Ika-15 dantaon - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

| [Milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Milenyo "Milenyo"): | [ika-2 milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-2_milenyo "Ika-2 milenyo") |
| Mga [siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Siglo "Siglo"): | - [ika-14 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-14_dantaon "Ika-14 dantaon")
- ika-15 dantaon
- [ika-16 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_dantaon "Ika-16 dantaon") |
| Mga [dekada](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada "Dekada"): | [dekada  1400](https://tl.wikipedia.org/wiki/1400%E2%80%931409 "1400–1409") [dekada 1410](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1410 "Dekada 1410") [dekada 1420](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1420 "Dekada 1420") [dekada 1430](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1430 "Dekada 1430") [dekada 1440](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1440 "Dekada 1440")
[dekada 1450](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1450 "Dekada 1450") [dekada 1460](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1460 "Dekada 1460") [dekada 1470](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1470 "Dekada 1470") [dekada 1480](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1480 "Dekada 1480") [dekada 1490](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1490 "Dekada 1490") |

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Zonaro_GatesofConst.jpg/250px-Zonaro_GatesofConst.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Zonaro_GatesofConst.jpg) Si [Mehmed II](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mehmed_II "Mehmed II") ng [Imperyong Otomano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Imperyong_Otomano "Imperyong Otomano"), ang Islamikong pananakop ng [Constantinople](https://tl.wikipedia.org/wiki/Constantinople "Constantinople") at pagbagsak ng [Imperyong Bisantino](https://tl.wikipedia.org/wiki/Imperyong_Bisantino "Imperyong Bisantino"). Iba't ibang mga dalubhasa sa kasaysayan ang isinalarawan ito bilang ang katapusan ng [Gitnang Panahon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Gitnang_Panahon "Gitnang Panahon").[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/La_Rendici%C3%B3n_de_Granada_-_Pradilla.jpg/500px-La_Rendici%C3%B3n_de_Granada_-_Pradilla.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:La_Rendici%C3%B3n_de_Granada_-_Pradilla.jpg) _The Capitulation of Granada_ ni Francisco Pradilla Ortiz, 1882: Sumuko si Muhammad XII kay Fermando at Isabel[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Columbus_Taking_Possession.jpg/250px-Columbus_Taking_Possession.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Columbus_Taking_Possession.jpg) Gergio Deluci, _[Christopher Columbus](https://tl.wikipedia.org/wiki/Christopher_Columbus "Christopher Columbus") arrives in [America](https://tl.wikipedia.org/wiki/America "America") in 1492,_ [pinta](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pinta "Pinta") noong 1893.

Ang **ika-15 dantaon** ay isang [siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Siglo "Siglo") na sumasakop sa mga [taon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Taon "Taon") sa [kalendaryong Huliyano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kalendaryong_Huliyano "Kalendaryong Huliyano") mula [1401](https://tl.wikipedia.org/wiki/1401 "1401") hanggang [1500](https://tl.wikipedia.org/wiki/1500 "1500").

Sa **[Europa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasaysayan_ng_Europa "Kasaysayan ng Europa")**, nakikita ang ika-15 dantaon bilang ang tulay sa pagitan ng Huling [Gitnang Panahon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Gitnang_Panahon "Gitnang Panahon") at ang maagang [makabagong panahon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Makabagong_panahon "Makabagong panahon"). Makikita sa paggunita ng maraming [panteknolohiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Teknolohiya "Teknolohiya"), [panlipunan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Lipunan "Lipunan") at [pangkalinangang](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kalinangan "Kalinangan") pagsulong sa ika-15 dantaon bilang isang pagpapahayag ng himalang Europeo ng mga sumunod ng mga siglo. Ang perspektibong pang- [arkitektura](https://tl.wikipedia.org/wiki/Arkitektura "Arkitektura") at ang larangan na kilala ngayong bilang _[accounting](https://tl.wikipedia.org/wiki/Accounting "Accounting")_ ay naitatag sa [Italya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Italya "Italya").

Bumagsak ang [Constantinople](https://tl.wikipedia.org/wiki/Constantinople "Constantinople"), na nakilala bilang ang Kabisera ng Sanlibutan at ang Kabisera ng [Imperyong Bisantino](https://tl.wikipedia.org/wiki/Imperyong_Bisantino "Imperyong Bisantino") ( [Turkiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Turkiya "Turkiya") ngayon), sa umuusbong na [Turkong Otomano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Imperyong_Otomano "Imperyong Otomano") na [Muslim](https://tl.wikipedia.org/wiki/Muslim "Muslim"), na tinatakda ang katapusan ng napakatinding impluwensiya ng Imperyong Bisantino at, para maraming dalubhasa sa kasaysayan, ang katapusan ng Gitnang Panahon.[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_note-1) Nagdulot ito ng paglipat ng mga paham na [Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Griyego "Griyego") at mga teksto sa [Italya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Italya "Italya"), habang ang imbensyon ni [Johannes Gutenberg](https://tl.wikipedia.org/wiki/Johannes_Gutenberg "Johannes Gutenberg") na mekanikal na gumagalaw na tipo ang nagsimula ng [pag-imprenta](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pag-imprenta "Pag-imprenta"). Nagkaroon ng susing pagganap ang dalawang kaganapan na ito sa pagsulong ng [Renasimiyento](https://tl.wikipedia.org/wiki/Renasimiyento "Renasimiyento").[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_note-Britannica1-2)[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_note-3) Nahati ang [Papasiyang](https://tl.wikipedia.org/wiki/Papa "Papa") Romano sa dalawang bahagi sa Europa sa maraming dekada (ang tinatawag nilang Kanluraning Sisma o Paghahati), hanggang sa [Konseho ng Constancia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Konseho_ng_Constancia "Konseho ng Constancia"). Naiuugnay ang dibisyon sa [Simbahang Katoliko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Simbahang_Katoliko "Simbahang Katoliko") at ang kaguluhan nito sa kilusang Husita na naging dahilan sa pag-usbong ng [Repormasyong Protestante](https://tl.wikipedia.org/wiki/Repormasyong_Protestante "Repormasyong Protestante") ng sumunod na siglo. Nabuwag ang Islamikong [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya") (Al-Andalus) sa pamamagitan ng Kristiyanong Reconquista, na sinundan ng puwersahang kombersyon at ang rebelyong Muslim,[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_note-FOOTNOTEHarvey200514-4) na natapos sa pitong siglo ng pamumunong Islamiko at pagbalik sa Espanya, [Portugal](https://tl.wikipedia.org/wiki/Portugal "Portugal") at Katimugang Pransya sa mga namumunong [Kristiyano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kristiyano "Kristiyano").

Ang paghanap para sa kayamanan at kaunlaran ng Sultanato ng Bengal sa [India](https://tl.wikipedia.org/wiki/India "India")[\[5\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_note-5) ay nagdulot sa [kolonisasyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kolonisasyon "Kolonisasyon") ng [mga Amerika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mga_Amerika "Mga Amerika") ni [Christopher Columbus](https://tl.wikipedia.org/wiki/Christopher_Columbus "Christopher Columbus") noong 1492 at ang Portuges na paglalayag ni [Vasco da Gama](https://tl.wikipedia.org/wiki/Vasco_da_Gama "Vasco da Gama"), na nagdugtong sa Europa at sa subkontineteng Indiyano, na naghatid sa panahon ng mga imperoyong [Iberiyano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tangway_ng_Iberia "Tangway ng Iberia").

## Mga dekada

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga dekada") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga dekada")\]

### Dekada 1400[\[A\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon\#cite_note-6)

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Dekada 1400[A]") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Dekada 1400[A]")\]

#### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- 1405: [Hulyo 11](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hulyo_11 "Hulyo 11") \- Naglayag ang [Dinastiyang Ming](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dinastiyang_Ming "Dinastiyang Ming") na kumander ng armada na si [Zheng He](https://tl.wikipedia.org/wiki/Zheng_He "Zheng He") mula sa [Suzhou](https://tl.wikipedia.org/wiki/Suzhou "Suzhou"), upang galugarin ang mundo sa unang pagkakataon. [\[6\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_note-7)

### Dekada 1450

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Dekada 1450") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Dekada 1450")\]

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=5 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=5 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- 1452: [Abril 15](https://tl.wikipedia.org/wiki/Abril_15 "Abril 15") \- [Leonardo da Vinci](https://tl.wikipedia.org/wiki/Leonardo_da_Vinci "Leonardo da Vinci"), isang Italyanong Renasimyentong polimata: isang arkitekto, musikero, anatomista, imbentor, inhinyero, eskultor, heometro, at pintor (namatay [1519](https://tl.wikipedia.org/wiki/1519 "1519"))

### Dekada 1470

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=6 "Baguhin seksiyon: Dekada 1470") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=6 "Edit section's source code: Dekada 1470")\]

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=7 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=7 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- 1475: [Marso 6](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marso_6 "Marso 6") \- [Michelangelo Buonarroti](https://tl.wikipedia.org/wiki/Michelangelo_Buonarroti "Michelangelo Buonarroti"), isang eskultor, arkitekto, pintor, at manunula noong Renasimiyento (namatay [1564](https://tl.wikipedia.org/wiki/1564 "1564"))

### Dekada 1480

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=8 "Baguhin seksiyon: Dekada 1480") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=8 "Edit section's source code: Dekada 1480")\]

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=9 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=9 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- 1480: [Pebrero 3](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pebrero_3 "Pebrero 3") \- [Fernando Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_Magallanes "Fernando Magallanes"), [Portuges](https://tl.wikipedia.org/wiki/Portuges "Portuges") na maglalayag (namatay [1521](https://tl.wikipedia.org/wiki/1521 "1521")).

### Dekada 1490

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=10 "Baguhin seksiyon: Dekada 1490") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=10 "Edit section's source code: Dekada 1490")\]

#### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=11 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=11 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- 1492: [Enero 15](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enero_15 "Enero 15") – Nakipagpulong si [Christopher Columbus](https://tl.wikipedia.org/wiki/Christopher_Columbus "Christopher Columbus") kina [Fernando](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_II_ng_Aragon "Fernando II ng Aragon") at [Isabel](https://tl.wikipedia.org/wiki/Isabel_I_ng_Castilla "Isabel I ng Castilla") sa Alcázar de los Reyes Cristianos sa Córdoba, Andalusia, at hinimok silang suportahan ang kanyang Atlantikong paglalayag na nilayong hanapin ang isang bagong ruta patungo sa Silangang Indiyes.

## Taon

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=12 "Baguhin seksiyon: Taon") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=12 "Edit section's source code: Taon")\]

### 1500

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=13 "Baguhin seksiyon: 1500") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=13 "Edit section's source code: 1500")\]

- [Pebrero 24](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pebrero_24 "Pebrero 24") \- [Carlos I ng Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Carlos_I_ng_Espanya "Carlos I ng Espanya"), [Hari](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hari "Hari") ng [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya"). (namatay [1558](https://tl.wikipedia.org/wiki/1558 "1558"))

## Mga pananda

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=14 "Baguhin seksiyon: Mga pananda") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=14 "Edit section's source code: Mga pananda")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_ref-6 "Umakyat")Maliban sa 1400

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&veaction=edit&section=15 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&action=edit&section=15 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_ref-1 "Umakyat")Crowley, Roger (2006). _Constantinople: The Last Great Siege, 1453_ (sa wikang Ingles). Faber. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [0-571-22185-8](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/0-571-22185-8 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/0-571-22185-8"). (sinuri ni Foster, Charles (22 Setyembre 2006). ["The Conquest of Constantinople and the end of empire"](https://web.archive.org/web/20090822080420/http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-155920054.html). _Contemporary Review_ (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa [orihinal](http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-155920054.html) noong 22 Agosto 2009. It is the end of the Middle Ages
2. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_ref-Britannica1_2-0 "Umakyat")Encyclopædia Britannica, _Renaissance_, 2008, O.Ed. (sa Ingles)
3. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_ref-3 "Umakyat")[McLuhan 1962](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#CITEREFMcLuhan1962) harv error: no target: CITEREFMcLuhan1962 ( [help](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Harv_and_Sfn_template_errors "Kategorya:Harv and Sfn template errors")); [Eisenstein 1980](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#CITEREFEisenstein1980) harv error: no target: CITEREFEisenstein1980 ( [help](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Harv_and_Sfn_template_errors "Kategorya:Harv and Sfn template errors")); [Febvre & Martin 1997](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#CITEREFFebvreMartin1997) harv error: no target: CITEREFFebvreMartin1997 ( [help](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Harv_and_Sfn_template_errors "Kategorya:Harv and Sfn template errors")); [Man 2002](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#CITEREFMan2002) harv error: no target: CITEREFMan2002 ( [help](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Harv_and_Sfn_template_errors "Kategorya:Harv and Sfn template errors"))
4. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_ref-FOOTNOTEHarvey200514_4-0 "Umakyat")[Harvey 2005](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#CITEREFHarvey2005), p. 14. harv error: no target: CITEREFHarvey2005 ( [help](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Harv_and_Sfn_template_errors "Kategorya:Harv and Sfn template errors"))
5. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_ref-5 "Umakyat")Nanda, J. N (2005). _Bengal: the unique state_ (sa wikang Ingles). Concept Publishing Company. p. 10. 2005. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [978-81-8069-149-2](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/978-81-8069-149-2 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/978-81-8069-149-2"). Bengal \[...\] was rich in the production and export of grain, salt, fruit, liquors and wines, precious metals and ornaments besides the output of its handlooms in silk and cotton. Europe referred to Bengal as the richest country to trade with.
6. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#cite_ref-7 "Umakyat")Firth, Lesley (Patnugot Panlahat) atbp. (1985). " _Who was Cheng Ho?_". _Who Were They? The Simon & Schuster Color Illustrated Question & Answer Book_. Little Simon Book, Simon & Schuster, Inc., Lungsod ng Bagong York, [ISBN 0671604767](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/0671604767)., _Explorers and Pioneers_, pahina 111. (sa Ingles)

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15\_dantaon&oldid=2139078](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-15_dantaon&oldid=2139078)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Ikalawang milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Ikalawang_milenyo "Kategorya:Ikalawang milenyo")
- [Ika-15 siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Ika-15_siglo "Kategorya:Ika-15 siglo")

Nakatagong kategorya:

- [Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Sangguniang_CS1_sa_wikang_Ingles_(en) "Kategorya:Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)")
- [Harv and Sfn no-target errors](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Harv_and_Sfn_no-target_errors "Kategorya:Harv and Sfn no-target errors")
- [Pages using ISBN magic links](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Pages_using_ISBN_magic_links "Kategorya:Pages using ISBN magic links")

Hanapin

Hanapin

Ika-15 dantaon

145 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon#)


Ika-16 na dantaon - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

(Idinirekta mula sa [Ika-16 dantaon](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_dantaon&redirect=no "Ika-16 dantaon"))

| [Milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Milenyo "Milenyo"): | [ika-2 milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-2_milenyo "Ika-2 milenyo") |
| Mga [siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Siglo "Siglo"): | - [ika-15 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon "Ika-15 dantaon")
- [ika-16 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_dantaon "Ika-16 dantaon")
- [ika-17 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon "Ika-17 dantaon") |
| Mga [dekada](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada "Dekada"): | [dekada  1500](https://tl.wikipedia.org/wiki/1500%E2%80%931509 "1500–1509") [dekada 1510](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1510 "Dekada 1510") [dekada 1520](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1520 "Dekada 1520") [dekada 1530](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1530 "Dekada 1530") [dekada 1540](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1540 "Dekada 1540")
[dekada 1550](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1550 "Dekada 1550") [dekada 1560](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1560 "Dekada 1560") [dekada 1570](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1570 "Dekada 1570") [dekada 1580](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1580 "Dekada 1580") [dekada 1590](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1590 "Dekada 1590") |

| Mona Lisa |
| --- |
| Italiano: _La Gioconda_, Pranses: _La Joconde_ |
| [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Mona_Lisa%2C_by_Leonardo_da_Vinci%2C_from_C2RMF_retouched.jpg/250px-Mona_Lisa%2C_by_Leonardo_da_Vinci%2C_from_C2RMF_retouched.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Mona_Lisa,_by_Leonardo_da_Vinci,_from_C2RMF_retouched.jpg) |
| Alagad ng sining | [Leonardo da Vinci](https://tl.wikipedia.org/wiki/Leonardo_da_Vinci "Leonardo da Vinci") |
| Taon | c. 1503–1506 |
| Tipo | Pagpintura sa langis |
| Kinaroroonan | [Musée du Louvre](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mus%C3%A9e_du_Louvre "Musée du Louvre"), [Paris](https://tl.wikipedia.org/wiki/Paris "Paris") |

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Martin_Luther%2C_1529.jpg/250px-Martin_Luther%2C_1529.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Martin_Luther,_1529.jpg) [Martin Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther "Martin Luther") sa gulang na 46 (Lucas Cranach ang Matanda, 1529)

Ang **ika-16 na dantaon** ay nagsimula sa [Huliyanong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kalendaryong_Huliyano "Kalendaryong Huliyano") taon na 1501 at natapos sa Huliyano o [Gregoryanong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kalendaryong_Gregoryano "Kalendaryong Gregoryano") taon na 1600 (depende sa ginamit na pagtuos; ipinakilala ng kalendaryong Gregoryano ang isang paglaktaw ng 10 araw noong Oktubre 1582).[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_note-1)

Pinapalagay ng mga dalubhasa sa [kasaysayan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasaysayan "Kasaysayan") ang ika-16 na siglo bilang ang dantaon na umangat ang [Kanluraning kabihasnan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kanluraning_kabihasnan "Kanluraning kabihasnan") at nangyari ang Panahon ng Islamikong Pulbura.

Noong ika-16 na dantaon, ipinakilala ang [Mauritius](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mauritius "Mauritius") sa mga [mapa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mapa "Mapa"), ginalugad ng [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya") at [Portugal](https://tl.wikipedia.org/wiki/Portugal "Portugal") ang [Karagatang Indiyano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karagatang_Indiyano "Karagatang Indiyano") at binuksan ang paglaganap sa buong mundo ng mga ruta sa kalakalan sa [karagatan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karagatan "Karagatan"), at binigyan ng pahintulot si [Vasco da Gama](https://tl.wikipedia.org/wiki/Vasco_da_Gama "Vasco da Gama") ng mga Sultang Indiyano na manirahan sa mayamang Sultanatong Bengal.[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_note-Elisseeff1998-2)[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_note-3)[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_note-4) Naging kolonya ng Kastila at Portuges ang malaking bahagi ng [Bagong Mundo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Mundo "Bagong Mundo"), at habang namuno ang mga Portuges sa kalakalan sa Karagatang Indiyano sa [Asya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Asya "Asya") at [Aprika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Aprika "Aprika"), nagbukas ang mga Kastila ng kalakalan sa [Karagatang Pasipiko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karagatang_Pasipiko "Karagatang Pasipiko"), na dinudugtong ang [mga Amerika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mga_Amerika "Mga Amerika") at [Indya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Indya "Indya").

Itinatag ng panahon na ito ng [koloniyalismo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Koloniyalismo "Koloniyalismo") ang merkantalismo bilang ang namamayaning paaralan ng kaisipang [ekonomiko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ekonomiya "Ekonomiya"), kung saan tinitingnan ang sistemang ekonomiko bilang isang larong serong-kabuuan na sinasabing na kahit anong nakuhang pakinabang ng isang partido ay kinakailangan ang pagkalugi ng isa pa. Hinimok ang doktrinang merkantalista ang maraming digmaang intra-Europeo ng panahon na ito at masasabing nagpaalab sa pagpapalawak at [imperyalismo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Imperyalismo "Imperyalismo") ng [Europa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Europa "Europa") sa buong mundo hanggang [ika-19 na dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-19_na_dantaon "Ika-19 na dantaon") o unang bahagi ng [ika-20 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-20_dantaon "Ika-20 dantaon").

Nagbigay ng malaking dagok ang [Repormang Protestante](https://tl.wikipedia.org/wiki/Repormang_Protestante "Repormang Protestante") sa awtoridad ng [papasiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Papa "Papa") at sa [Simbahang Katoliko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Simbahang_Katoliko "Simbahang Katoliko"). Namayani ang sa politikong Europeo ang pagtatalo sa [relihiyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Relihiyon "Relihiyon"), na naging saligan sa mahabang Digmaang Tatlumpung Taon na nailatag sa pagtatapos ng siglo. Sa [Italya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Italya "Italya"), iba't ibang kontribusyon ang ginawa ng nangungunang mga taong [renasimiyento](https://tl.wikipedia.org/wiki/Renasimiyento "Renasimiyento") na nagdulot sa pundasyon ng mahahalagang paksa na kinabibilangan ng _[accounting](https://tl.wikipedia.org/wiki/Accounting "Accounting")_ at [agham pampolitika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agham_pampolitika "Agham pampolitika"). Inimbento ni [Galileo Galilei](https://tl.wikipedia.org/wiki/Galileo_Galilei "Galileo Galilei") ang unang termometro at gumawa ng mahalagang kontribusyon sa larangan ng [Rebolusyong Siyentipiko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Rebolusyong_Siyentipiko "Rebolusyong Siyentipiko"). Sa [Inglatera](https://tl.wikipedia.org/wiki/Inglatera "Inglatera"), nagsulat ang Briton-Italyanong si Alberico Gentili ng unang aklat tungkol sa publikong batas pang-internasyunal at hiniwalay ang sekularismo mula sa [batas Kanoniko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Batas_Kanoniko "Batas Kanoniko") at [teolohiyang Katoliko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Teolohiyang_Katoliko "Teolohiyang Katoliko").

## Mga dekada

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga dekada") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga dekada")\]

### Dekada 1500[\[A\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon\#cite_note-5)

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Dekada 1500[A]") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Dekada 1500[A]")\]

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- tinatayang [1501](https://tl.wikipedia.org/wiki/1501 "1501") \- [Anne Boleyn](https://tl.wikipedia.org/wiki/Anne_Boleyn "Anne Boleyn"), ikalawang asawa ni Haring [Enrique VIII ng Inglatera](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enrique_VIII_ng_Inglatera "Enrique VIII ng Inglatera") (namatay 1536)

### Dekada 1510

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Dekada 1510") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Dekada 1510")\]

#### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=5 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=5 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- 1519: [Setyembre 20](https://tl.wikipedia.org/wiki/Setyembre_20 "Setyembre 20") – Umalis si [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") mula [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya") kasama ang limang armada ng mga barko, upang maglayag pakanluran at abutin ang mga Pulo ng Pampalasa.

#### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=6 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=6 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- 1519: [Mayo 2](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mayo_2 "Mayo 2") \- [Leonardo da Vinci](https://tl.wikipedia.org/wiki/Leonardo_da_Vinci "Leonardo da Vinci"), isang Italyanong Renasimyentong polimata: isang arkitekto, musikero, anatomista, imbentor, inhinyero, eskultor, heometro, at pintor (ipinanganak [1452](https://tl.wikipedia.org/wiki/1452 "1452"))

### Dekada 1520

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=7 "Baguhin seksiyon: Dekada 1520") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=7 "Edit section's source code: Dekada 1520")\]

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Ferdinand_Magellan.jpg/250px-Ferdinand_Magellan.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Ferdinand_Magellan.jpg) [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes")

#### 1521

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=8 "Baguhin seksiyon: 1521") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=8 "Edit section's source code: 1521")\]

##### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=9 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=9 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- [Enero 3](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enero_3 "Enero 3") \- [Na-ekskomulgado](https://tl.wikipedia.org/wiki/Eksomunyon "Eksomunyon") si [Martin Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther "Martin Luther") ni [Papa Leo X](https://tl.wikipedia.org/wiki/Papa_Leo_X "Papa Leo X") sa bula na pampapa na _Decet Romanum Pontificem_.[\[5\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_note-6)
- [Enero 22](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enero_22 "Enero 22") \- Binuksan ni [Charles V](https://tl.wikipedia.org/wiki/Charles_V "Charles V") ang Diet ng Worms sa Worms, [Alemanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alemanya "Alemanya")
- [Marso 6](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marso_6 "Marso 6")
  - Nataluksan ni [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") ang [Guam](https://tl.wikipedia.org/wiki/Guam "Guam").
  - Ipinatawag si [Martin Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther "Martin Luther") upang humarap sa Diet ng Worms.
- [Marso 16](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marso_16 "Marso 16") – Nakaabot si [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") sa [Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilipinas "Pilipinas").
- [Marso 31](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marso_31 "Marso 31") – Naganap ang [Unang misa sa Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_misa_sa_Pilipinas "Unang misa sa Pilipinas").

- [Abril 7](https://tl.wikipedia.org/wiki/Abril_7 "Abril 7")
  - Dumating si [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") sa [Cebu](https://tl.wikipedia.org/wiki/Cebu "Cebu").
  - Nangaral si [Martin Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther "Martin Luther") na isang nagpapasiklab na sermon sa mga mag-aaral ng Erfurt, habang papuntang Worms.

- [Abril 27](https://tl.wikipedia.org/wiki/Abril_27 "Abril 27") – [Labanan sa Mactan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Labanan_sa_Mactan "Labanan sa Mactan"): Pinatay si [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") sa [Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilipinas "Pilipinas").

- [Agosto 8](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agosto_8 "Agosto 8") – Pagbagsak ng Tenochtitlan: Tinalo ni [Hernán Cortés](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hern%C3%A1n_Cort%C3%A9s "Hernán Cortés") at mga kakamping [katutubo ng mga Amerika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Amerikanong_Indiyano "Amerikanong Indiyano") ang mga puwersang [Aztec](https://tl.wikipedia.org/wiki/Aztec "Aztec") fng Cuauhtémoc, ang huling _Tlatoani_ (Emperador na Aztec), sa Tenochtitlan sa Lambak ng Mehiko.

##### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=10 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=10 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- [Abril 27](https://tl.wikipedia.org/wiki/Abril_27 "Abril 27") \- [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") \- manggagalugad na Portuges (ipinanganak 1480)

#### 1522

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=11 "Baguhin seksiyon: 1522") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=11 "Edit section's source code: 1522")\]

##### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=12 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=12 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- [Setyembre 6](https://tl.wikipedia.org/wiki/Setyembre_6 "Setyembre 6") – Nagbalik sa Sanlúcar de Barrameda, [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya") ang _Vittoria_, isa sa mga natitirang bapor ni ekspedisyon ni [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes"), sa ilalim ng pamumuno ni [Juan Sebastián Elcano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Juan_Sebasti%C3%A1n_Elcano "Juan Sebastián Elcano"), na naging ang unang bapor na umikot sa mundo.
- [Setyembre 21](https://tl.wikipedia.org/wiki/Setyembre_21 "Setyembre 21") – _[Bibliyang Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bibliyang_Luther "Bibliyang Luther")_: Ang pagsalin ni [Martin Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther "Martin Luther") ng [Bagong Tipan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Tipan "Bagong Tipan") ng [Bibliya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bibliya "Bibliya") sa [Maagang Bagong Mataas na Aleman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Aleman "Wikang Aleman") mula sa Griyego, ang _Das newe Testament Deutzsch_, ay nilathala sa Alemanya, na nakabenta ng libo-libong kopya sa unang mga linggo.

#### 1524

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=13 "Baguhin seksiyon: 1524") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=13 "Edit section's source code: 1524")\]

##### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=14 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=14 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- [Disyembre 8](https://tl.wikipedia.org/wiki/Disyembre_8 "Disyembre 8") – Itinatag ni Francisco Hernandez de Cordoba ang lungsod ng Granada, [Nicaragua](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nicaragua "Nicaragua"), ang pinakamatandang Hispanikong lungsod sa pangunahing lupain sa Kanlurang Hating-globo.

##### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=15 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=15 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- [Disyembre 24](https://tl.wikipedia.org/wiki/Disyembre_24 "Disyembre 24") – [Vasco da Gama](https://tl.wikipedia.org/wiki/Vasco_da_Gama "Vasco da Gama"), manggagalugad na Portuges (ipinanganak [1469](https://tl.wikipedia.org/wiki/1469 "1469"))

### Dekada 1530

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=16 "Baguhin seksiyon: Dekada 1530") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=16 "Edit section's source code: Dekada 1530")\]

#### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=17 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=17 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- 1533: [Enero 25](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enero_25 "Enero 25") \- pinakasalan ni Hari [Henry VIII ng Inglatera](https://tl.wikipedia.org/wiki/Henry_VIII_ng_Inglatera "Henry VIII ng Inglatera") si [Anne Boleyn](https://tl.wikipedia.org/wiki/Anne_Boleyn "Anne Boleyn")
- 1535: [Mayo 27](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mayo_27 "Mayo 27") \- Itinatag ng [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya") ang [Birreynato ng Bagong Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Birreynato_ng_Bagong_Espanya "Birreynato ng Bagong Espanya") na nakabase sa Mehiko upang pangasiwaan ang Imperyo ng Espanya sa pamamagitan ng isang birrey o _viceroy_.

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=18 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=18 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- 1533: [Setyembre 7](https://tl.wikipedia.org/wiki/Setyembre_7 "Setyembre 7") \- [Elizabeth I](https://tl.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_I_ng_Inglatera "Elizabeth I ng Inglatera"), Reyna ng Inglatera at Reyna ng Ireland mula [Nobyembre 17](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nobyembre_17 "Nobyembre 17"), [1558](https://tl.wikipedia.org/wiki/1558 "1558") hanggang kanyang kamatayan (namatay [1603](https://tl.wikipedia.org/wiki/1603 "1603")

### Dekada 1550

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=19 "Baguhin seksiyon: Dekada 1550") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=19 "Edit section's source code: Dekada 1550")\]

#### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=20 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=20 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- 1558: [Setyembre 21](https://tl.wikipedia.org/wiki/Setyembre_21 "Setyembre 21") \- [Carlos I ng Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Carlos_I_ng_Espanya "Carlos I ng Espanya"), [Hari](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hari "Hari") ng [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya"). (ipinanganak [1500](https://tl.wikipedia.org/wiki/1500 "1500"))

### Dekada 1560

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=21 "Baguhin seksiyon: Dekada 1560") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=21 "Edit section's source code: Dekada 1560")\]

#### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=22 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=22 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- 1565: [Pebrero 13](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pebrero_13 "Pebrero 13") – Dumating ang Kastilang Konkwistador na si [Miguel López de Legazpi](https://tl.wikipedia.org/wiki/Miguel_L%C3%B3pez_de_Legazpi "Miguel López de Legazpi") at kanyang mga tropa sa baybayin ng [Pulo ng Cebu](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pulo_ng_Cebu "Pulo ng Cebu") sa [Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilipinas "Pilipinas").

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=23 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=23 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- 1564: [Pebrero 15](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pebrero_15 "Pebrero 15") \- [Galileo Galilei](https://tl.wikipedia.org/wiki/Galileo_Galilei "Galileo Galilei"), isang Italyanong pisiko, astronomo, at pilosopo (namatay [1642](https://tl.wikipedia.org/wiki/1642 "1642"))

#### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=24 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=24 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- 1564: [Pebrero 18](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pebrero_18 "Pebrero 18") \- [Michelangelo Buonarroti](https://tl.wikipedia.org/wiki/Michelangelo_Buonarroti "Michelangelo Buonarroti"), isang eskultor, arkitekto, pintor, at manunula noong Renasimiyento (isinilang [1475](https://tl.wikipedia.org/wiki/1475 "1475"))

### Dekada 1570

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=25 "Baguhin seksiyon: Dekada 1570") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=25 "Edit section's source code: Dekada 1570")\]

#### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=26 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=26 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- [Hunyo 3](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hunyo_3 "Hunyo 3") – Pagkatapos ng Labanan sa Ilog Bangkusay, nakumpleto ang pananakop ng [Kaharian ng Maynila](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaharian_ng_Maynila "Kaharian ng Maynila"), ginawa ng Konkwistador na Kastila na si [Miguel López de Legazpi](https://tl.wikipedia.org/wiki/Miguel_L%C3%B3pez_de_Legazpi "Miguel López de Legazpi") ang [Maynila](https://tl.wikipedia.org/wiki/Maynila "Maynila") bilang isang [lungsod](https://tl.wikipedia.org/wiki/Lungsod "Lungsod"), at ang kabisera ng [Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilipinas "Pilipinas").

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=27 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=27 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- [Disyembre 27](https://tl.wikipedia.org/wiki/Disyembre_27 "Disyembre 27") \- [Johannes Kepler](https://tl.wikipedia.org/wiki/Johannes_Kepler "Johannes Kepler"), [matematiko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Matematiko "Matematiko"), [astrologo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Astrologo "Astrologo"), at [astronomo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Astronomo "Astronomo")

## Mga pananda

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=28 "Baguhin seksiyon: Mga pananda") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=28 "Edit section's source code: Mga pananda")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-5 "Umakyat")Maliban sa 1500

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=29 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=29 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-1 "Umakyat")Kumikiling ang mga reperensiyang gawa ng panahon na ito sa pagsunod sa pagkilala ng kalendaryong Gregoryano para sa pagsaalang-alang ng pagiging malinaw; sa gayon, sinsabi ng [katalogo ng pambuwan na eklipse ng NASA](https://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEhelp/calendar.html) na "Ginagamit ang kalendaryong Gregoryano para sa lahat ng petsa mulat 1582 Okt 15 pataas. Bago ang petsa, ginagamit ang kalendaryong Huliyano." Para sa mga petsa pagkatapos ng 15 October 1582, kailangang mag-ingat upang maiwasan ang pagkalito sa dalawang istilo.
2. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-Elisseeff1998_2-0 "Umakyat")Vadime Elisseeff (1998). _The Silk Roads: Highways of Culture and Commerce_ (sa wikang Ingles). Berghahn Books. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [978-1-57181-221-6](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/978-1-57181-221-6 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/978-1-57181-221-6").
3. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-3 "Umakyat")Nanda, J. N (2005). _Bengal: the unique state_ (sa wikang Ingles). Concept Publishing Company. p. 10. 2005. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [978-81-8069-149-2](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/978-81-8069-149-2 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/978-81-8069-149-2"). Bengal \[...\] was rich in the production and export of grain, salt, fruit, liquors and wines, precious metals and ornaments besides the output of its handlooms in silk and cotton. Europe referred to Bengal as the richest country to trade with.
4. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-4 "Umakyat")["Portuguese, The - Banglapedia"](http://en.banglapedia.org/index.php?title=Portuguese,_The). _en.banglapedia.org_ (sa wikang Ingles). [Inarkibo](https://web.archive.org/web/20170401131309/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Portuguese,_The) mula sa orihinal noong 1 Abril 2017.
5. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-6 "Umakyat")Michael M. Tavuzzi (1997). [_Prierias: The Life and Works of Silvestro Mazzolini Da Prierio, 1456-1527_](https://books.google.com/books?id=V58f64kc4EQC&pg=PA80). Duke University Press. p. 80. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [0-8223-1976-4](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/0-8223-1976-4 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/0-8223-1976-4").

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16\_na\_dantaon&oldid=2139079](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&oldid=2139079)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Pages using infobox artwork with unknown parameters](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorya:Pages_using_infobox_artwork_with_unknown_parameters&action=edit&redlink=1 "Kategorya:Pages using infobox artwork with unknown parameters (hindi pa naisusulat)")
- [Ikalawang milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Ikalawang_milenyo "Kategorya:Ikalawang milenyo")
- [Ika-16 na siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Ika-16_na_siglo "Kategorya:Ika-16 na siglo")

Nakatagong kategorya:

- [Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Sangguniang_CS1_sa_wikang_Ingles_(en) "Kategorya:Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)")

Hanapin

Hanapin

_Ika-16 na dantaon_

147 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#)


Ika-17 dantaon - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

| [Milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Milenyo "Milenyo"): | [ika-2 milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-2_milenyo "Ika-2 milenyo") |
| Mga [siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Siglo "Siglo"): | - [ika-16 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_dantaon "Ika-16 dantaon")
- ika-17 dantaon
- [ika-18 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-18_dantaon "Ika-18 dantaon") |
| Mga [dekada](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada "Dekada"): | [dekada  1600](https://tl.wikipedia.org/wiki/1600%E2%80%931609 "1600–1609") [dekada 1610](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1610 "Dekada 1610") [dekada 1620](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1620 "Dekada 1620") [dekada 1630](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1630 "Dekada 1630") [dekada 1640](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1640 "Dekada 1640")
[dekada 1650](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1650 "Dekada 1650") [dekada 1660](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1660 "Dekada 1660") [dekada 1670](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1670 "Dekada 1670") [dekada 1680](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1680 "Dekada 1680") [dekada 1690](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1690 "Dekada 1690") |

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Battle_of_Nordlingen_in_1634_by_Jacques_Courtois.jpg/500px-Battle_of_Nordlingen_in_1634_by_Jacques_Courtois.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Battle_of_Nordlingen_in_1634_by_Jacques_Courtois.jpg) Labanan sa Nördlingen (1634). Ang [Imperyal](https://tl.wikipedia.org/wiki/Banal_na_Imperyong_Romano "Banal na Imperyong Romano") na sandatahan ng mga Katoliko, na tinulungan ng mga propesyunal na sandatahang Espanyol ay dakilang nagwagi laban sa pinagsamang sandatahan ng mga protestanteng Suwesya at ang kakampi nitong mga Aleman.

Ang **ika-17 dantaon** ay isang [siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Siglo "Siglo") na nagsimula noong Enero 1, [1601](https://tl.wikipedia.org/wiki/1601 "1601"), hanggang natapos ito noong Disyembre 31, [1700](https://tl.wikipedia.org/wiki/1700 "1700"). Pumapatak ito sa Maagang Makabagong panahon sa [Europa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Europa "Europa") at sa [kontinente](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kontinente "Kontinente") na iyon (na tumataas ang impluwensiya nito sa mundo) ay nakikilala sa kilusang pangkalinangan na [Baroque](https://tl.wikipedia.org/wiki/Baroque "Baroque"), ang huling bahagi ng [Ginintuang Panahon ng Kastila](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ginintuang_Panahon_ng_Kastila "Ginintuang Panahon ng Kastila"), ang [Ginintuang Panahon ng Olanda](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ginintuang_Panahon_ng_Olanda "Ginintuang Panahon ng Olanda"), ang Pranses na _Grand Siècle_ na namayani si [Louis XIV](https://tl.wikipedia.org/wiki/Louis_XIV "Louis XIV"), ang [Rebolusyong Agham](https://tl.wikipedia.org/wiki/Rebolusyong_Agham "Rebolusyong Agham"), ang kauna-unahang publikong kompanya sa mundo at megakorporasyon na kilalab bilang [Dutch East India Company](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dutch_East_India_Company "Dutch East India Company"), at sang-ayon sa ilang dalubhasa sa kasaysayan, ang Pangkalahatang Krisis. Ang pinakamalaking labanang [militar](https://tl.wikipedia.org/wiki/Militar "Militar") ay ang [Tatlumpung Taong Digmaan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Digmaan_ng_Tatlumpung_Taon "Digmaan ng Tatlumpung Taon"),[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon#cite_note-TYW-WNEC-1) ang Malaking Digmaang Turko, Digmaang Mughal–Safavid(Digmaang Mughal–Safavid (1622–23)\]\], Digmaang Mughal–Safavid (1649–53)\]\]), Digmaang Mughal-Maratha, at ang Digmaang Olandes-Portuges. Sa panahon din ito ang masugid na nagsimula ang [Europeong pananakop ng Kaamerikahan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Europeong_pananakop_ng_Kaamerikahan "Europeong pananakop ng Kaamerikahan"), kabilang pagsasamantala ng mga depositong [pilak](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilak "Pilak"), na nagdulot sa mga paglaban sa [inplasyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Inplasyon_(presyo) "Inplasyon (presyo)") habang papunta ang kayamanan sa Europa.[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon#cite_note-2)

## Mga dekada

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga dekada") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga dekada")\]

### Dekada 1600[\[A\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon\#cite_note-3)

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Dekada 1600[A]") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Dekada 1600[A]")\]

#### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- 1603: [Marso 24](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marso_24 "Marso 24") \- [Elizabeth I](https://tl.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_I_ng_Inglatera "Elizabeth I ng Inglatera"), Reyna ng Inglatera at Reyna ng Irlandya mula [Nobyembre 17](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nobyembre_17 "Nobyembre 17"), [1558](https://tl.wikipedia.org/wiki/1558 "1558") hanggang kanyang kamatayan (isinilang [1533](https://tl.wikipedia.org/wiki/1533 "1533"))

### Dekada 1630

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Dekada 1630") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Dekada 1630")\]

#### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=5 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=5 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- 1630: [Nobyembre 15](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nobyembre_15 "Nobyembre 15") \- [Johannes Kepler](https://tl.wikipedia.org/wiki/Johannes_Kepler "Johannes Kepler"), [matematiko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Matematiko "Matematiko"), [astrologo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Astrologo "Astrologo"), at [astronomo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Astronomo "Astronomo") (ipinanganak. [1571](https://tl.wikipedia.org/wiki/1571 "1571"))

### Dekada 1640

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=6 "Baguhin seksiyon: Dekada 1640") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=6 "Edit section's source code: Dekada 1640")\]

#### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=7 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=7 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- 1642: [Enero 8](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enero_8 "Enero 8") \- [Galileo Galilei](https://tl.wikipedia.org/wiki/Galileo_Galilei "Galileo Galilei"), isang Italyanong pisiko, astronomo, at pilosopo (isinilang [1564](https://tl.wikipedia.org/wiki/1564 "1564"))

### Dekada 1650

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=8 "Baguhin seksiyon: Dekada 1650") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=8 "Edit section's source code: Dekada 1650")\]

#### 1651

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=9 "Baguhin seksiyon: 1651") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=9 "Edit section's source code: 1651")\]

##### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=10 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=10 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- [Abril 30](https://tl.wikipedia.org/wiki/Abril_30 "Abril 30") \- [Jean-Baptiste de La Salle](https://tl.wikipedia.org/wiki/Jean-Baptiste_de_La_Salle "Jean-Baptiste de La Salle"), isang Pranses na guro at repormador pang-edukasyon (namatay [1719](https://tl.wikipedia.org/wiki/1719 "1719"))

#### 1653

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=11 "Baguhin seksiyon: 1653") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=11 "Edit section's source code: 1653")\]

##### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=12 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=12 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

###### Enero-Hunyo

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=13 "Baguhin seksiyon: Enero-Hunyo") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=13 "Edit section's source code: Enero-Hunyo")\]

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/GezichtOpNieuwAmsterdam.jpg/250px-GezichtOpNieuwAmsterdam.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:GezichtOpNieuwAmsterdam.jpg) Pebrero 2, New Amsterdam

- [Enero](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enero "Enero")- [Hunyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hunyo "Hunyo"): Digmaan ng mga Pisanteng [Suwiso](https://tl.wikipedia.org/wiki/Suwiso_(tao) "Suwiso (tao)").
- [Pebrero 2](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pebrero_2 "Pebrero 2"): New Amsterdam (na ngayon ay tinatawag na [Lungsod ng New York](https://tl.wikipedia.org/wiki/Lungsod_ng_New_York "Lungsod ng New York")) .
- [Marso 14](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marso_14 "Marso 14"): Labanan sa Leghorn: Tinalo ng isang Olandes na armada ang isang Ingles; ang kumander na Olandes na si Johan van Galen, ay namatay dahil sa kanyang mga natamong sugat.
- [Abril 20](https://tl.wikipedia.org/wiki/Abril_20 "Abril 20"): Pinatalsik ni [Oliver Cromwell](https://tl.wikipedia.org/wiki/Oliver_Cromwell "Oliver Cromwell") ang Parlamentong _Rump_ ng Inglatera.
- [Mayo 24](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mayo_24 "Mayo 24"): Nahalal si Fernando IV bilang Hari ng mga Roma.
- [Hunyo 12](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hunyo_12 "Hunyo 12")- [13](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hunyo_13 "Hunyo 13"): Unang Digmaang Anglo-Olandes: Tinalo ng Ingles na hukbong-dagat ang armadang [Olandes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Netherlands "Netherlands") sa Labanan ng Gabbard.

###### Hulyo-Disyembre

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=14 "Baguhin seksiyon: Hulyo-Disyembre") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=14 "Edit section's source code: Hulyo-Disyembre")\]

- [Hulyo 4](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hulyo_4 "Hulyo 4")- [Disyembre 12](https://tl.wikipedia.org/wiki/Disyembre_12 "Disyembre 12"): Nagpulong ang [Parlamentong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Parlamento "Parlamento") Barbone sa [London](https://tl.wikipedia.org/wiki/London "London"), [Inglatera](https://tl.wikipedia.org/wiki/Inglatera "Inglatera").
- [Agosto 8](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agosto_8 "Agosto 8")- [Agosto 10](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agosto_10 "Agosto 10"): Labanan ng Scheveningen: Ang huling labanang pandagat ng Unang Digmaang Anglo-Olandes ay pinaglabanan sa labas ng Texel; nakuha ng hukbong-dagat na Ingles ang isang taktikong tagumpay sa armadang Olandes.
- [Nobyembre](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nobyembre "Nobyembre"): Iniwan ni John Casor ang sakahan ni Anthony Johnson, pagkatapos angkinin ang kanyang kontrata ng kasunduan na paso na.
- [Disyembre 16](https://tl.wikipedia.org/wiki/Disyembre_16 "Disyembre 16"): Si Oliver Cromwell ang naging Panginoong Tagapagtanggol ng Inglatera, [Eskosya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Scotland "Scotland") at [Irlanda](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ireland "Ireland").[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon#cite_note-Pocket_On_This_Day-4)[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon#cite_note-5)

###### Hindi alam ang petsa

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=15 "Baguhin seksiyon: Hindi alam ang petsa") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=15 "Edit section's source code: Hindi alam ang petsa")\]

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Taj_Mahal_%28south_view%2C_2006%29.jpg/250px-Taj_Mahal_%28south_view%2C_2006%29.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Taj_Mahal_(south_view,_2006).jpg) Nakumpleto ang musoleo ng [Taj Mahal](https://tl.wikipedia.org/wiki/Taj_Mahal "Taj Mahal").

- Si [Marcello Malpighi](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marcello_Malpighi "Marcello Malpighi") ay nagiing isang doktor ng [medisina](https://tl.wikipedia.org/wiki/Panggagamot "Panggagamot").
- Si Stephen Bachiler ay nagbalik sa Inglatera.
- Nakumpleto ang musoleo ng [Taj Mahal](https://tl.wikipedia.org/wiki/Taj_Mahal "Taj Mahal") sa [Agra](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agra "Agra").
- Si Frederick William, ang Tagahalal ng [Brandenburg](https://tl.wikipedia.org/wiki/Brandeburgo "Brandeburgo"), ay muling kinumpirma ang kalayaan sa mga maharlika mula sa pagbubuwis at ang kanilang walang limitasyong kontrol sa mga pisante.

##### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=16 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=16 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- [Enero 13](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enero_13 "Enero 13") \- Philipp Jakob Spener, Alemang teologo (namatay 1705).
- [Pebrero 17](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pebrero_17 "Pebrero 17") \- Arcangelo Corelli, Italyanong kompositor (namatay 1713).
- [Abril 2](https://tl.wikipedia.org/wiki/Abril_2 "Abril 2") \- Prinsipe George ng [Dinamarka](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dinamarka "Dinamarka"), ang asawa ni Reyna Anne ng Gran Britanya (namatay 1708).
- [Mayo 8](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mayo_8 "Mayo 8") \- Claude-Louis-Hector de Villars, Marshal ng Pransiya (namatay 1734).
- [Hunyo 1](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hunyo_1 "Hunyo 1") \- Georg Muffat, Pranses na kompositor (namatay 1704).
- [Hunyo 26](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hunyo_26 "Hunyo 26") \- Kardinal André-Hercule de Fleury, Obispo ng Fréjus, ang punong ministro ng Pransiya sa ilalim ng Louis XV ng Pransiya (namatay 1743).
- [Hulyo 5](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hulyo_5 "Hulyo 5") \- Thomas Pitt, Britong Gobernador ng Madras (namatay 1726).
- [Hulyo 25](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hulyo_25 "Hulyo 25") \- Agostino Steffani, Italyanong diplomatiko at kompositor (namatay 1728).
- [Agosto 9](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agosto_9 "Agosto 9") \- John Oldham, Ingles na makata (namatay 1683).
- [Agosto 14](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agosto_14 "Agosto 14") \- Christopher Monck, ikalawang Duke ng Albemarle, Ingles na estadista (namatay 1688).
- [Setyembre 3](https://tl.wikipedia.org/wiki/Setyembre_3 "Setyembre 3") \- Roger North, Ingles na abogado at biyograpo (namatay 1734).
- [Oktubre 18](https://tl.wikipedia.org/wiki/Oktubre_18 "Oktubre 18") \- Abraham van Riebeeck, Gobernador-Heneral ng Silangang Indiyong Olandes (namatay 1713)
- _hindi alam ang petsa_
  - Chikamatsu Monzaemon, Hapon na mandudula (d. 1725).
  - Rahman Baba, maalamat Apganong Pashto Sufi na makata (d. 1711).

##### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=17 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=17 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- [Enero 16](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enero_16 "Enero 16") \- John Digby, Unang Earl ng Bristol, Ingles na diplomatiko (kapanganakan 1580).
- [Marso 23](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marso_23 "Marso 23") \- Johan van Galen, Olandes na opisyal ng hukbong-dagat (kapanganakan 1604).
- [Mayo 26](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mayo_26 "Mayo 26") \- Robert Filmer, Ingles na manunulat (kapanganakan 1588).
- [Hulyo 10](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hulyo_10 "Hulyo 10") \- Gabriel Naudé, Pranses na katiwala ng aklatan at palaaral (kapanganakan 1600).
- [Hulyo 31](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hulyo_31 "Hulyo 31") \- Thomas Dudley, Gobernador ng Kolonya ng Look ng [Massachusetts](https://tl.wikipedia.org/wiki/Massachusetts "Massachusetts") (kapanganakan 1576).
- [Agosto 10](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agosto_10 "Agosto 10") \- Maarten Tromp, Olandes na admiral (kapanganakan 1598).
- [Oktubre 3](https://tl.wikipedia.org/wiki/Oktubre_3 "Oktubre 3") \- Marcus Zuerius van Boxhorn, Olandes na pantas (kapanganakan 1612).

### Dekada 1660

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=18 "Baguhin seksiyon: Dekada 1660") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=18 "Edit section's source code: Dekada 1660")\]

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=19 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=19 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- 1661: [Nobyembre 6](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nobyembre_6 "Nobyembre 6") \- [Carlos II ng Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Carlos_II_ng_Espanya "Carlos II ng Espanya"), [Hari](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hari "Hari") ng [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya"). (namatay [1700](https://tl.wikipedia.org/wiki/1700 "1700"))

### Dekada 1670

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=20 "Baguhin seksiyon: Dekada 1670") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=20 "Edit section's source code: Dekada 1670")\]

#### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=21 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=21 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- 1671: [Muhammad Dipatuan Kudarat](https://tl.wikipedia.org/wiki/Muhammad_Dipatuan_Kudarat "Muhammad Dipatuan Kudarat"), Ikapitong Sultan ng [Maguindanao](https://tl.wikipedia.org/wiki/Maguindanao "Maguindanao") (kapanganakan 1581)

### Dekada 1680

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=22 "Baguhin seksiyon: Dekada 1680") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=22 "Edit section's source code: Dekada 1680")\]

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=23 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=23 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- 1685: [Marso 21](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marso_21 "Marso 21") – [Johann Sebastian Bach](https://tl.wikipedia.org/wiki/Johann_Sebastian_Bach "Johann Sebastian Bach"), kompositor. (namatay 1750)

### Dekada 1690

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=24 "Baguhin seksiyon: Dekada 1690") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=24 "Edit section's source code: Dekada 1690")\]

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=25 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=25 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- 1694: [Mayo 30](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mayo_30 "Mayo 30") \- [François-Marie Arouet](https://tl.wikipedia.org/wiki/Voltaire "Voltaire") (mas kilala sa kanyang pangalang pampanitikan na Voltaire), isang manunulat, tagapagsanaysay, at pilosopong namuhay noong [Panahon ng Pagkamulat](https://tl.wikipedia.org/wiki/Panahon_ng_Pagkamulat "Panahon ng Pagkamulat") sa [Pransya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pransya "Pransya"). (namatay [1778](https://tl.wikipedia.org/wiki/1778 "1778"))

## Taon

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=26 "Baguhin seksiyon: Taon") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=26 "Edit section's source code: Taon")\]

### 1700

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=27 "Baguhin seksiyon: 1700") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=27 "Edit section's source code: 1700")\]

- [Nobyembre 1](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nobyembre_1 "Nobyembre 1") \- [Carlos II ng Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Carlos_II_ng_Espanya "Carlos II ng Espanya"), [Hari](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hari "Hari") ng [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya"). (ipinanganak [1661](https://tl.wikipedia.org/wiki/1661 "1661"))

## Mga pananda

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=28 "Baguhin seksiyon: Mga pananda") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=28 "Edit section's source code: Mga pananda")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon#cite_ref-3 "Umakyat")Maliban sa 1600

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&veaction=edit&section=29 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&action=edit&section=29 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon#cite_ref-TYW-WNEC_1-0 "Umakyat")["The Thirty-Years-War"](https://web.archive.org/web/19991009072232/http://mars.wnec.edu/~grempel/courses/wc2/lectures/30yearswar.html) (sa wikang Ingles). Western New England College. Inarkibo mula sa [orihinal](http://mars.wnec.edu/~grempel/courses/wc2/lectures/30yearswar.html) noong 1999-10-09. Nakuha noong 2008-05-24.
2. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon#cite_ref-2 "Umakyat")["The Seventeenth-Century Decline"](http://libro.uca.edu/payne1/payne15.htm) (sa wikang Ingles). The Library of Iberian resources online. Nakuha noong 13 Agosto 2008.
3. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon#cite_ref-Pocket_On_This_Day_4-0 "Umakyat")[_Penguin Pocket On This Day_](https://archive.org/details/penguinpocketont0000unse) (sa wikang Ingles). Penguin Reference Library. 2006. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [0-14-102715-0](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/0-14-102715-0 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/0-14-102715-0").
4. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon#cite_ref-5 "Umakyat")["Commonwealth Instrument of Government, 1653"](https://web.archive.org/web/20120904230721/http://www.fordham.edu/halsall/mod/1653intrumentgovt.asp). _Modern History Sourcebook_ (sa wikang Ingles). New York: Fordham University. Agosto 1998. Inarkibo mula sa [orihinal](http://www.fordham.edu/halsall/mod/1653intrumentgovt.asp) noong 2012-09-04. Nakuha noong 2012-07-10.

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17\_dantaon&oldid=2139080](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-17_dantaon&oldid=2139080)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Ikalawang milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Ikalawang_milenyo "Kategorya:Ikalawang milenyo")
- [Ika-17 siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Ika-17_siglo "Kategorya:Ika-17 siglo")

Nakatagong kategorya:

- [Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Sangguniang_CS1_sa_wikang_Ingles_(en) "Kategorya:Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)")

Hanapin

Hanapin

Ika-17 dantaon

152 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon#)


Dekada - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang isang **dekada** o **pultaon** ( [Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ingles "Ingles"): _decade_) ay panahon na katumbas ng 10 [taon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Taon "Taon").

## Paggamit

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dekada&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Paggamit") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dekada&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Paggamit")\]

- Anumang panahon na katumbas sa sampung taon ay dekada,[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#cite_note-1)[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#cite_note-2) kabilang ang anumang arbitraryong panahon na sampung taon; halimbawa, ang pahayag na "sa panahon ng kanyang huling dekada, sinaliksik ni Mozart ang chromatic harmony sa antas na bihira sa kanyang panahon" ay tumutukoy lamang sa huling sampung taon ng buhay ni Mozart nang walang pagsasaalang-alang kung aling mga taon ng kalendaryo ang nasasakop.

- Ang isang tanyag at madalas na tinukoy na agwat ay batay sa sampu-sampung tambilang ng isang kalendaryong taon, gaya ng paggamit ng "dekada 1960" upang kumatawan sa dekada mula 1960 hanggang 1969.[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#cite_note-3)[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#cite_note-4) Kung minsan, binanggit lamang ang bahaging sampu ( _60_ o _sisenta_), bagaman maaaring magkaroon ng pagkalito kung ano ang tinutukoy na siglo. Madalas na ginagamit ang mga reperensiyang ito upang sakupin ang [kalinagang tanyag](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kalinangang_tanyag "Kalinangang tanyag") o iba pang mga laganap na pangyayari na nangibabaw sa dekadang iyon.

- Gayunpaman, nagsisimula sa taon 1 ang [Kalendaryong Gregoryano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kalendaryong_Gregoryano "Kalendaryong Gregoryano"). (Walang taong "sero", at ang taon bago ang 1 PK ay 1 BK na wala sa pagitan. Samakatuwid, ang _unang_ dekada nito ay mula sa [1 PK](https://tl.wikipedia.org/wiki/1_AD "1 AD") hanggang [10 PK](https://tl.wikipedia.org/wiki/10 "10"), ang _ikalawang_ dekada ay mula [11 PK](https://tl.wikipedia.org/wiki/11 "11") hanggang [20 PK](https://tl.wikipedia.org/wiki/20 "20") , at iba pa. [\[5\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#cite_note-5) Gayunpaman, kahit na binubuo ng mga taon ng 1960 hanggang 1969 ang "1960s", ang mga taon ng 1961 hanggang 1970 nagbubuo sa "ika-197 na dekada" ng kalendaryo, na maaari ring ma-reference bilang "ikapitong dekada ng ika-20 siglo".

- Lalo na sa ika-20 siglo, ang isang nominal na dekada ay kadalasang ginagamit upang tumukoy hindi lamang sa isang pangkat ng sampung taon ngunit sa isang panahon ng sampung taon - halimbawa, ang parirala na _ang dekada '60 ay_ madalas na tumutukoy sa mga pangyayari na naganap sa pagitan ng 1964 at 1972, at sa mga alaala ng [kontrakultura](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Counterculture&action=edit&redlink=1 "Counterculture (hindi pa naisusulat)"), [kapangyarihang bulaklak](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Flower_power&action=edit&redlink=1 "Flower power (hindi pa naisusulat)"), [mga protesta ng 1968](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Protests_of_1968&action=edit&redlink=1 "Protests of 1968 (hindi pa naisusulat)") at iba pang mga bagay na nangyayari sa panahong iyon. Kadalasan, makikilala ang isang nominal na dekada sa isang pamagat, tulad ng " [_Swinging Sixties_](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Swinging_Sixties&action=edit&redlink=1 "Swinging Sixties (hindi pa naisusulat)")" (1960s), ang " _Warring Forties_" (1940s) at ang " _[Roaring Twenties](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Roaring_Twenties&action=edit&redlink=1 "Roaring Twenties (hindi pa naisusulat)")_" (1920s). Paminsan-minsan inilalapat din a ng praktis na ito sa mga dekada ng mga naunang siglo, halimbawa, ang mga sanggunian sa 1890s bilang " [_Gay Nineties_](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Gay_Nineties&action=edit&redlink=1 "Gay Nineties (hindi pa naisusulat)")" o " _Naughty Nineties_".

## Tingnan din

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dekada&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Tingnan din") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dekada&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Tingnan din")\]

|     |     |
| --- | --- |
| [![Portal icon](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Portal-puzzle.svg/40px-Portal-puzzle.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Portal-puzzle.svg) | [Portada ng Oras](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Portada:Oras&action=edit&redlink=1 "Portada:Oras (hindi pa naisusulat)") |

- [Tala ng mga dekada](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tala_ng_mga_dekada "Tala ng mga dekada")
- [Daang taon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Daang_taon "Daang taon")
- [Milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Milenyo "Milenyo")
- [Taon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Taon "Taon")

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dekada&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dekada&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#cite_ref-1 "Umakyat")["Oxford Dictionaries"](https://web.archive.org/web/20200609053100/https://languages.oup.com/). _askoxford.com_. Inarkibo mula sa [orihinal](http://www.askoxford.com/results/?view=dev_dict&field-12668446=decade&branch=13842570&textsearchtype=exact&sortorder=score%2Cname) noong 9 Hunyo 2020. Nakuha noong 19 January 2015.
2. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#cite_ref-2 "Umakyat")["Kahulugan ng Webster ng "dekada""](https://web.archive.org/web/20130605082304/http://www.websters-online-dictionary.org/definition/decade). Inarkibo mula sa [orihinal](http://www.websters-online-dictionary.org/definition/decade) noong 2013-06-05. Nakuha noong 2019-04-01.
3. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#cite_ref-3 "Umakyat")[Ang OWL sa Purdue: Apostrophe](http://owl.english.purdue.edu/owl/resource/621/01/)
4. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#cite_ref-4 "Umakyat")["1960s"](https://web.archive.org/web/20190401174159/http://www.memidex.com/1960s). _Memidex/Wordnet Dictionary/Thesaurus_. Inarkibo mula sa [orihinal](http://www.memidex.com/1960s) noong 2019-04-01. Nakuha noong 2011-08-18.
5. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#cite_ref-5 "Umakyat")_Pasim_ , ia Spencer, Donald D. 1989. _Paanyaya sa numero ng teorya na may Pascal_ . Ormond Beach: Camelot. 46: "Ang unang dekada ay mula sa isa hanggang sampung kasama, ang ikalawang dekada mula sa 11 hanggang dalawa, at iba pa."

## Mga panlabas na link

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dekada&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Mga panlabas na link") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dekada&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Mga panlabas na link")\]

- [Kahulugan](http://www.etymonline.com/index.php?term=decade) mula sa Etymology Online

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dekada&oldid=2164862](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dekada&oldid=2164862)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Dekada](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Dekada "Kategorya:Dekada")
- [Yunit ng panahon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Yunit_ng_panahon "Kategorya:Yunit ng panahon")

Nakatagong kategorya:

- [Pages with unreviewed translations](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Pages_with_unreviewed_translations "Kategorya:Pages with unreviewed translations")

Hanapin

Hanapin

Dekada

104 (na) wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada#)