""" pusula_data.py — Farkli semalardaki retrieval veri setlerini ortak formata ceviren yukleyici. Ortak format: queries : {qid: metin} corpus : {doc_id: metin} qrels : {qid: {doc_id: skor}} (skor > 0 = ilgili) Sema VARSAYILMAZ: config ve sutun adlari aday listelerinden eslestirilir; eslesmezse acik hata verilir. """ import re from dataclasses import dataclass, field import numpy as np # Aday adlar — ilk eslesen kullanilir (kucuk harfle karsilastirilir) CONFIG_CANDIDATES = { "corpus": ["corpus", "passages", "collection", "documents"], "queries": ["queries", "query"], "qrels": ["qrels", "default"], } COLUMN_CANDIDATES = { "doc_id": ["_id", "id", "pid", "doc_id", "docid", "corpus-id", "corpus_id"], "query_id": ["_id", "id", "qid", "query_id", "query-id"], "title": ["title"], "text": ["text", "passage", "contents", "content", "query"], "qrel_q": ["query-id", "query_id", "qid"], "qrel_d": ["corpus-id", "corpus_id", "pid", "doc_id", "docid"], "qrel_s": ["score", "relevance", "label"], } QRELS_SPLIT_PREFERENCE = ["test", "dev", "validation", "train"] @dataclass class RetrievalSet: name: str queries: dict corpus: dict qrels: dict meta: dict = field(default_factory=dict) def stats(self): rel = [sum(1 for s in d.values() if s > 0) for d in self.qrels.values()] return {"queries": len(self.queries), "corpus": len(self.corpus), "qrels_queries": len(self.qrels), "avg_relevant": float(np.mean(rel)) if rel else 0.0} def validate(self): """Tutarlilik: her sorgunun metni var, en az bir ilgili dokumani var ve o dokuman korpusta.""" problems = [] for qid, rels in self.qrels.items(): if qid not in self.queries: problems.append(f"qrels'teki sorgu {qid} queries'te yok") if not any(s > 0 and d in self.corpus for d, s in rels.items()): problems.append(f"sorgu {qid}: korpusta ilgili dokuman yok") empty_q = [q for q, t in self.queries.items() if not str(t).strip()] empty_d = [d for d, t in self.corpus.items() if not str(t).strip()] if empty_q: problems.append(f"{len(empty_q)} bos sorgu") if empty_d: problems.append(f"{len(empty_d)} bos dokuman") return problems def _pick(candidates, available, what): avail = {a.lower(): a for a in available} for c in candidates: if c.lower() in avail: return avail[c.lower()] raise KeyError(f"{what} icin uygun ad bulunamadi. Mevcut: {sorted(available)} | Adaylar: {candidates}") def _pick_config(role, configs): for c in CONFIG_CANDIDATES[role]: for cfg in configs: if c == cfg.lower() or re.search(rf"\b{c}\b", cfg.lower()): return cfg raise KeyError(f"'{role}' config'i bulunamadi. Mevcut config'ler: {configs}") def _first_split(ds_dict, preference=None): names = list(ds_dict.keys()) for p in preference or []: if p in names: return p, ds_dict[p] return names[0], ds_dict[names[0]] def describe_schema(repo, list_configs, load_fn): """Colab'da ilk calistirilacak: her config'in split ve sutunlarini yazdirir.""" out = {} for cfg in list_configs(repo): dd = load_fn(repo, cfg) out[cfg] = {split: list(ds.column_names) for split, ds in dd.items()} return out def load_beir_like(repo, list_configs, load_fn, name=None, meta=None): """corpus / queries / qrels ayri config'lerde duran veri setleri (BEIR, MTEB, TR-MTEB).""" configs = list_configs(repo) c_cfg, q_cfg, r_cfg = (_pick_config(r, configs) for r in ("corpus", "queries", "qrels")) # qrels: tercih edilen split (test > dev > ...) r_split, qrels_ds = _first_split(load_fn(repo, r_cfg), QRELS_SPLIT_PREFERENCE) cols = qrels_ds.column_names rq, rd = _pick(COLUMN_CANDIDATES["qrel_q"], cols, "qrels sorgu"), _pick(COLUMN_CANDIDATES["qrel_d"], cols, "qrels dokuman") rs = next((c for c in COLUMN_CANDIDATES["qrel_s"] if c in cols), None) # skor yoksa 1 kabul edilir qrels = {} for row in qrels_ds: score = float(row[rs]) if rs else 1.0 qrels.setdefault(str(row[rq]), {})[str(row[rd])] = score # queries: qrels split'iyle ayni ad varsa onu, yoksa tum split'leri birlestir q_dd = load_fn(repo, q_cfg) q_parts = [q_dd[r_split]] if r_split in q_dd else list(q_dd.values()) queries = {} for part in q_parts: qid_col = _pick(COLUMN_CANDIDATES["query_id"], part.column_names, "sorgu id") txt_col = _pick(COLUMN_CANDIDATES["text"], part.column_names, "sorgu metni") for row in part: queries[str(row[qid_col])] = strip_artifacts(row[txt_col]) corpus = {} for part in load_fn(repo, c_cfg).values(): did_col = _pick(COLUMN_CANDIDATES["doc_id"], part.column_names, "dokuman id") txt_col = _pick(COLUMN_CANDIDATES["text"], part.column_names, "dokuman metni") has_title = "title" in part.column_names for row in part: title = (row["title"] or "").strip() if has_title else "" body = row[txt_col] or "" corpus[str(row[did_col])] = strip_artifacts(f"{title}. {body}" if title else body) qrels = {q: d for q, d in qrels.items() if q in queries} # metni olmayan sorgulari dusur info = {"source": repo, "qrels_split": r_split, "configs": [c_cfg, q_cfg, r_cfg], **(meta or {})} return RetrievalSet(name or repo.split("/")[-1], queries, corpus, qrels, info) _ARTIFACT_TOKENS = re.compile(r"<[A-Z_]{3,}>|\[(?:UNK|CLS|SEP|PAD)\]") def strip_artifacts(s): """Ceviri hattindan sizan ozel tokenlari sil (, [UNK] ...).""" return re.sub(r"\s{2,}", " ", _ARTIFACT_TOKENS.sub(" ", s or "")).strip() def drop_self_duplicates(rs): """Sorgunun birebir aynisi korpusta ILGISIZ olarak duruyorsa sorguyu cikar (metin tabanli).""" text_to_docs = {} for d, t in rs.corpus.items(): text_to_docs.setdefault(_norm(t), []).append(d) bad = {q for q, t in rs.queries.items() if any(rs.qrels.get(q, {}).get(d, 0) <= 0 for d in text_to_docs.get(_norm(t), []))} rs.queries = {q: t for q, t in rs.queries.items() if q not in bad} rs.qrels = {q: d for q, d in rs.qrels.items() if q not in bad} rs.meta["dropped_self_duplicates"] = len(bad) return rs def _norm(s): return re.sub(r"\s+", " ", (s or "").strip().lower()) def load_claim_factcheck(rows, query_col="claim", doc_col="fact_check", id_col="id", name="dmm", meta=None): """Satir basina (iddia, dogrulama) tutan veri: sorgu=iddia, ilgili dokuman=dogrulama metni. Ayni dogrulama metni birden fazla satirda varsa TEK dokumana indirgenir ve tum ilgili sorgulara baglanir (aksi halde 'dogru' cevabin kopyasi yanlis sayilir).""" doc_by_text, corpus, queries, qrels = {}, {}, {}, {} for i, row in enumerate(rows): claim, fc = (row.get(query_col) or "").strip(), (row.get(doc_col) or "").strip() if not claim or not fc: continue key = _norm(fc) if key not in doc_by_text: did = f"d{len(doc_by_text)}" doc_by_text[key] = did corpus[did] = fc qid = f"q{row.get(id_col, i)}" queries[qid] = claim qrels.setdefault(qid, {})[doc_by_text[key]] = 1.0 # ayni iddia metni farkli satirlarda: tek sorguya indir, ilgili dokumanlari birlestir by_claim = {} for qid, text in list(queries.items()): k = _norm(text) if k in by_claim: keep = by_claim[k] qrels[keep].update(qrels.pop(qid)) del queries[qid] else: by_claim[k] = qid return RetrievalSet(name, queries, corpus, qrels, {"native": True, **(meta or {})}) def subsample(rs, n_queries, corpus_size, seed=0): """Ilgili dokumanlari HER ZAMAN koruyarak alt-ornekleme. 1) Korpusta en az bir ilgili dokumani olan sorgulardan n_queries tanesi secilir 2) Korpus = secilen sorgularin tum ilgili dokumanlari + rastgele dokumanlar (corpus_size'a kadar)""" rng = np.random.default_rng(seed) eligible = sorted(q for q, d in rs.qrels.items() if q in rs.queries and any(s > 0 and doc in rs.corpus for doc, s in d.items())) chosen = eligible if len(eligible) <= n_queries else sorted(rng.choice(eligible, n_queries, replace=False)) must = sorted({d for q in chosen for d, s in rs.qrels[q].items() if s > 0 and d in rs.corpus}) pool = sorted(set(rs.corpus) - set(must)) n_extra = max(0, min(len(pool), corpus_size - len(must))) extra = list(rng.choice(pool, n_extra, replace=False)) if n_extra else [] keep = set(must) | set(extra) sub = RetrievalSet( rs.name, {q: rs.queries[q] for q in chosen}, {d: rs.corpus[d] for d in sorted(keep)}, {q: {d: s for d, s in rs.qrels[q].items() if d in keep} for q in chosen}, {**rs.meta, "subsample": {"n_queries": len(chosen), "corpus_size": len(keep), "relevant_kept": len(must), "seed": seed, "full_queries": len(eligible), "full_corpus": len(rs.corpus)}}, ) return sub # ═══ DMM: PDF'ten cikarilmis bulten kayitlari → (baslik sorgusu, analiz dokumani) ═══ _QUOTED = re.compile(r"[“\"][^”\"]*[”\"]") # tirnak icindeki alinti _TOC_MARK = re.compile(r"[”\"]\s*İddia") # '” Iddiasi' kalibi _LEADING_IDDIA = re.compile(r"^(İddiası|İddiaları)\b\s*") _PAGE_FOOTER = re.compile(r"\s\d{1,3}\s*—(?=\s|$)") # "25 —" sayfa altligi _HEADLINE = re.compile(r'^\s*[“"](?P[^”"]{8,400}?)[”"]\s*(?P<rest>.*)$', re.S) def clean_pdf_text(s): s = (s or "").replace("\u00ad", "") # yumusak tire s = re.sub(r"-\n(?=[a-zçğıöşü])", "", s) # satir sonu heceleme s = re.sub(r"\s+", " ", s) s = _PAGE_FOOTER.sub(" ", " " + s + " ") return re.sub(r"\s+", " ", s).strip() def load_headline_claims(rows, title_col="claim", tail_col="fact_check", id_col="id", max_title_words=25, min_doc_words=15, name="dmm", meta=None): """Sorgu = tirnak icindeki iddia basligi; dokuman = kaydin geri kalani (analiz + dogrulama). Atlanan her satirin nedeni sayilir — sessiz veri kaybi olmaz.""" skipped = {"baslik_yok": 0, "baslik_cok_uzun": 0, "icindekiler": 0, "dokuman_kisa": 0} corpus, queries, qrels, doc_by_text, examples = {}, {}, {}, {}, [] for i, row in enumerate(rows): full = clean_pdf_text(f"{row.get(title_col) or ''} {row.get(tail_col) or ''}") m = _HEADLINE.match(full) if not m: skipped["baslik_yok"] += 1 continue title, doc = m.group("title").strip(), m.group("rest").strip() if len(title.split()) > max_title_words: skipped["baslik_cok_uzun"] += 1 continue if len(_TOC_MARK.findall(doc)) >= 2: # baska basliklar listeleniyor → icindekiler sayfasi skipped["icindekiler"] += 1 continue doc = _LEADING_IDDIA.sub("", doc) if len(_QUOTED.sub(" ", doc).split()) < min_doc_words: # alintilanan iddia sayilmaz skipped["dokuman_kisa"] += 1 continue key = _norm(doc) if key not in doc_by_text: doc_by_text[key] = f"d{len(doc_by_text)}" corpus[doc_by_text[key]] = doc qid = f"q{row.get(id_col, i)}" queries[qid] = title qrels.setdefault(qid, {})[doc_by_text[key]] = 1.0 by_title = {} # ayni baslik → tek sorgu for qid, text in list(queries.items()): k = _norm(text) if k in by_title: qrels[by_title[k]].update(qrels.pop(qid)); del queries[qid] else: by_title[k] = qid info = {"native": True, "rows": len(rows), "skipped": skipped, **(meta or {})} return RetrievalSet(name, queries, corpus, qrels, info) # ═══ Teshis: degerlendirmeyi sessizce bozabilecek durumlar ═══ _ARTIFACT = re.compile(r"<[A-Z_]{3,}>|\[(?:UNK|CLS|SEP)\]") def diagnostics(rs): q_art = sum(bool(_ARTIFACT.search(t)) for t in rs.queries.values()) d_art = sum(bool(_ARTIFACT.search(t)) for t in rs.corpus.values()) text_to_docs = {} for d, t in rs.corpus.items(): text_to_docs.setdefault(_norm(t), []).append(d) # sorgunun birebir aynisi korpusta ILGISIZ dokuman olarak duruyor mu? (ID degil METIN kontrolu) self_dup = sum(1 for q, t in rs.queries.items() if any(rs.qrels.get(q, {}).get(d, 0) <= 0 for d in text_to_docs.get(_norm(t), []))) return {"sorgu artefakt": q_art, "doküman artefakt": d_art, "sorgu=ilgisiz doküman (metin)": self_dup}