Wikang Griyego - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

| Griyego |
| --- |
| Ελληνικά
_Elliniká_ |
| Bigkas | [\[eliniˈka\]](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA/Greek "en:Help:IPA/Greek")[Play audio](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/d/d0/El-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC.oga/El-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC.oga.mp3 "Play audio")[ⓘ](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:El-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC.oga "Talaksan:El-ελληνικά.oga") |
| Katutubo sa | - [Gresya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Gresya "Gresya")
- [Tsipre](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tsipre "Tsipre")
- [Albanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Albanya "Albanya") ( [kondado ng Gjirokastër](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kondado_ng_Gjirokast%C3%ABr "Kondado ng Gjirokastër") at [Vlorë](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kondado_ng_Vlor%C3%AB "Kondado ng Vlorë"))
- [Italya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Italya "Italya") ( [Calabria](https://tl.wikipedia.org/wiki/Calabria "Calabria"), [Salento](https://tl.wikipedia.org/wiki/Salento "Salento") at [Messina](https://tl.wikipedia.org/wiki/Messina "Messina"))
- at iba pang mga rehiyon ng [Balkan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Balkan "Balkan"), [Kaukasya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaukasya "Kaukasya"), baybayin ng [Dagat na Itim](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dagat_na_Itim "Dagat na Itim"), [Asia Minor](https://tl.wikipedia.org/wiki/Asia_Minor "Asia Minor") at silangang [Mediteraneo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mediteraneo "Mediteraneo") |
| Etnisidad | [Mga Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mga_Griyego&action=edit&redlink=1 "Mga Griyego (hindi pa naisusulat)") |
| Katutubo | 13.5 milyon (2012)[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-e18-1) |
|  | Indo-Europeo
- [Griyego-Prisiya](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Griyego-Prisiya&action=edit&redlink=1 "Griyego-Prisiya (hindi pa naisusulat)")(?)  - [Heleniko](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mga_wikang_Heleniko&action=edit&redlink=1 "Mga wikang Heleniko (hindi pa naisusulat)")
    - **Griyego** |
| Unang anyo | [Proto-Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Proto-Griyego "Proto-Griyego") |
| Mga dayalekto | - [Sinauna](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sinaunang_Griyego "Sinaunang Griyego")
- [Koine](https://tl.wikipedia.org/wiki/Griyegong_Koine "Griyegong Koine")
- [Medyebal](https://tl.wikipedia.org/wiki/Griyegong_Mediebal "Griyegong Mediebal")
- [Moderno](https://tl.wikipedia.org/wiki/Modernong_Griyego "Modernong Griyego") |
|  | [Alpabetong Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alpabetong_Griyego "Alpabetong Griyego") |
| Opisyal na katayuan |
| Opisyal na wika | - [Gresya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Gresya "Gresya")
- [Tsipre](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tsipre "Tsipre")
- [Unyong Europeo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unyong_Europeo "Unyong Europeo")
- [Akrotiri at Dhekelia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Akrotiri_at_Dhekelia "Akrotiri at Dhekelia") |
| Kinikilalang wika ng
minorya sa | - [Albanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Albanya "Albanya")
- [Arhentina](https://tl.wikipedia.org/wiki/Arhentina "Arhentina")
- [Armenya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Armenya "Armenya")
- [Australya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Australya "Australya")
- [Estados Unidos](https://tl.wikipedia.org/wiki/Estados_Unidos "Estados Unidos")
- [Italya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Italya "Italya") ( [Apulia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Apulia "Apulia") at [Calabria](https://tl.wikipedia.org/wiki/Calabria "Calabria"))
- [Rumanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Rumanya "Rumanya")
- [Rusya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Rusya "Rusya")
- [Turkiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Turkiya "Turkiya")
- [Ukranya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ukranya "Ukranya")
- [Unggriya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unggriya "Unggriya") |
| Mga kodigong pangwika |
| [ISO 639-1](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=ISO_639-1&action=edit&redlink=1 "ISO 639-1 (hindi pa naisusulat)") | `el` |
| [ISO 639-2](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=ISO_639-2&action=edit&redlink=1 "ISO 639-2 (hindi pa naisusulat)") | `gre (B)`
`ell (T)` |
| [ISO 639-3](https://tl.wikipedia.org/wiki/ISO_639-3 "ISO 639-3") | Iba-iba:
`ell` – [Modernong Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Modernong_Griyego "Modernong Griyego")
`grc` – [Sinaunang Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sinaunang_Griyego "Sinaunang Griyego")
`cpg` – [Cappadocia](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Griyegong_Cappadocia&action=edit&redlink=1 "Griyegong Cappadocia (hindi pa naisusulat)")
`gmy` – [Miseniko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Griyegong_Mikeniko "Griyegong Mikeniko")
`pnt` – [Pontiko](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Griyegong_Pontiko&action=edit&redlink=1 "Griyegong Pontiko (hindi pa naisusulat)")
`tsd` – [Tsakonyo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Tsakonyo&action=edit&redlink=1 "Wikang Tsakonyo (hindi pa naisusulat)")
`yej` – [Yebaniko](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Yebaniko&action=edit&redlink=1 "Yebaniko (hindi pa naisusulat)") |
| _[Glottolog](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Glottolog&action=edit&redlink=1 "Glottolog (hindi pa naisusulat)")_ | `gree1276` |
| [Linguasphere](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linguasphere_Observatory&action=edit&redlink=1 "Linguasphere Observatory (hindi pa naisusulat)") | - 56-AAA-a
- 56-AAA-aa to -am (varieties) |
| [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Idioma_Griego.PNG/250px-Idioma_Griego.PNG)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Idioma_Griego.PNG)
Mga lugar kung saan sinasalita ang modernong Griyego (opisyal sa mga lugar na kulay madilim na bughaw.) |
| **Naglalaman ang artikulong ito ng mga simbolong ponetiko mula sa [IPA](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pandaigdigang_Ponetikong_Alpabeto "Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto").** Maaari po kayong makakita ng [tandang pananong, kahon, o iba pang mga simbolo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mojibake "Mojibake") imbes ng mga karakter ng [Unicode](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unicode "Unicode") kung hindi suportado ang pagpapakita sa mga ito sa kasalukuyan niyong font. Para sa panimulang gabay sa mga simbolong IPA, tingnan ang [Help:IPA](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA "en:Help:IPA") sa Wikipediang Ingles. |

**Griyégo**[\[a\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-2) ang [wikang Indo-Europeo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mga_wikang_Indo-Europeo "Mga wikang Indo-Europeo") na kabilang sa sangay ng [mga wikang Heleniko](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mga_wikang_Heleniko&action=edit&redlink=1 "Mga wikang Heleniko (hindi pa naisusulat)"), kung saan ito ang pangunahing wika. Pangunahing sinasalita ito sa [Gresya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Gresya "Gresya") at [Tsipre](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tsipre "Tsipre"), kung saan opisyal na wika ito, gayundin sa ilang bahagi ng [Italya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Italya "Italya") at [Albanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Albanya "Albanya") at sa mga rehiyon ng [Balkan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Balkan "Balkan"), [Kaukasya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaukasya "Kaukasya"), [Dagat na Itim](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dagat_na_Itim "Dagat na Itim"), at silangang [Mediteraneo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dagat_Mediteraneo "Dagat Mediteraneo"). Ang mahigit kumulang 3,400 taong kasaysayan nito ay ang pinakamahabang napatunayan sa mga wikang Indo-Europeo. Kasalukuyan itong sinusulat sa [alpabetong Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alpabetong_Griyego "Alpabetong Griyego"), na ginagamit para isulat ang wika sa nakalipas na 2,800 taon. Isinulat rin noon ang Griyego sa ibang mga sistema ng pagsulat tulad ng [Linear B](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linear_B&action=edit&redlink=1 "Linear B (hindi pa naisusulat)") at ang [silabaryong Tsipre](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Silabaryong_Tsipre&action=edit&redlink=1 "Silabaryong Tsipre (hindi pa naisusulat)").

Napakahalaga ng wikang Griyego sa kasaysayan ng Kanluraning Mundo. Simula sa mga [epikong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Epiko "Epiko") isinulat ni [Homer](https://tl.wikipedia.org/wiki/Homer "Homer"), malaking bahagi ang [sinaunang panitikang Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sinaunang_panitikang_Griyego&action=edit&redlink=1 "Sinaunang panitikang Griyego (hindi pa naisusulat)") sa [Kanluraning kanon](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kanluraning_kanon&action=edit&redlink=1 "Kanluraning kanon (hindi pa naisusulat)"). Sa wikang Griyego din orihinal na nakasulat ang marami sa mga unang dokumento ng [agham](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agham "Agham") at [pilosopiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pilosopiya "Pilosopiya"), gayundin sa [Bagong Tipan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Tipan "Bagong Tipan") ng [Bibliya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bibliya "Bibliya"). Kasama ito sa [araling klasikal](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Araling_klasikal&action=edit&redlink=1 "Araling klasikal (hindi pa naisusulat)"), na kinabibilangan din ng [wikang Latin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Latin "Wikang Latin").

Noong panahong klasikal sa Europa laganap ang paggamit ng Griyego, at itinuturing ito na [_lingua franca_](https://tl.wikipedia.org/wiki/Lingua_franca "Lingua franca") sa Dagat Mediteraneo. Kalaunan, naging opisyal na wika ng [Imperyong Bisantino](https://tl.wikipedia.org/wiki/Imperyong_Bisantino "Imperyong Bisantino") ang [Gitnang Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Gitnang_Griyego&action=edit&redlink=1 "Gitnang Griyego (hindi pa naisusulat)"), at ang [modernong anyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Modernong_Griyego "Modernong Griyego") nito ay isa sa 24 na opisyal na wika ng [Unyong Europeo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unyong_Europeo "Unyong Europeo"). Kasalukuyang ginagamit ito ng nasa 13.5 milyong katao sa Gresya, Tsipre, Italya, Albanya, [Turkiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Turkiya "Turkiya"), at sa [diaspora ng mga Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Diaspora_ng_mga_Griyego&action=edit&redlink=1 "Diaspora ng mga Griyego (hindi pa naisusulat)").

Ginagamit ang mga [salitang-ugat](https://tl.wikipedia.org/wiki/Salitang-ugat "Salitang-ugat") mula sa Griyego upang makagawa ng mga mga bagong salita sa maraming mga wika. Ito ang wikang pinakaginagamit para sa mga agham, kasama ng wikang Latin.

## Kasaysayan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Kasaysayan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Kasaysayan")\]

Pangunahing artikulo: [Kasaysayan ng wikang Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasaysayan_ng_wikang_Griyego&action=edit&redlink=1 "Kasaysayan ng wikang Griyego (hindi pa naisusulat)")

Sinasalita na ang wikang Griyego sa [tangway ng Balkan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Balkanikong_Tangway "Balkanikong Tangway") simula pa noong ikatlong milenyo [BKP](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karaniwang_Panahon_(kalendaryong_Gregoryano) "Karaniwang Panahon (kalendaryong Gregoryano)") o mas maaga pa.[\[2\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-BVG-3)[\[3\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-4) Natagpuan sa [Mesenia](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mesenia&action=edit&redlink=1 "Mesenia (hindi pa naisusulat)") ang isang tabletang [luwad](https://tl.wikipedia.org/wiki/Luwad "Luwad") na naglalaman ng Griyego at napetsahan sa pagitan ng 1450 hanggang 1350 BKP,[\[4\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-5) ang pinakamatandang nakasulat na ebidensiya para sa isang buhay na wika.[\[5\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-6)

### Kapanahunan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Kapanahunan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Kapanahunan")\]

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Modern_Greek_dialects_en.svg/langtl-250px-Modern_Greek_dialects_en.svg.png)](https://en.wikipedia.org/wiki/File:Modern_Greek_dialects_en.svg) Mga pangunahing dayalekto ng modernong wikang Griyego sa [Gresya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Gresya "Gresya").

Kalimitang hinahati ang kasaysayan ng wikang Griyego sa mga sumusunod na panahon:

- **[Proto-Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Proto-Griyego "Proto-Griyego")**, ang di naitala ngunit pinaniniwalaang pinakahuling karaniwang ninuno ng lahat ng mga barayti ng Griyego.
- [**Griyegong Miseniko**](https://tl.wikipedia.org/wiki/Griyegong_Mikeniko "Griyegong Mikeniko"), ang wika ng [kabihasnang Miseniko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mycenae "Mycenae"). Naitala ito sa mga tabletang nasa sulat [Linear B](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linear_B&action=edit&redlink=1 "Linear B (hindi pa naisusulat)") na tinatayang nagawa noong ika-15 siglo BKP.
- [**Sinaunang Griyego**](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sinaunang_Griyego "Sinaunang Griyego"), ang wikang ginamit noong [Luma](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lumang_Gresya&action=edit&redlink=1 "Lumang Gresya (hindi pa naisusulat)") at [Klasikal](https://tl.wikipedia.org/wiki/Klasikong_Gresya "Klasikong Gresya") na panahon ng [sinaunang kabihasnang Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sinaunang_Gresya "Sinaunang Gresya"). Kilala ito sa [Imperyong Romano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Imperyong_Romano "Imperyong Romano"), at patuloy na ginamit hanggang noong [Gitnang Kapanahunan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Gitnang_Kapanahunan "Gitnang Kapanahunan"), bagamat nanatili pa rin itong opisyal na wika ng [Imperyong Bisantino](https://tl.wikipedia.org/wiki/Imperyong_Bisantino "Imperyong Bisantino"). Naipakilala muli ito sa kontinente nang [bumagsak ang Konstantinopla](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pagbagsak_ng_Konstantinopla&action=edit&redlink=1 "Pagbagsak ng Konstantinopla (hindi pa naisusulat)") noong 1453 na nagresulta sa malawakang migrasyon ng mga Griyego sa kanlurang Europa.
- [**Griyegong Koine**](https://tl.wikipedia.org/wiki/Griyegong_Koine "Griyegong Koine"), kilala rin sa tawag na **Griyegong Heleniko**, ang pagsasama ng mga dayalektong [Ioniko](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Griyegong_Ioniko&action=edit&redlink=1 "Griyegong Ioniko (hindi pa naisusulat)") at [Atiko](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Griyegong_Atiko&action=edit&redlink=1 "Griyegong Atiko (hindi pa naisusulat)"), ang dayalektong ginagamit sa [Atenas](https://tl.wikipedia.org/wiki/Atenas "Atenas"). Nagresulta ito sa unang karaniwang dayalekto ng Griyego, na naging _[lingua franca](https://tl.wikipedia.org/wiki/Lingua_franca "Lingua franca")_ ng silangang Mediteraneo at [Malapit na Silangan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sinaunang_Malapit_na_Silangan "Sinaunang Malapit na Silangan"). Maituturo ang Griyegong Koine mula sa mga sundalo at nasakop na teritoryo ni [Dakilang Alejandro](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dakilang_Alejandro "Dakilang Alejandro"), kung saan lumaganap ang paggamit ng wika mula [Ehipto](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sinaunang_Ehipto "Sinaunang Ehipto") hanggang sa subkontinente ng [India](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sinaunang_India&action=edit&redlink=1 "Sinaunang India (hindi pa naisusulat)"). Dahil dito, nagkaroon ng pagsasakodigo sa wika at nabuo ang unang pamantayang Griyego, na ayon kay [Strabo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Estrabon "Estrabon") ay ang "tamang Griyego".[\[6\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-7) Matapos masakop ng mga Romano ang Gresya, naging di-opisyal na pangalawang wika ito ng Roma at kalaunan, ang una o ikalawang wika ng buong imperyo. Ginamit ng mga Romano ang wikang Griyego sa kanilang nasasakupan sa silangan, kahit maging sa mga rehiyon kung saan hindi dominante ang naturang wika.[\[7\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-8) Sa [Kristiyanismo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kristiyanismo "Kristiyanismo"), ito ang wikang ginamit ng [mga Alagad](https://tl.wikipedia.org/wiki/Labindalawang_Alagad "Labindalawang Alagad") upang ikalat ang relihiyon sa rehiyon. Ang natatanging barayti ng Griyegong Koine ay tinatawag ding **Griyegong Biblikal** o **Griyego ng Bagong Tipan** dahil sa paggamit nito sa pagsulat sa mga kabanata ng [Bagong Tipan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bagong_Tipan "Bagong Tipan") gayundin sa pagsalin sa [Lumang Tipan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Lumang_Tipan "Lumang Tipan").
- [**Griyegong Medyebal**](https://tl.wikipedia.org/wiki/Griyegong_Mediebal "Griyegong Mediebal"), kilala rin sa tawag na **Griyegong Bisantino**, ang pagpapatuloy ng Griyegong Koine hanggang sa pagbagsak ng Imperyong Bisantino noong ika-15 siglo. Isa itong kabuuang katawagan para sa mga barayti ng wika na nasa gitna ng transisyon papunta sa modernong anyo nito.
- [**Modernong Griyego**](https://tl.wikipedia.org/wiki/Modernong_Griyego "Modernong Griyego"), ang kasalukuyang modernong anyo ng wika. Maliban sa modernong pamantayang Griyego na siyang pangunahing ginagamit para sa wika, marami itong [dayalekto](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Barayti_ng_modernong_wikang_Griyego&action=edit&redlink=1 "Barayti ng modernong wikang Griyego (hindi pa naisusulat)").

### Diglosya

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Diglosya") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Diglosya")\]

Pangunahing artikulo: [Katanungan sa wikang Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katanungan_sa_wikang_Griyego&action=edit&redlink=1 "Katanungan sa wikang Griyego (hindi pa naisusulat)")

Sa modernong panahon, sumailalim ang wikang Griyego sa [diglosya](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Diglosya&action=edit&redlink=1 "Diglosya (hindi pa naisusulat)"), kung saan parehong ginagamit ang bernakular at sinaunang anyo ng nakasulat na Griyego. Umiikot ang [katanungan sa wikang Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katanungan_sa_wikang_Griyego&action=edit&redlink=1 "Katanungan sa wikang Griyego (hindi pa naisusulat)") sa anong barayti ng wika ang gagamitin bilang opisyal na anyo nito: [Dimotiki](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Griyegong_Demotiko&action=edit&redlink=1 "Griyegong Demotiko (hindi pa naisusulat)"), ang bernakular na anyo ng Modernong Griyego, at [Katharevousa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katharevousa&action=edit&redlink=1 "Katharevousa (hindi pa naisusulat)"), ang kompromiso na resulta ng pagsasama ng Dimotiki na hinaluan ng mga elementong matatagpuan sa sinaunang anyo ng wika at kalimitang ginagamit sa panitikan at sa opisyal na konteksto para sa noo'y katatatag lang na [Kaharian ng Gresya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Gresya "Gresya"). Noong 1976, idineklara ang Dimotiki bilang ang anyong gagamitin sa lahat na opisyal na kapasidad at edukasyon matapos itong mahaluan ng ilang elemento ng Katharevousa upang maging [Pamantayang Modernong Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pamantayang_Modernong_Griyego&action=edit&redlink=1 "Pamantayang Modernong Griyego (hindi pa naisusulat)").[\[8\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-9)

### Historikal na pagkakaisa

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Historikal na pagkakaisa") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Historikal na pagkakaisa")\]

Halos hindi nagalaw ang wikang Griyego sa kabuuan ng kasaysayan nito. Bagamat may mga halatang pagbabago sa ortograpiya at ponolohiya, bahagya lamang ito kumpara sa ibang mga wika. Maiintindihan pa rin sa kasalukuyan ang panitikang nagawa noong [klasikal na panahon sa Gresya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Klasikong_Gresya "Klasikong Gresya").[\[9\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-10) Ayon sa isang iskolar, halos magkasinghawig ang [Griyego ni Homer](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Griyegong_Homeriko&action=edit&redlink=1 "Griyegong Homeriko (hindi pa naisusulat)") at ng [modernong anyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Modernong_Griyego "Modernong Griyego") nito kesa sa [Gitnang Ingles](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Gitnang_Ingles&action=edit&redlink=1 "Gitnang Ingles (hindi pa naisusulat)") sa [modernong anyo nito](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Modernong_Ingles&action=edit&redlink=1 "Modernong Ingles (hindi pa naisusulat)").[\[10\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-11)

## Paggamit

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=5 "Baguhin seksiyon: Paggamit") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=5 "Edit section's source code: Paggamit")\]

Mga pangunahing artikulo: [Mga Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mga_Griyego&action=edit&redlink=1 "Mga Griyego (hindi pa naisusulat)") at [Diaspora ng mga Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Diaspora_ng_mga_Griyego&action=edit&redlink=1 "Diaspora ng mga Griyego (hindi pa naisusulat)")

Sinasalita ngayon ang wikang Griyego ng di bababa sa 13 milyong katao, lalo na sa [Gresya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Gresya "Gresya") at [Tsipre](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tsipre "Tsipre") gayundin sa malaki-laking minorya ng mga Griyegong nakatira sa katimugang [Albanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Albanya "Albanya").[\[11\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-Ethnologue-12) Marami sa mga taga-Albanya ang marunong o kahit papaano'y may alam sa wikang Griyego dahil sa pamayanan ng mga Griyego sa kanilang bansa at sa pagdami ng mga pumapasok na taga-Albanya sa Gresya noong dekada 1980s hanggang 1990s. Bago ang [Digmaang Gresya-Turkiya](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Digmaang_Gresya-Turkiya&action=edit&redlink=1 "Digmaang Gresya-Turkiya (hindi pa naisusulat)") at sa [malawakang palitan ng populasyon sa pagitan ng dalawang bansa](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Palitan_ng_populasyon_ng_Gresya_at_Turkiya_noong_1923&action=edit&redlink=1 "Palitan ng populasyon ng Gresya at Turkiya noong 1923 (hindi pa naisusulat)") noong 1923, may malaki ring populasyon ng mga taong nakakapagsalita ng wikang Griyego sa [Turkiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Turkiya "Turkiya"), bagamat napakakonti na lamang sila roon sa kasalukuyan.[\[12\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-:1-13) Meron ding mga nagsasalita ng Griyego sa [Bulgarya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bulgarya "Bulgarya") malapit sa hangganan nito sa Gresya, gayundin sa [diaspora ng mga Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Diaspora_ng_mga_Griyego&action=edit&redlink=1 "Diaspora ng mga Griyego (hindi pa naisusulat)") sa [Estados Unidos](https://tl.wikipedia.org/wiki/Estados_Unidos "Estados Unidos"), [Australya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Australya "Australya"), [Canada](https://tl.wikipedia.org/wiki/Canada "Canada"), [Timog Aprika](https://tl.wikipedia.org/wiki/Timog_Aprika "Timog Aprika"), [Tsile](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tsile "Tsile"), [Brasil](https://tl.wikipedia.org/wiki/Brasil "Brasil"), [Arhentina](https://tl.wikipedia.org/wiki/Arhentina "Arhentina"), [Rusya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Rusya "Rusya"), [Ukranya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ukranya "Ukranya"), [Reyno Unido](https://tl.wikipedia.org/wiki/United_Kingdom "United Kingdom"), at sa mga bansa ng [Unyong Europeo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unyong_Europeo "Unyong Europeo"), lalo na sa [Alemanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alemanya "Alemanya").

Sa kasaysayan, maraming nakakapagsalita ng wikang Griyego sa silangang [Mediteraneo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dagat_Mediteraneo "Dagat Mediteraneo"), lalo na sa rehiyon ng [Lebante](https://tl.wikipedia.org/wiki/Lebante "Lebante") at [Palestina](https://tl.wikipedia.org/wiki/Palestina_(rehiyon) "Palestina (rehiyon)"), [Ehipto](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ehipto "Ehipto"), [Libya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Libya "Libya"), at sa katimugang [Italya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Italya "Italya"). May mga populasyon din na nagsasalita ng wika sa mga baybayin ng [Dagat na Itim](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dagat_na_Itim "Dagat na Itim"), partikular na sa [Kaukasya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaukaso "Kaukaso"). Sinalita rin ito sa mga [kolonya ng sinaunang Gresya](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kolonisasyon_ng_sinaunang_Gresya&action=edit&redlink=1 "Kolonisasyon ng sinaunang Gresya (hindi pa naisusulat)") sa kanlurang bahagi ng Dagat Mediteraneo, bagamat mas konti lamang ito. Ito ang opisyal na wika sa mga Kristiyanong kaharian sa [Nubia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nubia "Nubia") sa Aprika.[\[13\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-14)

### Opisyal na katayuan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=6 "Baguhin seksiyon: Opisyal na katayuan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=6 "Edit section's source code: Opisyal na katayuan")\]

Ang modernong anyo ng wikang Griyego ay ang opisyal na wika ng Gresya, kung saan sinasalita ito ng halos lahat ng mga Griyego.[\[14\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-15) Bukod rito, ito rin ang opisyal na wika ng Tsipre at sa [teritoryong Britaniko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Imperyong_Britaniko "Imperyong Britaniko") na [Akrotiri at Dhekelia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Akrotiri_at_Dhekelia "Akrotiri at Dhekelia") na matatagpuan din sa parehong pulo. Dahil kabilang ang Gresya sa Unyong Europeo, isa rin ito sa 24 na opisyal na wika ng samahan. Kinikilala bilang wika ng minorya ang Griyego sa Albanya, kung saan opisyal din ito sa ilang mga [kondado](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mga_kondado_ng_Albanya&action=edit&redlink=1 "Mga kondado ng Albanya (hindi pa naisusulat)") sa katimugang bahagi ng bansa, partikular na ang [Gjirokastër](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kondado_ng_Gjirokast%C3%ABr "Kondado ng Gjirokastër") at [Vlorë](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kondado_ng_Vlor%C3%AB "Kondado ng Vlorë").[\[15\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-16) Isa rin itong opisyal na wika ng minorya sa rehiyon ng [Apulia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Apulia "Apulia") at [Calabria](https://tl.wikipedia.org/wiki/Calabria "Calabria") sa Italya. Isa ito sa mga protektadong wika sa [Armenya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Armenya "Armenya"), [Unggriya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Unggriya "Unggriya"), [Rumanya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Rumanya "Rumanya"), Turkiya, at Ukranya.[\[16\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-HRWLanguageRights-17)[\[17\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-CouncilofEurope-18)

## Katangian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=7 "Baguhin seksiyon: Katangian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=7 "Edit section's source code: Katangian")\]

Tingnan din: [Balarila ng Modernong Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Balarila_ng_Modernong_Griyego&action=edit&redlink=1 "Balarila ng Modernong Griyego (hindi pa naisusulat)"), [Balarila ng Griyegong Koine](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Balarila_ng_Griyegong_Koine&action=edit&redlink=1 "Balarila ng Griyegong Koine (hindi pa naisusulat)"), at [Balarila ng Sinaunang Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Balarila_ng_Sinaunang_Griyego&action=edit&redlink=1 "Balarila ng Sinaunang Griyego (hindi pa naisusulat)")

### Ponolohiya

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=8 "Baguhin seksiyon: Ponolohiya") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=8 "Edit section's source code: Ponolohiya")\]

Mga pangunahing artikulo: [Ponolohiya ng Modernong Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ponolohiya_ng_Modernong_Griyego&action=edit&redlink=1 "Ponolohiya ng Modernong Griyego (hindi pa naisusulat)"), [Ponolohiya ng Griyegong Koine](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ponolohiya_ng_Griyegong_Koine&action=edit&redlink=1 "Ponolohiya ng Griyegong Koine (hindi pa naisusulat)"), at [Ponolohiya ng Sinaunang Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ponolohiya_ng_Sinaunang_Griyego&action=edit&redlink=1 "Ponolohiya ng Sinaunang Griyego (hindi pa naisusulat)")

[Play audio](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Seferisrede.ogg "Play audio") Duration: 23 second.0:23Sample ng isang nagsasalita ng modernong Griyego.

Sa kabuuan ng kasaysayan nito, hindi halos nagalaw ang estraktura ng [pantig](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pantig "Pantig") sa wikang Griyego. Magkahalo ang estraktura ng pantig nito, kung saan pinapayagan ang mga komplikadong simula (_onset_) ng pantig pero limitado ang pwede sa dulo (_coda_) nito. Meron lamang mga [patinig na pailong](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Patinig_na_pailong&action=edit&redlink=1 "Patinig na pailong (hindi pa naisusulat)") (_nasal vowel_) sa Griyego, at maayos-ayos na mga [pagkakaiba](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pagkakaibang_ponemiko&action=edit&redlink=1 "Pagkakaibang ponemiko (hindi pa naisusulat)") ng mga [katinig](https://tl.wikipedia.org/wiki/Katinig "Katinig"). Pinakamalaki ang nakitang pagbabago sa [ponolohiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ponolohiya "Ponolohiya") ng wika noong panahong klasikal at sa sumunod na panahong Romano sa Gresya, kung saan naganap ang mga sumusunod:

- napalitan ang [asento](https://tl.wikipedia.org/wiki/Asento "Asento") na nakabase noon sa [tinis](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Asentong_tinis&action=edit&redlink=1 "Asentong tinis (hindi pa naisusulat)") (_pitch_) papunta sa [diin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Asentong_diin&action=edit&redlink=1 "Asentong diin (hindi pa naisusulat)") (_stress_).
- naging simple ang mga [patinig](https://tl.wikipedia.org/wiki/Patinig "Patinig") at [diptonggo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Diptonggo "Diptonggo"), kung saan nawala ang kaibahan sa [haba ng patinig](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Haba_ng_patinig&action=edit&redlink=1 "Haba ng patinig (hindi pa naisusulat)"), at naging monoptonggo ang mga diptonggo, na nagresulta kalaunan sa paglapit ng mga ito sa tunog na /i/, sa prosesong tinatawag na [iotasismo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Iotasismo&action=edit&redlink=1 "Iotasismo (hindi pa naisusulat)").
- lumipat ang mga [plosibong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Plosibong_katinig "Plosibong katinig")/pʰ/ at /tʰ/ papunta sa mga [prikatibong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Prikatibong_katinig "Prikatibong katinig")/f/ at /θ/, gayundin sa /kʰ/ papuntang /x/, bagamat hindi napalitan ang mga ito sa ortograpiya at patuloy pa ring ginagamit ang mga titik na φ, θ, at χ.
- lumipat ang mga plosibong /b/, /d/, at /g/ papunta sa mga prikatibong /β/ (kalaunan /v/), /ð/, at /ɣ/.

### Morpolohiya

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=9 "Baguhin seksiyon: Morpolohiya") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=9 "Edit section's source code: Morpolohiya")\]

Nagpapakita ang wikang Griyego sa kabuuan ng kasaysayan nito ng mga [produktibong](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Produktibo_(lingguwistika)&action=edit&redlink=1 "Produktibo (lingguwistika) (hindi pa naisusulat)") [paglalapi](https://tl.wikipedia.org/wiki/Panlapi "Panlapi"), limitado ngunit produktibo ring [pagdudugtong](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pagdudugtong_(lingguwistika)&action=edit&redlink=1 "Pagdudugtong (lingguwistika) (hindi pa naisusulat)") (_compounding_), at malalimang sistema ng [impleksiyon](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Impleksiyon&action=edit&redlink=1 "Impleksiyon (hindi pa naisusulat)"). Bagamat matatag ang mga morpolohikal na kategorya nito sa paglipas ng panahon, may mga pagbabago pa ring naganap sa sistema nito, partikular na sa mga [pangngalan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pangngalan "Pangngalan"), [pang-uri](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pang-uri "Pang-uri"), at [pandiwa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pandiwa "Pandiwa"). Pinakamalaking pagbabago sa mga ito ang pagkawala ng [kasong datibo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasong_datibo&action=edit&redlink=1 "Kasong datibo (hindi pa naisusulat)") (na pinalitan ng [kasong henitibo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasong_henitibo&action=edit&redlink=1 "Kasong henitibo (hindi pa naisusulat)")) sa mga pangngalan, gayundin sa pagkawala ng mga [pawatas](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pawatas&action=edit&redlink=1 "Pawatas (hindi pa naisusulat)") (_infinitive_), [pagdikit](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_sintetiko&action=edit&redlink=1 "Wikang sintetiko (hindi pa naisusulat)") (_synthetic_) ng [tiyempong panghinaharap](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tiyempong_panghinaharap&action=edit&redlink=1 "Tiyempong panghinaharap (hindi pa naisusulat)") (_future tense_) at [pangnakaraan](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Perpekto_(lingguwistika)&action=edit&redlink=1 "Perpekto (lingguwistika) (hindi pa naisusulat)") (_past tense_), gayundin sa [modong nangangarap](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Modong_nangangarap&action=edit&redlink=1 "Modong nangangarap (hindi pa naisusulat)") (_optative mood_) sa mga pandiwa. Marami sa mga ito ang napalitan ng anyong [nakahiwalay](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_analitikal&action=edit&redlink=1 "Wikang analitikal (hindi pa naisusulat)") (_analytical form_).

#### Pangngalan at pang-uri

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=10 "Baguhin seksiyon: Pangngalan at pang-uri") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=10 "Edit section's source code: Pangngalan at pang-uri")\]

Nagkakaiba ang mga [panghalip](https://tl.wikipedia.org/wiki/Panghalip "Panghalip") base sa [katauhan](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katauhan_(lingguwistika)&action=edit&redlink=1 "Katauhan (lingguwistika) (hindi pa naisusulat)") (una, ikalawa, at ikatlo), [kailanan](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kailanan_(lingguwistika)&action=edit&redlink=1 "Kailanan (lingguwistika) (hindi pa naisusulat)") (isahan, dalawahan, at maramihan sa sinaunang anyo, at tanging isahan at maramihan lamang sa moderno), at [kasarian](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kasarian_(lingguwistika)&action=edit&redlink=1 "Kasarian (lingguwistika) (hindi pa naisusulat)") (panlalaki, pambabae, at alinman), at nalalapian base sa [kaso](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaso_(lingguwistika)&action=edit&redlink=1 "Kaso (lingguwistika) (hindi pa naisusulat)") (anim sa sinauna, apat na lamang sa moderno). Nagpapakita ang mga pagkakaibang ito sa lahat ng mga pangngalan, [artikulo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Artikulo_(lingguwistika)&action=edit&redlink=1 "Artikulo (lingguwistika) (hindi pa naisusulat)"), at pang-uri, maliban lamang kung tao ito. [Sumasang-ayon](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pagsang-ayon_(lingguwistika)&action=edit&redlink=1 "Pagsang-ayon (lingguwistika) (hindi pa naisusulat)") sa inilalarawang pangngalan ang mga pang-uring umaakto bilang [atribusyon](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pahayag_na_nag-uugnay&action=edit&redlink=1 "Pahayag na nag-uugnay (hindi pa naisusulat)") o [panaguri](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pahayag_na_nagtataguri&action=edit&redlink=1 "Pahayag na nagtataguri (hindi pa naisusulat)").

#### Pandiwa

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=11 "Baguhin seksiyon: Pandiwa") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=11 "Edit section's source code: Pandiwa")\]

Hindi halos nagbago ang sistema ng pandiwa sa wikang Griyego. Narito ang mga anyo ng mga impleksiyong dumidikit (_synthetic inflection_) sa parehong sinauna at modernong Griyego.

|  | Sinaunang Griyego | Modernong Griyego |
| --- | --- | --- |
| Katauhan | una, ikalawa, ikatlo | kasama din ang pormal na ikalawa |
| Kailanan | isahan, dalawahan, maramihan | isahan, maramihan |
| Tiyempo | kasalukuyan, nakaraan, hinaharap | nakaraan, hindi nakaraan |
| Aspeto | imperpektibo, perpektibo (aorista), perpekto | imperpektibo, perpektibo |
| Modo | katotohanan (indikatibo), pananaw (subhetibo), pautos (imperatibo), pangarap (optatibo) | katotohanan, pananaw, pautos |
| Boses | aktibo, medyo pasibo, pasibo | aktibo, medyo pasibo |

### Sintaksis

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=12 "Baguhin seksiyon: Sintaksis") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=12 "Edit section's source code: Sintaksis")\]

Nanatili ang maraming aspeto ng [sintaksis](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sintaksis "Sintaksis") sa wikang Griyego: sumasang-ayon ang mga pandiwa sa kanilang [simuno](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Simuno&action=edit&redlink=1 "Simuno (hindi pa naisusulat)"), nanatili ang halos lahat ng mga kaso, artikulo muna bago pangngalan, pawang mga preposisyon ang mga [adposisyon](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Adposisyon&action=edit&redlink=1 "Adposisyon (hindi pa naisusulat)"), sinusundan ng mga [di-malalayang sugnay](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Di-malalayang_sugnay&action=edit&redlink=1 "Di-malalayang sugnay (hindi pa naisusulat)") ang pangngalan na binabago nito, at nasa simula ng mga [sugnay](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sugnay "Sugnay") ang mga relatibong panghalip. Gayunpaman, maraming mga pagbabago ang naganap bunsod ng mga pagbabago sa morpolohiya: gumagamit ng anyong pawatas sa sinaunang Griyego, na wala na sa modernong anyo. Madalas na nasa dulo ang pandiwa sa sinaunang Griyego; sa modernong anyo, nasa dulo ang obheto.

## Klasipikasyon

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=13 "Baguhin seksiyon: Klasipikasyon") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=13 "Edit section's source code: Klasipikasyon")\]

Isang [wikang Indo-Europeo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Mga_wikang_Indo-Europeo "Mga wikang Indo-Europeo") ang wikang Griyego, na nag-iisa sa sangay nito. Pinakamalapit na kamag-anak nito ang [sinaunang wikang Masedonyo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sinaunang_wikang_Masedonyo&action=edit&redlink=1 "Sinaunang wikang Masedonyo (hindi pa naisusulat)"), bagamat tinuturing din ito bilang isang dayalekto ng Griyego mismo.[\[18\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-19) Maliban dito, ang napagkakasunduang wikang pinakamalapit sa Griyego ay ang [wikang Prihino](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Prihino&action=edit&redlink=1 "Wikang Prihino (hindi pa naisusulat)") sa Turkiya, na ngayo'y wala na.[\[19\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-20) Iminumungkahi ng ilang mga iskolar ang sangay na [Griyego-Prihino](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Griyego-Prihino&action=edit&redlink=1 "Griyego-Prihino (hindi pa naisusulat)") para sa dalawang wika.[\[20\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-Olander-van_Beek-2022-21)

Sa mga buhay na wika, ipinagpapalagay ng mga lingwista ang [wikang Armenyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Armenyo "Wikang Armenyo") bilang ang pinakamalapit na kamag-anak ng Griyego, o di kaya'y [mga wikang Indo-Iranyano](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mga_wikang_Indo-Iranyano&action=edit&redlink=1 "Mga wikang Indo-Iranyano (hindi pa naisusulat)") sa Gitnang Silangan; gayunpaman, napakaliit ng mga ebidensiyang sumusuporta sa palagay na ito.[\[21\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-22)[\[22\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-23) Kalimitan ding hinahanay ang Griyego sa [wikang Albanes](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Albanes "Wikang Albanes"), at iminumungkahi rin ang paggugrupo sa dalawa kasama ng ibang mga patay na wika sa rehiyon upang bumuo ng sangay na [pamilyang Paleobalkan](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mga_wikang_Paleobalkan&action=edit&redlink=1 "Mga wikang Paleobalkan (hindi pa naisusulat)") ng mga wikang Indo-Europeo.[\[23\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-24)[\[24\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Griyego#cite_note-25)

## Pagsulat

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=14 "Baguhin seksiyon: Pagsulat") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=14 "Edit section's source code: Pagsulat")\]

Tingnan din: [Griyegong Braille](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Griyegong_Braille&action=edit&redlink=1 "Griyegong Braille (hindi pa naisusulat)")

### Linear B

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=15 "Baguhin seksiyon: Linear B") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=15 "Edit section's source code: Linear B")\]

Pangunahing artikulo: [Linear B](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linear_B&action=edit&redlink=1 "Linear B (hindi pa naisusulat)")

[Linear B](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linear_B&action=edit&redlink=1 "Linear B (hindi pa naisusulat)") ang pinakaunang sistema ng pagsulat para sa wikang Griyego, at natukoy na nagamit simula noong huling bahagi ng ika-15 siglo [BKP](https://tl.wikipedia.org/wiki/Karaniwang_Panahon_(kalendaryong_Gregoryano) "Karaniwang Panahon (kalendaryong Gregoryano)"). Isa itong [silabaryo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Silabaryo&action=edit&redlink=1 "Silabaryo (hindi pa naisusulat)"), na nabasa sa unang pagkakataon noong dekada 1950s nina [Michael Ventris](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Michael_Ventris&action=edit&redlink=1 "Michael Ventris (hindi pa naisusulat)") at [John Chadwick](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Chadwick&action=edit&redlink=1 "John Chadwick (hindi pa naisusulat)"). Samantala, ang kaugnay nitong [Linear A](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linear_A&action=edit&redlink=1 "Linear A (hindi pa naisusulat)") ay hindi pa sa ngayon nababasa, at pinaniniwalaang hindi ito ginamit upang sulatin ang wikang Griyego di tulad ng Linear B na natuklasang ginamit para isulat ang [Griyegong Miseniko](https://tl.wikipedia.org/wiki/Griyegong_Micenico "Griyegong Micenico").

### Silabaryong Tsipriota

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=16 "Baguhin seksiyon: Silabaryong Tsipriota") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=16 "Edit section's source code: Silabaryong Tsipriota")\]

Pangunahing artikulo: [Silabaryong Tsipriota](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Silabaryong_Tsipriota&action=edit&redlink=1 "Silabaryong Tsipriota (hindi pa naisusulat)")

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Cypriot_syllabic_inscription_600-500BC.jpg/250px-Cypriot_syllabic_inscription_600-500BC.jpg)](https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cypriot_syllabic_inscription_600-500BC.jpg) Isang tabletang nakasulat sa wikang Griyego gamit ng [silabaryong Tsipriota](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Silabaryong_Tsipriota&action=edit&redlink=1 "Silabaryong Tsipriota (hindi pa naisusulat)").

Ginamit sa [Tsipre](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tsipre "Tsipre") ang [silabaryong Tsipriota](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Silabaryong_Tsipriota&action=edit&redlink=1 "Silabaryong Tsipriota (hindi pa naisusulat)") upang isulat ang wikang Griyego. Pinaniniwalaang nagmula ito sa Linear A base sa [silabaryong Tsipriota-Minoano](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Silabaryong_Tsipriota-Minoano&action=edit&redlink=1 "Silabaryong Tsipriota-Minoano (hindi pa naisusulat)") na nagsilbing transisyonal na sistema nito. Ginamit ito sa naturang pulo simula noong ika-11 siglo BKP hanggang sa lumaos ito kalaunan bunsod ng pagpasok ng alpabetong Griyego sa lugar.

### Alpabetong Griyego

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=17 "Baguhin seksiyon: Alpabetong Griyego") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=17 "Edit section's source code: Alpabetong Griyego")\]

Pangunahing artikulo: [Alpabetong Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alpabetong_Griyego "Alpabetong Griyego")

Nakasulat na sa [alpabetong Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alpabetong_Griyego "Alpabetong Griyego") ang wikang Griyego simula pa noong ika-9 na siglo BKP. Nagmula ito sa [alpabetong Penisyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Alpabetong_Penisyo "Alpabetong Penisyo"), na binago upang suportahan ang mga patinig na wala sa Penisyo dahil sa pagiging [abjad](https://tl.wikipedia.org/wiki/Abyad "Abyad") nito. Ang modernong anyo ng alpabeto ay nagmula sa [Ionikong anyo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Griyegong_Ioniko&action=edit&redlink=1 "Griyegong Ioniko (hindi pa naisusulat)"), na ginamit upang isulat ang [dayalektong Atiko](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Griyegong_Atiko&action=edit&redlink=1 "Griyegong Atiko (hindi pa naisusulat)") simula noong 403 BKP. Tanging mga malalaking titik lamang ang ginamit sa sinaunang Griyego; dinagdag lamang ng mga eskriba noong Gitnang Kapanahunan ang mga maliliit na anyo upang mapabilis ang pagsusulat gamit ng pluma.

Mayroong 24 na titik sa alpabetong Griyego, ang bawat isa ay may anyong malaki at maliit. May karagdagang maliit na anyo ang titik [sigma](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sigma&action=edit&redlink=1 "Sigma (hindi pa naisusulat)"), ς, na tanging ginagamit lang sa dulo ng mga salita.

| Modernong Alpabetong Griyego |
| --- |
| Aα | Bβ | Γγ | Δδ | Εε | Ζβ |
| Ηη | Θθ | Ιι | Κκ | Λλ | Μμ |
| Νν | Ξξ | Οο | Ππ | Ρρ | Σσς |
| Ττ | Υυ | Φφ | Χχ | Ψψ | Ωω |

#### Palatuldikan

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=18 "Baguhin seksiyon: Palatuldikan") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=18 "Edit section's source code: Palatuldikan")\]

Pangunahing artikulo: [Palatuldikang Griyego](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Palatuldikang_Griyego&action=edit&redlink=1 "Palatuldikang Griyego (hindi pa naisusulat)")

Gumagamit ang alpabetong Griyego ng mga [tuldik](https://tl.wikipedia.org/wiki/Tuldik "Tuldik"):

- tatlong asento ( [asentong agudo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Asentong_agudo&action=edit&redlink=1 "Asentong agudo (hindi pa naisusulat)"), [sirkumpleho](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Asentong_sirkumpleho&action=edit&redlink=1 "Asentong sirkumpleho (hindi pa naisusulat)"), at [grabe](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Asentong_grabe&action=edit&redlink=1 "Asentong grabe (hindi pa naisusulat)")) na orihinal na ginamit para sa [tinis](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tinis_(lingguwistika)&action=edit&redlink=1 "Tinis (lingguwistika) (hindi pa naisusulat)") ng patinig, pero ngayon ay ginagamit para sa [diin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Diin_(lingguwistika)&action=edit&redlink=1 "Diin (lingguwistika) (hindi pa naisusulat)").
- dalawang [tandang panghinga](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hinihingang_boses&action=edit&redlink=1 "Hinihingang boses (hindi pa naisusulat)") ( [magaspang](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Magaspang_na_paghinga&action=edit&redlink=1 "Magaspang na paghinga (hindi pa naisusulat)") at [makinis](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Makinis_na_paghinga&action=edit&redlink=1 "Makinis na paghinga (hindi pa naisusulat)")) na ginamit upang tukuyin ang pagkakaroon o kawalan ng /h/ sa simula ng salita.
- [diyaresis](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Diyaresis&action=edit&redlink=1 "Diyaresis (hindi pa naisusulat)"), na ginamit naman upang ihudyat na babasahin ang magkatabing patinig bilang magkahiwalay imbes na diptonggo.

Tanging ang asentong agudo at diyaresis na lamang ang ginagamit sa kasalukuyan matapos ng reporma sa pagsusulat noong 1982. Tinatawag na monotonikong ortograpiya ang pinasimpleng sistemang ito. Gayunpaman, patuloy pa ring ginagamit ang lumang sistema, na tinatawag na ngayo'y politonikong ortograpiya, upang isulat ang [sinaunang Griyego](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sinaunang_Griyego "Sinaunang Griyego").

#### Bantas

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&veaction=edit&section=19 "Baguhin seksiyon: Bantas") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikang_Griyego&action=edit&section=19 "Edit section's source code: Bantas")\]

Sa wikang Griyego, ginagamit ang [tuldok-kuwit](https://tl.wikipe


Encyclopædia Britannica - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

|     |     |
| --- | --- |
| [![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Question_book-3.svg/60px-Question_book-3.svg.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Question_book-3.svg) | Itago
**Wala pong [sangguniang](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Verifiability "en:Wikipedia:Verifiability") [sinipi o isinaad](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pagsisipi "Wikipedia:Pagsisipi") sa artikulo na ito.**( _Setyembre 2022_)
Tulungang **[mapabuti po ito](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Encyclop%C3%A6dia_Britannica&action=edit)** sa pamamagitan ng **pagdagdag ng mga pagsipi sa [mga sangguniang mapagkakatiwalaan](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Mga_sangguniang_mapagkakatiwalaan "en:Wikipedia:Mga sangguniang mapagkakatiwalaan").**
**Tandaan** lamang po na maaari pong mapagdudahan at matanggal ang mga **[hindi beripikadong](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Verifiability "en:Wikipedia:Verifiability") nilalaman**. |

Ang _**_Encyclopædia Britannica_**_ ( [Latin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Latin "Latin") para " _British Encyclopaedia_" o Ensiklopedyang [Briton](https://tl.wikipedia.org/wiki/Gran_Britanya "Gran Britanya")), na nilimbag ng [Encyclopædia Britannica, Inc.](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Encyclop%C3%A6dia_Britannica,_Inc.&action=edit&redlink=1 "Encyclopædia Britannica, Inc. (hindi pa naisusulat)"), ay isang [ensiklopedyang](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ensiklopedya "Ensiklopedya") nasa [wikang Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Ingles "Wikang Ingles") na tumatalakay sa pangkalahatang [kaalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kaalaman "Kaalaman"). May higit sa 100 regular na patnugot at mahigit sa 4,000 nag-aambag, kabilang ang 110 na mga nanalo sa [Nobel Prize](https://tl.wikipedia.org/wiki/Nobel_Prize "Nobel Prize") at limang [Pangulo ng Estados Unidos](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pangulo_ng_Estados_Unidos "Pangulo ng Estados Unidos"). Itinuturing itong isa sa mga pinaka-paham na ensiklopedyang nakasulat sa wikang Ingles.

Ang ika-15 na edisyon ay may isang tatlong-bahagi ng istraktura: isang 12-volume Micropædia ng maikling artikulo (sa pangkalahatan mas kaunti sa 750 mga salita), isang 17-volume Macropædia ng mahabang artikulo (dalawa hanggang 310 mga pahina), at isang solong Propædia volume upang magbigay ng isang hierarchical balangkas ng kaalaman. Ang Micropædia ay sinadya para sa mabilis na katotohanan-checking at bilang isang gabay sa mga Macropædia; mga mambabasa ay pinapayuhan na pag-aralan ang Propædia outline upang maunawaan ang konteksto ng isang paksa at upang mahanap ang karagdagang detalyadong mga artikulo. Sa paglipas ng 70 taon, ang laki ng mga Britannica ay nanatiling hindi gumagalaw, na may tungkol sa 40 milyong mga salita sa kalahati ng isang milyong mga paksa. Kahit na-publish sa Estados Unidos mula noong 1901, ang Britannica ay para sa pinaka-bahagi pinananatili British English spelling.

[![Aklat](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Accessories-dictionary.png/40px-Accessories-dictionary.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Accessories-dictionary.png "Aklat")_Ang lathalaing ito na tungkol sa **Aklat** ay isang [usbong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Usbong "Wikipedia:Usbong"). Makatutulong ka sa [Wikipedia](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia "Wikipedia") sa [pagpapalawig](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Encyclop%C3%A6dia_Britannica&action=edit) nito._

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Encyclopædia\_Britannica&oldid=2018809](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Encyclop%C3%A6dia_Britannica&oldid=2018809)"

[Kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Ensiklopedya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Ensiklopedya "Kategorya:Ensiklopedya")

Nakatagong kategorya:

- [Artikulong walang sanggunian](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Artikulong_walang_sanggunian "Kategorya:Artikulong walang sanggunian")
- [Talaan ng mga artikulong walang sanggunian](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Talaan_ng_mga_artikulong_walang_sanggunian "Kategorya:Talaan ng mga artikulong walang sanggunian")
- [Mga artikulong may tekstong nasa wikang Latin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_artikulong_may_tekstong_nasa_wikang_Latin "Kategorya:Mga artikulong may tekstong nasa wikang Latin")
- [Stub (Aklat)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Stub_(Aklat) "Kategorya:Stub (Aklat)")
- [Mga lathalaing dapat palawigin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_lathalaing_dapat_palawigin "Kategorya:Mga lathalaing dapat palawigin")

Hanapin

Hanapin

Encyclopædia Britannica

107 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica#)


Medisina - Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[Pumunta sa nilalaman](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#bodyContent)

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3d/Rod_of_asclepius.png)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Rod_of_asclepius.png) Ang tungkod ni [Asclepius](https://tl.wikipedia.org/wiki/Asclepius "Asclepius"), ang sagisag ng kalusugan at panggagamot.[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#cite_note-WWT-1)

Ang **panggagamot** o **medisina** (mula sa [Kastila](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Kastila "Wikang Kastila") _medicina_) ay sangay ng [agham pangkalusugan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agham_pangkalusugan "Agham pangkalusugan") na tungkol sa panunumbalik at pagpapatuloy ng [kalusugan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kalusugan "Kalusugan") at [kagalingan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kagalingan "Kagalingan"). Sa isang malawak na kahulugan, ito ang [agham](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agham "Agham") sa pagiwas at paggamot sa mga [sakit](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sakit "Sakit"). Gayon man, kadalasang tumutukoy ito sa mga gawain ng mga [manggagamot](https://tl.wikipedia.org/wiki/Manggagamot "Manggagamot") at [siruhano](https://tl.wikipedia.org/wiki/Siruhano "Siruhano").

Kapwa isang bahagi ng kaalaman (masasabing ito'y isang [agham](https://tl.wikipedia.org/wiki/Agham "Agham")), at isang paglalapat ng kaalaman (propesyong panggagamot) ang medisina. Iniugnay sa mga iba't ibang natatanging sangay ng agham ng panggagamot ang mga katumbas na mga natatanging propesyong panggagamot na patungkol sa isang partikular na bahagi ng katawan o sakit. Tumutukoy ang agham ng panggagamot sa bahagi ng kaalaman na tungkol sa mga sistema ng katawan at sakit, samantala tumutukoy ang [propesyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Propesyon "Propesyon") ng paggagamot sa kayariang [lipunan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Lipunan "Lipunan") ng mga grupo ng mga tao na pormal na nagsanay upang ilapat ang kaalamang iyon para gamutin ang mga sakit.

Mayroong mga tradisyunal at paaralan ng panggagamot na kadalasang di tinuturing na bahagi ng [Kanlurang](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kanluran "Kanluran") medisina sa isang mahigpit na kamalayan. Ang paaralan ng [Ayurveda](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ayurveda&action=edit&redlink=1 "Ayurveda (hindi pa naisusulat)") (ng [India](https://tl.wikipedia.org/wiki/India "India")) at tradisyunal na [panggagamot ng mga Intsik](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Panggagamot_ng_mga_Intsik&action=edit&redlink=1 "Panggagamot ng mga Intsik (hindi pa naisusulat)") ang pinaka-masulong na sistema ng panggagamot sa labas ng Kanluran o [Hipokratikong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hipokratiko "Hipokratiko") tradisyon.

## Kasaysayan ng panggagamot

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&veaction=edit&section=1 "Baguhin seksiyon: Kasaysayan ng panggagamot") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&action=edit&section=1 "Edit section's source code: Kasaysayan ng panggagamot")\]

### Simulain

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&veaction=edit&section=2 "Baguhin seksiyon: Simulain") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&action=edit&section=2 "Edit section's source code: Simulain")\]

Magbuhat pa sa mga panahong prehistoriko ang mga simulain ng medisina. Sa loob ng libong mga taon, nakabatay lamang sa [superstisyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Superstisyon "Superstisyon") o [pamahiin](https://tl.wikipedia.org/wiki/Pamahiin "Pamahiin") ang panggagamot. Bagaman walang gaanong nalalaman hinggil sa prehistorikong pagbibigay ng lunas sa mga karamdaman, napag-aralan ng mga tao ang hinggil sa katawan ng tao mula sa pagpapagaling nila ng mga sugat at bali ng mga buto.[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#cite_note-WWT-1)

### Trepanasyon

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&veaction=edit&section=3 "Baguhin seksiyon: Trepanasyon") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&action=edit&section=3 "Edit section's source code: Trepanasyon")\]

[![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Gersdorff_-_Sch%C3%A4delwunde.jpg/250px-Gersdorff_-_Sch%C3%A4delwunde.jpg)](https://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:Gersdorff_-_Sch%C3%A4delwunde.jpg) Ang [trepanasyon](https://tl.wikipedia.org/wiki/Trepanasyon "Trepanasyon"), isang paglalarawan ni [Hans von Gersdorff](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hans_von_Gersdorff&action=edit&redlink=1 "Hans von Gersdorff (hindi pa naisusulat)") sa _Feldbuch der Wundartzney_ (1517).

Kabilang sa sinauna at prehistorikong mga paraan ng paggagamot ang paggawa ng bilog na butas ng buto mula sa bungo ng may sakit. Ginagawa ito ng isang [maninistis](https://tl.wikipedia.org/wiki/Maninistis "Maninistis") upang "palabasin" mula sa butas ang masasamang espiritung hinihinalang nasa loob ng ulo ng pasyente.[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#cite_note-WWT-1)

### Sa Ehipto

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&veaction=edit&section=4 "Baguhin seksiyon: Sa Ehipto") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&action=edit&section=4 "Edit section's source code: Sa Ehipto")\]

Kabilang sa pinakamagagaling na unang mga manggagamot ang [sinaunang](https://tl.wikipedia.org/wiki/Sinaunang_mga_Ehipsiyo "Sinaunang mga Ehipsiyo") mga [Ehipsiyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ehipsiyo "Ehipsiyo"). Noong mga 1500 BK, nakapagpaunlad na sila ng isang malawak na [bokabularyo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Bokabularyo "Bokabularyo") ng mga natatanging salitang pangmedisina. Nagsigawa rin sila ng mga pagsubok o eksperimento sa [siruhiya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Siruhiya "Siruhiya") at [parmasya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Parmasya "Parmasya").[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#cite_note-WWT-1)

### Panahon ni Hippocrates

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&veaction=edit&section=5 "Baguhin seksiyon: Panahon ni Hippocrates") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&action=edit&section=5 "Edit section's source code: Panahon ni Hippocrates")\]

Pangunahing artikulo: [Hippocrates](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hippocrates "Hippocrates")

Noong mga 400 BK, itinatag ng sinaunang Griyegong si [Hippocrates](https://tl.wikipedia.org/wiki/Hippocrates "Hippocrates")  – ang [Ama ng Panggagamot](https://tl.wikipedia.org/wiki/Ama_ng_Panggagamot "Ama ng Panggagamot")  – ang unang paaralan ng panggagamot sa [pulo ng Cos](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pulo_ng_Cos&action=edit&redlink=1 "Pulo ng Cos (hindi pa naisusulat)") sa [Gresya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Gresya "Gresya"). Tinuturuan at naniniwala ang mga doktor ng Hipokratikong paaralan ng medisina na dulot ng sira o hindi gumagana ng tamang mga bahagi ng katawan ang mga karamdaman ng tao. Taliwas ito sa mas naunang paniniwalang sanhi ang sakit ng mga [dimonyong](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dimonyo "Dimonyo") sumasanib sa katawan ng tao. Bagaman may ganito silang paniniwala, wala pang sapat na kaalaman si Hippocrates at ang kanyang mga tagasunod ukol sa kayarian ng katawang pantao. Naniniwala silang sanhi ang sakit ng kawalan ng pagkakapantay-pantay sa timbang ng mga pluwido sa katawan. Tinagurian nilang mga _humor_ ang mga pluwidong ito, at may apat na uri: ang [dugo](https://tl.wikipedia.org/wiki/Dugo "Dugo"), ang [likido ng apdo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Likido_ng_apdo&action=edit&redlink=1 "Likido ng apdo (hindi pa naisusulat)"), ang [plema](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Plema&action=edit&redlink=1 "Plema (hindi pa naisusulat)"), at ang [itim na likido ng apdo](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Itim_na_likido_ng_apdo&action=edit&redlink=1 "Itim na likido ng apdo (hindi pa naisusulat)").[\[1\]](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#cite_note-WWT-1)

## Mga sangay

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&veaction=edit&section=6 "Baguhin seksiyon: Mga sangay") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&action=edit&section=6 "Edit section's source code: Mga sangay")\]

### Pedyatriya

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&veaction=edit&section=7 "Baguhin seksiyon: Pedyatriya") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&action=edit&section=7 "Edit section's source code: Pedyatriya")\]

Ang **pedyatriya** ( [Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Ingles "Wikang Ingles"): _pediatrics_, [Espanyol](https://tl.wikipedia.org/wiki/Wikang_Espanyol "Wikang Espanyol"): _pediatría_) ay isang sangay ng panggagamot na tumatalakay at nagsasagawa ng mga pag-aaral hinggil sa pangangalaga ng mga sanggol at bata, at maging sa mga sakit ng mga ito.

## Mga sanggunian

\[ [baguhin](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&veaction=edit&section=8 "Baguhin seksiyon: Mga sanggunian") \| [baguhin ang wikitext](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&action=edit&section=8 "Edit section's source code: Mga sanggunian")\]

1. ↑ [Umakyat patungo: 1.0](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#cite_ref-WWT_1-0)[1.1](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#cite_ref-WWT_1-1)[1.2](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#cite_ref-WWT_1-2)[1.3](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#cite_ref-WWT_1-3)[1.4](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#cite_ref-WWT_1-4)Firth, Lesley (Patnugot Panlahat) atbp. (1985). " _Who Were the First Doctors?_, _Medicine_; Hippocrates, _Who is Known as the Father of Medicine?_". _Who Were They? The Simon & Schuster Color Illustrated Question & Answer Book_. Little Simon Book, Simon & Schuster, Inc., Lungsod ng Bagong York, [ISBN](https://tl.wikipedia.org/wiki/International_Standard_Book_Number "International Standard Book Number") [0671604767](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_pinagmulang_aklat/0671604767 "Natatangi:Mga pinagmulang aklat/0671604767")., pahina 98.

| Itago
[Authority control databases](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:Authority_control "en:Help:Authority control")[![Baguhin ito sa Wikidata](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/20px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)](https://www.wikidata.org/wiki/Q11190#identifiers "Baguhin ito sa Wikidata") |
| --- |
| International | - [FAST](http://id.worldcat.org/fast/1014893/) |
| National | - [Germany](https://d-nb.info/gnd/4038243-6)
- [United States](https://id.loc.gov/authorities/sh85083064)
- [France](https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb119832928)
- [BnF data](https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119832928)
- [Japan](https://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00563899)
- [Czech Republic](https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ph115195&CON_LNG=ENG)
- [Latvia](https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number=000055439&P_CON_LNG=ENG)
- [Israel](https://www.nli.org.il/en/authorities/987007560492905171) |
| Other | - [IdRef](https://www.idref.fr/027887693)
- [Historical Dictionary of Switzerland](https://hls-dhs-dss.ch/fr/articles/008275) |

Nagmula sa " [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&oldid=2141136](https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Medisina&oldid=2141136)"

[Mga kategorya](https://tl.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_kategorya "Natatangi:Mga kategorya"):

- [Kalusugan](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Kalusugan "Kategorya:Kalusugan")
- [Panggagamot](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Panggagamot "Kategorya:Panggagamot")
- [Kasaysayan ng panggagamot](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Kasaysayan_ng_panggagamot "Kategorya:Kasaysayan ng panggagamot")
- [Kasaysayan ng sinaunang panggagamot](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Kasaysayan_ng_sinaunang_panggagamot "Kategorya:Kasaysayan ng sinaunang panggagamot")

Nakatagong kategorya:

- [Mga artikulong may tekstong nasa wikang Ingles](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_artikulong_may_tekstong_nasa_wikang_Ingles "Kategorya:Mga artikulong may tekstong nasa wikang Ingles")
- [Pages using Lang-xx templates](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Pages_using_Lang-xx_templates "Kategorya:Pages using Lang-xx templates")
- [Mga artikulong may tekstong nasa wikang Espanyol](https://tl.wikipedia.org/wiki/Kategorya:Mga_artikulong_may_tekstong_nasa_wikang_Espanyol "Kategorya:Mga artikulong may tekstong nasa wikang Espanyol")

Hanapin

Hanapin

Medisina

192 wika[Bagong paksa](https://tl.wikipedia.org/wiki/Medisina#)