[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&veaction=edit&section=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang **malayang software** ( [Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Ingles "Wikang Ingles"): _free software_) ay ang kalayaan ng isang manggagamit ng software na paganahin o patakbuhin, kopyahin, ipamahagi, pag-aralan, palitan, at pag-igihin ang _[software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Software "Software")_. Sa mas tiyak na diwa, tumutukoy ito sa apat na uri ng kalayaan, para sa mga tagagamit ng sopwer:

- Ang kalayaang paganahin ( _run_) ang program, para sa anumang kadahilanan (kalayaan 0).
- Ang kalayaang pag-aralan ( _study_) kung ano ang nagagawa ng program, at iayon ito sa iyong mga pangangailangan (kalayaan 1). Kailangan dito ang pagkakaroon ng akseso sa pinanggalingang code o source code.
- Ang kalayaang muling maipamahagi ( _redistribute_) ang mga kopya para makatulong kayo sa inyong mga kapitbahay (kalayaan 2).
- Ang kalayaang pag-igihin ( _improve_) pa ang programa, at ibigay sa publiko ang mga pag-papaiging inyong isinagawa, upang ang buong komunidad ay makinabang (kalayaan 3). Kailangan dito ang pagkakaroon ng akses sa pinanggalingang kodigo o _source code_.

## Mga kilalang halimbawa

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga kilalang halimbawa") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga kilalang halimbawa")\]

- [GNU](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU "GNU"), [GNU Emacs](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs "GNU Emacs"), [GNU C Library](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_C_Library&action=edit&redlink=1 "GNU C Library (hindi pa naisusulat)")
- [Operating system](https://tl.wikipedia.org/wiki/Operating_system "Operating system"): [GNU/Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU/Linux "GNU/Linux"), [FreeBSD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=FreeBSD&action=edit&redlink=1 "FreeBSD (hindi pa naisusulat)"), [NetBSD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=NetBSD&action=edit&redlink=1 "NetBSD (hindi pa naisusulat)"), [OpenBSD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=OpenBSD&action=edit&redlink=1 "OpenBSD (hindi pa naisusulat)")
- [Kernel](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kernel "Kernel"): [Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux "Linux"), [HURD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=HURD&action=edit&redlink=1 "HURD (hindi pa naisusulat)")
- [Web browser](https://tl.wikipedia.org/wiki/Web_browser "Web browser"): [Mozilla Firefox](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mozilla_Firefox "Mozilla Firefox")
- [Apache OpenOffice](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Apache_OpenOffice&action=edit&redlink=1 "Apache OpenOffice (hindi pa naisusulat)"), [LibreOffice](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=LibreOffice&action=edit&redlink=1 "LibreOffice (hindi pa naisusulat)")
- [Database](https://tl.wikipedia.org/wiki/Database "Database"): [MySQL](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=MySQL&action=edit&redlink=1 "MySQL (hindi pa naisusulat)"), [PostgreSQL](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=PostgreSQL&action=edit&redlink=1 "PostgreSQL (hindi pa naisusulat)")
- [Apache](https://tl.wikipedia.org/wiki/Apache "Apache")
- [GNOME](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNOME&action=edit&redlink=1 "GNOME (hindi pa naisusulat)"), [KDE](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=KDE&action=edit&redlink=1 "KDE (hindi pa naisusulat)")
- [Wikang pangkompyuter](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_pangkompyuter "Wikang pangkompyuter") compilers/interpreters: [GNU Compiler Collection](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Compiler_Collection&action=edit&redlink=1 "GNU Compiler Collection (hindi pa naisusulat)"), [PHP](https://tl.wikipedia.org/wiki/PHP "PHP"), [Perl](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Perl&action=edit&redlink=1 "Perl (hindi pa naisusulat)"), [Python](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Python&action=edit&redlink=1 "Python (hindi pa naisusulat)")
- [MediaWiki](https://tl.wikipedia.org/wiki/MediaWiki "MediaWiki") (ang software ng [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia"))

## Tingnan din

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Tingnan din") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Tingnan din")\]

- [Free Software Foundation](https://tl.wikipedia.org/wiki/Free_Software_Foundation "Free Software Foundation")
- [Free Software Foundation Europe](https://tl.wikipedia.org/wiki/Free_Software_Foundation_Europe "Free Software Foundation Europe")
- [GNU General Public License](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_General_Public_License "GNU General Public License")
- [Richard Stallman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Richard_Stallman "Richard Stallman")
- [Eben Moglen](https://tl.wikipedia.org/wiki/Eben_Moglen "Eben Moglen")

## Mga kawing panlabas

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Mga kawing panlabas") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Mga kawing panlabas")\]

- [Ang kahulugan ng malayang software](http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.tl.html)

[![Kompyuter](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Computer.svg/40px-Computer.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Computer.svg "Kompyuter")[![Teknolohiya](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Crystal_128_displayphone.png/40px-Crystal_128_displayphone.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Crystal_128_displayphone.png "Teknolohiya")_Ang lathalaing ito na tungkol sa **Kompyuter** at **Teknolohiya** ay isang [usbong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Usbong "Wikipedia:Usbong"). Makatutulong ka sa [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia") sa [pagpapalawig](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&action=edit) nito._

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang\_software&oldid=2044786](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&oldid=2044786)"

[Mga kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Agham pangkompyuter](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Agham_pangkompyuter "Kategorya:Agham pangkompyuter")
- [Etika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Etika "Kategorya:Etika")
- [Malayang software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Malayang_software "Kategorya:Malayang software")
- [Free Software Foundation](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Free_Software_Foundation "Kategorya:Free Software Foundation")
- [Software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Software "Kategorya:Software")
- [Internet](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Internet "Kategorya:Internet")

Nakatagong kategorya:

- [Mga artikulong may tekstong nasa wikang Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_artikulong_may_tekstong_nasa_wikang_Ingles "Kategorya:Mga artikulong may tekstong nasa wikang Ingles")
- [Pages using Lang-xx templates](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Pages_using_Lang-xx_templates "Kategorya:Pages using Lang-xx templates")
- [Stub (Kompyuter)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Stub_(Kompyuter) "Kategorya:Stub (Kompyuter)")
- [Stub (Teknolohiya)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Stub_(Teknolohiya) "Kategorya:Stub (Teknolohiya)")
- [Mga lathalaing dapat palawigin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_lathalaing_dapat_palawigin "Kategorya:Mga lathalaing dapat palawigin")

Hanapin

Hanapin

Malayang software

94 (na) wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&veaction=edit&section=1#)


Malayang software - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&action=edit&section=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang **malayang software** ( [Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Ingles "Wikang Ingles"): _free software_) ay ang kalayaan ng isang manggagamit ng software na paganahin o patakbuhin, kopyahin, ipamahagi, pag-aralan, palitan, at pag-igihin ang _[software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Software "Software")_. Sa mas tiyak na diwa, tumutukoy ito sa apat na uri ng kalayaan, para sa mga tagagamit ng sopwer:

- Ang kalayaang paganahin ( _run_) ang program, para sa anumang kadahilanan (kalayaan 0).
- Ang kalayaang pag-aralan ( _study_) kung ano ang nagagawa ng program, at iayon ito sa iyong mga pangangailangan (kalayaan 1). Kailangan dito ang pagkakaroon ng akseso sa pinanggalingang code o source code.
- Ang kalayaang muling maipamahagi ( _redistribute_) ang mga kopya para makatulong kayo sa inyong mga kapitbahay (kalayaan 2).
- Ang kalayaang pag-igihin ( _improve_) pa ang programa, at ibigay sa publiko ang mga pag-papaiging inyong isinagawa, upang ang buong komunidad ay makinabang (kalayaan 3). Kailangan dito ang pagkakaroon ng akses sa pinanggalingang kodigo o _source code_.

## Mga kilalang halimbawa

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga kilalang halimbawa") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga kilalang halimbawa")\]

- [GNU](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU "GNU"), [GNU Emacs](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs "GNU Emacs"), [GNU C Library](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_C_Library&action=edit&redlink=1 "GNU C Library (hindi pa naisusulat)")
- [Operating system](https://tl.wikipedia.org/wiki/Operating_system "Operating system"): [GNU/Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU/Linux "GNU/Linux"), [FreeBSD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=FreeBSD&action=edit&redlink=1 "FreeBSD (hindi pa naisusulat)"), [NetBSD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=NetBSD&action=edit&redlink=1 "NetBSD (hindi pa naisusulat)"), [OpenBSD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=OpenBSD&action=edit&redlink=1 "OpenBSD (hindi pa naisusulat)")
- [Kernel](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kernel "Kernel"): [Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux "Linux"), [HURD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=HURD&action=edit&redlink=1 "HURD (hindi pa naisusulat)")
- [Web browser](https://tl.wikipedia.org/wiki/Web_browser "Web browser"): [Mozilla Firefox](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mozilla_Firefox "Mozilla Firefox")
- [Apache OpenOffice](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Apache_OpenOffice&action=edit&redlink=1 "Apache OpenOffice (hindi pa naisusulat)"), [LibreOffice](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=LibreOffice&action=edit&redlink=1 "LibreOffice (hindi pa naisusulat)")
- [Database](https://tl.wikipedia.org/wiki/Database "Database"): [MySQL](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=MySQL&action=edit&redlink=1 "MySQL (hindi pa naisusulat)"), [PostgreSQL](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=PostgreSQL&action=edit&redlink=1 "PostgreSQL (hindi pa naisusulat)")
- [Apache](https://tl.wikipedia.org/wiki/Apache "Apache")
- [GNOME](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNOME&action=edit&redlink=1 "GNOME (hindi pa naisusulat)"), [KDE](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=KDE&action=edit&redlink=1 "KDE (hindi pa naisusulat)")
- [Wikang pangkompyuter](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_pangkompyuter "Wikang pangkompyuter") compilers/interpreters: [GNU Compiler Collection](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Compiler_Collection&action=edit&redlink=1 "GNU Compiler Collection (hindi pa naisusulat)"), [PHP](https://tl.wikipedia.org/wiki/PHP "PHP"), [Perl](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Perl&action=edit&redlink=1 "Perl (hindi pa naisusulat)"), [Python](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Python&action=edit&redlink=1 "Python (hindi pa naisusulat)")
- [MediaWiki](https://tl.wikipedia.org/wiki/MediaWiki "MediaWiki") (ang software ng [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia"))

## Tingnan din

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Tingnan din") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Tingnan din")\]

- [Free Software Foundation](https://tl.wikipedia.org/wiki/Free_Software_Foundation "Free Software Foundation")
- [Free Software Foundation Europe](https://tl.wikipedia.org/wiki/Free_Software_Foundation_Europe "Free Software Foundation Europe")
- [GNU General Public License](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_General_Public_License "GNU General Public License")
- [Richard Stallman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Richard_Stallman "Richard Stallman")
- [Eben Moglen](https://tl.wikipedia.org/wiki/Eben_Moglen "Eben Moglen")

## Mga kawing panlabas

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Mga kawing panlabas") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Mga kawing panlabas")\]

- [Ang kahulugan ng malayang software](http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.tl.html)

[![Kompyuter](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Computer.svg/40px-Computer.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Computer.svg "Kompyuter")[![Teknolohiya](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Crystal_128_displayphone.png/40px-Crystal_128_displayphone.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Crystal_128_displayphone.png "Teknolohiya")_Ang lathalaing ito na tungkol sa **Kompyuter** at **Teknolohiya** ay isang [usbong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Usbong "Wikipedia:Usbong"). Makatutulong ka sa [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia") sa [pagpapalawig](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&action=edit) nito._

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang\_software&oldid=2044786](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&oldid=2044786)"

[Mga kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Agham pangkompyuter](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Agham_pangkompyuter "Kategorya:Agham pangkompyuter")
- [Etika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Etika "Kategorya:Etika")
- [Malayang software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Malayang_software "Kategorya:Malayang software")
- [Free Software Foundation](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Free_Software_Foundation "Kategorya:Free Software Foundation")
- [Software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Software "Kategorya:Software")
- [Internet](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Internet "Kategorya:Internet")

Nakatagong kategorya:

- [Mga artikulong may tekstong nasa wikang Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_artikulong_may_tekstong_nasa_wikang_Ingles "Kategorya:Mga artikulong may tekstong nasa wikang Ingles")
- [Pages using Lang-xx templates](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Pages_using_Lang-xx_templates "Kategorya:Pages using Lang-xx templates")
- [Stub (Kompyuter)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Stub_(Kompyuter) "Kategorya:Stub (Kompyuter)")
- [Stub (Teknolohiya)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Stub_(Teknolohiya) "Kategorya:Stub (Teknolohiya)")
- [Mga lathalaing dapat palawigin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_lathalaing_dapat_palawigin "Kategorya:Mga lathalaing dapat palawigin")

Hanapin

Hanapin

Malayang software

94 (na) wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_software&action=edit&section=1#)


GNU - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang **GNU** ay isang _recursive_ na daglat ng GNU's Not [Unix](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unix "Unix"). Si [Richard Stallman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Richard_Stallman "Richard Stallman") ang ama nito.

Ang proyektong GNU ay inilunsad noong [1984](https://tl.wikipedia.org/wiki/1984 "1984") para makapagbuo ng isang kumpletong kasing tulad ng Unix [operating system](https://tl.wikipedia.org/wiki/Operating_system "Operating system") na [malayang software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Malayang_software "Malayang software"): ang sistemang GNU. Ang GNU ay isang paulit-ulit na acronym para sa " _GNU's Not Unix_" ("GNU ay Hindi Unix" sa [Tagalog](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Tagalog "Wikang Tagalog")). Ang pagbigkas nito ay "gunú". Ang iba pang mga anyo ng operating system ng GNU, na gumagamit ng kernel na [Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux "Linux"), ay malawakan na ngayong ginagamit; bagama’t ang mga sistemang ito ay malimit na tinutukoy na "Linux", mas tama silang tawaging mga sistemang [GNU/Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU/Linux "GNU/Linux").

Ginamit ni Stallman ang pangalang "GNU" kasi ang operating system nito ay kamukha ng Unix, pero iba ang GNU kasi malayang software ang GNU at iyon ang pinakaimportanteng kaibahan.

## Mga kilalang proyektong GNU

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga kilalang proyektong GNU") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga kilalang proyektong GNU")\]

- [GNU Compiler Collection](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Compiler_Collection&action=edit&redlink=1 "GNU Compiler Collection (hindi pa naisusulat)")
- [GNU Emacs](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs "GNU Emacs")
- [GNU Symbolic Debugger](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Symbolic_Debugger&action=edit&redlink=1 "GNU Symbolic Debugger (hindi pa naisusulat)") (GDB)
- [GNU C Library](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_C_Library&action=edit&redlink=1 "GNU C Library (hindi pa naisusulat)")
- [GNOME](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNOME&action=edit&redlink=1 "GNOME (hindi pa naisusulat)") ("GNU Network Object Model Environment")

## Mga Lisensyang GNU

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Mga Lisensyang GNU") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Mga Lisensyang GNU")\]

- [GNU General Public License](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_General_Public_License "GNU General Public License"), para sa software
- [GNU Lesser General Public License](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Lesser_General_Public_License "GNU Lesser General Public License"), para sa software
- [GNU Free Documentation License](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License "GNU Free Documentation License"), para sa dokyumentasyon

## Tingnan din

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Tingnan din") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Tingnan din")\]

- [Free Software Foundation](https://tl.wikipedia.org/wiki/Free_Software_Foundation "Free Software Foundation")

## Mga Kawing Panlabas

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Mga Kawing Panlabas") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Mga Kawing Panlabas")\]

- [http://www.gnu.org/home.tl.html](http://www.gnu.org/home.tl.html) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20050711073639/http://www.gnu.org/home.tl.html) 2005-07-11 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine").
- [Ang unang anunsiyo ng GNU](http://tl.linux.org.ph/babasahin/1anunsiy.html) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20050921163318/http://tl.linux.org.ph/babasahin/1anunsiy.html) 2005-09-21 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine").
- [Kabuuang Tanaw sa Proyektong GNU](http://tl.linux.org.ph/babasahin/tanaw_gn.html) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20050419192211/http://tl.linux.org.ph/babasahin/tanaw_gn.html) 2005-04-19 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine").
- [Pagpapatupad ng GNU GPL](http://tl.linux.org.ph/babasahin/eben2.html) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20050911045746/http://tl.linux.org.ph/babasahin/eben2.html) 2005-09-11 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine").

[![Usbong](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Wiki_letter_w.svg/40px-Wiki_letter_w.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Wiki_letter_w.svg "Usbong")_Ang lathalaing ito ay isang [usbong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Usbong "Wikipedia:Usbong"). Makatutulong ka sa [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia") sa [pagpapalawig](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&action=edit) nito._

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&oldid=1946512](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU&oldid=1946512)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Malayang software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Malayang_software "Kategorya:Malayang software")
- [Free Software Foundation](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Free_Software_Foundation "Kategorya:Free Software Foundation")
- [Operating system](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Operating_system "Kategorya:Operating system")

Nakatagong kategorya:

- [Webarchive template wayback links](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Webarchive_template_wayback_links "Kategorya:Webarchive template wayback links")
- [Stub](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Stub "Kategorya:Stub")
- [Mga lathalaing dapat palawigin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_lathalaing_dapat_palawigin "Kategorya:Mga lathalaing dapat palawigin")

Hanapin

Hanapin

GNU

75 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU#)


GNU Emacs - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

| [![Kasalukuyang logo ng GNU Emacs](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/EmacsIcon.svg/120px-EmacsIcon.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:EmacsIcon.svg "Kasalukuyang logo ng GNU Emacs")
Kasalukuyang logo ng GNU Emacs |
| [![GNU Emacs 26.2 na tumatakbo sa GNOME 3](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/GNU_Emacs_26.2_screenshot.png/330px-GNU_Emacs_26.2_screenshot.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:GNU_Emacs_26.2_screenshot.png "GNU Emacs 26.2 na tumatakbo sa GNOME 3")
GNU Emacs 26.2 na tumatakbo sa GNOME 3 |
| Orihinal na may-akda | [Richard Stallman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Richard_Stallman "Richard Stallman") |
| (Mga) Gumawa | Proyektong GNU |
| Unang labas | 20 Marso 1985; 40 taon na'ng nakalipas (1985-03-20) |
|  |
| Matatag na labas | 30.2[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-wikidata-f366b08b3112c3a38ad040ce45ebb5b503609fa5-v20-1)[![Baguhin ito sa Wikidata](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/20px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q1252773?uselang=tl#P348 "Baguhin ito sa Wikidata")
/ 14 Agosto 2025 |
| Labas na paunang tingin | 30.0.93[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-wikidata-b2baa713a3a9d14207c47330823cbfe0ab7b1074-v20-2)[![Baguhin ito sa Wikidata](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/20px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q1252773?uselang=tl#P348 "Baguhin ito sa Wikidata")
/ 19 Disyembre 2024 |
|  |
| Repositoryo | - [cgit.git.savannah.gnu.org/cgit/emacs.git](https://cgit.git.savannah.gnu.org/cgit/emacs.git)
[![Baguhin ito sa Wikidata](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/20px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q1252773#P1324 "Baguhin ito sa Wikidata") |
| Sinulat sa | Emacs Lisp, [C](https://tl.wikipedia.org/wiki/C_(programming_language) "C (programming language)")[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-openhub-3) |
| _[Operating system](https://tl.wikipedia.org/wiki/Operating_system "Operating system")_ | mala-Unix ( [GNU](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU "GNU"), [Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux "Linux"), [macOS](https://tl.wikipedia.org/wiki/MacOS "MacOS"), mga BSD, Solaris), [Windows](https://tl.wikipedia.org/wiki/Windows "Windows"), [MS-DOS](https://tl.wikipedia.org/wiki/MS-DOS "MS-DOS"), Haiku[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-machines-4) |
| Plataporma | Nagkukrus ng plataporma |
| Mayroon sa | [Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/English_language "English language") |
| Tipo | Tagapagpatnugot ng teksto |
| Lisensiya | [GPL-3.0 o mas bago](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_General_Public_License "GNU General Public License") |
| Websayt | [gnu.org/software/emacs/](https://www.gnu.org/software/emacs/) |

GNU Emacs

Ang **GNU Emacs** ay isang _text editor_ (o tagapagpatnugot ng teksto) at hanay ng mga libreng kasangkapan sa [_software_](https://tl.wikipedia.org/wiki/Software "Software"). Nagsimula ang pag-unlad nito noong 1984 sa pamamagitan ng tagapagtatag ng Proyektong GNU na si [Richard Stallman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Richard_Stallman "Richard Stallman"),[\[5\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-5) batay sa tagapagpatnugot na [Emacs](https://tl.wikipedia.org/wiki/Emacs "Emacs") na binuo para sa mga _[operating system](https://tl.wikipedia.org/wiki/Operating_system "Operating system")_ (sistemag pang-operasyon) ng [Unix](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unix "Unix"). Naging isang sentral na bahagi ang GNU Emacs ng proyektong GNU at isang pangunahing proyekto ng kilusang [malayang software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Malayang_software "Malayang software").[\[6\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-6)[\[7\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-7)

Ang tagline ng programa ay " _the extensible self-documenting text editor_"[\[8\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-:0-8) (ang napapalawig na tagapagpatnugot ng teksto na nagsusulat ng sarili). Karamihan sa mga kakayahan ng GNU Emacs ay ipinatupad sa _user-accessible_ (nagagamit ng tagagamit) na Emacs Lisp,[\[9\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-9) na nagpapahintulot ng malalim na pagpapalawak nang direkta ng mga gumagamit at sa pamamagitan ng mga pakete na kontribusyon ng komunidad. Ang mga nakasamang tampok nito ay kinabibilangan ng isang _file browser_ at _editor_ (Dired), isang masulong na kalkulador (Calc), isang _[email](https://tl.wikipedia.org/wiki/Elektronikong_liham "Elektronikong liham") client_ at tagabasa ng balita (Gnus), integrasyon ng _Language Server Protocol_,[\[10\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-10) at ang sistemang produktibo na Org-mode. Isang malaking komunidad ng mga gumagamit ang nag-ambag ng mga ekstensyon tulad ng Magit (Git _interface_), ang Vim _emulation layer_ na Evil ( _software_), ilang mga _search framework_, ang _window manager_ EXWM,[\[11\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-:1-11) at mga kasangkapan para sa pagtatrabaho gamit ang malawak na hanay ng mga _[programming language](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_pamprograma "Wikang pamprograma")_ (wikang pamprograma).

## Kasaysayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Emacs&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Kasaysayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Emacs&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Kasaysayan")\]

Ang orihinal na EMACS ay isinulat noong 1976 nina David A. Moon at Guy L. Steele Jr. bilang isang hanay ng mga _macro_ para sa TECO _editor_, at noong 1984, sinimulan ni Richard Stallman ang trabaho sa GNU Emacs upang makagawa ng malayang software na kapalit ng propiyetaryo na Gosling Emacs. Unang ibinatay ang GNU Emacs sa Gosling Emacs, subait ang pagpapalit ni Stallman ng Mocklisp _interpreter_ (tagapagintrepreta) nito sa isang tunay na Lisp _interpreter_ ay nagdulot na halos lahat ng kodigo nito na kailangang muling isulat. Ito ang naging unang programang inilabas ng noo’y nagsisimulang Proyektong GNU. Isinulat ang GNU Emacs sa wikang [C](https://tl.wikipedia.org/wiki/C_(programming_language) "C (programming language)") at naglalaan ng Emacs Lisp, na ipinatupad din sa C, bilang isang wikang ekstensyon. Ang Bersyon 13, ang unang pampublikong bersyon, ay inilabas noong Marso 20, 1985. Ang unang malawakang naipamahaging bersyon ng GNU Emacs ay ang bersyon 15.34, na inilabas kalaunan noong 1985. Ang mga unang bersyon ng GNU Emacs ay may bilang na "1.x.x," kung saan ang unang tambilang ay nagpapakita ng bersyon ng C _core_. Ang "1" ay tinanggal matapos ang bersyon 1.12 dahil inakala na ang pangunahing numero ay hindi na magbabago, kaya ang pangunahing bersyon ay lumaktaw mula "1" sa "13". Isang bagong pangatlong numero ng bersyon ang idinagdag upang kumatawan sa mga pagbabago na ginawa ng mga sayt ng tagagamit.[\[12\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-12) Sa kasalukuyang sistema ng pagbilang, ang numerong may dalawang bahagi ay nangangahulugan ng isang bersyong nilabas, habang ang mga bersyong _development_ (o ginagawa pa) ay may tatlong bahagi.[\[13\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-13)

Pagkatapos, na- _port_ ang GNU Emacs sa [Unix](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unix "Unix") _operating system._ Nag-alok ito ng mas maraming tampok kaysa sa Gosling Emacs, partikular ang isang buong-tampok na Lisp bilang wikang ekstensyon, at di nagtagal ay pinalitan nito ang Gosling Emacs bilang _[de facto](https://tl.wikipedia.org/wiki/De_facto "De facto")_ na Unix Emacs _editor_. Ginamit ni Markus Hess ang isang depekto sa seguridad sa _email subsystem_ ng GNU Emacs sa kanyang katuwaang pagka- _crack_ nooong 1986, kung saan nakuha niya ang _superuser access_ sa mga [kompyuter](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kompyuter "Kompyuter") ng Unix.[\[14\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-14)

Bagamat karaniwan nang nag-aambag ang mga gumagamit ng mga _patch_ at kodigong Elisp sa net.emacs _newsgroup_, ang pakikilahok sa pagbuo ng GNU Emacs ay medyo limitado hanggang 1999, at ginamit bilang halimbawa ng istilo ng pagbuo na "Cathedral" sa \*The Cathedral and the Bazaar\*. Mula noon, ang proyekto ay nagpatibay ng isang pampublikong _mailing list_ para sa pagbuo at di-kilalang pagpasok s CVS. Nangyari ang pagbuo sa isang CVS _trunk_ hanggang 2008, at gumagamit ngayon ng Git[\[15\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-15) na DVCS.

Si Richard Stallman ay nanatiling pangunahing tagapangasiwa ng GNU Emacs, subalit paminsan-minsan ay umatras sa tungkuling ito. Sina Stefan Monnier at Chong Yidong ang nangasiwa sa pagpapanatili mula 2008.[\[16\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-16) Noong Setyembre 21, 2015, inihayag ni Monnier na magbibitiw siya bilang tagapangasiwa kasabay ng _feature freeze_ ng Emacs 25.[\[17\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-17) Si John Wiegley, isang matagal nang tapag-ambag, ang inihayag bilang bagong tagapangasiwa noong Nobyembre 5, 2015. Sumama kay Wiegley si Eli Zaretskii noong Hulyo 2016,[\[18\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-18)[\[20\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-20) at si Lars Ingebrigtsen noong Setyembre 2020.[\[21\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-21)

## Paglilisensya

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Emacs&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Paglilisensya") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Emacs&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Paglilisensya")\]

Sinasabi sa mga tuntunin ng [GNU General Public License](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_General_Public_License "GNU General Public License") (GPL, lit. na'Pangkalahatang Lisensyang Pampubliko') na ang pinagmulang kodigo ng Emacs, kabilang ang mga bahaging C at Emacs Lisp, ay malayang makukuha para sa pagsusuri, pagbabago, at muling pamamahagi.

## Mga plataporma

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Emacs&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Mga plataporma") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Emacs&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Mga plataporma")\]

Tumatakbo ang GNU Emacs sa malawak na hanay ng mga _operating system_, kabilang ang DOS, Windows,[\[22\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-22)[\[23\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-23)[\[24\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-24) at karamihan sa mga _operating system_ na kahalintulad ng Unix gaya ng [Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux "Linux"), iba’t ibang BSD, Solaris, AIX, HP-UX, at [macOS](https://tl.wikipedia.org/wiki/MacOS "MacOS").[\[25\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-25)[\[26\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-26)[\[27\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-27) Marami sa mga sistemang mala-Unix ang may kasamang Emacs bilang _default_ o paunang pili. Noong 2023, inilabas ang opisyal na bersyon para sa [Android](https://tl.wikipedia.org/wiki/Android "Android").[\[28\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-28) Tinanggal naman sa bersyon 23.1 ang suporta para sa ilang platapormang itinuturing nang lipas.[\[8\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-:0-8)

Maaaring gamitin ang GNU Emacs sa parehong _text terminal_ at _[graphical user interface](https://tl.wikipedia.org/wiki/Graphical_user_interface "Graphical user interface")_ (GUI). Sa mga sistemang kahalintulad ng Unix, maaaring gamitin ng GNU Emacs ang X Window System para lumikha ng GUI, alinman sa pamamagitan ng direktang paggamit ng mga Athena widget o gamit ang mga " _widget toolkit_" tulad ng Motif, LessTif, o GTK+. Maaari rin nitong gamitin ang mga likas na grapikong sistema sa macOS at Windows upang magpakita ng _menubar_, _toolbar_, _scrollbar_, at _context menu_ na umaayon sa anyo at karaniwang kilos ng bawat plataporma.

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Emacs&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Emacs&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

01. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-wikidata-f366b08b3112c3a38ad040ce45ebb5b503609fa5-v20_1-0 "Umakyat")Eli Zaretskii (14 Agosto 2025). ["Emacs 30.2 released"](https://lists.gnu.org/archive/html/info-gnu/2025-08/msg00004.html) (sa wikang Ingles). Nakuha noong 16 Agosto 2025.
02. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-wikidata-b2baa713a3a9d14207c47330823cbfe0ab7b1074-v20_2-0 "Umakyat")Andrea Corallo (19 Disyembre 2024). ["Emacs 30.0.93 pretest is available"](https://lists.gnu.org/archive/html/emacs-devel/2024-12/msg00869.html) (sa wikang Ingles). Nakuha noong 27 Disyembre 2024.
03. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-openhub_3-0 "Umakyat")["GNU Emacs"](https://www.openhub.net/p/emacs), _Analysis Summary_ (sa wikang Ingles), Open Hub
04. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-machines_4-0 "Umakyat")["Emacs machines list"](https://www.gnu.org/software/emacs/MACHINES) (sa wikang Ingles).
05. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-5 "Umakyat")[Stallman, Richard](https://tl.wikipedia.org/wiki/Richard_Stallman "Richard Stallman"). ["The GNU Project"](https://web.archive.org/web/20240903201004/https://www.gnu.org/gnu/thegnuproject.html) (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa [orihinal](https://www.gnu.org/gnu/thegnuproject.html) noong 2024-09-03.
06. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-6 "Umakyat")Fusco, John (2007-03-06). [_The Linux Programmer's Toolbox_](https://books.google.com/books?id=5fgn7Tg4Lt8C&pg=PT198) (sa wikang Ingles). Pearson Education. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [9780132703048](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/9780132703048 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/9780132703048").
07. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-7 "Umakyat")Cameron, Debra; Elliott, James; Loy, Marc; Raymond, Eric; Rosenblatt, Bill (2005). [_Learning GNU Emacs_](https://books.google.com/books?id=pW6cAgAAQBAJ&pg=PT11) (sa wikang Ingles). "O'Reilly Media, Inc.". [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [9780596006488](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/9780596006488 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/9780596006488").
08. ↑ [Umakyat patungo: 8.0](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-:0_8-0)[8.1](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-:0_8-1)["Debian – details of package Emacs in wheezy"](https://packages.debian.org/stable/editors/emacs). (sa Ingles)
09. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-9 "Umakyat")["GNU Emacs Lisp Reference Manual"](https://www.gnu.org/software/emacs/manual/html_node/elisp/Introduction.html). _www.gnu.org_ (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2024-09-15.
10. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-10 "Umakyat")["gnu.org"](https://www.gnu.org/software/emacs/manual/html_mono/eglot.html). _www.gnu.org_ (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2024-09-15.
11. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-:1_11-0 "Umakyat")Feng, Chris (27 Nobyembre 2017). ["exwm: Emacs X Window Manager"](https://github.com/ch11ng/exwm) (sa wikang Ingles) – sa pamamagitan ni/ng GitHub.
12. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-12 "Umakyat")["NEWS.1–17"](https://git.savannah.gnu.org/cgit/emacs.git/tree/etc/NEWS.1-17) (sa wikang Ingles). There is a new version numbering scheme. What used to be the first version number, which was 1, has been discarded since it does not seem that I need three levels of version number. However, a new third version number has been added to represent changes by user sites. This number will always be zero in Emacs when I distribute it; it will be incremented each time Emacs is built at another site.
13. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-13 "Umakyat")["GNU Emacs FAQ"](https://www.gnu.org/software/emacs/manual/html_node/efaq/Latest-version-of-Emacs.html#Latest-version-of-Emacs) (sa wikang Ingles). A version number with two components (e.g., '22.1') indicates a released version; three components indicate a development version (e.g., '23.0.50' is what will eventually become '23.1').
14. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-14 "Umakyat")Stoll, Clifford (1988). ["Stalking the wily hacker"](https://doi.org/10.1145%2F42411.42412). _Communications of the ACM_ (sa wikang Ingles). **31** (5): 484–497. [doi](https://tl.wikipedia.org/wiki/Doi_(identifier) "Doi (identifier)"):[10.1145/42411.42412](https://doi.org/10.1145%2F42411.42412). [S2CID](https://tl.wikipedia.org/wiki/S2CID_(identifier) "S2CID (identifier)") [6956966](https://api.semanticscholar.org/CorpusID:6956966).
15. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-15 "Umakyat")["Re: GNU EMACS"](https://savannah.gnu.org/projects/emacs) (sa wikang Ingles). GNU. Nakuha noong 2014-11-16.
16. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-16 "Umakyat")["Re: Looking for a new Emacs maintainer or team"](https://lists.gnu.org/archive/html/emacs-devel/2008-02/msg02140.html) (sa wikang Ingles). gnu.org Mailing List. Nakuha noong 2008-02-23.; tingnan din ["Stallman on handing over GNU Emacs, its future and the importance of nomenclature"](https://www.networkworld.com/article/913338/software-stallman-on-handing-over-gnu-emacs-its-future-and-the-importance-of-nomenclature.html)
17. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-17 "Umakyat")["Feature freeze"](https://lists.gnu.org/archive/html/emacs-devel/2015-09/msg00849.html). _lists.gnu.org_ (sa wikang Ingles).
18. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-18 "Umakyat")["Welcoming a new co-maintainer: Eli Zaretskii"](https://lists.gnu.org/archive/html/emacs-devel/2016-07/msg00373.html). _lists.gnu.org_ (sa wikang Ingles).
19. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-19 "Umakyat")[_Free Software Awards winners announced: Eli Zaretskii, Tad (SkewedZeppelin), GNU Jami_](https://www.fsf.org/news/free-software-awards-winners-announced-eli-zaretskii-tad-skewedzeppelin-gnu-jami) (sa wikang Ingles), Free Software Foundation, 2023-03-18, nakuha noong 2023-03-29
20. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-20 "Umakyat")Nag-aambag si Zaretskii sa GNU Emacs mula noong dekada 1990, at ginawaran ng Free Software Award ng 2022 ng FSF.[\[19\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_note-19)
21. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-21 "Umakyat")["Lars Ingebrigtsen is now one of the Emacs maintainers"](https://lists.gnu.org/archive/html/emacs-devel/2020-09/msg00143.html). _lists.gnu.org_ (sa wikang Ingles).
22. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-22 "Umakyat")B, Ramprasad (2005-06-24). ["GNU Emacs FAQ For Windows 95/98/ME/NT/XP and 2000"](https://www.gnu.org/software/emacs/windows/ntemacs.html) (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2006-09-27.
23. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-23 "Umakyat")Borgman, Lennart (2006). ["EmacsW32 Home Page"](https://web.archive.org/web/20070306033256/http://ourcomments.org/Emacs/EmacsW32.html) (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa [orihinal](http://ourcomments.org/Emacs/EmacsW32.html) noong 2007-03-06. Nakuha noong 2006-09-27.
24. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-24 "Umakyat")["GNU Emacs on Windows"](https://franz.com/emacs/) (sa wikang Ingles). Franz Inc. 2006. Nakuha noong 2006-09-27.
25. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-25 "Umakyat")["Emacs For Mac OS X"](https://emacsformacosx.com/) (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2022-02-09.
26. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-26 "Umakyat")["Carbon Emacs Package"](http://th.nao.ac.jp/MEMBER/zenitani/emacs-e.html) (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2012-06-10.
27. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-27 "Umakyat")["Aquamacs is an easy-to-use, Mac-style Emacs for Mac OS X"](http://aquamacs.org/) (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2006-09-27.
28. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#cite_ref-28 "Umakyat")["Emacs \| F-Droid – Free and Open Source Android App Repository"](https://f-droid.org/packages/org.gnu.emacs/). _f-droid.org_ (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2023-06-26.

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU\_Emacs&oldid=2167467](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_Emacs&oldid=2167467)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Software "Kategorya:Software")

Nakatagong kategorya:

- [Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Sangguniang_CS1_sa_wikang_Ingles_(en) "Kategorya:Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)")

Hanapin

Hanapin

GNU Emacs

25 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Emacs#)


GNU C Library - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_C_Library&action=edit&redlink=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Walang teksto ang pahinang ito sa kasalukuyan, maaari kang [maghanap para sa pamagat ng pahinang ito](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Maghanap/GNU_C_Library "Natatangi:Maghanap/GNU C Library") sa ibang mga pahina o [baguhin ang pahina na ito](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_C_Library&action=edit).

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU\_C\_Library](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_C_Library)"

Hanapin

Hanapin

GNU C Library

[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_C_Library&action=edit&redlink=1#)


Operating system - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Operating_system#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Ubuntu_19.04_%22Disco_Dingo%22.png/330px-Ubuntu_19.04_%22Disco_Dingo%22.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Ubuntu_19.04_%22Disco_Dingo%22.png) [Ubuntu](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ubuntu "Ubuntu")

Sa mundo ng [kompyuter](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kompyuter "Kompyuter"), ang _**operating system**_ o **sistemang operatibo** (karaniwang pinapaiksi bilang **OS**) ay isang _[system software](https://tl.wikipedia.org/wiki/System_software "System software")_ na responsable sa direktang kontrol at pamamahala ng _[hardware](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hardware "Hardware")_ at mga pundamental na _system operations_. Nagbibigay din ito ng pundasyon upang makapagpatakbo ng _[application software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Application_software "Application software")_ gaya ng mga programang _[word processor](https://tl.wikipedia.org/wiki/Word_processor "Word processor")_ at _[web browser](https://tl.wikipedia.org/wiki/Web_browser "Web browser")_.

Isa ring uri ng _operating system_ ang mga _network operating system_.

## Mga kilalang _operating system_

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Operating_system&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga kilalang operating system") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Operating_system&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga kilalang operating system")\]

- [GNU/Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU/Linux "GNU/Linux")
- [Windows](https://tl.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Windows "Microsoft Windows") ( [3.1](https://tl.wikipedia.org/wiki/Windows_3.1 "Windows 3.1"), [3.11](https://tl.wikipedia.org/wiki/Windows_3.11 "Windows 3.11"), [95](https://tl.wikipedia.org/wiki/Windows_95 "Windows 95"), [98](https://tl.wikipedia.org/wiki/Windows_98 "Windows 98"), [2000](https://tl.wikipedia.org/wiki/Windows_2000 "Windows 2000"), [CE](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Windows_CE&action=edit&redlink=1 "Windows CE (hindi pa naisusulat)"), [ME](https://tl.wikipedia.org/wiki/Windows_Me "Windows Me"), [NT](https://tl.wikipedia.org/wiki/Windows_NT "Windows NT"), [XP](https://tl.wikipedia.org/wiki/Windows_XP "Windows XP") ibang [Ibang Bersyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaan_ng_mga_bersyon_ng_Microsoft_Windows "Talaan ng mga bersyon ng Microsoft Windows"))
- [DragonFly BSD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=DragonFly_BSD&action=edit&redlink=1 "DragonFly BSD (hindi pa naisusulat)")
- [FreeBSD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=FreeBSD&action=edit&redlink=1 "FreeBSD (hindi pa naisusulat)")
- [NetBSD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=NetBSD&action=edit&redlink=1 "NetBSD (hindi pa naisusulat)")
- [OpenBSD](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=OpenBSD&action=edit&redlink=1 "OpenBSD (hindi pa naisusulat)")
- [Solaris](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Solaris&action=edit&redlink=1 "Solaris (hindi pa naisusulat)")/ [SunOS](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=SunOS&action=edit&redlink=1 "SunOS (hindi pa naisusulat)")
- [Amiga](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Amiga&action=edit&redlink=1 "Amiga (hindi pa naisusulat)")
- [Mac OS X](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mac_OS_X "Mac OS X")
- [Unix](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unix "Unix")

Ang GNU/Linux at \*BSD ay mga [malayang software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Malayang_software "Malayang software").

[![Kompyuter](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Computer.svg/40px-Computer.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Computer.svg "Kompyuter")_Ang lathalaing ito na tungkol sa **Kompyuter** ay isang [usbong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Usbong "Wikipedia:Usbong"). Makatutulong ka sa [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia") sa [pagpapalawig](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Operating_system&action=edit) nito._

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Operating\_system&oldid=1894891](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Operating_system&oldid=1894891)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Operating system](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Operating_system "Kategorya:Operating system")
- [System software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:System_software "Kategorya:System software")

Nakatagong kategorya:

- [Stub (Kompyuter)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Stub_(Kompyuter) "Kategorya:Stub (Kompyuter)")
- [Mga lathalaing dapat palawigin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_lathalaing_dapat_palawigin "Kategorya:Mga lathalaing dapat palawigin")

Hanapin

Hanapin

Operating system

160 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Operating_system#)


Linux - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

(Idinirekta mula sa [GNU/Linux](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU/Linux&redirect=no "GNU/Linux"))

Itong artikulo ay tungkol sa mga operating system na gumagamit ng Linux kernel. Para sa kernel mismo, tingnan ang [Linux kernel](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux_kernel "Linux kernel"). Para sa ibang mga gamit, tingnan ang [Linux (paglilinaw)](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux_(paglilinaw)&action=edit&redlink=1 "Linux (paglilinaw) (hindi pa naisusulat)").

| [![Tux ang penguin](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Tux.svg/250px-Tux.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Tux.svg)
Si [Tux](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tux_(mascot)&action=edit&redlink=1 "Tux (mascot) (hindi pa naisusulat)") ang penguino, ang maskot ng Linux[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-LinuxOnLine2008-1) |
| Gumawa | Mga tagapamahagi ng komunidad,
[Linus Torvalds](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linus_Torvalds "Linus Torvalds") |
| [Sinulat sa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Programming_language "Programming language") | [C](https://tl.wikipedia.org/wiki/C_(wikang_pamprograma) "C (wikang pamprograma)"), [assembly language](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Assembly_language&action=edit&redlink=1 "Assembly language (hindi pa naisusulat)"), at mga iba |
| Pamilya | [Unix-like](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Unix-like&action=edit&redlink=1 "Unix-like (hindi pa naisusulat)") |
| Estado ng paggana | Kasalukuyan |
| Modelo ng pinaggalingan | [Open source](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Open-source_software&action=edit&redlink=1 "Open-source software (hindi pa naisusulat)") |
| Unang labas | 17 Setyembre 1991; 34 taon na'ng nakalipas (1991-09-17) |
| Repositoryo | [git.kernel.org/pub/scm/linux/kernel/git/torvalds/linux.git/](https://git.kernel.org/pub/scm/linux/kernel/git/torvalds/linux.git/) |
| Layunin ng pagbenta | [Cloud computing](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Cloud_computing&action=edit&redlink=1 "Cloud computing (hindi pa naisusulat)"), [embedded devices](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Embedded_device&action=edit&redlink=1 "Embedded device (hindi pa naisusulat)"), [mainframe computers](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mainframe_computer&action=edit&redlink=1 "Mainframe computer (hindi pa naisusulat)"), [mobile devices](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mobile_device&action=edit&redlink=1 "Mobile device (hindi pa naisusulat)"), [personal computers](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Personal_computer&action=edit&redlink=1 "Personal computer (hindi pa naisusulat)"), [servers](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Server_(computing)&action=edit&redlink=1 "Server (computing) (hindi pa naisusulat)"), [supercomputers](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Supercomputer&action=edit&redlink=1 "Supercomputer (hindi pa naisusulat)") |
| [Magagamit sa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wika "Wika") | Multilingual |
| Plataporma | [Alpha](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=DEC_Alpha&action=edit&redlink=1 "DEC Alpha (hindi pa naisusulat)"), [ARC](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=ARC_(processor)&action=edit&redlink=1 "ARC (processor) (hindi pa naisusulat)"), [ARM](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=ARM_architecture&action=edit&redlink=1 "ARM architecture (hindi pa naisusulat)"), [C-Sky](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=M%C2%B7CORE&action=edit&redlink=1 "M·CORE (hindi pa naisusulat)"), [Hexagon](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Qualcomm_Hexagon&action=edit&redlink=1 "Qualcomm Hexagon (hindi pa naisusulat)"), [IA-64](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=IA-64&action=edit&redlink=1 "IA-64 (hindi pa naisusulat)"), [LoongArch](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Loongson&action=edit&redlink=1 "Loongson (hindi pa naisusulat)"), [m68k](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=M68k&action=edit&redlink=1 "M68k (hindi pa naisusulat)"), [Microblaze](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Microblaze&action=edit&redlink=1 "Microblaze (hindi pa naisusulat)"), [MIPS](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=MIPS_architecture&action=edit&redlink=1 "MIPS architecture (hindi pa naisusulat)"), [Nios II](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Nios_II&action=edit&redlink=1 "Nios II (hindi pa naisusulat)"), [OpenRISC](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=OpenRISC&action=edit&redlink=1 "OpenRISC (hindi pa naisusulat)"), [PA-RISC](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=PA-RISC&action=edit&redlink=1 "PA-RISC (hindi pa naisusulat)"), [PowerPC](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=PowerPC&action=edit&redlink=1 "PowerPC (hindi pa naisusulat)"), [RISC-V](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=RISC-V&action=edit&redlink=1 "RISC-V (hindi pa naisusulat)"), [s390](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=ESA/390&action=edit&redlink=1 "ESA/390 (hindi pa naisusulat)"), [SuperH](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=SuperH&action=edit&redlink=1 "SuperH (hindi pa naisusulat)"), [SPARC](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=SPARC&action=edit&redlink=1 "SPARC (hindi pa naisusulat)"), [x86](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=X86&action=edit&redlink=1 "X86 (hindi pa naisusulat)"), [Xtensa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Xtensa&action=edit&redlink=1 "Xtensa (hindi pa naisusulat)") |
| Uri ng kernel | [Monolithic](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Monolithic_kernel&action=edit&redlink=1 "Monolithic kernel (hindi pa naisusulat)") |
| Userland | [GNU](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU "GNU"), [BusyBox](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=BusyBox&action=edit&redlink=1 "BusyBox (hindi pa naisusulat)") |
| [User interface](https://tl.wikipedia.org/wiki/User_interface "User interface") | - [Unix shell](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Unix_shell&action=edit&redlink=1 "Unix shell (hindi pa naisusulat)") ( [CLI](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Command-line_interface&action=edit&redlink=1 "Command-line interface (hindi pa naisusulat)"))
- Most [distributions](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux_distribution&action=edit&redlink=1 "Linux distribution (hindi pa naisusulat)") include a [desktop environment](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Desktop_environment&action=edit&redlink=1 "Desktop environment (hindi pa naisusulat)") ( [GUI](https://tl.wikipedia.org/wiki/GUI "GUI")) |
| Lisensiya | [GPLv2](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GPLv2&action=edit&redlink=1 "GPLv2 (hindi pa naisusulat)")[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-2) |
| Opisyal na website | [kernel.org](https://kernel.org/) |
| Mga artikulo sa serye |
| [Linux kernel](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux_kernel "Linux kernel")
[Linux distribution](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux_distribution&action=edit&redlink=1 "Linux distribution (hindi pa naisusulat)") |

Linux[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Ubuntu_23.04_Lunar_Lobster_English.png/250px-Ubuntu_23.04_Lunar_Lobster_English.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Ubuntu_23.04_Lunar_Lobster_English.png) Ang [Ubuntu](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ubuntu "Ubuntu") 23.04 "Lunar Lobster"

Ang **Linux** (pagbigkas: IPA: /ˈlɪnʊks/, lin-uks) ay isang _[operating system](https://tl.wikipedia.org/wiki/Operating_system "Operating system")_ kernel para sa mga _operating system_ na humahalintulad sa [Unix](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unix "Unix"). Isa ang Linux sa mga pinaka-prominanteng halimbawa ng [malayang software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Malayang_software "Malayang software") at pagsasagawa ng _[open source](https://tl.wikipedia.org/wiki/Open_source "Open source")_ (bukas na pinagkukunang kodigo); madalas, malayang mapapalitan, gamitin, at maipamahagi ninuman ang lahat ng pinag-ugatang _[source code](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Source_code&action=edit&redlink=1 "Source code (hindi pa naisusulat)")_ (pinagmulang kodigo).

Ang kauna-unahang paglabas sa madla ng Linux kernel ay noong 17 Setyembre 1991, para sa [arkitektura](https://tl.wikipedia.org/wiki/Arkitektura "Arkitektura") ng [Intel](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Intel&action=edit&redlink=1 "Intel (hindi pa naisusulat)") [x86](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=X86&action=edit&redlink=1 "X86 (hindi pa naisusulat)") [PC](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kompyuter "Kompyuter"). Sinama ang kernel sa _[system utilities](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=System_utilities&action=edit&redlink=1 "System utilities (hindi pa naisusulat)")_ at _libraries_ mula sa proyektong [GNU](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU "GNU") upang makalikha ng isang magagamit na _operating system_, kung saan nabuo ang iminumungkahing, alternatibong terminong [GNU/Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU/Linux "GNU/Linux"). Naka-empake ang Linux para sa iba't-ibang gamit sa mga ipinapamahaging Linux, kung saan ito'y naglalaman ng minsa'y nabagong kernel kasama ng mga iba't-ibang _software packages_ para sa iba't-ibang pangangailangan.

Mas kilala ang Linux bilang pang- _server_, sinusuportahan ang Linux ng mga korporasyon gaya ng [Dell](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dell&action=edit&redlink=1 "Dell (hindi pa naisusulat)"), [Hewlett-Packard](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hewlett-Packard&action=edit&redlink=1 "Hewlett-Packard (hindi pa naisusulat)"), [IBM](https://tl.wikipedia.org/wiki/IBM "IBM"), [Novell](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Novell&action=edit&redlink=1 "Novell (hindi pa naisusulat)"), [Oracle Corporation](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Oracle_Corporation&action=edit&redlink=1 "Oracle Corporation (hindi pa naisusulat)"), [Red Hat](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Red_Hat&action=edit&redlink=1 "Red Hat (hindi pa naisusulat)"), at [Sun Microsystems](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sun_Microsystems&action=edit&redlink=1 "Sun Microsystems (hindi pa naisusulat)"). Ginagamit rin ito bilang _operating system_ sa mga [hardwer ng kompyuter](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hardwer_ng_kompyuter "Hardwer ng kompyuter"), kagaya ng [kompyuter pang- _desktop_](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kompyuter_pang-desktop&action=edit&redlink=1 "Kompyuter pang-desktop (hindi pa naisusulat)"), mga _[supercomputer](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Supercomputer&action=edit&redlink=1 "Supercomputer (hindi pa naisusulat)")_, mga sistemang [larong bidyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Larong_bidyo "Larong bidyo"), tulad ng PlayStation 2, 3, at ng marami pang [larong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Laro "Laro") _[arcade](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Arcade&action=edit&redlink=1 "Arcade (hindi pa naisusulat)")_, at [kagamitang naka- _embed_](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kagamitang_naka-embed&action=edit&redlink=1 "Kagamitang naka-embed (hindi pa naisusulat)"), tulad ng mga _[cellphone](https://tl.wikipedia.org/wiki/Cellphone "Cellphone")_ at mga _[router](https://tl.wikipedia.org/wiki/Router "Router")_.

Noong 1992, pinaliwanag ni [Linus Torvalds](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linus_Torvalds "Linus Torvalds") na ang kanyang pagbanggit sa Linux ay /ˈlɪnʊks/, ngunit madalas ding gamitin ang ibang baryasyon ng karamihan.

## Kasaysayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Kasaysayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Kasaysayan")\]

Tingnan din: [Kasaysayan ng Linux](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasaysayan_ng_Linux&action=edit&redlink=1 "Kasaysayan ng Linux (hindi pa naisusulat)")

Ang [Unix](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unix "Unix") _operating system_ ay ginawa at ginamit noong dekada 1960 at una namang inilabas noong kaagahan ng dekadang 1970. Nangangahulugan malawakang tinanggap ang palagiang mayroon at madaling paglipat nito. Kinopya at pinalitan ng mga institusyong akademya at mga [kalakalan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Negosyo "Negosyo") at sa kanyang disenyo, naimpluwensiyahan ang mga may-akda ng iba pang mga sistema.

Sinumulan noong 1984, ang isang diumano ay sistemang halintulad ng [Unix](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unix "Unix") na tinawag na [GNU](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU "GNU"), na ang tanging mithiin ay ang lumikha ng " _kumpletong sistemang software na maaaring gamitin sa Unix_"[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-gnu_announce-3) na gawa lamang sa purong [malayang software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Malayang_software "Malayang software"). Noong 1985, itinatag ni [Richard Stallman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Richard_Stallman "Richard Stallman") ang [Free Software Foundation](https://tl.wikipedia.org/wiki/Free_Software_Foundation "Free Software Foundation") at gumawa ng [GNU General Public License](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_General_Public_License "GNU General Public License") (GNU GPL), upang maipamahagi ang [software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Software "Software") ng malaya. Ginawa at natapos noong kaagahan ng 1990 ang marami sa programang kinakailangan sa isang OS (gaya ng _libraries_, _[compilers](https://tl.wikipedia.org/wiki/Compiler "Compiler")_, _[text editors](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Text_editor&action=edit&redlink=1 "Text editor (hindi pa naisusulat)")_ (nagbabago ng teksto), isang _[Unix shell](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Unix_shell&action=edit&redlink=1 "Unix shell (hindi pa naisusulat)")_, at sistemang _window_), ngunit ang mga mababang antas na bahagi gaya ng _[device drivers](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Device_driver&action=edit&redlink=1 "Device driver (hindi pa naisusulat)")_, _[daemons](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Daemon&action=edit&redlink=1 "Daemon (hindi pa naisusulat)")_, at ang _[kernel](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kernel_(agham_pangkompyuter)&action=edit&redlink=1 "Kernel (agham pangkompyuter) (hindi pa naisusulat)")_ ay naumpisahan ngunit di pa tapos.[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-gnu_history-4) Nabanggit ni Linus Torvalds na kung nagkataon na yari na noon ang GNU kernel, hindi na siya marahil nagpasyang gumawa ng sarili niya.[\[5\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-5)

### MINIX

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: MINIX") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&action=edit&section=2 "Edit section's source code: MINIX")\]

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Linus_Torvalds.jpeg/250px-Linus_Torvalds.jpeg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Linus_Torvalds.jpeg) [Linus Torvalds](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linus_Torvalds "Linus Torvalds"), gumawa ng [Linux kernel](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux_kernel "Linux kernel")

Unang naisapubliko ang [MINIX](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=MINIX&action=edit&redlink=1 "MINIX (hindi pa naisusulat)"), isang sistema na halintulad ng Unix na ginawa para sa anumang akademya, ni [Andrew S. Tanenbaum](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Andrew_S._Tanenbaum&action=edit&redlink=1 "Andrew S. Tanenbaum (hindi pa naisusulat)") noong 1987. Habang mayroon na ang kodigong pinagmulan, ipinagbawal ang pagpapalit at pagpapamahagi nito. Karagdagan pa nito, hindi umaakma ang disenyong [16-bit](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=16-bit&action=edit&redlink=1 "16-bit (hindi pa naisusulat)") ng MINIX's sa disenyong [32-bit](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=32-bit&action=edit&redlink=1 "32-bit (hindi pa naisusulat)") ng napakamura at mas nagiging kilalang arkitekturang [Intel 386](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Intel_386&action=edit&redlink=1 "Intel 386 (hindi pa naisusulat)") para sa mga [personal na kompyuter](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kompyuter "Kompyuter").

Noong 1991, sinimulan ni [Linus Torvalds](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linus_Torvalds "Linus Torvalds") na gumawa ng isang hindi binebentang kapalit ng MINIX habang nag-aaral siya sa [University of Helsinki](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=University_of_Helsinki&action=edit&redlink=1 "University of Helsinki (hindi pa naisusulat)").[\[6\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-6) Ito ang proyektong kilala ngayon bilang [Linux kernel](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux_kernel "Linux kernel").

Noong una, nakabatay ang Linux sa MINIX _[userspace](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Userspace&action=edit&redlink=1 "Userspace (hindi pa naisusulat)")_. Nang malayang mayroon na ang kodigo mula sa sistemang GNU, kapakipakinabang ito dahil magagamit ito sa bagong OS. Maaaring gamitin sa ibang proyekto ang anumang kodigo na lisensiyado sa ilalim ng GNU GPL, hangga't maipapamigay sa ilalim ng pareho o akmang lisensiya itong ibang proyekto. Upang maging akma ang Linux kernel sa mga komponente mula sa Proyektong GNU, pinalitan ni Torvalds ang orihinal na ginagamit na lisensiya (na nagbabawal sa pagbebenta) para sa kanyang kernel at ginamit ang GNU GPL.[\[7\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-7) Ang Linux at ang mga gumagawa ( _developer_) ng GNU ay nagtrabaho upang maipagisa ang komponente ng GNU sa Linux para makalikha ng isang gumaganang malayang operating system.[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-gnu_history-4)

### Pangkalakalan at tanyag na pagkaunawa

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Pangkalakalan at tanyag na pagkaunawa") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Pangkalakalan at tanyag na pagkaunawa")\]

Ngayon, ginagamit ang Linux ng maraming [dominyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dominyo "Dominyo"), mula sa [sistemang naka- _embed_](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sistemang_naka-embed&action=edit&redlink=1 "Sistemang naka-embed (hindi pa naisusulat)")[\[8\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-8) hanggang _[supercomputers](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Supercomputers&action=edit&redlink=1 "Supercomputers (hindi pa naisusulat)")_,[\[9\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-9) at lugar na matindi ang seguridad sa pag-luklok ng [server](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Server_(pangkompyter)&action=edit&redlink=1 "Server (pangkompyter) (hindi pa naisusulat)") kasama ng kilalang aplikasyong [LAMP](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=LAMP_(software_bundle)&action=edit&redlink=1 "LAMP (software bundle) (hindi pa naisusulat)").[\[10\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-10) Itinuloy ni Torvalds ang pangangasiwa ng paggawa ng kernel. Habang si Stallman ay namumuno sa [Free Software Foundation](https://tl.wikipedia.org/wiki/Free_Software_Foundation "Free Software Foundation"), na patuloy na sinusuportahan ang mga komponenteng GNU. Sa wakas, tumulong ang mga indibidwal at mga korporasyon na gumawa ng mga komponenteng _third-party_ (ikatlong partido) na hindi gawang GNU. Binubuo ang mga komponenteng _third-party_ ng malawak na gawain at maaaring kasama ang _[kernel module](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kernel_module&action=edit&redlink=1 "Kernel module (hindi pa naisusulat)")_ at aplikasyon ng tagagamit at _libraries_. Naghahalo, nagsasamasama at nagpapamigay ng kernel, komponenteng GNU, at mga komponente na hindi gawang GNU, kasama ng mga _[package management software](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Package_management_software&action=edit&redlink=1 "Package management software (hindi pa naisusulat)")_ bilang isang [ipinapamahaging Linux](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ipinapamahaging_Linux&action=edit&redlink=1 "Ipinapamahaging Linux (hindi pa naisusulat)") ang nagtitinda ng Linux at komunidad.

## Karapatang-ari at pagpapangalan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Karapatang-ari at pagpapangalan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Karapatang-ari at pagpapangalan")\]

Ang Linux kernel at karamihan sa GNU software ay naka-lisensiya sa ilalim ng [GNU General Public License](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_General_Public_License "GNU General Public License") (GPL), besyong 2. Dahil sa GPL, kinakailangang ng sinumang namamahagi ng Linux kernel ang marapat na pamamahagi rin ang kodigo (at kung anumang pagkakaiba sa orihinal) sa mga tatanggap sa ilalim ng parehong kundisyon. Noong 1997, nabanggit ni Linus Torvalds na ang paglilipat ng lisensiya ng Linux sa GPL ang tunay the pinakamagandang nagawa niya.”[\[11\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-11)

Ang ibang susing komponente ng isang Linux system ay maaaring gumamit ng ibang lisensiya; marami sa _libraries_ ang gumagamit ng [GNU Lesser General Public License](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Lesser_General_Public_License "GNU Lesser General Public License") (LGPL), isang mas mapagpahintulot na klase ng GPL, at ang [X Window System](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=X_Window_System&action=edit&redlink=1 "X Window System (hindi pa naisusulat)") ay gumagamit ng [Lisensiyang MIT](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lisensiyang_MIT&action=edit&redlink=1 "Lisensiyang MIT (hindi pa naisusulat)").

Binanggit ni Torvalds sa madla na hindi niya gagawing palitan ang lisensiya ng Linux kernel sa version 3 ng GPL, ipinamahagi noong kalagitnaan ng 2007, tinutukoy nito ang pagpalit sa bagong lisensiya na nagbabawal sa paggamit _software_ sa _[digital rights management](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Digital_rights_management&action=edit&redlink=1 "Digital rights management (hindi pa naisusulat)")_.[\[12\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-12)[\[13\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-13)

Isang pag-aaral noong 2001 sa [Red Hat Linux](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Red_Hat_Linux&action=edit&redlink=1 "Red Hat Linux (hindi pa naisusulat)") 7.1 na nakita na itong distribusyon ay naglalaman ng 30 milyong linya ng pinagmulang kodigo. Gamit ang _[Constructive Cost Model](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=COCOMO&action=edit&redlink=1 "COCOMO (hindi pa naisusulat)")_, sinabi ng pag-aaral na nangangailangan ang distribusyon ito ng mga walong libong taon (12 ng buwan bawat taon) ng paglikha. Ayon sa pag-aaral, kapag nilikha ang lahat nitong software sa isang konbensiyonal na _[proprietary](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Proprietary_software&action=edit&redlink=1 "Proprietary software (hindi pa naisusulat)")_, ibig sabihin, marahil aabot ito ng mga 1.08 bilyong dolyar ( [Dolyar ng Estados Unidos](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dolyar_ng_Estados_Unidos "Dolyar ng Estados Unidos") sa taong 2000) upang malikha sa Estados Unidos.[\[14\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-estimating_size-14) Nasulat ang kalahatan sa kodigo (71%) nasulat sa mga [wikang](https://tl.wikipedia.org/wiki/Programming_language "Programming language") pangprogramang [C](https://tl.wikipedia.org/wiki/C_(programming_language) "C (programming language)"), ngunit marami pang ibang wika ang nagamit, kasama na ang [C++](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=C%2B%2B&action=edit&redlink=1 "C++ (hindi pa naisusulat)"), [assembly language](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Assembly_language&action=edit&redlink=1 "Assembly language (hindi pa naisusulat)"), [Perl](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Perl&action=edit&redlink=1 "Perl (hindi pa naisusulat)"), [Fortran](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Fortran&action=edit&redlink=1 "Fortran (hindi pa naisusulat)"), [Python](https://tl.wikipedia.org/wiki/Python_(programming_language) "Python (programming language)") at iba't iba pang mga wikang [shell script](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Shell_script&action=edit&redlink=1 "Shell script (hindi pa naisusulat)"). Bahagyang higit sa kalahati ng lahat-lahat ng kodigo ang lisensiyado sa ilalim ng GPL. Magtatamo lamang ang Linux kernel mismo ng 2.4 milyong linya ng kodigo, o 8% ng kabuuan.[\[14\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-estimating_size-14) Sa kailan lamang na pag-aaral, parehong pagsusuri ang ginawa para sa Debian GNU/Linux version 4.0.[\[15\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-15) Naglalaman ng mahigit 283 milyong linya ng kodigong pinagmulan ang distribusyong ito, at ang tinatayang aabot ng 5.4 bilyong Euro ang gastusin para makalikha gamit ang konbensiyonal na pamamaraan. Sa [Estados Unidos](https://tl.wikipedia.org/wiki/Estados_Unidos "Estados Unidos"), isang [tatak](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tatak "Tatak") ang pangalang _Linux_ na nakarehistro kay Linus Torvalds.[\[16\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-16) Noong una'y, walang nagparehistro nito, ngunit noong 15 Agosto 1994, si William R. Della Croce, Jr. ang nag-rehistro para sa tatak na _Linux_, at saka humiling ng _royalties_ (mga bayad) mula sa mga namamahagi ng Linux. Noong 1996, nagdemanda si Torvalds at iba pang apektadong organisasyon na ang maibigay kay Torvalds ang tatak, at noong 1997, naayos ang kaso.[\[17\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-17) Nagsimulang panghawakan ang pagpapalisensiya ng [Linux Mark Institute](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux_Mark_Institute&action=edit&redlink=1 "Linux Mark Institute (hindi pa naisusulat)"). Binanggit ni Torvalds na ginawa niya lang ang pagpapa-tatak ng pangalan upang mapigilan ang iba pang balak gawin uli ang nangyari, ngunit ito'y naipasa sa batas ng tatak ng Estados Unidos noong 2005 upang maging tagapagpatupad ng nararapat ukol sa tatak. Ang resulta, nagpadala ng liham ang LMI sa mga nagbebenta ng distribusyon at humiling na magbayad para sa paggamit ng pangalan, at sumunod ang ilan sa mga kompanya.[\[18\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-18)

Tingnan din: [Hindi pagkakasundo sa SCO-Linux](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hindi_pagkakasundo_sa_SCO-Linux&action=edit&redlink=1 "Hindi pagkakasundo sa SCO-Linux (hindi pa naisusulat)")

### GNU/Linux

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&veaction=edit&section=5 "Baguhin seksiyon: GNU/Linux") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&action=edit&section=5 "Edit section's source code: GNU/Linux")\]

Pangunahing artikulo: [Hindi pa nagkakasundo sa pagpapangalan ng GNU/Linux](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hindi_pa_nagkakasundo_sa_pagpapangalan_ng_GNU/Linux&action=edit&redlink=1 "Hindi pa nagkakasundo sa pagpapangalan ng GNU/Linux (hindi pa naisusulat)")

Sa pananaw ng [Free Software Foundation](https://tl.wikipedia.org/wiki/Free_Software_Foundation "Free Software Foundation"), ang distribusyon ng Linux na gumagamit ng GNU software bilang _" [GNU variants](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=GNU_variants&action=edit&redlink=1 "GNU variants (hindi pa naisusulat)")"_ (ibang uri) at humihiling ang ganoong mga _operating system_ na marapat tawagin bilang _GNU/Linux_ o _isang sistemang GNU na batay sa Linux_.[\[19\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_note-19) Lamang, binabanggit ang pamilya ng mga _operating system_ ng medya at karamihan bilang _Linux_. Habang pinupunto ng iba namang namamahagi ang paggamit sa naturang porma, mas kapuna-puna ang [Debian](https://tl.wikipedia.org/wiki/Debian "Debian") sa kanilang _[Debian GNU/Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/Debian_GNU/Linux "Debian GNU/Linux")_ distribusyon, limitado ang terminong gamit sa labas ng komunidad. Isang pinagmumulan ng pagkalito sa maraming baguhan ang pagkakaiba sa pagitan ng Linux kernel at mga distribusyon na nakabatay dito at ang sistemang GNU, at nanatiling kontrobersiyal ang pagpapangalan nito. Ginagamit din ito ni _Richard Antonio._

## Tingnan din

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&veaction=edit&section=6 "Baguhin seksiyon: Tingnan din") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&action=edit&section=6 "Edit section's source code: Tingnan din")\]

- [Listahan ng mga distro sa Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/Listahan_ng_mga_distro_sa_Linux "Listahan ng mga distro sa Linux")
- [Ubuntu](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ubuntu "Ubuntu")
- [Richard Stallman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Richard_Stallman "Richard Stallman")

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&veaction=edit&section=7 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&action=edit&section=7 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/40px-Commons-logo.svg.png)

May kaugnay na midya tungkol sa [Linux](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Linux "commons:Category:Linux") ang Wikimedia Commons.

_Ang buong artikulo o mga bahagi nito ay isinalin magmula sa artikulong [Linux kernel](https://en.wikipedia.org/wiki/Linux_kernel "en:Linux kernel") ng Ingles na Wikipedia, partikular na ang [bersiyong ito](https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux_kernel&oldid=176224497)._

01. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-LinuxOnLine2008_1-0 "Umakyat")Linux Online (2008). ["Linux Logos and Mascots"](https://web.archive.org/web/20100815085106/http://www.linux.org/info/logos.html). Inarkibo mula sa [orihinal](http://www.linux.org/info/logos.html) noong August 15, 2010. Nakuha noong August 11, 2009.
02. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-2 "Umakyat")["The Linux Kernel Archives: Frequently asked questions"](https://www.kernel.org/category/faq.html). _kernel.org_. September 2, 2014. [Inarkibo](https://web.archive.org/web/20150905100143/https://www.kernel.org/category/faq.html) mula sa orihinal noong September 5, 2015. Nakuha noong September 4, 2015.
03. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-gnu_announce_3-0 "Umakyat")[About the GNU Project - Initial Announcement](http://www.gnu.org/gnu/initial-announcement.html)
04. ↑ [Umakyat patungo: 4.0](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-gnu_history_4-0)[4.1](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-gnu_history_4-1)[Kabuuang ng Sistemang GNU](http://www.gnu.org/gnu/gnu-history.html)
05. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-5 "Umakyat")[" _Linus vs. Tanenbaum debate_"](https://web.archive.org/web/20081202074816/http://people.fluidsignal.com/~luferbu/misc/Linus_vs_Tanenbaum.html). Inarkibo mula sa [orihinal](http://people.fluidsignal.com/~luferbu/misc/Linus_vs_Tanenbaum.html) noong 2008-12-02. Nakuha noong 2007-12-10.
06. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-6 "Umakyat")Torvalds, Linus. [" _What would you like to see most in minix?_"](https://groups.google.com/group/comp.os.minix/msg/b813d52cbc5a044b). [Newsgroup](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usenet_newsgroup&action=edit&redlink=1 "Usenet newsgroup (hindi pa naisusulat)"): [comp.os.minix](news:comp.os.minix). 1991Aug25.205708.9541@klaava.Helsinki.FI. Nakuha noong 2006-09-09.
07. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-7 "Umakyat")[Torvalds, Linus](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linus_Torvalds "Linus Torvalds") (1992-01-05). ["RELEASE NOTES FOR LINUX v0.12"](http://www.kernel.org/pub/linux/kernel/Historic/old-versions/RELNOTES-0.12). Linux Kernel Archives. Nakuha noong 2007-07-23. Ang karapatang-ari sa Linux ay papalitan: Marami akong natanggap na kahilingan na gawing akma sa GNU copyleft, at tatanggalin ang kundisyong " _you may not distribute it for money_" ("hindi mo maaaring ipamahagi kapalit ng pera"). Ako'y sang-ayon. Iminumungkahi ko na ang copyright ay palitan para ito ay maging akma sa GNU ─ habang nag-aantay sa approval ng mga taong persons tumulong magsulat ng code. Sa pagkakaalam ko, walang magiging problema kahit kanino: Kung mayroon kauong hinanakit ("Isinulat ko ang kodigo sa pag-aakalang ang karapatang-ari ay magiging pareho kailanman"), sulatan ninyo ako. Kung di nama'y ang GNU copyleft ay ang magiging bagong lisensiya sa ika-1 ng [Pebrero](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pebrero "Pebrero"). Kung hindi ninyo alam kung anu ang karapatang-aring GNU ─ basahin ninyo.
08. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-8 "Umakyat")Santhanam, Anand; Vishal Kulkarni (1 Marso 2002). [" _Linux system development on an embedded device_"](http://www-128.ibm.com/developerworks/library/l-embdev.html). _DeveloperWorks_. IBM. Nakuha noong 2007-07-26.
09. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-9 "Umakyat")Lyons, Daniel. ["Linux rules supercomputers"](https://www.forbes.com/home/enterprisetech/2005/03/15/cz_dl_0315linux.html). Nakuha noong 2007-02-22.
10. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-10 "Umakyat")Schrecker, Michael. [" _Turn on Web Interactivity with LAMP_"](http://www.techsoup.org/learningcenter/webbuilding/page5067.cfm). Nakuha noong 2007-02-22.
11. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-11 "Umakyat")["Linus Torvalds interview"](https://web.archive.org/web/20070311190841/http://kde.sw.com.sg/food/linus.html). Inarkibo mula sa [orihinal](http://kde.sw.com.sg/food/linus.html) noong 2007-03-11. Nakuha noong 2007-09-13.
12. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-12 "Umakyat")Torvalds, Linus (2006-01-26). ["Re: GPL V3 and Linux - Dead Copyright Holders"](https://web.archive.org/web/20230820154501/https://lkml.org/lkml/2006/1/25/273). [Linux Kernel Mailing List](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux_Kernel_Mailing_List&action=edit&redlink=1 "Linux Kernel Mailing List (hindi pa naisusulat)"). Inarkibo mula sa [orihinal](http://lkml.org/lkml/2006/1/25/273) noong 2023-08-20. Nakuha noong 2007-12-12.
13. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-13 "Umakyat")Torvalds, Linus (2006-09-25). ["Re: GPLv3 Position Statement"](https://web.archive.org/web/20130908164121/http://lkml.org/lkml/2006/9/25/161). [Linux Kernel Mailing List](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux_Kernel_Mailing_List&action=edit&redlink=1 "Linux Kernel Mailing List (hindi pa naisusulat)"). Inarkibo mula sa [orihinal](http://lkml.org/lkml/2006/9/25/161) noong 2013-09-08. Nakuha noong 2007-12-12.
14. ↑ [Umakyat patungo: 14.0](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-estimating_size_14-0)[14.1](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-estimating_size_14-1)Wheeler, David A (2002-07-29). ["More Than a Gigabuck: Estimating GNU/Linux's Size"](https://web.archive.org/web/20060421145300/http://dwheeler.com/sloc/redhat71-v1/redhat71sloc.html). Inarkibo mula sa [orihinal](http://www.dwheeler.com/sloc/redhat71-v1/redhat71sloc.html) noong 2006-04-21. Nakuha noong 2006-05-11.
15. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-15 "Umakyat")Amor, Juan José; atbp. (17 Hunyo 2007). [" _Measuring Etch: the size of Debian 4.0_"](https://web.archive.org/web/20070925210354/https://penta.debconf.org/~joerg/attachments/33-measuring_etch_slides.pdf)(PDF). Inarkibo mula sa [orihinal](https://penta.debconf.org/~joerg/attachments/33-measuring_etch_slides.pdf)(PDF) noong 2007-09-25. Nakuha noong 2007-09-16.`{{cite web}}`: Explicit use of et al. in: `|author2=` ( [tulong](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#explicit_et_al "en:Help:CS1 errors"))
16. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-16 "Umakyat")["U.S. Reg No: 1916230"](http://assignments.uspto.gov/assignments/q?db=tm&rno=1916230). United States Patent and Trademark Office. Nakuha noong 2006-04-01.
17. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-17 "Umakyat")["Linux Timeline"](http://www.linuxjournal.com/article/9065). Linux Journal. 31 Mayo 2006.
18. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-18 "Umakyat")["Linus gets tough on Linux trademark"](http://www.infoworld.com/article/05/09/05/36OPopenent_1.html). 2005-09-05. Nakuha noong 2006-09-04.
19. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#cite_ref-19 "Umakyat")[Stallman, Richard](https://tl.wikipedia.org/wiki/Richard_Stallman "Richard Stallman") (2007-03-03). ["Linux and the GNU Project"](http://www.gnu.org/gnu/linux-and-gnu.html). Free Software Foundation. Nakuha noong 2007-03-12.

| Itago
[Authority control databases](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:Authority_control "en:Help:Authority control")[![Baguhin ito sa Wikidata](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/20px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q388#identifiers "Baguhin ito sa Wikidata") |
| --- |
| International | - [VIAF](https://viaf.org/viaf/185985901) |
| National | - [Germany](https://d-nb.info/gnd/4337730-0)
- [United States](https://id.loc.gov/authorities/n94087892)
- [France](https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb124906479)
- [BnF data](https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb124906479)
- [Czech Republic](https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ph117043&CON_LNG=ENG)
- [Greece](https://catalogue.nlg.gr/cgi-bin/koha/opac-authoritiesdetail.pl?authid=51688)
- [Israel](https://www.nli.org.il/en/authorities/987007289819405171) |
| Other | - [IdRef](https://www.idref.fr/034116125)
- [ELMCIP](https://elmcip.net/node/10254) |

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&oldid=2188467](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linux&oldid=2188467)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Malayang software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Malayang_software "Kategorya:Malayang software")
- [GNU/Linux](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:GNU/Linux "Kategorya:GNU/Linux")

Nakatagong kategorya:

- [CS1 errors: explicit use of et al.](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:CS1_errors:_explicit_use_of_et_al. "Kategorya:CS1 errors: explicit use of et al.")
- [Commons category link is on Wikidata](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Commons_category_link_is_on_Wikidata "Kategorya:Commons category link is on Wikidata")

Hanapin

Hanapin

Linux

161 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Linux#)


Copyleft - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Copyleft&amp;action=edit&amp;redlink=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Walang teksto ang pahinang ito sa kasalukuyan, maaari kang [maghanap para sa pamagat ng pahinang ito](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Maghanap/Copyleft "Natatangi:Maghanap/Copyleft") sa ibang mga pahina o [baguhin ang pahina na ito](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Copyleft&action=edit).

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/wiki/Copyleft](https://tl.wikipedia.org/wiki/Copyleft)"

Hanapin

Hanapin

Copyleft

[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Copyleft&amp;action=edit&amp;redlink=1#)