[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

(Idinirekta mula sa [1500–1509](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=1500%E2%80%931509&redirect=no "1500–1509"))

| [Milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Milenyo "Milenyo"): | [ika-2 milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-2_milenyo "Ika-2 milenyo") |
| Mga [siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Siglo "Siglo"): | - [ika-15 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-15_dantaon "Ika-15 dantaon")
- [ika-16 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_dantaon "Ika-16 dantaon")
- [ika-17 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-17_dantaon "Ika-17 dantaon") |
| Mga [dekada](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada "Dekada"): | [dekada  1500](https://tl.wikipedia.org/wiki/1500%E2%80%931509 "1500–1509") [dekada 1510](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1510 "Dekada 1510") [dekada 1520](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1520 "Dekada 1520") [dekada 1530](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1530 "Dekada 1530") [dekada 1540](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1540 "Dekada 1540")
[dekada 1550](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1550 "Dekada 1550") [dekada 1560](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1560 "Dekada 1560") [dekada 1570](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1570 "Dekada 1570") [dekada 1580](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1580 "Dekada 1580") [dekada 1590](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dekada_1590 "Dekada 1590") |

| Mona Lisa |
| --- |
| Italiano: _La Gioconda_, Pranses: _La Joconde_ |
| [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Mona_Lisa%2C_by_Leonardo_da_Vinci%2C_from_C2RMF_retouched.jpg/250px-Mona_Lisa%2C_by_Leonardo_da_Vinci%2C_from_C2RMF_retouched.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Mona_Lisa,_by_Leonardo_da_Vinci,_from_C2RMF_retouched.jpg) |
| Alagad ng sining | [Leonardo da Vinci](https://tl.wikipedia.org/wiki/Leonardo_da_Vinci "Leonardo da Vinci") |
| Taon | c. 1503–1506 |
| Tipo | Pagpintura sa langis |
| Kinaroroonan | [Musée du Louvre](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mus%C3%A9e_du_Louvre "Musée du Louvre"), [Paris](https://tl.wikipedia.org/wiki/Paris "Paris") |

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Martin_Luther%2C_1529.jpg/250px-Martin_Luther%2C_1529.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Martin_Luther,_1529.jpg) [Martin Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther "Martin Luther") sa gulang na 46 (Lucas Cranach ang Matanda, 1529)

Ang **ika-16 na dantaon** ay nagsimula sa [Huliyanong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kalendaryong_Huliyano "Kalendaryong Huliyano") taon na 1501 at natapos sa Huliyano o [Gregoryanong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kalendaryong_Gregoryano "Kalendaryong Gregoryano") taon na 1600 (depende sa ginamit na pagtuos; ipinakilala ng kalendaryong Gregoryano ang isang paglaktaw ng 10 araw noong Oktubre 1582).[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_note-1)

Pinapalagay ng mga dalubhasa sa [kasaysayan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasaysayan "Kasaysayan") ang ika-16 na siglo bilang ang dantaon na umangat ang [Kanluraning kabihasnan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kanluraning_kabihasnan "Kanluraning kabihasnan") at nangyari ang Panahon ng Islamikong Pulbura.

Noong ika-16 na dantaon, ipinakilala ang [Mauritius](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mauritius "Mauritius") sa mga [mapa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mapa "Mapa"), ginalugad ng [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya") at [Portugal](https://tl.wikipedia.org/wiki/Portugal "Portugal") ang [Karagatang Indiyano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karagatang_Indiyano "Karagatang Indiyano") at binuksan ang paglaganap sa buong mundo ng mga ruta sa kalakalan sa [karagatan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karagatan "Karagatan"), at binigyan ng pahintulot si [Vasco da Gama](https://tl.wikipedia.org/wiki/Vasco_da_Gama "Vasco da Gama") ng mga Sultang Indiyano na manirahan sa mayamang Sultanatong Bengal.[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_note-Elisseeff1998-2)[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_note-3)[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_note-4) Naging kolonya ng Kastila at Portuges ang malaking bahagi ng [Bagong Mundo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Mundo "Bagong Mundo"), at habang namuno ang mga Portuges sa kalakalan sa Karagatang Indiyano sa [Asya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Asya "Asya") at [Aprika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Aprika "Aprika"), nagbukas ang mga Kastila ng kalakalan sa [Karagatang Pasipiko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karagatang_Pasipiko "Karagatang Pasipiko"), na dinudugtong ang [mga Amerika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mga_Amerika "Mga Amerika") at [Indya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Indya "Indya").

Itinatag ng panahon na ito ng [koloniyalismo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Koloniyalismo "Koloniyalismo") ang merkantalismo bilang ang namamayaning paaralan ng kaisipang [ekonomiko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ekonomiya "Ekonomiya"), kung saan tinitingnan ang sistemang ekonomiko bilang isang larong serong-kabuuan na sinasabing na kahit anong nakuhang pakinabang ng isang partido ay kinakailangan ang pagkalugi ng isa pa. Hinimok ang doktrinang merkantalista ang maraming digmaang intra-Europeo ng panahon na ito at masasabing nagpaalab sa pagpapalawak at [imperyalismo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Imperyalismo "Imperyalismo") ng [Europa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Europa "Europa") sa buong mundo hanggang [ika-19 na dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-19_na_dantaon "Ika-19 na dantaon") o unang bahagi ng [ika-20 dantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-20_dantaon "Ika-20 dantaon").

Nagbigay ng malaking dagok ang [Repormang Protestante](https://tl.wikipedia.org/wiki/Repormang_Protestante "Repormang Protestante") sa awtoridad ng [papasiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Papa "Papa") at sa [Simbahang Katoliko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Simbahang_Katoliko "Simbahang Katoliko"). Namayani ang sa politikong Europeo ang pagtatalo sa [relihiyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Relihiyon "Relihiyon"), na naging saligan sa mahabang Digmaang Tatlumpung Taon na nailatag sa pagtatapos ng siglo. Sa [Italya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Italya "Italya"), iba't ibang kontribusyon ang ginawa ng nangungunang mga taong [renasimiyento](https://tl.wikipedia.org/wiki/Renasimiyento "Renasimiyento") na nagdulot sa pundasyon ng mahahalagang paksa na kinabibilangan ng _[accounting](https://tl.wikipedia.org/wiki/Accounting "Accounting")_ at [agham pampolitika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agham_pampolitika "Agham pampolitika"). Inimbento ni [Galileo Galilei](https://tl.wikipedia.org/wiki/Galileo_Galilei "Galileo Galilei") ang unang termometro at gumawa ng mahalagang kontribusyon sa larangan ng [Rebolusyong Siyentipiko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Rebolusyong_Siyentipiko "Rebolusyong Siyentipiko"). Sa [Inglatera](https://tl.wikipedia.org/wiki/Inglatera "Inglatera"), nagsulat ang Briton-Italyanong si Alberico Gentili ng unang aklat tungkol sa publikong batas pang-internasyunal at hiniwalay ang sekularismo mula sa [batas Kanoniko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Batas_Kanoniko "Batas Kanoniko") at [teolohiyang Katoliko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Teolohiyang_Katoliko "Teolohiyang Katoliko").

## Mga dekada

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga dekada") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga dekada")\]

### Dekada 1500[\[A\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon\#cite_note-5)

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Dekada 1500[A]") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Dekada 1500[A]")\]

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- tinatayang [1501](https://tl.wikipedia.org/wiki/1501 "1501") \- [Anne Boleyn](https://tl.wikipedia.org/wiki/Anne_Boleyn "Anne Boleyn"), ikalawang asawa ni Haring [Enrique VIII ng Inglatera](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enrique_VIII_ng_Inglatera "Enrique VIII ng Inglatera") (namatay 1536)

### Dekada 1510

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Dekada 1510") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Dekada 1510")\]

#### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=5 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=5 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- 1519: [Setyembre 20](https://tl.wikipedia.org/wiki/Setyembre_20 "Setyembre 20") – Umalis si [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") mula [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya") kasama ang limang armada ng mga barko, upang maglayag pakanluran at abutin ang mga Pulo ng Pampalasa.

#### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=6 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=6 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- 1519: [Mayo 2](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mayo_2 "Mayo 2") \- [Leonardo da Vinci](https://tl.wikipedia.org/wiki/Leonardo_da_Vinci "Leonardo da Vinci"), isang Italyanong Renasimyentong polimata: isang arkitekto, musikero, anatomista, imbentor, inhinyero, eskultor, heometro, at pintor (ipinanganak [1452](https://tl.wikipedia.org/wiki/1452 "1452"))

### Dekada 1520

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=7 "Baguhin seksiyon: Dekada 1520") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=7 "Edit section's source code: Dekada 1520")\]

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Ferdinand_Magellan.jpg/250px-Ferdinand_Magellan.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Ferdinand_Magellan.jpg) [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes")

#### 1521

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=8 "Baguhin seksiyon: 1521") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=8 "Edit section's source code: 1521")\]

##### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=9 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=9 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- [Enero 3](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enero_3 "Enero 3") \- [Na-ekskomulgado](https://tl.wikipedia.org/wiki/Eksomunyon "Eksomunyon") si [Martin Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther "Martin Luther") ni [Papa Leo X](https://tl.wikipedia.org/wiki/Papa_Leo_X "Papa Leo X") sa bula na pampapa na _Decet Romanum Pontificem_.[\[5\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_note-6)
- [Enero 22](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enero_22 "Enero 22") \- Binuksan ni [Charles V](https://tl.wikipedia.org/wiki/Charles_V "Charles V") ang Diet ng Worms sa Worms, [Alemanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alemanya "Alemanya")
- [Marso 6](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marso_6 "Marso 6")
  - Nataluksan ni [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") ang [Guam](https://tl.wikipedia.org/wiki/Guam "Guam").
  - Ipinatawag si [Martin Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther "Martin Luther") upang humarap sa Diet ng Worms.
- [Marso 16](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marso_16 "Marso 16") – Nakaabot si [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") sa [Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilipinas "Pilipinas").
- [Marso 31](https://tl.wikipedia.org/wiki/Marso_31 "Marso 31") – Naganap ang [Unang misa sa Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_misa_sa_Pilipinas "Unang misa sa Pilipinas").

- [Abril 7](https://tl.wikipedia.org/wiki/Abril_7 "Abril 7")
  - Dumating si [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") sa [Cebu](https://tl.wikipedia.org/wiki/Cebu "Cebu").
  - Nangaral si [Martin Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther "Martin Luther") na isang nagpapasiklab na sermon sa mga mag-aaral ng Erfurt, habang papuntang Worms.

- [Abril 27](https://tl.wikipedia.org/wiki/Abril_27 "Abril 27") – [Labanan sa Mactan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Labanan_sa_Mactan "Labanan sa Mactan"): Pinatay si [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") sa [Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilipinas "Pilipinas").

- [Agosto 8](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agosto_8 "Agosto 8") – Pagbagsak ng Tenochtitlan: Tinalo ni [Hernán Cortés](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hern%C3%A1n_Cort%C3%A9s "Hernán Cortés") at mga kakamping [katutubo ng mga Amerika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Amerikanong_Indiyano "Amerikanong Indiyano") ang mga puwersang [Aztec](https://tl.wikipedia.org/wiki/Aztec "Aztec") fng Cuauhtémoc, ang huling _Tlatoani_ (Emperador na Aztec), sa Tenochtitlan sa Lambak ng Mehiko.

##### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=10 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=10 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- [Abril 27](https://tl.wikipedia.org/wiki/Abril_27 "Abril 27") \- [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes") \- manggagalugad na Portuges (ipinanganak 1480)

#### 1522

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=11 "Baguhin seksiyon: 1522") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=11 "Edit section's source code: 1522")\]

##### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=12 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=12 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- [Setyembre 6](https://tl.wikipedia.org/wiki/Setyembre_6 "Setyembre 6") – Nagbalik sa Sanlúcar de Barrameda, [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya") ang _Vittoria_, isa sa mga natitirang bapor ni ekspedisyon ni [Fernando de Magallanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Fernando_de_Magallanes "Fernando de Magallanes"), sa ilalim ng pamumuno ni [Juan Sebastián Elcano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Juan_Sebasti%C3%A1n_Elcano "Juan Sebastián Elcano"), na naging ang unang bapor na umikot sa mundo.
- [Setyembre 21](https://tl.wikipedia.org/wiki/Setyembre_21 "Setyembre 21") – _[Bibliyang Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bibliyang_Luther "Bibliyang Luther")_: Ang pagsalin ni [Martin Luther](https://tl.wikipedia.org/wiki/Martin_Luther "Martin Luther") ng [Bagong Tipan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Tipan "Bagong Tipan") ng [Bibliya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bibliya "Bibliya") sa [Maagang Bagong Mataas na Aleman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Aleman "Wikang Aleman") mula sa Griyego, ang _Das newe Testament Deutzsch_, ay nilathala sa Alemanya, na nakabenta ng libo-libong kopya sa unang mga linggo.

#### 1524

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=13 "Baguhin seksiyon: 1524") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=13 "Edit section's source code: 1524")\]

##### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=14 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=14 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- [Disyembre 8](https://tl.wikipedia.org/wiki/Disyembre_8 "Disyembre 8") – Itinatag ni Francisco Hernandez de Cordoba ang lungsod ng Granada, [Nicaragua](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nicaragua "Nicaragua"), ang pinakamatandang Hispanikong lungsod sa pangunahing lupain sa Kanlurang Hating-globo.

##### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=15 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=15 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- [Disyembre 24](https://tl.wikipedia.org/wiki/Disyembre_24 "Disyembre 24") – [Vasco da Gama](https://tl.wikipedia.org/wiki/Vasco_da_Gama "Vasco da Gama"), manggagalugad na Portuges (ipinanganak [1469](https://tl.wikipedia.org/wiki/1469 "1469"))

### Dekada 1530

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=16 "Baguhin seksiyon: Dekada 1530") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=16 "Edit section's source code: Dekada 1530")\]

#### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=17 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=17 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- 1533: [Enero 25](https://tl.wikipedia.org/wiki/Enero_25 "Enero 25") \- pinakasalan ni Hari [Henry VIII ng Inglatera](https://tl.wikipedia.org/wiki/Henry_VIII_ng_Inglatera "Henry VIII ng Inglatera") si [Anne Boleyn](https://tl.wikipedia.org/wiki/Anne_Boleyn "Anne Boleyn")
- 1535: [Mayo 27](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mayo_27 "Mayo 27") \- Itinatag ng [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya") ang [Birreynato ng Bagong Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Birreynato_ng_Bagong_Espanya "Birreynato ng Bagong Espanya") na nakabase sa Mehiko upang pangasiwaan ang Imperyo ng Espanya sa pamamagitan ng isang birrey o _viceroy_.

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=18 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=18 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- 1533: [Setyembre 7](https://tl.wikipedia.org/wiki/Setyembre_7 "Setyembre 7") \- [Elizabeth I](https://tl.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_I_ng_Inglatera "Elizabeth I ng Inglatera"), Reyna ng Inglatera at Reyna ng Ireland mula [Nobyembre 17](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nobyembre_17 "Nobyembre 17"), [1558](https://tl.wikipedia.org/wiki/1558 "1558") hanggang kanyang kamatayan (namatay [1603](https://tl.wikipedia.org/wiki/1603 "1603")

### Dekada 1550

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=19 "Baguhin seksiyon: Dekada 1550") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=19 "Edit section's source code: Dekada 1550")\]

#### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=20 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=20 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- 1558: [Setyembre 21](https://tl.wikipedia.org/wiki/Setyembre_21 "Setyembre 21") \- [Carlos I ng Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Carlos_I_ng_Espanya "Carlos I ng Espanya"), [Hari](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hari "Hari") ng [Espanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Espanya "Espanya"). (ipinanganak [1500](https://tl.wikipedia.org/wiki/1500 "1500"))

### Dekada 1560

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=21 "Baguhin seksiyon: Dekada 1560") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=21 "Edit section's source code: Dekada 1560")\]

#### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=22 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=22 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- 1565: [Pebrero 13](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pebrero_13 "Pebrero 13") – Dumating ang Kastilang Konkwistador na si [Miguel López de Legazpi](https://tl.wikipedia.org/wiki/Miguel_L%C3%B3pez_de_Legazpi "Miguel López de Legazpi") at kanyang mga tropa sa baybayin ng [Pulo ng Cebu](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pulo_ng_Cebu "Pulo ng Cebu") sa [Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilipinas "Pilipinas").

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=23 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=23 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- 1564: [Pebrero 15](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pebrero_15 "Pebrero 15") \- [Galileo Galilei](https://tl.wikipedia.org/wiki/Galileo_Galilei "Galileo Galilei"), isang Italyanong pisiko, astronomo, at pilosopo (namatay [1642](https://tl.wikipedia.org/wiki/1642 "1642"))

#### Kamatayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=24 "Baguhin seksiyon: Kamatayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=24 "Edit section's source code: Kamatayan")\]

- 1564: [Pebrero 18](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pebrero_18 "Pebrero 18") \- [Michelangelo Buonarroti](https://tl.wikipedia.org/wiki/Michelangelo_Buonarroti "Michelangelo Buonarroti"), isang eskultor, arkitekto, pintor, at manunula noong Renasimiyento (isinilang [1475](https://tl.wikipedia.org/wiki/1475 "1475"))

### Dekada 1570

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=25 "Baguhin seksiyon: Dekada 1570") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=25 "Edit section's source code: Dekada 1570")\]

#### Kaganapan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=26 "Baguhin seksiyon: Kaganapan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=26 "Edit section's source code: Kaganapan")\]

- [Hunyo 3](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hunyo_3 "Hunyo 3") – Pagkatapos ng Labanan sa Ilog Bangkusay, nakumpleto ang pananakop ng [Kaharian ng Maynila](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaharian_ng_Maynila "Kaharian ng Maynila"), ginawa ng Konkwistador na Kastila na si [Miguel López de Legazpi](https://tl.wikipedia.org/wiki/Miguel_L%C3%B3pez_de_Legazpi "Miguel López de Legazpi") ang [Maynila](https://tl.wikipedia.org/wiki/Maynila "Maynila") bilang isang [lungsod](https://tl.wikipedia.org/wiki/Lungsod "Lungsod"), at ang kabisera ng [Pilipinas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilipinas "Pilipinas").

#### Kapanganakan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=27 "Baguhin seksiyon: Kapanganakan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=27 "Edit section's source code: Kapanganakan")\]

- [Disyembre 27](https://tl.wikipedia.org/wiki/Disyembre_27 "Disyembre 27") \- [Johannes Kepler](https://tl.wikipedia.org/wiki/Johannes_Kepler "Johannes Kepler"), [matematiko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Matematiko "Matematiko"), [astrologo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Astrologo "Astrologo"), at [astronomo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Astronomo "Astronomo")

## Mga pananda

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=28 "Baguhin seksiyon: Mga pananda") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=28 "Edit section's source code: Mga pananda")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-5 "Umakyat")Maliban sa 1500

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&veaction=edit&section=29 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&action=edit&section=29 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

1. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-1 "Umakyat")Kumikiling ang mga reperensiyang gawa ng panahon na ito sa pagsunod sa pagkilala ng kalendaryong Gregoryano para sa pagsaalang-alang ng pagiging malinaw; sa gayon, sinsabi ng [katalogo ng pambuwan na eklipse ng NASA](https://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEhelp/calendar.html) na "Ginagamit ang kalendaryong Gregoryano para sa lahat ng petsa mulat 1582 Okt 15 pataas. Bago ang petsa, ginagamit ang kalendaryong Huliyano." Para sa mga petsa pagkatapos ng 15 October 1582, kailangang mag-ingat upang maiwasan ang pagkalito sa dalawang istilo.
2. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-Elisseeff1998_2-0 "Umakyat")Vadime Elisseeff (1998). _The Silk Roads: Highways of Culture and Commerce_ (sa wikang Ingles). Berghahn Books. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [978-1-57181-221-6](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/978-1-57181-221-6 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/978-1-57181-221-6").
3. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-3 "Umakyat")Nanda, J. N (2005). _Bengal: the unique state_ (sa wikang Ingles). Concept Publishing Company. p. 10. 2005. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [978-81-8069-149-2](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/978-81-8069-149-2 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/978-81-8069-149-2"). Bengal \[...\] was rich in the production and export of grain, salt, fruit, liquors and wines, precious metals and ornaments besides the output of its handlooms in silk and cotton. Europe referred to Bengal as the richest country to trade with.
4. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-4 "Umakyat")["Portuguese, The - Banglapedia"](http://en.banglapedia.org/index.php?title=Portuguese,_The). _en.banglapedia.org_ (sa wikang Ingles). [Inarkibo](https://web.archive.org/web/20170401131309/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Portuguese,_The) mula sa orihinal noong 1 Abril 2017.
5. [↑](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#cite_ref-6 "Umakyat")Michael M. Tavuzzi (1997). [_Prierias: The Life and Works of Silvestro Mazzolini Da Prierio, 1456-1527_](https://books.google.com/books?id=V58f64kc4EQC&pg=PA80). Duke University Press. p. 80. [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) "ISBN (identifier)") [0-8223-1976-4](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/0-8223-1976-4 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/0-8223-1976-4").

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16\_na\_dantaon&oldid=2139079#Dekada\_1500](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ika-16_na_dantaon&oldid=2139079#Dekada_1500)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Pages using infobox artwork with unknown parameters](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorya:Pages_using_infobox_artwork_with_unknown_parameters&action=edit&redlink=1 "Kategorya:Pages using infobox artwork with unknown parameters (hindi pa naisusulat)")
- [Ikalawang milenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Ikalawang_milenyo "Kategorya:Ikalawang milenyo")
- [Ika-16 na siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Ika-16_na_siglo "Kategorya:Ika-16 na siglo")

Nakatagong kategorya:

- [Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Sangguniang_CS1_sa_wikang_Ingles_(en) "Kategorya:Sangguniang CS1 sa wikang Ingles (en)")

Hanapin

Hanapin

_Ika-16 na dantaon_

147 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_na_dantaon#)


Ensiklopedya - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&amp;veaction=edit&amp;section=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang isang **santaláalaman**, **ensiklopedya**, **ensiklopidya**, **ensayklopidya**, o **ensayklopidiya** (wikang Espanyol: _enciclopedia,_ wikang Ingles: _encyclopedia_) ay isang koleksiyon ng mga [kaalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman "Kaalaman") ng tao.

Ang terminong ito ay nagmula sa salitang [Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego "Wikang Griyego") na εγκύκλιος παιδεία, _enkyklios paideia_ ("sa loob ng sirkulo ng pagturo"). Mula sa salitang εγκύκλιος, na may ibig sabihing _hugis sirkito_ na binubuo ng mga salitang κύκλος o _sirkito_ at παιδεία, o _pagtuturo_.

Ang mga ensiklopedya ay maaaring naglalaman ng malawak na kaalaman sa iba't ibang larangan (Ang _[Encyclopædia Britannica](https://tl.wikipedia.org/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica "Encyclopædia Britannica")_ ay isang kilalang halimbawa), or maaring naglalaman lamang patungkol sa isang partikular na larangan (tulad ng mga ensiklopedya ng [medisina](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina "Medisina") o [pilosopiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilosopiya "Pilosopiya")). Mayroon din mga ensiklopedya na naglalaman ng paksa tungkol sa isang partikular na kultura o pangbansang panannaw, tulad ng _[Great Soviet Encyclopedia](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Great_Soviet_Encyclopedia&action=edit&redlink=1 "Great Soviet Encyclopedia (hindi pa naisusulat)")_.

Ang mga tao ay bumuo ng maraming ensiklopedya sa kasaysayan nito, ngunit ang terminong _ensiklopedya_ ay ginamit lamang noong [ika-16 daantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_daantaon "Ika-16 daantaon").

## Mga naunang ensiklopedya

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga naunang ensiklopedya") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga naunang ensiklopedya")\]

Maraming naunang manunulat (tulad ni [Aristotle](https://tl.wikipedia.org/wiki/Aristotle "Aristotle")) ang sumubok na isulat ang buong kaalman ng tao. Ngunit si [John Harris](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Harris&action=edit&redlink=1 "John Harris (hindi pa naisusulat)") ay ang madalas na kinikilala sa pagbu noong 1704 ng format na ginagamit ng mga ensiklopedya ngayon sa pamamagitan ng kanyang _[Lexicon technicum](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lexicon_technicum&action=edit&redlink=1 "Lexicon technicum (hindi pa naisusulat)")_. Ang doktor na si Sir [Thomas Browne](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Thomas_Browne&action=edit&redlink=1 "Thomas Browne (hindi pa naisusulat)") ay gumamit ng salitang _ensiklopedya_ upang tawagin ang pinagsamsang refuted _Vulgar Errors_ na tinatawag din bilang [Pseudodoxia Epidemica](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pseudodoxia_Epidemica&action=edit&redlink=1 "Pseudodoxia Epidemica (hindi pa naisusulat)") noong 1646 (ika-6 na edisiyon 1676). Ang kinikilalang _[Encyclopædia Britannica](https://tl.wikipedia.org/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica "Encyclopædia Britannica")_ ay mayroong mapakumbabang pinagmulaanan: mula 1768 hangang 1771 tatlong tomo ang naipalimbag. Maari na ang pinakakinikilalang sa mga naunang ensiklopedya ay ang French _[Encyclopédie](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27Encyclop%C3%A9die&action=edit&redlink=1 "L'Encyclopédie (hindi pa naisusulat)")_ ni [Jean Baptiste le Rond d'Alembert](https://tl.wikipedia.org/wiki/Jean_le_Rond_d%27Alembert "Jean le Rond d'Alembert") at ni [Denis Diderot](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Denis_Diderot&action=edit&redlink=1 "Denis Diderot (hindi pa naisusulat)") na nabuo noong 1772 (28 tomo, 71,818 na artikulo, 2,885 na larawan o ilustrasyon).

Ang hirarkiyal na kaayusan at ang paglaki ng mga santaláalaman ay bagay na bagay sa disk-based o on-line na pormang pangkompyuter, at ang karamihan ng mga nakasulat na santaláalaman ay lumipat na sa ganitong paraan ng paglimbag sa katapusan ng [Ika-20 siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-20_siglo "Ika-20 siglo"). Disk-based (kadalasang sa pormang [CD-ROM](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=CD-ROM&action=edit&redlink=1 "CD-ROM (hindi pa naisusulat)")) ay murang murang magagawa at napakadaling dalahin kung saan saan. At maari din magsama ng mga impormasyong hindi magagawa sa nakasulat sa papel na porma tulad ng mga animation, audio, at video. [Hyperlinking](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hyperlink&action=edit&redlink=1 "Hyperlink (hindi pa naisusulat)") mula sa mga iba't ibang bagay ay malaki din ang naitutulong, dahil makakatipid sa oras sa pagbuklat ng mararaming tomo ng kasulatan. Ang on-line na ensiklopedya ay nagbibigay naman ng impormasyong dynamic - ang mga makabagong impormasyon ay maaring agad-agad na maidadagdag sa dokumento na hindi kaya ng pormang statiko tulad ng galing sa CD-ROM o libro.

Ang mga impormasyon sa nakalimbag na santaláalaman a nangangailangan ng isang hirarkiyal na kaayusan, at kadalasan ang ginagamit na paraan ay ang pagaayos ng mga impormasyon base sa alphabeto ng mga titulo. Sa pamamagitan ng dynamic na porma, ang ganitong klaseng kaayusan ay hindi na kinakailangan. Ngunit, karamihan ng mga elektronik na santaláalaman ay nagbibigay pa rin ng kaayusan sa mga artikulo nito tulad ng pagaayos ayon sa paksa o ang pangkaraniwang ayos base sa alphabeto.

Ang artikulong ito ay parte ng [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia"), na isang santaláalaman.

## Patungkol sa pagbaybay

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Patungkol sa pagbaybay") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Patungkol sa pagbaybay")\]

Hindi mali ang mga baybay na _encyclopedia_, _encyclopaedia_, o _encyclopædia_. Gayon man sa kasaysayan, kumakatawan sa isang napakalumang pagkakamali ang dalawang nahuli. Ayon sa _[Oxford English Dictionary](https://tl.wikipedia.org/wiki/Oxford_English_Dictionary "Oxford English Dictionary")_, isang "psuedo-Greek" ang baybay na may _ae_ o _æ_ at "isang anyo na lubusang mali (sinasabing maling pagbasa) na nangyayari sa [MSS](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=MSS&action=edit&redlink=1 "MSS (hindi pa naisusulat)"). ni [Quintilian](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Quintilian&action=edit&redlink=1 "Quintilian (hindi pa naisusulat)"), [Pliny](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pliny_ang_Matanda&action=edit&redlink=1 "Pliny ang Matanda (hindi pa naisusulat)"), at [Galen](https://tl.wikipedia.org/wiki/Galen "Galen")". Sinusulat ng _Oxford English Dictionary_ na di matagpuan ang _æ_ sa orihinal na [Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Griyego "Griyego") _enkyklios paideia_ para sa "edukasyong encyclical", isinisalarawan bilang "ang sirkulo ng sining at agham na inaayunan ng mga Griyego bilang kailangan sa isang liberal na edukasyon".

Pinapahayag ng _Oxford English Dictionary_ na ang baybay na may _æ_ ay "pinangalagaan na maging lipas na sa pamamagitan ng katotohanan na may pamagat na Latin bilang _Encyclopædia Britannica_ ang karamihan ng mga tinatawag na mga gawa. Kinabibilangan ng gayong ensiklopedya ang pinagbigkis na anyo na _æ_ sa kanyang opisyal na pangalan.

Di bababa sa kalahati ang pagkabanggit sa _Oxford English Dictionary_ sa mga tinatawag na "maling" baybay. Di naghahayag ng pagpili ang _Oxford English Dictionary_ o ang _[Webster's Third New International Dictionary](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Webster%27s_Third_New_International_Dictionary&action=edit&redlink=1 "Webster's Third New International Dictionary (hindi pa naisusulat)")_, bagaman nilalagay ng Britanikong _Oxford English Dictionary_ ang anyong _æ_ sa una, at nilalagay naman Amerikanong Webster sa ikalawa.

Tingnan ang [listahan ng mga ensiklopedya](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Listahan_ng_mga_ensiklopedya&action=edit&redlink=1 "Listahan ng mga ensiklopedya (hindi pa naisusulat)") para sa mga link sa isang partikular na santaláalaman.

## Tingnan din

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Tingnan din") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Tingnan din")\]

- [Kasaysayan ng agham at teknolohiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasaysayan_ng_agham_at_teknolohiya "Kasaysayan ng agham at teknolohiya")
- [Ensiklopedista](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedista&action=edit&redlink=1 "Ensiklopedista (hindi pa naisusulat)")
- [Aklatan at agham pang-impormasyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Aklatan_at_agham_pang-impormasyon "Aklatan at agham pang-impormasyon")
- [Panitikan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Panitikan "Panitikan")
- [Leksikograpiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Leksikograpiya "Leksikograpiya")
- [Diksiyonaryo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Diksiyonaryo "Diksiyonaryo")
- [Paggawa ng mga reperensiya](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Paggawa_ng_mga_reperensiya&action=edit&redlink=1 "Paggawa ng mga reperensiya (hindi pa naisusulat)")
- [Pauly-Wissowa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pauly-Wissowa&action=edit&redlink=1 "Pauly-Wissowa (hindi pa naisusulat)")

## Mga tanyag na ensiklopedista bago mag-1700

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Mga tanyag na ensiklopedista bago mag-1700") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Mga tanyag na ensiklopedista bago mag-1700")\]

- [Suidas](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Suidas&action=edit&redlink=1 "Suidas (hindi pa naisusulat)")
- [Vincent ng Beauvais](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Vincent_ng_Beauvais&action=edit&redlink=1 "Vincent ng Beauvais (hindi pa naisusulat)") ( [Vicente ng Beauvais](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Vicente_ng_Beauvais&action=edit&redlink=1 "Vicente ng Beauvais (hindi pa naisusulat)"))
- [Bartholomeus de Glanvilla](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bartholomeus_de_Glanvilla&action=edit&redlink=1 "Bartholomeus de Glanvilla (hindi pa naisusulat)") ( [Bartolome ng Ingglaterra](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bartolome_ng_Ingglaterra&action=edit&redlink=1 "Bartolome ng Ingglaterra (hindi pa naisusulat)"))
- [John Henry Alsted](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Henry_Alsted&action=edit&redlink=1 "John Henry Alsted (hindi pa naisusulat)")
- [Louis Moréri](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_Mor%C3%A9ri&action=edit&redlink=1 "Louis Moréri (hindi pa naisusulat)")
- [John Jacob Hoffman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Jacob_Hoffman&action=edit&redlink=1 "John Jacob Hoffman (hindi pa naisusulat)")
- [Pierre Bayle](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pierre_Bayle&action=edit&redlink=1 "Pierre Bayle (hindi pa naisusulat)"), para sa mga edisyong nasa Internet, pumunta sa [www.lett.unipmn.it](http://www.lett.unipmn.it/~mori/bayle/antho.html) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20030423235039/http://www.lett.unipmn.it/~mori/bayle/antho.html) 2003-04-23 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine").
- [Vincenzo Coronelli](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Vincenzo_Coronelli&action=edit&redlink=1 "Vincenzo Coronelli (hindi pa naisusulat)")
- [Theodor Zwinger](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Theodor_Zwinger&action=edit&redlink=1 "Theodor Zwinger (hindi pa naisusulat)") (1533-1588)
- Sir [Thomas Browne](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Thomas_Browne&action=edit&redlink=1 "Thomas Browne (hindi pa naisusulat)") (1605-82), tingnan ang [penelope.uchicago.edu](http://penelope.uchicago.edu/index.shtml)
- [Pliny the Elder](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pliny_the_Elder&action=edit&redlink=1 "Pliny the Elder (hindi pa naisusulat)")
- San [Isidoro ng Seville](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Isidoro_ng_Seville&action=edit&redlink=1 "Isidoro ng Seville (hindi pa naisusulat)") (San Isidro ng Sevilla)
- [Hrabanus Maurus](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hrabanus_Maurus&action=edit&redlink=1 "Hrabanus Maurus (hindi pa naisusulat)")
- [Ensiklopedyang Yongle](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedyang_Yongle&action=edit&redlink=1 "Ensiklopedyang Yongle (hindi pa naisusulat)")

## Mga kawing panlabas

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&veaction=edit&section=5 "Baguhin seksiyon: Mga kawing panlabas") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&action=edit&section=5 "Edit section's source code: Mga kawing panlabas")\]

- [Isang malaking listahan ng mga link sa mga diksiyonaryo at ensiklopedya (huling binago Nob. 1999)](http://stommel.tamu.edu/~baum/hyperref.html) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20051228054012/http://stommel.tamu.edu/~baum/hyperref.html) 2005-12-28 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine").
- [Online free encyclopedia](http://astore.amazon.com/online-encyclopedia-20) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20070116235805/http://astore.amazon.com/online-encyclopedia-20) 2007-01-16 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine").
- [Encyclopedia meta-search ng CNET](http://www.search.com/search?channel=19&cat=63) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20050206110525/http://www.search.com/search?channel=19&cat=63) 2005-02-06 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). (kabilang ang Wikipedia)
- [Encyclopedia Meta Search](http://www.seeatown.com/search/) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20030803201253/http://www.seeatown.com/search/) 2003-08-03 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). (hinahanap ang malapit sa 20 nasa Internet na ensiklopedya sa isang hanapan, kabilang ang Wikipedia)

| Itago
[Authority control databases](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:Authority_control "en:Help:Authority control")[![Baguhin ito sa Wikidata](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/20px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q5292#identifiers "Baguhin ito sa Wikidata") |
| --- |
| International | - [FAST](http://id.worldcat.org/fast/909533/) |
| National | - [Germany](https://d-nb.info/gnd/4014986-9)
- [United States](https://id.loc.gov/authorities/sh99001614)
  - [2](https://id.loc.gov/authorities/sh85042997)
- [France](https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12043290b)
  - [2](https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11931349w)
- [BnF data](https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12043290b)
  - [2](https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11931349w)
- [Japan](https://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00563841)
- [Czech Republic](https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ph117188&CON_LNG=ENG)
- [Spain](http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id=XX4344163)
- [Latvia](https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number=000133575&P_CON_LNG=ENG)
- [Israel](https://www.nli.org.il/en/authorities/987007543344005171)
  - [2](https://www.nli.org.il/en/authorities/987007394400005171) |
| Other | - [Historical Dictionary of Switzerland](https://hls-dhs-dss.ch/fr/articles/028704)
- [Encyclopedia of Modern Ukraine](http://esu.com.ua/search_articles.php?id=17918)
- [İslâm Ansiklopedisi](https://islamansiklopedisi.org.tr/ansiklopedi) |

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&oldid=1991817](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&oldid=1991817)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Ensiklopedya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Ensiklopedya "Kategorya:Ensiklopedya")
- [Aklat](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Aklat "Kategorya:Aklat")

Nakatagong kategorya:

- [Webarchive template wayback links](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Webarchive_template_wayback_links "Kategorya:Webarchive template wayback links")

Hanapin

Hanapin

Ensiklopedya

219 (na) wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&amp;veaction=edit&amp;section=1#)


[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&amp;action=edit&amp;section=1#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang isang **santaláalaman**, **ensiklopedya**, **ensiklopidya**, **ensayklopidya**, o **ensayklopidiya** (wikang Espanyol: _enciclopedia,_ wikang Ingles: _encyclopedia_) ay isang koleksiyon ng mga [kaalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman "Kaalaman") ng tao.

Ang terminong ito ay nagmula sa salitang [Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego "Wikang Griyego") na εγκύκλιος παιδεία, _enkyklios paideia_ ("sa loob ng sirkulo ng pagturo"). Mula sa salitang εγκύκλιος, na may ibig sabihing _hugis sirkito_ na binubuo ng mga salitang κύκλος o _sirkito_ at παιδεία, o _pagtuturo_.

Ang mga ensiklopedya ay maaaring naglalaman ng malawak na kaalaman sa iba't ibang larangan (Ang _[Encyclopædia Britannica](https://tl.wikipedia.org/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica "Encyclopædia Britannica")_ ay isang kilalang halimbawa), or maaring naglalaman lamang patungkol sa isang partikular na larangan (tulad ng mga ensiklopedya ng [medisina](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina "Medisina") o [pilosopiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilosopiya "Pilosopiya")). Mayroon din mga ensiklopedya na naglalaman ng paksa tungkol sa isang partikular na kultura o pangbansang panannaw, tulad ng _[Great Soviet Encyclopedia](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Great_Soviet_Encyclopedia&action=edit&redlink=1 "Great Soviet Encyclopedia (hindi pa naisusulat)")_.

Ang mga tao ay bumuo ng maraming ensiklopedya sa kasaysayan nito, ngunit ang terminong _ensiklopedya_ ay ginamit lamang noong [ika-16 daantaon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-16_daantaon "Ika-16 daantaon").

## Mga naunang ensiklopedya

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Mga naunang ensiklopedya") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Mga naunang ensiklopedya")\]

Maraming naunang manunulat (tulad ni [Aristotle](https://tl.wikipedia.org/wiki/Aristotle "Aristotle")) ang sumubok na isulat ang buong kaalman ng tao. Ngunit si [John Harris](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Harris&action=edit&redlink=1 "John Harris (hindi pa naisusulat)") ay ang madalas na kinikilala sa pagbu noong 1704 ng format na ginagamit ng mga ensiklopedya ngayon sa pamamagitan ng kanyang _[Lexicon technicum](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lexicon_technicum&action=edit&redlink=1 "Lexicon technicum (hindi pa naisusulat)")_. Ang doktor na si Sir [Thomas Browne](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Thomas_Browne&action=edit&redlink=1 "Thomas Browne (hindi pa naisusulat)") ay gumamit ng salitang _ensiklopedya_ upang tawagin ang pinagsamsang refuted _Vulgar Errors_ na tinatawag din bilang [Pseudodoxia Epidemica](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pseudodoxia_Epidemica&action=edit&redlink=1 "Pseudodoxia Epidemica (hindi pa naisusulat)") noong 1646 (ika-6 na edisiyon 1676). Ang kinikilalang _[Encyclopædia Britannica](https://tl.wikipedia.org/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica "Encyclopædia Britannica")_ ay mayroong mapakumbabang pinagmulaanan: mula 1768 hangang 1771 tatlong tomo ang naipalimbag. Maari na ang pinakakinikilalang sa mga naunang ensiklopedya ay ang French _[Encyclopédie](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27Encyclop%C3%A9die&action=edit&redlink=1 "L'Encyclopédie (hindi pa naisusulat)")_ ni [Jean Baptiste le Rond d'Alembert](https://tl.wikipedia.org/wiki/Jean_le_Rond_d%27Alembert "Jean le Rond d'Alembert") at ni [Denis Diderot](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Denis_Diderot&action=edit&redlink=1 "Denis Diderot (hindi pa naisusulat)") na nabuo noong 1772 (28 tomo, 71,818 na artikulo, 2,885 na larawan o ilustrasyon).

Ang hirarkiyal na kaayusan at ang paglaki ng mga santaláalaman ay bagay na bagay sa disk-based o on-line na pormang pangkompyuter, at ang karamihan ng mga nakasulat na santaláalaman ay lumipat na sa ganitong paraan ng paglimbag sa katapusan ng [Ika-20 siglo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ika-20_siglo "Ika-20 siglo"). Disk-based (kadalasang sa pormang [CD-ROM](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=CD-ROM&action=edit&redlink=1 "CD-ROM (hindi pa naisusulat)")) ay murang murang magagawa at napakadaling dalahin kung saan saan. At maari din magsama ng mga impormasyong hindi magagawa sa nakasulat sa papel na porma tulad ng mga animation, audio, at video. [Hyperlinking](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hyperlink&action=edit&redlink=1 "Hyperlink (hindi pa naisusulat)") mula sa mga iba't ibang bagay ay malaki din ang naitutulong, dahil makakatipid sa oras sa pagbuklat ng mararaming tomo ng kasulatan. Ang on-line na ensiklopedya ay nagbibigay naman ng impormasyong dynamic - ang mga makabagong impormasyon ay maaring agad-agad na maidadagdag sa dokumento na hindi kaya ng pormang statiko tulad ng galing sa CD-ROM o libro.

Ang mga impormasyon sa nakalimbag na santaláalaman a nangangailangan ng isang hirarkiyal na kaayusan, at kadalasan ang ginagamit na paraan ay ang pagaayos ng mga impormasyon base sa alphabeto ng mga titulo. Sa pamamagitan ng dynamic na porma, ang ganitong klaseng kaayusan ay hindi na kinakailangan. Ngunit, karamihan ng mga elektronik na santaláalaman ay nagbibigay pa rin ng kaayusan sa mga artikulo nito tulad ng pagaayos ayon sa paksa o ang pangkaraniwang ayos base sa alphabeto.

Ang artikulong ito ay parte ng [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia"), na isang santaláalaman.

## Patungkol sa pagbaybay

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Patungkol sa pagbaybay") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Patungkol sa pagbaybay")\]

Hindi mali ang mga baybay na _encyclopedia_, _encyclopaedia_, o _encyclopædia_. Gayon man sa kasaysayan, kumakatawan sa isang napakalumang pagkakamali ang dalawang nahuli. Ayon sa _[Oxford English Dictionary](https://tl.wikipedia.org/wiki/Oxford_English_Dictionary "Oxford English Dictionary")_, isang "psuedo-Greek" ang baybay na may _ae_ o _æ_ at "isang anyo na lubusang mali (sinasabing maling pagbasa) na nangyayari sa [MSS](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=MSS&action=edit&redlink=1 "MSS (hindi pa naisusulat)"). ni [Quintilian](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Quintilian&action=edit&redlink=1 "Quintilian (hindi pa naisusulat)"), [Pliny](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pliny_ang_Matanda&action=edit&redlink=1 "Pliny ang Matanda (hindi pa naisusulat)"), at [Galen](https://tl.wikipedia.org/wiki/Galen "Galen")". Sinusulat ng _Oxford English Dictionary_ na di matagpuan ang _æ_ sa orihinal na [Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Griyego "Griyego") _enkyklios paideia_ para sa "edukasyong encyclical", isinisalarawan bilang "ang sirkulo ng sining at agham na inaayunan ng mga Griyego bilang kailangan sa isang liberal na edukasyon".

Pinapahayag ng _Oxford English Dictionary_ na ang baybay na may _æ_ ay "pinangalagaan na maging lipas na sa pamamagitan ng katotohanan na may pamagat na Latin bilang _Encyclopædia Britannica_ ang karamihan ng mga tinatawag na mga gawa. Kinabibilangan ng gayong ensiklopedya ang pinagbigkis na anyo na _æ_ sa kanyang opisyal na pangalan.

Di bababa sa kalahati ang pagkabanggit sa _Oxford English Dictionary_ sa mga tinatawag na "maling" baybay. Di naghahayag ng pagpili ang _Oxford English Dictionary_ o ang _[Webster's Third New International Dictionary](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Webster%27s_Third_New_International_Dictionary&action=edit&redlink=1 "Webster's Third New International Dictionary (hindi pa naisusulat)")_, bagaman nilalagay ng Britanikong _Oxford English Dictionary_ ang anyong _æ_ sa una, at nilalagay naman Amerikanong Webster sa ikalawa.

Tingnan ang [listahan ng mga ensiklopedya](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Listahan_ng_mga_ensiklopedya&action=edit&redlink=1 "Listahan ng mga ensiklopedya (hindi pa naisusulat)") para sa mga link sa isang partikular na santaláalaman.

## Tingnan din

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Tingnan din") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Tingnan din")\]

- [Kasaysayan ng agham at teknolohiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kasaysayan_ng_agham_at_teknolohiya "Kasaysayan ng agham at teknolohiya")
- [Ensiklopedista](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedista&action=edit&redlink=1 "Ensiklopedista (hindi pa naisusulat)")
- [Aklatan at agham pang-impormasyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Aklatan_at_agham_pang-impormasyon "Aklatan at agham pang-impormasyon")
- [Panitikan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Panitikan "Panitikan")
- [Leksikograpiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Leksikograpiya "Leksikograpiya")
- [Diksiyonaryo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Diksiyonaryo "Diksiyonaryo")
- [Paggawa ng mga reperensiya](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Paggawa_ng_mga_reperensiya&action=edit&redlink=1 "Paggawa ng mga reperensiya (hindi pa naisusulat)")
- [Pauly-Wissowa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pauly-Wissowa&action=edit&redlink=1 "Pauly-Wissowa (hindi pa naisusulat)")

## Mga tanyag na ensiklopedista bago mag-1700

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Mga tanyag na ensiklopedista bago mag-1700") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Mga tanyag na ensiklopedista bago mag-1700")\]

- [Suidas](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Suidas&action=edit&redlink=1 "Suidas (hindi pa naisusulat)")
- [Vincent ng Beauvais](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Vincent_ng_Beauvais&action=edit&redlink=1 "Vincent ng Beauvais (hindi pa naisusulat)") ( [Vicente ng Beauvais](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Vicente_ng_Beauvais&action=edit&redlink=1 "Vicente ng Beauvais (hindi pa naisusulat)"))
- [Bartholomeus de Glanvilla](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bartholomeus_de_Glanvilla&action=edit&redlink=1 "Bartholomeus de Glanvilla (hindi pa naisusulat)") ( [Bartolome ng Ingglaterra](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bartolome_ng_Ingglaterra&action=edit&redlink=1 "Bartolome ng Ingglaterra (hindi pa naisusulat)"))
- [John Henry Alsted](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Henry_Alsted&action=edit&redlink=1 "John Henry Alsted (hindi pa naisusulat)")
- [Louis Moréri](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_Mor%C3%A9ri&action=edit&redlink=1 "Louis Moréri (hindi pa naisusulat)")
- [John Jacob Hoffman](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Jacob_Hoffman&action=edit&redlink=1 "John Jacob Hoffman (hindi pa naisusulat)")
- [Pierre Bayle](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pierre_Bayle&action=edit&redlink=1 "Pierre Bayle (hindi pa naisusulat)"), para sa mga edisyong nasa Internet, pumunta sa [www.lett.unipmn.it](http://www.lett.unipmn.it/~mori/bayle/antho.html) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20030423235039/http://www.lett.unipmn.it/~mori/bayle/antho.html) 2003-04-23 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine").
- [Vincenzo Coronelli](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Vincenzo_Coronelli&action=edit&redlink=1 "Vincenzo Coronelli (hindi pa naisusulat)")
- [Theodor Zwinger](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Theodor_Zwinger&action=edit&redlink=1 "Theodor Zwinger (hindi pa naisusulat)") (1533-1588)
- Sir [Thomas Browne](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Thomas_Browne&action=edit&redlink=1 "Thomas Browne (hindi pa naisusulat)") (1605-82), tingnan ang [penelope.uchicago.edu](http://penelope.uchicago.edu/index.shtml)
- [Pliny the Elder](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pliny_the_Elder&action=edit&redlink=1 "Pliny the Elder (hindi pa naisusulat)")
- San [Isidoro ng Seville](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Isidoro_ng_Seville&action=edit&redlink=1 "Isidoro ng Seville (hindi pa naisusulat)") (San Isidro ng Sevilla)
- [Hrabanus Maurus](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hrabanus_Maurus&action=edit&redlink=1 "Hrabanus Maurus (hindi pa naisusulat)")
- [Ensiklopedyang Yongle](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedyang_Yongle&action=edit&redlink=1 "Ensiklopedyang Yongle (hindi pa naisusulat)")

## Mga kawing panlabas

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&veaction=edit&section=5 "Baguhin seksiyon: Mga kawing panlabas") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&action=edit&section=5 "Edit section's source code: Mga kawing panlabas")\]

- [Isang malaking listahan ng mga link sa mga diksiyonaryo at ensiklopedya (huling binago Nob. 1999)](http://stommel.tamu.edu/~baum/hyperref.html) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20051228054012/http://stommel.tamu.edu/~baum/hyperref.html) 2005-12-28 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine").
- [Online free encyclopedia](http://astore.amazon.com/online-encyclopedia-20) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20070116235805/http://astore.amazon.com/online-encyclopedia-20) 2007-01-16 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine").
- [Encyclopedia meta-search ng CNET](http://www.search.com/search?channel=19&cat=63) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20050206110525/http://www.search.com/search?channel=19&cat=63) 2005-02-06 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). (kabilang ang Wikipedia)
- [Encyclopedia Meta Search](http://www.seeatown.com/search/) [Naka-arkibo](https://web.archive.org/web/20030803201253/http://www.seeatown.com/search/) 2003-08-03 sa [Wayback Machine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine "Wayback Machine"). (hinahanap ang malapit sa 20 nasa Internet na ensiklopedya sa isang hanapan, kabilang ang Wikipedia)

| Itago
[Authority control databases](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:Authority_control "en:Help:Authority control")[![Baguhin ito sa Wikidata](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/20px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q5292#identifiers "Baguhin ito sa Wikidata") |
| --- |
| International | - [FAST](http://id.worldcat.org/fast/909533/) |
| National | - [Germany](https://d-nb.info/gnd/4014986-9)
- [United States](https://id.loc.gov/authorities/sh99001614)
  - [2](https://id.loc.gov/authorities/sh85042997)
- [France](https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12043290b)
  - [2](https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11931349w)
- [BnF data](https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12043290b)
  - [2](https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11931349w)
- [Japan](https://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00563841)
- [Czech Republic](https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ph117188&CON_LNG=ENG)
- [Spain](http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id=XX4344163)
- [Latvia](https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number=000133575&P_CON_LNG=ENG)
- [Israel](https://www.nli.org.il/en/authorities/987007543344005171)
  - [2](https://www.nli.org.il/en/authorities/987007394400005171) |
| Other | - [Historical Dictionary of Switzerland](https://hls-dhs-dss.ch/fr/articles/028704)
- [Encyclopedia of Modern Ukraine](http://esu.com.ua/search_articles.php?id=17918)
- [İslâm Ansiklopedisi](https://islamansiklopedisi.org.tr/ansiklopedi) |

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&oldid=1991817](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&oldid=1991817)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Ensiklopedya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Ensiklopedya "Kategorya:Ensiklopedya")
- [Aklat](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Aklat "Kategorya:Aklat")

Nakatagong kategorya:

- [Webarchive template wayback links](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Webarchive_template_wayback_links "Kategorya:Webarchive template wayback links")

Hanapin

Hanapin

Ensiklopedya

219 (na) wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ensiklopedya&amp;action=edit&amp;section=1#)


Talaksan:600px-Wikipedia-logo.png - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:600px-Wikipedia-logo.png#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

- [Larawan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:600px-Wikipedia-logo.png#file)
- [Nakaraan ng file](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:600px-Wikipedia-logo.png#filehistory)
- [Mga ugnay](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:600px-Wikipedia-logo.png#filelinks)
- [Metadata](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:600px-Wikipedia-logo.png#metadata)

[![Talaksan:600px-Wikipedia-logo.png](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tl/a/a9/600px-Wikipedia-logo.png?20050716111403)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tl/a/a9/600px-Wikipedia-logo.png)

Walang resolusyong mataas.

[600px-Wikipedia-logo.png](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tl/a/a9/600px-Wikipedia-logo.png "600px-Wikipedia-logo.png")((600 × 600 pixel, laki ng talaksan: 217 KB, uri ng MIME: image/png)) Open in Media Viewer

[![Copyrighted](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Red_copyright.svg/120px-Red_copyright.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Red_copyright.svg "Copyrighted")

Ito ay isang **[logo](https://en.wikipedia.org/wiki/logo "en:logo")** ng isang organisasyon, bagay, o pangyayari, at pinapatnubayan ng isang _[karapatang-ari](https://en.wikipedia.org/wiki/copyright "en:copyright")_ at/o _[markang pangnegosyo](https://en.wikipedia.org/wiki/trademark "en:trademark")_. Pinapaniwalaang ang paggamit ng mga larawang **mabababa ang resolusyon** ng mga logo

- upang mailarawan ang **organisasyon, bagay, o pangyayaring tinatalakay**
- sa [Tagalog-language Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/), na inilalathala ng mga serbidor sa Estados Unidos ng di-pampakinabang na [Wikimedia Foundation](https://wikimediafoundation.org/),

ay isang **[patas na paggamit](https://tl.wikipedia.org/wiki/Patas_na_paggamit "Patas na paggamit")** sa ilalim ng [batas pangkarapatan sa pagkopya ng Estados Unidos](https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_copyright_law "en:United States copyright law"). **Ang lahat ng mga iba pang paggamit ng larawang ito, sa Wikipedia o kung saan pa man, ay posibleng _[paglabag sa karapatan sa pagkopya](https://en.wikipedia.org/wiki/copyright_infringement "en:copyright infringement")_.** Ilang pangnegosyong paggamit ng larawang ito ay posible ring _paglabag sa markang pangnegosyo_. Silipin ang [patas na paggamit](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fair_use "en:Wikipedia:Fair use") at [logo](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Logos "en:Wikipedia:Logos").

Ang paggamit ng logo rito ay hindi pang-iingganyo sa organisasyon ng Wikipedia o ng [Wikimedia Foundation](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikimedia "en:Wikimedia"), ni hindi ito pang-iingganyo sa Wikipedia o sa Wikimedia Foundation ng organisasyon.

**Sa tagapagkarga**: mangayaring magdagdag ng isang detalyadong _paglalarawan ukol sa patas na paggamit_ sa kada gamit, kahalintulad ng paglalarawan sa [Wikipedia:Pahina ng mga paglalarawang panlarawan](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Image_description_page "en:Wikipedia:Image description page"), pati na rin ang **pinanggalingan** ng gawa at pangkaalamang pangkarapatan sa pagkopya.

## Nakaraan ng file

Pindutin ang araw/oras upang makita kung papaano ang itsura ng talaksan noong oras na iyon.

|  | Araw/Oras | Thumbnail | Mga dimensiyon | tagagamit | Kumento |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ngayon | [11:14, 16 Hulyo 2005](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tl/a/a9/600px-Wikipedia-logo.png) | [![Thumbnail para sa bersiyon noong 11:14, 16 Hulyo 2005](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tl/thumb/a/a9/600px-Wikipedia-logo.png/120px-600px-Wikipedia-logo.png?20050716111403)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tl/a/a9/600px-Wikipedia-logo.png) | 600 × 600 (217 KB) | [Tomas De Aquino](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tagagamit:Tomas_De_Aquino "Tagagamit:Tomas De Aquino")( [usapan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Usapang_tagagamit:Tomas_De_Aquino "Usapang tagagamit:Tomas De Aquino") \| [ambag](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/Tomas_De_Aquino "Natatangi:Mga ambag/Tomas De Aquino")) |  |

Hindi mo mao-overwrite ang file na ito.

## Mga ugnay

Nakaturo sa talaksan na ito ang mga sumusunod na mga pahina:

- [Wikipedia:Patungkol](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Patungkol "Wikipedia:Patungkol")
- [Padron:UnangPahinaWikipediaHolder](https://tl.wikipedia.org/wiki/Padron:UnangPahinaWikipediaHolder "Padron:UnangPahinaWikipediaHolder")

## Metadata

Naglalaman ng mga karagdagang impormasyon ang talaksan na ito, marahil nadagdag mula sa kamerang digital o scanner na ginamit upang makalikha o gawing digital ito. Kung nabago ang talaksan mula sa orihinal na katayuan, maaaring hindi maipapakita ng lubusan ang detalye ng binagong larawan.

| Pahigang resolusyon | 28.32 dpc |
| Patayong resolusyon | 28.32 dpc |
| Ipakita ang pinahabang detalye |

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Talaksan:600px-Wikipedia-logo.png&oldid=541016](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Talaksan:600px-Wikipedia-logo.png&oldid=541016)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [All non-free media](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:All_non-free_media "Kategorya:All non-free media")
- [Logos](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Logos "Kategorya:Logos")

Mga nakatagong kategorya:

- [Files with no machine-readable license](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Files_with_no_machine-readable_license "Kategorya:Files with no machine-readable license")
- [Files with no machine-readable description](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Files_with_no_machine-readable_description "Kategorya:Files with no machine-readable description")
- [Files with no machine-readable author](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Files_with_no_machine-readable_author "Kategorya:Files with no machine-readable author")
- [Files with no machine-readable source](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Files_with_no_machine-readable_source "Kategorya:Files with no machine-readable source")

Hanapin

Hanapin

Talaksan:600px-Wikipedia-logo.png

Magdagdag ng wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:600px-Wikipedia-logo.png#)