[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/2015-02-09_philosophy_04-open-source_by-David-Revoy.jpg/500px-2015-02-09_philosophy_04-open-source_by-David-Revoy.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:2015-02-09_philosophy_04-open-source_by-David-Revoy.jpg) Maaaring pinagmumulan ng maraming mga uri ng mga hinangong likha ang isang gawa. Makikita sa larawang ito na ang aklat ng komiks ay pinagmumulan ng mga paninda, isang larong video, isang magasin, at isang pelikula.

Ang isang **hinangong likha** (Ingles: _derivative work_), sa ilalim ng batas sa [karapatang-sipi](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karapatang-sipi "Karapatang-sipi"), ay isang likhang may mga pangunahing elemento ng naunang gawa na paglikha na kinabibilangan ng mga pangunahing elemento ng isang nauna at dating nilikha na orihinal na gawa (na siyang **pinagbatayang likha** o _underlying work_). Nagiging pangalawa at hiwalay na gawa ang hinangong likha na nakapag-iisa sa naunang gawa. Dapat na malaki ang pagbabago o transpormasyon, modipikasyon, o adaptasyon (o pag-aangkop) ng hinangong likha at taglay nito ang pagkatao ng manlilikha nito upang maging orihinal at maging karapat-dapat sa pananggalang ng karapatang-sipi. Ilan sa mga karaniwang uri ng mga hinangong likha ang mga [pagsasalin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pagsasalin "Pagsasalin"), [pampelikulang pag-aangkop](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pampelikulang_pag-aangkop&action=edit&redlink=1 "Pampelikulang pag-aangkop (hindi pa naisusulat)"), at [pangmusikang kaayusan](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pangmusikang_kaayusan&action=edit&redlink=1 "Pangmusikang kaayusan (hindi pa naisusulat)").

Karamihan sa mga batas ng mga bansa ay naglalayong isanggalang ang parehong mga orihinal at hinangong likha.[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_note-1) Binibigyan nila ang mga manlilikha ng karapatang hadlangan o kontrolin ang kanilang integridad at pangkomersiyong pakinabang. Nakikinabang naman ang mga hinangong likha at mga manlilikha nito sa ganap na pananggalang hatid ng karapatang-sipi nang hindi napipinsala ang mga karapatan ng manlilikha ng orihinal na gawa.

## Kahulugan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Kahulugan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Kahulugan")\]

### Berne

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Berne") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Berne")\]

Bagama't hindi tuwirang gumagamit ng salitang "hinangong likha", nakasaad sa [Kumbensiyong Berne](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kumbensiyong_Berne&action=edit&redlink=1 "Kumbensiyong Berne (hindi pa naisusulat)") (isang pandaigdigang kasunduan sa karapatang-sipi) na "Ang mga pagsasalin, pag-aangkop, kaayusang pangmusika at iba pang mga pagbabago ng isang gawang pampanitikan o pansining ay dapat protektahan bilang orihinal na mga gawa nang walang prehuwisyo sa karapatang-sipi sa orihinal na gawa".

### Pilipinas

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Pilipinas") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Pilipinas")\]

Sang-ayon sa [Tanggapan sa Ari-ariang Intelektuwal ng Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tanggapan_sa_Ari-ariang_Intelektuwal_ng_Pilipinas "Tanggapan sa Ari-ariang Intelektuwal ng Pilipinas") (IPOPHL), binibigyang-kahulugan ang hinangong likha bilang:

> "isang gawa na ibinatay sa o hinango mula sa isa o higit pang gawang may umiiral nang karapatang-sipi. Kabílang sa mga itinuturing na mga hinangong likha ang mga sumusunod: salin, pagsasadula, pag-aangkop, pagpapaikli, pagsasaayos, at iba pang pagbabago ng mga gawang pampanitikan o pansining. Kabilang din sa itinuturing na hinangong likha ang mga tinipon o pinagsama-samang mga gawang pampanitikan at pansining at mga kalipunan ng mga datos at iba pang bagay."[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_note-2)

### Canada

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Canada") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Canada")\]

Bagama't hindi tuwirang binibigyang-kahulugan sa [batas sa karapatang-sipi ng Canada](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Batas_sa_karapatang-sipi_ng_Canada&action=edit&redlink=1 "Batas sa karapatang-sipi ng Canada (hindi pa naisusulat)") ang "hinangong likha", nagbibigay naman ito ng mga sumusunod na halimbawa ng kung ano ang tumutukoy sa isang "hinangong likha" sa [seksiyon 3](https://web.archive.org/web/20110605050051/http://laws.justice.gc.ca/en/showdoc/cs/C-42/bo-ga%3Al_I-gb%3As_3//en) ng _[Copyright Act](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Copyright_Act_(Canada)&action=edit&redlink=1 "Copyright Act (Canada) (hindi pa naisusulat)")_. Ang mga halimbawang pangkalahatang sinang-ayunan ng ilang sektor.[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_note-3)[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_note-4)

> "karapatang-sipi"... kabilang ang tanging karapatan
>
> ( _a_ ) na gumawa, magparami, magsagawa o maglathala ng anumang pagsasalin ng gawa,
>
> ( _b_ ) na gawing isang nobela o ibang gawa na hindi padula, sa kaso ng mga likhang dula,
>
> ( _c_ ) na gawing isang pagsasadula sa pamamagitan ng pagtatanghal sa publiko man o hindi, sa kaso ng isang nobela o mga ibang gawa na hindi dula, o ng isang likhang sining,
>
> ( _d_ ) na gumawa ng anumang rekording ng tunog, pelikula, o ibang paraan sa pamamagitan ng mekanikal na pagpaparami o pagtatanghal, sa kaso ng isang gawang pampanitikan, pandula o pangmusika,
>
> ( _e_ ) na paramihin, iangkop, at itanghal sa publiko bilang pelikula, sa kaso ng anumang likhang pampanitikan, dula, musika o sining

Nilinaw ng Kataas-taasang Hukuman ng Canada sa pasiyang _Théberge v Galerie d'Art du Petit Champlain Inc_ ( [\[2002\] 2 S.C.R. 336](https://scc-csc.lexum.com/en/2002/2002scc34/2002scc34.html), 2002 SCC 34) na sumakop lamang ang pambatas na pagkilala ng mga hinangong likha sa mga pangyayaring mayroong paggawa _at_ pagpaparami. Walang paglabag sa _Copyright Act_ kung walang paghalaw, pagpaparami, o paggawa ng bago at orihinal na gawa na isinasama ang gawa ng isang manlilikha.

### Estados Unidos

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=5 "Baguhin seksiyon: Estados Unidos") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=5 "Edit section's source code: Estados Unidos")\]

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Derivative_of_medical_imaging.jpg/330px-Derivative_of_medical_imaging.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Derivative_of_medical_imaging.jpg) Sa ilalim ng batas sa Amerika, isinasanggalang ng karapatang-sipi ang ipinapakitang hinangong likha ng isang [radiograph sa dibdib](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Radiograph_sa_dibdib&action=edit&redlink=1 "Radiograph sa dibdib (hindi pa naisusulat)") (na nasa [pampublikong dominyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pampublikong_dominyo "Pampublikong dominyo")) dahil sa karagdagang mga grapiko. Gayunpaman, nananatili sa pampublikong dominyo ang _radiograph_ na bahagi ng hinangong likha.

Ibinibigay ng Batas sa Karapatang-sipi ng Estados Unidos ang isang malawak na kahulugan ng "hinangong likha", sa ilalim ng [17 U.S.C.](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pamagat_Blg._17_ng_Kodigo_ng_Estados_Unidos&action=edit&redlink=1 "Pamagat Blg. 17 ng Kodigo ng Estados Unidos (hindi pa naisusulat)") [§ 101](https://www.law.cornell.edu/uscode/text/17/101):

> Ang "hinangong likha" ay isang gawang ibinatay sa isa o higit pang mga nauna nang gawa, tulad ng isang pagsasalin, pangmusikang kaayusan, pagsasadula, pagsasakathang-isip, bersiyong pampelikula, rekording ng tunog, pagpaparami ng sining, pagpapaikli, pagpapasiksik, o iba pang anyo ng paghuhulma, pagbabago o pag-aangkop ng isang gawa. Ang isang gawang binubuo ng mga editoryal na rebisyon, anotasyon, elaborasyon, o iba pang mga pagbabago na kumakatawan sa isang orihinal na gawa ng manlilikha sa kabuoan ay isang "hinangong likha".

Sang-ayon sa [17 U.S.C.](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pamagat_Blg._17_ng_Kodigo_ng_Estados_Unidos&action=edit&redlink=1 "Pamagat Blg. 17 ng Kodigo ng Estados Unidos (hindi pa naisusulat)") [§ 103](https://www.law.cornell.edu/uscode/text/17/103):

> (b) Sumasaklaw lamang ang karapatang-sipi ng isang kalipunan o hinangong likha sa materyal na iniambag ng manlilikha ng naturang gawa, bukod pa sa dati nang nilikhang materyal na ginamit sa gawa at hindi nangangahulugan ng natatanging karapatan sa dati nang nilikhang materyal. Ang karapatang-sipi sa naturang gawa ay hiwalay sa anumang proteksiyon ng karapatang-sipi sa dati nang nilikhang materyal, at hindi rin nakaaapekto o nakalalawak sa saklaw, haba, tagal, pagmamay-ari, o pamamalagi ng, anumang proteksiyon ng karapatang-sipi sa dati nang nilikhang materyal.

Sang-ayon naman sa [17 U.S.C.](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pamagat_Blg._17_ng_Kodigo_ng_Estados_Unidos&action=edit&redlink=1 "Pamagat Blg. 17 ng Kodigo ng Estados Unidos (hindi pa naisusulat)") [§ 106](https://www.law.cornell.edu/uscode/text/17/106):

> Alinsunod sa mga seksiyon 107 hanggang 122, ang may-ari ng karapatang-sipi sa ilalim ng pamagat na ito ang may mga natatanging karapatan na gawin at pahintulutan ang alinman sa mga sumusunod:
>
> (1) na paramihin ang mga kopya ng mga gawang may karapatang-sipi... ;
>
> (2) na maghanda ng mga hinangong likha batay sa gawang may karapatang-sipi;
>
> (3) na ipamahagi sa publiko ang mga kopya... ng gawang may karapatang-sipi sa pamamagitan ng pagbebenta o ibang paglilipat ng pagmamay-ari, o sa pamamagitan ng pag-upa, pagpapaupa, o pagpapahiram....

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/United_States_Derivative_Works.png/250px-United_States_Derivative_Works.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:United_States_Derivative_Works.png) Mga halimbawa ng mga hinangong likha, ayon sa grapiko ng Tanggapan sa Karapatang-sipi ng Estados Unidos noong 1959

Ayon sa [_US Copyright Office Circular 14: Derivative Works_](https://www.copyright.gov/circs/circ14.pdf):

> Isang karaniwang halimbawa ng isang hinangong likha na natanggap ng [Tanggapan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tanggapan_sa_Karapatang-sipi_ng_Estados_Unidos "Tanggapan sa Karapatang-sipi ng Estados Unidos") para sa pagpaparehistro ay pangunahing isang bagong gawa ngunit mayroong materyal na nauna nang inilathala. Sa ilalim ng batas sa karapatang-sipi, nagiging hinangong likha ang bagong gawa na ito dahil sa dati nang nilikhang materyal. Upang maging karapat-dapat sa karapatang-sipi, dapat na naiiba nang husto sa orihinal na gawa ang hinangong likha upang maituring na "bagong gawa" o dapat na naglalaman ito ng maraming bagong materyal. Ang maliliit na mga pagbabago o pagdaragdag ng maliit na substansiya sa isang dati nang nilikhang gawa ay hindi magiging kuwalipikado na maging isang bagong bersiyon ang hinangong likha sa usapin ng karapatang-sipi. Dapat na orihinal mismo ang bagong materyal. Bilang halimbawa, hindi karapat-dapat sa karapatang-sipi ang mga pamagat, maikling parirala, at padron.

### Pransiya

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=6 "Baguhin seksiyon: Pransiya") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=6 "Edit section's source code: Pransiya")\]

Mas pinipili ng batas ng Pransiya ang katawagang " _œuvre composite_" (" _composite work_") bagama't minsan ginagamit din ang katawagang " _œuvre dérivée_". Tinukoy ito sa artikulo L 113-2, talata 2 ng Kodigo ng Ari-ariang Intelektuwal bilang "mga bagong gawa \[na isinasama\] sa dati nang nilikhang gawa nang walang pagtutulungan ng manlilikha nito".[\[5\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_note-5) Binigyang-kahulugan ng Hukuman ng Kasasyon (ang kanilang kataas-taasang hukuman) ang batas na ito; ayon sa kanila, kailangan ng dalawang magkakaibang input sa magkaibang mga punto sa oras upang mapabilang sa _œuvre composite_.[\[6\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_note-Bellefonds-6)

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=7 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=7 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_ref-1 "Umakyat")Sa Estados Unidos, isinasanggalang ng US, 17 U.S.C. § 106(2) ang mga hinangong likha. Para sa Reyno Unido o UK, pakitingnan ang _[Fact Sheet P-22: Derivative works](https://www.copyrightservice.co.uk/copyright/p22_derivative_works.en.htm)_ ng UK Copyright Service\] [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20170421053706/http://www.copyrightservice.co.uk/copyright/p22_derivative_works.en.htm) April 21, 2017, sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). (Huling isinapanahon: Disyembre 10, 2012). Isinasanggalang ng batas sa Pransiya ang mga hinangong likha bilang mga "œuvres composites" o "une œuvre dérivée." Tingnan ang Artikulo L. 112–13 ng _Code de la Propriété Intellectuelle_, Artikulo L.112–13). Isinasanggalang naman ng Batas sa Karapatang-sipi ng Alemanya (UrhG, seksiyon 3, 23, at 69c Blg. 2) ang mga pagsasalin ( _Übersetzungen_) at ibang mga pag-aangkop ( _andere Bearbeitungen_), gayundin ang ibang mga uri ng elaborasyon tulad ng pagsasadula, pagsasaorkestra, at mga bagong bersiyon ng mga gawa. Sa Espanya, isinasanggalang ng Artikulo 11 TRLPI ang mga hinangong likha tulad ng mga pagsasalin, pag-aangkop, pagrerebisa, kaayusang pangmusika at anumang pagbabago o transpormasyon ng isang gawang pampanitikan, sining, o pang-agham. Nagbibigay naman ng pananggalang ang Artikulo 4 ng Batas sa Karapatang-sipi ng Italya ang mga malikhaing elaborasyon ng mga gawa, tulad ng mga pagsasalin sa ibang wika, pagbabago sa ibang anyo mula sa anyong panitikan o sining, mga pag-iiba o pagdaragdag na bumubuo sa malakihang bagong gawa ( _remake_) ng orihinal na gawa, mga pag-aangkop, "mga pagbabawas" (bilang maikling mga bersiyon ng mga protektadong gawa), mga kompendiyo, at mga ibang uri na hindi bumubuo sa mga orihinal na gawa. Nakasaad naman sa Artikulo 10-2 ng Batas sa Karapatang-sipi ng Olanda na maaaring isanggalang ng karapatang-sipi bilang mga orihinal na gawa ang mga pagpaparami ng binagong uri ng isang gawang pampanitikan, pang-agham, o sining, tulad ng mga pagsasalin, pangmusikang kaayusan, pag-aangkop, at ibang mga elaborasyon nang walang prehuwisyo sa pinagmulang gawa. Nakasaad sa Artikulo 2, § 3 ng Kumbensiyong Berne: "Ang mga pagsasalin, pag-aangkop, kaayusang pangmusika at iba pang mga pagbabago ng isang gawang pampanitikan o pansining ay dapat protektahan bilang orihinal na mga gawa nang walang prehuwisyo sa karapatang-sipi sa orihinal na gawa." Isinama ang tadhanang ito sa Kasunduang TRIPS. Para sa paghahambing ng iba't ibang mga rehimen sa karapatang-sipi ng mga bansa hinggil sa pagsasanggalang ng mga hinangong likha, tingnan ang _The Derivative Right, or Why Copyright Law Protects Foxes Better than Hedgehogs_ ni Daniel Gervais, [15 VANDERBILT](http://www.jetlaw.org/wp-content/uploads/2013/05/Gervais.pdf) J. OF ENT. AND TECH. LAW 785 2013; [Institute](http://www.ivir.nl/publicaties/download/1507) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20161227193629/http://www.ivir.nl/publicaties/download/1507) December 27, 2016, sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). for Information Law, Univ. of Amsterdam, _The digitisation of cultural heritage: originality, derivative works, and (non) original photographs_.
2. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_ref-2 "Umakyat")["Glossary of Terms - Copyright"](https://www.ipophil.gov.ph/glosaryo-ng-yamang-isip/glossary-of-terms-copyright/). _Intellectual Property Office of the Philippines_. Nakuha noong Hunyo 14, 2025.
3. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_ref-3 "Umakyat")["Supreme Court of Canada - Decisions - Théberge v. Galerie d'Art du Petit Champlain inc"](https://web.archive.org/web/20080430131913/http://scc.lexum.umontreal.ca/en/2002/2002scc34/2002scc34.html). Inarkibo mula sa [orihinal](http://scc.lexum.umontreal.ca/en/2002/2002scc34/2002scc34.html) noong Abril 30, 2008. Nakuha noong Mayo 24, 2008. examples of what might be called derivative works \[are\] listed in s. 3(1)( _a_) to ( _e_) of our Act
4. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_ref-4 "Umakyat")["Creative Commons Attribution 2.5 Canada Legal Code"](https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/ca/legalcode.en). Nakuha noong Mayo 24, 2008. Derivative works include: ...
5. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_ref-5 "Umakyat")["Code de la propriété intellectuelle - Article L113-2 \| Legifrance"](https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?idArticle=LEGIARTI000006278882&cidTexte=LEGITEXT000006069414&dateTexte=20131026&oldAction=rechCodeArticle). _www.legifrance.gouv.fr_ (sa wikang Pranses). Nakuha noong Hunyo 14, 2025.
6. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#cite_ref-Bellefonds_6-0 "Umakyat")Bellefonds (2002:147,148)

## Bibliograpiya

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=8 "Baguhin seksiyon: Bibliograpiya") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=8 "Edit section's source code: Bibliograpiya")\]

- Bellefonds, Xavier Linant de, _Droits d'auteur et Droits Voisins_, Dalloz, Paris, 2002

## Mga panlabas na link

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=9 "Baguhin seksiyon: Mga panlabas na link") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=9 "Edit section's source code: Mga panlabas na link")\]

- [US Copyright Act (Naka-host ng Copyright Office)](https://www.copyright.gov/title17/)
- [US Copyright 'Derivative Works' (Naka-host ng Copyright Office)](https://web.archive.org/web/20051228180915/http://www.copyright.gov/circs/circ14.html)
- ["Copyright sa Derivative Works and Compilations" (Naka-host ng US Copyright Office)](https://www.copyright.gov/circs/circ14.pdf)
- [Mga Madalas Itanong (at Mga Sagot) tungkol sa Derivative Works](http://chillingeffects.org/derivative/faq.cgi) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20140709161638/http://www.chillingeffects.org/derivative/faq.cgi) 2014-07-09 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). Archived , Chillingeffects.org
- Artikulo na " [Geek Law: Derivative Works](https://archive.today/20130127213249/http://linuxjournal.com/article.php?sid=6366) " ni Lawrence Rosen, Linuxjournal.com
- Artikulo " [DERIVATIVE WORK RIGHTS](https://web.archive.org/web/20040815124629/http://www.artslaw.org/DERIV.HTM) " ni David M. Spatt, Artslaw.org
- Artikulo " [LHOOQ--Internet-Related Derivative Works](http://docs.law.gwu.edu/facweb/claw/Lhooq0.htm) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20180819013902/http://docs.law.gwu.edu/facweb/claw/lhooq0.htm) 2018-08-19 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). Archived " ni Richard H. Stern
- Artikulo na " [Derivative Works](https://web.archive.org/web/20041019144646/http://funnystrange.com/copyright/derivative.htm) " ni Sarah Ovenall, Funnystrange.com

| [Authority control databases](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:Authority_control "en:Help:Authority control"): National [![Baguhin ito sa Wikidata](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/20px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q836950#identifiers "Baguhin ito sa Wikidata") | - [United States](https://id.loc.gov/authorities/sh2018001437)<br>- [Israel](https://www.nli.org.il/en/authorities/987012196359905171) |

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong\_likha&oldid=2173528](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&oldid=2173528)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Batas sa karapatang-sipi](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Batas_sa_karapatang-sipi "Kategorya:Batas sa karapatang-sipi")
- [Mga teknik na pansining](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_teknik_na_pansining "Kategorya:Mga teknik na pansining")

Nakatagong kategorya:

- [Webarchive template wayback links](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Webarchive_template_wayback_links "Kategorya:Webarchive template wayback links")
- [Sangguniang CS1 sa wikang Pranses (fr)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Sangguniang_CS1_sa_wikang_Pranses_(fr) "Kategorya:Sangguniang CS1 sa wikang Pranses (fr)")
- [Mga artikulong may tekstong nasa wikang Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_artikulong_may_tekstong_nasa_wikang_Ingles "Kategorya:Mga artikulong may tekstong nasa wikang Ingles")

Hanapin

Hanapin

Hinangong likha

31 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1#)


Hinangong likha - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/2015-02-09_philosophy_04-open-source_by-David-Revoy.jpg/500px-2015-02-09_philosophy_04-open-source_by-David-Revoy.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:2015-02-09_philosophy_04-open-source_by-David-Revoy.jpg) Maaaring pinagmumulan ng maraming mga uri ng mga hinangong likha ang isang gawa. Makikita sa larawang ito na ang aklat ng komiks ay pinagmumulan ng mga paninda, isang larong video, isang magasin, at isang pelikula.

Ang isang **hinangong likha** (Ingles: _derivative work_), sa ilalim ng batas sa [karapatang-sipi](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karapatang-sipi "Karapatang-sipi"), ay isang likhang may mga pangunahing elemento ng naunang gawa na paglikha na kinabibilangan ng mga pangunahing elemento ng isang nauna at dating nilikha na orihinal na gawa (na siyang **pinagbatayang likha** o _underlying work_). Nagiging pangalawa at hiwalay na gawa ang hinangong likha na nakapag-iisa sa naunang gawa. Dapat na malaki ang pagbabago o transpormasyon, modipikasyon, o adaptasyon (o pag-aangkop) ng hinangong likha at taglay nito ang pagkatao ng manlilikha nito upang maging orihinal at maging karapat-dapat sa pananggalang ng karapatang-sipi. Ilan sa mga karaniwang uri ng mga hinangong likha ang mga [pagsasalin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pagsasalin "Pagsasalin"), [pampelikulang pag-aangkop](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pampelikulang_pag-aangkop&action=edit&redlink=1 "Pampelikulang pag-aangkop (hindi pa naisusulat)"), at [pangmusikang kaayusan](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pangmusikang_kaayusan&action=edit&redlink=1 "Pangmusikang kaayusan (hindi pa naisusulat)").

Karamihan sa mga batas ng mga bansa ay naglalayong isanggalang ang parehong mga orihinal at hinangong likha.[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_note-1) Binibigyan nila ang mga manlilikha ng karapatang hadlangan o kontrolin ang kanilang integridad at pangkomersiyong pakinabang. Nakikinabang naman ang mga hinangong likha at mga manlilikha nito sa ganap na pananggalang hatid ng karapatang-sipi nang hindi napipinsala ang mga karapatan ng manlilikha ng orihinal na gawa.

## Kahulugan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Kahulugan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Kahulugan")\]

### Berne

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Berne") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Berne")\]

Bagama't hindi tuwirang gumagamit ng salitang "hinangong likha", nakasaad sa [Kumbensiyong Berne](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kumbensiyong_Berne&action=edit&redlink=1 "Kumbensiyong Berne (hindi pa naisusulat)") (isang pandaigdigang kasunduan sa karapatang-sipi) na "Ang mga pagsasalin, pag-aangkop, kaayusang pangmusika at iba pang mga pagbabago ng isang gawang pampanitikan o pansining ay dapat protektahan bilang orihinal na mga gawa nang walang prehuwisyo sa karapatang-sipi sa orihinal na gawa".

### Pilipinas

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Pilipinas") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Pilipinas")\]

Sang-ayon sa [Tanggapan sa Ari-ariang Intelektuwal ng Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tanggapan_sa_Ari-ariang_Intelektuwal_ng_Pilipinas "Tanggapan sa Ari-ariang Intelektuwal ng Pilipinas") (IPOPHL), binibigyang-kahulugan ang hinangong likha bilang:

> "isang gawa na ibinatay sa o hinango mula sa isa o higit pang gawang may umiiral nang karapatang-sipi. Kabílang sa mga itinuturing na mga hinangong likha ang mga sumusunod: salin, pagsasadula, pag-aangkop, pagpapaikli, pagsasaayos, at iba pang pagbabago ng mga gawang pampanitikan o pansining. Kabilang din sa itinuturing na hinangong likha ang mga tinipon o pinagsama-samang mga gawang pampanitikan at pansining at mga kalipunan ng mga datos at iba pang bagay."[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_note-2)

### Canada

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Canada") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Canada")\]

Bagama't hindi tuwirang binibigyang-kahulugan sa [batas sa karapatang-sipi ng Canada](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Batas_sa_karapatang-sipi_ng_Canada&action=edit&redlink=1 "Batas sa karapatang-sipi ng Canada (hindi pa naisusulat)") ang "hinangong likha", nagbibigay naman ito ng mga sumusunod na halimbawa ng kung ano ang tumutukoy sa isang "hinangong likha" sa [seksiyon 3](https://web.archive.org/web/20110605050051/http://laws.justice.gc.ca/en/showdoc/cs/C-42/bo-ga%3Al_I-gb%3As_3//en) ng _[Copyright Act](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Copyright_Act_(Canada)&action=edit&redlink=1 "Copyright Act (Canada) (hindi pa naisusulat)")_. Ang mga halimbawang pangkalahatang sinang-ayunan ng ilang sektor.[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_note-3)[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_note-4)

> "karapatang-sipi"... kabilang ang tanging karapatan
>
> ( _a_ ) na gumawa, magparami, magsagawa o maglathala ng anumang pagsasalin ng gawa,
>
> ( _b_ ) na gawing isang nobela o ibang gawa na hindi padula, sa kaso ng mga likhang dula,
>
> ( _c_ ) na gawing isang pagsasadula sa pamamagitan ng pagtatanghal sa publiko man o hindi, sa kaso ng isang nobela o mga ibang gawa na hindi dula, o ng isang likhang sining,
>
> ( _d_ ) na gumawa ng anumang rekording ng tunog, pelikula, o ibang paraan sa pamamagitan ng mekanikal na pagpaparami o pagtatanghal, sa kaso ng isang gawang pampanitikan, pandula o pangmusika,
>
> ( _e_ ) na paramihin, iangkop, at itanghal sa publiko bilang pelikula, sa kaso ng anumang likhang pampanitikan, dula, musika o sining

Nilinaw ng Kataas-taasang Hukuman ng Canada sa pasiyang _Théberge v Galerie d'Art du Petit Champlain Inc_ ( [\[2002\] 2 S.C.R. 336](https://scc-csc.lexum.com/en/2002/2002scc34/2002scc34.html), 2002 SCC 34) na sumakop lamang ang pambatas na pagkilala ng mga hinangong likha sa mga pangyayaring mayroong paggawa _at_ pagpaparami. Walang paglabag sa _Copyright Act_ kung walang paghalaw, pagpaparami, o paggawa ng bago at orihinal na gawa na isinasama ang gawa ng isang manlilikha.

### Estados Unidos

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=5 "Baguhin seksiyon: Estados Unidos") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=5 "Edit section's source code: Estados Unidos")\]

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Derivative_of_medical_imaging.jpg/330px-Derivative_of_medical_imaging.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Derivative_of_medical_imaging.jpg) Sa ilalim ng batas sa Amerika, isinasanggalang ng karapatang-sipi ang ipinapakitang hinangong likha ng isang [radiograph sa dibdib](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Radiograph_sa_dibdib&action=edit&redlink=1 "Radiograph sa dibdib (hindi pa naisusulat)") (na nasa [pampublikong dominyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pampublikong_dominyo "Pampublikong dominyo")) dahil sa karagdagang mga grapiko. Gayunpaman, nananatili sa pampublikong dominyo ang _radiograph_ na bahagi ng hinangong likha.

Ibinibigay ng Batas sa Karapatang-sipi ng Estados Unidos ang isang malawak na kahulugan ng "hinangong likha", sa ilalim ng [17 U.S.C.](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pamagat_Blg._17_ng_Kodigo_ng_Estados_Unidos&action=edit&redlink=1 "Pamagat Blg. 17 ng Kodigo ng Estados Unidos (hindi pa naisusulat)") [§ 101](https://www.law.cornell.edu/uscode/text/17/101):

> Ang "hinangong likha" ay isang gawang ibinatay sa isa o higit pang mga nauna nang gawa, tulad ng isang pagsasalin, pangmusikang kaayusan, pagsasadula, pagsasakathang-isip, bersiyong pampelikula, rekording ng tunog, pagpaparami ng sining, pagpapaikli, pagpapasiksik, o iba pang anyo ng paghuhulma, pagbabago o pag-aangkop ng isang gawa. Ang isang gawang binubuo ng mga editoryal na rebisyon, anotasyon, elaborasyon, o iba pang mga pagbabago na kumakatawan sa isang orihinal na gawa ng manlilikha sa kabuoan ay isang "hinangong likha".

Sang-ayon sa [17 U.S.C.](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pamagat_Blg._17_ng_Kodigo_ng_Estados_Unidos&action=edit&redlink=1 "Pamagat Blg. 17 ng Kodigo ng Estados Unidos (hindi pa naisusulat)") [§ 103](https://www.law.cornell.edu/uscode/text/17/103):

> (b) Sumasaklaw lamang ang karapatang-sipi ng isang kalipunan o hinangong likha sa materyal na iniambag ng manlilikha ng naturang gawa, bukod pa sa dati nang nilikhang materyal na ginamit sa gawa at hindi nangangahulugan ng natatanging karapatan sa dati nang nilikhang materyal. Ang karapatang-sipi sa naturang gawa ay hiwalay sa anumang proteksiyon ng karapatang-sipi sa dati nang nilikhang materyal, at hindi rin nakaaapekto o nakalalawak sa saklaw, haba, tagal, pagmamay-ari, o pamamalagi ng, anumang proteksiyon ng karapatang-sipi sa dati nang nilikhang materyal.

Sang-ayon naman sa [17 U.S.C.](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pamagat_Blg._17_ng_Kodigo_ng_Estados_Unidos&action=edit&redlink=1 "Pamagat Blg. 17 ng Kodigo ng Estados Unidos (hindi pa naisusulat)") [§ 106](https://www.law.cornell.edu/uscode/text/17/106):

> Alinsunod sa mga seksiyon 107 hanggang 122, ang may-ari ng karapatang-sipi sa ilalim ng pamagat na ito ang may mga natatanging karapatan na gawin at pahintulutan ang alinman sa mga sumusunod:
>
> (1) na paramihin ang mga kopya ng mga gawang may karapatang-sipi... ;
>
> (2) na maghanda ng mga hinangong likha batay sa gawang may karapatang-sipi;
>
> (3) na ipamahagi sa publiko ang mga kopya... ng gawang may karapatang-sipi sa pamamagitan ng pagbebenta o ibang paglilipat ng pagmamay-ari, o sa pamamagitan ng pag-upa, pagpapaupa, o pagpapahiram....

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/United_States_Derivative_Works.png/250px-United_States_Derivative_Works.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:United_States_Derivative_Works.png) Mga halimbawa ng mga hinangong likha, ayon sa grapiko ng Tanggapan sa Karapatang-sipi ng Estados Unidos noong 1959

Ayon sa [_US Copyright Office Circular 14: Derivative Works_](https://www.copyright.gov/circs/circ14.pdf):

> Isang karaniwang halimbawa ng isang hinangong likha na natanggap ng [Tanggapan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tanggapan_sa_Karapatang-sipi_ng_Estados_Unidos "Tanggapan sa Karapatang-sipi ng Estados Unidos") para sa pagpaparehistro ay pangunahing isang bagong gawa ngunit mayroong materyal na nauna nang inilathala. Sa ilalim ng batas sa karapatang-sipi, nagiging hinangong likha ang bagong gawa na ito dahil sa dati nang nilikhang materyal. Upang maging karapat-dapat sa karapatang-sipi, dapat na naiiba nang husto sa orihinal na gawa ang hinangong likha upang maituring na "bagong gawa" o dapat na naglalaman ito ng maraming bagong materyal. Ang maliliit na mga pagbabago o pagdaragdag ng maliit na substansiya sa isang dati nang nilikhang gawa ay hindi magiging kuwalipikado na maging isang bagong bersiyon ang hinangong likha sa usapin ng karapatang-sipi. Dapat na orihinal mismo ang bagong materyal. Bilang halimbawa, hindi karapat-dapat sa karapatang-sipi ang mga pamagat, maikling parirala, at padron.

### Pransiya

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=6 "Baguhin seksiyon: Pransiya") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=6 "Edit section's source code: Pransiya")\]

Mas pinipili ng batas ng Pransiya ang katawagang " _œuvre composite_" (" _composite work_") bagama't minsan ginagamit din ang katawagang " _œuvre dérivée_". Tinukoy ito sa artikulo L 113-2, talata 2 ng Kodigo ng Ari-ariang Intelektuwal bilang "mga bagong gawa \[na isinasama\] sa dati nang nilikhang gawa nang walang pagtutulungan ng manlilikha nito".[\[5\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_note-5) Binigyang-kahulugan ng Hukuman ng Kasasyon (ang kanilang kataas-taasang hukuman) ang batas na ito; ayon sa kanila, kailangan ng dalawang magkakaibang input sa magkaibang mga punto sa oras upang mapabilang sa _œuvre composite_.[\[6\]](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_note-Bellefonds-6)

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=7 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=7 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_ref-1 "Umakyat")Sa Estados Unidos, isinasanggalang ng US, 17 U.S.C. § 106(2) ang mga hinangong likha. Para sa Reyno Unido o UK, pakitingnan ang _[Fact Sheet P-22: Derivative works](https://www.copyrightservice.co.uk/copyright/p22_derivative_works.en.htm)_ ng UK Copyright Service\] [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20170421053706/http://www.copyrightservice.co.uk/copyright/p22_derivative_works.en.htm) April 21, 2017, sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). (Huling isinapanahon: Disyembre 10, 2012). Isinasanggalang ng batas sa Pransiya ang mga hinangong likha bilang mga "œuvres composites" o "une œuvre dérivée." Tingnan ang Artikulo L. 112–13 ng _Code de la Propriété Intellectuelle_, Artikulo L.112–13). Isinasanggalang naman ng Batas sa Karapatang-sipi ng Alemanya (UrhG, seksiyon 3, 23, at 69c Blg. 2) ang mga pagsasalin ( _Übersetzungen_) at ibang mga pag-aangkop ( _andere Bearbeitungen_), gayundin ang ibang mga uri ng elaborasyon tulad ng pagsasadula, pagsasaorkestra, at mga bagong bersiyon ng mga gawa. Sa Espanya, isinasanggalang ng Artikulo 11 TRLPI ang mga hinangong likha tulad ng mga pagsasalin, pag-aangkop, pagrerebisa, kaayusang pangmusika at anumang pagbabago o transpormasyon ng isang gawang pampanitikan, sining, o pang-agham. Nagbibigay naman ng pananggalang ang Artikulo 4 ng Batas sa Karapatang-sipi ng Italya ang mga malikhaing elaborasyon ng mga gawa, tulad ng mga pagsasalin sa ibang wika, pagbabago sa ibang anyo mula sa anyong panitikan o sining, mga pag-iiba o pagdaragdag na bumubuo sa malakihang bagong gawa ( _remake_) ng orihinal na gawa, mga pag-aangkop, "mga pagbabawas" (bilang maikling mga bersiyon ng mga protektadong gawa), mga kompendiyo, at mga ibang uri na hindi bumubuo sa mga orihinal na gawa. Nakasaad naman sa Artikulo 10-2 ng Batas sa Karapatang-sipi ng Olanda na maaaring isanggalang ng karapatang-sipi bilang mga orihinal na gawa ang mga pagpaparami ng binagong uri ng isang gawang pampanitikan, pang-agham, o sining, tulad ng mga pagsasalin, pangmusikang kaayusan, pag-aangkop, at ibang mga elaborasyon nang walang prehuwisyo sa pinagmulang gawa. Nakasaad sa Artikulo 2, § 3 ng Kumbensiyong Berne: "Ang mga pagsasalin, pag-aangkop, kaayusang pangmusika at iba pang mga pagbabago ng isang gawang pampanitikan o pansining ay dapat protektahan bilang orihinal na mga gawa nang walang prehuwisyo sa karapatang-sipi sa orihinal na gawa." Isinama ang tadhanang ito sa Kasunduang TRIPS. Para sa paghahambing ng iba't ibang mga rehimen sa karapatang-sipi ng mga bansa hinggil sa pagsasanggalang ng mga hinangong likha, tingnan ang _The Derivative Right, or Why Copyright Law Protects Foxes Better than Hedgehogs_ ni Daniel Gervais, [15 VANDERBILT](http://www.jetlaw.org/wp-content/uploads/2013/05/Gervais.pdf) J. OF ENT. AND TECH. LAW 785 2013; [Institute](http://www.ivir.nl/publicaties/download/1507) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20161227193629/http://www.ivir.nl/publicaties/download/1507) December 27, 2016, sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). for Information Law, Univ. of Amsterdam, _The digitisation of cultural heritage: originality, derivative works, and (non) original photographs_.
2. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_ref-2 "Umakyat")["Glossary of Terms - Copyright"](https://www.ipophil.gov.ph/glosaryo-ng-yamang-isip/glossary-of-terms-copyright/). _Intellectual Property Office of the Philippines_. Nakuha noong Hunyo 14, 2025.
3. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_ref-3 "Umakyat")["Supreme Court of Canada - Decisions - Théberge v. Galerie d'Art du Petit Champlain inc"](https://web.archive.org/web/20080430131913/http://scc.lexum.umontreal.ca/en/2002/2002scc34/2002scc34.html). Inarkibo mula sa [orihinal](http://scc.lexum.umontreal.ca/en/2002/2002scc34/2002scc34.html) noong Abril 30, 2008. Nakuha noong Mayo 24, 2008. examples of what might be called derivative works \[are\] listed in s. 3(1)( _a_) to ( _e_) of our Act
4. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_ref-4 "Umakyat")["Creative Commons Attribution 2.5 Canada Legal Code"](https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/ca/legalcode.en). Nakuha noong Mayo 24, 2008. Derivative works include: ...
5. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_ref-5 "Umakyat")["Code de la propriété intellectuelle - Article L113-2 \| Legifrance"](https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do?idArticle=LEGIARTI000006278882&cidTexte=LEGITEXT000006069414&dateTexte=20131026&oldAction=rechCodeArticle). _www.legifrance.gouv.fr_ (sa wikang Pranses). Nakuha noong Hunyo 14, 2025.
6. [↑](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#cite_ref-Bellefonds_6-0 "Umakyat")Bellefonds (2002:147,148)

## Bibliograpiya

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=8 "Baguhin seksiyon: Bibliograpiya") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=8 "Edit section's source code: Bibliograpiya")\]

- Bellefonds, Xavier Linant de, _Droits d'auteur et Droits Voisins_, Dalloz, Paris, 2002

## Mga panlabas na link

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=9 "Baguhin seksiyon: Mga panlabas na link") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&action=edit&section=9 "Edit section's source code: Mga panlabas na link")\]

- [US Copyright Act (Naka-host ng Copyright Office)](https://www.copyright.gov/title17/)
- [US Copyright 'Derivative Works' (Naka-host ng Copyright Office)](https://web.archive.org/web/20051228180915/http://www.copyright.gov/circs/circ14.html)
- ["Copyright sa Derivative Works and Compilations" (Naka-host ng US Copyright Office)](https://www.copyright.gov/circs/circ14.pdf)
- [Mga Madalas Itanong (at Mga Sagot) tungkol sa Derivative Works](http://chillingeffects.org/derivative/faq.cgi) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20140709161638/http://www.chillingeffects.org/derivative/faq.cgi) 2014-07-09 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). Archived , Chillingeffects.org
- Artikulo na " [Geek Law: Derivative Works](https://archive.today/20130127213249/http://linuxjournal.com/article.php?sid=6366) " ni Lawrence Rosen, Linuxjournal.com
- Artikulo " [DERIVATIVE WORK RIGHTS](https://web.archive.org/web/20040815124629/http://www.artslaw.org/DERIV.HTM) " ni David M. Spatt, Artslaw.org
- Artikulo " [LHOOQ--Internet-Related Derivative Works](http://docs.law.gwu.edu/facweb/claw/Lhooq0.htm) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20180819013902/http://docs.law.gwu.edu/facweb/claw/lhooq0.htm) 2018-08-19 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). Archived " ni Richard H. Stern
- Artikulo na " [Derivative Works](https://web.archive.org/web/20041019144646/http://funnystrange.com/copyright/derivative.htm) " ni Sarah Ovenall, Funnystrange.com

| [Authority control databases](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:Authority_control "en:Help:Authority control"): National [![Baguhin ito sa Wikidata](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/20px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q836950#identifiers "Baguhin ito sa Wikidata") | - [United States](https://id.loc.gov/authorities/sh2018001437)<br>- [Israel](https://www.nli.org.il/en/authorities/987012196359905171) |

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong\_likha&oldid=2173528](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&oldid=2173528)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Batas sa karapatang-sipi](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Batas_sa_karapatang-sipi "Kategorya:Batas sa karapatang-sipi")
- [Mga teknik na pansining](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_teknik_na_pansining "Kategorya:Mga teknik na pansining")

Nakatagong kategorya:

- [Webarchive template wayback links](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Webarchive_template_wayback_links "Kategorya:Webarchive template wayback links")
- [Sangguniang CS1 sa wikang Pranses (fr)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Sangguniang_CS1_sa_wikang_Pranses_(fr) "Kategorya:Sangguniang CS1 sa wikang Pranses (fr)")
- [Mga artikulong may tekstong nasa wikang Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_artikulong_may_tekstong_nasa_wikang_Ingles "Kategorya:Mga artikulong may tekstong nasa wikang Ingles")

Hanapin

Hanapin

Hinangong likha

31 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinangong_likha&veaction=edit&section=2#)


Malayang nilalaman - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_nilalaman&amp;veaction=edit&amp;section=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang mga gawa ng **malayang-nilalaman** ay iyong mga liban sa [software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Software "Software") na libre ang lisensiya sa kaparehong kaisipan na ang libre din ang lisensiya ng [malayang software](https://tl.wikipedia.org/wiki/Malayang_software "Malayang software"). Sa ibang salita, binibigyan na pahintulot ang mga tagapagtanggap, o kalayaan, na gamitin ang nilalaman para sa kung anong layunin, kopyahin ito, baguhin ito, at upang ipamahagi muli ang mga binagong bersyon.

Katulad ng mga lisensiya ng malayang software, maaari na maging [copyleft](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Copyleft&action=edit&redlink=1 "Copyleft (hindi pa naisusulat)") ang mga lisensiya ng malayang-nilalaman, kung saan pinapahintulot ang pamamahagi ng mga binagong gawa sa ilalim ng orihinal na Libreng lisensiya, o di-copyleft. Walang kasalukuyang lisensiya ang isang gawa na sakop ng publiko ( _public domain_) (halimbawa, maaari na nasa sakop ng publiko ang isang gawa dahil natapos na ang copyright nito), ngunit kabilang sa maraming mga kahulugan ang ilang gawa na sakop ng publiko bilang malayang nilalaman.

Kabilang sa halimbawa ng mga lisensiyang copyleft para sa malayang nilalaman ang [Design Science License](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Design_Science_License&action=edit&redlink=1 "Design Science License (hindi pa naisusulat)") (DSL) at [GNU Free Documentation License](https://tl.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License "GNU Free Documentation License") GFDL. Ginagamit ng [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia") ang lisensiya ng GFDL para mga teksto nito.

Kabilang ang ilang ipinalimbag ng [Mapanlikhang mga Karaniwan](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mapanlikhang_mga_Karaniwan&action=edit&redlink=1 "Mapanlikhang mga Karaniwan (hindi pa naisusulat)") ( _Creative Commons_) sa mga iba pang halimbawa ng mga lisensiya ng malayang-nilalaman, kapag di limitado ang pangkalakalan _(commercial)_ na paggamit at mga [hinangong likha](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hinangong_likha "Hinangong likha"). Tandaan, kahit ganoon, na binibigyan kahulugan ng Mapanlikhang mga Karaniwan ang isang kumpol ng mga lisensiya, at di "malayang-nilalaman", katulad ng kahulugan dito, ang lahat ng mga lisensiyang iyon.

## Tignan din

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_nilalaman&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Tignan din") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_nilalaman&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Tignan din")\]

- [Mga karaniwan](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mga_karaniwan&action=edit&redlink=1 "Mga karaniwan (hindi pa naisusulat)") ( _Commons_)
- [Bukas na nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bukas_na_nilalaman&action=edit&redlink=1 "Bukas na nilalaman (hindi pa naisusulat)") ( _Open content_)
- [Sakop ng publiko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sakop_ng_publiko "Sakop ng publiko") ( _Public domain_)
- [Utilidad pampubliko](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Utilidad_pampubliko&action=edit&redlink=1 "Utilidad pampubliko (hindi pa naisusulat)") ( _Public utility_)

[![Usbong](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Wiki_letter_w.svg/40px-Wiki_letter_w.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Wiki_letter_w.svg "Usbong")_Ang lathalaing ito ay isang [usbong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Usbong "Wikipedia:Usbong"). Makatutulong ka sa [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia") sa [pagpapalawig](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_nilalaman&action=edit) nito._

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang\_nilalaman&oldid=1866765](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_nilalaman&oldid=1866765)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Kultura](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Kultura "Kategorya:Kultura")

Nakatagong kategorya:

- [Stub](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Stub "Kategorya:Stub")
- [Mga lathalaing dapat palawigin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_lathalaing_dapat_palawigin "Kategorya:Mga lathalaing dapat palawigin")

Hanapin

Hanapin

Malayang nilalaman

73 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Malayang_nilalaman&amp;veaction=edit&amp;section=1#)


Kaalaman - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang **kaalaman** ay ang pagkilala, kamalayan, at pag-unawa sa isang bagay, tulad ng [katotohanan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Katotohanan "Katotohanan") ( [kaalamang paglalarawan](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_paglalarawan&action=edit&redlink=1 "Kaalamang paglalarawan (hindi pa naisusulat)")), [kasanayan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan "Kasanayan") ( [kaalamang prosidyural](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_prosidyural&action=edit&redlink=1 "Kaalamang prosidyural (hindi pa naisusulat)")), o bagay ( [kaalamang pagkilala](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_pagkilala&action=edit&redlink=1 "Kaalamang pagkilala (hindi pa naisusulat)")). Madalas, nakukuha ang kaalaman sa iba't ibang paraan at pinanggalingan. Kabilang sa mga ito ang [persepsyon](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Persepsyon&action=edit&redlink=1 "Persepsyon (hindi pa naisusulat)"), [dahilan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dahilan "Dahilan"), [alaala](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alaala "Alaala"), [testimonya](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Testimonya&action=edit&redlink=1 "Testimonya (hindi pa naisusulat)"), [maagham na pag-aaral](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Maagham_na_pag-aaral&action=edit&redlink=1 "Maagham na pag-aaral (hindi pa naisusulat)"), [edukasyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Edukasyon "Edukasyon"), at [pagsasanay](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pagsasanay "Pagsasanay"). [Epistemolohiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Epistemolohiya "Epistemolohiya") naman ang tawag sa pilosopikal na pag-aaral sa kaalaman.

Maaaring tinutukoy ng kaalaman ang teoretikal o praktikal na pagkaunawa sa isang bagay.[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman#cite_note-1) Maaari itong panloob (tulad ng praktikal na kasanayan) o panlabas (tulad ng teoretikal na pagkaunawa); pormal o hindi; sistematiko o partikular. Katwiran ng pilosopong si [Plato](https://tl.wikipedia.org/wiki/Plato "Plato") sa _Theaetetus_, may pagkakaiba ang kaalaman at tunay na paniniwala, na nagbigay-daan upang bigyan-kahulugan ang kaalaman bilang isang " [makatuwirang tunay na paniniwala](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Makatuwirang_tunay_na_paniniwala&action=edit&redlink=1 "Makatuwirang tunay na paniniwala (hindi pa naisusulat)")."[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman#cite_note-SEP_Analysis-2)[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman#cite_note-Boghossian_on_Justification-3) Ang [problema ni Gettier](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Problema_ni_Gettier&action=edit&redlink=1 "Problema ni Gettier (hindi pa naisusulat)"), unang lumabas noong 1963, ang nagpalabas sa mga problema sa kahulugan na ito, at patuloy na itong pinagtatalunan sa larangan ng epistemolohiya simula noon.[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman#cite_note-SEP_Analysis-2)

## Sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalaman&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalaman&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Sanggunian")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman#cite_ref-1 "Umakyat")["knowledge: definition of knowledge in Oxford dictionary (American English) (US)"](https://web.archive.org/web/20100714023323/http://www.oxforddictionaries.com/view/entry/m_en_us1261368) \[kaalaman: kahulugan ng kaalaman sa diksyunaryong Oxford (Amerikanong Ingles) (US)\]. _oxforddictionaries.com_ (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa [orihinal](http://oxforddictionaries.com/view/entry/m_en_us1261368#m_en_us1261368) noong Hulyo 14, 2010.
2. ↑ [Umakyat patungo: 2.0](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman#cite_ref-SEP_Analysis_2-0)[2.1](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman#cite_ref-SEP_Analysis_2-1)["The Analysis of Knowledge"](https://plato.stanford.edu/entries/knowledge-analysis/) \[Pagsusuri sa Kaalaman\]. _Stanford Encyclopedia of Philosophy_ (sa wikang Ingles). Nakuha noong Oktubre 4, 2021.
3. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman#cite_ref-Boghossian_on_Justification_3-0 "Umakyat")Paul Boghossian (2007). "7". [_Fear of Knowledge: Against relativism and constructivism_](https://global.oup.com/academic/product/fear-of-knowledge-9780199230419?cc=us&lang=en&) \[ _Takot sa Kaalaman: Laban sa relatibismo at konstraktibismo_\] (sa wikang Ingles). Oxford, Gran Britanya: Clarendon Press. pp. 95–101. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [978-0199230419](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/978-0199230419 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/978-0199230419").

[![Edukasyon](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Nuvola_apps_edu_miscellaneous.svg/40px-Nuvola_apps_edu_miscellaneous.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Nuvola_apps_edu_miscellaneous.svg "Edukasyon")_Ang lathalaing ito na tungkol sa **Edukasyon** ay isang [usbong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Usbong "Wikipedia:Usbong"). Makatutulong ka sa [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia") sa [pagpapalawig](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalaman&action=edit) nito._

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalaman&oldid=2115373](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalaman&oldid=2115373)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Kaalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Kaalaman "Kategorya:Kaalaman")
- [Edukasyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Edukasyon "Kategorya:Edukasyon")

Mga nakatagong kategorya:

- [Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Sangguniang_CS1_sa_wikang_Ingles_(en) "Kategorya:Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)")
- [Mga pangunahing paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_pangunahing_paksa "Kategorya:Mga pangunahing paksa")
- [Stub (Edukasyon)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Stub_(Edukasyon) "Kategorya:Stub (Edukasyon)")
- [Mga lathalaing dapat palawigin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_lathalaing_dapat_palawigin "Kategorya:Mga lathalaing dapat palawigin")

Hanapin

Hanapin

Kaalaman

150 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman#)


Katotohanan - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Katotohanan#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Time_Saving_Truth_from_Falsehood_and_Envy.jpg/250px-Time_Saving_Truth_from_Falsehood_and_Envy.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Time_Saving_Truth_from_Falsehood_and_Envy.jpg) _Sinasagip ni Panahon si Katotohanan mula kina Kasinungalingan (Kamalian) at Inggit_, ginuhit ni François Lemoyne, [1737](https://tl.wikipedia.org/wiki/1737 "1737").[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Truth-Warner-Highsmith.jpeg/250px-Truth-Warner-Highsmith.jpeg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Truth-Warner-Highsmith.jpeg) Si Katotohanan na may hawak na salaminan at ahas (1896). Gawa ni Olin Levi Warner, Aklatan ng Kongreso, Gusaling Thomas Jefferson, sa [Washington, D.C.](https://tl.wikipedia.org/wiki/Washington,_D.C. "Washington, D.C.").

Ang kahulugan ng **katotohanan**[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Katotohanan#cite_note-JETE-1) ay kaugnay ng prinsipyo ng **katumpakan**, **katunayan**, **katiyakan**, **[katapatan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Katapatan "Katapatan")**, **kataimtiman**, at **mabuting paniniwala**. Katumbas din ng salitang **totoo** ang terminong **matimyas**. Ito ang kabaligtaran ng katagang [kasinungalingan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasinungalingan "Kasinungalingan").

Kadalasan din ginagamit ang **katotohanan** upang ikahulugan ang isang pagpapalagay na kaisa ng katunayan o [realidad](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Realidad&action=edit&redlink=1 "Realidad (hindi pa naisusulat)"), o katumpakan sa isang orihinal o pamantayan.[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Katotohanan#cite_note-Merriam-Webster-def-2) Minsan din na binibigyan kahulugan ang katotohanan sa makabagong konteksto bilang isang ideya ng "totoo sa sarili", o autentisidad.

## Tingnan din

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katotohanan&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Tingnan din") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katotohanan&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Tingnan din")\]

- [Katuturan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Katuturan "Katuturan")
- [Esensiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Esensiya "Esensiya")
- [Katarungan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Katarungan "Katarungan")

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katotohanan&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katotohanan&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Katotohanan#cite_ref-JETE_1-0 "Umakyat")[English, Leo James](https://tl.wikipedia.org/wiki/Leo_James_English "Leo James English") (1977). ["Totoo, katotohanan"](https://archive.org/details/tagalogenglishdi00leoj/). _Tagalog-English Dictionary_ (sa wikang Ingles). Congregation of the Most Holy Redeemer. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [9710810731](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/9710810731 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/9710810731").
2. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Katotohanan#cite_ref-Merriam-Webster-def_2-0 "Umakyat")Merriam-Webster's Online Dictionary, [truth](http://m-w.com/dictionary/truth), 2005 (sa Ingles)

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katotohanan&oldid=1976138](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katotohanan&oldid=1976138)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Katotohanan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Katotohanan "Kategorya:Katotohanan")

Nakatagong kategorya:

- [Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Sangguniang_CS1_sa_wikang_Ingles_(en) "Kategorya:Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)")

Hanapin

Hanapin

Katotohanan

139 (na) wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Katotohanan#)


Kaalamang paglalarawan - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_paglalarawan&action=edit&redlink=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Walang teksto ang pahinang ito sa kasalukuyan, maaari kang [maghanap para sa pamagat ng pahinang ito](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Maghanap/Kaalamang_paglalarawan "Natatangi:Maghanap/Kaalamang paglalarawan") sa ibang mga pahina o [baguhin ang pahina na ito](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_paglalarawan&action=edit).

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalamang\_paglalarawan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalamang_paglalarawan)"

Hanapin

Hanapin

Kaalamang paglalarawan

[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_paglalarawan&action=edit&redlink=1#)


Kasanayan - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang **kasanayan** (sa [Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Ingles "Wikang Ingles"): _skill_, sa [Kastila](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Kastila "Wikang Kastila"): _habilidad_) ay isang natutunang kakayahan na aaktong may determinadong resulta na may mabuting pagpapatupad sa loob ng isang binigay na [panahon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Panahon "Panahon"), [oras](https://tl.wikipedia.org/wiki/Oras "Oras") o pareho. Maaring hatiin ang kasanayan sa kasanayang pangkahalatang-dominyo o espesipikoong-dominyo. Maaring tawagin ang kasanyan bilang **[sining](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sining "Sining")** kapag kinakatawan nito ang isang bahagi ng kaalaman o sangay ng pagkatuto, tulad ng _sining ng medisina_ o _sining ng digmaan_.[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#cite_note-1) Bagaman kasanayan din ang sining, maraming mga kasanayan na binubuo ang sining subalit walang koneksyon sa mga pinong sining.

Kailangan ng tao ang isang malawak na hanay ng mga kasanayan upang makapag-ambag sa makabagong [ekonomiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ekonomiya "Ekonomiya"). Pinapakita sa pag-aaral ng pinagsamang ATSD at Kagawaran ng Paggawa ng [Estados Unidos](https://tl.wikipedia.org/wiki/Estados_Unidos "Estados Unidos") na sa pamamagitan ng [teknolohiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Teknolohiya "Teknolohiya"), nagbabago ang lugar ng trabaho, at natutukoy ang 16 na pangunahing kasanayan na kailangang mayroon ang mga empleyado upang mapalitan ito.[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#cite_note-2) Tatlong malawak na kategorya ng kasanayan ang minumungkahi at ito ang teknikal, tao at konseptuwal.[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#cite_note-3) Maaring palitan ang unang dalawa ng mga kasanayang matigas at malambot.[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#cite_note-4)

## Mga kasanayang paggawa

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasanayan&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga kasanayang paggawa") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasanayan&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga kasanayang paggawa")\]

Ang manggagawang sanay ay matagal nang may makasaysayang kabuluhan bilang mga elektrisista, mason, [karpintero](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karpintero "Karpintero"), panday, [panadero](https://tl.wikipedia.org/wiki/Panadero "Panadero"), tagagawa ng serbesa, kubero, taga-imprenta at ibang trabaho na ekonomikang produktibo. Aktibo sa politika ang mga manggagawang sanay sa pamamagitan ng kanilang samahang pangkasanayan.[\[5\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#cite_note-5)

## Tingnan din

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasanayan&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Tingnan din") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasanayan&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Tingnan din")\]

- [Pagsasanay](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pagsasanay "Pagsasanay")

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasanayan&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasanayan&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#cite_ref-1 "Umakyat")["art"](https://www.merriam-webster.com/dictionary/art). _Merriam-Webster Dictionary_ (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2021-03-02.
2. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#cite_ref-2 "Umakyat")["Publications and Research Search Results, Employment & Training Administration (ETA)"](https://wdr.doleta.gov/research/rlib_doc.cfm?docn=941). _wdr.doleta.gov_ (sa wikang Ingles). U.S. Department of Labor. [Inarkibo](https://web.archive.org/web/20180428145153/https://wdr.doleta.gov/research/rlib_doc.cfm?docn=941) mula sa orihinal noong 28 Abril 2018. Nakuha noong 28 Abril 2018.
3. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#cite_ref-3 "Umakyat")Sommerville, Kerry (2007). [_Hospitality Employee Management and Supervision: Concepts and Practical Applications_](https://archive.org/details/hospitalityemplo0000somm) (sa wikang Ingles). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc. pp. [328](https://archive.org/details/hospitalityemplo0000somm/page/328). [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [9780471745228](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/9780471745228 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/9780471745228").
4. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#cite_ref-4 "Umakyat")Rao, M.S. (2010). _Soft Skills - Enhancing Employability: Connecting Campus with Corporate_ (sa wikang Ingles). New Delhi: I. K. International Publishing House Pvt Ltd. p. 225. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [9789380578385](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/9789380578385 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/9789380578385").
5. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#cite_ref-5 "Umakyat")Cowan, Ruth Schwartz (1997). [_A Social History of American Technology_](https://archive.org/details/socialhistoryofa0000cowa) (sa wikang Ingles). New York: Oxford University Press. p. [179](https://archive.org/details/socialhistoryofa0000cowa/page/179). [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [0-19-504605-6](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/0-19-504605-6 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/0-19-504605-6").

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasanayan&oldid=2137618](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasanayan&oldid=2137618)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Kasanayan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Kasanayan "Kategorya:Kasanayan")

Nakatagong kategorya:

- [Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Sangguniang_CS1_sa_wikang_Ingles_(en) "Kategorya:Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)")

Hanapin

Hanapin

Kasanayan

57 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasanayan#)


Kaalamang prosidyural - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_prosidyural&action=edit&redlink=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Walang teksto ang pahinang ito sa kasalukuyan, maaari kang [maghanap para sa pamagat ng pahinang ito](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Maghanap/Kaalamang_prosidyural "Natatangi:Maghanap/Kaalamang prosidyural") sa ibang mga pahina o [baguhin ang pahina na ito](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_prosidyural&action=edit).

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalamang\_prosidyural](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalamang_prosidyural)"

Hanapin

Hanapin

Kaalamang prosidyural

[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_prosidyural&action=edit&redlink=1#)


Kaalamang pagkilala - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_pagkilala&action=edit&redlink=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Walang teksto ang pahinang ito sa kasalukuyan, maaari kang [maghanap para sa pamagat ng pahinang ito](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Maghanap/Kaalamang_pagkilala "Natatangi:Maghanap/Kaalamang pagkilala") sa ibang mga pahina o [baguhin ang pahina na ito](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_pagkilala&action=edit).

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalamang\_pagkilala](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalamang_pagkilala)"

Hanapin

Hanapin

Kaalamang pagkilala

[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaalamang_pagkilala&action=edit&redlink=1#)


Persepsyon - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Persepsyon&action=edit&redlink=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Walang teksto ang pahinang ito sa kasalukuyan, maaari kang [maghanap para sa pamagat ng pahinang ito](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Maghanap/Persepsyon "Natatangi:Maghanap/Persepsyon") sa ibang mga pahina o [baguhin ang pahina na ito](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Persepsyon&action=edit).

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/wiki/Persepsyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Persepsyon)"

Hanapin

Hanapin

Persepsyon

[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Persepsyon&action=edit&redlink=1#)


Layon - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Layon#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

(Idinirekta mula sa [Dahilan](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dahilan&redirect=no "Dahilan"))

Ang **layon** ay maaring tumutukoy sa mga sumusunod:

- **[Intensiyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Intensiyon "Intensiyon")** _( [intention](https://en.wikipedia.org/wiki/intention "en:intention"))_, isang tiyak na layunin ng isang ahente sa pagsasagawa ng isang kilos o mga serye o magkakasunod na mga galaw, na katapusan o layon na pinupukol.
- **[Hangad](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hangad "Hangad")** _( [goal](https://en.wikipedia.org/wiki/goal "en:goal"))_,isang bagay na ninais

## Mga kaugnay na termino

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Layon&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga kaugnay na termino") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Layon&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga kaugnay na termino")\]

- [Adhika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Adhika "Adhika"), dakila o marangal na layon
- [Ambisyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ambisyon "Ambisyon"), pangarap
- [Lunggati](https://tl.wikipedia.org/wiki/Lunggati "Lunggati") _( [desire](https://en.wikipedia.org/wiki/desire "en:desire"))_
- [Mithi](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mithi&action=edit&redlink=1 "Mithi (hindi pa naisusulat)") _( [ideal](https://en.wikipedia.org/wiki/ideal "en:ideal"))_
- [Nasa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nasa "Nasa"), [pagnanasa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pagnanasa "Pagnanasa"), masidhing layuning makuha o makamit ang isang bagay
- [Aksidente](https://tl.wikipedia.org/wiki/Aksidente "Aksidente")

[![Disambiguation icon](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Disambig_gray.svg/40px-Disambig_gray.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Disambig_gray.svg)

**[Nagbibigay-linaw](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Paglilinaw "Wikipedia:Paglilinaw") ang pahinang ito.** Ibig sabihin, tinuturo nito ang mga artikulong may magkakaparehong pangalan. Kung nakarating ka rito dahil sa isang [panloob na link](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Natatangi:Whatlinkshere/Layon&namespace=0), pwede mo itong ayusin para maituro ito sa mas tamang pahina.

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Layon&oldid=1845271](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Layon&oldid=1845271)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Paglilinaw](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Paglilinaw "Kategorya:Paglilinaw")

Nakatagong kategorya:

- [All article disambiguation pages](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:All_article_disambiguation_pages "Kategorya:All article disambiguation pages")
- [All disambiguation pages](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:All_disambiguation_pages "Kategorya:All disambiguation pages")

Hanapin

Hanapin

Layon

3 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Layon#)


Alaala - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alaala#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Sa [sikolohiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sikolohiya "Sikolohiya"), ang **alaala** o **memorya** (mula sa [kastila](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Kastila "Wikang Kastila") _memoria_) ay ang kakayahan ng isang [organismo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Organismo "Organismo") na makapag-imbak o makapagtabi, makapagpanatili, at makapagpanumbalik muli ng [kabatiran](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kabatiran "Kabatiran") at mga [karanasan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karanasan "Karanasan"). Ang tradisyunal na mga pag-aaral ng alaala ay nagsimula sa mga larangan ng [pilosopiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilosopiya "Pilosopiya"), kabilang ang mga teknika ng _[mnemonic](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mnemonic "Mnemonic")_ o artipisyal na pagpapainam ng memorya. Noong huli ng ika-19 at kaagahan ng ika-20 mga daantaon, inilagay ng mga [siyentipiko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Siyentipiko "Siyentipiko") ang alaala sa loob ng [paradigmo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Paradigmo "Paradigmo") ng [sikolohiyang kognitibo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sikolohiyang_kognitibo "Sikolohiyang kognitibo"). Naniniwala ang mga dalubhasa na ang alaala ay isang masalimuot na proseso sa kabuuan ng [utak](https://tl.wikipedia.org/wiki/Utak "Utak") na hindi lamang nagaganap sa isang tiyak na rehiyon ng utak. Ang proseso ng memorya ay nagsisimula sa pag-eenkodigo, na nagpapatuloy sa pagtatago o pag-iimbak, at hahantong sa muling pagpapabalik o muling pagkuha.[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alaala#cite_note-1) Sa kamakailang mga dekada, ito ay naging isa sa pangunahing mga haligi ng isang sangay ng [agham](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agham "Agham") na tinatawag na [neurosiyensiyang kognitibo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Neurosiyensiyang_kognitibo&action=edit&redlink=1 "Neurosiyensiyang kognitibo (hindi pa naisusulat)"), isang interdisiplinaryong kawing o ugnay sa pagitan ng sikolohiyang kognitibo at [neurosiyensiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Neurosiyensiya "Neurosiyensiya").

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Alaala&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Alaala&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alaala#cite_ref-1 "Umakyat")Mohs, Richard C. ["How Human Memory Works"](http://science.howstuffworks.com/environmental/life/human-biology/human-memory.htm). HowStuffWorks. Nakuha noong 3 Pebrero 2012.

[![Sikolohiya](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Greek_uc_psi_icon.svg/40px-Greek_uc_psi_icon.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Greek_uc_psi_icon.svg "Sikolohiya")_Ang lathalaing ito na tungkol sa **Sikolohiya** ay isang [usbong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Usbong "Wikipedia:Usbong"). Makatutulong ka sa [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia") sa [pagpapalawig](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Alaala&action=edit) nito._

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Alaala&oldid=1941131](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Alaala&oldid=1941131)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Sikolohiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Sikolohiya "Kategorya:Sikolohiya")
- [Alaala](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Alaala "Kategorya:Alaala")

Nakatagong kategorya:

- [Stub (Sikolohiya)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Stub_(Sikolohiya) "Kategorya:Stub (Sikolohiya)")
- [Mga lathalaing dapat palawigin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_lathalaing_dapat_palawigin "Kategorya:Mga lathalaing dapat palawigin")

Hanapin

Hanapin

Alaala

103 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alaala#)


Testimonya - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Testimonya&action=edit&redlink=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Walang teksto ang pahinang ito sa kasalukuyan, maaari kang [maghanap para sa pamagat ng pahinang ito](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Maghanap/Testimonya "Natatangi:Maghanap/Testimonya") sa ibang mga pahina o [baguhin ang pahina na ito](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Testimonya&action=edit).

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/wiki/Testimonya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Testimonya)"

Hanapin

Hanapin

Testimonya

[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Testimonya&action=edit&redlink=1#)