امکانش رو داره چرا ولی به وجود اومده؟ احتمالا به‌خاطر یه نیازی احتمالا زندگی ما رو خیلی بهتر می‌کرده مثلا شاید اینطوریه که من می‌خواستم برم کوه شکار آهو


بعد می‌رفتم کوه می‌دیدم پشت این کوه آهو نیست برمی‌گشتم بعد شما هم که توی همون گروه من بودی تو تیم ما بودی شما هم داشتی می‌رفتی اونجا بعد من باید یه طوری به شما می‌گفتم که بابا اونجا نرو کوه شکار آهو


چون که نیست آهو پشت اون کوه برای این احتیاجی به چی بوده؟ احتیاجی به زبان بوده یک نیاز حیاتی رو داره برطرف می‌کنه می‌تونیم با زبان داستان رو برای همدیگه تعریف بکنیم


یک ابزاری می‌شه در دسته ما در گروه ما که بتونیم باهاش بیشتر شکار کنیم بتونیم باهاش همکاری کنیم بریم یه چیز خیلی گنده‌تر از خودمون رو بگیریم که گوشتش رو بخوریم چون این ابزار رو داریم


بیشتر می‌تونیم زنده بمونیم جون بچه‌های بیشتری رو می‌تونیم نگه داریم بقامون رو می‌تونیم با دوام‌تر بکنیم بشر یاد می‌گیره که با ابزاری اینم یه ابزاره


به اسم زبان می‌تونه تکنیکی رو یاد بده به آدم‌های دیگه‌ای که دوست داره بهشون یاد بده و زندگیش رو بهتر کنه یه چیزی رو براشون توضیح بده توضیح بده که این ابزاره رو چطوری اونا هم بسازن چطوری بهترش کنن


داستان تعریف کنن یا برای این‌که بعد از مرگ یک نفر چه کار کنیم برای اون جامعه چه اتفاقی می‌افته اینا همه نیازهاییه که زبان می‌تونه به مرور کمک کنه که این‌ها تامین بشن نیازهای ارتباطی، سازماندهی اجتماعی


انتقال دانش بین نسل‌ها به خط هنوز نرسیدیم‌ها یعنی هنوز کسی نیست که داستان زندگی خودش رو یا داستان‌های گذشته رو نوشته باشه ولی می‌دونیم که به مرور


ذهن این قابلیت انتزاعیش داره تکامل پیدا می‌کنه هوشش داره شکل می‌گیره شناختش داره ذره ذره ساخته می‌شه و سرعت خلاقیت هم می‌ره بالا


تقریبا ۵۰ هزار سال پیشه که این قابلیت‌ها همه کنار هم می‌رسه به اینجایی که هنرها و ابزارها و نمادها و اینا دیگه شروع می‌کنن به سرعت پیشرفت کردن


چطوریه که الان می‌آن می‌گن هوش مصنوعی که داره می‌آد ۲۰۲۴-۲۰۲۵ سال‌هاییه که چشم‌انداز اینه که این خلاقیت احتمالا خلاقیت انسانی یهو می‌ترکه رشد انفجاری می‌کنه


تکنولوژی چاپ چطوریه که وقتی اومد اروپا دنیای فکر و اندیشه یهو چند تا قدم فیلی برداشت به جلو اختراع زبان هم از نظر تغییری که ایجاد می‌کنه تو همون لیگه


احتمالا چند مرتبه مقیاسش حتی از اینا هم بزرگتر یک نقطه عطف دیگه از نقاط عطف پیشاتاریخ اهلی کردن حیواناته


که حدود ۱۰ هزار سال پیش شروع شده و البته تا امروز هم ادامه داره چیه داستان؟ یه جایی بشر متوجه می‌شه با توجه به منابع آبی که در جهان هست می‌تونه تو یه مناطق مناسبی کشاورزی کنه


و دیگه یه جا بشینه یکجانشین بشه دیگه لازم نیست که شکار کنه از اینجا بره اونجا اینجا می‌تونه یه جا بشینه یه چیزی بکاره اون دربیاد همون رو بخوره این خب انقلابیه انقلاب کشاورزیه یک تغییر بزرگیه در سبک زندگی


بعد از صدها هزار سال که اینا نمی‌شستن یه جا از یه جایی می‌رفتن یه جای دیگه تو راه هر چی گیرشون می‌امد می‌خوردن یاد گرفتن که یه جا بمونن و این مسیریه که بعدش رفت به جامعه درست کردن و شهرنشینی و


پیشرفت‌ها و اختراعات و همه چی و بعضیام هستن که می‌گن این اصلا یکجا نشستن هنوز ما عادت نکردیم بهش و بدن ما برای این داستان تکامل پیدا نکرده و خیلی داستان‌هایی که داریم از


ولی از جمله چیزایی که تو این زندگی تازه سروکله‌ش پیدا شد حیوون بود ولی این‌که از حیوونه استفاده کنیم کارمون رو ببریم جلو یه کاری کنیم حیوونه از ما نترسه در واقع اصلش اینه دیگه اهلی کردن


که ما بتونیم ازش حالا یا غذا بگیریم یا کنترلش کنیم کمک‌مون کنه برای نگهبانی برای شکار یا تو کشاورزی بیاد یه بخشی از کار ما رو بکنه و اینا یه کاراییه که همچنان جاهای مختلف دنیا


دارن با حیوون انجام می‌دن دیگه ما اساسا نمی‌تونیم حیات بشری رو در شرایطی تصور کنیم که اهلی کردن حیوانات وجود نداشته باشه این‌که ما تونستیم غذا رو ذخیره کنیم


جمعیت رو زیاد کنیم تجربه متفاوتی مثل زندگی فرهنگی و اقتصادی و اینا داشته باشیم یه بخش مهمش روی اینه که حیوون‌ها رو تونستیم اهلی کنیم سگ‌ها رو احتمالا به عنوان اولین موجودات انسان تونسته اهلی کنه


ازشون استفاده کنه برای شکار و نگهبانی و همراهی کمابیش به همون دلایلی که امروز هم ما سگ‌ها رو کنار خودمون داریم ۱۷ هزار سال پیش در شرق آسیا و در آفریقا نشانه‌هایی هست که سگ رو اهلی کرده بودن


حالا این‌که چه حیوونی می‌تونه اهلی بشه چه حیوونی نمی‌تونه اینا خودش هزار تا داستانه دیگه باز یه کتاب تو پادکست داشتیم بقای دوستانه‌ترین که توش یه حرف خلاف آمده عادتی می‌زد


می‌گفتش که اینطوری نیست که فقط Survival of the fittest بقای اونی که از همه فیت‌تره متناسب‌تره قوی‌تره فقط به معنی این نیست که قوی‌تره به این معنی هم هست که دوستانه‌تره


و غذای بیشتری گیرشون اومد بقا پیدا کردن دوستانه‌تر شدن اوناشون بقا پیدا کردن خلاصه اونم جالبه برین ببینین کتاب رو اون اپیزوده رو گوش بدین اگر که موضوع براتون جالبه یا مثلا حیوونی که می‌خواست اهلی بشه


باید مشخصاتی می‌داشت مثلا باید می‌تونست در شرایط گرفتار محصور تولیدمثل کنه تولیدمثل به وقت گرفتاری این مسئله‌ایه که تا همین الانم هست یک گونه‌هایی به این دلیل در حال انقراضن یا منقرض شدن


که در طبیعت نمی‌تونستن زنده بمونن و آدم اومد گفتش که خب پس من اینا رو می‌گیرم مواظبت می‌کنم اینا رو گرفت کرد تو باغ‌وحش که مواظبت کنه اینا تولیدمثل نمی‌کنن و از بین می‌رن اون بز و گوسفند و گاو و


مرغ و خروس و اسب و خوک و اینا مشکلی با این داستان ندارن و برای همینم موندن دیگه برای همینم موندن همه اینائم چیزایی که گفتم اینایی‌ان که اهلی شدن دیگه مرغ احتمالا مثلا ۸۰۰۰ سال پیش


در هند و جنوب شرقی آسیا اهلی شده خر همون ۷۰۰۰ سال پیش اسب ۶۰۰۰ سال پیش و اینطوری استفاده شده ازشون برای کار و برای غذا و جابه‌جایی انقلابی اصلا در تجارت درست کردن و اینا


که حالا داستان دیگریه ولی اهلی شدن حیوانات اینم از نقاط عطف بسیار مهمه که در پیشاتاریخ اتفاق می‌افته آخرین پرده‌ای که می‌خوایم از پیشاتاریخ ببینیم


آخرین داستانی که می‌خوایم بهش اشاره کنیم البته توی عصر یخبندان و در یکجانشینی و اینا یه ریزی به آب گذر ریزی بهش زدیم ولی جدا هم ازش صحبت کنیم به‌خاطر این‌که یادمون باشه


آب همیشه همیشه یک مسئله مهمی بوده برای بقا یعنی شکار و گیاه‌های خوراکی و انواع غذاهایی که بشر می‌خورده و اینا در شرایط مختلف با روش‌های مختلف به دست می‌اومده


آب ولی جایگزین نداره آب یک ماده خاصی بوده برای ادامه حیات هم برای حیات خود بشر هم حیات بقیه حیوانات و گیاه‌ها و اینا و یعنی قبل از هر مسئله‌ای


و بیشتر از هر مسئله‌ای اهمیت فیزیولوژیک داره آب فقط هم برای انسان نه دیگه برای حیوانات همه آبزیان نزدیک آب باید باشن توی آب باید باشن


و این یعنی این‌که آدمی که دم آبه امکانش برای غذا پیدا کردن بیشتره آب چیز مقدسیه نه فقط در ادیان جدیدتر مثل یهودیت و مسیحیت و بعدا اسلام و اینا دین‌های قدیمی‌تر، باورهای باستانی هم


برای آب خیلی احترام و تقدس قائلن آب در باور انسان‌ها چیز خاصی بوده هم برای آشامیدن، هم برای کشاورزی اصلا یکجانشینی بدون این‌که شما به آب دسترسی داشته باشی


ممکن نیست ممکنه که آب از بارون بیاد یا از رودخونه بیاد یا زمین‌های حاصلخیز کنار رودخونه باشه چشمه باشه، دریاچه باشه ولی تمدن‌های بزرگ همه کنار رودها درست شدن


داستان سند رو می‌دونیم داستان میان‌رودان رو می‌دونیم داستان نیل رو می‌دونیم و تازه اینا قبل از اینه که آب تبدیل بشه به راه ارتباطی و جای گسترش تجارت و از اینجا بریم اونجا و


فرهنگی بره و اینا همه‌ش همه‌ش مال قبل از اینو داریم صحبت می‌کنیم درباره اهمیت آب در ۹ پرده داستان پیشاتاریخ رو دیدیم گفتم اگه شروع پیشاتاریخ رو بگیریم ۲/۵ میلیون سال پیش


که ژن هومو پدیدار شده روی زمین لوسی احتمالا دوروبر ساعت ۳۰ دقیقه بامداد از درخت افتاده یعنی همون اوایل روز ۳۶ دقیقه بامداد انسان اولیه یه سری ابزار درست کرده


دو تا سنگ رو انقدر سابیده به هم که یکیش تیزتر شده اینطوری در شکار و دریدن حیوانات خیلی جلو افتادن اوضاع غذا خیلی بهتر شد وقتی حدود ساعت ۶:۴۳ صبح آتیش کشف شد


از ۸ تا ۱۰ صبح گونه‌های انسانی پیشرفته‌تری اومدن که ابزارهای پیچیده‌تر می‌ساختن نشانه‌هایی هست احتمالا از اولین نشانه‌های زبان ابتدایی بین این‌ها


از ۹ صبح به بعد گونه‌های انسانی رو می‌بینیم که در جاهای مختلف اوراسیا پخش شدن نه این‌که کامل از آفریقا آمده باشن بیرون ولی یه تعدادی‌شون اومدن بیرون یک تعدادی جوامع اولیه داره درست می‌شه اون موقع


گروه‌های اولیه انسانی شروع می‌کنن با هم تو غار زندگی کردن یه سری ابزار شکار پیشرفته‌تر انگار دارن جوامع کوچیک‌تر دارن هوموساپین‌ها کی از آفریقا می‌آن بیرون؟ همین ساعت ۱۱ شب


ساعت ۱۱:۳۶ شروع کردن نقاشی روی دیوار و همین سه دقیقه پیش بوده که خط اختراع شده این داستان جالبه به‌خاطر این‌که داستانه رو از ته به سر که بخونیم


همه چی بدیهیه دیگه بله بشر اینطوری تکامل پیدا کرد و تمدن درست شد و پیشرفت کرد و همه چی ولی مثل همیشه دقیق که بشی می‌بینی که نه اوضاع خیلی پیچیده‌تره اوضاع خیلی متفاوته از اونی که فکر می‌کنی داستان خطی نیست


اصلا ما تا مدت‌ها مثل نخستی‌های دیگه بودیم تفاوت خیلی گنده‌ای نبوده که تنها گونه نخستی اینطوری نیست که اجداد ما بودن میلیون‌ها سال ما هم یکی بودیم مثل بقیه


شکاری می‌کردیم و شکاری می‌شدیم بیشتر طبیعت بوده که ما رو کنترل می‌کرده تا ما طبیعت رو کنترل کنیم حتی تا ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار سال بعد از اولین هوموساپین‌ها ابزار خیلی ساده بودن


خیلی مثلا از ابزارهای نئاندرتال‌ها بهتر نبودن از ۶۰ هزار سال پیشه که تکنولوژی پیشرفته‌تر می‌شه از همون موقع‌ها هم هست که سروکله نقاشی و هنر و تخیل و اینا پیدا می‌شه


و این‌که حالا ما چنین از بقیه جلو افتادیم نتیجه یک سری تحولیه که در چندصدهزار سال آخر اتفاق افتاده در مغز ما در فرهنگ ما در جامعه‌های ما


و هرچی هم جلوتر آمدیم با سرعت بیشتر تا جایی که رسیدیم امروز به نزدیک ۸ میلیارد نفر پخش در سرتاسر زمین تعدادمون خیلی بیشتر از وقتیه که شکارچی‌گردآورنده بودیم


ارتباط‌مون با هم بسیار قوی‌تره و خطرمون هم هم برای هم و هم احتمالا برای کل زمین خیلی بیشتر پیش‌بینی کردن یه کاریه که ما همه می‌کنیم


هر لحظه در واقع داریم پیش‌بینی می‌کنیم که در آینده چه اتفاقی می‌افته و بر اساس اون پیش‌بینی‌مون تصمیم می‌گیریم قدم بعدی چی باشه حالا هر لحظه هم اگه نکنیم هر روز می‌کنیم خودآگاه هم نکنیم


پشت ذهن‌مون داریم یه پیش‌بینی‌هایی می‌کنیم چه وقت‌هایی که بزرگتره موضوع مثلا داریم تصمیم می‌گیریم که محل کارمون رو عوض کنیم یا نه؟ یه رابطه جدیدی شروع کنیم یا نه؟ محل زندگی‌مون رو عوض کنیم یا نه؟


چه وقتایی که کاری که داریم درباره‌ش فکر می‌کنیم کوچکتره در هر حال ما یک تصوری، یک پیش‌بینی از آینده داریم و بر اساس اون تصمیم می‌گیریم به جز این پیش‌بینی‌هایی که ما می‌کنیم


یه سری پیش‌بینی هم هست که مربوط می‌شه به رویدادهای بزرگ وقتی پای جنگ می‌آد وسط پای رکود اقتصادی می‌آد وسط ما دیگه به پیش‌بینی خودمون تکیه نمی‌کنیم


معمولا می‌ریم سراغ آدم‌هایی که به نظرمون مطلع‌ترن اطلاعات دست اول دارن و کارشون تحلیل و پیش‌بینی همین اتفاقات بزرگ آینده‌ست منتها چقدر پیش‌بینی‌های اینا دقیقه؟


این آدمایی که ما داریم همه‌ش می‌ریم سراغ‌شون در هر موردی هر موضوعی هر سال همیشه اینا چقدر پیش‌بینی‌هاشون دقیقه؟ واقعیت اینه که درست نمی‌دونیم یعنی بعضیاشون رو درست نمی‌دونیم دقیق نمی‌دونیم


در مورد بعضیاشون اصلا نمی‌دونیم اما بعضیا می‌دونن از جمله کسانی که اینو می‌دونن آقای فیلیپ تتلاکه ایشون می‌دونه به‌خاطر این‌که وقت گذاشته رفته ببینه این آدمایی که صبح تا شب تو تلویزیونن


تو روزنامه تحلیل می‌دن اینا بالاخره تحلیل‌شون چیه؟ درسته؟ غلطه؟ چیکار می‌کنن؟ در مرور زمان در یه بازه زمانی بزرگ که نگاه کنی اینا چیکار کردن؟ تحلیل پیش‌بینی‌های قبلی‌شون چی شده؟ ایشون دنبال همین سوال رو گرفته و رفته


هم توضیح پروژه هم نتیجه تحقیقاتش توی کتابش هست و نکته اینه که این پروژه و نتیجه‌ش به ما خیلی چیز یاد می‌ده درباره خود فرایند تحلیل و پیش‌بینی کردن آینده


یک علت جالب بودن کتاب هم همین پروژه‌ایه که رفتن انجام دادن و باهاش نگاه کردن به نتیجه‌ی کار، کارنامه این پیش‌بینی‌کننده‌ها ولی همه جالبی کتاب این نیست


کتاب بعد از این مقدمات و تئوری‌پردازی و اینا خیلی آخراش عملی می‌شه اما قدم قدم اول توضیحات پروژه خلاصه ماجرا یه همچین چیزیه یک گروه بزرگی از متخصص‌ها رو جمع کردن


توش آدم دانشگاهی هست منتقد‌های اجتماعی سیاسی اقتصادی هست تحلیلگرا هست هزاران پیش‌بینی اینا کردن درباره وضعیت اقتصاد درباره بازار سهام، انتخابات، جنگ


و خیلی مسائل دیگه و بعد صبر کردن ببینن نتیجه واقعی اون اتفاقات چی می‌شه بعضی وقتا این صبر سه ماهه، بعضی وقتا شش ماهه بعضی وقتا یه ساله، بعضی وقتا چند ساله ولی بالاخره می‌شه یه جایی یه نقطه‌ای نشست و ارزیابی کرد


و دید که اینا خب شما این پیش‌بینی رو کردی چی شد حالا نهایتا بعدا که برگشتن و آمار درست و غلط پیش‌بینی اینا رو درآوردن دیدن که این آدمای متخصص این این کاره‌ها، تحلیلگرها


اینا درصد درست بودن‌شون یه چیزیه نزدیک ۵۰ درصد یه چیزی نزدیک ۵۰ درصد یعنی چی؟ یعنی شما به جای این‌که بری دنبال آقای تحلیلگر خانم متخصص که ببینی که جنگ می‌شه یا نمی‌شه


اول ولی ببینم که این مسئله‌ای که اصلا جلومونه چیه؟ بازار کار این متخصصین تحلیل و پیش‌بینی و اینا چیه؟ و چطوری کار می‌کنه؟ یه کسی رو گیر می‌ده بهش این آقای فیلیپ تتلاک حالا گیر هم نمی‌ده ها


ولی مطالعه موردی می‌کنه شاید بگیم هم تو کتاب هم بعدا این‌ور اون‌ور آدم خیلی معروفیه آقای توماس فریدمن نویسنده و تحلیلگر معروفیه پلیتزر برده ستون‌نویس نیویورک‌تایمزه


چپ و راست باهاش مصاحبه می‌کنن مشاوره می‌گیرن ازش کاخ سفید می‌ره در دائوس مثلا همه جا هست درباره رویدادهای جهانی می‌نویسه و تحلیل می‌کنه و پیش‌بینی می‌کنه و واقعا آدم خیلی شناخته‌شده‌ایه


هر اتفاقی بیفته یکی از کسایی که آدما می‌رن ببینن چی می‌گه درباره اون اتفاق تام فریدمنه آدما هم که می‌گم حالا من و شما ممکنه بریم ببینیم ما بالاخره نگاه می‌کنیم ببینیم مثلا تو مجله تو روزنامه چی نوشته


هیچ کشوری از منطقه یورو خارج خواهد شد یا نه؟ تا ۶ ماه دیگه روسیه به اوکراین حمله می‌کنه یا نه؟ کتاب البته مال چند سال پیشه دیگه الان روسیه به اوکراین حمله کرده موقعی که ما داریم این رو ضبط می‌کنیم ولی سوال بود


از ۲۰۱۴ به بعد حداقل این سوال سوال مهمی بود آیا برزیل عضو دائم شورای امنیت می‌شه یا نمی‌شه؟ اینا تازه سوال‌های روشنی‌ان اینا سوالایی‌ان که حداقل ما می‌فهمیم یعنی چی یه سوالایی هم هست پیچیده‌تره


من درست متوجه هم نمی‌شم مثلا می‌گه اگر در منطقه آزاد شانگهای یک Internet Provider جدید بیاد معنیش این می‌شه که چینی‌ها به توییتر دسترسی پیدا می‌کنن؟


چینی‌ها به فیسبوک دسترسی پیدا می‌کنن؟ اینو دیگه شما بخوای جواب بدی یه چیزایی باید بدونی که اگر کارت نباشه بعیده بدونی اصلا منطقه آزاد چین چیه؟ توییتر در فیسبوک قصه‌ش چیه؟ خیلی اطلاعات مختلف می‌خواد دیگه


برای همین ممکنه من و شما فکر کنیم که این رو بخوای تحلیل کنی واقعا واقعا دیگه باید یک آدمی باشه که کارش این باشه یا اینطوری بگم آدمایی که این کاره هستن نتیجه تحلیل پیش‌بینی‌شون تو این چیزا


دیگه واقعا باید بالاتر از میانگین باشه اما اگه من به شما بگم که یک آدمای نامعروفی که هیچ‌کی نمی‌شناسدشون کارشون هم این نیست اینا پشت سر هم


نه یه بار و دو بار مرتب نشون دادن که این چیزا رو می‌تونن خوب پیش‌بینی کنن می‌تونن بهتر از توماس فریدمن و امثال اون پیش‌بینی کنن اون وقت چی می‌گین؟ آدمایی که توشون وکیل هست


ریاضی‌دان هست، فیلم‌ساز هست هیچ‌کدوم‌شون ولی سلبریتی تحلیل و پیش‌بینی نیستن هیچ‌کدوم رو تلویزیون نمی‌ره کسی بیاره که مثلا آقا شما اینو واسه ما پیش‌بینی کن خانم این رو تحلیل کن ولی اینا از این معروف‌ها درست‌تره پیش‌بینی‌هاشون


کتاب در واقع رمزگشایی از این اتفاق عجیبه از این پدیده عجیبه که وقتی بیشتر بفهمیم می‌فهمیم که همچی خیلی هم رمزآلود و رازآلود نیست اما قصه این حرفه‌ای‌های بازار پیش‌بینی رو


اول یه نگاه بهش بندازیم ما اتفاقی که می‌افته اینه که وقتی رسانه‌ها رو نگاه می‌کنیم اینا رو می‌بینیم پیش‌بینی می‌کنن و بعد هم تقریبا زود فراموش می‌کنیم خیلی به ندرت پیش می‌آد که بریم سراغ یه کسی


که شما قبلا یه همچین پیش‌بینی کردی الان اینطوری نشده بیا توضیح بده ببینیم چی شد کجای فکرت غلط بود این اتفاق می‌افته ولی خیلی کم اتفاقی که بیشتر می‌بینیم بیفته اینه که اینا می‌آن


تحلیلگری، منتقدی یه کسی می‌آد یه داستان خیلی جذاب و قانع‌کننده‌ای رو برای ما تعریف می‌کنه با یه لحنی که مشخصه که خودش کاملا بهش اعتقاد داره


و بعد هم می‌ره و ما هم کاری نداریم تا دفعه بعد که ایشون بیاد یه چیز دیگری به ما تعریف کنه اینا همونایی‌ان که تو تحقیق تتلاک رسیده به این‌که دقت‌شون مثل سکه انداختنه یا به قول خودش مثل اینه که دارت بدی دست شامپانزه


بگی تو بنداز هر جا اومد من می‌گم پیش‌بینی من اونه دقت اینا در اون حده انقدری نتیجه این آزمایشه عجیب بود باعث شد بعضیا بگن که آقا پس تخصص کشک دیگه واقعا حرف متخصصین به نظر می‌رسه ارزشی نداره


دنیا یه جاییه بی‌نظم و بی‌معنی و این‌ها پس دیگه هر کی هر کاری کرد منم به همون اندازه‌ای که اون نمی‌دونه منم نمی‌دونم و هیچ‌کی نمی‌دونه و هیچی اما داستان واقعی یه مقدار از این پیچیده‌تره


هم پیچیده‌تره هم جذاب‌تره خیلی درس‌های مهمی هست در این تحقیق و در برنامه‌های بعدی آقای تتلاک برای همه ما هم واسه این‌که اشتباهات‌مون رو بفهمیم و هم برای این‌که از اینجا به بعد


یه راه درست‌تر و بهتری داشته باشیم چون یه نکته خیلی مهمی از این تحقیقات و از شناختن این سوپرفورکسترها روشن می‌شه وقتی به این آدما و به روش کارشون نگاه می‌کنیم


می‌بینیم درسته که اینا یه ویژگی‌های خاصی دارن مثلا آدمای باهوشی‌ان تحصیلات دانشگاهی بالا دارن معمولا و اینا ولی اینطوری نیست که نشه سوپرفورکستر شد


غیرممکن نیست سوپرفورکستر شدن راه داره قدرت پیش‌بینی به‌دست آوردن یه چیز صفر و یکی نیست که شما یا داری یا نداری یک مهارتیه مثل خیلی چیزای دیگه


یک مهارتیه اینم که می‌تونیم به‌دستش بیاریم و می‌تونیم توش بهتر بشیم این نکته فوق‌العاده فوق‌العاده جالب کتاب بود برای من که شدنیه که این کار شدنیه


و حالا درباره راهش و تکنیک‌هاش صحبت می‌کنیم اما قبلش اصلا پیش‌بینی چرا کار سختیه؟ اینم سوال مهمیه دیگه یه خرده اول درباره این صحبت کنیم پیش‌بینی وضع هوا رو بهش دقت کردین؟


پسون فردا و پس پسون فردا و اینا دیگه کم‌کم دقتش می‌آد پایین خیلی روش نمی‌شه حسابی کرد اینو تو چیزای دیگه هم می‌بینیم توی پیش‌بینی بازار سهام، وضع اقتصادی


ولی چرا اینطوریه؟ اصلا این چیزی که ما بهش می‌گیم آب‌وهوا و می‌آیم پیش‌بینیش می‌کنیم چرا انقدر قابل پیش‌بینی می‌شه وقتی از یه حدی طولانی‌تر بهش نگاه می‌کنیم دورتر رو بهش نگاه می‌کنیم این آب‌وهوا چیه؟


آب‌وهوا ترکیب عوامل مختلفیه که اینا رو همدیگه اثر می‌ذارن چند جانبه رو هم اثر می‌ذارن یعنی یه عاملی یه خرده تغییر کنه بقیه چیزها رو هم ممکنه تغییر بده


و بعد تغییر اون بقیه چیزها ممکنه اون عامل اولیه رو هم تغییر بدن و همین‌طوری سر قصه رو بگیر برو تا آخر یعنی این چرخه رفت‌وبرگشت اثرگذاری معلوم نیست به کجا می‌رسه


معلوم نیست چه اتفاقی رو تو سیستم درست می‌کنه اینطوریه که بهش می‌گیم سیستم پیچیده خیلی خیلی دم دستی اینطوری می‌فهمیم سیستم پیچیده رو واسه همین می‌شه که می‌گیم روند تغییراتش


از قبل قابل پیش‌بینی نیست مخصوصا در بلند مدت اگر می‌خوایم ببینیم در آینده چه اتفاقی می‌افته واقعا باید صبر کنیم ببینیم که نتیجه این تعامل‌های درهم‌پیچیده چی می‌شه


اینم چیزی نیست که ما همیشه می‌دونستیم ما واقعا یه زمانی فکر می‌کردیم که دنیا مثل ساعت کار می‌کنه اگر وضع دنیا رو در این لحظه بتونیم بفهمیم و بدونیم دیگه بقیه آینده رو هم می‌تونیم پیش‌بینی کنیم


اما هرچی علم پیشرفت کرد هرچی جلو رفتیم فهمیدیم که از این خبرا نیست تصویر جهان به عنوان یک ساعت تصویر درستی نیست می‌گه به جای ساعت می‌تونی در مقابلش از تشبیه ابر استفاده کنی


ابر چطوری درست می‌شه؟ بخار آب جمع می‌شه حول ذرات گرد و غبار و مثلا ابر درست می‌شه تو کتاب علوم اینطوری خوندیم دیگه خیلی هم ساده و سرراسته همه ابرای دنیا هم همین‌طوری درست می‌شن


اما چی می‌شه که این ابره دقیقا این شکلی می‌شه؟ اینجاست که قصه پیچیدگیش معلوم می‌شه همه اون روابط رفت‌وبرگشتی و روابط پیچیده بین ذره‌های آب


اون وقت می‌بینیم که مدل‌های ما چقدر چقدر حساسن نسبت به تغییرای خیلی خیلی جزئی توی سیستم پیچیده‌ای مثل ابر یه متغیر رو اگه بذارید ۲/۳


و نمودارای تغییراش رو بکشی یه مسیری بهت می‌ده فرض کن بعد اینو بذاری به جای ۲/۳، ۲/۳۳۴ نموداره عوض می‌شه اولاش هم‌مسیر با همون نمودار قبلیه‌ست ولی یه خرده می‌آی جلوتر ازش جدا می‌شه


باز اگه دقت رو بیشتر کنی می‌بینی همین اتفاق می‌افته و ته نداره این اینطوری نیست که اگه یه روزی برسیم به یه دقت خاصی در اندازه‌گیری دیگه مسئله پیش‌بینی کردن آینده سیستم حل شده باشه


هر چقدر هم ما دقیق‌تر بشیم آره پیش‌بینی آینده نزدیک رو بهتر می‌تونیم بکنیم ولی آینده یه خرده دورتر و آینده خیلی دورتر دیگه قابل پیش‌بینی نیست


باز دیگه از یه جایی به بعد آینده قابل پیش‌بینی نیست همه سیستم‌های پیچیده این ویژگی رو دارن امروز ما اینو می‌دونیم که سیستمای زیست‌شناختی هم همین‌طورن


سیستم‌های اقتصادی و اجتماعی و سیاسی هم این ویژگی رو دارن یه نکته‌ای ما داریم درباره این صحبت می‌کنیم که پیش‌بینی‌ها رو می‌خوایم بریم ارزیابی کنیم ببینیم درستن یا غلطن یه قدم ابتدایی اینه که


اون پیش‌بینیه اصلا یه طوری باشه که بشه رفت و ارزیابیش کرد بعضی پیش‌بینی‌ها رو حتی بعد از این‌که اتفاقه می‌افته هم حتی بعد از این‌که اون زمانش می‌گذره هم


نمی‌شه درست فهمید که حالا ایشون پیش‌بینیش درست بود یا غلط بود چون پیش‌بینیه روشن و دقیق نیست چند تا مثال مهم رو کتاب بررسی می‌کنه می‌گه پیش‌بینی‌ها در نظر اول مثلا درست به نظر می‌آن


یا در نظر اول غلط به نظر می‌آن بعد که می‌ره جلوتر می‌فهمی که همچین خیلی هم مطمئن نمی‌شه بود اصلا یه طوری بعضی وقتا اینا بیان شدن که نمی‌شه درست ارزیابی‌شون کرد و این خودش یکی از مشکل‌های اصلیه


پیش‌بینی‌ای که نتونی بعدا درست و غلطش رو بررسی کنی اصلا به چه دردت می‌خوره؟ اینو مایی که داریم پیش‌بینی‌ها رو گوش می‌کنیم و می‌خونیم و می‌بینیم خیلی باید بهش حساس باشیم اونایی هم که این حرفا رو می‌زنن پیش‌بینی می‌کنن


باید اینو بدونن و رعایت کنن یک ماجرایی تعریف می‌کنه می‌گه درباره کوبا داشتن گزارش می‌دادن به رئیس‌جمهور آمریکا نهادهای امنیتی که اون موقعی که می‌خواستن به خلیج خوک‌ها حمله کنن


نوشته بود توش که حمله به خلیج خوک‌ها شانس خوبی داره برای موفقیت Fair chance داره بعد اینا رفتن و عملیات رو انجام دادن و همون‌طوری که می‌دونیم عملیات هم شکست خورد و بعد داشتن فکر می‌کردن که خب چی شد که ما شکست خوردیم؟


چی شد که اصلا تصمیم گرفتیم این حمله رو انجام بدیم عملیات رو انجام بدیم رفتن گزارشه رو باز کردن نگاه کردن دیدن زبان این گزارش دقیق نیست یعنی چی این عملیاته شانس خوبی برای موفقیت داره؟


یعنی چی شانس خوب؟ هه اونی که می‌خواد تصمیم بگیره بر اساس این چه دیدی می‌گیره از شانس خوب؟ البته اینطوری نبود که بگی مشکل رو شناسایی کردن حلش هم کردن بعدا به عراق هم که حمله کرد آمریکا باز دوباره همین بود


تحلیل نهادهای امنیتی اطلاعاتی آمریکا این بود که صدام سلاح‌های کشتار جمعی داره بعد حمله کردن دیدن نه از این خبرا نبوده و نیست اونجا هم رفتن گزارش‌های امنیتی رو دیدن


دیدن زبان غیردقیقه احتمال فلان چیز بالاست فلان چیز محتمل است فلان چیز احتمال اندکی دارد و هیچ‌کی هم نمی‌تونه دقیقا فرق اینا رو بگه


بگه احتمال بالا یعنی چقدر؟ احتمال اندکی یعنی چقدر؟ محتمل است فرقش با این چیه؟ کم‌کم کم‌کم کتاب می‌گه که این زبان جایگزین شد بعدا توی گزارش‌های امنیتی اطلاعاتی


با زبانی که توش عدد و رقم هست توی پیش‌بینی‌ها چون اون وقت می‌شه مقایسه کرد تو ذهن کسی که دریافت می‌کنه می‌خونه تصمیم می‌خواد بگیره اینا می‌شه یک معیار مقایسه‌ای این حکایت رو واسه چی گفتیم؟


گفتیم که بدونیم پیش‌بینی اصلا وقتی پیش‌بینیه که روشن باشه و دقیق باشه محدوده زمانیش معلوم باشه شرایط پیش‌بینی دقیق مشخص شده باشه وگرنه کلی‌گویی و حرف‌هایی که به درد تلویزیون می‌خوره


چون هرجاش رو بگیری از یه طرف دیگه‌ش بعدا یارو در می‌ره اینا به درد من و شما اگر دنبال مطلب هستیم نمی‌خوره اینا واسه همین خوبه که آنتن رو باهاش پر کنن یه چیز دیگر رو هم باید بگیم چون اینم باز کمکیه


گفتیم درباره دقت پیش‌بینی اینم مهمه که دقت پیش‌بینی رو چطوری اندازه می‌گیرن این یه چیزیه که ذهن تربیت‌نشده ذهنی که با آمار و عدد تربیت نشده ممکنه واقعا درک درستی ازش نداشته باشه


تو هواشناسی ممکنه تو گزارش هواشناسی همه بشنویم یا بخونیم که فردا به احتمال ۷۰ درصد بارندگی داریم اینو چطوری باید بفهمیم که دقیقه، چقدر دقیقه؟ اگه فردا بارون بیاد خب ۷۰ درصده اتفاق افتاده


اگر نیاد یعنی ۳۰ درصده اتفاق افتاده ولی یعنی چی؟ وقتی می‌گیم ۷۰ درصد احتمال بارندگیه یعنی ۳۰ درصد هم احتمال هست که نیاد دیگه پس برای این‌که شما این پیش‌بینی رو دقتش رو ارزیابی کنی


نمی‌تونی فردا هوا رو نگاه کنی بگی خب نه امروز بارون نیومد پس این پیش‌بینی غلط بود ۳۰ درصد هم احتمال بارون نیومدن بود یا اگه اومد نمی‌تونی بگی درست بود چون ۳۰ درصد هم احتمال بارون نیومدن بود پس چطوری می‌تونیم بفهمیم؟


چطوری دقت این پیش‌بینی رو می‌شه اندازه گرفت؟ در دنیای واقعی در دنیای خیالی که خب می‌شه مثلا چه می‌دونم زمان رو ببری عقب ها ببینی بارون می‌آد یا نه بعد دوباره بزنی عقب دوباره پیش‌بینی کنی ببینی بارون می‌آد یا نه


اختراع نمی‌کنه این چیزا رو طبعا ابداعات خودش نیست اون موقع سیستم مالی سیستم بانکی بریتانیا داره با همین روال کار می‌کنه همیلتون اون رو داره می‌بینه می‌بینه که بریتانیا اینطوری داره هزینه‌های جنگ‌هاش رو می‌ده تو همین سال‌های شروع انقلاب آمریکا


کتاب ثروت ملل رو آدام اسمیت نوشته بازار آزاد و تجارت بین کشورها و یه بخشی از ایده‌های اقتصادی همیلتون همون‌قدر داغ و تازه از اسمیت گرفته شده اسمیت هم متفکر اسکاتلندیه


همیلتون هم گفتم حالا رگ و ریشه اسکاتلندی داره اینو می‌آره یه خرده با شرایط کشور جوان و نوپایی که آمریکا می‌خواد بشه منطبقش می‌کنه مثلا اسمیت هیچ دخالتی از دولت رو نمی‌خواد


یعنی سیاست‌ها و مقررات حمایتی دولت رو هم باهاش مخالفه از تجارت آزاد صحبت می‌کنه حداقل دخالت دولت در اقتصاد همیلتون ولی می‌گه آمریکا که یه کشور جوونی خواهد بود و


فعلا هم عمدتا کشاورزیه و باید صنعتی بشه برسه به جایگاه کشورهای درجه یک نیاز داره به یه سرمایه‌گذاری روی زیرساخت و این‌ها برای این‌که اون پایگاه صنعتیش قوی بشه دولت باید وارد بشه


باید بیاد تعرفه بذاره از این صنایع نوپایی که می‌خوان درست بشن محافظت بکنه در برابر رقابت خارجی مشوق تعریف بکنه که تولید مثلا تحریک بشه ایده داره یه خرده متفاوت از حتی آدام اسمیت


ولی ایده داره ایده‌ای که ریشه‌ش در متفکرین عصر روشنگریه یا همون داستانی که می‌گم درباره اوراق قرضه دولتی و این‌ها می‌گه که می‌گه اگه مثلا مردم به دولت اعتماد کنن دولت می‌تونه اوراق قرضه بفروشه و


پول جمع کنه و از این بدهی‌ها استفاده کنه برای تامین مالی پروژه‌هاش و اینا این ایده رو باز از خودش نمی‌آره از طنین ایده‌های دیوید هیوم رو درباره اعتبار عمومی می‌شه توی این ایده‌هاش دید


ایده‌ش رو البته اونجا می‌گه می‌نویسه سال‌های بعد می‌بینیم مدام پخته می‌کنه پخته می‌کنه سال‌ها بعد که داره سیاست‌های اقتصادی دولت واشنگتن رو ترسیم می‌کنه یک مکانیزم‌هایی توش می‌بینه که


مثلا اون ایده‌ها حالا اجرایی‌تر هم باشه ولی نکته اینه که آدمایی مثل هیوم آدمایی مثل آدم اسمیت اینا اقتصاددان‌های عصر روشنگری‌ان یا متفکران عصر روشنگری‌ان که ایده‌هاشون روی همیلتون اثر می‌گذاره


قبلا هم دیدیم که چطوری انقلاب آمریکا ایده‌های شکل‌دهنده آمریکا با الهام از فیلسوفان عصر روشنگری داره پرداخته می‌شه از جان لاک، از روسو از مونتسکیو، از ولتر


چطوری اینا روی نگاه و فهم پدران بنیان‌گذار آمریکا اثر گذاشته بودن اصلا استقلال آمریکا رو داشتن روی این ایده‌ها می‌ساختن اینجا هم اثر اقتصادیش رو داریم می‌بینیم تمرکز همیلتون بیشتر روی توسعه اقتصادی و قدرت ملی و ایناست


بنیان‌گذارایی مثل جفرسون یا مثلا توماس پین و اینا روی آزادی فردی و فلسفه سیاسی و این‌ها خیلی وقتا هم تو ویدیوهای خودمون هم بوده دیگه وقتی می‌خوایم مقایسه بکنیم که آمریکا چه جور ایده‌هایی با هم در تقابل بودن


که آمریکا اون وسط ساخته شد ایده‌های جفرسونی می‌گیم ایده‌های همیلتونی می‌گیم اصلا از تقابل این‌ها می‌شه فهمید فاز اون موقع چی بود جفرسون آمریکا رو کشاورزی می‌خواست جفرسون خودش از ویرجینیای جنوب بود


آمریکا رو کشاورزی می‌خواست با دولت کوچیک دولت مرکزی کوچیک اختیار زیاد برای ایالت‌ها همیلتون آمریکا رو صنعتی می‌خواست با دولت مرکزی مقتدر بزرگ


یه کلیت یکپارچه و منسجم و همگنی نیست وجه اشتراک با هم دارن وجه تمایز زیادی هم دارن در دنیای واقعی وقتی می‌خواد ایده‌ها اجرا بشه یه ورژنش می‌شه آمریکا جفرسونی


یه ورژنش می‌شه آمریکای همیلتونی خلاصه ولی اولین نشونه‌های فکر کردن و تصویرای آمریکایی همیلتونی تو همین نامه‌هایی هست که داره در دوران جنگ می‌نویسه به سرپرست امور مالی در کنگره


روی تایم‌لاین زندگیش کجاییم؟ الان که داریم این حرفا رو می‌زنیم اینجا هستیم گفتیم از دستیاری واشنگتن استعفا داده و هنوز عازم عملیات محاصره یورک تاون نشده این نقطه برجسته بعدیه توی زندگی همیلتون


همچنان بیرون ارتشه تا می‌رسیم به یه نقطه مهمی در جنگ محاصره یورک تاون از نقاط مهم جنگ‌های استقلاله قطعا از مهم‌ترین نقاط زندگی همیلتونه بریتانیایی‌ها رفتن شهر یورک تاون رو گرفتن


نیروهای واشنگتن اومدن که با کمک فرانسوی‌ها برن هر کدوم‌شون یکی از استحکامات اونجا رو بگیرن بریتانیا رو بیرون کنن اینا اینجا یه جاییه که این ول‌نکنی و پافشاری همیلتون بالاخره جواب می‌ده


و واشنگتن می‌کنتش فرمانده دنبال یه آدم قابل اعتماد و توانمندی می‌گرده می‌ده دست همیلتون و این هم می‌درخشه در یک حمله غافل‌گیرکننده‌ای در شرایطی که خودش داره دلاورانه جلوتر از سربازاش می‌ره و


یعنی پیروزی دیگه دور از دسترس نیست چون با این پیروزی جنگ تموم نمی‌شه این یک نبردی بوده پیروزی در یک نبردی بوده ولی خیلی موثره از دست دادن یورک تاون برای بریتانیایی‌ها ضربه سهمگینیه


و برای آمریکایی‌ها یک نقطه عطف مهمه برای استقلال‌خواهان و مبارزین جنگ‌های استقلال اثرش رو توی انگلیس کجا می‌بینیم؟ این باعث می‌شه فشار پارلمان انگلیس و مردم بریتانیا


برای تمام کردن جنگ انقدر زیاد بشه که دولت استعفا بده دولت بریتانیا استعفا بده دولت جدیدی بیاد که بگه ما آماده‌ایم برای این‌که مذاکرات صلح رو شروع کنیم


یه زوم اوتی بکنیم ببینیم کجای تاریخیم به‌خاطر این‌که این جمله‌ای که من الان گفتم اینو به نظرم خوبه یه خرده بهش فکر کنیم تو بستر تاریخی ببینیم گفتم بزرگترین قدرت اون موقع دنیا داره اون طرف اقیانوس می‌جنگه


شرایط جنگ یه طوری پیش می‌ره یه نبردی رو مثلا از دست می‌دن می‌بازن یا هرچی فشار افکار عمومی باعث می‌شه دولت بریتانیا عوض بشه دولت جدیدی بیاد که سیاستی داشته باشه همراه‌تر با نظر اون موقع مردم


و در نتیجه بریتانیا آماده‌تر بشه که با این واقعیت کنار بیاد که آمریکا دیگه ممکنه مال ما نباشه ۱۷۸۲ ایم در ایران اون روز کریم‌خان شاه بوده مرده غافل‌گیری هم نمرده


بعدش طبق معمول بحران جانشینی و خلاء قدرت و جنگ داخلیه تا نهایتا قاجارها بیان ده سال بعد سلسله جدیدی رو شروع کنن در اروپا هم اوضاع خیلی بهتر نیست


بریتانیا استثنائه که پادشاهیش مشروطه‌ست و دولت و پارلمان و اینا داره فرانسه هنوز تو فاز قبل از انقلابه نارضایتی اقتصادی و سیاسی زیاده و کار هفت سال بعدش می‌رسه یه جایی که پادشاه رو گردن می‌زنن


سمت آلمان امروز امپراتوری مقدس روم و اینا رقابت بین اتریش هابسبورگه که می‌خواد حالا یه اصطلاحاتی و اینا بکنه خودش رو قوی نگه داره و پروسی که داره با فردریک


فردریک بزرگ خودش رو قوی‌تر و ترسناک‌تر می‌کنه روسیه هم داره دوره قدرتمندی رو می‌گذرونه از پادشاهان روشنگر روشن ضمیر داره کاترین کبیر رو داره نفوذش رو داره اون دوره در کریمه زیاد می‌کنه


در اروپای شرقی زیاد می‌کنه ایده‌های روشنگری رو سبک سنگین می‌کنه ببینه چطوری کدوماش رو می‌شه تو روسیه ازشون استفاده کرد یه همچین وضعیتی داره ولی خلاصه وقتی که می‌گم در بریتانیا مثلا دولت استعفا داد


اینطوری نیست که فکر کنیم اروپا همه‌ش اینطوریه اروپا اینطوری نیست اروپا وضعش اینه که گفتم هند که دیگه قدرت مرکزی هم نداره و بعد از حمله‌های نادر دیگه تیکه‌تیکه‌ست کم‌کم آماده‌ست استعمارگران اروپایی دارن تسلط‌شون رو روش زیاد می‌کنن


چین شاید تنها قدرت بزرگی باشه که اون موقع در آرامش و ثباته اوج قدرت امپراتوری چین نمی‌ذاره اروپایی‌ها برن تو بسته بنادر رو یه دونه گوانگ‌ژو رو باز کرده اونجا می‌تونن تجارت بکنن


زورش هنوز انقدری هست که توتر راه‌شون نده بیان و البته می‌دونیم این وضع اینطوری نمی‌مونه کمتر از نیم‌قرن بعد بریتانیا هم بر هند کامل مسلط می‌شه و هم با جنگ‌های تریاک چین رو بیچاره می‌کنه


که داستانش رو قبلا تعریف کردیم الان ولی در ۱۷۸۲ چین رو هنوز روش چینی‌ها کنترل دارن زوم اوت تمام برگردیم دوباره زوم‌این کنیم روی همیلتون


و روی جنگ‌های داخلی آمریکا این نبرد یورک تاون که تموم شد همیلتون همچی انگار خیالش راحت شد یونیفرم رو درآورد آویزون کرد و برگشت سر زندگیش و مشغول شد به تحصیل حقوق


تا جنگ تمام شه و مذاکرات صلح شروع شه و به نتیجه برسه همیلتون هم درسش رو تموم کرده بود شروع کرده بود به وکالت انگار حواسش جمع بود فهمیده بود که کار تمومه


این جنگ رو پیروز خواهند شد اون خواسته اولیه‌شون که استقلال از بریتانیاست محقق می‌شه روی تایم‌لاین هم ببینیم مشخصه یه سال مونده هنوز به پایان جنگ‌ها ولی الان که ما می‌بینیم می‌بینیم که خب تو سرازیری بود و


همیلتون هم اون موقع کار رو تموم شده دید فکر کرد جنگ دیگه کمرش شکسته نتیجه معلومه باید به فکر فردای بعد از جنگ بود و ساختن کشور جدید کشوری که توش همه این ۱۳ تا مستعمره‌نشین


۱۳ تا ایالت بعدی متحد بشن تحت حکومت یک نفر و تو این تصویری که از آمریکای فرداش داشت تصور می‌کرد یه نقشی هم برای خودش در نظر گرفت


و رفت دنبال این‌که خودش رو برای اون نقشه و اون جایگاهه ورزیده و آماده بکنه برای همین هم رفت حقوق خوند رفت شروع کرد وکالت کردن و همین جاها هم با ایشون آشنا شد


با همون آدمی که سال‌ها بعد به تیرش کشته شد از همین جا بارها و بارها روبه‌روی هم بودن به عنوان وکیل هر دو وکیل بودن بر و همیلتون در مقابل هم قرار گرفتن


بارها و بارها در پرونده‌های مختلف هر دو وکلای برجسته و از دو راه متفاوت رسیده بودن به اینجا همیلتون رو گفتم بی‌کس و کار و بلندپرواز جون کنده بود خودش رو رسونده بود اینجا این آقای بور یا بر قشنگ نقطه مقابل


نازپرورده و خانواده مرفه از اول هم به دلیل جایگاه خانوادگیش و حمایت اجتماعی و اینا آمده بود بالا همیلتون می‌گن این رو کسی می‌دید که زحمتی نکشیده واسه این چیزایی که داره


همین امتیازات رو باهاش به دنیا اومده بود در حالی که همیلتون خب اصلا اصلا اینطوری نبود و سوال اینه که چی بود که این رو ممکن کرده بود چی بود کمک کرده بود همیلتون برسه به اینجا؟ از نگاه همیلتون این آمریکا بود


که فرصت همچین تغییری رو بهش داده بود و البته جنگ آمریکا در واقع آمریکای قبل از آمریکا شدن خلاصه با این وکالت‌ها و اینا همیلتون کم‌کم معروف شد با فرماندهی در جنگ و


بعدش هم پرونده‌های وکالتی توی نیویورک یه شهرتی به هم زد شد نماینده نیویورک در کنگره قاره‌ای کنگره‌ای که خیلی کارای مهمی باید بکنه برای مسئله‌های مهمی باید راه‌حل پیدا کنه


مسئله‌ها یکیش مثلا شرایط صلح با بریتانیاست یکیش روابط دیپلماتیکه با اروپاست یکیش وضعیت مالیاته تنظیم روابط تجاری بین ایالت‌هاست روابط تجاری ایالت‌ها و کشورای دیگه‌ست


مسئله بدهی‌های جنگ، مشکلات مالی و در واقع تدوین یک نظام مالی برای آمریکای بعد از استقلال این مسئله‌ای بود که همیلتون می‌خواست بره سر وقتش


و ایده هم براش داشت گفتم دولت مرکزی قوی از اون شب‌های تیره و تار جنگ که در اومده بودن بلندترین صدایی که از تشکیل یک دولت مرکزی قوی متمرکز


صحبت می‌کرد همیلتون بود راه‌حلش برای مشکلات مالی هم از همین مسیر دولت قوی می‌گذشت توی کنگره از همین دفاع می‌کرد برای جامعه درباره این مقاله می‌نوشت توضیح می‌داد که همراهش بکنه با اون ایده‌ای که در سرش داره


و این کار طول کشید این یه یادآوری اینجا بکنم یادآوری بیشتر از همه به خودمه واقعا یه وقتایی ما یادمون می‌ره که بین تموم شدن جنگ و شروع شدن آمریکای واحد سال‌ها فاصله‌ست


بین اعلامیه استقلال آمریکا و قانون اساسی ۱۳ سال فاصله‌ست اعلامیه استقلال آمریکا ایالات متحده آمریکا درست نمی‌کنه یه کنفدراسیونی درست می‌کنه از ایالت‌هایی که حالا از بریتانیا مستقلن


۱۳ سال بعده که قانون اساسی امضا می‌شه دولت مرکزی منسجم می‌آد بعد جنگ اینا ۱۳ تا مستعمره گفتم فقط زیر نظر بریتانیا نیست و هر کدوم رفتن جدا دارن با کشورای دیگه صحبت می‌کنن برای تجارت


و موفق هم نمی‌شن قانع‌شون کنن چون اصلا اینا نمی‌دونن کی نماینده کیه اصلا چند سال بعده که می‌رسن به کنوانسیون فیلادلفیا و نماینده ایالت‌ها جمع می‌شن و اونجا بحث این می‌شه که دیگه دولت مرکزی و ملت بدون ملیت نمی‌شه


Nation without nationality نمی‌شه و این حرف‌های همیلتون و همیلتونی‌هایی که معروف می‌شن به فدرالیست‌ها حالا همیلتون اون موقع اولش هنوز در سطح ملی کسی نیست تو نیویورک یه شهرت و نفوذی داره


ولی بقیه نه می‌شناسنش نه هیچی ولی ایده‌هایی داره که می‌خواد برسونه به ایالت‌های دیگه از همه مهم‌تر همین ایده یک دولت فدرال قوی اینه که با دو تا دیگه از خوبای روزگار


مدیسون و جان جی این درشت‌های اون موقع که هم‌فکرش بودن جمع می‌شن شروع می‌کنن با هم کار کردن که این ایده‌ها رو جا بندازن یک اتحاد فکری اختلاف هم البته با هم دارن


توی ۸ ماه ۱۳۰- ۴۰ هزار کلمه می‌نویسه ۵۲ تا مقاله می‌نویسه هر چهار روز یه مقاله می‌نویسه دل‌نوشته و اینا نمی‌نویسه تو هر کدومش یه حرف تازه‌ای داره می‌زنه در دفاع از ایده‌ش


که این Articles of Confederation، اصول کنفدراسیون اینا چرا کافی نیست برای این‌که یک کشور در حال رشد و متنوعی مثل آمریکای اون روز رو بشه باهاش اداره کرد کنفدراسیون چرا نمی‌تونه


ناکافیه برای این‌که منافع مشترک ایالت‌ها رو مدیریت کنه چرا لازمه ما یه مدیر اجرایی قوی و پر انرژی داشته باشیم که بتونه این اتحاده رو پیش ببره بعد حالا اگه مدیر اینطوری داشته باشیم


چه کار می‌کنیم که این استبدادی نشه تفکیک قوا می‌کنیم قوه قضاییه، قوه مقننه محدودیت روی قدرت قوه اجرایی این جلوی استبداد رو می‌گیره قوه قضاییه مستقله از دولت


اینا مقاله‌های خیلی مهمیه معروف شد به Federalist Papers مقاله‌های فدرالیست در دفاع از تصویب قانون اساسی تشکیل کشور واحد و متحد و توی هر مقاله‌ای یک نگرانی رو


یک نقدی رو دارن جواب می‌دن نویسنده‌ها بیش از همه همیلتون خودش هم داره کار می‌کنه یعنی همون‌طوری که گفتم تو جنگ وقتی فرمانده شد تو اون یورک تاون یه عملیاتی رو تعریف کرد خودش در خط مقدم


همه توانش رو گذاشت نیروها رو بسیج کرد دنبال خودش در مسیر هدف و موفق شد اینجا هم تعهد و تفکر استراتژیک و توانایی‌هاش در جمع کردن دیگران حول یک هدف مشترک و اینا


اینا کمکش می‌کنه و نهایتا در ۱۷۸۸ قانون تصویب می‌شه ۵ سال بعد از پایان جنگ‌های استقلال در شرایطی که نویسنده اصلی اعلامیه استقلال


جفرسون اصلا نیست دیگه در آمریکا فرانسه‌ست و داره از دور می‌بینه اتفاقات رو این کشور داره پایه‌هاش این شکلی گذاشته می‌شه و ساخته می‌شه حالا قدرت مرکزی رو فرض کن درست کردیم و اینا


خب کیو بشونیم اون بالا؟ همیلتون فکر می‌کرد هیچ‌کی بهتر از واشنگتن نیست همه قبولش دارن قهرمان جنگه نماد ثبات و وحدت ملیه برای همینم دوباره فقط اینطوری نیست که بگه من اینطوری فکر می‌کنم


تمام ثمره اون زحمات و رنجی که کشیدیم تو جنگ از دست می‌ره نامه می‌نویسه به واشنگتن نه یه نامه، نه دو نامه، نه یه سال، نه دو سال هفت سال نامه می‌نویسه ۷ سال، ۸ سال نامه می‌نویسه


همون موقعی که داره تصویر آمریکا رو می‌سازه صندلی ریاستش رو گذاشته توی ذهن خودش کنار برای جورج واشنگتن و سعی می‌کنه که همراهش کنه با خودش سعی می‌کنه همراهش کنه با ایده اول


اتحاد ایالت‌ها بعد با ایده این‌که یه نفر باید اون بالا بشینه و بعد با این‌که خودت هستی که باید بری اون بالا بشینی می‌دونه هم که چقدر همراهی واشنگتن و اینا اثرگذاره هی می‌نویسه براش


براش می‌نویسه که نیای این تاروپود اتحادیه انقدری ضعیفه انقدری شکننده‌ست اگه نیای پاره می‌شه اگه دولت قوی نداشته باشیم همه چی به هم می‌ریزه خون فرزندان این ملت هدر می‌ره


تویی که می‌تونی ما رو نجات بدی اگر نیای ما رفتیم در این برهه حساس کنونی آبرو و شخصیت توئه که می‌تونه ما رو نجات بده اینا تیکه‌تیکه‌های نامه‌هاشه ها بدون تو نمی‌شه، موفق نمی‌شیم سنگ بنا تویی


اینا عبارت‌هاییه که ما از لای چندین نامه‌ش دونه‌دونه درآوردیم شبیه‌ش واقعا زیاده پیشنهاد هم می‌کنیم بخونید چند تا از نامه‌هاش رو حداقل بخونید انگلیسیش هم اگه سخت‌تونه با همین ChatGPT، ترنسلیتری با یه چیزی بخونید خیلی جالبه


تعریف کردن هم واقعا حق مطلب رو به جا نمی‌آره خود نامه‌ها حجم‌شون لحن‌شون اینا نشون می‌ده که وقتی یه چیزی رو می‌خواست چطوری بهش می‌چسبید تمام توانش رو می‌ذاشت براش


تنها نبود، در متقاعد کردن واشنگتن تنها آدم نبود ولی نقش خیلی پررنگ و اثرگذاری داشت و موفق هم شد بعد از این‌که قانون اساسی تصویب شد و اینا اولین دولت آمریکا رو جورج واشنگتن تشکیل داد


و همیلتون رو هم برد تو کابینه گذاشت وزیر خزانه‌داری Secretary of the Treasury اولین خزانه‌دار کل فکر کنم خزانه‌دار کل می‌شه دیگه اولین وزیر خزانه‌داری آمریکا


که مواجه می‌شه با همون مسئله‌هایی که دوست داره حلش کنه باید می‌رفت سراغ اون مسئله مهم و راست کار همیلتون مدیریت بدهی‌ها برای این‌که جنگ رو ببرن کلی پول قرض گرفته بودن


مخصوصا از فرانسه هم بدهی خارجی دارن هم بدهی داخلی دارن مدیریت این بدهی‌ها یه مسئله‌ایه روی میز دولت نوپا مسئول این بدهی‌ها کیه؟ وقتی ایالت‌ها با هم متحد بشن یه کشوری درست کنن با یه دولت مرکزی


حالا این بدهی‌ها رو که دونه‌دونه رفتن پول‌هایی که قرض گرفتن اینا رو کی باید بده؟ همیلتون از زمان جنگ داشت به همین مسئله فکر می‌کرد و می‌نوشت حالا چه اون وامی که خود دولت فدرال یه سری وامی رفته برای تدارکات نظامی و دستمزد سربازا و اینا گرفته


ولی یه سری بدهی هم هست که هر ایالتی رفته گرفته یه ایالتی بیشتر گرفته یکی کمتر گرفته همیلتون اینو یه فرصتی می‌دید برای این‌که دولت مرکزی رو تقویت بکنه می‌گفت همه اینا رو جمع می‌کنیم دولت فدرال بدهی‌های ایالت‌ها رو بپردازه


در یک بدهی ملی تجمع کنیم اینا رو دولت قوی‌تر می‌شه اینطوری بدهی ملی اگر زیاد نباشه کنترل شده باشه مثل یه نعمتیه برای اتحاد ما مخالفین می‌گفتن که مثلا بعضیا می‌گفتن ایالت ما بدهی نداره


ما بدهی‌مون رو دادیم یا کمتر از بقیه بدهی داریم چرا باید بدهی بقیه رو ما بدیم ویرجینیا، کارولینای جنوبی، ماساچوست اینا می‌گفتن که ما بدهی دادیم و بدهی خاصی نداریم که ویرجینیا نماینده‌ش کی بود؟ مدیسون


یک مصالحه‌ای کردن بین مدیسون و همیلتون سر یه چیزی که اون یه چیز دیگه هم بگم چی بود دیگه این بود که پایتخت کجا باشه سر این‌که پایتخت کجا باشه و اینا اینا یه امتیازی دادن به جنوب


امتیاز پایتخت رو دادن امتیاز تشکیل بانک ملی و تجمیع بدهی‌ها رو گرفتن به جاش همیلتون یعنی گرفت و اینطوری که نگاه بکنی همیلتون آمریکا رو روی بدهی‌های اقتصادی


بدهی‌های مالیش متحدش کرد کلید اتحاد سیاسی اتحاد اقتصادی بود از نظر همیلتون و اینطوری سیاست‌هاش رو پیش برد برای ساخت آمریکایی که تصور می‌کرد و توی همین مسیر اوراق قرضه دولتی رو هم راه انداخت


به‌خاطر این‌که یه فرصتی درست کرد واسه یه سری دلال یه سری تاجر یه سری که موقعیت‌شون از نظر مالی سفت‌تر بود این اوراق رو می‌رفتن از مردم دوباره می‌خریدن چون یکی از دولت اینو می‌گرفت بعد چند سال پول لازم می‌شد


دولت هم می‌گفت من نمی‌تونم فعلا پولی بهت برگردونم این وسط یکی می‌رفت و این اوراق رو می‌خرید توی بازار آزاد اولین جایی که این اتفاق توش زیاد افتاد یه مکانی براش پیدا شد یه کافه‌ای بود در وال‌استریت


که با کمی اغراق می‌شه گفت که اولین خانه بورس نیویورک بود حالا می‌گم با خیلی تسامح دیگه روی همین حساب هم می‌گن که بنیان‌گذار وال‌استریت همیلتون بود


پدر وال‌استریت همیلتون بود انقدر که نقش پررنگی داشت در توسعه سیستم مالی و همچنین راه افتادن یه همچین بازاری چیز دیگری که پیش برد اون ایده بانک فدرال با الگوی بانک انگلیس


اینم قرار بود ۲۰ درصدش دست دولت باشه بقیه‌ش دست سهامدارا و سرمایه‌گذارای خصوصی و اینا باشه این بانک هم یه بخش دیگه‌ای از پولی رو که دولت نیاز داشت قرار بود فراهم بکنه بهش بده اینم مخالف داشت


مثلا جفرسون تجربه بانک‌های بریتانیایی رو دیده بود می‌دونست اگه شما نتونی بدهیت رو به بانک بدی بانک می‌آد اموالت رو برمی‌داره جفرسون با این مخالف بود با قدرتی که این سیستم مالی برای دولت درست می‌کرد


توی جلسه‌های کنگره دو ماه بحث هست و بالا و پایین و اینا تا آخرش اینم تصویب شد و در نهایت اولین بانک ایالات متحده هم درست شد حتی بعضی از ایالت‌ها اون موقع پولای متفاوت داشتن


بعضیا پول اسپانیا استفاده می‌کردن بعضیا پول جای دیگه استفاده می‌کردن همیلتون رفت سراغ این‌که یه ضرابخونه‌ای درست بکنن واحد پولی مختص آمریکا درست بکنن تجارت بین ایالت‌ها یک سروسامونی پیدا کنه


تجارت با کشورای خارجی راحت‌تر بشه هویت ملی‌شون اینطوری یه خرده‌ای منسجم‌تر بشه و اینم موفق شد قانون ضرب سکه هم تصویب شد اینا کارهای مهم همیلتونه که داریم می‌گیم دیگه


مالیات ویسکی باز دوباره از ایده‌های همیلتون بود که اومد گرفتاری هم درست کرد ناآرامی هم درست کرد آخرش مجبور شد واشنگتن نیرو بفرسته برای سرکوبش ولی اونم باز دوباره از کارای همیلتون بود حمایت از صنعت و صنعتگرا و


تعرفه گذاشتن برای واردات و مشوق برای تولیدکننده‌ها گذاشتن و تشویق این‌که صنعتگرا از اروپا بیان توی آمریکا اینا هم باز از کارای همیلتون بود


این‌که یه سری کارخونه‌های تولید منسوجات و کاغذ و اینا بیان که وابستگیش به محصولات اروپایی کمتر بشه اصلا می‌گن انقلاب صنعتی آمریکا رو یا اومدن انقلاب صنعتی به آمریکا رو


اینطوری همیلتون ممکن کرد اینطوری کارخونه‌هایی که با این مشوق‌ها و این سیستم‌ها اومد توی آمریکا راه افتاد به‌خاطر سیاست‌های این بود فضای مناسب برای گسترش صنعت رو درست کرد


از ریخته‌گری و نساجی و تولید آهن اصلا آمریکای صنعتی خلاصه اینطوری درست شد اینا رو هم باز برای این‌که ببینیم چیکار کرده یه کار خیلی حالا به یه معنی ساده ولی یه کار مهمی که می‌شه کرد


اینه بری گزارش‌هایی رو که خودش نوشته بخونی یه گزارشی نوشته از مهم‌ترین سندهای اون موقع‌ست یه گزارشیه برای این‌که نماینده‌های کنگره رو قانع کنه که این ایده‌های اقتصادی و مالی و ایناش رو قبول بکنن یه چشم‌اندازی داره می‌ده که اینطوری می‌خوایم ایالات متحده رو تبدیل کنیم


به یک کشور صنعتی و خودکفا می‌گه کشاورزی نمی‌تونه تنهایی رشد این کشور رو تضمین بکنه کشاورزی برای این‌که تکمیل بشه ما رشد تولید صنعتی لازم داریم استقلال آمریکا از اینجا می‌آد


اصلا پایه‌های نظری سیاست‌های صنعتی آمریکا بعدا در قرن بعد ادامه پیدا کرد و اینا روی همین حرفا ساخته شده روی همین ایده‌های همیلتون ساخته شده همه توصیه‌هاش رو البته نپذیرفتن اون موقع


یه سری ایده‌هاییش رو قبول کردن یه سری‌هاش هم موند اما ایده‌هاییش که اجرا شد خیلی‌هاش اثر گذاشت روی آمریکا انقدر اثر گذاشت که قرن بیستم ۸۰ سال پیش ۹۰ سال پیش روزولت وقتی می‌خواست نیودیل رو بیاره اجرا بکنه


ارجاع دوباره به همیلتون می‌داد می‌گفتش که ایده‌های عمل‌گرایانه همیلتون خیلی بیشتر از ایده‌های آرمانی جفرسون به کار چالش‌های اقتصادی آمریکای قرن بیستم می‌آد آمریکای ۱۹۳۲ آمریکای درگیر رکود بزرگ


این خیلی چیز جالبیه فکر کن ۱۹۳۲ ۱۹۳۲ می‌شه اواخر دوره رضاشاه فکر کن در اواخر دوره رضاشاه دارن می‌گن که ایده‌ای که مال زمان مثلا کریم‌خان بود زمان فتحعلی‌شاه بود


اون ایده‌هه ایده خوبی بود از اون دارن الهام می‌گیرن خیلی حرفه نکته جالبی که داره اینه چه فرصتی فراهم کردن این بنیان‌گذاران ایده و خوش‌فکر آمریکا


تا دو قرن بعدش هم رئیس‌جمهور آمریکا برای این‌که طرحش رو ایده‌ش رو توضیح بده توجیه بکنه دوباره دست می‌کنه تو همون کشوئه از ایده‌های بنیان‌گذارا یه چیزی می‌تونه پیدا کنه که


حالا اگر هم بهش راه‌حل نمی‌ده بهش الهام بده برای راه‌حل اگر هم الهام‌بخش راه‌حل نیست بتونه روی اون یه چیزی سوار کنه که با مردم درباره‌ش صحبت کنه یه اعتمادی به این وجود داره برای کشوری که تاریخ عمیقی نداره


از یک اقتصاد کشاورزی به یک پاورهاوس صنعتی می‌شه چراغ راه برای عبور از یک بحرانی به بزرگی رکود دهه ۳۰ آمریکا ۱۹۳۰ آمریکا


این کارا رو داره خلاصه می‌کنه هملیتون در عرصه عمومی فعال و خوش‌ایده و این‌ها ولی در زندگی شخصی درگیر یک رابطه عاشقانه عجیبی می‌شه با یک خانم رابطه البته یک ساله


در زمانی هم که در جریانه مشکل خاصی برای همیلتون پیش نمی‌آد اما ۷ سال بعد رسوایی می‌شه رسوایی که تقریبا می‌گن پایان زندگی سیاسی همیلتون همین بود


به این حالا برمی‌گردیم همیلتون ۶ سال وزیر خزانه‌داری بود در کابینه واشنگتن دو سال آخر رو دیگه تو کابینه نموند کارایی رو که می‌خواست انجام بده انجام داده بود پایه سیستم مالی رو گذاشته بود زیر بار این فشاری که جفرسونیا بهش می‌آوردن


یه جنگ فرسایشی روانی و اینا بود مالی هم تحت فشار بود اومد بیرون برگشت نیویورک که مثلا بره کار وکالت کنه و یه پول بیشتری دربیاره واشنگتن هم اول مخالفت می‌کنه نهایتا استعفاش رو قبول می‌کنه و می‌ره


منتها نمی‌ره که بره واشنگتن وقتی می‌خواد سخنرانی خداحافظیش رو هم انجام بده یکی از کسایی که سخنرانی خداحافظی رو کمک می‌کنه بنویسن یه نکته جالب درباره همیلتون اینه که بعدش نمی‌ره برای ریاست‌جمهوری


اصلا اون سمتی نمی‌ره یا حالا موقعیتش رو برای خودش مناسب نمی‌بینه یا فکر می‌کنه که اون کاری که کرده مهم‌تره فکر می‌کنه نقش رئيس‌جمهور شاید اونقدری نیست شاید فکر می‌کنه بعد واشنگتن با اون شخصیتی که واشنگتن داره


هر کس دیگری بیاد بازی رو باخته نمی‌تونه مثل واشنگتن باشه با اون مقایسه می‌شه به اون محبوبیت نمی‌تونه برسه شاید هم بالاخره به ظرفیت خودش و وجهه بیرونی خودش آگاهه شخصیت محبوبی نیست همیلتون


بین سیاسی‌ها هم نیست بین هم‌حزبی‌هاش هم نیست خلاصه نمی‌ره کاندیدا نمی‌شه و از جان آدامز حمایت می‌کنه با این‌که حالا رابطه دوستانه‌ای هم خیلی باهاش ندارن فدرالیستائن اینا دیگه آمریکا از همون اول دو تا حزبه


فدرالیستائن و دموکرات ریپابلیکن‌ها هستن از اون حمایت می‌کنه می‌بینه اون شانسش بیشتره از اون حمایت می‌کنه اون می‌شه رئیس‌جمهور بعد از واشنگتن در مقابل جفرسون با این‌که فکر می‌کنه از نظر سیاسی آدم باثباتی نیست و


تا اون قصه اون رابطه‌ش با اون خانم ماریا دردسرساز می‌شه اینو روش دقیق بشیم یه خرده به‌خاطر این‌که یه وجه دیگری از شخصیت همیلتون رو توش می‌بینیم اینم ذهن آدم رو مشغول می‌کنه سال ۹۲ اومدن گفتن که


تخلف مالی شده توی وزارت خزانه‌داری یه بگیر و ببندی کردن و اینا یه بابایی رو گرفتن این توی جریان بازجویی‌ها و تحقیقات و اینا گفتش که بله این آقای الکساندر همیلتون هم پاش توی این پرونده ما گیره و اینا


ما با ایشون هم یه همکاری داشتیم ردش رو گرفتن دیدن بله همیلتون به این آقا پول داده منتها اصلا پول دولتی نداده پول‌های خزانه‌داری بهش نداده به عنوان وزیر بهش پول نداده


بهش Hush money داده بهش حق‌السکوت داده چرا حق‌السکوت داده؟ به‌خاطر این‌که ایشون شوهر اون خانم ماریا بوده اصلا انگار این زن و شوهره با همدیگه نقشه‌پقشه کشیده بودن


برن سراغ همیلتون اینو یه تیغی بزنن خانومه رفته بود بهش گفته بود که آره من شوهرم ولم کرده پول ندارم و فلانم و اینا همیلتون هم اول از در ترحم محبت کمک مالی بعد دیگه رابطه بیشتر می‌شه و


یک سالی هم ادامه داره بعد که تموم می‌شه شوهره می‌آد می‌گه این زن منه این همسر منه شما فلان کردی پول ندی می‌رم آبروت رو می‌برم رسانه‌ای می‌کنم ته قصه ۱۳۰۰ دلار


به پول امروز مثلا بین ۳۰ تا ۴۰ هزار دلار تقریبا حق‌السکوت می‌گیره از همیلتون اون موقع مثلا یه خونه کوچیک تو منهتن سه‌هزار دلار پنج‌هزار دلاره همیلتون پولایی رو که به این داده ثبت کرده بوده


نوشته بوده هم که این پولا رو از کجا آورده که به این داده برای همین معلوم بود که فساد مالی اینجا نکرده سند می‌بره که آقا من از پول دولت ندادم از اموال شخصی خودم دادم و پرونده‌هه بسته می‌شه همه مطلعین هم قول و قسم و امضا و همه چی


که آقا ماجرا همین جا خواهد موند منتها شش سال بعد وقتی که توی حزب اختلافات حزبی می‌شه و با جفرسونی‌ها اختلافات‌شون زیاد می‌شه و اینا جفرسونیا می‌آن از این اتهام فساد مالی که علیه‌ش بود


استفاده می‌کنن به عنوان یک سلاح سیاسی می‌گن آره این فدرالیست‌ها رو می‌بینی اینا منفعت‌طلبن اینا درگیر فسادن نمونه الکساندر همیلتون اینم سندش که ایشون وقتی وزیر خزانه‌داری بوده


به یه کلاهبرداری که کلاهبردار بوده، دزد بوده، اختلاس‌گر بوده هرچی پول داده همیلتون در جواب چیکار می‌کنه؟ همیلتونی که حالا ما دیگه از ۱۵-۱۴سالگی دیدیم که چیکار می‌کرد


می‌شینه می‌نویسه یک جزوه می‌نویسه ۹۵ صفحه رابطه‌ش رو با این خانم توضیح می‌ده من یه همچین رابطه خارج از عرف و فلانی داشتم با این خانم و به شوهرش بعدا حق‌السکوت دادم


منتها از جیب خودم دادم برای این‌که به خانواده‌م آسیب نرسه و شهرتم خراب نشه و اینا حق‌السکوت دادم وقتی این یادداشت رو می‌نویسه جزوه و کتاب رو در واقع می‌نویسه همیلتون که زنش هم خبر نداره


زنش بعد از اینه که همسر خود همیلتون با این نوشتنه که خبردار می‌شه یعنی تصور کنین یک لحظه رفته به همسرش گفته من ۶ سال پیش یک سال در یک رابطه عاشقانه‌ای با یکی دیگه بودم


بعد هم حق‌السکوت دادم که خبرش پخش نشه که این زندگی رو که با هم ساختیم رو از دست ندم و بی‌آبرو نشم و اینا الان هم می‌خوام برم اینو جار بزنم همه جا بگم چون دارن متهمم می‌کنن


به سوء‌استفاده از قدرت و فساد مالی و این‌ها این از ول‌نکنیش می‌آد از همون یا شاید نشانه دیگری از رفتارهای پیچیده همیلتون یک تمایلات خود ویرانگری توش هست


و البته نیازی به دفاع از افتخاراتش و دفاع از اسم خودش عجیب نیست اگر مثلا یکی بگی که اگه سکوت می‌کرد رد می‌شد حالا انقدری افشاگری هم لازم نبود بالاخره خبری بود و می‌اومد و می‌رفت دیگه


منتها انتخابی که کرده ذهن آدم رو درگیر می‌کنه و هرچی بیشتر بهش فکر کنی شخصیتش بیشتر دستت می‌آد شخصیت آدما از این تصمیم‌های مهم‌شون عینی می‌شه دیگه


اولویت‌هاشون اینجا شفاف می‌شه می‌ره از اون مهارت و تبحرش در نویسندگی استفاده می‌کنه ۱۱,۱۵۰ کلمه می‌نویسه که بگه من به همسرم خیانت کردم


ولی از نظر مالی آدم فاسدی نیستم من از نظر شخصی آدم ضعیفی هستم ولی وجهه عمومیم پاکه خیلی براش هم مهم بود که جدا باید بکنید


تا قبل از اون اینا یه موضع اخلاق‌مداری هم داشتن مخصوصا درباره مسئله برده‌داری ولی این یه خرده‌ای به ضررشون هم می‌شه ضعیف‌شون می‌کنه از نظر اخلاقی موقعیت‌شون رو ضعیف می‌کنه


سوژه می‌ده دست دموکرات جمهوری‌خواه‌ها که بهشون حمله بکنن می‌گن ببینین همیلتون ریاکاره، غیرقابل‌اعتماده، فاسده فدرالیست‌ها همه‌شون همینن توی خود فدرالیستا هم شکاف یه خرده‌ای عمیق می‌شه


هست همین‌طوری همیلتون دیگه حالا پشت پرده سیاست و مشاوره به آدامز رئیس‌جمهور و توی حزب و اینا هست تا می‌رسن به انتخابات بعدی انتخابات بعدی جفرسون آدامز رو شکست می‌ده


بعد جفرسون می‌ره در رقابت با بور بور رقیب جفرسونه و بین این دوتا همیلتون از جفرسون حمایت می‌کنه با اون آرون بور گفتم وکیل بودن


جلوی همدیگه تو پرونده بودن اون نازپرورده بود و پولداری اومده بود و همیلتون اینطوری خودساخته بود و اینا انقدر رابطه همیلتون با اون آرون بور بده که حاضر می‌شه از جفرسون حمایت بکنه


می‌گفت این بور خطرناکه و غیرقابل‌اعتماده خیلی خصومت توی رابطه‌شون وجود داشت همه از طرف این هم از طرف اون و انقدر اینا خصومت‌شون شدید شد شدید شد شدید شد


در نقطه اوج غم‌انگیز رقابت سیاسی‌شون نهایتا رسیدن به دوئل اون انتخابات رو به جفرسون باخت ۱۸۰۴ رفت برای فرمانداری نیویورک نامزد شد باز اینجا همیلتون از رقیبش حمایت کرد


از جان جی حمایت کرد می‌گفت این آدم فرصت‌طلبیه اصول نداره و اینا و این دیگه تحملش برای این آقای بور راحت نبود گفت آقا بیا دوئل کنیم بیا دوئل کنیم این تکلیف اختلاف‌مون رو اینطوری روشن کنیم همیلتون انگار دلش نیست از اول


ولی آخرش می‌بینه ضایع‌ست بگه نه و اینا می‌گه اوکی دوئل کنیم حالا دوباره مثلا ممکنه من و شما بخونیم بشنویم ببینیم اینو بگیم خب چه خل بودن اینا مثلا می‌گن ما با هم اختلاف سیاسی داریم تو از یکی دیگه حمایت می‌کنی علیه من حرف می‌زنی


دیگه راهی جز این نیست که اسلحه بکشیم روی همدیگه به همدیگه تیر بزنیم دیگه در شرایط غیرجنگی وایستیم روبه‌روی همدیگه برای حل اختلاف سیاسی به هم شلیک کنیم من خودمم اولش که خوندم و دیدم و اینا گفتم چه کار عجیبی


و سعی کنم حدس بزنم ۲۰۰ سال دیگه ۳۰۰ سال دیگه به کدوم کارهای امروز ما برخواهند گشت و نگاه خواهند کرد و همین حرفا رو درباره اونا خواهند زد


واسه آدمایی با دو قرن فاصله عجیب و غیرمنطقیه ولی اونا هم خلاصه این کارا رو داشتن همیلتون هم اینا رو داشت و همین دوئل هم کارش رو می‌سازه نقطه پایان زندگی همیلتون می‌شه


و البته پایان زندگی سیاسی اون آرون بور هم می‌شه در ۱۱ جولای ۸۰۴ در حالی که در ایران فتحعلی‌شاهی جنگ‌های اول ایران و روس شروع شده


اون طرف دنیا در نیوجرسی معاون رئیس‌جمهور آمریکا و وزیر سابق خزانه‌داری آمریکا روبه‌روی هم می‌ایستن سال‌ها رقابت و اختلاف و مبارزه و اینا کردن


شخصی و سیاسی چندبار همیلتون جلوی بلندپروازی‌های سیاسی اون یکی رو گرفته اون بهش برخورده تو آبروی من رو بردی دیگه نه مکاتبات و نه هیچی اختلاف‌ها رو نتونسته حل کنه از واسطه‌ها هم کاری برنیومده


چرا رفتن جرسی؟ به‌خاطر این‌که اونجا یه خرده‌ای اجرای قانون شل‌تره دوئل والا همون موقع ممنوعه نیویورک هم ممنوعه ولی جرسی یه خرده‌ای شل‌تر انگار رفتن همون جایی که سه سال پیشش پسر همیلتون هم در یه دوئلی همون جا کشته شده بود


رفتن و روبه‌روی هم ایستادن یعنی پشت به پشت هم ۱۰ قدم فاصله گرفتن و برگشتن همیلتون هوایی زد بور صاف زد تو هدف زد تو پهلوی همیلتون


همین‌طوری بردنش خونه دوستش یه ۳۰ ساعتی می‌گن تلاش کردن برای نجاتش در نهایت ولی کنار همسر و دوستانش مرد قبل مرگش هم البته گفتن که اون بور رو بخشید


مرد وقتی که ۴۷ سالش هم بیشتر نبود همیلتون رو چیه که واقعا یک شخصیت انقدر جالبش می‌کنه؟ به نظر من یه یکیش همین تناقض شخصیتیشه


همین پیچیدگیشه از این طرف می‌بینیم چه عطشی برای موفقیت چه جاه‌طلبی اینا داره چه توانایی‌هایی داره برای فکر کردن، برای کامیونیکیت کردن، نوشتن برای اداره، Administration


جلو بردن کار اجرایی، عمل‌گرایی از این طرف در کنترل احساسات چقدر نسبت به خودش ناموفقه شخصیت پیچیده‌ای داره شخصیت دوگانه‌ای انگار داره


که قشنگ اون موفقیت‌هاش رو هم تهدید می‌کنن تا سال‌ها بعد بین پدران بنیان‌گذار کمتر کسی در جامعه آمریکا درباره همیلتون صحبت می‌کرد یا بهش افتخار می‌کرد یا می‌شناختش


چیزی که این رو عوض کرد یه کتابی بود که درباره‌ش نوشته شد بیوگرافی بود که درباره‌ش نوشته شد و بعدش تئاتر موزیکال مثلا هیپ‌هاپ و اینایی که میراندا مانوئل ساخت


میراندا لین منوئل ساخت با الهام از اون کتاب درباره همیلتون از سال ۲۰۱۵ اومد توی Broadway اومد و این یه نقش پررنگی داشت در معرفی دوباره همیلتون به جامعه آمریکا


بعد از ۳۰-۲۲۰ سال بعدش هم جامعه آمریکا هم جامعه‌ایه که جفرسون رو داشته و جفرسون یه خرده محبوبیتش حداقل تو یک بخشی از جامعه از دست داده به‌خاطر این‌که جامعه تغییر کرده سوابق مشخص شده


وضعیت برده‌داری و اینا جفرسون مشخص شده به محبوبیت همیلتونی که خب از اول مخالف برده‌داری و اینا بود امکانش هم نداشت اضافه شده شاید یه دلیل این‌که اصلا هر نسلی باید یه بار تاریخ گذشته رو مرور کنه


برای خودش بنویسه همینه به‌خاطر این‌که جامعه عوض می‌شد تو این بازنویسی‌ها دوباره نوشتن زندگی‌نامه‌هاست که بعضی از چهره‌ها کمرنگ‌تر می‌شن یه چیزایی از یه چهره‌هایی پررنگ‌تر می‌شه


هر چی جامعه آمریکا حساس‌تر شد نسبت به مسئله برده‌داری و حقوق سیاهان و اینا از محبوبیت یکی مثل جفرسون کم شد و انگار مثلا اشتباهات و لغزش‌های شخصیتی همیلتون پذیرفته‌تر شد در مقابل


جامعه همدل‌تر شد باهاش مخصوصا می‌گم در مقایسه با جفرسون اون رو به عنوان شخصیت تاریخی قابل افتخار یه بخشی جامعه از دست داد و به جاش توی بنیان‌گذاران اینو پیدا کرد و حاضر شد خطاهاش رو به عنوان لغزش‌های انسانی ببینه


و همیلتون دوباره اومد سر زبون‌ها نسل جدید برخوردش با مثلا یک ماجرایی مثل رسوایی عشقی همیلتون شبیه‌هه شاید همسر همیلتونه همسر همیلتون هم رنجید از این ماجرا ولی انگار ازش عبور کرد


یه طوری عبور کرد که بعد از این‌که همیلتون مرد رفت میراث همیلتون رو جمع کرد حفظ کرد نامه‌هاش رو مقاله‌هاش رو همه چیزاش رو جمع کرد هرچی ما درباره همیلتون می‌دونیم جمع شده این خانم آخرش رفت جمع کرد


نامه‌نگاری می‌کرد با جان آدامز که مطمئن بشه که درباره این‌که همیلتون آدمی بوده که اثرگذار بوده این نقش رو داشته در شکل دادن به آمریکا اتفاق نظر وجود داره این اسم می‌مونه درست داره ثبت می‌شه


تصویر همیلتون رو خیلی تلاش کرد که حفظ بکنه بره توی قاب کنار بقیه بنیان‌گذار‌ها همیلتونی که واقعا از خیلی از نظرها فرق می‌کرد با بنیان‌گذارای دیگه در فقر به دنیا آمده بود یه جایی که اجازه تحصیل هم نداشت


دور از خاک آمریکا بود خودش رو رسوند به آمریکا به جورج واشنگتن واشنگتن پسر نداشت همیلتون پدر نداشت جفت‌شون با هم خوب جور شد بعد سال‌ها فکر کرد و کار کرد و نوشت و تونست قانع کنه که به جای این‌که بعد از استقلال از بریتانیا


برن ۱۳ تا ایالت تیکه‌تیکه بشن بچسبن به هم سفت و ایالات متحده آمریکا رو درست کنن و خستگی‌ناپذیر تلاش کرد این راه طولانی رو سریع برن


بعد نقش برجسته‌ای داشت غیرقابل‌انکاری داشت در این‌که این کشور نوپای بسیار مقروض بیفته روی خط صنعتی شدن و بعدتر ثروتمندترین کشور دنیا شدن


آدمی بود که دوست داشت با زندگی شخصی و تصمیمای شخصیش قضاوت نشه با زندگی عمومیش قضاوت بشه با ملی‌گرا بودنش قبل از این‌که اصلا ملت آمریکایی وجود داشته باشه و حضور پر انرژیش هر جایی که بود


من خیلی خوشحالم که درباره این آدم مهم تاریخ تاسیس آمریکا هم الان چیزهای مهم و جالبی می‌دونم شما هم اگر که خوشحالین برای یک نفر دیگه هم این ویدیو رو لطفا بفرستید دم شما گرم


دقت کردین وقتی داریم درباره عقایدمون صحبت می‌کنیم یه سری کلمه‌های نظامی زیاد استفاده می‌کنیم می‌گیم از عقیده‌ت دفاع کن به اعتقاد من حمله نکن از موضعت عقب‌نشینی نکن تو بحث


یکی داره مثلا با یکی مناظره می‌کنه می‌گیم این در مناظره نابودش کرد ناک‌اوت شد مشت رو کوبید زبان رو می‌بینید؟ زبان خیلی جنگی و مبارزه‌ایه و این انگار تصادفی نیست


این دلیل داره این از جمله به‌خاطر اینه که ما اصلا طرز فکرمون مثل سربازهاست مثل جنگنده‌هاست وقتی داریم درباره عقایدمون و فکرمون و اینا صحبت می‌کنیم


درباره چیزی که بهش باور داریم فکر می‌کنیم مثل سرباز فکر می‌کنیم و در واقع یعنی فکر خیلی نمی‌کنیم چون سرباز چطوری فکر می‌کنه؟ سرباز کارش این نیست که فکر کنه سرباز کارش این نیست که ببینه اینطوری درسته یا اونطوری درسته


سرباز کارش اینه که سرش رو بندازه پایین کاری رو که از قبل مشخص شده بکنه گفتن از اینجا باید دفاع کنی باید از اینجا دفاع کنه اینجا باید حمله کنی باید اونجا حمله کنه همیشه باید اصلا آماده مبارزه باشه


طرز فکر سرباز اینه Soldier Mindset اینه سرباز رو کسی ازش انتظار نداره که مثلا شک کنه اصلا فاجعه‌ست اگه سرباز بخواد وسط جنگ شک کنه ببینه حالا این درسته یا اون درسته


این مسیره بهتره یا اون مسیره بهتره و اگه یه کم بهش فکر کنی عجیبه که ما درباره عقیده‌هامون همون سیس سرباز می‌گیریم چون اگر اصلا به من بگی چطوری فکر کنم بهتره


برای این‌که فکرم رو بهتر کنم چیکار باید بکنم من می‌گم ذهن باز داشته باش من می‌گم ذهن نقاد داشته باش تفکر نقاد داشته باش ذهن منتقد داشته باش این ربطی به سرباز نداره


در حالی که زبان من وقتی درباره فکرم صحبت می‌کنم و عقایدم صحبت می‌کنم همیشه جنگی سربازیه نشون می‌ده یه گیری هست اینجا این سرباز بودن این طرز فکر درستی نیست


مخصوصا برای مایی که دنبال این هستیم که ذهن‌مون رو باز کنیم و می‌خوایم مطمئن باشیم که داریم به بهترین شکلی که می‌تونیم فکر می‌کنیم این ویدیو هم درباره فکر کردنه چند تا نکته‌ست چند تا یادآوریه به خودم


برای این‌که چطوری بهتر فکر بکنم این بار بیشتر بر اساس یک کتابی به اسم طرز فکر پیشاهنگی The Scout Mindset یه دفعه‌ای تو بی‌پلاس خلاصه‌ش کردیم


این دوباره یه نگاه دیگه‌ست به اون کتاب دوست داشتم برگردم دوباره ببینم که چه حرفایی می‌شه از این نویسنده یاد گرفت از کتابش و از مصاحبه‌هاش این طرف و اون طرف چون از این چیزایی که باید هی دوباره بازنگری کنی دیگه


به نظر من باید هی دوباره مرورش بکنم ببینم که چطوری می‌تونم نظری رو قضاوت بکنم؟ نظر خودم رو ارزیابی کنم داوری بکنم اون کتابه حرفش در یک جمله این بود که سرباز نباشیم


طرز فکر سرباز نداشته باشیم به جاش طرز فکر پیشاهنگ داشته باشیم پیشاهنگ اونیه که پیش از سربازها می‌ره جلو پیش از هنگ فکر کنم منظورشه دیگه


پیش از کاروان می‌ره جلو حتی گفت الا یا خیمگی خیمه فروهل که پیشاهنگ بیرون شد ز منزل گفت بابا پاشو چادرمادر رو جمع کن پیشاهنگ رفت


ما هم باید دنبالش بریم پیشاهنگ یکیه که دنبالش می‌رن پیشاهنگ زودتر از کاروان می‌ره زودتر از سپاه می‌ره که یه سر و گوشی آب بده ببینه راه چیه چاه کجاست کجا سرپایینیه کجا سربالاییه


بگه نه من می‌دونم که راه اینه و چاه اینه و از این‌ور باید رفت اگر می‌دونستی که اصلا تو لازم نبودی که اصلا کار تو اینه که با ذهن باز بری بررسی کنی آماده باشی یه چیزایی رو ببینی


که فکر نمی‌کردی اونجا هستن ولی ببینی اونجا هستن و بحث نکنی که اینا نباید اینجا باشن بگی خب این اینجاست پس ما باید یه کار دیگری بکنیم کنجکاو باید باشی ذهن باز داشته باشی آماده باشی که با واقعیت هر چیزی که هست روبه‌رو بشی


و بر اساس اون موضعت رو عوض کنی نقشه‌ت رو بازبینی بکنی حتی اگر چیزی باشه که از قبل انتظارش رو نداشته باشی تو این دام تکراری و البته طبیعی نیفتی


که بخوای اون چیزی رو که فکر می‌کنی درسته یه طوری توجیه کنی چون سرباز اینطوریه دیگه سرباز یه چیزی رو فکر می‌کنه درسته و اگر هم بخوای باهاش بحث بکنی شروع می‌کنه توجیه کردن این‌که بهت توضیح بده


چرا اونی که من فکر می‌کنم درسته حتما درسته در حالی که ما می‌خوایم اینطوری نباشیم می‌خوایم آماده باشیم که نظرمون عوض بشه مشخصه من فکر می‌کنم این خیلی حرف مهمیه فکر می‌کنم در دنیایی که


مخصوصا از نظر سیاسی خیلی قطبی، دوقطبی شده خیلی مهم‌تر هم هست این کتابه برای همین شاید روی من خیلی تاثیر زیادی گذاشت حداقل رو این‌که بدونم چه جور ذهن و ذهنیتی می‌خوام داشته باشم


این‌که حالا چقدر تونستم یا نتونستم البته که مسئله دیگریه حالا اینجا درباره خود کتابه نمی‌خوایم صحبت کنیم یه بار چیزایی رو که از اون فهمیده بودیم پادکست کردیم اینجا می‌خوایم یه خرده بگیم که


بر اساس شواهد و عینیت‌ها تصمیم بگیریم و اینا ولی از کتاب که بیای بیرون تو دنیای واقعی خب خیلی وقتا نمی‌شه سخت می‌شه می‌خوایم ببینیم اونجاهایی که سخت می‌شه رو چه باید کرد


مثلا کجا سخت می‌شه؟ اونجایی که اگر بریم از روی شواهد نتیجه بگیریم یه چیزی به یه چیزی می‌رسیم به یه جایی می‌رسیم که خب مثلا لابد حرف درست و نظر درست و کار درست اونه


ولی یه چیزای دیگری یه نیروهای دیگری هم هست که می‌کشدمون سمت نتیجه دیگری سمت تصمیمی یا ایده متناقضی نه نیروهایی که شر باشن


صداهای شیطانی باشن یه چیزی باشه که معلوم باشه نباید بهش گوش داد نه اتفاقا خیلی نیروهای انسانی خیلی گزینه‌های شاید اخلاقی‌تر در نگاه اول خیلی همدلانه‌تر جلومون بیاد


اونا رو چیکار کنیم؟ یعنی اینجاست که جالب می‌شه دیگه می‌خوایم ببینیم ایده‌های این خانم جولیا گلف که گفتم پادکست هم داره البته پادکستش الان متوقف شده ولی پادکست خیلی خوبی بود


می‌شه گوش داد این کتابش رو می‌شه خوند و اینا می‌خوایم ببینیم که این ایده‌ها برای این جور موقعیت‌ها چی بهمون می‌گه؟ می‌خوایم بریم چند تا مثال ببینیم ببینیم که این ایده‌های خانم جولیا گلف


در دنیای واقعی چطوری کار می‌کنه چجوری می‌شه ازش راهنمایی گرفت برای قضاوت و تصمیم‌گیری و اینا؟ مثلا بذارید یک مثالی بزنم دو سه چهار تا مثال داریم هم مثال از خود ایشون داریم که این‌ور اون‌ور زده


هم مثال تاریخی می‌زنم هم یه خرده از مثال‌های مربوط به تاریخ خودمون می‌زنم وسط ویدیو به نظرم کمک می‌کنه اولین داستان رو بذار اینطوری شروع کنیم یک روزنامه‌نگاری یه روزنامه‌نگار جوونی از دانشگاه اومده بیرون


خیلی هم دوست داره که روزنامه‌نگار خوبی بشه وفادار به عینیت و به فکت و این‌ها می‌خواد بره گزارش بده یه روز بهش می‌گن که در این شهر آب آلوده شده


رودخونه آلوده شده رودخونه‌ای که از وسط شهر می‌آد رد می‌شه آلوده می‌شده مردم مریض شدن سلامت بچه‌ها مخصوصا خیلی آسیب دیده یک عده‌ای هم جون‌شون رو از دست دادن و می‌خوایم بررسی کنیم خیلی از مردم می‌گن که این کارخونه‌ای که اینجا هست


این آلاینده ریخته توی رودخونه و مردم می‌خوان که این کارخونه تعطیل بشه صاحب‌های کارخونه هم وایسادن می‌گن نه ما طبق مقرراتیم و اتهامات همه بی‌اساسه و اینا سردبیر به ایشون می‌گه که شما برو


برو دنبال حقیقت برو دنبال فکت عینی باش Objective باش و برو هر جایی که حقیقت و داده‌ها تو رو برد برو همون‌جا از اونجا گزارش بده ایشون هم شروع می‌کنه با هیجان و اضطراب و اینا


می‌ره و وضع آلودگی رودخونه رو بررسی می‌کنه مصاحبه می‌کنه با مدیرای کارخانه و با مردم داستان مردم رو گوش می‌ده احساس خشم و همدردیش هم کم‌کم بیشتر و بیشتر و بیشتر می‌شه


که این خسارت‌هایی که به جامعه خورده تقصیر ایناست آماده‌ست که مقاله رو منتشر بکنه یاد یکی از سخنرانی‌های یکی از استادای روزنامه‌نگاریش می‌افته درباره همین ذهنیت پیشاهنگ


ذهنیت چشم باز داشتن به جای این‌که از یه دیدگاه خاص دفاع کنی تمرکز بکنی روی این‌که روزنامه‌نگار خوب باشی یعنی پیشاهنگ باشی یعنی همیشه وضعیت رو بخوای از هر زاویه‌ای بررسی بکنی


نه این‌که مثل یه سرباز آماده باشی از اون موقعیتی که گرفتی دفاع بکنی و یادش می‌آد که این ذهنیته برای ارزیابی موقعیت‌های مخصوصا اخلاقی خیلی مهمه با این دید می‌ره گزارشش رو دوباره بررسی می‌کنه


و تمایلم به حمایت از سلامت مردم و جون بچه‌ها و اینا قضاوتم رو مخدوش بکنه؟ و به نظرش آمد که درباره شرایط کارخونه به اندازه کافی تحقیق نکرده


رفته توی این داستان این‌که مدیران سودجوی کارخانه چنین کردن چنان کردن و اون احساس و خشمش جلوی این‌که بره راستی‌آزمایی بکنه رو گرفته برگشت دوباره سر گزارش و برگشت کارخونه


این بار با ذهنی بازتر صحبت کرد و گزارش‌ها رو دید و مدرک رو دید و اینا متوجه شد که خب این کارخونه سال پیش یه سیستم فیلتریشنی گذاشته سیستم جدیدی آورده نصب کرده


بعد هم یک سیستم Quality گذاشته که بیان مقررات محیط زیستی رو بررسی بکنن که دارن رعایت می‌کنن و بعد هم فهمید که آره مثلا یه کارخونه‌ای بالادست اینا هست


که اونا انگار مواد شیمیایی رو می‌ریزن توی رودخونه منتها به دلایلی کسی به اونا توجه نکرده خیلی این شده که اتهام اومده روی این‌ها و انقدر هم جو احساسی بوده


که دیگه اتهام رو اینا مونده و هی کار بالا گرفته بعدش هم دید اصلا تمام قصه هم از آب نیست خود خاک منطقه هم یک آلودگی ناشناسی داره یعنی رنج مردم واقعی هست


ولی علتش اونقدری که اول به نظر می‌رسید ساده نیست که بگی مال این کارخونه‌ایه که سرانش مثلا حالا بدنام هم هستن توی مردم می‌رسه روزنامه‌نگار سر دو راهی دیگه می‌گه من باید حالا از مردم شهر حمایت کنم


و تصمیم می‌گیره که طرز فکر پیشاهنگی رو ادامه بده و از حقیقت حمایت بکنه حتی اگر یه مقداری ناخوشایند باشه یعنی به اندازه کافی هم رضایت‌بخش نباشه مقاله رو بازنویسی می‌کنه


دو طرف داستان رو این دفعه ارائه می‌ده هم رنج مردم شهر رو، هم وضعیت کارخونه رو هم نقش احتمالی عوامل دیگه و انتشار خاک و اینا آلودگی خاک و اینا و نهایتا خب مقاله رو که منتشر می‌کنه


طبعا جنجال هم می‌شه دیگه من می‌تونم تصور کنم که خیلی هم فحش بهش بدن خیلی هم برگردن بگن که خریدنش اصلا اجازه نمی‌دن مدیران کارخونه که حرفی علیه‌شون منتشر بشه


معلومه که رسانه‌ای که بخواد کار کنه باید نتیجه بگیره که تقصیر اینا نیست معلومه که به سفیدشویی می‌افته این ذهنیت‌ها به وجود می‌آد برای ما آشناست دیگه حتی ممکنه یکی بگه


من که می‌دونم که مدیرای این کارخونه آدمای سالمی نیستن من کار کردم اونجا دیدم مثلا اینا چه می‌دونم بیمه رد نمی‌کنن کارگر غیرقانونی دارن اینا رانت دارن و همه اینا ممکنه درست باشه


اما موضوع این گزارش که اینا نبوده که موضوع این گزارش آلودگی آب بوده اون چیزی که اتفاقا جامعه باید از خبرنگار بخواد اصلا فانکشن خبرنگار در جامعه اینه یک فانکشنش اینه


نه این‌که بره سمت درست تاریخ رو پیدا کنه که بگه کیا آدم بدائن کیا آدم خوبائن کارش اینه که دربیاره که این کارخونه آب رو گل‌آلود کرده یا نکرده و اگه کرده آیا مهم‌ترین عامل آلوده کردن آب این بوده


یا عاملای دیگه هم بوده چشم ما رو به اون باز بکنه و اتفاقا همین کار هم هست که در درازمدت نتیجه بهتری داره منتها طول می‌کشه زمان می‌بره که به اون نتیجه بهتره برسه


این رویکرد مبتنی بر شواهد طول می‌کشه جوابش اون خشم ناگهانی رو نمی‌تونه کمکی بهش بکنه ولی می‌تونه اتفاقا کمک کنه این مقاله که شهر یک اقدامات معنی‌دارتری انجام بده


شهرداری بگه که برید یک تحقیق جامعی مثلا بکنید همه منابع احتمالی رو بررسی کنین هم بهداشت محلی رو، هم دفع زباله رو هم کارخونه‌های بالا دست رو یعنی حرف چیه؟ حرف اینه که اینطوری نیست که


اگر بگیم که این کار رو داریم می‌کنیم یعنی از کسی حمایت نکردیم در درازمدت خیرش به همه می‌رسه در کوتاه‌مدته که به نظر می‌رسه که شما اون روحیه حمایت کردن و اینا رو کنار گذاشتی


می‌گن نه این سنگ شده فقط به داده‌ها چسبیده روحیه حمایت نداره، نه می‌گه این عینیت و حمایت متضاد همدیگه نیستن می‌تونن با همدیگه کار کنن ولی ممکنه نتیجه‌شون آنی نباشه


خیلی سریع نباشه برای این‌که یه خرده‌ای بیشتر بفهمیم داریم درباره چه موقعیت‌های متناقضی صحبت می‌کنیم حالا یه مثال دیگه فکر کن شما تو یه خیریه‌ای کار می‌کنی که می‌گن تو این خیریه کسایی فقط ما بهشون کمک می‌کنیم


که مثلا پدر خانواده در تصادف اتومبیل از دنیا رفته باشه و اینا هم منبع درآمد دیگری نداشته باشن یعنی خیریه دیگه‌ای بهشون کمک نکنه


این مثال دیگه من از خودم دارم می‌گم این مثال اصلا تو هیچ جای کتابای این خانم و اینا هم نیست من خودم تو یه همچین موقعیتی بودم به‌خاطر این‌که بعد شما باید انتخاب کنی که خب بعد شما پرونده‌ها می‌آد دست‌تون شما باید بگی که ما به این خانواده می‌تونیم کمک بکنیم


به این خانواده نمی‌تونیم کمک بکنیم یه پروتکلی هم داری دیگه یه پرونده یه خانواده‌ای می‌آد دست شما و شما می‌بینی که خب اینا خیلی گرفتارن سه تا بچه هستن پدر خانواده هم در تصادف مثلا کشته شده


ولی اینا مثلا از یه خیریه دیگه دارن کمک می‌گیرن شما به وضوح می‌بینی که اینا بسیار بسیار نیاز دارن به کمک شما ولی طبق پروتکل داده‌هایی که شما داری


و عینی وقتی بررسی می‌کنی اینا نباید این کمک بهشون تعلق بگیره تصمیم می‌بینی تصمیم راحتی نیست اینطوری نیست که بگیم که خب مشخصه اون کار که کار بدیه


نمی‌گم یه تصمیم اینه که به خانواده کمک کنی یکی اینه که مثلا جیب خیریه رو بزنی مثلا یه پولی اختلاس کنی اینطوری نیست شما اصلا وظیفه خودت می‌بینی که به اینا کمک کنی واقعا هم باید قلبت از سنگ باشه


که وسوسه نشی که کمک‌شون بکنی چون نیازمندی‌شون رو متوجه می‌شی و می‌فهمی که اینا خب نیازمندن دیگه طرز فکر سرباز چی می‌گه تو این موقعیت؟ طرز فکر سرباز دنبال جواب نیست


جواب رو از قبل داره یعنی می‌گه که خب این خانواده و این مادر تنها و این دوتا بچه و اینا نتیجه مشخصه کی می‌تونه دلش رو سنگ کنه و از بهتر شدن شرایط این‌ها حمایت نکنه؟


نتیجه که از قبل معلومه بریم براش دنبال شواهد بگردیم بریم ببینیم نتایج این ارزیابی رو چطوری می‌شه دستکاری کرد که به نفع این خانواده باشه و بتونه این کمک رو از ما هم بگیره


از مزایا استفاده کنه حالا برگردیم توضیحات خانم گلف رو یادمون بیاد ایشون می‌گفتش که طرز فکر سرباز تلاش ذهنه برای این‌که در جهتی که از قبل انتخاب کرده


یا براش انتخاب کردن شواهدی پیدا بکنه نتیجه خاص رو می‌دونه می‌خواد تاییدش کنه یا می‌خواد ردش کنه دیگه فقط باید شواهد رو برای اون پیدا کنه سوالی که می‌پرسه اینه که می‌تونم این رو بپذیرم؟


می‌تونم به نتیجه‌ای که احساساتم تایید می‌کنه به اون برسم؟ شواهد به حد کافی راهی وجود داره که بتونم هر شواهدی رو که می‌تونم پیدا کنم که اون نتیجه‌هه رو بهش برسم؟ یعنی چی؟ یعنی نتیجه رو از قبل پذیرفتم


من می‌خوام که کمک بکنم دنبال شواهد می‌گردم که کمکم بکنه که کمک کنم تصمیمم رو درست بکنه این یک نگرش خیلی قوی‌ایه یه مثالی هم زدم که دیگه واقعا معلومه که انتخاب توش ساده نیست


این‌ها شرایط دریافت این کمک‌ها رو دارن جالب هم هست واقعا اون جایی ما خیلی سریع‌تر و مستقیم‌تر می‌ریم سراغ طرز فکر سرباز که یه خرده‌ای موقعیت حساسه


این رو در تحقیقات وسیع روانشناسی هم دیدیم وقتی که شرایط حساسه اصلا طرز فکر سرباز رویکرد پیش‌فرض ماست برای استدلال کردن وقتی که مثلا درباره مسائل اخلاقی داریم تصمیم می‌گیریم


وقتی درباره مسائل سیاسی داریم نظر می‌دیم یا وقتی که پای منافع مادی خودمون وسطه و البته خیلی جاهای دیگه ولی این سه جا مخصوصا خیلی زیاد می‌ریم اون سمتی یه جور دیگه هم می‌شه اینو دید


می‌شه اینو به عنوان یک به عنوان کار کردن مکانیزم دفاعی توجیه دید مکانیزم دفاعی توجیه Rationalize کردن این یه چیزیه که فروید معرفیش کرد و گفتش که این یه کاریه که ما می‌کنیم


وقتی که اون دلیل واقعی و زیربنایی که داریم ممکنه ناراحت‌کننده باشه یا از نظر اجتماعی غیرقابل قبول باشه برای این‌که اون رو نگیم رفتارمون رو یا افکارمون رو


یا احساسات‌مون رو می‌ریم یه جور دیگری توجیه می‌کنیم یا توضیح می‌دیم یک ظاهر منطقی یا عقلانی بهش می‌دیم توجیه کردن بهمون اجازه می‌ده که


با توضیحات منطقی ولی نادرست مثل وقتی که مسابقه رو می‌بازیم مثلا داور اینطوری بود زمین اینطوری بود دلایل اینطوری امتحان رو خوب نمی‌دی می‌گی که معلم مثلا منصف نبود


و این به ما کمک می‌کنه این کمک می‌کنه اضطراب‌مون رو استرس‌مون رو کم بکنه یک توضیحاتی می‌ده که به نظر قابل قبول می‌آن هر چند لزوما درست نیستن کمک می‌کنه که از عزت نفس‌مون محافظت بکنیم


یعنی یه سری ناهماهنگی شناختی ممکنه به وجود بیاد دیگه ما یک اقداماتی داریم دلایلی کردیم این حرفا دلایلی داشتیم براش اینا با همدیگه ناهماهنگ هستن با اینا سعی می‌کنیم یه هماهنگی مصنوعی هم اونجا ایجاد کنیم


یعنی در نظریه روانکاوی توجیه کردن یکی از مکانیزم‌های دفاعی بالغ‌تر هست استفاده ازش می‌کنیم بهمون اجازه می‌ده که یک سطحی از خودآگاهی


این توضیحات پایه‌ای رو داریم درباره طرز فکر سرباز و طرز فکر پیشاهنگ و اینا حالا بریم ببینیم که این طرز فکر سرباز در عمل چطوری کار می‌کنه یعنی وقتی می‌خوایم درباره یه چیزی قضاوت بکنیم


در عمل چه اتفاقی می‌افته که می‌گیم طرز فکرمون طرز فکر سرباز شده؟ در دو مرحله کار می‌کنه یکی اونجایی که داریم شواهد رو جمع می‌کنیم یکی اونجایی که داریم شواهد رو ارزیابی می‌کنیم


در هر دو تای این‌ها می‌آد و اثر می‌گذاره در جمع‌آوری شواهد چطوری کمک می‌کنه؟ چطوری دخالت می‌کنه؟ می‌آد یه کاری می‌کنه که ما دنبال اون شواهدی بریم که از اون باور ترجیحی ما حمایت بکنن


دنبال اون چیزایی که باور ما رو تضعیف می‌کنن نریم مثلا، مثلا شما یه همکاری داری که فکر می‌کنی اگه بری سراغ اون این بهت کامنت منفی زیاد خواهد داد


یک دوستی داری که می‌دونی کارت رو تایید نخواهد کرد اگر باهاش صحبت بکنی بازخوردش احتمالا بازخورد دقیقی هست بازخورد مفیدی هم هست ولی بازخورد منفی‌ایه


برای همین شما سراغش نمی‌ری شما داده از اون آدم نمی‌گیری شما اصلا کارت رو به اون آدم نشون نمی‌دی یعنی اصلا توی جمع کردن داده‌ها شما از اول دنبال نتیجه هستی نتیجه‌ای که می‌خوای رو می‌دونی


می‌دونی که تایید می‌خوای می‌دونی که می‌خوای کاری که داری می‌کنی مورد تایید باشه اوکی باشه درست باشه یه طوری دنبال شواهد می‌ری که به اون برسی تو جمع کردن شواهد یه جای دیگه هم وارد می‌شه توی ارزیابی شواهد


یعنی شما اصلا استانداردت رو برای این‌که ارزیابی کنی این اطلاعاتی که جمع می‌کنم چقدر معتبر هست یا نیست استانداردت رو عوض می‌کنی برای یه چیزایی که ممکنه باورت رو تضعیف کنه


استانداردت خیلی سختگیرانه‌ست از اون طرف اگه یه چیزایی ببینی که باورت رو تایید می‌کنن شل و ول همین‌طوری قبول می‌کنی خیلی مهربون و خیلی آسون‌گیر می‌شی مثلا فکر کن من بادمجون نمی‌خورم


بعد هر چی تحقیقات و مقاله دربیاد بگه مثلا بادمجون بی‌ارزشه بی‌خاصیته بی‌مصرف‌ترین غذایه که انسان می‌تونه بخوره من درجا اینو می‌پرم اسکرین‌شات می‌گیرم لینکش رو می‌فرستم واسه همسرم بیا دیدی مثلا دانشمندا گفتن بادمجون غلطه


دیگه حالا کاری ندارم این مقاله‌هه رو مثلا بیاتو دات‌کام منتشر کرده یه Nobody تو توییتر مثلا یه رشته توییتی درباره‌ش نوشته خب این چه اعتباری داره؟ چه اهمیتی داره؟ مکانیزم‌های ارزیابیم رو در برابر این شل می‌کنم


از اون طرف ولی اگر یکی بگه که هفته‌ای یه بار اگه بادمجون بخوری واسه فلانت خوبه اینو باید ببینم اینو کدوم ژورنالی چاپ کرده؟ کی تاییدش کرده؟ بعدش هم اصلا بابا دانشمندا هر روز یه چیزی می‌گن


یعنی استاندارد هم برای چیزی که قبولش ندارم یا دوست ندارم قبول داشته باشم خیلی سختگیرانه‌تره و برای چیزی که تایید می‌کنه قضاوت پیش‌اندیشانه من رو


خیلی شل‌تر و راحت‌تره استانداردم یعنی در هر دو مرحله جمع‌آوری شواهد و ارزیابی شواهد من با سوگیری و تعصب خلاصه می‌آم و این طرز فکر سرباز رو پیاده می‌کنم


چرا این کار رو می‌کنم؟ چرا مخصوصا در یک سری شرایط مشخصی خیلی بیشتر می‌ریم سمت این طرز فکر سرباز؟ جاهایی که انگیزه‌های احساسی یا اجتماعی داشته باشیم


برای یک جواب مشخص یا پای پول وسط باشه پای منافع مالی وسط باشه خیلی سخت می‌شه برامون پرهیز کردن از طرز فکر سرباز برای همین هم می‌گن


یکی رو که پول می‌گیره نفهمه نمی‌تونی قانعش کنی نمی‌تونی نظرش رو عوض بکنی پول می‌گیره که نفهمه چون پای انگیزه‌های مالی وسطه داره به این اشاره می‌کنه یا خیلی معمول‌تر و گسترده‌ترش سوگیری تاییدیه دیگه


می‌خوایم اون چیزی رو که فکر می‌کنیم درسته واقعا درست باشه حالا شواهد هر چی که هست مخصوصا این برای آدمایی که باتجربه‌ترن و بیشتر می‌دونن خطرناک‌تر هم هست قبلا دیدیم نمونه‌هاش رو دیگه


سخت‌تر هم هست که فرضیات‌شون رو بذارن کنار و تازه از نو به چیزی فکر کنن و اینا ممکنه در مراحل مختلف وارد بشه در جستجوی اطلاعات برن به سمت اطلاعاتی که فرضیه‌شون رو تایید می‌کنه


تبعیض داشته باشن در جذب شواهد هر اطلاعاتی رو که می‌بینن با دیدگاهی به سمت توجیه فرضیه تفسیرش بکنن مخصوصا وقتایی که مسئله اخلاقی


یعنی مسئله‌ای رو خیلی اخلاقی می‌بینیم شرایط قطبی‌شده اخلاقی خیلی مستعد بروز این رفتاره قضاوت‌های زیربنای این احکام اخلاقی معمولا به جای این‌که با استدلال آمده باشن


با احساسات هدایت شدن یه نمونه این رو توی اون مثالی که زدم برای خیریه داشتیم دیگه مخصوصا وقتی که من برای خودم مسئولیت اخلاقی قائل می‌شم که مثلا کمک بکنیم به این یا نکنیم


دیگه خیلی سخته که بخوام مثلا طرز فکر پیشاهنگی داشته باشم بچسبم به شواهد و به داده‌ها و عینی فکر بکنم و این حرفا یه کم بریم سراغ توصیه‌های عملی‌تر


ببینیم که چه کار باید بکنیم که پیشاهنگ بشیم؟ مثل پیشاهنگ فکر بکنیم چه کار بکنیم که سوال‌مون به جای این که این باشه که چطوری این مثلا می‌تونه درست بشه؟


این باشه که آیا این اصلا درسته یا نه؟ آیا حقیقت داره یا نه؟ نگیم مثلا می‌تونم این رو چی لازم دارم که باورش کنم؟ نه، بگیم کار پیشاهنگی بکنیم بگیم که نقشه‌برداریم


می‌خوایم بریم ببینیم چی هست اصلا می‌خوایم شواهد رو جمع بکنیم واقعا بفهمیم چی به چیه این اطلاعات جدید برای ما اطلاعاته و ارزشمنده فارغ از این‌که برای باور ما خبر خوبیه یا خبر بدیه


بدون تعصب و بدون سوگیری بگردی دنبال شواهد و بعدا نتیجه‌ای رو که می‌گیری اعتمادت به اون نتیجه رو با شواهدی که اونطوری پیدا کردی تنظیم بکنی


حتی وقتی که احساسات و اخلاق هلت می‌دن به سمت دور دیگری طور دیگری فکر کردن احساسات و اخلاق هلت می‌دن به سمت کمک کردن به آدم نیازمند


باز هم داریم می‌گیم بهتره که این فکره رو داشته باشیم و نذاریم تمایل‌مون به حمایت کردن کار درست رو بگذاره کنار اگر هم تناقضی می‌بینیم حالا این اگر هم سوال پیش آمد که مثلا خب چرا؟


به اینا واقعا باید کمک کرد ولی قوانین ما اجازه نمی‌ده خب این شاید به این معنیه که قوانینت اشکالی داره اگه مسئله رو سیستمی ببینی می‌فهمی که خب پس شاید من باید قوانینم رو اصلاح بکنم


بهترش بکنم که نفعش در درازمدت به آدم‌های بیشتری برسه این واقعا مهمه این چون موقعیت‌هایی که در زندگی روزمره باهاش مواجه می‌شیم و اینا همه یه حدی از پیچیدگی رو دارن


یه تناقضی توشون می‌آد که سخت‌شون می‌کنه وگرنه کار درست رو روی کاغذ معمولا می‌دونیم تقریبا همیشه می‌دونیم اینجاها هم هست که حرف به نظرم جالب می‌شه که داستان اینه که باید اهمیت این عینیت رو


Objectivity رو بفهمیم اصل داستان فهمیدن اینه که این چقدر چیز مهمیه نگه داشتن حس کنجکاوی متعهد موندن به دقت به دقیق حرف زدن


قضاوتت رو با شواهد حداقل وقتی ارائه می‌کنی به دیگران با شواهد ارائه کنی نخوای روی احساسات‌شون اثر بگذاری بلکه کمک کنی که شواهدی بهشون بدی که


اونا هم بتونن با طرز فکر کنجکاوانه ارزیابی خودشون رو داشته باشن خیلی وقتا ما وقتی می‌خوایم یه چیزی رو برای یه کسی توضیح بدیم احساسات رو هدف می‌گیریم و این خودش


ما داریم کار رو اصلا توی مسیر غلط می‌ندازیم دیگه به جای این‌که کمکش کنیم داده‌های قابل اعتماد جمع بکنه به جای این‌که تشویقش بکنیم اون رو مثلا همون‌طوری که خودمون رو می‌کنیم


که فرضیاتش رو بره چک بکنه می‌ذاریم ولی بیشتر تو فشارهای اخلاقی و احساسی هم خودمون رو، هم دیگران رو موقعی که می‌خوایم که به قضاوتی برسن این خیلی چیز به نظرم خطرناکیه


با این‌که نتیجه‌ش در کوتاه‌مدت ممکنه اصلا آزاردهنده هم باشه که من لازم داشته باشم این همه توضیح بدم دقیق صحبت بکنم برای یه قضاوتی که واضحه من می‌دونم قضاوت درست چیه


ولی در درازمدت این بسیار چیز مهمیه حتی دیگه من مثال‌هایی که زدم تکرارش نمی‌کنم حتی برای کارای خوبی که دیگه خوب بودنش واضحه یا قضاوت‌های منفی که منفی بودن‌شون مبرهنه واقعا


پایبند بودن به روش درست خیلی در درازمدت نفعش بیشتره از این‌که یه کاری کنیم که به نتیجه درست برسیم خیلی سریع از روش نادرست


یعنی استدلال‌مون مبتنی بر شواهد محکم و دقیق و قابل اعتماد باشه یعنی این‌که ادعایی وقتی می‌کنیم اغراق نکنیم حتی اگه حرفی رو که داریم می‌زنیم درسته قطعا می‌دونیم که درسته


ما به عنوان جامعه اثر منفی اینو دیدیم یه خرده بهش فکر کنیم در سال‌های اخیر خیلی پژوهش شده درباره مثلا تعداد کشته‌شده‌های قبل از انقلاب مثلا تعداد شهدای ۱۷ شهریور


و نتیجه‌ای که گرفتن اینه که اصلا از روی همین آمار بنیاد شهید و اینا که تعداد کسایی که در اون روز کشته شدن خیلی کمتر از عددیه که انقلابی‌ها اون موقع اعلام کردن


و هر وقتی که شما این رو بگی یه بحثیه که به وجود می‌آد اینه که پس تو می‌گی آدم نکشتن پس جون آدما مثلا بی‌اهمیته در حالی که اینا هیچ به اون معنی نیست این ادعا فقط به این معنیه که تعداد آدم‌ها مثلا انقدره


این‌که تعداد آدمی که کشته‌شده جان تک‌تک‌شون عزیز بوده و کشتن تک‌تک‌شون محکومه یه مسئله جداییه اما انقلابیا فکر کردن چون حکومت ظالمه چون آدم کشته شده


اوکیه که تعداد کشته‌ها رو بیشتر بگیم چون ساواک بده اوکیه که به دروغ بگیم صمد بهرنگی رو هم ساواک کشته تختی رو هم ساواک کشته جلال آل‌احمد هم ساواک کشته شریعتی رو هم ساواک کشته


و تاریخ داره جلوی چشم ما بهمون نشون می‌ده که درست نیست شما نباید روش درست رو نباید قربانی نتیجه‌ای بکنی که فرض کن به لحاظ اخلاقی و احساسی


و هزار دلیل دیگه می‌دونی نتیجه درستیه نباید از روش درست به اون سمت بری در درازمدت این بومرنگ تو صورت خودت هم می‌خوره و اثرش رو ممکنه خیلی دیر


و دیگه دیرتر از اینی که واقعا به دردت بخوره متوجه بشی و خیلی عجیبه که تا همین امروز هم داوری درباره اینا همچنان گره خورده به داوری سیاسی و اخلاقی همچنان خیلی آبجکتیو نیست


خیلیا زمانی که خیلی انقلابی بودن می‌گفتن ساواک اینا رو کشت بعدا که انقلابی نبودن می‌گفتن نه ساواک نکشت با مثال که می‌بینیم ملموس‌تر می‌شه همچنان سراغ داده‌هه نرفتن سراغ فکت نرفتن


سراغ عینیت قصه نرفتن کار سخت اینه که پیامدهای اخلاقی گسترده‌تری که حرف و نظرمون داره رو بهش توجه کنیم بفهمیم در درازمدت خیر جمعی در چیه


در پایبندی به حقیقته؟ یا در اینه که اون چیزی رو که می‌دونیم بده یا فکر می‌کنیم بده بد یا بدتر نشون بدیم در کار سیاسی، در کار خیریه در قضاوت‌های شخصی و روزمره و اینا


اینا به نظرم چیزاییه که کمک‌مون می‌کنه دیگه یعنی آماده باشیم برای بازنگری آماده باشیم اگه اطلاعات جدیدی آمد انعطاف‌پذیری داشته باشیم که قضاوت‌مون عوض بشه


به نظر من این خیلی طبیعیه پیشاهنگ باید هم اینطوری باشه ذهن پیشاهنگ نمی‌تونه وایسته یه جایی شمشیر بزنه همیشه بگه نه همینه و جز این نیست خیلی عجیبه ۲۸ مرداد ۳۲ مال ۷۰ سال پیشه دیگه


خیلی آدم هستن که درباره رویداد سیاسی ۷۰ سال پیش نظرشون یک میلی‌متر جابه‌جا نشده شما فکر کن از این اتفاقات چند بار اسناد و اطلاعات جدید آمده بیرون


اینه که قضاوت‌شون درباره‌ش اصلا مستقل از فکت و داده و سند اصلا بر اساس اینا نیست بر اساس علاقه‌مندی و تشخیص سیاسی امروزشونه این نقطه مقابل طرز فکر پیشاهنگیه


این دیگه اینه که شما شما سپاهت رو انتخاب می‌کنی دیگه می‌ری تو اون سپاه شمشیر می‌زنی هر چی که باشه هر چی که فکر می‌کنی در راستای موضع امروز اون سپاهه شما شمشیر همون رو می‌زنی


دیگه اصلا ارتباطت رو با فکت و با واقعیت و اینا قطع کردی این طرز فکر سربازه در بالاترین درجه شما خیلی چون شاه رو دوست داری یا چون خیلی مصدق رو قبول داری


چون اساسا قضاوتت رو مستقل از داده‌ها و شواهد و اینا انجام دادی آماده بازنگری هم نیستی اینا که موضوعات تاریخیه در واقع طرز فکر پیشاهنگی توش داشتن


یه هوا باید سرراست‌تر باشه مخصوصا موضوع ۷۰ سال پیش سخت و دشوار، پیچیده اونجاییه که می‌بینی اگه بخوای مته به خشخاش بذاری نمی‌تونی کمک کسی بکنی که کمکت رو لازم داره


نمی‌تونی کار خوبه رو بکنی کار خوب کردن با کار درست کردن در مقابل هم قرار می‌گیرن کار نیک و کار درست در مقابل هم قرار می‌گیرن اونجا هم تازه حرف اینه که


از کار درست کوتاه نیای حتی به‌خاطر کار نیک تمرکز کنی بر بهبودهای بلندمدت و سیستمی بری دنبال حل مسائل به صورت زیربنایی


یه طوری که تعصب و بی‌عدالتی و این‌ها رو کمتر بکنه یعنی پایبندی بی‌قید و شرط به شفافیت، به صداقت فکری به آمادگی برای درگیر شدن با دیدگاه‌های مختلف


یعنی این‌که شما نباید ریسک‌های واکسن رو حاشا کنی و نباید در فواید واکسن زدن اغراق بکنی این چیزی بود که برای خود من تجربه خیلی عجیبی بود زمان کوید


من الان که نگاه می‌کنم حامیان واکسن، نهادهای بهداشتی سلامتی دولتی دولت‌های بزرگ در هر دو مورد از این مسیر منحرف شدن به نظر من هم ریسک‌های واقعیش رو حاشا کردن


و هم در فوایدش اغراق کردن با نیت خوب هم این کار رو کردن برای این‌که کار خوب رو بکنن این کار رو کردن ولی کار نادرست رو کردن در کوتاه‌مدت به نتیجه خوب رسیدن آدمای خیلی زیادی واکسن زدن


و احتمالا جان‌های خیلی زیادی نجات پیدا کردن و مشکل سریع‌تر حل شد ولی در درازمدت اعتماد به نهادهایی کم شد که به نظر من هزینه‌ش رو جامعه بشری تا مدت‌ها خواهد پرداخت


این از اون جاهاییه که به نظرم سخت می‌شه من اینطوری فکر می‌کنم من فکر می‌کنم که این عدول از طرز فکر پیشاهنگی بود و هل دادن به یک سمتی بود با سفت کردن روی نتیجه‌گیری


و حالا ما هزینه‌هاش رو در بلندمدت خواهیم پرداخت به‌خاطر این‌که اصلا در دنیایی که اطلاعات نادرست همیشه هست و همه‌ش هم زیادتر می‌شه و این‌ها و تعصب هم به نظر می‌رسه کمتر از گذشته نیست


اگر بیشتر نباشه ما باید خیلی بیشتر خودمون رو پایبند به طرز فکر پیشاهنگ بکنیم به تجزیه و تحلیل عینی بکنیم و منطقا و اخلاقا خودمون رو به این پایبند بدونیم


یه مثال تاریخی دیگه بزنم ویدیو رو ببندم این یه خرده مثال متفاوته مثاله از تاریخ آمریکاست اینم باز نشون می‌ده که طرز فکر پیشاهنگی چطوری گاهی وقتا راه‌حل‌هایی جلوت می‌ذاره


که می‌تونه یه گره بازنشدنی رو باز کنه زمان جنگ داخلیه زمان تصمیم‌گیری آبراهام لینکلن درباره برده‌داری خیلی فشار بود رو لینکلن از جناح‌های مختلف درباره مسئله برده‌داری


آدمایی بودن که خب خیلی طرفدار بودن که برده‌داری لغو بشه همه برده‌ها آزاد بشن و از اون طرف دیگرانی بودن حتی توی دولت که برده‌داری براشون مسئله اصلی نبود مسئله مهم‌تر حفظ اتحادیه بود


حفظ کشور آمریکا فکر کن و حفظ کشور به هر قیمتی یعنی حتی اگر شده به معنی سازش به قیمت سازش سر مسئله برده‌داری مصالحه کردن برده‌داری براشون موضوع اصلی نبود


یه چیز قابل مصالحه بود بعضی وقتا ما به اشتباه فکر می‌کنیم جنگ داخلی سر برده‌داری بود یه جورایی شد سر برده‌داری از جمله به‌خاطر حرکتی که لینکلن کرد و یه نمونه‌ای بود از این طرز فکر پیشاهنگی در عمل


با یک رویکرد خیلی متوازنی نزدیک شد رویکرد دقیقی نزدیک شد به مسئله برده‌داری به جای این‌که یک موضع سخت ایدئولوژیک و سفت بگیره اومد شرایط و شواهد و اینا رو بررسی کرد


واقعیت‌های موجود رو نگاه کرد بر اساس اون تصمیم‌گیری کرد هدف لینکلن حفظ اتحادیه بود منتها آماده بود که استراتژیش رو تغییر بده استراتژیش رو تنظیم بکنه زمانبندی رو نگاه بکنه


به عنوان یک حرکت در جنگ داد اصلا به این خاطر هم ایشون مثال می‌زنه نویسنده این حرکت رو می‌آره تو طرز فکر پیشاهنگی و اینا می‌گه همه چی رو ارزیابی کرد و اینا و شواهد رو هم ارزیابی کرد


یه کاری کرد که با شمالی‌های میانه‌رو اختلاف ایجاد نشه و بر پایه اطلاعات و شواهدی که می‌تونستن جمع کنن اومد اعلامیه رو صادر کرد یعنی چی بر پایه شواهد؟


یعنی یه طوری صادر کرد یه وقتی صادر کرد که اقتصاد کنفدراسیون ضعیف بشه سیاه‌پوستا بیان به ارتش اتحادیه بپیوندن و ارتش این‌ها رو تقویت کنن آماده هم بود که موضعش رو بر اساس شرایط عوض بکنه


آزادی رو به تدریج اجرا بکنه یعنی انعطاف‌پذیر بود با اطلاعات جدید خودش رو تطبیق می‌داد تاثیر بین‌المللی این اعلامیه آزادی رو هم در نظر گرفت جنگ رو تبدیل کرد به یک مبارزه علیه برده‌داری


اینطوری تونست حمایت کشورهای اروپایی مثل بریتانیا و فرانسه و این‌ها رو هم از کنفدراسیون خیلی کم بکنه می‌گه این تغییر استراتژیک نشون می‌ده که چه ذهنیت پیشاهنگی لینکلن داشت


هم همه ابعاد مسئله رو اومد بررسی کرد بر اساسش تصمیم گرفت و هم انعطاف‌پذیری داشت برای تغییر نظر خودش در طول این داستان موضع سفت اخلاقی ننشسته بود از اول تا آخر


و این می‌گه نشون‌مون می‌ده که چطوری طرز فکر پیشاهنگی می‌تونه موفقیت‌های استراتژیک و اخلاقی در درازمدت هم بهمون بده اگر مبتنی بر شواهد و عمل‌گرایی و انعطاف‌پذیری و این‌ها باشه


به نظر من دونستن این چیزها و فکر کردن بهشون خیلی مهمه حالا معمولا Approach ما به این داستان‌ها اینه که برای توسعه فردی و به عنوان استفاده در زندگی شخصی و زندگی حرفه‌ای و


تصمیم‌های گذشته رو اینطوری بهتر می‌تونیم ارزیابی کنیم و بهتر می‌تونیم آماده بشیم برای تصمیم‌های مهم آینده خلاصه کتابی رو که ایده اصلی این ویدیو مال اون بود


ذهن پیشاهنگ، The Scout Mindset خلاصه‌ش رو ما توی پادکست بی‌پلاس تعریف کردیم پیشنهاد می‌کنم اگر اونم نشنیدید تو اپلیکیشن‌های پادکست گوگل کنید یا بگردید پیدا کنید پادکست بی‌پلاس رو


ذهنیت پیشاهنگ ذهن پیشاهنگ و خلاصه‌ش رو اونجا هم بشنوین عربستان که می‌شنوین چه تصویری می‌آد تو ذهن‌تون؟ این تصویرای علمی‌تخیلی از عربستان آینده و


پروژه‌های خفن عربستان در آینده می‌آد؟ یا تصاویر متناقض از عربستان امروز می‌آد؟ یا این عکسایی که سالیان ساله که آدما از اطراف ایران رفتن و دیدن و اومدن تعریف کردن؟


کدومش می‌آد توی ذهن‌مون؟ ما از عربستان تصویر هم داریم یه خرده‌ای دیگه خیلی از ایرانیایی که خارج از ایران از خارج از ایران هیچ تصویری ندارن یا نداشتن در طول دهه‌ها


و شاید قرن‌های گذشته از عربستان یه تصویری داشتن ما خیلی ملتی نبودیم که بتونیم زیاد سفر بریم خارج از ایران حتی در همین قرن گذشته هم خیلی اینطوری نبوده که همه مردم برن


یا گروه زیادی از مردم برن مخصوصا مخصوصا کشورای اطراف خودمون رو خیلی خیلی کم دیدیم اما به بهانه زیارت چند قرنه که ایرانی‌هایی دارن از جاهای مختلف ایران


می‌رن و حداقل دو شهری رو در عربستان یه کمی می‌بینن برای خیلی از ایرانی‌ها این تنها تجربه دیدن کشوری به جز ایران بوده در طول سال‌ها و دهه‌ها و می‌گم قرن‌های گذشته


ولی داستانش رو چقدر می‌دونیم؟ چقدر اصلا عربستان رو می‌شناسیم؟ تاریخ معاصرش رو چقدر می‌دونیم؟ خیلی زیاد نمی‌دونیم من خیلی زیاد نمی‌دونم و دوست هم داریم که داستان کشورای همسایه رو بگیم


یه خرده‌ای تعریف کنیم بگیم ترکیه رو گفتیم، پاکستان رو گفتیم اومدیم داستان عربستان از اول رو بگیم مثل بقیه نمونه‌ها بعد گفتیم خب اولش می‌شه همون اسلام دیگه قبلش که چیزی نبوده تعطیل بوده، بیابون بوده و اینا بوده


اینا هم تمدنی هم نبوده و از اونجا شروع شده قصه ما هم قصه رو از اسلام شروع کنیم و خیلی زود فهمیدیم که مثل خیلی چیزای دیگه تاریخ که فکر می‌کنیم می‌دونیم اینم در واقع نمی‌دونیم خیال می‌کردیم که می‌دونیم


دیدیم کلی نمی‌دونیم اونی رو هم که می‌دونیم بیشترش یا غلطه یا حداقل دیگه معلوم نیست درست باشه اینه که تصمیم گرفتیم یه بار بریم داستان عربستان از اول رو بگیم


برسیم به قرن هفت و ظهور اسلام قرن ۷ میلادی بعد بیایم حالا سراغ این دوران جدیدترش الان می‌خوایم بریم ببینیم اون تصویری که از عربستان قبل از اسلام داریم چقدر غلطه در واقع


چقدر درسته که می‌دونیم درست نیست بریم ببینیم چقدر غلطه چه تصویری؟ این‌که اونجا تمدنی نبود اونجا عصر جاهلیت بود به این معنی که آدما چادرنشین بودن و قبیله‌ای بودن صبح تا شب داشتن همدیگه رو می‌کشتن و


حکومتی هم نبوده از تمدن و حکومت و اون چیزایی که بشر در نقاط دیگه دنیا ساخته بود زندگیش رو عوض کرده بود اینجا خیلی خبری نبود تا اسلام آمد و اینا هر چی دارن از اسلام گرفتن


و بعدش هم بعد از مثلا یه مدتی هم تونستن نصف دنیا رو فتح کنن باهاش و تا قرن‌ها حکومت‌های قوی و گسترده‌ای داشته باشن یعنی یهویی شد یهویی یه جایی که برهوت تمدنی بود


یهو آدمای قدرتمندی از توش آمدن بیرون و حکومتی ساختن که رکورد بزنه یه طوری بزرگ بشه که هیچ حکومتی در طول تاریخ تا اون موقع اونقدر سریع اونقدر بزرگ نشده بود


قرن هفتم تموم نشده حکومت عربی اسلامی از پاکستان تا اسپانیا پهن بود حکومتش اینو اگه قبول کنیم یعنی اگه فکر کنیم اینطوریه در واقع داریم می‌گیم برخلاف بیشتر چیزای دیگه‌ای که تو تاریخ می‌بینیم


که اتفاقات تاریخی همه مقدمه‌ای دارن زمینه‌ای دارن به تدریج اتفاق می‌افتن این اتفاق بی‌مقدمه و زمینه افتاده تو این ویدیو می‌خوایم بریم هفت تا چیز هفت تا نکته، هفت موضوع از عربستان قبل از اسلام رو


یه کم از نزدیک‌تر بهش نگاه بکنیم جدا جدا نیستن این هفت تا ولی چیزایی‌ان که فکر می‌کنم هم مهمن هم جالبن هم این‌که کمک‌کننده هستن برای درست کردن تصویر


سعی می‌کنیم که دقیق و امانت‌دارانه برای شما هم تعریف کنیم کجا خوندیم؟ کجا یاد گرفتیم؟ شما اگه کنجکاو بودین بیشتر کجا رو می‌تونین نگاه کنید؟ توضیحات ویدیو رو ببینید همه این‌ها اونجا هست


بریم پس سراغ عربستان قبل از اسلام عربستان منظورمون اصلا چیه وقتی اون موقع رو صحبت می‌کنیم؟ چون عربستان سعودی که خب یه کشوریه الان مرزاش اینه ولی داریم درباره اون موقع که صحبت می‌کنیم می‌گیم همه شبه‌جزیره رو بهش می‌گیم عربستان


Arabia جزیرة‌العرب یعنی از بالا سوریه، از پایین تا یمن، همه اینا اردن توشه عمان هم توشه همه کل این شبه‌جزیره رو بهش می‌گیم عربستان


حالا کاری هم نداریم که اینا اصلا همه عرب بودن؟ درسته که بگیم اینجا سرزمین عرب‌ها بود یا نه؟ اینم یک داستان جداییه ولی حالا داریم می‌گیم همه شبه‌جزیره رو می‌گیم عربستان و اینطوری می‌دیدنش در زمان باستان که


این سه قسمت هم هست بالا، عربستان پترایی که می‌شه همین شامات و سوریه و اردن اینا جزوش می‌شه این توی امپراتوری روم بود پایین، جنوب، عربستان خوشبخت


معمولا حتی یه وقتایی یمن اصل مرکز حکومت اونجا بود می‌اومدن جاهای بالاتر رو می‌گرفتن چون وقتای دیگه‌ای هم بود که یمن برای خودش حکومت جدایی داشت این وسط هم بیابون‌ها بود و عربستان صحرایی بود


و داریم می‌گیم شبه‌جزیره یعنی بزرگترین شبه‌جزیره دنیاست یعنی سه‌ورش آب اینطوری در محاصره دریاهاست از دریای سرخ و خلیج عدن و دریای عرب و خلیج عمان و خلیج فارس


در محاصره این دریاهاست ولی کشور عربستان امروز می‌دونیم به آب‌های آزاد راه نداره راه عربستان به آب‌های آزاد از تنگه‌ها و آبراه‌هایی می‌گذره که کنترلش دست عربستان نیست


این همه خط ساحلی داره ولی بخواد به آب‌های آزاد برسه یا باید از کانال سوئزی رد بشه که دست مصره یا از باب‌المندبی که دست یمنه یا یمنی‌ها روش کنترل دارن یا تنگه هرمزی که در کنترل ایران و عمانه


سه تا راه ارتباطی مهم، باب‌المندب و سوئز و هرمز اینا محاصره کردن یک شکلی خروجی‌های آبی عربستان رو ولی وقتی درباره عربستان باستان داریم صحبت می‌کنیم


درباره کوه‌های نزدیک مکه و طائف و تبوک اینا شاید شنیده باشیم اینا مال اون سمته کوه‌های این شکلی هم هستن حالا داستان دارن اینا جغرافیای ما خلاصه توی این ویدیو یه همچین جاییه


تاریخ‌مون کیه؟ تاریخ‌مون هم گفتیم قبل از اسلام منتها دیگه از همون هفت قرن بین میلاد مسیح و اسلام می‌خوایم صحبت بکنیم


یعنی از قرن ۱ تا ۷ میلادی تمرکزمون بیشتر این موقع‌ست بین زمان حضرت عیسی و حضرت محمد چیز دینیش تقویم دینیش رو بخوایم بدونیم که کیه اون دوره رو می‌خوایم بیشتر نگاه کنیم


از نظر تاریخی توی اون قرن‌ها امپراتوری روم داریم از قرن یک بعد آخر قرن ۴ روم غربی و شرقی جدا می‌شن امپراتوری روم شرقی داریم یا بیزانس داریم که این شمال غربی عربستانه


شمال شرقی عربستان هم امپراتوری ایران شاهنشاهی حالا ساسانی رو داریم قبلش هم اشکانیان رو داشتیم تا قرن سوم اینا بودن بعدش هم ساسانیان آمدن


از قرن سوم تا هفتم شاهنشاهی ساسانیه و تمام این مدت و قبل از این رو درگیر جنگ با روم با امپراتوری روم تمام این هفت قرن جنگ‌های ایران و رومه


جنگ‌های ۷۰۰ ساله اول بین اشکانیان و جمهوری روم یه زمانی هم بین ساسانیان و امپراتوری روم بعد هم ساسانیان و بیزانس جنگه


از دو طرف این قدرت‌های بزرگ دنیای اون روز دارن این سرزمین‌های وسط رو مخصوصا این پادشاهی‌های هلنیستی و یونانی‌مآبی که این وسط موندن و بازماندگان اسکندر و هرچی هست


اینا رو دارن می‌آن می‌گیرن یکی‌یکی و به هم نزدیک‌تر می‌شن و سرشاخ می‌شن و مرزهاشون رو هی جابه‌جا می‌کنن جنگ‌شون سر چیه؟ جنگ‌شون از جمله سر کنترل راه ابریشم


و شهرهای مهم راه ابریشمه و تو این منطقه‌های جنگی بین این ایران و روم دو تا قبیله هستن در شمال شبه‌جزیره که داستان اینا در داستان عربستان مهمه


دو تا قبیله مسیحی هستن که اینا شدن جداکننده ساسانیان و رومیا لخمیان که نزدیک‌ترن به ایران کمک هم می‌کنن به ساسانی‌ها


متحد می‌شن با ساسانیا در جنگ با روم و غسانیان که اینا نزدیک‌ترن به امپراتوری بیزانس و به اونا کمک می‌کنن در جنگ با ساسانیان جلوتر درباره این دو تا قبیله و نقش مهم‌شون


در تاریخ این منطقه هم صحبت می‌کنیم یه چیز هم بگم یه نکته خیلی جالب واسه ما وقتی که این ویدیو رو می‌نوشتیم این بود که چقدر تاریخ عربستان عوض شده این چند ساله


یعنی اصلا نگاه به عربستان پیش از اسلام توی این ۲۵-۲۰ سال اخیر با تحقیقات جدید و گسترده‌ای که انجام شده تغییر جدی‌ای کرده


تاریخ عربستان تو این ۲۵-۲۰ سال عوض شده نه این‌که عربستان خودش عوض شده اون داستان دیگریه تاریخش عوض شده چیزی که ما خیلی فکر نمی‌کنیم که مثلا تاریخ می‌تونه عوض بشه تاریخ دوره باستان می‌تونه عوض بشه


ولی شده و اصلا برای همینه که خب یه عده عمرشون رو می‌ذارن پژوهشگر تاریخ ۲۰ قرن پیش می‌شن چون همه‌ش روش‌های تازه می‌آد چیزای جدید می‌آد نگاه‌های نو می‌آد درباره عربستان هم اینطوری شده


با باستان شناسی و با رمزگشایی از کتیبه‌ها و سنگ‌نوشته‌ها و مطالعه‌های دقیق‌تر و بهتر متونی که اون موقع نوشته شده و اینا هی دید جدید پیدا می‌شه


هی چیزای تازه پیدا می‌کنن عه اینجا یه همچین چیزی کنده‌کاری شده روی برگی روی چوبی چنان چیزی نوشته بودن قبلا نمی‌تونستیم بخونیم الان می‌تونیم بخونیم کل متن رو می‌تونیم بخونیم حالا هر جای عربستان هم یه جور چیزی پیدا می‌شه


که دیگه در یمن در جنوب عربستان مجسمه‌ها و اینایی پیدا می‌شه کنارش سنگ‌نوشته‌های طولانی هم هست رسید پیدا می‌شه نامه پیدا می‌شه در شمال بیشتر سنگ‌نوشته و


این چیزایی که آدمای عادی نوشتن پیدا می‌شه نقاشی پیدا می‌شه یکی رد می‌شده یه جایی می‌گن شغلش رو مثلا اونجا نوشته حوصله‌ش سر رفته بوده روی سنگ اسمش رو نوشته آدمای معمولی و الان اینا داره باز می‌شه به روی پژوهشگرا


می‌تونن برن ببینن و یا قبلا می‌دیدن الان هم می‌دیدن می‌تونن بخونن و اینا دید آدما رو عوض می‌کنه اینا زبان‌های مختلفی داره آدما اون زبونا رو دارن یاد می‌گیرن نباتی و آرامی و عربی قدیمی و اینا رو


می‌تونن بفهمن و با این فهمیدن و دیدن دید عوض می‌شه به چه معنی عوض می‌شه؟ جلوتر می‌فهمن که عه چقدر آدما اونجا سواد داشتن چقدر آدمایی بودن که بیش از یک زبان می‌تونستن بنویسن


به چند زبان می‌تونستن بنویسن کسی که امروز می‌ره تاریخ عربستان قبل از اسلام رو می‌خونه با کسی که ۵۰ سال پیش می‌رفته می‌خونده خیلی منابعی که دستشه فرق می‌کنه ما هم تا قبل از این‌که برای این ویدیو تحقیق رو شروع بکنیم


و مثل جاهای دیگه کلید داستان اینجا هم اینه که کنجکاو باشیم کنجکاوی تاریخی‌مون رو حفظ کنیم چون همین هم دوباره عوض خواهد شد دوباره اطلاعات جدید خواهد اومد و اینطوری تصویرمون هم هی بهتر و دقیق‌تر و کامل‌تر می‌شه


چیا رو نمی‌دونستیم؟ حالا تو این نکته‌هایی هم که می‌خوایم هفت تا نکته‌ای هم که می‌خوایم بگیم دونه‌دونه‌ش درباره اینا هم هست مثلا درباره جاهلیت نکته اول اصلا همین عصر جاهلیت به دوران عربستان قبل از اسلام می‌گن عصر جاهلیت دیگه


و از اسمی هم که براش هست معلومه که نگاه بهش چی بوده و همه هم همین نگاه رو داشتن و نگه داشتن مسلمون و غیرمسلمون وقتی هم می‌گن جاهلیت چیزی که من حداقل می‌فهمیدم ازش این بود که


هم چیزهایی رو که فکر می‌کردیم درسته تا ۴۰-۳۰ سال پیش دیگه ازشون مطمئن نیستیم اینایی که دارن بازنگری می‌کنن در اون روایت‌ها مثلا درباره جاهلیت می‌گن که باید ببینیم کی داشته می‌گفته اینجا عصر جاهلیته؟


و به چه انگیزه‌ای داشتن جاهلیت رو اونطوری تعریف می‌کردن؟ این چرا مهمه؟ به‌خاطر این‌که می‌گن تاریخی که نوشته شده درباره مخصوصا یه چیزی که خب با دین هم سروکار داره و


تاریخ دین هم هست یه بخشش و اینا این رو آدما با انگیزه نوشتن تاریخ همیشه سراغش نرفتن با انگیزه‌های دیگه سراغش رفتن و در نتیجه تاریخی که نوشتن


بهش می‌گن تاریخ رستگاری بوده بعضی وقتا یعنی نویسنده‌هاش ننوشتن که تاریخ تعریف کنن نوشتن که بگن ببین چطور اینا رستگار شدن تاریخ نوشتن مطابق اون روایتی که قبلا پذیرفته بودن که بدبختی و بی‌سوادی و بی‌فرهنگی بود


بعد اینا رستگار شدن دنیا عوض شد همه چی خوب شد براشون و فقط هم نه این‌که مورخین اسلامی این کار رو کرده باشن که بخوان اهمیت اسلام رو ببرن بالا اونایی که می‌خواستن بکوبن عرب‌ها رو


یا انگیزه‌های ضد عربی هم داشتن ضد اسلامی عربی هم داشتن اونا هم می‌گفتن که آره عرب‌ها سنت‌شون جاهلیه فرهنگ و تمدن و چیزی ندارن


چنان‌که از قبل هم نداشتن بربر بودن و خشن بودن و چندخدایی بودن و مدام در حال کشتن همدیگه منابع لاتین و یونانی اون موقع خیلیا اینطوری روایت کردن و توی هر دوتای این روایت‌ها اینطوری می‌شه که


مردمانی که جامعه‌ای نبود و تمدنی نداشتن و اینا ظرف چند دهه آمدن یک امپراتوری بزرگی درست کردن و این جالب‌تر می‌شه وقتی دقت کنیم بیشتر این تاریخ رو چند قرن بعدش


در نتیجه اونم بود که تصویر اونطوری ترسیم شده بود هم از خود عربستان و اون چیزی که توش می‌گذشت در قرن‌های قبل از اسلام هم از جایگاهش در ارتباط با جوامع اطراف خودش


حالا این روایت‌های جدیدی هم که می‌آد خیلی‌هاش تخیلیه خیلی از اینا هم استناد محکم تاریخی نداره ولی سروصدای خیلی خیلی زیادی داره چون موضوعش جنجالیه محبوب می‌شه اینا ما درباره اونا خیلی نمی‌خوایم صحبت بکنیم


درباره این تغییر روایت صحبت می‌کنیم و اون چیزای اساسی که داریم متوجه می‌شیم که درست نبوده در این نگاه جدیدتر به دوران باستان متاخر و قرن‌های پیش از ظهور اسلام


درباره اینا می‌خوایم نگاه بکنیم پس نکته اول رو بذاریم همین جاهلیت شاید اونی نباشه که فکر می‌کردیم نکته دوم همین جاهلیت رو یه خرده باز کنیم الان ما فهمیدیم که عرب‌ها پیش از اسلام


آدمای بی‌سواد بی‌فرهنگی نبودن اونطوری که تا همین اواخر می‌گفتن از کجا می‌گن این رو؟ از رو همین سنگ‌نوشته‌هایی که در عربستان هست و آدمای عادی به نظر می‌رسه که نوشتن


آدم‌های عادی زیادی به نظر می‌رسه بودن که سواد داشتن در نتیجه اون ادعا که همه مردم بی‌سوادن محل تردیده بگذریم از این‌که خب شعر می‌گفتن ادبیات غنی‌ای داشتن


قبیله‌ها شاعرایی داشتن شعر می‌گفتن درباره قدرت قبیله، درباره محاسن قبیله درباره این‌که دشمن ما چقدر بده شعر و ادبیات عرب قبل از اسلام معروفه قوتش معروفه


توی قرآن هم انگار اشاره‌هایی بهش شده و اینو که بذاری کنار کتیبه‌ها و سنگ‌نوشته‌ها و اینا دیگه اون تصویر جامعه بی‌سواد و بی‌فرهنگ خیلی پذیرفتنی نیست ضمن این‌که ما الان ما می‌دونیم


توی این قرن‌های آخر پیش از اسلام ارتباط فرهنگی‌شون هم با ایران ساسانی زیاد بود ارتباط فرهنگی که مرکزش در حیره بود حیره یا حِیْره


حیره در عراق امروز نزدیک کوفه یه جاییه که پایتخت لخمیان بود پایتخت ملوک لخمی بود لخمیانی که گفتیم در جنگ‌های ایران و روم تو اون منطقه وسط اینا متحد ایران بودن


اینا در فرمان شاهنشاه ساسانی بودن خیلی وقتا به اینا اصلا می‌گفتن اعراب ایران به اینا می‌گفتن اعراب ایران به اون غسانیان می‌گفتن اعراب روم مرکزشون در حیره بود گزارش شده که توی این حیره


عرب‌ها می‌آمدن طب و فلسفه یاد می‌گرفتن ارتباطات فرهنگی بوده پس در زبان عربی اون روز کلماتی بوده که از فارسی پهلوی اومده بوده تو شعراشون بوده تو قرآن کلمات اینطوری هست


انگار ۱۰۰ کلمه از این جنس شناسایی کردن مثل فردوس یا مثل روضه که به معنی باغ پر از آبه که اصلا ریشه‌ش همون روده فارسیه انگار


یا کلمه‌های دیگه کلمه‌هاییه که انگار چون مثلا شکوه و تجملات دربار ایرانی براشون معیار خیلی خوشی و تجمل و اینا بوده کلماتی که برای توصیف بهشت استفاده شده


بعضیاشون از اینجا آمدن حرف اصلی ولی اینه از نظر رواج سواد عربستان اونی نبوده که فکر می‌کردیم از نظر فرهنگی اون حالت بی‌فرهنگی یک تصور اشتباهی بوده


مجسمه‌های سنگی رو می‌پرستیدن و چندخدایی بودن و این‌ها اینم تصویریه که تحقیقات جدید تاییدش نمی‌کنه یعنی واقعیت عربستان از این نظر هم پیچیده‌تره هم جالب‌تر


هم یکتاپرستی زیاد بوده هم اونایی که به خدای یگانه اعتقاد نداشتن چندخدایی بودن اینا هم لزوما بت‌پرست نبودن این خیلی جالبه دیگه بقایای ۱۲ تا کلیسا توی شبه‌جزیره پیدا شده


در حالی که اثری از معابد بت‌پرستان انقدر زیاد حداقل می‌گن پیدا نشده حالا ما اینا رو از قرآن هم البته می‌دونیم از روایت‌های اسلامی هم می‌دونیم که یهودی‌ها بودن و


جنگ با یهودی‌ها و مباحثه با مسیحیان و اینا اینا بودن توی شبه‌جزیره ولی حواس‌مون باید به چند تا چیز باشه مسیحیت اینا مسیحیت کاتولیک رومی نیست


مسیحیت ارتدوکس شرقی هم نیست مسیحیت دوتا مرکز عمده داشت رم مرکز کاتولیک قسطنطنیه یا استانبول مرکز مسیحی ارتدوکس شرقی ولی همه مسیحیت این نیست مسیحیت شرق به جز ارتدوکس دو شاخه دیگه هم داره


مسیحیان نسطوری هم هستن دو سرشت باوران و مسیحیان تک سرشت باور یا یعقوبیه یعقوبی تفاوت‌های الهیاتی‌شون رو واقعا من نه می‌فهمم خیلی


نه این‌که خیلی فکر می‌کنم مهم باشه مثلا عیسی یک طبیعت انسانی داره طبیعت الهی هم داره یا نداره اینا رو کاری نداریم اونی که جالب‌تره و مهم‌تر هم هست برای این موضوع


پراکندگی جغرافیایی این‌هاست امپراتوری بیزانس خب توی اون امپراتوری مسیحیت ارتدوکس غلبه داره پایتختش مرکز اون کلیساست اصلا اینطوری چیز هویتی‌شونه


یک پایه هویتی‌شونه شرق‌تر ولی وقتی می‌آیم به عراق و سوریه و ایران اون شاخه‌های دیگه یعقوبیه و نسطوری و اینا هستن که مرکزیت دارن


توی شبه‌جزیره هم اینائن که گسترش پیدا کردن و یک سری از قبایل اونجا به این آیین مسیحی درآمدن توی قرن چهارم در شمال عربستان بعضی از قبیله‌ها مسیحی شدن


همون لخمیان و غسانیان لخمیان گفتیم نزدیک کوفه هستن متحد ایران هستن به جز این‌ها والا فکر می‌کنه آدم سال ۲۰۲۴ در غرب


دیگه این *** بازی تموم شده باشه پسر همسایه‌مون اومده زنگ می‌زنه در می‌ره حتی می‌خواستم با دمپایی بزنم دنبالش کله‌ش هم کشید از پشت دیوار ببینه که من می‌آم دنبالش یا نه


از قرن چهارم در شمال عربستان هم بعضی از قبیله‌ها مسیحی می‌شن از جمله همون لخمیان و غسانیان که گفتیم اینا هم مسیحی می شن شمال عربستان هم که داریم می‌گیم اینا گفتیم توی همون چیزن دیگه


توی مناطقی‌ان که بین ایران و رومه مناطق مرزیه در طول تاریخ دیدیم این حکومت‌های قدرتمند با جنگاوران مناطق مرکزی چیکار می‌کنن؟ اگر بتونن برای این‌که اینا مزاحم‌شون نشن


حمله بهشون نکنن اگه بتونن اینا رو استخدام می‌کنن که بشن مرزبان‌شون متحد می‌شن باهاشون چنان‌که در دوره‌هایی ایرانی‌ها و چینی‌ها با بیابان‌نشین‌های استپ‌های آسیای مرکزی کردن این کار رو


رومی‌ها با قبایل ژرمن می‌کردن این کار رو ساسانیا با لخمیان هم همین کار رو می‌کنن که جلوی رومی‌ها اینا وایسن این لخمیان خلاصه خیلی‌هاشون مسیحی شدن چه از درباری‌هاشون چه از مردمان عادی‌شون


و تا زمان اسلام هم اینا مسیحی نسطوری بودن می‌بینید دیگه داستان دینه ولی یه خرده داستان Geo History هم هست داستان تاریخ و جغرافیا هم هست البته که هست واقعا همیشه هست


اینا هم از قرن سوم در جنوب سوریه زندگی می‌کردن با بیزانس بستن جلوی ایران و لخمیان اینا نزدیک‌تر به روم بودن اینا مسیحی نسطوری نشدن اینا مسیحی یعقوبی شدن


یعنی باز مسیحیت اینا هم با مسیحیت اون لخمیانی که باهاشون در مبارزه و رقابت بودن فرق می‌کرد پس رو نقشه که ببینی ایران ساسانی در اتحاد با لخمیان مسیحی نسطوری


در مقابل بیزانس متحد با غسانیان مسیحی یعقوبی در شمال عربستان پس داریم می‌بینیم دیگه از همین حرف‌ها معلومه اینطوری نیست که همه عربستان بت بپرستن


مسیحی داریم از شاخه‌های مختلف و این فقط در شمال نیست که اینطوریه در جنوب عربستان هم هم مردمان مسیحی و یهودی داریم هم حکومت‌های مسیحی داریم امپراتوری آکسوم داریم


یک دوره‌ای یهودی‌ها حکومت رو می‌گیرن یک حاکم یهودی پیدا می‌شه می‌آد مسیحیا رو قتل‌عام می‌کنه بعد پادشاه حبشه با کمک بیزانس حمله می‌کنن اونو می‌کشن ابرهه‌ای که داستانش رو شنیدیم


که شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ادغام بشه با شرکت ملی صنایع پتروشیمی نظرتون رو در این مورد می‌خواستم بدونم وقتی که ابرهه اومد طرف کعبه


ولی در همون یمن کلیسای خیلی آنچنانی می‌سازه و همه رو انگار می‌خواد ببره مسیحی کنه و این‌ها که نمی‌تونه و خلاصه برمی‌گرده یمن و همون جا هم می‌میره


پس شمال مسیحی هست جنوب مسیحی هست تو مناطق مرکزی هم در حجاز هم قبایلی هستن که مسیحی شدن اطراف همون مکه و مدینه و اینا هم هستن


در قرن‌های قبل از اسلام مسیحی‌ها هستن دیگه چی؟ آیا بقیه همه بت‌پرستن و بت می‌پرستن؟ نه یهودی‌ها هم هستن یهودی‌ها هم در دوره‌های مختلف تاریخی