""" arzuhal_cite.py — Serbest metindeki kanun atiflarini bulur ve mevzuatla denetler. Desteklenen bicimler (ornekler): TBK m. 344 · TBK md.344/1 · TBK'nın 344. maddesi · Türk Borçlar Kanunu'nun 344 üncü maddesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 315, 316 ve 344. maddeleri · 4857 sayılı Kanun'un 17/2 maddesi İş Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası · TMK 166 · TBK m. 344-346 · aynı Kanun'un 18. maddesi TBK geçici madde 1 · İş Kanunu ek madde 2 Kanunu belirtilmeyen madde atiflari ('344. madde') ayri sayilir: dogrulanamaz. """ import re from dataclasses import dataclass, asdict from arzuhal_law import REPEALED_LAWS, fold STATUSES = ["var", "mulga_madde", "uydurma_madde", "eski_kanun", "bilinmeyen_kanun"] # 'bilinmeyen_kanun' uydurma DEGILDIR: korpus yalniz yururlukteki kanunlari icerir; islenmis degisiklik kanunlari # (or. 7499 sayili) cogu zaman yoktur. Uydurma orani yalniz korpustaki kanunlara yapilan atiflarda hesaplanir. VERIFIABLE = ["var", "mulga_madde", "uydurma_madde"] STATUS_LABELS = {"var": "Var (yürürlükte)", "mulga_madde": "Mülga madde", "uydurma_madde": "Uydurma madde", "eski_kanun": "Yürürlükten kalkmış kanun", "bilinmeyen_kanun": "Korpusta olmayan kanun"} ORDINALS = {"birinci": 1, "ikinci": 2, "ucuncu": 3, "dorduncu": 4, "besinci": 5, "altinci": 6, "yedinci": 7, "sekizinci": 8, "dokuzuncu": 9, "onuncu": 10} MAX_RANGE = 30 ARTICLE_WINDOW = 140 # kanun adindan sonra madde aranacak en fazla karakter @dataclass class Citation: law: int | None # kanun no; yururlukten kalkmis kanun icin pozitif no + old_law=True article: str # '344', '5/A', 'ek-2', 'gecici-1' paragraph: int | None start: int end: int surface: str old_law: bool = False group: str | None = None # aralik ('m. 1045-1050') tek atif sayilir; ayni gruptaki maddeler birlikte degerlendirilir def key(self): return (self.law, self.article) # ── Katlanmis (fold) metin uzerinde calisan desenler: fold uzunlugu korur, spanlar orijinale gecerli ── _SUFFIX = r"(?:'?\s*(?:inci|nci|uncu|ncu|ci|cu)(?![a-z])|\.)" # katlanmis metin: ıncı->inci, üncü->uncu _ONE = r"(?!\d{1,4}\s+sayili)\d{1,4}(?:\s*/\s*[a-z](?![a-z]))?(?:\s*/\s*\d{1,2})?" _ONE_S = _ONE + r"(?:" + _SUFFIX + r"(?=\s*(?:,|ve|ile|veya)\s*\d))?" # '315 inci, 316 nci ve 344 uncu' _LIST = _ONE_S + r"(?:\s*(?:,|ve|ile|veya|ila|-|–)\s*" + _ONE_S + r")*" _KIND = r"(?:(?Pek|gecici)\s+)?" _MADDE = r"madde(?:si|sinin|sine|sinde|leri|lerinin|lerine|lerinde|ler)?(?![a-z])" _PARA = (r"(?:\s*(?:\(\s*)?(?P\d{1,2})\s*" + _SUFFIX + r"?\s*\)?\s*fikra|\s+(?P" + "|".join(ORDINALS) + r")\s+fikra|\s*,?\s*(?:f\.|fik\.)\s*(?P\d{1,2}))?") ART_PREFIX = re.compile(r"^[\s,]*" + _KIND + r"(?:m\.|md\.|mad\.|" + _MADDE + r")\s*(?P" + _LIST + r")" + _PARA) ART_SUFFIX = re.compile(r"^[\s,]*" + _KIND + r"(?P" + _LIST + r")\s*" + _SUFFIX + r"?\s*" + _MADDE + _PARA) ART_BARE = re.compile(r"^\s+(?!(?:19|20)\d\d(?!\d))(?P\d{1,4}(?:\s*/\s*\d{1,2})?)" r"(?![\d.,]*\s*(?:yil|sayili|tarih|tl|lira|gun|ay(?![a-z])|saat|kisi|%|ocak|subat|mart|nisan|mayis|haziran|temmuz|agustos|eylul|ekim|kasim|aralik))(?=[\s,;.)']|$)") # Kanun adindan sonra: tirnak/markdown, iyelik eki ve/veya parantezli kisaltma/numara — '"Kat Mülkiyeti Kanunu"nun 34.', — "Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 166.", "Borçlar Kanunu (6098) m. 344" POSSESSIVE = re.compile(r"^[\"“”*_]*(?:'?(?:n[iu]n|[iu]n|nin|nun|in|un|de|da|te|ta|ye|ya|e|a)?(?![a-z]))[\"“”*_]*(?:\s*\([^()]{1,20}\)(?:'?[a-z]{0,4})?)?") # Kanun adi apostrofsuz ekle bitisebilir: 'is kanununun', 'medeni kanunun', '... hakkinda kanunun' _ALIAS_END = r"(?:(?![a-z0-9])|(?<=kanun)(?=(?:un|a|da|dan|daki)(?![a-z]))|(?<=kanunu)(?=(?:nun|na|nda|ndan|ndaki)(?![a-z])))" SAYILI = re.compile(r"(?\d{1,4})\s+sayili(?P(?:\s+[a-z']+){0,10}?\s+kanun[a-z']{0,7}?(?=[^a-z']|$)|)") SAME_LAW = re.compile(r"(?\d{1,4}(?:\s*/\s*\d{1,2})?)\s*" + _SUFFIX + r"?\s*madde(?:si|de|ye)?(?![a-z])(?!\s*\d)") # 'MADDE 10-' basligi degil def trie_regex(words): """Binlerce kanun adini tek alternasyon yerine onek agaciyla derle (33 MB metinde hiz icin). Agacta uzun eslesme once denenir; sinir kontrolu basarisiz olursa regex kisa olana geri doner.""" trie = {} for w in words: node = trie for ch in w: node = node.setdefault(ch, {}) node[""] = True def build(node): end = "" in node alts = [re.escape(ch) + build(sub) for ch, sub in sorted(node.items()) if ch != ""] if not alts: return "" body = alts[0] if len(alts) == 1 else "(?:" + "|".join(alts) + ")" return f"(?:{body})?" if end else body return "(?:" + build(trie) + ")" def _expand(nums_text): """'315, 316 ve 344' -> [['315',None,False],...]; '344-346' -> 344..346 (aralik_mi=True); '17/2' -> ['17',2,False].""" nums_text = re.sub(_SUFFIX, "", nums_text) parts = re.split(r"\s*(,|ve|ile|veya|ila|-|–)\s*", nums_text.strip()) items, ops = parts[0::2], [None] + parts[1::2] out = [] # [madde, fikra, aralik_mi] for tok, op in zip(items, ops): m = re.fullmatch(r"(\d{1,4})(?:\s*/\s*([a-z]))?(?:\s*/\s*(\d{1,2}))?", tok) if not m: continue art = m.group(1).lstrip("0") or "0" art = art + (f"/{m.group(2).upper()}" if m.group(2) else "") para = int(m.group(3)) if m.group(3) else None if op in ("-", "–", "ila") and out and out[-1][0].isdigit() and art.isdigit(): a, b = int(out[-1][0]), int(art) if 0 < b - a <= MAX_RANGE: out[-1][2] = True out.extend([str(x), None, True] for x in range(a + 1, b + 1)) continue out.append([art, para, False]) return out class CitationExtractor: def __init__(self, registry, extra_aliases=None): """extra_aliases: {ad: kanun no} — elle dogrulanmis ek adlar (or. LLM'lerin 'Tapu Kanunu', 'Ticaret Kanunu' yazimlari). Kayitli adlari ezmez; negatif no yururlukten kalkmis kanun demektir.""" self.registry = registry table = registry.alias_table() for a, n in (extra_aliases or {}).items(): table.setdefault(fold(a), int(n)) # 2 harfli kisaltmalar (BK, İK) yalniz orijinal metinde BUYUK harfle eslesir; digerleri katlanmis metinde self.short = {a: n for a, n in self._raw_aliases(registry) if len(a) <= 2} self.long = {k: v for k, v in table.items() if len(k) > 2} self.alias_re = re.compile(r"(? (citations, orphan_count). Orphan: kanunu belirtilmemis madde atifi. context_law: metin bir kanunun kendisiyse 'bu Kanunun 17 nci maddesi' o kanuna baglanir.""" ft = fold(text) cites, covered, prev_law = [], [], context_law for s, e, no in self._law_mentions(text, ft): if no == "this": # 'bu Kanun': metin bir kanunsa o kanun, degilse (LLM cevabi) en son anilan kanun no = context_law if context_law is not None else prev_law elif no is None: no = prev_law if no is None: continue prev_law = no tail = ft[e:e + ARTICLE_WINDOW] pm = POSSESSIVE.match(tail) off = pm.end() if pm else 0 m = None for rx in (ART_PREFIX, ART_SUFFIX, ART_BARE): m = rx.match(tail[off:]) if m: break if not m: continue gd = m.groupdict() kind = gd.get("kind") pnum = gd.get("para") or gd.get("para_f") para = int(pnum) if pnum else ORDINALS.get(gd.get("para_w") or "", None) items = _expand(m.group("nums")) end = e + off + m.end() for i, (art, p, in_range) in enumerate(items): aid = f"{kind}-{art}" if kind else art pp = p if p is not None else (para if len(items) == 1 else None) cites.append(Citation(abs(no), aid, pp, s, end, text[s:end], old_law=no < 0, group=f"{s}:{no}" if in_range else None)) covered.append((s, end)) orphans = 0 for m in ORPHAN.finditer(ft): if not any(a <= m.start() < b for a, b in covered): orphans += 1 return cites, orphans @dataclass class Verdict: citation: dict status: str paragraph_ok: bool | None # None: fikra yok ya da dogrulanamiyor (numarasiz fikrali kanun) current_law: int | None = None # eski kanun ise yerine gecen kanun note: str | None = None # 'alt_bolum': 'm. 25/I', 'm. 12/C' gibi bent/baslik harfi gosterimi def check(cite, registry): if cite.old_law: return Verdict(asdict(cite), "eski_kanun", None, REPEALED_LAWS.get(cite.law, (None, None, None))[2]) law = registry.laws.get(cite.law) if law is None: return Verdict(asdict(cite), "bilinmeyen_kanun", None) art = law.articles.get(cite.article) note = None if art is None and "/" in cite.article and "-" not in cite.article: # 'İş Kanunu m. 25/I' (bent), 'KMK m. 12/C', 'TBK m. 392/D' (baslik harfi): ana madde varsa uydurma sayilmaz art, note = law.articles.get(cite.article.split("/")[0]), "alt_bolum" if art is None: return Verdict(asdict(cite), "uydurma_madde", None) if art["repealed"]: return Verdict(asdict(cite), "mulga_madde", None, note=note) pok = None if cite.paragraph is not None and art["paragraphs"]: pok = 1 <= cite.paragraph <= art["paragraphs"] return Verdict(asdict(cite), "var", pok, note=note) _SEVERITY = {"uydurma_madde": 0, "mulga_madde": 1, "eski_kanun": 2, "bilinmeyen_kanun": 3, "var": 4} def audit(text, extractor, context_law=None): """Metindeki tum atiflari denetle. Ayni (kanun, madde) bir kez sayilir.""" cites, orphans = extractor.extract(text, context_law) seen, verdicts, groups = set(), [], {} for c in cites: if c.key() in seen: continue seen.add(c.key()) v = check(c, extractor.registry) if c.group is None: verdicts.append(v) elif c.group not in groups or _SEVERITY[v.status] < _SEVERITY[groups[c.group].status]: groups[c.group] = v # aralik: en kotu durum (bir ucu uydurmaysa aralik uydurma) verdicts.extend(groups.values()) counts = {s: sum(v.status == s for v in verdicts) for s in STATUSES} return {"verdicts": verdicts, "counts": counts, "n": len(verdicts), "orphans": orphans} # ═══ Taninmayan kanun adlari: ' Kanunu m. N' ama ad hicbir gercek kanuna uymuyor ═══ # Ornek LLM ciktilari: 'Yurttaşlar Birliği Kanunu m. 27', 'Mülkiyet Hakkı Kanunu m. 69-71'. Bunlar extract()'in # goremedigi atiflardir. Otomatik olarak 'uydurma' sayilmaz: once ad listesi elle gozden gecirilir (gercek bir kanunun # farkli yazimi olabilir), sonra esleme tablosu (ad -> kanun no ya da UYDURMA) uygulanir. _UP = "A-ZÇĞİÖŞÜÂÎÛ" _LOW = "a-zçğıöşüâîû" LAW_NAME = re.compile( r"(?P(?:(?!Kanun)[" + _UP + r"][" + _LOW + r"]+\s+(?:(?:ve|ile)\s+)?){1,9}Kanun(?:u)?)(?:nun|un|na|a|da)?(?![" + _LOW + r"])" r"[\"“”*_]*(?:'?(?:n[ıiuü]n|[ıiuü]n|na|ne|da|de))?(?:\s*\([^()]{1,20}\))?" r"(?P\s*,?\s*(?:m\.|md\.|[Mm]adde)\s*\d|\s+\d{1,4}\s*(?:\.|'?\s*(?:inci|ıncı|uncu|üncü|nci|ncı|ncu|ncü))?\s*[Mm]adde)") _LEAD = re.compile(r"^(?:T\.?\s*C\.?\s+|Bu\s+|Aynı\s+|Söz\s+[Kk]onusu\s+|İlgili\s+|Anılan\s+|Ancak\s+|Çünkü\s+|Ayrıca\s+" r"|Ama\s+|Fakat\s+|Yani\s+|Örneğin\s+|Ve\s+|Dolayısıyla\s+)+") def normalize_law_name(name): return " ".join(_LEAD.sub("", name.strip()).split()) def unrecognized_law_spans(text, extractor): """-> [(start, end, ad)] : madde atfi iceren ama kayit defterindeki hicbir kanun adina/kisaltmasina uymayan kanun adlari. extract()'in zaten tanidigi kanun adlari (span ortusmesi) atlanir. Span, bastaki 'Ancak/Bu/...' atilmis ada aittir.""" ft = fold(text) known_spans = [(s, e) for s, e, _ in extractor._law_mentions(text, ft)] out = [] for m in LAW_NAME.finditer(text): s, e = m.start("name"), m.end("name") if any(a < e and s < b for a, b in known_spans): continue raw = m.group("name") lead = _LEAD.match(raw) name = normalize_law_name(raw) if "Hükmünde" in name or len(name.split()) < 2: continue out.append((s + (lead.end() if lead else 0), e, name)) return out def unrecognized_law_mentions(text, extractor): """-> [ad, ...] (unrecognized_law_spans'in yalniz adlari).""" return [n for _, _, n in unrecognized_law_spans(text, extractor)]