við + samfelag + og + heimin + annars + at + lurta + eftir + tónleikaverkum + , + sum + síðani + verða + viðgjørd + at + viðgera + tónleikafilmar + tónleikasøgu + í + høvuðsheitum + +

+

+ + Framførslur + eiga + at + verða + við + jøvnum + millumbilum + . + + + Farið + verður + til + konsert + , + tá + høvi + býðst + . + +

+

+ + 6 + . + + + Eftirmeting + og + próvtøka + +

+

+ + 9. + floksstig + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakligum + avriki + og + luttøku + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Hildin + verður + ein + munnlig + próvtøka + . + +

+

+ + Próvhoyringin + varir + 20 + minuttir + , + íroknað + próvdøming + . + + + Fyrireikingartíðin + er + 20 + minuttir + , + íroknað + útflýggjan + av + tilfari + og + vegleiðing + . + + + Tilfar + til + fyrireikingar + er + 1 + tónleikaupptøka + við + nótablaði + ( + lag + , + talsetingar + o.a. + ) + . + + + Ljóðføri + eiga + at + vera + í + fyrireikingarhølinum + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningarnir + verða + settir + við + støði + í + evnum + , + sum + hava + verið + viðgjørd + í + undirvísingini + . + + + Próvhoyringin + er + ein + faklig + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + , + og + tekur + samtalan + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + tilfari + og + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + í + fyrireikingartíðini + . + + + Próvtakarin + eigur + at + duga + at + greiða + frá + tilfarinum + og + at + vísa + , + at + hann + dugir + at + spæla + / + syngja + útflýggjaða + tilfarið + ( + hann + kann + fáa + hjálp + frá + lærara + á + klaveri + ella + øðrum + ) + . + + + Møguleiki + eigur + at + vera + fyri + at + fara + upp + í + bólki + , + tó + í + mesta + lagi + 8 + . + + + Um + farið + verður + upp + í + bólki + , + er + fyrireikingartíðin + 40 + minuttir + . + + + Tað + er + av + stórum + týdningi + , + at + hvør + einstakur + í + bólkinum + gevur + sítt + íkast + til + fakligu + samtaluna + og + tónleikaliga + avrikið + . + +

+

+ + Próvtøkutilfar + og + próvtøkuspurningar + verða + send + próvdómaranum + til + góðkenningar + í + seinasta + lagi + 10 + dagar + undan + próvtøku + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvhoyrt + verður + í + ókendum + tilfari + , + og + tilfarið + skal + vera + valt + soleiðis + , + at + tað + er + knýtt + at + evnum + , + tilfari + o.tíl. + sum + arbeitt + hevur + verið + við + í + undirvísingini + . + + + Tilfarið + , + ið + er + grundarlag + undir + munnligu + próvtøkuni + , + skal + í + sínari + heild + síggja + til + , + at + fakligu + málini + í + lærugreinini + eru + umboðað + . + +

+

+ + Dentur + verður + í + próvdømingini + lagdur + á + , + at + próvtakarin + +

+

+ + hevur + eina + grundleggjandi + tónleikaliga + vitan + dugir + at + nýta + grundleggjandi + tónleikalig + hugtøk + dugir + at + handfara + eitt + ljóðføri + ( + sangrødd + íroknað + ) + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Próvtalslýsing + +

+

+ + 9. + flokkur + munnlig + próvtøka + +

+

+ + Próvtal + +

+

+ + Heiti + +

+

+ + Lýsing + +

+

+ + 12 + +

+

+ + Framúr + gott + +

+

+ + Framløgan + er + greið + , + samanhangandi + og + væl + skipað + , + og + næmingurin + vísir + , + at + hann + hevur + gott + innlit + í + tilfarið + , + sum + próvtøkan + er + grundað + á. + Málið + í + framløguni + er + neyvt + , + tulkingin + er + sera + væl + grundað + , + við + neyvum + og + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + trygt + og + sjálvstøðugt + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + tónleiki + . + + + Sjónarmiðini + eru + væl + lýst + og + vísa + gott + innlit + í + lærugreinina + . + + + Fá + og + týdningarleys + brek + kunnu + koma + fyri + . + +

+

+ + Gott + +

+

+ + Framløgan + er + samanhangandi + og + væl + skipað + . + + + Málið + í + framløguni + er + skilligt + og + fjølbroytt + . + + + Tulkingin + er + góð + , + við + greinandi + eygleiðingum + . + + + Næmingurin + brúkar + tey + amboð + , + ið + natúrliga + eru + knýtt + at + lærugreinini + tónleiki + , + og + er + virkin + í + fakligu + samrøðuni + . + + + Sjónarmiðini + eru + týðulig + , + og + meting + næmingsins + av + próvtilfarinum + er + væl + grundað + . + + + Framsetingin + er + hóskandi + skipað + . + + + Onkur + brek + koma + fyri + . + +

+

+ + 02 + +

+

+ + Nøktandi + +

+

+ + Framløgan + er + heldur + trilvandi + og + hongur + ikki + væl + saman + . + + + Framløgan + er + so + dánt + væl + skipað + , + skillig + , + men + bæði + fak + - + og + málsliga + veik + . + + + Greiningin + er + veik + og + tulkingin + ógreið + . + + + og + fakliga + eygleiðingin + veik + . + + + Næmingurin + er + við + í + fakligu + samrøðuni + , + týðandi + brek + koma + tó + fyri + . + +

+

+ + 10. + floksstig + +

+

+ + Eftirmetingar + +

+

+ + Einstaki + næmingurin + skal + ávegis + og + javnan + í + undirvísingargongdini + eftirmetast + við + støði + í + fakligum + avriki + og + luttøku + í + lærugreinini + , + so + næmingurin + fær + eina + greiða + meting + av + fakligu + støðuni + hjá + sær + í + mun + til + ásettu + málini + , + og + hvat + hann + skal + arbeiða + við + , + um + málini + ikki + eru + rokkin + . + + + Eftirmetingarnar + kunnu + vera + av + ymiskum + slagi + , + t.d. + støðukanningar + , + testir + og + royndir + . + + + Í + eftirmetingini + av + einstaka + næminginum + skal + eisini + tilskilast + , + hvussu + arbeiðslag + og + arbeiðssemi + næmingsins + eru + , + bæði + viðvíkjandi + einsæris + avriki + og + avriki + í + bólki + . + + + Eftirmetingin + skal + eisini + fevna + um + eina + vegleiðing + til + einstaka + næmingin + um + , + hvat + arbeiðast + skal + við + í + lærugreinini + fyri + at + lúka + málini + . + +

+

+ + Eftirmetingarnar + skulu + skjalfestast + skrivliga + . + +

+

+ + Einstaki + skúlin + ger + skrivligar + reglur + fyri + , + nær + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + framdar + , + og + hvussu + eftirmetingarnar + verða + latnar + næmingunum + . + +

+

+ + Próvtøkuhættir + +

+

+ + Eingin + próvtøka + er + í + tónleiki + í + 10. + flokki + . + +

+

+ + 7 + . + + + At + skipa + undirvísing + +

+

+ + Í + hesum + parti + av + námsætlanini + verður + í + stuttum + greitt + frá + teimum + didaktisku + meginreglum + , + ið + eru + støðið + undir + skipan + av + undirvísing + . + + + Hvør + einstøk + námsætlan + myndar + didaktiska + sjónarmiðið + , + og + saman + mynda + allar + námsætlanirnar + tann + felags + didaktiska + pallin + , + har + undirvísing + verður + útint + . + +

+

+ + Undirvísingin + tekur + altíð + støði + í + teimum + førleikum + , + ið + næmingurin + hevur + við + sær + av + tí + stigi + , + hann + kemur + . + + + Námsætlan + og + útbúgvingarbygnaður + skulu + tryggja + , + at + fortreytir + fyri + fjøltáttaðari + undirvísing + eru + til + staðar + . + +

+

+ + Didaktiskar + meginreglur + +

+

+ + Í + undirvísingini + er + umráðandi + , + at + førleikarnir + at + syngja + , + at + spæla + og + at + lurta + renna + saman + í + eina + heild + . + + + Tað + er + avgerandi + , + at + hvør + einstakur + næmingur + merkir + , + at + hansara + íkast + hevur + týdning + . + +

+

+ + Framførslur + eiga + at + verða + raðfestar + høgt + . + + + Tað + hevur + stóran + týdning + , + at + næmingarnir + sleppa + at + framføra + fyri + øðrum + regluliga + , + og + tað + er + væl + endamálið + við + øllum + tónleiki + . + +

+

+ + Tónleikur + kann + væl + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + . + + + Hetta + kan + snúgva + seg + um + sjónleik + ella + sangleik + . + + + Sangur + kann + eisini + vera + góður + stuðul + hjá + mállærugreinunum + føroyskum + , + donskum + , + enskum + og + týskum + . + +

+

+ + Stigvøkstur + +

+

+ + Stigvøkstur + merkir + støðuga + framtøku + av + einum + lægri + stigi + á + eitt + hægri + . + + + Í + læringartilgongdini + verður + farið + frá + tí + lætta + til + tað + torføra + , + frá + tí + einfalda + til + tað + torgreidda + og + frá + tí + ítøkiliga + til + tað + úrtøkiliga + . + + + Stigvøksturin + er + oftast + tíðartreytaður + . + + + Undir + stigvøkstrinum + liggur + eisini + kravið + um + vaksandi + ábyrgd + og + virknari + luttøku + . + + + Umráðandi + er + í + hesum + sambandi + , + at + ljós + verður + varpað + á + teir + leiklutir + , + sum + næmingur + og + lærari + kunnu + hava + hvør + sær + . + + + Samrátt + verður + um + , + hvat + er + best + at + gera + , + og + hvussu + hetta + verður + gjørt + , + so + næmingurin + fær + ávirkan + á + undirvísingina + og + á + egnu + læring + . + +

+

+ + Stigvøksturin + kemur + serstakliga + til + sjóndar + í + teimum + førleikamálum + , + sum + lýst + eru + í + námsætlanini + . + + + Málini + lýsa + framúravrikið + og + eru + bindandi + , + soleiðis + at + skilja + , + at + lærari + og + næmingur + altíð + arbeiða + fram + ímóti + at + náa + teimum + ásettu + málunum + so + væl + sum + gjørligt + . + + + Fyri + at + tryggja + stigvøkstur + er + neyðugt + , + at + sett + verða + ávegismál + , + sum + hjálpa + næminginum + fram + ímóti + endaligu + málunum + . + + + Umráðandi + er + eisini + , + at + lærarin + er + tilvitaður + um + fortreytirnar + hjá + einstaka + næminginum + og + tillagar + undirvísingina + eftir + einstaka + næminginum + . + + + Lærarin + skal + leggja + undirvísingina + til + rættis + , + so + næmingurin + veit + frammanundan + , + hvørji + ávegismálini + eru + . + + + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + tey + krøv + , + ið + sett + verða + , + so + hann + kann + seta + upp + mál + , + umhugsa + og + leggja + til + rættis + sína + egnu + menning + . + + + Næmingurin + skal + greitt + fáa + at + vita + , + hvussu + hann + verður + eftirmettur + , + og + hvat + metingarstøðið + er + . + +

+

+ + At + læra + at + læra + +

+

+ + Næmingurin + skal + gerast + tilvitaður + um + , + hvat + tað + í + grundini + er + at + læra + , + og + hvat + endamálið + við + læringini + er + . + + + Eisini + skal + næmingurin + gerast + tilvitaður + um + ymiskar + læringarhættir + . + +

+

+ + Undirvísingin + skal + sostatt + ikki + bert + savna + seg + um + tað + , + sum + lært + verður + , + men + eisini + um + , + hvussu + lært + verður + . + + + Umráðandi + er + , + at + hugtakið + læring + verður + lýst + og + viðgjørt + í + flokkinum + , + so + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + , + hvat + hugtakið + ber + í + sær + . + + + Næmingurin + skal + regluliga + gerast + varugur + við + , + hvussu + læringartilgondin + er + ætlað + , + og + hann + skal + verða + eggjaður + til + at + umhugsa + sína + egnu + støðu + í + henni + . + + + Dentur + skal + eisini + leggjast + á + heimaarbeiði + , + og + tann + týðandi + leiklut + hetta + hevur + í + fakligu + menningini + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + frá + fyrsta + degi + skilja + tann + týdning + sum + lærugreinin + tónleikur + hevur + . + + + Tá + ið + arbeitt + verður + við + ymiskum + spurningum + í + sambandi + við + tónleik + , + og + tá + ið + tónleikur + verður + skaptur + og + framførdur + , + verða + ymiskir + førleikar + mentir + . + + + Næmingurin + skal + fáa + greiða + fatan + av + , + hvat + hesir + førleikar + kunnu + verða + brúktir + til + . + + + Undirvísingin + í + tónleiki + skal + gera + næmingin + tilvitaðan + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennist + og + gerst + førur + fyri + at + arbeiða + greinandi + og + kritiskt + við + teimum + ymisku + kjarnaøkjunum + , + ið + lærugreinin + byggir + á. + Eisini + skal + næmingurin + verða + tilvitaður + um + , + at + hann + í + lærugreinini + mennir + sær + førleikarnar + at + koma + til + orðanna + í + nógvum + ymiskum + viðurskiftum + og + samskiftisstøðum + , + tá + ið + um + tónleik + ræður + . + +

+

+ + Arbeiðshættir + +

+

+ + Arbeiðshættir + skulu + veljast + so + , + at + teir + eru + við + til + at + røkka + teimum + málum + , + ið + sett + eru + . + + + Í + øllum + kjarnaøkjum + er + umráðandi + at + leggja + arbeiðið + til + rættis + so + , + at + ein + líðandi + stigvøkstur + verður + tryggjaður + . + + + Hetta + verður + m.a. + gjørt + við + , + at + týðandi + tekstir + og + tekstsløg + verða + tikin + upp + í + undirvísingina + . + +

+

+ + Í + tónleiki + skulu + ymiskir + arbeiðshættir + verða + nýttir + , + so + at + fjølbroytni + í + lærugreinini + kann + verða + framt + miðvíst + . + + + Arbeiðshættir + kunnu + fevna + um + lærarafyrilestur + , + einstaklingsverkevni + , + næmingaframløgu + , + samrøður + í + flokkinum + , + bólka + - + og + toymisarbeiði + , + verkætlanarevni + o.tíl. + Tá + ið + arbeiðshættir + verða + valdir + og + lagdir + til + rættis + , + er + eyðsæð + , + at + lærarin + hugsar + um + stigvøkstur + í + undirvísingarhættunum + , + har + byrjað + verður + við + lærarastýrdari + undirvísing + . + + + So + hvørt + sum + førleiki + næminganna + økist + , + og + teir + gerast + meira + sjálvstøðugir + í + lærugreinini + , + verður + hesin + lærarastýrdi + undirvísingarformur + at + minka + . + +

+

+ + Næmingarnir + skulu + ikki + einans + duga + at + fyrihalda + seg + til + boðskap + úr + tekstum + , + frá + lærara + og + floksfeløgunum + , + men + í + eins + stóran + mun + duga + at + miðla + vitan + og + boðskap + til + lærara + , + floksfelagar + og + móttakarar + uttan + fyri + flokshølið + umframt + uttan + fyri + skúlans + gátt + . + +

+

+ + Endamálið + við + teimum + ymsu + arbeiðsháttunum + er + at + menna + aðrar + førleikar + enn + teir + reint + fakligu + , + tað + eru + førleikar + sum + t.d. + at + leita + upp + og + ogna + sær + viðkomandi + vitan + , + at + granska + , + at + arbeiða + sjálvstøðugt + , + at + seta + sær + mál + og + at + arbeiða + evnislagað + og + miðvíst + , + at + arbeiða + tíðaravmarkað + , + at + samstarva + , + at + samhugsa + , + at + brúka + og + hugsa + vitan + í + nýggjum + høpi + , + at + leggja + til + rættis + og + evna + til + eitt + avrik + , + at + gera + uppgávuorðingar + , + at + brúka + ymisk + háttaløg + , + at + hugsa + nýtt + og + verkseta + , + at + hugsa + djúpari + og + breiðari + um + ávíst + evni + , + umframt + at + taka + á + seg + ábyrgd + og + hava + virðing + . + +

+

+ + Lærari + má + altíð + gera + sær + sjálvum + og + næmingum + greitt + , + hvat + endamálið + við + ávísum + arbeiðshátti + er + . + +

+

+ + Samstarv + +

+

+ + Lærugreinin + tónleikur + er + partur + av + yvirskipaða + kravinum + um + samstarv + millum + tvær + ella + fleiri + lærugreinar + . + + + Samstarvast + skal + við + ymiskar + lærugreinar + um + ymisk + evni + , + eitt + nú + menning + av + skapandi + evnum + og + KT-førleikum + , + undirvísing + í + søgu + , + tekstframleiðslu + , + bókmentaligum + hugtøkum + , + málsøgu + og + samfelag + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + kann + vera + meira + ella + minni + bindandi + – + frá + fullkomnari + samkoyring + millum + lærugreinar + við + felags + tímum + og + felags + tvørfakligum + verkætlanum + , + til + bert + at + fevna + um + avtalur + millum + lærarar + um + at + fylgjast + í + lesnaði + ( + lesa + parallelt + ) + , + t.e. + at + taka + upp + somu + evni + í + fleiri + lærugreinum + samstundis + , + og + soleiðis + geva + næmingunum + fleiri + ymiskar + tilgongdir + til + sama + spurning + . + +

+

+ + Tvær + høvuðsgrundgevingar + eru + fyri + tvørfakligum + samstarvi + : + 1 + ) + ein + almenn + , + ið + snýr + seg + um + førleikarnar + , + næmingurin + skal + ogna + sær + og + bjóða + fram + á + arbeiðsmarknaðinum + , + og + 2 + ) + ein + námsfrøðilig + , + ið + snýr + seg + um + skiftandi + arbeiðshættir + og + at + geva + næminginum + innlit + í + tvørfakligar + samanhangir + . + +

+

+ + Tvørfakligt + samstarv + skal + hjálpa + næminginum + at + síggja + lærugreinarnar + sum + partar + av + størri + heild + og + letur + samstundis + upp + fyri + øðrum + og + víðari + sjónarmiðum + . + + + Harumframt + eru + evnini + at + samstarva + og + síggja + samanhangir + avgerandi + , + tá + ið + næmingurin + fer + undir + víðari + lestur + ella + út + á + arbeiðsmarknaðin + . + +

+

+ + Skrivlig + avrik + +

+

+ + Skrivligi + parturin + letur + upp + fyri + tvørfakligum + samstarvi + og + við + tí + øðrvísi + skrivligum + avrikum + . + +

+

+ + Ein + grundgeving + fyri + , + at + skrivligt + arbeiði + kann + vera + partur + av + tvørfakligum + samstarvi + , + er + , + at + næmingurin + lærir + , + at + tað + at + skriva + væl + ( + t.e. + greitt + og + uttan + stórvegis + villur + ) + ikki + bara + er + eitt + krav + í + lærugreinini + føroyskum + , + men + eitt + alment + krav + , + ið + er + knýtt + at + øllum + skrivligum + samskifti + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + hava + venjing + í + at + skriva + so + , + at + hann + eisini + skrivliga + kann + vera + partur + av + toymisarbeiði + og + verkætlanum + . + + + Á + tann + hátt + kann + næmingurin + mennast + til + at + geva + og + taka + ímóti + viðmerkingum + til + skrivligu + uppritini + , + sum + verða + løgd + fram + , + á + mennandi + hátt + . + + + Kunningartøknin + letur + upp + fyri + munagóðum + og + ítøkiligum + møguleikum + í + sambandi + við + vegleiðing + og + umrøðu + í + sjálvari + skrivitilgongdini + . + +

+

+ + Samrøða + +

+

+ + Munnlig + framseting + hevur + reglur + og + lýsingar + , + sum + næmingurin + skal + duga + at + nýta + og + framhaldandi + menna + . + + + Skúlin + skal + tí + leggja + dent + á + frásøgn + og + málburð + , + og + við + hesum + eggja + til + forvitni + og + skapa + áhuga + fyri + móðurmálinum + sum + eitt + intellektuelt + amboð + , + ið + skal + víðka + sjónarringin + hjá + næminginum + . + + + Allir + flokkar + skulu + tí + gera + royndir + við + málinum + , + eitt + nú + við + sínámillum + tosi + og + við + tí + at + siga + frá + . + +

+

+ + Skúlin + skal + vera + so + rúmur + , + at + til + ber + at + tosa + um + kenslur + , + evni + , + hugtøk + og + hendingar + í + gerandisdegnum + . + + + Næmingurin + skal + arbeiða + við + at + lurta + og + at + vera + umhugsin + øll + skúlaárini + , + samstundis + sum + orðatilfeingi + og + talugávur + verða + ment + . + + + Næmingurin + skal + sleppa + at + royna + veruligar + eins + væl + og + gjørdar + samrøður + . + + + Floks + - + og + bólkakjak + skal + javnan + eftirmetast + so + , + at + næmingarnir + gerast + tilvitaðir + um + , + hvat + tað + er + , + sum + fær + tosið + á + glið + og + samrøðuna + ella + orðaskiftið + at + rigga + og + ganga + væl + . + +

+

+ + Lesing + +

+

+ + Næmingurin + skal + haldast + til + at + lesa + nógv + . + + + Eitt + gott + lesiumhvørvi + í + skúlanum + er + ein + treyt + fyri + at + menna + góðar + og + fjølbroyttar + lesiførleikar + . + + + Hetta + verður + skapt + í + flokkinum + við + nógvum + ymiskum + lesitilfari + og + góðum + vanum + . + + + Skúlabókasavnið + er + ein + sjálvsagdur + partur + av + hesum + góðu + vanum + . + + + Fyri + at + røkka + góðum + lesiumhvørvi + er + av + stórum + týdningi + , + at + skúlabókasavnið + er + ein + natúrligur + partur + av + skúlagongdini + . + + + Í + byrjanini + kunnu + næmingarnir + t.d. + lesa + eina + stutta + bók + um + dagin + . + + + So + hvørt + sum + bøkurnar + gerast + longri + , + má + meira + tíð + setast + av + til + at + lesa + eina + bók + . + + + Umráðandi + er + , + at + lesingin + verður + løgd + til + rættis + samsvarandi + tí + førleikastigi + , + næmingurin + er + á. + Allir + næmingar + skulu + lesa + eina + aldurshóskandi + skaldsøgu + ella + samsvarandi + tekstmongd + um + mánaðin + øll + skúlaárini + . + +

+

+ + Lívlong + læring + +

+

+ + Umráðandi + er + , + at + næmingurin + gerst + tilvitaður + um + samfelagsliga + og + persónliga + týdningin + av + tí + menniskjaliga + og + samfelagsliga + tilfeingi + , + útbúgving + er + . + + + Tí + skulu + næmingar + eggjast + til + at + umhugsa + sína + egnu + framtíð + og + seta + sær + persónlig + mál + , + har + lærarin + leggur + lag + á + og + skapar + umstøður + , + sum + stimbra + hugin + til + at + læra + nýtt + alt + lívið + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_danskt_10fl_00032.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_danskt_10fl_00032.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5f197637b2553c5d766e7db4e8b1e09a09caefc5 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_danskt_10fl_00032.xml @@ -0,0 +1,2219 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Vegleiðing Synopsupróvtøka Danskt 10fl + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 1444 words + 1685 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-697b6da456646c71e288 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Vegleiðing Synopsupróvtøka Danskt 10fl + namsaetlanir-697b6da456646c71e288 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_til_synopsupro__vtoeku_danskt_10fl_juni-2017_0.doc.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_til_synopsupro__vtoeku_danskt_10fl_juni-2017_0.doc.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Vegleiðing Synopsupróvtøka Danskt 10fl +

+ + Vegleiðing + Synopsupróvtøka + Danskt + 10fl + +

+

+ + Vegleiðing + +

+

+ + Synopsupróvtøkuháttur + +

+

+ + í + donskum + +

+

+ + ( + 10. + flokkur + ) + +

+

+ + Mentamálaráðið + +

+

+ + Juni + 2017 + +

+

+ + Próvtøkuháttur + B + – + synopsupróvtøkuhátturin + +

+

+ + Fakligu + økini + í + próvtøkuhátti + B + ( + synopsupróvtøkuháttinum + ) + eru + tey + somu + sum + í + próvtøkuhátti + A + , + men + í + tilgongdini + , + t.e. + í + fyrireikingini + til + próvtøkuna + og + í + metingarstøðinum + , + eru + eyðsýniligir + munir + , + sum + lærari + og + próvdómari + skulu + hava + í + huga + . + +

+

+ + Størsti + munur + millum + próvtøkuhátt + A + og + B + ( + synopsupróvtøkuháttin + ) + er + , + at + fyrireikingin + til + synopsupróvtøkuna + fer + fram + sum + próvtøkufyrireiking + eftir + at + skrivligu + próvtøkurnar + eru + loknar + . + + + Lærarin + er + vegleiðari + undir + tilgongdini + . + + + Næmingar + hava + eisini + møguleika + at + arbeiða + sjálvstøðugt + við + fyrireikingunum + uttan + fyri + skúlatíð + . + +

+

+ + Tilgongdin + , + tá + ið + synopsuhátturin + verður + nýttur + +

+

+ + 1 + . + + + Hugdýpingarøkini + verða + skipað + við + støði + í + framdum + undirvísingargongdum + , + ið + eru + skjalfestar + +

+

+ + Seinasta + mánaðin + undan + seinasta + undirvísingardegi + kunnu + lærari + og + næmingar + arbeiða + í + felag + við + at + orða + tey + endaligu + hugdýpingarøkini + við + støði + í + tilfari + og + fakligum + tilgongdum + , + sum + flokkurin + hevur + verið + ígjøgnum + í + 10. + flokki + . + + + Hugdýpingarøkini + verða + lýst + og + fáa + yvirskrift + . + + + Eitt + hugdýpingarøki + fevnir + um + einar + 4-6 + tekstir + . + +

+

+ + Næmingurin + granskar + evnið + og + skrivar + eina + synopsu + , + sum + hann + letur + inn + 7 + yrkadagar + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + + + Próvhoyrarin + skal + góðkenna + synopsuna + áðrenn + seinasta + undirvísingardag + . + +

+

+ + 1. + mai + ella + fyrsta + undirvísingardag + eftir + 1. + mai + verður + lutakast + um + hugdýpingarøkini + . + +

+

+ + Einstaka + hugdýpingarøkið + tekur + støði + í + fakliga + innihaldinum + í + lærugreinini + , + tað + skal + kunna + haldast + upp + ímóti + tekstslagi + , + tema + , + tíðarskeiði + , + rithøvundi + ella + tílíkum + . + + + Kærleiki + kann + t.d. + ikki + vera + eitt + hugdýpingarøki + , + tí + evnið + kann + verða + viðgjørt + í + ymiskum + fakligum + høpum + . + + + Men + Kærleiki + lýstur + í + stuttsøgum + , + ella + Kærleiki + lýstur + í + yrkingum + eftir + kvinnuligar + rithøvundar + , + kunnu + vera + hugdýpingarøki + . + +

+

+ + Gjøgnumgingið + tilfar + í + 10. + flokki + , + sambært + skjølunum + U + ndirvísingargongd + og + Ársætlan + fyri + lærugrein + , + er + grundarlagið + , + tá + ið + hugdýpingarøkini + verða + vald + , + orðaði + og + lýst + ( + eldri + og + nýggjari + fagrar + bókmentir + , + yrkistekstir + úr + dagbløðum + og + tílíkum + , + filmar + , + myndir + , + netsíður + , + telduspøl + o.a.m. + ) + . + +

+

+ + Møguleiki + er + at + arbeiða + saman + og + skriva + synopsuna + í + bólki + , + við + í + mesta + lagi + 3 + næmingum + . + + + Næmingarnir + verða + tó + altíð + próvhoyrdir + hvør + sær + . + +

+

+ + Áðrenn + farið + verður + undir + at + orða + og + lýsa + hugdýpingarøkini + , + skulu + næmingarnir + gera + av + , + um + teir + vilja + arbeiða + í + bólki + , + ella + um + teir + vilja + arbeiða + einsæris + . + +

+

+ + Lutakastið + skal + fevna + um + í + minsta + lagi + 20 + ymisk + hugdýpingarøki + , + og + seinasti + næmingur + ella + bólkur + skal + hava + í + minsta + lagi + 5 + hugdýpingarøki + at + velja + í + . + +

+

+ + Tekstir + kunnu + ganga + um + aftur + í + ymiskum + hugdýpingarøkjum + . + +

+

+ + Dømi + um + hugdýpingarøki + +

+

+ + salmen + som + genre + kærlighedsnoveller + dokumentarfilm + kriminoveller + essay + med + temaet + unge + kvindelige + forfattere + i + det + 20. + århundrede + internet + – + webside + om + TV2 + kunsteventyr + af + H. + C. + Andersen + ... + ... + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Ein + mánaður + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + +

+

+ + 2 + . + + + Lutakast + um + hugdýpingarøki + +

+

+ + Lutakastið + um + hugdýpingarøki + fer + fram + dagin + eftir + , + at + skrivligu + próvtøkurnar + eru + loknar + . + + + Tá + ið + lutakastið + fer + fram + , + er + skúlastjórin + hjástaddur + . + +

+

+ + Hvør + næmingur + ella + bólkur + fær + við + lutakasti + tillutað + eitt + hugdýpingarøki + at + arbeiða + við + . + + + Hugdýpingarøkið + er + eitt + fakligt + øki + , + sum + øll + próvtøkan + er + grundað + á. + Næmingurin + skal + við + vegleiðing + frá + læraranum + velja + sín + egna + próvtøkutekst + við + støði + í + hugdýpingarøkinum + , + sum + hann + hevur + fingið + við + lutakasti + . + +

+

+ + Næmingarnir + kunnu + arbeiða + einsæris + ella + saman + í + bólki + , + sum + í + mesta + lagi + fevnir + um + 3 + næmingar + , + men + teir + fara + altíð + til + próvtøku + einsæris + . + +

+

+ + Próvtøkan + er + byrjað + , + tá + ið + hvør + næmingur + / + bólkur + hevur + drigið + eitt + hugdýpingarøki + . + + + Vanliga + undirvísingin + í + lærugreinini + heldur + uppat + , + tá + ið + próvtøkan + er + byrjað + . + +

+

+ + Næmingurin + / + bólkurin + finnur + við + vegleiðing + frá + læraranum + próvtøkutekstin + og + annað + hóskandi + tilfar + , + ið + er + knýtt + at + próvtøkutekstinum + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + 1. + mai + ella + fyrsta + undirvísingardag + eftir + 1. + mai + verður + lutakast + um + hugdýpingarøki + Næmingar + finna + ( + saman + við + læraranum + ) + próvtøkutekst + og + annað + hóskandi + tilfar + . + +

+

+ + 3 + . + + + At + finna + próvtøkutekst + og + tilfar + til + próvtøkutekstin + +

+

+ + Tíðarkarmur + til + samlaðu + vegleiðingina + er + 8 + klokkutímar + , + har + næmingurin + / + bólkurin + nágreiniliga + kannar + møguleikarnar + innan + fyri + tað + hugdýpingarøkið + , + hann + hevur + fingið + við + lutakasti + . + +

+

+ + Próvtøkuteksturin + er + tekstur + , + sum + næmingurin + sjálvur + velur + sum + grundarlag + undir + synopsu + , + og + teksturin + skal + ikki + vera + partur + av + gjøgnumgingnum + tilfari + í + flokkinum + . + +

+

+ + Próvtøkutekstur + er + tekstur + í + víðastu + merking + , + t.e. + alt + frá + skrivaðum + teksti + til + livandi + myndir + , + tekstur + í + bundnum + og + óbundnum + máli + , + gerandistekstur + úr + dagbløðum + ( + eitt + nú + greinar + , + lesarabrøv + , + lýsingar + og + myndir + ) + , + vegleiðingar + , + videoupptøkur + , + filmur + , + útvarps + - + og + sjónvarpssendingar + , + tónleikur + og + sjónleikur + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + við + hjálp + og + vegleiðing + frá + læraranum + sjálvur + velja + próvtøkutekstin + og + finna + fram + tilfar + til + próvtøkutekstin + . + + + Næmingurin + arbeiðir + síðan + við + próvtøkutekstin + , + serliga + við + at + greina + og + tulka + , + og + ger + synopsu + . + +

+

+ + Próvtøkuteksturin + , + ið + er + tann + tekstur + , + sum + næmingurin + skal + viðgera + og + leggja + fram + til + próvtøku + , + kann + í + vavi + vera + í + mesta + lagi + 10 + normalsíður + , + og + lærarin + skal + góðkenna + hann + . + + + Ein + normalsíða + er + 1300 + tekn + , + tá + ið + talan + er + um + tekst + í + óbundnum + formi + , + og + 30 + reglur + , + tá + ið + talan + er + um + tekst + í + bundnum + formi + . + + + Um + próvtøkuteksturin + t.d. + er + ein + filmur + ella + skaldsøga + , + er + skilagott + , + um + próvtakarin + velur + ein + part + burturúr + til + greining + og + tulking + – + tað + kann + vera + ávís + leikmynd + , + ella + tað + , + at + fylgja + einum + ávísum + persóni + í + filminum + . + +

+

+ + Í + hesum + tíðarskeiði + fáa + næmingarnir + vegleiðing + frá + læraranum + í + skúlatíðini + , + men + teir + kunnu + eisini + arbeiða + við + fyrireikingunum + uttan + fyri + skúlatíð + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + 8 + klokkutímar + í + skúlanum + ( + møguliga + ein + heilan + dag + umframt + einstakar + tímar + ) + . + + + Næmingar + arbeiða + sjálvstøðugt + , + lærarin + skal + vegleiða + um + møguleikar + og + arbeiðshættir + . + +

+

+ + 4 + . + + + Lærarin + er + vegleiðari + +

+

+ + Lærarin + er + vegleiðari + í + allari + fyrireikingartilgongdini + hjá + próvtakaranum + . + + + Sum + vegleiðari + skal + lærarin + meta + um + próvtøkutekstin + hjá + næminginum + . + + + Hann + kann + t.d. + geva + næminginum + uppskot + um + kanningarøki + og + vegleiða + um + tilgongd + til + økið + , + men + hann + skal + ikki + fara + inn + í + greiningar + - + og + tulkingararbeiðið + hjá + næmingunum + . + +

+

+ + Lærarin + skal + góðkenna + próvtøkutekstin + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Vegleiðingin + fer + fram + í + tímunum + , + sum + eru + settir + av + til + arbeiðið + . + +

+

+ + 5 + . + + + Synopsa + verður + orðað + og + latin + inn + +

+

+ + Við + støði + í + greiningararbeiðinum + ger + næmingurin + / + bólkurin + eina + synopsu + , + sum + skal + latast + læraranum + saman + við + próvtøkutekstinum + , + talgilt + ella + í + pappírsformi + . + + + Lærarin + sendir + próvdómaranum + eitt + eintak + av + synopsu + og + próvtøkuteksti + talgilt + ella + í + pappírsformi + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + til + egna + nýtslu + sjálvur + hava + við + sær + alt + tilfar + , + sum + skal + nýtast + í + sambandi + við + próvtøkuna + . + +

+

+ + Lærarin + sendir + próvdómaranum + próvtøkutilfarið + , + so + hetta + er + honum + í + hendi + í + seinasta + lagi + 7 + dagar + undan + próvtøkuni + . + + + Próvtøkutilfarið + hjá + einstaka + næminginum + ella + bólkinum + er + próvtøkuteksturin + , + synopsan + og + tekstirnir + í + hugdýpingarøkinum + . + + + Næmingar + , + sum + arbeiða + í + bólki + , + kunnu + gera + synopsu + hvør + sær + ella + í + felag + . + +

+

+ + Synopsuskjalið + +

+

+ + Synopsuskjalið + , + sum + er + øll + synopsan + , + skal + fevna + um + hetta + : + +

+

+ + Forsíðu + +

+

+ + Navn + , + flokkur + , + lærari + og + skúli + , + lærugrein + og + próvtøkustig + , + upplýsing + um + møguligt + bólkaarbeiði + Heiti + á + hugdýpingarøk + Tilfar + í + hugdýpingarøkinum + +

+

+ + Síða + 2 + og + 3 + +

+

+ + Frágreiðing + um + valda + próvtøkutekstin + og + grundgeving + fyri + valinum + Framløguætlan + fyri + munnligu + próvtøkuna + Greiningin + og + tulkingarøkini + verða + lýst + Frásjónarøkini + verða + lýst + Tekstbrot + til + upplestur + verður + ásett + Keldulisti + ( + viðurkendur + stílur + skal + nýtast + ) + . + +

+

+ + Synopsuskjal + at + fylla + út + kann + takast + niður + av + heimasíðuni + www.namsaetlanir.net + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Næmingurin + letur + læraranum + próvtøkutilfarið + ( + próvtøkutekst + , + synopsu + og + tekstirnar + í + hugdýpingarøkinum + ) + í + seinasta + lagi + 7 + undirvísingardagar + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + + + Lærarin + sendir + próvdómaranum + tilfarið + í + seinasta + lagi + 7 + dagar + undan + munnligu + próvtøkuni + . + +

+

+ + 6 + . + + + Próvhoyring + og + dømingargrundarlag + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + varir + 24 + minuttir + , + íroknað + meting + og + próvtalsgeving + . + + + Eingin + serstøk + tíð + er + til + fyrireiking + . + + + Próvtøkan + verður + skipað + við + framløgu + , + upplestri + og + samrøðu + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + / + próvdómara + . + +

+

+ + Í + framløguni + skal + próvtakarin + lýsa + arbeiðið + og + arbeiðstilgongdina + . + + + Hetta + fevnir + m.a. + um + lýsing + av + tekstslagnum + , + greining + og + tulking + , + umframt + frásjónargerð + til + hugdýpingarøkið + . + +

+

+ + Til + upplestur + hevur + próvtakarin + valt + eitt + tekstbrot + , + ið + svarar + til + uml. + 1 + / + 3 + normalsíðu + . + + + Próvtakarin + ger + sjálvur + av + , + nær + í + próvhoyringini + , + upplesturin + skal + vera + . + +

+

+ + Próvhoyringin + tekur + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + próvtøkutekstinum + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + , + og + hon + er + ein + samrøða + millum + próvhoyrara + og + próvtakara + , + har + próvdómarin + kann + seta + dýpandi + spurningar + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + vísa + innlit + í + innihaldið + í + próvtøkutekstinum + og + í + samsvari + við + hugdýpingarøkið + sýna + , + at + hann + á + greiðum + og + fjølbroyttum + máli + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + og + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + hugdýpingarøkinum + . + +

+

+ + Í + samrøðuni + skal + próvtakarin + sýna + innlit + í + faklig + hugtøk + og + evni + og + duga + at + taka + týdningarmiklar + tættir + fram + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + ikki + lesa + hart + burtur + úr + egnum + skrivligum + tilfari + ( + upprit + , + viðmerkingar + o.s.fr. + ) + til + próvtøkuna + , + men + kann + styðja + seg + til + egnar + uppskriftir + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Orsakað + av + arbeiðstilgongdini + í + sambandi + við + próvtøkuhátt + B + ( + synopsupróvtøku + ) + , + verður + størri + dentur + lagdur + á + yvirlit + , + hugdýping + , + innlit + og + frásjónargerð + enn + gjørt + verður + , + tá + ið + próvtøkuháttur + A + verður + nýttur + . + +

+

+ + Í + metingini + av + avriki + próvtakarans + verður + hugt + eftir + hvussu + væl + synopsan + er + skipað + , + eitt + nú + við + atliti + at + greidleika + , + innihaldi + , + málburði + , + keldulista + , + stav + - + og + teknseting + , + og + eftir + munnliga + avrikinum + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + evni + próvtakarans + at + tulka + tekst + , + meta + um + hann + og + at + seta + hann + í + frásjón + , + umframt + evnini + at + lýsa + samspælið + millum + mál + , + innihald + , + tekstslag + og + høpi + . + + + Eisini + verður + hugt + eftir + greinandi + førleikum + próvtakarans + í + sambandi + við + bókmentir + og + onnur + tekstsløg + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + greiðan + málburð + , + fjølbroytta + og + trygga + nýtslu + av + viðkomandi + hugtøkum + , + at + framløgan + er + samanhangandi + , + at + upplesturin + er + greiður + og + flótandi + og + vísir + persónligu + fatan + próvtakarans + av + tí + lisna + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Til + próvtøkuna + hevur + próvtakarin + við + sær + +

+

+ + próvtøkutekstin + ( + sum + próvhoyrari + og + próvdómari + hava + fingið + sambært + pkt. + 5 + ) + synopsuna + ( + sum + próvhoyrari + og + próvdómari + hava + fingið + sambært + pkt. + 5 + ) + upprit + / + viðmerkingar + tekstbrotið + , + sum + hann + skal + lesa + upp + , + og + sum + hann + sjálvur + hevur + valt + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_danskt_9fl_00042.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_danskt_9fl_00042.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9927e039f00cf76d0e1681cbc6aaeb5137c90cd1 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_danskt_9fl_00042.xml @@ -0,0 +1,2231 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Vegleiðing Synopsupróvtøka Danskt 9fl + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 1454 words + 1695 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-8f6ec4dfd844ae019117 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Vegleiðing Synopsupróvtøka Danskt 9fl + namsaetlanir-8f6ec4dfd844ae019117 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_til_synopsupro__vtoeku_danskt_9fl_juni-2017_0.doc.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_til_synopsupro__vtoeku_danskt_9fl_juni-2017_0.doc.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Vegleiðing Synopsupróvtøka Danskt 9fl +

+ + Vegleiðing + Synopsupróvtøka + Danskt + 9fl + +

+

+ + Vegleiðing + +

+

+ + Synopsupróvtøkuháttur + +

+

+ + í + donskum + +

+

+ + ( + 9. + flokkur + ) + +

+

+ + Mentamálaráðið + +

+

+ + Juni + 2017 + +

+

+ + Próvtøkuháttur + B + – + synopsupróvtøkuhátturin + +

+

+ + Fakligu + økini + í + próvtøkuhátti + B + ( + synopsupróvtøkuháttinum + ) + eru + tey + somu + sum + í + próvtøkuhátti + A + , + men + í + tilgongdini + , + t.e. + í + fyrireikingini + til + próvtøkuna + og + í + metingarstøðinum + , + eru + eyðsýniligir + munir + , + sum + lærari + og + próvdómari + skulu + hava + í + huga + . + +

+

+ + Størsti + munur + millum + próvtøkuhátt + A + og + B + ( + synopsupróvtøkuháttin + ) + er + , + at + fyrireikingin + til + synopsupróvtøkuna + fer + fram + sum + próvtøkufyrireiking + eftir + at + skrivligu + próvtøkurnar + eru + loknar + . + + + Lærarin + er + vegleiðari + undir + tilgongdini + . + + + Næmingar + hava + eisini + møguleika + at + arbeiða + sjálvstøðugt + við + fyrireikingunum + uttan + fyri + skúlatíð + . + +

+

+ + Tilgongdin + , + tá + ið + synopsuhátturin + verður + nýttur + +

+

+ + 1 + . + + + Hugdýpingarøkini + verða + skipað + við + støði + í + framdum + undirvísingargongdum + , + ið + eru + skjalfestar + +

+

+ + Seinasta + mánaðin + undan + seinasta + undirvísingardegi + kunnu + lærari + og + næmingar + arbeiða + í + felag + við + at + orða + og + skipa + tey + endaligu + hugdýpingarøkini + . + + + Hetta + verður + gjørt + við + støði + í + tilfari + og + fakligum + tilgongdum + , + sum + flokkurin + hevur + arbeitt + við + í + 8. + og + 9. + flokki + . + + + Hugdýpingarøkini + verða + lýst + og + fáa + yvirskrift + . + + + Eitt + hugdýpingarøki + fevnir + um + einar + 4-6 + tekstir + . + +

+

+ + Næmingurin + granskar + evnið + og + skrivar + eina + synopsu + , + sum + hann + letur + inn + 7 + yrkadagar + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + + + Próvhoyrarin + skal + góðkenna + synopsuna + áðrenn + seinasta + undirvísingardag + . + +

+

+ + 1. + mai + ella + fyrsta + undirvísingardag + eftir + 1. + mai + verður + lutakast + um + hugdýpingarøkini + . + +

+

+ + Einstaka + hugdýpingarøkið + tekur + støði + í + fakliga + innihaldinum + í + lærugreinini + , + tað + skal + kunna + haldast + upp + ímóti + tekstslagi + , + tema + , + tíðarskeiði + , + rithøvundi + ella + tílíkum + . + + + Kærleiki + kann + t.d. + ikki + vera + eitt + hugdýpingarøki + , + tí + evnið + kann + verða + viðgjørt + í + ymiskum + fakligum + høpum + . + + + Men + Kærleiki + lýstur + í + stuttsøgum + , + ella + Kærleiki + lýstur + í + yrkingum + eftir + kvinnuligar + rithøvundar + , + kunnu + vera + hugdýpingarøki + . + +

+

+ + Gjøgnumgingið + tilfar + í + 8. + og + 9. + flokki + , + sambært + skjølunum + U + ndirvísingargongd + og + Ársætlan + fyri + lærugrein + , + er + grundarlagið + , + tá + ið + hugdýpingarøkini + verða + vald + , + orðaði + og + lýst + ( + eldri + og + nýggjari + fagrar + bókmentir + , + yrkistekstir + úr + dagbløðum + og + tílíkum + , + filmar + , + myndir + , + netsíður + , + telduspøl + o.a.m. + ) + . + +

+

+ + Møguleiki + er + at + arbeiða + saman + og + skriva + synopsuna + í + bólki + , + við + í + mesta + lagi + 3 + næmingum + . + + + Næmingarnir + verða + tó + altíð + próvhoyrdir + hvør + sær + . + +

+

+ + Áðrenn + farið + verður + undir + at + orða + og + lýsa + hugdýpingarøkini + , + skulu + næmingarnir + gera + av + , + um + teir + vilja + arbeiða + í + bólki + , + ella + um + teir + vilja + arbeiða + einsæris + . + +

+

+ + Lutakastið + skal + fevna + um + í + minsta + lagi + 20 + ymisk + hugdýpingarøki + , + og + seinasti + næmingur + ella + bólkur + skal + hava + í + minsta + lagi + 5 + hugdýpingarøki + at + velja + í + . + +

+

+ + Tekstir + kunnu + ganga + um + aftur + í + ymiskum + hugdýpingarøkjum + . + +

+

+ + Dømi + um + hugdýpingarøki + +

+

+ + salmen + som + genre + kærlighedsnoveller + dokumentarfilm + kriminoveller + essay + med + temaet + unge + kvindelige + forfattere + i + det + 20. + århundrede + internet + – + webside + om + TV2 + kunsteventyr + af + H. + C. + Andersen + ... + ... + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Ein + mánaður + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + +

+

+ + 2 + . + + + Lutakast + um + hugdýpingarøki + +

+

+ + Lutakastið + um + hugdýpingarøki + fer + fram + 1. + mai + ella + fyrsta + undirvísingardag + eftir + 1. + mai + . + + + Tá + ið + lutakastið + fer + fram + , + er + skúlastjórin + hjástaddur + . + +

+

+ + Hvør + næmingur + ella + bólkur + fær + við + lutakasti + tillutað + eitt + hugdýpingarøki + at + arbeiða + við + . + + + Hugdýpingarøkið + er + eitt + fakligt + øki + , + sum + øll + próvtøkan + er + grundað + á. + Næmingurin + skal + við + vegleiðing + frá + læraranum + velja + sín + egna + próvtøkutekst + við + støði + í + hugdýpingarøkinum + , + sum + hann + hevur + fingið + við + lutakasti + . + +

+

+ + Næmingarnir + kunnu + arbeiða + einsæris + ella + saman + í + bólki + , + sum + í + mesta + lagi + fevnir + um + 3 + næmingar + , + men + teir + fara + altíð + til + próvtøku + einsæris + . + +

+

+ + Próvtøkan + er + byrjað + , + tá + ið + hvør + næmingur + / + bólkur + hevur + drigið + eitt + hugdýpingarøki + . + + + Vanliga + undirvísingin + í + lærugreinini + heldur + uppat + , + tá + ið + próvtøkan + er + byrjað + . + +

+

+ + Næmingurin + / + bólkurin + finnur + við + vegleiðing + frá + læraranum + próvtøkutekstin + og + annað + hóskandi + tilfar + , + ið + er + knýtt + at + próvtøkutekstinum + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + 1. + mai + ella + fyrsta + undirvísingardag + eftir + 1. + mai + verður + lutakast + um + hugdýpingarøki + Næmingar + finna + ( + saman + við + læraranum + ) + próvtøkutekst + og + annað + hóskandi + tilfar + . + +

+

+ + 3 + . + + + At + finna + próvtøkutekst + og + tilfar + til + próvtøkutekstin + +

+

+ + Tíðarkarmur + til + samlaðu + vegleiðingina + er + 8 + klokkutímar + , + har + næmingurin + / + bólkurin + nágreiniliga + kannar + møguleikarnar + innan + fyri + tað + hugdýpingarøkið + , + hann + hevur + fingið + við + lutakasti + . + +

+

+ + Próvtøkuteksturin + er + tekstur + , + sum + næmingurin + sjálvur + velur + sum + grundarlag + undir + synopsu + , + og + teksturin + skal + ikki + vera + partur + av + gjøgnumgingnum + tilfari + í + flokkinum + . + +

+

+ + Próvtøkutekstur + er + tekstur + í + víðastu + merking + , + t.e. + alt + frá + skrivaðum + teksti + til + livandi + myndir + , + tekstur + í + bundnum + og + óbundnum + máli + , + gerandistekstur + úr + dagbløðum + ( + eitt + nú + greinar + , + lesarabrøv + , + lýsingar + og + myndir + ) + , + vegleiðingar + , + videoupptøkur + , + filmur + , + útvarps + - + og + sjónvarpssendingar + , + tónleikur + og + sjónleikur + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + við + hjálp + og + vegleiðing + frá + læraranum + sjálvur + velja + próvtøkutekstin + og + finna + fram + tilfar + til + próvtøkutekstin + . + + + Næmingurin + arbeiðir + síðan + við + próvtøkutekstin + , + serliga + við + at + greina + og + tulka + , + og + ger + synopsu + . + +

+

+ + Próvtøkuteksturin + , + ið + er + tann + tekstur + , + sum + næmingurin + skal + viðgera + og + leggja + fram + til + próvtøku + , + kann + í + vavi + vera + í + mesta + lagi + 10 + normalsíður + , + og + lærarin + skal + góðkenna + hann + . + + + Ein + normalsíða + er + 1300 + tekn + , + tá + ið + talan + er + um + tekst + í + óbundnum + formi + , + og + 30 + reglur + , + tá + ið + talan + er + um + tekst + í + bundnum + formi + . + + + Um + próvtøkuteksturin + t.d. + er + ein + filmur + ella + skaldsøga + , + er + skilagott + , + um + próvtakarin + velur + ein + part + burturúr + til + greining + og + tulking + – + tað + kann + vera + ávís + leikmynd + , + ella + tað + , + at + fylgja + einum + ávísum + persóni + í + filminum + . + +

+

+ + Í + hesum + tíðarskeiði + fáa + næmingarnir + vegleiðing + frá + læraranum + í + skúlatíðini + , + men + teir + kunnu + eisini + arbeiða + við + fyrireikingunum + uttan + fyri + skúlatíð + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + 8 + klokkutímar + í + skúlanum + ( + møguliga + ein + heilan + dag + umframt + einstakar + tímar + ) + . + + + Næmingar + arbeiða + sjálvstøðugt + , + lærarin + skal + vegleiða + um + møguleikar + og + arbeiðshættir + . + +

+

+ + 4 + . + + + Lærarin + er + vegleiðari + +

+

+ + Lærarin + er + vegleiðari + í + allari + fyrireikingartilgongdini + hjá + próvtakaranum + . + + + Sum + vegleiðari + skal + lærarin + meta + um + próvtøkutekstin + hjá + næminginum + . + + + Hann + kann + t.d. + geva + næminginum + uppskot + um + kanningarøki + og + vegleiða + um + tilgongd + til + økið + , + men + hann + skal + ikki + fara + inn + í + greiningar + - + og + tulkingararbeiðið + hjá + næmingunum + . + +

+

+ + Lærarin + skal + góðkenna + próvtøkutekstin + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Vegleiðingin + fer + fram + í + tímunum + , + sum + eru + settir + av + til + arbeiðið + . + +

+

+ + 5 + . + + + Synopsa + verður + orðað + og + latin + inn + +

+

+ + Við + støði + í + greiningararbeiðinum + ger + næmingurin + / + bólkurin + eina + synopsu + , + sum + skal + latast + læraranum + saman + við + próvtøkutekstinum + , + talgilt + ella + í + pappírsformi + . + + + Lærarin + sendir + próvdómaranum + eitt + eintak + av + synopsu + og + próvtøkuteksti + talgilt + ella + í + pappírsformi + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + til + egna + nýtslu + sjálvur + hava + við + sær + alt + tilfar + , + sum + skal + nýtast + í + sambandi + við + próvtøkuna + . + +

+

+ + Lærarin + sendir + próvdómaranum + próvtøkutilfarið + , + so + hetta + er + honum + í + hendi + í + seinasta + lagi + 7 + dagar + undan + próvtøkuni + . + + + Próvtøkutilfarið + hjá + einstaka + næminginum + ella + bólkinum + er + próvtøkuteksturin + , + synopsan + og + tekstirnir + í + hugdýpingarøkinum + . + + + Næmingar + , + sum + arbeiða + í + bólki + , + kunnu + gera + synopsu + hvør + sær + ella + í + felag + . + +

+

+ + Synopsuskjalið + +

+

+ + Synopsuskjalið + , + sum + er + øll + synopsan + , + skal + fevna + um + hetta + : + +

+

+ + Forsíðu + +

+

+ + Navn + , + flokkur + , + lærari + og + skúli + , + lærugrein + og + próvtøkustig + , + upplýsing + um + møguligt + bólkaarbeiði + Heiti + á + hugdýpingarøk + Tilfar + í + hugdýpingarøkinum + +

+

+ + Síða + 2 + og + 3 + +

+

+ + Frágreiðing + um + valda + próvtøkutekstin + og + grundgeving + fyri + valinum + Framløguætlan + fyri + munnligu + próvtøkuna + Greiningin + og + tulkingarøkini + verða + lýst + Frásjónarøkini + verða + lýst + Tekstbrot + til + upplestur + verður + ásett + Keldulisti + ( + viðurkendur + stílur + skal + nýtast + ) + . + +

+

+ + Synopsuskjal + at + fylla + út + kann + takast + niður + av + heimasíðuni + www.namsaetlanir.net + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Næmingurin + letur + læraranum + próvtøkutilfarið + ( + próvtøkutekst + , + synopsu + og + tekstirnar + í + hugdýpingarøkinum + ) + í + seinasta + lagi + 7 + yrkadagar + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + + + Lærarin + sendir + próvdómaranum + tilfarið + í + seinasta + lagi + 7 + dagar + undan + munnligu + próvtøkuni + . + +

+

+ + 6 + . + + + Próvhoyring + og + dømingargrundarlag + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + varir + 24 + minuttir + , + íroknað + meting + og + próvtalsgeving + . + + + Eingin + serstøk + tíð + er + til + fyrireiking + . + + + Próvtøkan + verður + skipað + við + framløgu + , + upplestri + og + samrøðu + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + / + próvdómara + . + +

+

+ + Í + framløguni + skal + próvtakarin + lýsa + arbeiðið + og + arbeiðstilgongdina + . + + + Hetta + fevnir + m.a. + um + lýsing + av + tekstslagnum + , + greining + og + tulking + , + umframt + frásjónargerð + til + hugdýpingarøkið + . + +

+

+ + Til + upplestur + hevur + próvtakarin + valt + eitt + tekstbrot + , + ið + svarar + til + uml. + 1 + / + 3 + normalsíðu + . + + + Próvtakarin + ger + sjálvur + av + , + nær + í + próvhoyringini + , + upplesturin + skal + vera + . + +

+

+ + Próvhoyringin + tekur + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + próvtøkutekstinum + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + , + og + hon + er + ein + samrøða + millum + próvhoyrara + og + próvtakara + , + har + próvdómarin + kann + seta + dýpandi + spurningar + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + vísa + innlit + í + innihaldið + í + próvtøkutekstinum + og + í + samsvari + við + hugdýpingarøkið + sýna + , + at + hann + á + greiðum + og + fjølbroyttum + máli + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + og + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + hugdýpingarøkinum + . + +

+

+ + Í + samrøðuni + skal + próvtakarin + sýna + innlit + í + faklig + hugtøk + og + evni + og + duga + at + taka + týdningarmiklar + tættir + fram + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + ikki + lesa + hart + burtur + úr + egnum + skrivligum + tilfari + ( + upprit + , + viðmerkingar + o.s.fr. + ) + til + próvtøkuna + , + men + kann + styðja + seg + til + egnar + uppskriftir + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Orsakað + av + arbeiðstilgongdini + í + sambandi + við + próvtøkuhátt + B + ( + synopsupróvtøku + ) + , + verður + størri + dentur + lagdur + á + yvirlit + , + hugdýping + , + innlit + og + frásjónargerð + enn + gjørt + verður + , + tá + ið + próvtøkuháttur + A + verður + nýttur + . + +

+

+ + Í + metingini + av + avriki + próvtakarans + verður + hugt + eftir + hvussu + væl + synopsan + er + skipað + , + eitt + nú + við + atliti + at + greidleika + , + innihaldi + , + málburði + , + keldulista + , + stav + - + og + teknseting + , + og + eftir + munnliga + avrikinum + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + evni + próvtakarans + at + tulka + tekst + , + meta + um + hann + og + at + seta + hann + í + frásjón + , + umframt + evnini + at + lýsa + samspælið + millum + mál + , + innihald + , + tekstslag + og + høpi + . + + + Eisini + verður + hugt + eftir + greinandi + førleikum + próvtakarans + í + sambandi + við + bókmentir + og + onnur + tekstsløg + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + greiðan + málburð + , + fjølbroytta + og + trygga + nýtslu + av + viðkomandi + hugtøkum + , + at + framløgan + er + samanhangandi + , + at + upplesturin + er + greiður + og + flótandi + og + vísir + persónligu + fatan + próvtakarans + av + tí + lisna + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Til + próvtøkuna + hevur + próvtakarin + við + sær + +

+

+ + próvtøkutekstin + ( + sum + próvhoyrari + og + próvdómari + hava + fingið + sambært + pkt. + 5 + ) + synopsuna + ( + sum + próvhoyrari + og + próvdómari + hava + fingið + sambært + pkt. + 5 + ) + upprit + / + viðmerkingar + tekstbrotið + , + sum + hann + skal + lesa + upp + , + og + sum + hann + sjálvur + hevur + valt + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_foroyskt_10fl_00020.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_foroyskt_10fl_00020.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5883e92c2be4d62af4489a9af27a024864845c8c --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_foroyskt_10fl_00020.xml @@ -0,0 +1,2261 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Vegleiðing Synopsupróvtøka Føroyskt 10fl + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 1481 words + 1725 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-3d80d07f7ea8b209241a + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Vegleiðing Synopsupróvtøka Føroyskt 10fl + namsaetlanir-3d80d07f7ea8b209241a + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_til_synopsupro__vtoeku_foeroyskt_10fl_apr-2017.doc.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_til_synopsupro__vtoeku_foeroyskt_10fl_apr-2017.doc.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Vegleiðing Synopsupróvtøka Føroyskt 10fl +

+ + Vegleiðing + Synopsupróvtøka + Føroyskt + 10fl + +

+

+ + Vegleiðing + +

+

+ + Synopsupróvtøkuháttur + +

+

+ + í + føroyskum + +

+

+ + ( + 10. + flokkur + ) + +

+

+ + Mentamálaráðið + +

+

+ + Apríl + 2017 + +

+

+ + Próvtøkuháttur + B + – + synopsupróvtøkuhátturin + +

+

+ + Fakligu + økini + í + próvtøkuhátti + B + ( + synopsupróvtøkuháttinum + ) + eru + tey + somu + sum + í + próvtøkuhátti + A + , + men + í + tilgongdini + , + t.e. + í + fyrireikingini + til + próvtøkuna + , + og + í + metingarstøðinum + , + eru + eyðsýniligir + munir + , + sum + lærari + og + próvdómari + skulu + hava + í + huga + . + +

+

+ + Størsti + munur + millum + próvtøkuhátt + A + og + B + ( + synopsupróvtøkuháttin + ) + er + , + at + fyrireikingin + til + synopsupróvtøkuna + fer + fram + sum + próvtøkufyrireiking + eftir + at + skrivligu + próvtøkurnar + eru + loknar + . + + + Lærarin + er + vegleiðari + undir + tilgongdini + . + + + Næmingar + hava + eisini + møguleika + at + arbeiða + sjálvstøðugt + við + fyrireikingunum + uttan + fyri + skúlatíð + . + +

+

+ + Tilgongdin + , + tá + ið + synopsuhátturin + verður + nýttur + +

+

+ + 1 + . + + + Hugdýpingarøkini + verða + skipað + við + støði + í + framdum + undirvísingargongdum + , + ið + eru + skjalfestar + +

+

+ + Seinasta + mánaðin + undan + seinasta + undirvísingardegi + kunnu + lærari + og + næmingar + arbeiða + í + felag + við + at + orða + tey + endaligu + hugdýpingarøkini + við + støði + í + tilfari + og + fakligum + tilgongdum + , + sum + flokkurin + hevur + verið + ígjøgnum + í + 10. + flokki + . + + + Hugdýpingarøkini + verða + lýst + og + fáa + yvirskrift + . + + + Eitt + hugdýpingarøki + fevnir + um + einar + 4-6 + tekstir + . + +

+

+ + Næmingurin + granskar + evnið + og + skrivar + eina + synopsu + , + sum + hann + letur + inn + 7 + yrkadagar + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + + + Próvhoyrarin + skal + góðkenna + synopsuna + áðrenn + seinasta + undirvísingardag + . + +

+

+ + 1. + mai + ella + fyrsta + undirvísingardag + eftir + 1. + mai + verður + lutakast + um + hugdýpingarøkini + . + +

+

+ + Einstaka + hugdýpingarøkið + tekur + støði + í + fakliga + innihaldinum + í + lærugreinini + , + tað + skal + kunna + haldast + upp + ímóti + tekstslagi + , + tema + , + tíðarskeiði + , + rithøvundi + ella + tílíkum + . + + + Kærleiki + kann + t.d. + ikki + vera + eitt + hugdýpingarøki + , + tí + evnið + kann + verða + viðgjørt + í + ymiskum + fakligum + høpum + . + + + Men + Kærleiki + lýstur + í + stuttsøgum + , + ella + Kærleiki + lýstur + í + yrkingum + eftir + kvinnuligar + rithøvundar + , + kunnu + vera + hugdýpingarøki + . + +

+

+ + Gjøgnumgingið + tilfar + í + 10. + flokki + , + sambært + skjølunum + U + ndirvísingargongd + og + Ársætlan + fyri + lærugrein + , + er + grundarlagið + , + tá + ið + hugdýpingarøkini + verða + vald + , + orðaði + og + lýst + ( + eldri + og + nýggjari + fagrar + bókmentir + , + yrkistekstir + úr + dagbløðum + og + tílíkum + , + filmar + , + myndir + , + netsíður + , + telduspøl + o.a.m. + ) + . + +

+

+ + Møguleiki + er + at + arbeiða + saman + og + skriva + synopsuna + í + bólki + , + við + í + mesta + lagi + 3 + næmingum + . + + + Næmingarnir + verða + tó + altíð + próvhoyrdir + hvør + sær + . + +

+

+ + Áðrenn + farið + verður + undir + at + orða + og + lýsa + hugdýpingarøkini + , + skulu + næmingarnir + gera + av + , + um + teir + vilja + arbeiða + í + bólki + , + ella + um + teir + vilja + arbeiða + einsæris + . + +

+

+ + Lutakastið + skal + fevna + um + í + minsta + lagi + 20 + ymisk + hugdýpingarøki + , + og + seinasti + næmingur + ella + bólkur + skal + hava + í + minsta + lagi + 5 + hugdýpingarøki + at + velja + í + . + +

+

+ + Tekstir + kunnu + ganga + um + aftur + í + ymiskum + hugdýpingarøkjum + . + +

+

+ + Dømi + um + hugdýpingarøki + +

+

+ + kvæði + sum + tekstslag + kærleiksstuttsøga + sálmur + sum + tekstslag + fátækradømi + í + stuttsøgum + eftir + Martin + Joensen + ein + dokumentarfilmur + um + t.d. + eitt + tema + , + evni + , + listafólk + ella + sosialt + mál + yrkingar + eftir + Oddfríða + M. + Rasmussen + yrkingar + / + sangir + hjá + bólkinum + 200 + stuttsøgur + eftir + Marjuna + Kjelnæs + heimasíðan + hjá + G + ! + + + krimistuttsøga + essay + við + evninum + ung + kvinnuligir + rithøvundar + í + 21. + øld + leikritaskaldskapur + í + byrjanini + av + 20. + øld + ... + ... + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Ein + mánaður + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + +

+

+ + 2 + . + + + Lutakast + um + hugdýpingarøki + +

+

+ + Lutakast + um + hugdýpingarøki + fer + fram + 1. + mai + ella + fyrsta + undirvísingardag + eftir + 1. + mai + . + + + Tá + ið + lutakast + fer + fram + , + er + skúlastjórin + hjástaddur + . + +

+

+ + Hvør + næmingur + ella + bólkur + fær + við + lutakasti + tillutað + eitt + hugdýpingarøki + at + arbeiða + við + . + + + Hugdýpingarøkið + er + eitt + fakligt + øki + , + sum + øll + próvtøkan + er + grundað + á. + Næmingurin + skal + við + vegleiðing + frá + læraranum + velja + sín + egna + próvtøkutekst + við + støði + í + hugdýpingarøkinum + , + sum + hann + hevur + fingið + við + lutakasti + . + +

+

+ + Næmingarnir + kunnu + arbeiða + einsæris + ella + saman + í + bólki + , + sum + í + mesta + lagi + fevnir + um + 3 + næmingar + , + men + teir + fara + altíð + til + próvtøku + einsæris + . + +

+

+ + Próvtøkan + er + byrjað + , + tá + ið + hvør + næmingur + / + bólkur + hevur + drigið + eitt + hugdýpingarøki + . + + + Vanliga + undirvísingin + í + lærugreinini + heldur + uppat + , + tá + ið + próvtøkan + er + byrjað + . + +

+

+ + Næmingurin + / + bólkurin + finnur + við + vegleiðing + frá + læraranum + próvtøkutekstin + og + annað + hóskandi + tilfar + , + ið + er + knýtt + at + próvtøkutekstinum + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + 1. + mai + ella + fyrsta + undirvísingardag + eftir + 1. + mai + verður + lutakast + um + hugdýpingarøki + Næmingar + finna + ( + saman + við + læraranum + ) + próvtøkutekst + og + annað + hóskandi + tilfar + . + +

+

+ + 3 + . + + + At + finna + próvtøkutekst + og + tilfar + til + próvtøkutekstin + +

+

+ + Tíðarkarmur + til + samlaðu + vegleiðingina + er + 8 + klokkutímar + , + har + næmingurin + / + bólkurin + nágreiniliga + kannar + møguleikarnar + innan + fyri + tað + hugdýpingarøkið + , + hann + hevur + fingið + við + lutakasti + . + +

+

+ + Próvtøkuteksturin + er + tekstur + , + sum + næmingurin + sjálvur + velur + sum + grundarlag + undir + synopsu + , + og + teksturin + skal + ikki + vera + partur + av + gjøgnumgingnum + tilfari + í + flokkinum + . + +

+

+ + Próvtøkutekstur + er + tekstur + í + víðastu + merking + , + t.e. + alt + frá + skrivaðum + teksti + til + livandi + myndir + , + tekstur + í + bundnum + og + óbundnum + máli + , + gerandistekstur + úr + dagbløðum + ( + eitt + nú + greinar + , + lesarabrøv + , + lýsingar + og + myndir + ) + , + vegleiðingar + , + videoupptøkur + , + filmur + , + útvarps + - + og + sjónvarpssendingar + , + tónleikur + og + sjónleikur + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + við + hjálp + og + vegleiðing + frá + læraranum + sjálvur + velja + próvtøkutekstin + og + finna + fram + tilfar + til + próvtøkutekstin + . + + + Næmingurin + arbeiðir + síðan + við + próvtøkutekstin + , + serliga + við + at + greina + og + tulka + , + og + ger + synopsu + . + +

+

+ + Próvtøkuteksturin + , + ið + er + tann + tekstur + , + sum + næmingurin + skal + viðgera + og + leggja + fram + til + próvtøku + , + kann + í + vavi + vera + í + mesta + lagi + 10 + normalsíður + , + og + lærarin + skal + góðkenna + hann + . + + + Ein + normalsíða + er + 1300 + tekn + , + tá + ið + talan + er + um + tekst + í + óbundnum + formi + , + og + 30 + reglur + , + tá + ið + talan + er + um + tekst + í + bundnum + formi + . + + + Um + próvtøkuteksturin + t.d. + er + ein + filmur + ella + skaldsøga + , + er + skilagott + , + um + próvtakarin + velur + ein + part + burturúr + til + greining + og + tulking + – + tað + kann + vera + ávís + leikmynd + , + ella + tað + , + at + fylgja + einum + ávísum + persóni + í + filminum + . + +

+

+ + Í + hesum + tíðarskeiði + fáa + næmingarnir + vegleiðing + frá + læraranum + í + skúlatíðini + , + men + teir + kunnu + eisini + arbeiða + við + fyrireikingunum + uttan + fyri + skúlatíð + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + 8 + klokkutímar + í + skúlanum + ( + møguliga + ein + heilan + dag + umframt + einstakar + tímar + ) + . + + + Næmingar + arbeiða + sjálvstøðugt + , + lærarin + skal + vegleiða + um + møguleikar + og + arbeiðshættir + . + +

+

+ + 4 + . + + + Lærarin + er + vegleiðari + +

+

+ + Lærarin + er + vegleiðari + í + allari + fyrireikingartilgongdini + hjá + próvtakaranum + . + + + Sum + vegleiðari + skal + lærarin + meta + um + próvtøkutekstin + hjá + næminginum + . + + + Hann + kann + t.d. + geva + næminginum + uppskot + um + kanningarøki + og + vegleiða + um + tilgongd + til + økið + , + men + hann + skal + ikki + fara + inn + í + greiningar + - + og + tulkingararbeiðið + hjá + næmingunum + . + +

+

+ + Lærarin + skal + góðkenna + próvtøkutekstin + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Vegleiðingin + fer + fram + í + tímunum + , + sum + eru + settir + av + til + arbeiðið + . + +

+

+ + 5 + . + + + Synopsa + verður + orðað + og + latin + inn + +

+

+ + Við + støði + í + greiningararbeiðinum + ger + næmingurin + / + bólkurin + eina + synopsu + , + sum + skal + latast + læraranum + saman + við + próvtøkutekstinum + , + talgilt + ella + í + pappírsformi + . + + + Lærarin + skal + góðkenna + synopsuna + og + senda + próvdómaranum + eitt + eintak + av + synopsu + og + próvtøkuteksti + talgilt + ella + í + pappírsformi + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + til + egna + nýtslu + sjálvur + hava + við + sær + alt + tilfar + , + sum + skal + nýtast + í + sambandi + við + próvtøkuna + . + +

+

+ + Lærarin + sendir + próvdómaranum + próvtøkutilfarið + , + so + hetta + er + honum + í + hendi + í + seinasta + lagi + 7 + dagar + undan + próvtøkuni + . + + + Próvtøkutilfarið + hjá + einstaka + næminginum + ella + bólkinum + er + próvtøkuteksturin + , + synopsan + og + tekstirnir + í + hugdýpingarøkinum + . + + + Næmingar + , + sum + arbeiða + í + bólki + , + kunnu + gera + synopsu + hvør + sær + ella + í + felag + . + +

+

+ + Synopsuskjalið + +

+

+ + Synopsuskjalið + , + sum + er + øll + synopsan + , + skal + fevna + um + hetta + : + +

+

+ + Forsíðu + +

+

+ + Navn + , + flokkur + , + lærari + og + skúli + , + lærugrein + og + próvtøkustig + , + upplýsing + um + møguligt + bólkaarbeiði + Heiti + á + hugdýpingarøk + Tilfar + í + hugdýpingarøkinum + +

+

+ + Síða + 2 + og + 3 + +

+

+ + Frágreiðing + um + valda + próvtøkutekstin + og + grundgeving + fyri + valinum + Framløguætlan + fyri + munnligu + próvtøkuna + Greiningin + og + tulkingarøkini + verða + lýst + Frásjónarøkini + verða + lýst + Tekstbrot + til + upplestur + verður + ásett + Keldulisti + ( + viðurkendur + stílur + skal + nýtast + ) + . + +

+

+ + Synopsuskjal + at + fylla + út + kann + takast + niður + av + heimasíðuni + www.namsaetlanir.net + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Næmingurin + letur + læraranum + próvtøkutilfarið + ( + próvtøkutekst + , + synopsu + og + tekstirnar + í + hugdýpingarøkinum + ) + í + seinasta + lagi + 7 + undirvísingardagar + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + + + Lærarin + sendir + próvdómaranum + tilfarið + í + seinasta + lagi + 7 + dagar + undan + munnligu + próvtøkuni + . + +

+

+ + 6 + . + + + Próvhoyring + og + dømingargrundarlag + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + varir + 25 + minuttir + , + íroknað + meting + og + próvtalsgeving + . + + + Eingin + serstøk + tíð + er + til + fyrireiking + . + + + Próvtøkan + verður + skipað + við + framløgu + , + upplestri + og + samrøðu + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + / + próvdómara + . + +

+

+ + Í + framløguni + skal + próvtakarin + lýsa + arbeiðið + og + arbeiðstilgongdina + . + + + Hetta + fevnir + m.a. + um + lýsing + av + tekstslagnum + , + greining + og + tulking + , + umframt + frásjónargerð + til + hugdýpingarøkið + . + +

+

+ + Til + upplestur + hevur + próvtakarin + valt + eitt + tekstbrot + , + ið + svarar + til + uml. + 1 + / + 3 + normalsíðu + . + + + Próvtakarin + ger + sjálvur + av + , + nær + í + próvhoyringini + , + upplesturin + skal + vera + . + +

+

+ + Próvhoyringin + tekur + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + próvtøkutekstinum + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + , + og + hon + er + ein + samrøða + millum + próvhoyrara + og + próvtakara + , + har + próvdómarin + kann + seta + dýpandi + spurningar + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + vísa + innlit + í + innihaldið + í + próvtøkutekstinum + og + í + samsvari + við + hugdýpingarøkið + sýna + , + at + hann + á + greiðum + og + fjølbroyttum + máli + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + og + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + hugdýpingarøkinum + . + +

+

+ + Í + samrøðuni + skal + próvtakarin + sýna + innlit + í + faklig + hugtøk + og + evni + og + duga + at + taka + týdningarmiklar + tættir + fram + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + ikki + lesa + hart + burtur + úr + egnum + skrivligum + tilfari + ( + upprit + , + viðmerkingar + o.s.fr. + ) + til + próvtøkuna + , + men + kann + styðja + seg + til + egnar + uppskriftir + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Orsakað + av + arbeiðstilgongdini + í + sambandi + við + próvtøkuhátt + B + ( + synopsupróvtøku + ) + , + verður + størri + dentur + lagdur + á + yvirlit + , + hugdýping + , + innlit + og + frásjónargerð + enn + gjørt + verður + , + tá + ið + próvtøkuháttur + A + verður + nýttur + . + +

+

+ + Í + metingini + av + avriki + próvtakarans + verður + hugt + eftir + hvussu + væl + synopsan + er + skipað + , + eitt + nú + við + atliti + at + greidleika + , + innihaldi + , + málburði + , + keldulista + , + stav + - + og + teknseting + , + og + eftir + munnliga + avrikinum + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + evni + próvtakarans + at + tulka + tekst + , + meta + um + hann + og + at + seta + hann + í + frásjón + , + umframt + evnini + at + lýsa + samspælið + millum + mál + , + innihald + , + tekstslag + og + høpi + . + + + Eisini + verður + hugt + eftir + greinandi + førleikum + próvtakarans + í + sambandi + við + bókmentir + og + onnur + tekstsløg + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + greiðan + málburð + , + fjølbroytta + og + trygga + nýtslu + av + viðkomandi + hugtøkum + , + at + framløgan + er + samanhangandi + , + at + upplesturin + er + greiður + og + flótandi + og + vísir + persónligu + fatan + próvtakarans + av + tí + lisna + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Til + próvtøkuna + hevur + próvtakarin + við + sær + +

+

+ + próvtøkutekstin + ( + sum + próvhoyrari + og + próvdómari + hava + fingið + sambært + pkt. + 5 + ) + synopsuna + ( + sum + próvhoyrari + og + próvdómari + hava + fingið + sambært + pkt. + 5 + ) + upprit + / + viðmerkingar + tekstbrotið + , + sum + hann + skal + lesa + upp + , + og + sum + hann + sjálvur + hevur + valt + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_foroyskt_9fl_00055.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_foroyskt_9fl_00055.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e49cd87b662c257f4c244a3e284cee26723e981c --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_synopsuprovtoka_foroyskt_9fl_00055.xml @@ -0,0 +1,2300 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Vegleiðing Synopsupróvtøka Føroyskt 9fl + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 1518 words + 1762 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-aae02685a33a804b16fb + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Vegleiðing Synopsupróvtøka Føroyskt 9fl + namsaetlanir-aae02685a33a804b16fb + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_til_synopsupro__vtoeku_foeroyskt_9fl_apr-2017.doc.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_til_synopsupro__vtoeku_foeroyskt_9fl_apr-2017.doc.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Vegleiðing Synopsupróvtøka Føroyskt 9fl +

+ + Vegleiðing + Synopsupróvtøka + Føroyskt + 9fl + +

+

+ + Vegleiðing + +

+

+ + Synopsupróvtøkuháttur + +

+

+ + í + føroyskum + +

+

+ + ( + 9. + flokkur + ) + +

+

+ + Mentamálaráðið + +

+

+ + Apríl + 2017 + +

+

+ + Próvtøkuháttur + B + – + synopsupróvtøkuhátturin + +

+

+ + Fakligu + økini + í + próvtøkuhátti + B + ( + synopsupróvtøkuháttinum + ) + eru + tey + somu + sum + í + próvtøkuhátti + A + , + men + í + tilgongdini + , + t.e. + í + fyrireikingini + til + próvtøkuna + og + í + metingarstøðinum + , + eru + eyðsýniligir + munir + , + sum + lærari + og + próvdómari + skulu + hava + í + huga + . + +

+

+ + Størsti + munur + millum + próvtøkuhátt + A + og + B + ( + synopsupróvtøkuháttin + ) + er + , + at + fyrireikingin + til + synopsupróvtøkuna + fer + fram + sum + próvtøkufyrireiking + , + eftir + at + skrivligu + próvtøkurnar + eru + loknar + . + + + Lærarin + er + vegleiðari + undir + tilgongdini + . + + + Næmingar + hava + eisini + møguleika + at + arbeiða + sjálvstøðugt + við + fyrireikingunum + uttan + fyri + skúlatíð + . + +

+

+ + Tilgongdin + , + tá + ið + synopsuhátturin + verður + nýttur + +

+

+ + 1 + . + + + Hugdýpingarøkini + verða + skipað + við + støði + í + framdum + undirvísingargongdum + , + ið + eru + skjalfestar + +

+

+ + Seinasta + mánaðin + undan + seinasta + undirvísingardegi + kunnu + lærari + og + næmingar + arbeiða + í + felag + við + at + orða + og + skipa + tey + endaligu + hugdýpingarøkini + . + + + Hetta + verður + gjørt + við + støði + í + tilfari + og + fakligum + tilgongdum + , + sum + flokkurin + hevur + arbeitt + við + í + 8. + og + 9. + flokki + . + + + Hugdýpingarøkini + verða + lýst + og + fáa + yvirskrift + . + + + Eitt + hugdýpingarøki + fevnir + um + einar + 4-6 + tekstir + . + +

+

+ + Næmingurin + granskar + evnið + og + skrivar + eina + synopsu + , + sum + hann + letur + inn + 7 + yrkadagar + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + + + Próvhoyrarin + skal + góðkenna + synopsuna + áðrenn + seinasta + undirvísingardag + . + +

+

+ + 1. + mai + ella + fyrsta + undirvísingardag + eftir + 1. + mai + verður + lutakast + um + hugdýpingarøkini + . + +

+

+ + Einstaka + hugdýpingarøkið + tekur + støði + í + fakliga + innihaldinum + í + lærugreinini + , + tað + skal + kunna + haldast + upp + ímóti + tekstslagi + , + tema + , + tíðarskeiði + , + rithøvundi + ella + tílíkum + . + + + Kærleiki + kann + t.d. + ikki + vera + eitt + hugdýpingarøki + , + tí + evnið + kann + verða + viðgjørt + í + ymiskum + fakligum + høpum + . + + + Men + Kærleiki + lýstur + í + stuttsøgum + , + ella + Kærleiki + lýstur + í + yrkingum + eftir + kvinnuligar + rithøvundar + , + kunnu + vera + hugdýpingarøki + . + +

+

+ + Tilfar + , + ið + arbeitt + hevur + verið + við + í + 8. + og + 9. + flokki + sambært + skjølunum + U + ndirvísingargongd + og + Ársætlan + fyri + lærugrein + , + er + grundarlagið + , + tá + ið + hugdýpingarøkini + verða + vald + , + orðað + og + lýst + ( + eldri + og + nýggjari + fagrar + bókmentir + , + yrkistekstir + úr + dagbløðum + og + tílíkum + , + filmar + , + myndir + , + netsíður + , + telduspøl + o.a.m. + ) + . + +

+

+ + Møguleiki + er + , + at + næmingarnir + arbeiða + saman + og + skriva + synopsuna + í + bólki + við + í + mesta + lagi + 3 + næmingum + . + + + Næmingarnir + verða + tó + altíð + próvhoyrdir + hvør + sær + . + +

+

+ + Áðrenn + farið + verður + undir + at + orða + og + lýsa + hugdýpingarøkini + , + skulu + næmingarnir + gera + av + , + um + teir + vilja + arbeiða + í + bólki + , + ella + um + teir + vilja + arbeiða + einsæris + . + +

+

+ + Lutakastið + skal + fevna + um + í + minsta + lagi + 20 + ymisk + hugdýpingarøki + , + og + seinasti + næmingur + ella + bólkur + skal + hava + í + minsta + lagi + 5 + hugdýpingarøki + at + velja + í + . + +

+

+ + Tekstir + kunnu + verða + nýttir + aftur + í + ymiskum + hugdýpingarøkjum + . + +

+

+ + Dømi + um + hugdýpingarøki + +

+

+ + kvæði + sum + tekstslag + kærleiksstuttsøga + sálmur + sum + tekstslag + fátækradømi + í + stuttsøgum + eftir + Martin + Joensen + ein + dokumentarfilmur + um + t.d. + eitt + tema + , + evni + , + listafólk + ella + sosialt + mál + yrkingar + eftir + Oddfríða + M. + Rasmussen + yrkingar + / + sangir + hjá + bólkinum + 200 + stuttsøgur + eftir + Marjuna + Kjelnæs + heimasíðan + hjá + G + ! + + + krimistuttsøga + essay + við + evninum + ung + kvinnuligir + rithøvundar + í + 21. + øld + leikritaskaldskapur + í + byrjanini + av + 20. + øld + ... + ... + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Ein + mánaður + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + +

+

+ + 2 + . + + + Lutakast + um + hugdýpingarøki + +

+

+ + Lutakastið + um + hugdýpingarøki + fer + fram + 1. + mai + ella + fyrsta + undirvísingardag + eftir + 1. + mai + . + + + Tá + ið + lutakastið + fer + fram + , + er + skúlastjórin + hjástaddur + . + +

+

+ + Hvør + næmingur + ella + bólkur + fær + við + lutakasti + tillutað + eitt + hugdýpingarøki + at + arbeiða + við + . + + + Hugdýpingarøkið + er + eitt + fakligt + øki + , + sum + øll + próvtøkan + er + grundað + á. + Næmingurin + skal + við + vegleiðing + frá + læraranum + velja + sín + egna + próvtøkutekst + við + støði + í + hugdýpingarøkinum + , + sum + hann + hevur + fingið + við + lutakasti + . + +

+

+ + Próvtøkan + byrjar + , + tá + ið + hvør + næmingur + / + bólkur + hevur + drigið + eitt + hugdýpingarøki + . + + + Vanliga + undirvísingin + í + lærugreinini + endar + , + tá + ið + próvtøkan + er + byrjað + . + +

+

+ + Næmingurin + / + bólkurin + finnur + við + vegleiðing + frá + læraranum + próvtøkutekstin + og + annað + hóskandi + tilfar + , + ið + er + knýtt + at + próvtøkutekstinum + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + 1. + mai + ella + fyrsta + undirvísingardag + eftir + 1. + mai + verður + lutakast + um + hugdýpingarøki + Í + samráð + við + læraran + finna + næmingarnir + próvtøkutekst + og + annað + hóskandi + tilfar + . + +

+

+ + 3 + . + + + At + finna + próvtøkutekst + og + tilfar + til + próvtøkutekstin + +

+

+ + Tíðarkarmur + til + samlaðu + vegleiðingina + er + 8 + klokkutímar + , + har + næmingurin + / + bólkurin + nágreiniliga + kannar + møguleikarnar + í + tí + hugdýpingarøki + , + hann + hevur + fingið + við + lutakasti + . + +

+

+ + Próvtøkuteksturin + er + tekstur + , + sum + næmingurin + sjálvur + velur + sum + grundarlag + undir + synopsu + , + og + teksturin + skal + ikki + vera + partur + av + tí + tilfari + , + sum + flokkurin + hevur + arbeitt + við + í + undirvísingini + . + +

+

+ + Próvtøkutekstur + er + tekstur + í + víðastu + merking + , + t.e. + frá + skrivaðum + teksti + til + livandi + myndir + , + tekstur + í + bundnum + og + óbundnum + máli + , + gerandistekstur + úr + dagbløðum + ( + eitt + nú + greinar + , + lesarabrøv + , + lýsingar + og + myndir + ) + , + vegleiðingar + , + videoupptøkur + , + filmur + , + útvarps + - + og + sjónvarpssendingar + , + tónleikur + og + sjónleikur + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + við + hjálp + og + vegleiðing + frá + læraranum + sjálvur + velja + próvtøkutekstin + og + finna + fram + tilfar + til + próvtøkutekstin + . + + + Næmingurin + arbeiðir + síðan + við + próvtøkutekstin + , + serliga + við + at + greina + og + tulka + , + og + ger + synopsu + . + +

+

+ + Próvtøkuteksturin + , + ið + er + tann + tekstur + , + sum + næmingurin + skal + viðgera + og + leggja + fram + til + próvtøku + , + kann + í + vavi + vera + í + mesta + lagi + 10 + normalsíður + , + og + lærarin + skal + góðkenna + hann + . + + + Ein + normalsíða + er + 1300 + tekn + , + tá + ið + talan + er + um + tekst + í + óbundnum + formi + , + og + 30 + reglur + , + tá + ið + talan + er + um + tekst + í + bundnum + formi + . + + + Er + talan + um + annað + tekstslag + enn + skrivaðan + tekst + , + skulu + longd + og + torleiki + vera + at + sammeta + við + í + mesta + lagi + 10 + normalsíður + av + skrivaðum + teksti + . + + + Um + próvtøkuteksturin + t.d. + er + ein + filmur + ella + skaldsøga + , + er + skilagott + , + um + próvtakarin + velur + ein + part + burturúr + til + greining + og + tulking + – + tað + kann + vera + ávís + leikmynd + , + ella + at + fylgja + einum + ávísum + persóni + í + filminum + . + +

+

+ + Í + hesum + tíðarskeiði + fáa + næmingarnir + vegleiðing + frá + læraranum + í + skúlatíðini + , + men + teir + kunnu + eisini + arbeiða + við + fyrireikingunum + uttan + fyri + skúlatíð + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + 8 + klokkutímar + í + skúlanum + ( + møguliga + ein + heilan + dag + umframt + einstakar + tímar + ) + . + + + Næmingar + arbeiða + sjálvstøðugt + , + lærarin + skal + vegleiða + um + møguleikar + og + arbeiðshættir + . + +

+

+ + 4 + . + + + Lærarin + er + vegleiðari + +

+

+ + Lærarin + er + vegleiðari + í + allari + fyrireikingartilgongdini + hjá + próvtakaranum + . + + + Sum + vegleiðari + skal + lærarin + meta + um + próvtøkutekstin + hjá + næminginum + . + + + Hann + kann + t.d. + geva + næminginum + uppskot + um + kanningarøki + og + vegleiða + um + tilgongd + til + økið + , + men + hann + skal + ikki + fara + inn + í + greiningar + - + og + tulkingararbeiðið + hjá + næminginum + . + +

+

+ + Lærarin + skal + góðkenna + próvtøkutekstin + . + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Vegleiðingin + fer + fram + í + tímunum + , + sum + eru + settir + av + til + arbeiðið + . + +

+

+ + 5 + . + + + Synopsa + verður + orðað + og + latin + inn + +

+

+ + Við + støði + í + greiningararbeiðinum + ger + næmingurin + / + bólkurin + eina + synopsu + , + sum + skal + latast + læraranum + saman + við + próvtøkutekstinum + í + talgildum + líki + í + seinasta + lagi + 7 + yrkadagar + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + + + Lærarin + skal + góðkenna + synopsuna + og + senda + próvdómaranum + eitt + eintak + av + synopsu + og + próvtøkuteksti + , + talgilt + ella + í + pappírsformi + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + til + egna + nýtslu + sjálvur + hava + við + sær + alt + tilfar + , + sum + skal + nýtast + í + sambandi + við + próvtøkuna + . + +

+

+ + Lærarin + sendir + próvdómaranum + próvtøkutilfarið + , + so + hetta + er + honum + í + hendi + í + seinasta + lagi + 7 + dagar + undan + próvtøkuni + . + + + Próvtøkutilfarið + hjá + einstaka + næminginum + ella + bólkinum + er + próvtøkuteksturin + , + synopsan + og + tekstirnir + í + hugdýpingarøkinum + . + + + Næmingar + , + sum + arbeiða + í + bólki + , + kunnu + gera + synopsu + hvør + sær + ella + í + felag + . + +

+

+ + Synopsuskjalið + +

+

+ + Synopsuskjalið + , + sum + er + øll + synopsan + , + skal + fevna + um + hetta + : + +

+

+ + Forsíðu + +

+

+ + Navn + , + flokkur + , + lærari + og + skúli + Lærugrein + , + próvtøkustig + og + upplýsing + um + møguligt + bólkaarbeiði + Heiti + á + hugdýpingarøk + Tilfar + í + hugdýpingarøkinum + +

+

+ + Síða + 2 + og + 3 + +

+

+ + Frágreiðing + um + valda + próvtøkutekstin + og + grundgeving + fyri + valinum + Framløguætlan + fyri + munnligu + próvtøkuna + Greiningin + og + tulkingarøkini + verða + lýst + Frásjónarøkini + verða + lýst + Tekstbrot + til + upplestur + verður + ásett + Keldulisti + ( + viðurkendur + stílur + skal + nýtast + ) + . + +

+

+ + Synopsuskjal + at + fylla + út + kann + takast + niður + av + heimasíðuni + www.namsaetlanir.net + +

+

+ + Tíðarætlan + / + ráðlegging + +

+

+ + Næmingurin + letur + læraranum + próvtøkutilfarið + ( + próvtøkutekst + , + synopsu + og + tekstirnar + í + hugdýpingarøkinum + ) + í + seinasta + lagi + 7 + yrkadagar + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + + + Lærarin + sendir + próvdómaranum + tilfarið + í + seinasta + lagi + 7 + dagar + undan + munnligu + próvtøkuni + . + +

+

+ + 6 + . + + + Próvhoyring + og + dømingargrundarlag + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + varir + 25 + minuttir + , + íroknað + meting + og + próvtalsgeving + . + + + Eingin + serstøk + tíð + er + til + fyrireiking + . + + + Próvtøkan + verður + skipað + við + framløgu + , + upplestri + og + samrøðu + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + / + próvdómara + . + +

+

+ + Í + framløguni + skal + próvtakarin + lýsa + arbeiðið + og + arbeiðstilgongdina + . + + + Hetta + fevnir + m.a. + um + lýsing + av + tekstslagnum + , + greining + og + tulking + , + umframt + frásjónargerð + til + hugdýpingarøkið + . + +

+

+ + Til + upplestur + hevur + próvtakarin + valt + eitt + tekstbrot + , + ið + svarar + til + uml. + 1 + / + 3 + normalsíðu + . + + + Próvtakarin + ger + sjálvur + av + , + nær + í + próvhoyringini + , + upplesturin + skal + vera + . + + + Er + próvtøkuuppleggið + annað + tekstslag + enn + skrivaður + tekstur + , + velur + næmingurin + tekstbrot + úr + øðrum + tekst + at + lesa + upp + . + +

+

+ + Próvhoyringin + tekur + støði + í + framløgu + próvtakarans + av + próvtøkutekstinum + , + sum + próvtakarin + hevur + arbeitt + við + , + og + hon + er + ein + samrøða + millum + próvhoyrara + og + próvtakara + , + har + próvdómarin + kann + seta + dýpandi + spurningar + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + vísa + innlit + í + innihaldið + í + próvtøkutekstinum + og + í + samsvari + við + hugdýpingarøkið + sýna + , + at + hann + á + greiðum + og + fjølbroyttum + máli + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + og + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + hugdýpingarøkinum + . + +

+

+ + Í + samrøðuni + skal + próvtakarin + sýna + innlit + í + faklig + hugtøk + og + evni + og + duga + at + taka + týdningarmiklar + tættir + fram + . + +

+

+ + Próvtakarin + skal + ikki + lesa + hart + burtur + úr + egnum + skrivligum + tilfari + ( + upprit + , + viðmerkingar + o.s.fr. + ) + til + próvtøkuna + , + men + kann + styðja + seg + til + egnar + uppskriftir + . + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Við + atliti + at + arbeiðstilgongdini + í + sambandi + við + próvtøkuhátt + B + ( + synopsupróvtøku + ) + , + verður + størri + dentur + lagdur + á + yvirlit + , + hugdýping + , + innlit + og + frásjónargerð + enn + gjørt + verður + , + tá + ið + próvtøkuháttur + A + verður + nýttur + . + +

+

+ + Í + metingini + verður + hugt + eftir + , + hvussu + væl + synopsan + er + skipað + , + eitt + nú + við + atliti + at + greidleika + , + innihaldi + , + málburði + , + keldulista + , + stav + - + og + teknseting + , + og + eftir + munnliga + avrikinum + . + +

+

+ + Dentur + verður + lagdur + á + evni + próvtakarans + at + tulka + tekst + , + meta + um + hann + og + at + seta + hann + í + frásjón + , + umframt + evnini + at + lýsa + samspælið + millum + mál + , + innihald + , + tekstslag + og + høpi + . + + + Eisini + verður + hugt + eftir + greinandi + førleikum + próvtakarans + í + sambandi + við + bókmentir + og + onnur + tekstsløg + . + + + Dentur + verður + lagdur + á + greiðan + málburð + , + fjølbroytta + og + trygga + nýtslu + av + viðkomandi + hugtøkum + , + at + framløgan + er + samanhangandi + , + at + upplesturin + er + greiður + og + flótandi + og + vísir + persónligu + fatan + próvtakarans + av + tí + lisna + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+

+ + Til + próvtøkuna + hevur + próvtakarin + við + sær + +

+

+ + próvtøkutekstin + ( + sum + próvhoyrari + og + próvdómari + hava + fingið + sambært + pkt. + 5 + ) + synopsuna + ( + sum + próvhoyrari + og + próvdómari + hava + fingið + sambært + pkt. + 5 + ) + upprit + / + viðmerkingar + tekstbrotið + , + sum + hann + skal + lesa + upp + , + og + sum + hann + sjálvur + hevur + valt + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_til_munnligu_provtokuna_eftir_b_00008.xml b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_til_munnligu_provtokuna_eftir_b_00008.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5fad325b3a2466157874de3573a66d4ef91c4b9d --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/MMG-public-sector-information-curricula-vegleiding_til_munnligu_provtokuna_eftir_b_00008.xml @@ -0,0 +1,2225 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Námsætlanir [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Curricula [MMG-2026] + Vegleiðing til munnligu próvtøkuna eftir B-próvtøkuháttinum í + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan og marking + Collection, cleaning, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 1234 words + 1407 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-namsaetlanir-1dc962cc950a6e1649f3 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Vegleiðing til munnligu próvtøkuna eftir B-próvtøkuháttinum í + namsaetlanir-1dc962cc950a6e1649f3 + https://github.com/giellalt/corpus-fao/blob/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_til_b_provtoekuna_i_enskum_i_9._flokki.doc.xml + 2020-01-01 / 2020-12-31 + + + Námsætlanir + + + + + + 2026-10-05 + + GiellaLT + yes + Varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, heintað úr GiellaLT. Dagfestingin 2020 er ein meting til tíðarlinjuna, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020. Upprunaliga útgávuárið er ikki staðfest. + https://raw.githubusercontent.com/giellalt/corpus-fao/24114d249815c638827f570f851bb72599797660/converted/facta/folkaskuli/vegleiding_til_b_provtoekuna_i_enskum_i_9._flokki.doc.xml + + + + + +

Námsætlanir og vegleiðingar fyri fólkaskúla og miðnám úr GiellaLT. Hetta er varðveitt tilfar frá námsætlanir.fo, eisini eldri útgávur. Valmyndir, heimasíðuleistir og tómar yvirlitssíður eru tikin burtur. Felags ásetingar í ymiskum námsætlanum eru varðveittar. Savnið fevnir um 73 skjøl.

+

Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ + +

Dagfestingin 2020 er ein meting, grundað á at tilfarið var tøkt á GitHub í 2020; upprunaligu útgávuárini eru ikki staðfest.

+

The timeline year 2020 is an estimate based on GitHub availability in 2020; original publication years are unconfirmed.

+
+

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Vegleiðing til munnligu próvtøkuna eftir B-próvtøkuháttinum í +

+ + Vegleiðing + til + munnligu + próvtøkuna + eftir + B-próvtøkuháttinum + í + +

+

+ + enskum + +

+

+ + 9. + flokki + +

+

+ + MENTAMÁLARÁÐIÐ + +

+

+ + November + 2012 + +

+

+ + Vegleiðing + til + B-próvtøkuhátt + í + enskum + í + 9. + flokki + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + +

+

+ + Munnliga + próvtøkan + er + í + tveimum + pørtum + : + +

+

+ + 1 + . + + + Framløga + av + sjálvvaldum + evni + +

+

+ + 2 + . + + + Ókendur + próvtøkuspurningur + úr + kendum + tilfari + +

+

+ + 1 + . + + + Sjálvvalt + evni + +

+

+ + Til + fyrra + partin + av + munnligu + próvtøkuni + ger + næmingurin + eina + ætlan + , + ið + er + støði + undir + framløguni + . + +

+

+ + Framløguætlanin + skal + innihalda + : + +

+

+ + Navn + / + nøvn + , + flokkur + og + skúli + Heitið + á + yvirskipaða + evninum + / + undirvísingargongdini + , + ið + sjálvvalda + evnið + hevur + samband + við + Heitið + á + sjálvvalda + evninum + Høvuðspunkt + í + framløguni + og + stutt + grundgeving + fyri + , + hví + evnið + er + valt + Keldulisti + ( + viðurkendur + leistur + skal + nýtast + ) + +

+

+ + Framløguætlanin + er + skrivlig + og + skal + vera + á + enskum + . + + + Hon + er + eitt + yvirlit + yvir + sjónarmið + , + sum + próvtakarin + fer + at + viðgera + í + sínari + framløgu + . + + + Framløguætlanin + er + ikki + partur + av + endaligu + próvdømingini + . + +

+

+ + Framløguætlanin + skal + í + mesta + lagi + fevna + um + eina + A4 + síðu + . + +

+

+ + Næmingurin + skal + lata + læraranum + góðkendu + framløguætlanina + í + talgildum + líki + í + seinasta + lagi + 14 + dagar + áðrenn + seinasta + undirvísingardag + . + +

+

+ + Framløguætlanirnar + verða + senda + próvdómara + í + seinasta + lagi + 5 + dagar + , + áðrenn + próvtøkan + fer + fram + . + +

+

+ + Próvtakarin + hevur + framløguætlanina + við + sær + til + próvtøkuna + , + men + tað + er + ikki + loyvt + at + lesa + upp + úr + henni + . + + + Bert + framløguætlan + , + ið + lærarin + hevur + góðkent + , + er + loyvd + próvtakaranum + at + hava + við + sær + inn + í + próvtøkuhølið + . + + + Próvtakarin + fær + uml. + 5 + minuttir + at + leggja + fram + . + + + Eftir + framløguna + kunnu + próvhoyrari + og + próvdómari + seta + dýpandi + spurningar + . + +

+

+ + Dømi + um + framløguætlan + +

+

+ + Skúli + : + Tórshavnar + Kommunuskúli + +

+

+ + Lærugrein + : + Enskt + ( + ENS-90 + ) + +

+

+ + Navn + : + Bára + Bogadóttir + +

+

+ + Flokkur + : + 9.á + +

+

+ + Yvirskipað + evni + : + Young + People + Today + +

+

+ + Sjálvvalgt + evni + : + Obesity + +

+

+ + 2.Yvirskipað + evni:Young + People + Today + +

+

+ + 3 + . + + + Heitið + á + sjálvvalda + evninum + : + My + Topic + : + Obesity + +

+

+ + 4 + . + + + Høvuðspunkt + í + framløguni + og + stutt + grundgeving + fyri + , + hví + evnið + er + valt + . + +

+

+ + Why + did + I + choose + this + topic + ? + +

+

+ + My + family + background + +

+

+ + Films + I’ve + seen + +

+

+ + A + personal + interest + +

+

+ + A. + Different + kinds + of + eating + disorders + +

+

+ + Obesity + due + to + binge-eating + +

+

+ + Anorexia + +

+

+ + Bulimia + +

+

+ + B. + Who + becomes + obsessive + +

+

+ + A + case + history + +

+

+ + C. + Whose + problem + is + it + – + and + what + should + be + done + about + the + problem + ? + +

+

+ + A + personal + problem + +

+

+ + Society + is + to + blame + – + or + ? + +

+

+ + School + Dinners + +

+

+ + Tv-programs + +

+

+ + 5 + . + + + Keldulisti + : + +

+

+ + Sources + : + +

+

+ + Morgan + Spurlock’s + film + “ + Super + Size + Me + ” + , + Jamie + Oliver’s + Diary + : + +

+

+ + http://ww.jamieoliver.com/diary/ + +

+

+ + British + School + Dinners + : + +

+

+ + http://www.channel4.com/life/microsites/J/jamies_school_dinners/fom/index.html + . + +

+

+ + “ + Ana’s + girls + ” + , + Eda + R. + Uca + , + personal + stories + . + +

+

+ + http://www.who.int/topics/obesity/en/ + +

+

+ + http://www.youtube.com/watch?v=CcN-ijsoAw0 + +

+

+ + Arbeiðsgongd + , + tá + ið + B-próvtøkuhátturin + verður + nýttur + : + +

+

+ + Sjálvvalda + evnið + tekur + støði + í + skjalfestu + undirvísingargongdunum + í + 9. + flokki + . + + + Í + februar + / + mars + mánaði + hava + lærari + og + næmingar + hugarok + um + møgulig + evni + , + sum + eru + knýtt + at + teimum + ymisku + temu + , + ið + flokkurin + hevur + arbeitt + við + ella + fer + at + arbeiða + við + í + skúlaárinum + . + +

+

+ + Undirvísingargongdirnar + endurspegla + , + at + arbeitt + hevur + verið + við + ymiskum + tekstasløgum + gjøgnum + árið + – + bæði + í + skrivligum + og + munnligum + høpi + . + + + Talan + kann + vera + um + yrkisbókmentir + , + yrkingar + , + sangir + , + stuttsøgur + , + mynda + - + og + ljóðtilfar + o.s.fr. + +

+

+ + Próvtakarin + skal + duga + at + nýta + viðkomandi + tekstir + í + viðgerð + síni + av + sjálvvalda + evninum + – + bæði + kendar + og + ókendar + . + +

+

+ + At + velja + og + fyrireika + sjálvvalda + evnið + +

+

+ + Síðst + í + mars + mánaða + f + ara + næmingarnir + undir + at + arbeiða + við + sjálvvalda + evninum + : + +

+

+ + lærari + og + næmingar + velja + í + felag + eitt + yvirskipað + evni + +

+

+ + hvør + næmingur + velur + sítt + evni + innan + yvirskipaða + evnið + , + sum + hann + hevur + hug + at + arbeiða + við + næmingarnir + kunnu + arbeiða + einsamallir + ella + í + bólki + við + 2-3 + næmingum + hvør + næmingur + ger + sína + egnu + framløguætlan + +

+

+ + næmingarnir + gera + av + , + hvørjar + keldur + teir + brúka + næmingarnir + seta + 3 + – + 4 + hugdýpingarspurningar + til + valda + evnið + næmingarnir + skriva + stuttar + , + beinraknar + viðmerkingar + til + ymisku + spurningarnar + í + framløguætlanini + næmingarnir + kanna + og + leita + eftir + tilfari + , + ið + kann + geva + teimum + íblástur + , + t.d. + heimasíður + , + bøkur + , + filmar + , + fløgur + og + bløð + . + +

+

+ + Lærarin + er + vegleiðari + í + tilgongdini + og + skal + hjálpa + næmingunum + at + velja + tilfar + og + at + avmarka + seg + í + mun + til + fyrireiking + og + próvtøku + . + +

+

+ + Letur + næmingur + ikki + framløguætlanina + inn + , + fer + hann + til + próvtøku + uttan + hesa + at + styðja + seg + til + . + +

+

+ + Næmingarnir + nýta + 10-12 + tímar + í + skúlanum + at + gera + framløguætlanina + . + + + Arbeiðið + fer + fram + í + enskttímunum + . + +

+

+ + Tekstirnir + til + sjálvvalda + evnið + kunnu + vera + úr + keldum + , + ið + arbeitt + hevur + verið + við + í + 9. + flokki + , + men + næmingurin + skal + eisini + velja + aðrar + viðkomandi + tekstir + í + hóskandi + vavi + . + +

+

+ + Lærarin + skal + góðkenna + endaligu + framløguætlanina + , + áðrenn + hon + verður + latin + inn + . + +

+

+ + Framløguætlanin + skal + latast + læraranum + til + góðkenningar + í + seinasta + lagi + 14 + dagar + undan + seinasta + undirvísingardegi + . + +

+

+ + Næmingurin + kann + velja + at + arbeiða + víðari + við + framløguætlanini + , + men + tað + er + bert + góðkenda + framløguætlanin + , + sum + er + loyvd + at + hava + við + til + próvtøkuna + . + +

+

+ + Framløguætlanin + telur + ikki + við + í + próvdømingini + . + +

+

+ + Nøkur + dømi + / + hugskot + til + dýping + , + ið + spretta + úr + ársins + tekstum + / + temu + : + +

+

+ + Yvirskipað + evni + / + tema + +

+

+ + Hugskot + til + dýping + +

+

+ + Teenage + Life + +

+

+ + Love + +

+

+ + Fashion + +

+

+ + Alcohol + Abuse + +

+

+ + Drug + Abuse + +

+

+ + Generation + Gaps + +

+

+ + Getting + a + Job + +

+

+ + California + +

+

+ + The + Gold + Rush + +

+

+ + Famous + Songs + +

+

+ + Hollywood + +

+

+ + US + Governmental + System + +

+

+ + Jeans + +

+

+ + Racism + +

+

+ + The + American + Constitution + +

+

+ + The + Ku + Klux + Klan + +

+

+ + Neo + Nazism + +

+

+ + Segregation + in + the + Sixties + +

+

+ + Martin + Luther + King + +

+

+ + Fit + and + fat + +

+

+ + Fitness + +

+

+ + Eating + Disorder + +

+

+ + Fast + Food + +

+

+ + What + is + Healthy + Living + ? + +

+

+ + Human + Rights + +

+

+ + Children’s + Rights + +

+

+ + Teenagers + and + Parents + +

+

+ + Teenagers + and + School + +

+

+ + Freedom + +

+

+ + Democracy + +

+

+ + Being + Different + +

+

+ + Relationships + +

+

+ + People + and + Animals + +

+

+ + Jealousy + +

+

+ + Homosexuality + +

+

+ + Life + on + the + Streets + +

+

+ + Young + Love + +

+

+ + 2 + . + + + Ókendur + próvtøkuspurningur + í + kendum + tilfari + +

+

+ + Seinni + partur + av + próvtøkuni + fevnir + um + tveir + tættir + : + +

+

+ + a. + upplestur + av + 4-5 + reglum + úr + teksti + , + ið + er + partur + av + skjalfestari + undirvísingargongd + í + skúlaárinum + , + og + sum + er + støði + undir + próvtøkuspurninginum + +

+

+ + b. + samtala + millum + próvtakara + og + próvhoyrara + við + støði + í + próvtøkuspurningi + , + ið + er + knýtt + at + teksti + / + tekstum + úr + skjalfestari + undirvísingargongd + +

+

+ + Eftir + upplesturin + fer + ein + samtala + fram + . + + + Samtalan + hevur + støði + í + ókendum + próvtøkuspurningi + , + sum + próvtakarin + tekur + . + + + Próvtøkuspurningurin + skal + vera + kveikjandi + , + og + hann + skal + hava + týðiligt + samband + við + tekstir + í + skjalfestari + undirvísingargongd + . + +

+

+ + Próvhoyringin + fer + fram + innan + fyri + teir + karmar + , + ið + próvtøkuspurningurin + setur + . + + + Próvtakari + og + próvhoyrari + kunnu + taka + onnur + viðkomandi + evni + upp + í + samtaluna + og + gera + samanberingar + og + metingar + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningurin + skal + : + +

+

+ + vera + innanannað + yvirskipað + evni + enn + tað + , + próvtakarin + valdi + til + sjálvvalda + evnið + vera + orðaður + einfalt + greitt + hava + samband + við + eitthvørt + høvuðsevni + frá + undirvísingini + í + skúlaárinum + hava + 2-3 + tilvísingar + til + lisnar + tekstir + , + ið + próvtakarinskal + nýta + sum + bakstøði + , + tá + ið + hann + skal + meta + um + og + samanbera + vera + á + hóskandi + torleikastøði + , + men + eisini + rúma + avbjóðingar + til + dugnaligu + næmingarnar + +

+

+ + Próvtøkuspurningarnir + skulu + endurspegla + mentanar + - + og + samfelagsviðurskifti + í + enskmæltum + londum + . + + + T.e. + at + teir + skulu + fevna + um + somu + temu + , + sum + undirvísingin + hevur + fevnt + um + . + + + Eitt + land + ( + t.d. + Australia + ) + kann + í + sær + sjálvum + ikki + vera + eitt + tema + , + tí + tað + er + alt + ov + breitt + og + víðfevnandi + . + + + Í + staðin + ber + til + at + arbeiða + við + ymsum + yvirskipaðum + evnum + úr + landinum + , + t.d. + + + Schools + in + Australia + . + + + The + Aborigines + ella + Immigration + . + +

+

+ + Próvtøkuspurningurin + skal + vera + próvtakaranum + ókendur + . + + + Próvtøkuspurningarnir + skulu + vera + fjølbroyttir + og + fevna + um + øll + temu + og + allar + undirvísingargongdir + í + 9. + flokki + , + ið + eru + skjalfestar + . + +

+

+ + Dømi + um + próvtøkuspurning + : + +

+

+ + Topic + Text + Question + +

+

+ + California + +

+

+ + Canyon + of + Gold + +

+

+ + Hollywood + +

+

+ + California + Schools + Hires + Photographer + to + Catch + Mexican + Students + +

+

+ + What + is + ‘ + The + American + Dream + ’ + +

+

+ + And + do + you + think + +

+

+ + ’ + The + American + Dream + ’ + is + still + important + ? + +

+

+ + Law + and + Order + +

+

+ + ‘ + Freedom + Writers + ’ + ( + filmur + ) + +

+

+ + A + Smack + and + a + Cuddle + +

+

+ + Life + Behind + Bars + +

+

+ + Dead + Man + Walking + +

+

+ + What + makes + the + life + of + a + teenager + in + the + text + different + from + yours + ? + +

+

+ + Relationship + +

+

+ + ‘ + Romeo + and + Juliet + ’ + ( + filmur + ) + +

+

+ + Juno + +

+

+ + Wolves + +

+

+ + Sea + Change + +

+

+ + She’s + Leaving + Home + +

+

+ + Many + adults + think + teenagers + are + selfish + . + + + What + is + your + opinion + ? + +

+

+ + Dømingargrundarlag + +

+

+ + Próvtøkan + er + ein + framløga + av + sjálvvaldum + evni + og + ein + ókendur + próvtøkuspurningur + , + sum + tekur + støði + í + kendum + tilfari + . + +

+

+ + Sjálvvalda + evnið + +

+

+ + Próvtakarin + skal + við + støði + í + fakligari + tilgongd + og + støðisførleikum + sýna + evni + at + orða + seg + sjálvstøðugt + um + innihaldið + í + sjálvvalda + evninum + . + + + Próvtakarin + skal + sýna + , + at + hann + dugir + at + taka + fram + týðandi + tættir + í + tilfarinum + , + seta + teir + í + samband + við + tættir + í + undirvísingini + og + seta + próvtøkutilfarið + í + frásjón + . + +

+

+ + Ókendi + teksturin + +

+

+ + Próvtakarin + skal + evna + at + lesa + 4-5 + reglur + í + tekstinum + hart + , + so + at + innihaldið + í + tekstinum + kemur + klárt + til + sjóndar + . + + + Próvtakarin + skal + á + greiðum + enskum + máli + viðgera + týðandi + tættir + í + tekstinum + og + duga + at + seta + tekstin + í + frásjón + , + eisini + í + mun + til + aðrar + tekstir + , + sum + hava + verið + partur + av + undirvísingini + . + +

+

+ + Givið + verður + eitt + próvtal + við + støði + í + einari + heildarmeting + av + samlaða + avriki + próvtakarans + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/curricula/README.md b/public_sector_information/curricula/README.md new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..05f7c4f58722e9ae9608c851458e3e17ad6161c0 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/curricula/README.md @@ -0,0 +1,30 @@ +# Curricula + +Preserved curricula and guidance for primary and upper-secondary education from namsaetlanir.fo through GiellaLT, including older versions. Navigation, website boilerplate and empty index pages have been removed. Shared provisions across curricula are retained; documents were checked for exact duplicates. Contains 73 documents. + +## Contents + +- Words: 279,508 +- Tokens: 317,321 +- TEI records: 73 +- XML files: 73 + +Words count XML `w` elements; tokens include words and punctuation (`w` + `pc`). TEI records count individual texts or snippets. XML files count the physical files: a standalone document contains one record, while a `teiCorpus` collection can contain many. + +## License + +See [LICENSE.md](LICENSE.md) for the source-text terms and attribution information. + +## Download + +[Browse this corpus on Hugging Face](https://huggingface.co/datasets/Setur/MMG-2026/tree/main/public_sector_information/curricula). + +```bash +hf download Setur/MMG-2026 --repo-type dataset --revision main --include 'public_sector_information/curricula/**' --local-dir MMG-2026 +``` + +## Citation + +Cite this MMG edition. If you use only specific subcorpora, name them in the citation. + +Johannesen, Uni; Debess, Iben Nyholm; Berg, Ingmar; Simonsen, Annika; Scalvini, Barbara. 2026. Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026. Fróðskaparsetur Føroya. [https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026](https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026). diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/LICENSE.md b/public_sector_information/data_protection_authority/LICENSE.md new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f7b081f940bc1540108b14ae8754a41213d83622 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/LICENSE.md @@ -0,0 +1,7 @@ +# License: Data Protection Authority + +This file gives the source-text terms for **Data Protection Authority**, part of MMG-2026. + +**License:** [Official documents - Faroese Copyright Act, section 9](https://logir.fo/Logtingslog/30-fra-30-04-2015-um-upphavsraett) + +See the XML headers for text-specific rights and attribution. MMG's documentation, metadata and annotations are covered separately under [MMG contributions](../../LICENSES.md#mmg-contributions). diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-00001.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-00001.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d04274a82635f21b803fe352116123c3ef94091f --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-00001.xml @@ -0,0 +1,507 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 299 words + 328 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-655081b89b2010c2 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + https://www.dat.fo/ + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+

+ + Einstaklingar + Fyritøkur + og + stovnar + Dátuverndarfólk + Tíni + rættindi + Lógir + og + reglur + Smærri + fyritøkur + Vegleiðingar + og + skabelónir + Podvarp + um + dátuvernd + Trygdarbrot + Mangan + spurt + Vanligar + misskiljingar + Dátueftirlitið + er + ein + óheftur + fyrisitingarmyndugleiki + , + sum + vegleiðir + og + ráðgevur + borgarum + , + myndugleikum + og + fyritøkum + um + dátuverndarlógina + , + og + hevur + eftirlit + við + , + at + dátuverndarlógin + verður + hildin + . + + + Tíðindi + Klaksvíkar + kommuna + fingið + álvarsliga + átalu + og + kravboð + frá + Dátueftirlitinum + 27. + apr. + 2026 + Tann + 24. + september + 2024 + sendi + Klaksvíkar + Kommuna + eina + fyribils + fráboðan + um + trygdarbrot + til + Dátueftirlitið + . + + + Í + einari + gjøllari + frágreiðing + í + november + 2024 + greiddi + Klaksvíkar + kommuna + frá + , + at + teldusník + ... + Tíðindi + Nýggj + rættarstøða + um + innlit + í + loggar + 04. + mar. + 2026 + Tann + 4. + desember + 2025 + viðgjørdi + Dáturáðið + málið + um + , + at + skrásetti + skal + fáa + innlit + í + loggfílar + og + tók + avgerð + um + , + at + rættarstøðan + í + Føroyum + skal + vera + líka + sum + rættarstøðan + í + ES. + 22. + juni + 2023 + tók + ES + - + ... + Tíðindi + Dátueftirlitið + hevur + gjørt + av + at + melda + Atlantic + Airways + til + løgregluna + 17. + feb. + 2026 + Dátueftirlitið + hevur + gjørt + av + at + melda + Atlantic + Airways + til + løgregluna + Dáturáðið + hevur + á + fundi + tann + 4. + desember + 2025 + tikið + avgerð + um + , + at + Dátueftirlitið + skal + melda + Atlantic + Airways + til + løgregluna + fy + ... + Avgerðir + Dátueftirlitið + hevur + givið + BLF + eina + álvarsliga + átalu + . + + + 15. + des. + 2025 + Eftir + at + hava + viðgjørt + eina + fráboðan + um + trygdarbrot + , + hevur + Dátueftirlitið + tikið + avgerð + um + at + geva + Búskapar + - + og + Løgfrøðingafelag + Føroya + ( + BLF + ) + eina + álvarsliga + átalu + . + + + Týsdagin + 22. + apríl + 2025 + boðaði + BL. + .. + Tíðindi + Nýggjur + frymil + til + fráboðan + av + trygdarbrotum + 13. + nov. + 2025 + Dátueftirlitið + hevur + fingið + ment + ein + nýggjan + frymil + til + fráboðan + av + trygdarbrotum + . + + + Seinastu + árini + hevur + Dátueftirlitið + nýtt + eitt + PDF-skjal + til + fráboðanir + av + trygdarbrotum + . + + + Dátuábyrgdarar + , + og + onnur + , + ... + Avgerðir + Dátueftirlitið + hevur + givið + barnaverndartænastuni + í + VEKS + samstarvinum + eina + álvarsliga + átalu + 13. + nov. + 2025 + Eftir + at + hava + viðgjørt + eina + kæru + frá + einum + borgara + hevur + Dátueftirlitið + tann + 19. + september + tikið + avgerð + um + , + at + geva + Barnaverndartænastuni + í + VEKS + samstarvinum + eina + álvarsliga + átalu + . + + + Borgarin + kærdi + u. + .. + Vís + fleiri + tíðindi + Vís + fleiri + avgerðir + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-14_eftirlit_vid_stodi_i_00002.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-14_eftirlit_vid_stodi_i_00002.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b9ddb6bc6d0231a5b735649471aa20e9a42c78ea --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-14_eftirlit_vid_stodi_i_00002.xml @@ -0,0 +1,631 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + 14 eftirlit við støði í ásetingunum um trygdarbrot + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 357 words + 428 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-avgerdir-14-bd1b09085b64383e + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + 14 eftirlit við støði í ásetingunum um trygdarbrot + https://www.dat.fo/avgerdir/14-eftirlit-vid-stoedi-i-asetingunum-um-trygdarbrot + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ 14 eftirlit við støði í ásetingunum um trygdarbrot +

+ + Avgerðir + / + 14 + eftirlit + við + støði + í + ásetingunum + um + trygdarbrot + 23-07-2021 + 14 + eftirlit + við + støði + í + ásetingunum + um + trygdarbrot + Nýggja + dátuverndarlógin + kom + í + gildi + 1. + januar + 2021 + . + + + Ein + týðandi + broyting + við + lógini + eru + ásetingarnar + um + trygdarbrot + í + §§ + 47 + og + 48 + . + + + Dátueftirlitið + sendi + í + apríl + mánað + spurnarskjal + um + trygdarbrot + til + BankNordik + , + Trygd + , + NordikLív + , + Betri + Banka + , + Betri + Trygging + , + Betri + Pensjón + , + Suðuroyar + Sparikassa + , + Norðoya + Sparikassa + , + Lív + , + Thetis + , + Taks + , + Almannaverkið + , + Familjufyrisitingina + og + Landssjúkrahúsið + . + + + Spurningarnir + tóku + støði + í + ásetingunum + um + trygdarbrot + . + + + Spurt + bleiv + millum + annað + , + um + mannagongdir + eru + fyri + handfaring + av + trygdarbrotum + , + og + um + starvsfólkini + eru + kunnaði + um + trygdarbrot + . + + + Í + útgangsstøðinum + skulu + øll + trygdarbrot + fráboðast + Dátueftirlitinum + . + + + Hetta + er + tó + ikki + galdandi + , + um + tað + er + ósannlíkt + , + at + brotið + hevur + við + sær + ein + váða + fyri + rættindi + hjá + skrásetta + . + + + Um + trygdarbrotið + hevur + við + sær + stóran + váða + fyri + rættindi + hjá + skrásetta + , + skal + skrásetti + eisini + hava + boð + . + + + Dátuábyrgdarin + hevur + harafturat + skyldu + til + at + skjalfesta + øll + trygdarbrot + . + + + Tað + hevur + ongan + týdning + fyri + kravið + um + skjalfesting + , + hvat + fyri + slag + av + trygdarbroti + talan + er + um + , + og + um + trygdarbrotið + er + fráboðað + til + Dátueftirlitið + ella + ikki + . + + + Fyri + at + dátuábyrgdarin + kann + halda + sínar + skyldur + í + dátuverndarlógini + , + er + tað + týdningarmikið + , + at + starvsfólkini + verða + kunnaði + um + , + hvat + eitt + trygdarbrot + er + , + og + hvørjar + skyldur + dátuábyrgdarin + hevur + . + + + Starvsfólkini + kunnu + t.d. + verða + kunnaði + við + innanhýsis + mannagongdum + , + innanhýsis + kunningarskrivum + , + skeiðum + , + royndum + , + awareness + tiltøkum + , + tilgjørdum + trygdarbrotum + o.s.fr. + Sum + heild + er + Dátueftirlitið + av + teirri + fatan + , + at + svarini + vístu + , + at + fyritøkurnar + og + stovnarnir + taka + fyribyrging + og + handfaring + av + trygdarbrotum + í + størsta + álvara + . + + + BankNordik + , + Trygd + , + NordikLív + , + Betri + Banki + , + Betri + Trygging + , + Betri + Pensjón + , + Suðuroyar + Sparikassi + , + Lív + , + Thetis + , + Taks + , + Almannaverkið + og + Familjufyrisitingin + svaraðu + , + at + tey + hava + mannagongdir + fyri + handfaring + av + trygdarbrotum + , + og + at + starvsfólkini + eru + kunnaði + um + trygdarbrot + . + + + Dátueftirlitið + metti + , + at + svarini + vóru + nøktandi + og + hevur + boðað + viðkomandi + fyritøkum + og + stovnum + frá + , + at + Dátueftirlitið + ikki + ger + meira + í + málinum + . + + + Dátueftirlitið + valdi + at + seta + Norðoya + Sparikassa + og + Landssjúkrahúsinum + fleiri + spurningar + , + um + hvørjar + mannagongdir + tey + hava + . + + + Bæði + málini + eru + enn + undir + viðgerð + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Spurnarskjalið + , + sum + Dátueftirlitið + brúkti + , + er + her + . + + + Dátueftirlitið + hevur + eftirlit + við + , + at + dátuverndarlógin + , + t.e + løgtingslóg + nr. + 80 + frá + 7. + juni + 2020 + um + vernd + av + persónupplýsingum + , + verður + hildin + , + og + Dátueftirlitið + skal + sbrt. + § + 68 + gera + kanningar + og + fylgja + gongdini + , + har + viðgerð + av + persónupplýsingum + fer + fram + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-14_eftirlit_vid_stodi_i_00133.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-14_eftirlit_vid_stodi_i_00133.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2dceed95d759b4c54274c782b642c2ae4ca56d58 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-14_eftirlit_vid_stodi_i_00133.xml @@ -0,0 +1,448 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + 14 eftirlit við støði í ásetingunum um trygdarbrot + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 218 words + 251 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-3c8f2c4eaf78e6ae + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + 14 eftirlit við støði í ásetingunum um trygdarbrot + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/14-eftirlit-vid-stoedi-i-asetingunum-um-trygdarbrot + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ 14 eftirlit við støði í ásetingunum um trygdarbrot +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + 14 + eftirlit + við + støði + í + ásetingunum + um + trygdarbrot + 23-07-2021 + 14 + eftirlit + við + støði + í + ásetingunum + um + trygdarbrot + Nýggja + dátuverndarlógin + kom + í + gildi + 1. + januar + 2021 + . + + + Ein + týðandi + broyting + við + lógini + eru + ásetingarnar + um + trygdarbrot + í + §§ + 47 + og + 48 + . + + + Dátueftirlitið + sendi + í + apríl + mánað + spurnarskjal + um + trygdarbrot + til + 14 + fyritøkur + og + stovnar + . + + + Tey + flestu + av + málunum + eru + nú + avgreidd + , + og + Dátueftirlitið + er + sum + heild + av + teirri + fatan + , + at + svarini + vístu + , + at + fyritøkurnar + og + stovnarnir + taka + fyribyrging + og + handfaring + av + trygdarbrotum + í + størsta + álvara + . + + + Les + meira + um + eftirlitini + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + + + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-4_partur_i_adventskalendaranum_00173.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-4_partur_i_adventskalendaranum_00173.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bb9f1b6a1b617ef2800a1413c90830eb0954d26f --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-4_partur_i_adventskalendaranum_00173.xml @@ -0,0 +1,425 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + 4. partur í adventskalendaranum + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 195 words + 228 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-9857352e635a7b01 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + 4. partur í adventskalendaranum + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/4-partur-i-adventskalendaranum + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ 4. partur í adventskalendaranum +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + 4. + partur + í + adventskalendaranum + 23-12-2020 + 4. + partur + í + adventskalendaranum + 4. + partur + í + podvarpinum + hjá + Dátueftirlitinum + er + tøkur + . + + + Dátuverndarlógin + kemur + í + gildi + 1. + januar + 2021 + og + hesu + ferð + snýr + podvarpið + seg + um + , + hvussu + tit + koma + í + gongd + við + at + fylgja + reglunum + í + dátuverndarlógini + . + + + Eisini + verður + greitt + frá + , + hvørjar + avleiðingar + eru + , + um + reglurnar + ikki + verða + fylgdar + . + + + Hesin + parturin + er + serliga + ætlaður + smáum + og + miðalstórum + fyritøkum + . + + + Lurta + eftir + podvarpinum + her + . + + + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-5_partur_i_podvarpinum_00208.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-5_partur_i_podvarpinum_00208.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f464acf185446b8300842e3bab3510aead79b4bb --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-5_partur_i_podvarpinum_00208.xml @@ -0,0 +1,403 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + 5. partur í podvarpinum + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 180 words + 210 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-ef8aa804553b9428 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + 5. partur í podvarpinum + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/5-partur-i-podvarpinum + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ 5. partur í podvarpinum +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + 5. + partur + í + podvarpinum + 12-05-2021 + 5. + partur + í + podvarpinum + Nú + er + 5. + partur + í + podvarpinum + hjá + Dátueftirlitinum + tøkur + á + heimasíðuni + . + + + Í + hesum + partinum + av + podvarpinum + tosa + Katrin + og + Brian + um + , + hvørji + krøv + dátuverndarlógin + setur + til + trygd + í + samband + við + viðgerð + av + persónupplýsingum + og + um + , + hvussu + man + ger + váðametingar + . + + + Lurta + eftir + podvarpinum + her + . + + + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-6_partur_i_podvarpinum_00131.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-6_partur_i_podvarpinum_00131.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2ddc94b75f49a87fbe4313fe5128d45cfdafbe70 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-6_partur_i_podvarpinum_00131.xml @@ -0,0 +1,388 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + 6. partur í podvarpinum + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 167 words + 195 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-3bd005371d53c693 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + 6. partur í podvarpinum + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/6-partur-i-podvarpinum + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ 6. partur í podvarpinum +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + 6. + partur + í + podvarpinum + 21-05-2021 + 6. + partur + í + podvarpinum + Nú + er + 6. + partur + í + podvarpinum + hjá + Dátueftirlitinum + tøkur + á + heimasíðuni + . + + + Í + hesum + partinum + av + podvarpinum + tosa + Katrin + og + Brian + um + yvirlit + yvir + viðgerðir + og + dátuverndarfólk + . + + + Lurtið + eftir + podvarpinum + her + . + + + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendari_fra_00174.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendari_fra_00174.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a43248f42bfd7a069dadb08f79e7c7dec1ecc380 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendari_fra_00174.xml @@ -0,0 +1,450 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Adventskalendari frá Dátueftirlitinum + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 215 words + 251 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-9a4a8ccb164ab09b + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Adventskalendari frá Dátueftirlitinum + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/adventskalendari-fra-datueftirlitinum + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Adventskalendari frá Dátueftirlitinum +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + Adventskalendari + frá + Dátueftirlitinum + 03-12-2020 + Adventskalendari + frá + Dátueftirlitinum + Í + desember + kanst + tú + gleða + teg + ein + serligan + adventskalendara + frá + Dátueftirlitinum + . + + + Dátueftirlitið + fer + hvørja + viku + til + jóla + at + leggja + eitt + podvarp + á + heimasíðuna + við + kunning + um + dátuverndarøkið + . + + + Fyrsti + parturin + , + sum + longu + er + tøkur + á + heimasíðuni + , + snýr + seg + um + grundleggjandi + hugtøk + innan + dátuvernd + . + + + Tá + tú + lurtar + , + fært + tú + m.a. + meira + at + vita + um + , + hvussu + hugtøkini + persónupplýsingar + og + viðgerð + skulu + skiljast + . + + + Podvarpið + er + serliga + ætlað + smáum + fyritøkum + og + einstaklingum + , + sum + vilja + vita + meira + um + dátuverndarøkið + . + + + Lurta + eftir + fyrsta + parti + av + podvarpinum + her + . + + + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00098.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00098.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..378b78aa8add5e6c42eb19b8daabc2a901bf4694 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00098.xml @@ -0,0 +1,725 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (1. partur) + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 432 words + 508 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-045a4d378ad53cce + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (1. partur) + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/adventskalendarin-hja-datueftirlitinum-1-partur + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (1. partur) +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + Adventskalendarin + hjá + Dátueftirlitinum + ( + 1. + partur + ) + 01-12-2021 + Adventskalendarin + hjá + Dátueftirlitinum + ( + 1. + partur + ) + Fer + dátuvernd + at + oyðileggja + jólini + ? + + + Ein + jólasøga + í + fýra + pørtum + – + 1. + partur + Dátuverndarlógin + kom + í + gildi + 1. + januar + 2021 + , + og + jólamaðurin + er + í + villareiði + . + + + Hevur + lógin + við + sær + , + at + jólamaðurin + ikki + kann + skráseta + , + hvørjar + gávur + børnini + í + Føroyum + ynskja + sær + ? + + + Jólamaðurin + hevur + hoyrt + , + at + dátuverndarlógin + hevur + við + sær + , + at + tað + ikki + longur + er + loyvt + at + skráseta + persónupplýsingar + . + + + Jólamaðurin + fær + hvønn + dag + nógv + brøv + frá + børnum + í + Føroyum + , + sum + skriva + til + hansara + og + greiða + frá + , + hvat + tey + ynskja + sær + . + + + Tað + er + sjálvsagt + ein + stórur + trupulleiki + hjá + jólamanninum + , + um + hann + ikki + kann + skriva + ynskini + í + ein + langan + lista + , + sum + inniheldur + navn + , + aldur + , + bústað + og + ynski + hjá + hvørjum + einstakum + barni + í + Føroyum + . + + + Jólamaðurin + er + eisini + ørkymlaður + , + tí + hann + hevur + hoyrt + , + at + tað + er + ólógligt + at + goyma + persónupplýsingar + . + + + Jólamaðurin + er + í + døpurhuga + og + veit + sær + ikki + síni + livandi + ráð + , + hvussu + jólini + 2021 + skulu + hepnast + , + um + tað + er + so + galið + , + at + dátuverndarlógin + er + galdandi + fyri + hann + . + + + So + ein + dagin + hoyrir + hann + , + at + tað + er + okkurt + , + sum + eitur + Dátueftirlitið + , + sum + kann + hjálpa + honum + við + ivamálunum + . + + + Jólamaðurin + ringir + tí + til + Dátueftirlitið + og + spyr + um + tey + kunnu + hjálpa + . + + + Jólamaðurin + tosar + við + ein + fittan + fulltrúa + , + sum + eitur + Hjørleivur + . + + + Hjørleivur + greiðir + honum + frá + , + at + eingin + orsøk + er + til + ørkymlan + . + + + Hóast + dátuverndarlógin + hevur + eitt + breitt + virkisøki + , + og + er + galdandi + fyri + jólamannin + , + so + er + eingin + vandi + á + ferð + . + + + Hjørleivur + fortelur + , + at + tað + ber + væl + til + at + skráseta + persónupplýsingar + , + um + jólamaðurin + hevur + eitt + sakligt + og + skilagott + endamál + , + og + persónupplýsingarnar + eru + neyðugar + fyri + at + røkka + hesum + endamáli + . + + + Hjørleivur + greiðir + eisini + frá + , + at + jólamaðurin + kann + goyma + brøvini + frá + børnunum + , + so + leingi + hann + hevur + tørv + á + brøvunum + . + + + Jólamaðurin + skal + minnast + til + , + at + jólagávuynski + eru + loynilig + , + og + tí + eigur + jólamaðurin + at + goyma + ynskilistan + og + brøvini + frá + børnum + í + Føroyum + væl + – + í + tryggari + telduskipan + ella + í + einum + pengaskápi + við + lási + á. + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00100.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00100.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3f6986ee3065a67d2678ed7113e47e9dd2eae190 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00100.xml @@ -0,0 +1,814 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (2. partur) + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 501 words + 587 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-0a467213184fcbdc + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (2. partur) + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/adventskalendarin-hja-datueftirlitinum-2-partur + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (2. partur) +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + Adventskalendarin + hjá + Dátueftirlitinum + ( + 2. + partur + ) + 08-12-2021 + Adventskalendarin + hjá + Dátueftirlitinum + ( + 2. + partur + ) + Fer + dátuvernd + at + oyðileggja + jólini + ? + + + Ein + jólasøga + í + fýra + pørtum + – + 2. + partur + Dátuverndarlógin + kom + í + gildi + 1. + januar + 2021 + , + og + jólamaðurin + hevur + nú + fingið + greiðu + á + , + at + hann + kann + skráseta + navn + , + aldur + , + bústað + og + ynski + hjá + hvørjum + einstakum + barni + í + Føroyum + . + + + Sum + vera + man + er + nógv + virksemi + á + verkstaðnum + hjá + jólamanninum + . + + + Nógvar + nissur + eru + til + arbeiðis + , + men + eisini + eru + nógvar + maskinur + , + sum + eru + í + gongd + 24 + tímar + um + døgnið + , + fyri + at + framleiða + allar + leikurnar + , + sum + børn + í + Føroyum + ynskja + sær + . + + + Jólamaðurin + hevur + ikki + tíð + at + vera + á + verkstaðnum + alla + tíðina + , + og + tí + fær + hann + hugskotið + at + seta + vakmyndatól + upp + , + so + at + hann + kann + hava + eftirlit + við + , + at + nissurnar + arbeiða + . + + + Hann + ætlar + eisini + at + seta + vakmyndatól + upp + í + kaffistovuni + , + tí + hann + hevur + illgruna + um + , + at + nissurnar + hava + ov + langar + kaffisteðgir + . + + + Skrásetingin + av + jólagávuynskjum + , + framleiddum + gávum + o.s.fr. + verður + alsamt + meira + umfatandi + , + og + jólamaðurin + hugsar + um + , + um + tað + er + uppá + tíðina + , + at + gamla + skrivihefti + og + blýanturin + verða + skift + út + . + + + Jólamaðurin + hevur + hoyrt + um + eina + fyritøku + , + sum + bjóðar + telduskipanir + fram + til + jólamenn + . + + + Telduskipanin + lættir + munandi + um + umsitingina + . + + + Jólamaðurin + veit + ikki + , + hvussu + hann + skal + bera + seg + at + , + og + tí + fær + hann + aftur + tað + hugskotið + at + ringja + til + Dátueftirlitið + , + sum + gav + honum + so + góða + vegleiðing + síðst + , + tá + hann + ringdi + . + + + Hesu + ferð + tosar + jólamaðurin + við + ein + dámligan + fulltrúa + , + sum + eitur + Brian + . + + + Brian + greiðir + jólamanninum + frá + , + at + tað + í + útgangsstøðinum + ikki + er + loyvt + at + hava + starvsfólk + undir + støðugum + eftirliti + . + + + Um + tað + er + neyðugt + at + hava + vakmyndatólseftirlit + við + maskinunum + á + verkstaðnum + , + og + hetta + ikki + kann + gerast + uttan + , + at + starvsfólk + koma + á + myndina + , + so + er + tað + í + lagi + . + + + Jólamaðurin + skal + tó + kunna + nissurnar + væl + um + yvirvøkuna + – + bæði + skrivliga + og + munnliga + . + + + Jólamaðurin + kann + í + útgangsstøðinum + ikki + brúka + upptøkurnar + í + starvsfólkamálum + . + + + Jólamaðurin + hevur + ikki + lov + at + yvirvaka + kaffistovuna + . + + + Brian + mælir + jólamanninum + til + heldur + at + greiða + nissunum + frá + , + at + tað + er + týdningarmikið + , + at + kaffisteðgirnir + ikki + eru + ov + langir + . + + + Brian + greiðir + eisini + jólamanninum + frá + , + at + um + hann + ynskir + at + keypa + eina + telduskipan + frá + einum + veitara + , + sum + samstundis + skal + hýsa + skipanina + , + so + skal + hann + minnast + til + at + gera + eina + dátuviðgerðaravtalu + við + veitaran + . + + + Í + avtaluni + stendur + m.a. + , + at + veitarin + einans + kann + viðgera + persónupplýsingarnar + eftir + boðum + frá + jólamanninum + . + + + Ein + standardavtala + , + sum + jólamaðurin + kann + brúka + , + liggur + á + heimasíðuni + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00196.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00196.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f1a7d4ced2cfe0cde4055b79338570d612f1b130 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00196.xml @@ -0,0 +1,847 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (3. partur) + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 523 words + 612 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-d5c04ed69dad8478 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (3. partur) + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/adventskalendarin-hja-datueftirlitinum-3-partur + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (3. partur) +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + Adventskalendarin + hjá + Dátueftirlitinum + ( + 3. + partur + ) + 15-12-2021 + Adventskalendarin + hjá + Dátueftirlitinum + ( + 3. + partur + ) + Fer + dátuvernd + at + oyðileggja + jólini + ? + + + Ein + jólasøga + í + fýra + pørtum + – + 3. + partur + Desember + er + hálvrunnin + , + og + jólamaðurin + hevur + úr + at + gera + . + + + Ein + morgun + spyr + ein + nissa + , + um + jólamaðurin + veit + av + , + at + øll + tey + , + sum + jólamaðurin + skrásetur + upplýsingar + um + , + hava + nøkur + rættindi + , + sum + eru + ásett + í + dátuverndarlógini + , + sum + kom + í + gildi + 1. + januar + 2021 + . + + + Hetta + er + m.a. + rætturin + til + kunning + , + rætturin + til + rætting + og + til + striking + . + + + Jólamaðurin + veit + ikki + síni + livandi + ráð + , + tí + hann + hevur + ikki + givið + børnum + ella + foreldrum + nakra + kunning + . + + + Jólamaðurin + er + eisini + eitt + sindur + ørkymlaður + , + tí + tað + elvir + til + mikið + hóvasták + hjá + honum + , + um + upplýsingar + skulu + rættast + ella + strikast + . + + + Jólamaðurin + er + eisini + í + iva + um + , + hvussu + tað + er + við + nýggja + koronapassinum + . + + + Hann + hevur + hoyrt + , + at + man + skal + hava + koronapass + fyri + at + sleppa + inn + ymsa + staðni + . + + + Man + tað + vera + í + samsvari + við + dátuverndarreglurnar + ? + + + Jólamaðurin + ger + av + at + ringja + til + Dátueftirlitið + og + spyrja + , + hvussu + hann + skal + bera + seg + at + . + + + Tá + jólamaðurin + ringir + , + tosar + hann + við + vinarliga + fulltrúan + Unn + . + + + Unn + greiðir + jólamanninum + frá + , + at + endamálið + við + dátuverndarlógini + er + at + verja + persónar + , + tá + upplýsingar + um + tey + verða + viðgjørdar + . + + + Fyri + at + verja + persónar + , + inniheldur + dátuverndarlógin + nøkur + rættindi + . + + + Eitt + av + hesum + rættindunum + er + rætturin + til + kunning + . + + + Rætturin + til + kunning + hevur + við + sær + , + at + ein + persónur + m.a. + skal + kunnast + um + endamálini + við + viðgerðini + av + persónupplýsingunum + , + tá + upplýsingarnar + verða + savnaðar + . + + + Hetta + hevur + við + sær + , + at + ein + altíð + veit + , + at + upplýsingar + verða + savnaðar + , + av + hvørjum + og + til + hvørji + endamál + . + + + Unn + greiðir + tó + eisini + frá + , + at + í + ávísum + førum + er + kunningarskyldan + ikki + galdandi + . + + + Hetta + er + m.a. + um + persónurin + longu + veit + av + , + at + upplýsingarnar + eru + savnaðar + ella + um + endamálini + við + viðgerðini + ikki + kunnu + røkkast + , + um + viðkomandi + verður + kunnaður + . + + + Unn + greiðir + eisini + frá + , + at + um + jólamaðurin + fær + umbønir + frá + børnum + um + rætting + ella + striking + av + upplýsingum + um + tey + , + so + eigur + jólamaðurin + í + útgangsstøðinum + at + fylgja + hesum + umbønum + . + + + Skyldan + at + rætta + er + tó + einans + galdandi + fyri + faktuellar + upplýsingar + . + + + Tað + merkir + , + at + jólamaðurin + ikki + hevur + skyldu + at + rætta + sínar + egnu + metingar + um + , + hvussu + børn + hava + skikkað + sær + . + + + Vil + eitt + barn + ikki + longur + hava + gávu + frá + jólamanninum + og + tí + verða + strikað + , + eigur + jólamaðurin + at + ganga + hesum + ynski + á + møti + . + + + Unn + greiðir + at + enda + frá + , + at + endamálið + við + koronapassinum + er + at + minka + um + koronasmittuna + í + Føroyum + . + + + Um + jólamaðurin + bara + vísir + sítt + koronapass + fram + , + og + tann + sum + kannar + , + bara + hyggur + at + tí + , + so + er + hetta + ikki + fevnt + av + dátuverndarlógini + . + + + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00207.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00207.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c9960aec3a0ca8bdc629135d177c9c50bd7ce128 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-adventskalendarin_hja_00207.xml @@ -0,0 +1,777 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (4. partur) + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 476 words + 556 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-e9b269320d55095c + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (4. partur) + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/adventskalendarin-hja-datueftirlitinum-4-partur + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Adventskalendarin hjá Dátueftirlitinum (4. partur) +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + Adventskalendarin + hjá + Dátueftirlitinum + ( + 4. + partur + ) + 22-12-2021 + Adventskalendarin + hjá + Dátueftirlitinum + ( + 4. + partur + ) + Fer + dátuvernd + at + oyðileggja + jólini + ? + + + Ein + jólasøga + í + fýra + pørtum + – + 4. + partur + Jólini + nærkast + í + hvørjum + , + og + jólamaðurin + er + farin + undir + tær + síðstu + fyrireikingarnar + til + jólaaftan + . + + + Nógv + er + , + sum + skal + ganga + upp + í + eina + hægri + eind + , + tá + gávur + skulu + berast + runt + til + øll + børn + í + Føroyum + . + + + Í + allari + rokanini + kemur + ein + nissa + rennandi + og + greiðir + frá + , + at + telduskipanin + við + øllum + nøvnunum + , + adressunum + og + gávuynskjunum + er + óvirkin + . + + + Tað + sær + út + til + , + at + nógvar + upplýsingar + eru + burturmistar + . + + + Jólamaðurin + ringir + alt + fyri + eitt + til + fyritøkuna + , + sum + veitir + skipanina + og + saman + við + henni + verður + arbeitt + við + at + endurskapa + upplýsingarnar + . + + + Samstundis + kemur + jólamaðurin + í + tankar + um + , + at + hann + skal + senda + yvirlit + yvir + jólagávuynski + til + starvsfelagan + hjá + sær + í + Danmark + , + tí + fleiri + børn + , + sum + hava + sent + honum + ynski + , + fara + at + halda + jól + í + Danmark + . + + + Jólamaðurin + ivast + nú + í + , + hvussu + hann + skal + bera + seg + at + við + hesum + , + og + um + tað + er + nóg + trygt + at + senda + eitt + slíkt + yvirlit + við + telduposti + . + + + Aftur + hesa + ferð + heldur + jólamaðurin + , + at + tað + er + skilabest + at + ringja + til + Dátueftirlitið + . + + + Á + Dátueftirlitinum + fær + jólamaðurin + fatur + á + blíða + fulltrúanum + Andreas + . + + + Andreas + greiðir + jólamanninum + frá + , + at + tað + , + sum + er + hent + við + telduskipanini + sannlíkt + er + at + rokna + sum + eitt + trygdarbrot + eftir + dátuverndarlógini + . + + + Tað + merkir + , + at + jólamaðurin + í + útgangsstøðinum + innanfyri + 72 + tímar + skal + boða + Dátueftirlitinum + frá + , + hvat + tað + er + , + sum + er + hent + , + og + hvørji + tiltøk + eru + sett + í + verk + fyri + at + tryggja + , + at + skaðin + verður + minimeraður + , + og + at + brotið + ikki + hendir + aftur + . + + + Dátueftirlitið + hevur + gjørt + eitt + fráboðanarskjal + , + sum + liggur + á + heimasíðuni + hjá + Dátueftirlitinum + , + og + sum + jólamaðurin + skal + fylla + út + . + + + Andreas + greiðir + eisini + jólamanninum + frá + , + at + teldupostsamskifti + í + útgangsstøðinum + er + nóg + trygt + at + senda + vanligar + persónupplýsingar + við + . + + + Jólamaðurin + skal + bara + tryggja + sær + , + at + samskifti + í + øllum + førum + er + TLS-bronglað + . + + + Tá + jólamaðurin + hevur + endað + samrøðuna + við + Andreas + , + kemur + nissan + og + fortelur + , + at + allar + upplýsingarnar + lukkutíð + eru + endurskapaðar + . + + + Jólamaðurin + er + glaður + fyri + vegleiðingina + , + sum + hann + hevur + fingið + frá + Dátueftirlitinum + í + desember + , + og + sum + var + við + til + at + tryggja + , + at + øll + børn + í + Føroyum + kunnu + fáa + gávu + frá + jólamanninum + , + og + at + jólini + 2021 + tí + eisini + verða + gleðilig + . + + + Gleðilig + jól + 😊 + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-ahugafelog_00085.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-ahugafelog_00085.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bb6984e8b377bfc6bcd1a131cede5f677881af75 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-ahugafelog_00085.xml @@ -0,0 +1,1866 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Áhugafeløg + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 1300 words + 1531 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-fyritoekur-og-c1da6c548ce9e7e5 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Áhugafeløg + https://www.dat.fo/fyritoekur-og-stovnar/ahugafeloeg + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Áhugafeløg +

+ + Fyritøkur + og + stovnar + / + Áhugafeløg + Tá + áhugafeløg + – + ítróttarfeløg + , + politisk + ungmannafeløg + o.o. + – + viðgera + upplýsingar + um + limir + , + er + hetta + viðgerð + av + persónupplýsingum + , + sum + eru + fevnd + av + reglunum + í + dátuverndarlógini + . + + + Reglurnar + áseta + m.a. + nær + og + hvussu + feløg + kunnu + viðgera + upplýsingar + um + persónar + . + + + Viðgerð + av + persónupplýsingum + fevnir + um + alla + handfaring + av + persónupplýsingum + , + sum + t.d. + skráseting + , + goymslu + , + víðarigeving + og + skipan + av + persónupplýsingum + . + + + Á + hesi + síðu + eru + viðurskifti + tikin + fram + , + sum + serliga + kunnu + vera + viðkomandi + fyri + áhugafeløg + . + + + Ein + vegleiðing + um + áhugafeløg + og + viðgerð + av + persónupplýsingum + er + her + . + + + Er + dátuverndarlógin + galdandi + fyri + áhugafeløg + ? + + + Ja + , + áhugafeløg + eru + fevnd + av + dátuverndarlógini + . + + + Dátuverndarlógin + er + galdandi + fyri + alla + viðgerð + av + persónupplýsingum + , + sum + heilt + ella + lutvíst + er + automatisk + ( + t.e. + elektronisk + ) + , + og + fyri + manuella + viðgerð + , + um + persónupplýsingar + eru + ella + verða + settar + í + eina + skrá + . + + + Hetta + breiða + virkisøkið + hevur + í + útgangsstøðinum + við + sær + , + at + dátuverndarlógin + er + galdandi + fyri + viðgerð + av + persónupplýsingum + , + sum + øll + áhugafeløg + í + Føroyum + gera + , + uttan + mun + til + støddina + á + áhugafelagnum + . + + + Nær + kunnu + áhugafeløg + viðgera + persónupplýsingar + ? + + + Áhugafeløg + kunnu + t.d. + viðgera + persónupplýsingar + í + sambandi + við + skráseting + av + limum + , + innkrevjing + av + limagjaldi + , + og + tá + tey + goyma + upplýsingar + um + tey + , + sum + gera + sjálvboðið + arbeiði + Áhugafeløg + kunnu + viðgera + persónupplýsingar + um + viðgerðin + er + neyðug + fyri + , + at + áhugafelagið + kann + røkja + sínar + uppgávur + . + + + Áhugafelagið + kann + skráseta + vanligar + upplýsingar + so + sum + dagfesting + fyri + tilmelding + , + navn + , + bústað + , + telefonnummar + o.s.fr. + Áhugafeløg + kunnu + í + útgangsstøðinum + skráseta + aðrar + upplýsingar + so + sum + t.d. + upplýsing + um + besta + úrslitið + hjá + einstøkum + limum + . + + + Tó + skal + viðgerðin + altíð + hava + eina + góða + og + sakliga + orsøk + , + og + áhugafelagið + eigur + ikki + at + savna + ella + í + aðramáta + viðgera + fleiri + upplýsingar + enn + neyðugt + . + + + Viðkvæmar + persónupplýsingar + Dátuverndarlógin + skilir + ímillum + vanligar + persónupplýsingar + og + viðkvæmar + persónupplýsingar + . + + + Viðkvæmar + persónupplýsingar + eru + t.d. + upplýsingar + um + húðarlit + , + ættarslag + ella + etniskan + uppruna + , + politiska + , + átrúnaðarliga + ella + heimspekiliga + sannføring + ella + yrkisfelagsligt + tilknýti + , + heilsuupplýsingar + , + upplýsingar + um + kynslig + viðurskifti + og + revsiverd + viðurskifti + . + + + Áhugafeløg + kunnu + í + útgangsstøðinum + ikki + viðgera + viðkvæmar + persónupplýsingar + . + + + Hetta + merkir + ikki + , + at + áhugafeløg + ongantíð + kunnu + viðgera + viðkvæmar + upplýsingar + . + + + Áhugafeløg + skulu + tó + vísa + serligt + varsemi + , + tá + tað + kemur + til + viðgerð + av + viðkvomum + upplýsingum + . + + + Er + tað + sakligt + og + neyðugt + hjá + einum + áhugafelag + at + viðgera + viðkvæmar + upplýsingar + – + t.d. + um + heilsustøðu + hjá + limi + – + kann + nágreiniligt + samtykki + vera + heimildin + fyri + viðgerðini + . + + + Kunnu + áhugafeløg + viðgera + upplýsingar + um + revsiverd + viðurskifti + ? + + + Í + serligum + førum + kann + tað + verða + neyðugt + hjá + feløgum + at + viðgera + upplýsingar + um + revsiverd + viðurskifti + . + + + Hetta + kann + t.d. + vera + , + tá + ið + eitt + fótbóltsfelag + skal + hava + ein + nýggjan + venjara + , + og + krevur + , + at + venjarin + vísir + revsiváttan + fyri + at + verja + børn + og + ung + ímóti + møguligum + ágangi + . + + + Dátueftirlitið + hevur + gjørt + eina + mannagongd + í + sambandi + við + , + at + venjarir + í + feløgum + skulu + vísa + revsiváttan + , + sum + treyt + fyri + at + vera + venjari + í + felagnum + . + + + Dátueftirlitið + mælir + til + , + at + hendan + mannagongd + verður + nýtt + . + + + Mannagongd + , + tá + venjarar + skulu + vísa + revsiváttan + , + sum + treyt + fyri + at + vera + venjari + í + felagnum + Tað + er + umráðandi + , + at + upplýsingar + um + revsiverd + viðurskifti + einans + verða + viðgjørdar + , + um + endamálið + er + sakligt + . + + + Í + hesum + føri + er + endamálið + at + verja + børn + og + ung + ímóti + møguligum + ágangi + . + + + Upplýsingar + um + revsiverd + viðurskifti + skulu + ikki + nýtast + til + onnur + endamál + . + + + Henda + mannagongd + skal + fylgjast + : + 1 + . + + + Nevndin + / + leiðslan + tekur + støðu + til + , + hvørjir + persónar + í + felagnum + skulu + hava + atgongd + til + upplýsingarnar + í + revsiváttanunum + . + + + Ábyrgdarpersónur + ella + ábyrgdarpersónar + eiga + at + vera + fáir + , + og + kunnu + t.d. + vera + formaður + , + næstformaður + og + / + ella + skrivari + . + + + 2 + . + + + Venjarar + skulu + kunnast + væl + um + , + at + fótbóltsfelagið + setur + krav + um + , + at + persónar + , + sum + venja + børn + og + ung + í + felagnum + , + vísa + revsiváttan + . + + + Eisini + skal + greiðsast + væl + frá + , + hvørji + lógarbrot + hava + við + sær + , + at + tað + ikki + ber + til + at + vera + venjari + í + felagnum + . + + + Leiðslan + / + nevndin + skal + kunna + venjararnar + væl + um + , + hví + hetta + stig + verður + tikið + , + hvat + upplýsingarnar + verða + nýttar + til + , + og + hvørjar + avleiðingar + tað + hevur + , + um + venjarin + velur + ikki + at + vísa + fram + revsiváttan + . + + + 3 + . + + + Um + venjarar + eru + undir + 18 + ár + , + skal + leiðslan + / + nevndin + taka + støðu + til + í + hvønn + mun + tað + er + neyðugt + at + kunna + foreldur + at + venjarum + . + + + 4 + . + + + Venjarin + verður + biðin + um + at + fáa + fatur + á + revsiváttan + . + + + Venjarin + eigur + at + fáa + eitt + rímiligt + tíðarskeið + at + venda + sær + til + politiið + at + fáa + eina + revsiváttan + , + t.d. + 14 + dagar + . + + + 5 + . + + + Tá + venjarin + hevur + fingið + revsiváttanina + , + skal + viðkomandi + vísa + ábyrgdarpersóni + í + felagnum + ( + sbrt. + pkt. + 1 + ) + revsiváttanina + ( + í + hard + copy + – + váttanin + skal + ikki + sendast + við + telduposti + ) + . + + + 6 + . + + + Er + eingin + ivi + um + , + at + venjarin + kann + halda + fram + í + felagnum + ( + t.d. + tí + revsiváttanin + er + ” + rein + ” + ) + boðar + ábyrgdarpersónurin + frá + hesum + beinanvegin + og + venjarin + tekur + revsiváttanina + við + sær + . + + + 7 + . + + + Er + ábyrgdarpersónurin + í + iva + um + upplýsingar + á + váttanini + , + kann + viðkomandi + taka + revsiváttanina + í + varðveitslu + í + stytri + tíðarskeið + , + t.d. + um + tað + er + neyðugt + at + tosa + við + annan + ábyrgdarpersón + . + + + Um + ábyrgdarpersónurin + tekur + revsiváttanina + , + skal + viðkomandi + syrgja + fyri + , + at + váttanin + til + allar + tíðir + er + á + tryggum + stað + , + t.d. + at + hon + er + læst + inni + í + skápi + , + sum + bara + viðkomandi + hevur + lykil + til + . + + + Tá + spurningurin + um + revsiváttanina + er + avgreiddur + , + skal + váttanin + latast + venjaranum + . + + + Um + venjarin + ikki + ynskir + at + fáa + váttanina + aftur + , + skal + ábyrgdarpersónurin + syrgja + fyri + , + at + revsiváttanin + skjótast + gjørligt + verður + burturbeind + á + tryggan + hátt + , + t.d. + við + makulering + . + + + 8 + . + + + Hevur + felagið + brúk + fyri + skjalprógvi + fyri + , + at + tað + ikki + eru + upplýsingar + í + revsiváttanini + , + sum + forða + fyri + , + at + viðkomandi + kann + vera + venjari + í + felagnum + , + kann + ábyrgdarpersónurin + skrivliga + vátta + , + at + viðkomandi + hevur + sæð + revsiváttanina + , + og + at + einki + í + váttanini + er + til + hindurs + fyri + , + at + venjarin + er + í + starvi + . + + + 9 + . + + + Felagið + eigur + at + tryggja + sær + , + at + ábyrgdarpersónarnir + viðgera + upplýsingarnar + í + trúnaði + . + + + 10 + . + + + Upplýsingarnar + , + sum + felagið + fær + frá + venjaranum + , + kunnu + ikki + nýtast + til + onnur + endamál + , + enn + at + verja + børn + og + ung + ímóti + ágangi + . + + + Kunningarskylda + Tá + ið + felagið + savnar + inn + persónupplýsingar + um + limir + o.o. + , + skal + felagið + geva + limunum + kunning + um + , + hvat + upplýsingarnar + verða + brúktar + til + . + + + Felagið + hevur + sostatt + eina + kunningarskyldu + . + + + Limirnir + o.o. + skulu + m.a. + kunnast + um + , + hvør + dátuábyrgdarin + er + ( + navn + og + samskiftisupplýsingar + ) + , + endamálið + og + heimildin + fyri + viðgerðini + o.s.fr. + Limirnir + skulu + kunnast + , + tá + upplýsingarnar + verða + savnaðar + . + + + Upplýsingarnar + kunnu + t.d. + verða + givnar + í + sjálvvirkandi + telduposti + ella + við + kunning + á + heimasíðu + har + sum + tilmelding + fer + fram + . + + + Les + meira + um + kunningarskylduna + her + . + + + Tað + ber + eisini + til + at + lesa + meira + um + dátuverndarkunning + á + heimasíðu + í + vegleiðingini + um + vitjandi + á + heimasíðum + . + + + Vegleiðingin + er + tøk + her + . + + + Striking + Dátuverndarlógin + hevur + við + sær + , + at + persónupplýsingar + skulu + strikast + , + tá + eitt + áhugafelag + ikki + longur + hevur + brúk + fyri + upplýsingunum + . + + + Tað + er + ikki + ásett + í + dátuverndarlógini + júst + hvussu + leingi + persónupplýsingar + kunnu + goymast + . + + + Persónupplýsingar + kunnu + goymast + , + so + leingi + tað + er + neyðugt + at + goyma + tær + . + + + Áhugafeløg + skulu + sjálv + meta + um + , + hvussu + leingi + neyðugt + er + at + goyma + persónupplýsingarnar + . + + + Áhugafeløg + eiga + at + hava + mannagongdir + , + sum + tryggja + , + at + støða + við + jøvnum + millumbili + verður + tikin + til + , + um + upplýsingar + verða + strikaðar + . + + + Hetta + kann + t.d. + vera + eina + , + tvær + ella + tríggjar + ferðir + um + árið + . + + + Limir + og + onnur + skrásett + hava + í + ávísum + førum + rætt + til + striking + . + + + Les + meira + um + rættin + hjá + skrásetta + til + striking + umframt + hini + rættindini + hjá + skrásetta + her + . + + + Krøv + til + trygd + Dátuverndarlógin + hevur + við + sær + , + at + áhugafeløg + skulu + tryggja + , + at + tær + persónupplýsingar + , + sum + áhugafelagið + viðger + , + verða + viðgjørdar + á + ein + tryggan + hátt + . + + + Hetta + merkir + , + at + skipanir + , + sum + persónupplýsingar + verða + viðgjørdar + í + – + limaskipanir + , + teldupostskipanir + o.s.fr. + – + skulu + vera + tryggar + . + + + Harumframt + skal + viðgerð + av + persónupplýsingum + , + sum + ikki + fer + fram + í + KT-skipanum + – + men + t.d. + fysisk + goymsla + – + eisini + fara + fram + á + tryggan + hátt + . + + + Dátuverndarlógin + setur + krav + um + , + at + áhugafeløg + skulu + seta + í + verk + hóskandi + tøknilig + og + bygnaðarlig + tiltøk + , + sum + tryggja + eitt + trygdarstøði + , + sum + hóskar + til + váðarnar + , + sum + standast + av + viðgerðini + . + + + Dátuverndarlógin + ásetur + ikki + ítøkiligt + , + hvørji + trygdartiltøkini + skulu + vera + . + + + Dømi + um + trygdartiltøk + , + sum + kunnu + setast + í + verk + , + eru + hesi + : + Tiltøk + , + sum + tryggja + , + at + einans + persónar + , + sum + eru + heimilaðir + til + hetta + , + kunnu + fáa + atgongd + til + persónupplýsingar + . + + + Reglur + um + tagnarskyldu + . + + + Reglur + um + bygnaðarlig + viðurskifti + og + fysiska + trygd + , + undir + hesum + trygdarskipan + , + avmarking + ella + eftirlit + við + atgongd + . + + + Nøktandi + vegleiðing + og + upplæring + av + fólki + , + sum + viðgera + ella + fáa + atgongd + til + persónupplýsingar + . + + + Dulnevning + av + persónupplýsingum + . + + + Um + eitt + áhugafelag + ikki + nýtir + aðra + KT-skipan + enn + teldupost + , + eigur + felagið + at + tryggja + sær + , + at + teldupostskipanin + er + trygg + . + + + Í + hesum + liggur + m.a. + møguleiki + at + senda + krypteraðan + teldupost + . + + + Dátuverndarlógin + inniheldur + ikki + ásetingar + , + sum + hava + við + sær + , + at + teldupostar + skulu + strikast + aftaná + eitt + ávíst + tíðarskeið + , + t.d. + 30 + dagar + . + + + Eitt + áhugafelag + skal + tó + vera + varugt + við + meginregluna + um + goymsluavmarking + og + rættin + til + striking + , + sum + eisini + er + umrøtt + á + hesi + síðu + , + og + sum + eisini + er + galdandi + fyri + upplýsingar + í + teldupostum + . + + + Les + meira + um + viðgerðartrygd + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almannakunngerd_a_internetinum_00006.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almannakunngerd_a_internetinum_00006.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a5edb175891b2b43e17f77b308ec1de713291135 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almannakunngerd_a_internetinum_00006.xml @@ -0,0 +1,528 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Almannakunngerð á internetinum krevur greiða heimild + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 291 words + 337 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-avgerdir-605fcdf1c16794f7 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Almannakunngerð á internetinum krevur greiða heimild + https://www.dat.fo/avgerdir/almannakunngerd-a-internetinum-krevur-greida-heimild + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Almannakunngerð á internetinum krevur greiða heimild +

+ + Avgerðir + / + Almannakunngerð + á + internetinum + krevur + greiða + heimild + 20-08-2021 + Almannakunngerð + á + internetinum + krevur + greiða + heimild + Dátueftirlitið + hevur + viðgjørt + eitt + mál + um + eina + fyritøku + , + sum + hevði + almannakunngjørt + viðkvæmar + persónupplýsingar + um + ein + kunda + á + internetinum + . + + + Niðurstøðan + hjá + Dátueftirlitinum + var + , + at + almannakunngerð + av + viðkvomum + persónupplýsingum + á + internetinum + krevur + serliga + greiða + heimild + . + + + Í + málinum + vísti + fyritøkan + m.a. + á + , + at + tað + er + lógarkrav + , + at + møguligir + keyparar + eru + kunnaðir + um + viðurskifti + av + týdningi + , + og + at + hetta + var + orsøkin + til + , + at + persónupplýsingarnar + vóru + tøkar + á + internetinum + . + + + Fyritøkan + vísti + á + , + at + heimildin + fyri + viðgerðini + og + almannakunngerðini + tí + var + í + lóg + , + sbr. + § + 12 + , + stk. + 1 + , + nr. + 2 + í + dátuverndarlógini + . + + + Dátueftirlitið + metti + , + at + tað + var + í + ósamsvari + við + dátuverndarlógina + , + at + fyritøkan + hevði + almannakunngjørt + viðkvæmar + persónupplýsingar + á + internetinum + . + + + Dátueftirlitið + vísti + í + tí + sambandi + á + , + at + hóast + tað + er + heimilað + í + lóg + at + viðgera + , + undir + hesum + víðarigeva + , + viðkvæmar + persónupplýsingar + í + sambandi + við + sølu + , + so + er + tað + ikki + heimilað + , + at + almannakunngera + hesar + persónupplýsingar + vísandi + til + somu + heimild + . + + + Dátueftirlitið + vísti + eisini + á + , + at + umframt + viðgerðarheimild + , + sbrt. + § + 12 + í + dátuverndarlógini + , + skulu + meginreglurnar + í + § + 7 + í + dátuverndarlógini + altíð + fylgjast + , + tá + persónupplýsingar + verða + viðgjørdar + , + undir + hesum + almannakunngjørdar + . + + + Dátueftirlitið + metti + , + at + tað + ikki + var + í + samsvari + við + meginreglurnar + í + § + 7 + at + almannakunngera + viðkvæmar + persónupplýsingar + um + kundan + . + + + Hetta + hevur + m.a. + við + sær + , + at + tað + ikki + ber + til + at + grunda + almannakunngerðingina + á + annað + viðgerðargrundarlag + , + t.d. + nágreiniligt + samtykki + . + + + Dátueftirlitið + vísti + at + enda + eisini + á + , + at + avgerðin + ikki + hevði + við + sær + , + at + viðkvomu + persónupplýsingarnar + skuldu + haldast + aftur + frá + møguligum + keyparum + . + + + Viðkvomu + persónupplýsingarnar + vóru + av + avgerandi + týdningi + fyri + møguligan + keypara + , + og + kundu + tí + gevast + víðari + grundað + á + heimildina + í + lóg + , + sbrt. + § + 12 + , + stk. + 1 + , + nr. + 2 + í + dátuverndarlógini + . + + + Avgerðin + staðfesti + tó + , + at + tað + at + almannakunngera + viðkvæmar + upplýsingar + á + internetinum + , + var + ov + víttgangandi + og + m.a. + í + ósamsvari + við + meginregluna + um + proportionalitet + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almannakunngerd_av_p_tolum_a_00004.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almannakunngerd_av_p_tolum_a_00004.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1832824499b3bca4e639a20087a5eddd3b702097 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almannakunngerd_av_p_tolum_a_00004.xml @@ -0,0 +1,404 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Almannakunngerð av p-tølum á tinglysing.fo + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 195 words + 223 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-avgerdir-53d2da615a859688 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Almannakunngerð av p-tølum á tinglysing.fo + https://www.dat.fo/avgerdir/almannakunngerd-av-p-toelum-a-tinglysingfo + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Almannakunngerð av p-tølum á tinglysing.fo +

+ + Avgerðir + / + Almannakunngerð + av + p-tølum + á + tinglysing.fo + 07-07-2021 + Almannakunngerð + av + p-tølum + á + tinglysing.fo + Dátueftirlitið + fekk + 22. + juni + 2021 + eina + fráboðan + um + trygdarbrot + frá + Umhvørvisstovuni + í + samband + við + , + at + p-tøl + vóru + í + skjølum + , + sum + eru + almannakunngjørd + á + talgildu + tinglýsingini + , + tinglysing.fo + . + + + Dátueftirlitið + hevur + viðgjørt + fráboðanina + og + hevur + sent + Umhvørvisstovuni + avgerð + í + málinum + . + + + Niðurstøðan + hjá + Dátueftirlitinum + er + m.a. + , + at + hóast + tað + er + staðfest + , + at + p-tøl + eru + almannakunngjørd + á + tinglysing.fo + , + hevur + Umhvørvisstovan + grundað + á + eina + ítøkiliga + meting + við + støði + í + verandi + tøkniliga + støði + , + verksetanarkostnaði + og + slagi + av + viðgerð + , + vavi + , + samanhangi + og + endamáli + , + umframt + sannlíku + váðunum + fyri + tey + skrásettu + , + sett + í + verk + hóskandi + tøknilig + og + bygnaðarlig + tiltøk + til + tess + at + tryggja + , + at + p-tøl + ikki + vóru + í + tinglýstu + skjølunum + , + sum + nú + eru + almenn + á + tinglysing.fo + . + + + Dátueftirlitið + metir + eisini + , + at + tey + tiltøk + , + sum + Umhvørvisstovan + hevur + sett + í + verk + til + tess + at + tryggja + , + at + p-tøl + sum + eru + almannakunngjørd + , + skjótt + og + lætt + kunnu + takast + niður + , + eru + nøktandi + . + + + Dátueftirlitið + hevur + givið + Umhvørvisstovuni + kravboð + um + at + kunna + tey + skrásettu + , + sum + ikki + sjálvi + hava + fráboðað + , + at + teirra + p-tal + er + vorðið + alment + . + + + Dátueftirlitið + hevur + harumframt + heitt + á + Umhvørvisstovuna + um + at + kunna + alment + á + heimasíðuni + um + trygdarbrotið + og + møguligar + váðar + fyri + skrásett + í + hesum + sambandi + . + + + Les + avgerðina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almannakunngerd_av_p_tolum_a_00181.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almannakunngerd_av_p_tolum_a_00181.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3104f1c17dfea5b668ee033c282e7a15dcc86de1 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almannakunngerd_av_p_tolum_a_00181.xml @@ -0,0 +1,403 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Almannakunngerð av p-tølum á tinglysing.fo + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 179 words + 210 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-aa1be3ee5ee768e2 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Almannakunngerð av p-tølum á tinglysing.fo + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/almannakunngerd-av-p-toelum-a-tinglysingfo + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Almannakunngerð av p-tølum á tinglysing.fo +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + Almannakunngerð + av + p-tølum + á + tinglysing.fo + 07-07-2021 + Almannakunngerð + av + p-tølum + á + tinglysing.fo + Dátueftirlitið + fekk + 22. + juni + 2021 + eina + fráboðan + um + trygdarbrot + frá + Umhvørvisstovuni + í + samband + við + , + at + p-tøl + vóru + í + skjølum + , + sum + eru + almannakunngjørd + á + talgildu + tinglýsingini + , + tinglysing.fo + . + + + Dátueftirlitið + hevur + viðgjørt + fráboðanina + og + hevur + sent + Umhvørvisstovuni + avgerð + í + málinum + . + + + Les + meira + her + . + + + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almenn_mottoka_00135.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almenn_mottoka_00135.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e688153b39d961552bee9b845d9402ce7d14e6ca --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almenn_mottoka_00135.xml @@ -0,0 +1,399 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Almenn móttøka + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 176 words + 206 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-3ff230647c5594e1 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Almenn móttøka + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/almenn-mottoeka + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Almenn móttøka +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + Almenn + móttøka + 24-01-2024 + Almenn + móttøka + Síðst + í + november + í + fjør + flutti + Dátueftirlitið + í + nýggj + hølir + á + Heiðavegi + 25 + í + Saltangará + . + + + Í + hesum + sambandi + eru + øll + vælkomin + til + móttøku + , + og + at + síggja + hølini + mikudagin + tann + 31. + januar + frá + kl. + 13 + til + 15 + . + + + Á + skránni + verður + tónleikur + , + røður + og + ábit + . + + + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almenn_mottoka_utsett_00136.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almenn_mottoka_utsett_00136.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..69d5a74c376b008612c37c7df023332b2920e90d --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almenn_mottoka_utsett_00136.xml @@ -0,0 +1,360 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Almenn móttøka - ÚTSETT + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 146 words + 173 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-um-datueftirlitid-459ea86958fcf7d4 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Almenn móttøka - ÚTSETT + https://www.dat.fo/um-datueftirlitid/tidindi/almenn-mottoeka-utsett + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Almenn móttøka - ÚTSETT +

+ + Um + Dátueftirlitið + / + Tíðindi + / + Almenn + móttøka + - + ÚTSETT + 30-01-2024 + Almenn + móttøka + - + ÚTSETT + Vegna + veður + er + móttøkan + útsett + til + mánadagin + 5. + feb. + kl. + 13-15 + Melda + til + tíðindabræv + Ja + , + eg + havi + lisið + og + góðkent + treytirnar + fyri + kunningarskriv + . + + + Les + treytirnar + Melda + til + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + Kunningarskriv + frá + Dátueftirlitinum + innihalda + tíðindi + , + vegleiðing + , + avgerðir + og + annað + , + sum + er + viðkomandi + fyri + dátuverndarøkið + . + + + Tá + tú + skrásetur + teldupostadressuna + og + trýstir + á + send + , + samtykkir + tú + , + at + Dátueftirlitið + kann + senda + tær + kunning + , + sum + lýst + omanfyri + . + + + Dátueftirlitið + fer + ikki + at + brúka + teldupostadressuna + til + annað + og + deilir + hana + ikki + við + onnur + . + + + Tú + kanst + altíð + taka + samtykkið + aftur + og + frámelda + kunningina + . + + + Tú + kann + lesa + meira + um + , + hvussu + samtykki + verður + tikið + aftur + í + dátuverndarkunningini + hjá + Dátueftirlitinum + ( + leinkjan + niðanfyri + ) + . + + + Teldupostadressan + hjá + tær + verður + goymd + hjá + SendInBlue + , + sum + veitir + kunningarskipanina + . + + + SendInBlue + goymir + upplýsingarnar + í + Fraklandi + , + Belgia + og + Írlandi + . + + + SendInBlue + er + ein + undirdátuviðgeri + hjá + Sansum + , + sum + er + dátuviðgeri + hjá + Dátueftirlitinum + . + + + Les + dátuverndarkunningina + hjá + Dátueftirlitinum + her + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file diff --git a/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almennur_myndugleiki_fingid_00013.xml b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almennur_myndugleiki_fingid_00013.xml new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..590a7dafd90ec15d0d5efe0d7fc2228e4f6bd368 --- /dev/null +++ b/public_sector_information/data_protection_authority/MMG-public-sector-information-data-protection-authority-almennur_myndugleiki_fingid_00013.xml @@ -0,0 +1,401 @@ + + + + + + Miklamálgrunnurin - Dátueftirlitið [MMG-2026] + Faroese MegaWord Corpus - Data Protection Authority [MMG-2026] + Almennur myndugleiki fingið álvarsliga átalu frá Dátueftirlitinum + + TrustLLM + Samstarv um innsavnan av keldudátum + Collaboration on source-data collection + + + Uni Johannesen + Innsavnan, reinsan, tilrættalegging og marking + Collection, cleaning, corpus preparation, and annotation + + + Ingmar Berg + Tøkniligt undirstøðukervi og kt-menning. + Technical infrastructure and software development. + + + + 191 words + 214 tokens + + + + Máltøknidepilin, Fróðskaparsetur Føroya + Centre for Language Technology, University of the Faroe Islands + + MMG-dat-https-www-dat-fo-avgerdir-almennur-10a35205f97e9c99 + + Almenn skjøl - upphavsrættarlógin § 9 + Official documents - Faroese Copyright Act, section 9 + + + + + + + + Johannesen + Uni + + + + + Debess + Iben Nyholm + + + + + Berg + Ingmar + + + + + Simonsen + Annika + + + + + Scalvini + Barbara + + + 2026 + Miklamálgrunnurin: Faroese MegaWord Corpus, MMG-2026 + Fróðskaparsetur Føroya + https://miklamal.setur.fo/?mode=MMG2026 + + + + + + + Almennur myndugleiki fingið álvarsliga átalu frá Dátueftirlitinum + https://www.dat.fo/avgerdir/almennur-myndugleiki-fingid-alvarsliga-atalu-fra-datueftirlitinum + 2020-01-01 / 2026-12-31 + + + Dátueftirlitið + + + + + + 2026-08-15 + + 2020/2026 + + + + + +

Málgrunnurin fevnir um føroyskan tekst frá hesi almennu heimasíðuni. Tilfarið er heintað í samstarvi við TrustLLM, reinsað, dedupliserað og málsliga markað.

+

This corpus contains Faroese text from this public-sector website. The material was collected in collaboration with TrustLLM and has been cleaned, deduplicated and linguistically annotated.

+
+ + + almenn kunning + Public information + + +
+ +

+ BRAGD + BRAGD + 4484de86e7db7838c76e19996c62f668b09b4e33 + Teksturin varð markaður við BRAGD (síggj Simonsen et al. (2026)). + The text was automatically annotated for part of speech and morphology with BRAGD (see Simonsen et al. (2026)). +

+

+ Bendingar + Bendingar + 4acf17061b994c7a56ccd24b183f4a4e2e0d01b0 + Leitorð vórðu funnin við Bendingar hjá Anniku Simonsen; BRAGD-málmarkið varð brúkt til at velja millum møguligar greiningar. + Lemmas were obtained using Bendingar, developed by Annika Simonsen; the BRAGD tag was used to choose between candidate analyses. +

+

+ Tekstsundurbýting hjá Sparv + Sparv segmentation + 5.4.0.dev0 + + Sparv býtti tekstin sundur í setningar við PunktSentenceTokenizer og setningarnar sundur í orð og teknseting við BetterWordTokenizer. Føroyskar styttingar og reglur fyri tøl, burturfalsmerki og bindistrikur vórðu nýttar. + In Sparv, the text was split into sentences with PunktSentenceTokenizer and the sentences into words and punctuation with BetterWordTokenizer, using Faroese abbreviations and rules for numbers, apostrophes and hyphens. +

+ + + + + +

lemma er leitorðið; lemmaRef vísir til tað valda leitorðið í Bendingar.fo.

+

lemma is the headword; lemmaRef points to the selected headword in Bendingar.fo.

+
+
+ + + + + + + + + + + + +
+
+ + +
+ Almennur myndugleiki fingið álvarsliga átalu frá Dátueftirlitinum +

+ + Avgerðir + / + Almennur + myndugleiki + fingið + álvarsliga + átalu + frá + Dátueftirlitinum + 16-01-2024 + Almennur + myndugleiki + fingið + álvarsliga + átalu + frá + Dátueftirlitinum + Tann + 22. + november + sendi + myndugleikin + Dátueftirlitinum + eina + fráboðan + um + trygdarbrot + . + + + Av + misgáðum + hevði + myndugleikin + latið + persónupplýsingar + hjá + einum + stórum + tali + av + skrásettum + til + ein + óviðkomandi + triðjapart + . + + + Talan + var + um + nøvn + og + føðingardagar + . + + + Sum + liður + í + viðgerðini + av + málinum + bað + Dátueftirlitið + myndugleikan + um + ymsar + mannagongdir + , + millum + annað + mannagongd + fyri + handfaring + av + trygdarbrotum + . + + + Myndugleikin + svaraði + eftirlitinum + , + at + man + hevði + onga + niðurskrivaða + mannagongd + fyri + handfaring + av + trygdarbrotum + . + + + Dátueftirlitið + metti + , + at + tað + var + ikki + nøktandi + , + at + myndugleikin + hevði + latið + persónupplýsingarnar + til + triðjamann + uttan + fyrst + at + tryggja + sær + , + at + móttakarin + hevði + heimild + at + taka + ímóti + upplýsingunum + . + + + Harumframt + metti + Dátueftirlitið + , + at + tað + var + ikki + nøktandi + , + at + myndugleikin + onga + mannagongd + hevði + fyri + handfaring + av + trygdarbrotum + . + + + Dátueftirlitið + gav + tí + stovninum + eina + álvarsliga + átalu + , + og + kravboð + um + at + gera + eina + skrivliga + mannagongd + fyri + handfaring + av + trygdarbrotum + . + + + Ein + mannagongd + fyri + handfaring + av + trygdarbrotum + skal + tryggja + , + at + starvsfólkini + hjá + dátuábyrgdaranum + / + dátuviðgerðanum + eru + før + fyri + at + vita + nær + talan + sannlíkt + er + um + eitt + trygdarbrot + , + og + hvussu + tey + skulu + handfara + eina + slíka + støðu + . + + + At + hava + eina + slíka + mannagongd + er + eitt + krav + , + ið + Dátueftirlitið + setur + øllum + dátuábyrgdarum + og + dátuviðgerðum + . + +

+
+ +
+
\ No newline at end of file