He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Donnerbersch, op Huchdütsch weed vam Donnerberg jesproche, es ö Stadtdeel va Stolbersch un hat onjeväär 5.600 Äwohner. Hä litt em Nordoste va Stolbersch un litt onjeväär 260 m övver dr Meeresspeijel. Dr Donnerbersch jehood bes 1935 zo Aischwiele un koom do iisch z Stolbersch. Dodörch dat dr Donnerbersch em Zweide Weltkresch stratejisch wischtisch woch, wood do och völl jeschooße un kapott jemaat. Su mood d Kersch St. Josef janz neu jeboud wääde. Änst van d 40er Joohr boude Flüchtlinge d Siedlung Donnerbersch op. Wä ä Stolberch an dr Donnerbersch denkt, däm vällt dr Sändr van dr WDR än. Em Joohr 1993 wood d alde van önö neue Sändr ersatze, dä 231 m huch d WDR-Projramme usstrahlt. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch


Kölsch-Marke: 1.FC Kölsch (vun Küppers) ABD Kölsch (us Dormaren) Agrippa Kölsch Augustus Kölsch (us Barschem) Balchem Kölsch (†1974) Bartmann's Kölsch (us Vreischem) Baum Ur-Kölsch Beckmann (us Solinge) Beckmann Köbes (us Solinge) Beckmann Kölsch (us Solinge) Bergisch Löwen-Bräu Kölsch (us Kölle!) Bischoff (us Brühl) Braumeister Kölsch Bröcke Kölsch (us Ohligs) Bürger Kölsch Conradin Kölsch Cramer Kölsch (uß Wollersheim bëij Nideggen) Creischer Echt Kölsch (†1960) Dom Kölsch Echt Kölsch (versch.) Echt Kölsch aus d. Schreckenskammer Kölsch Schreckenskammer Kölsch Felskrone Kölsch (us Barschem) Früh Echt Kölsch Früh Kölsch Früh Kölsch Alkoholfrei Funke Kölsch (us Hitdorf) Garde Köslch (us Dormare) Ganser Kölsch (us Levverkuse) Ganser(s) Kronen (echt) Kölsch (us Levverkuse) Gaffel Kölsch Gatzweiler Echt Kölsch ussem Birrebäumche (†1983) Geißbock Kölsch (nur ne Name, hät noch nie eine jedrunke) Gereons (Bräu) (echt / dat kölsche) Kölsch Germania Kölsch (us Hersel) Giesler (echt) Kölsch (uß Brühl) Gilden Kölsch Gildenbräu Echt Kölsch (†1961) Original Gilden Kölsch Ur-Gilden Kölsch Naturtrüb Glocken Kölsch Grenadier Kölsch (vun Bindig, Ffm) Hahnen Bräu Echt Kölsch (†1958) Hänneschen Köln (Kölsch) (1991) Hellers Kölsch Herzog Kölsch (us Hilden) Hopfen Blut nach Altkölnischer Art (Gh. u. Br. Vogel) Hüchelner Urstoff Kölsch (unfiltriert) (us Hücheln) Jakob's Kölsch (us Dormare) Jürgen's Kölsch (Jubiläums-Kölsch 1990) (us Dormare) Jürgen's


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dat Roma-Dengkmool steht an dr Hauptbahnhoff va Stolbersch un soll doraa erinnere, dat am 2. März 1943 va di Ställ us, dat heescht van dr Hauptbahnhoff, 5 Zijeunerfamelie en öt Konzentratiunslajer Auschwitz-Birkenau gebraat woode send. Öt woore d Famelie Laschisch, Markowitsch, Todorowitsch, Wassikowitsch un Todorowitsch. Alle 37 Persuune woode do ömjebraat. Känne övverläävde.


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) De Marrk Traugott Simon Kölsch hälld_ennen Jetränke_Jruß_Hänndlor_uß Kriiwel aam ongere Rhing, der Trinkgut („Drenk_Joot“) Dä lööht sesch fum Sünner en Kölle e Bier för die Marrək bräue. Em Kaßte op Fläsche jetrokke brängk hä dat zig nöüßtem för e Drettel winnjo onger de Lück — en singe ëije Läde, ävver nuur ußerhallef_fun Kölle. Hä hädd_och annder Kölsch_Zoote em aanjebott, ävver äävenß düürter. Dat „Traugott Simon“s eß e reschtisch Kölsch noh de Kölsch-Konvention von 1986. Ed_eß ävver met Affseesch nit wi dat Ojinaal Sünner jemaat, och wänn_et bemm Sünner jemaat weed. Et sůll jët milldo_sinn, un_esu „flößßesh“_schmekke, wi_j_et Reisdorf, sare manshe Lück. Och bëij de Ettikätte künnd_ëijnem schwendelėsh wääde, esu_wi_di do her kumme; un mansch ëijne dëngk fəllëijsh bëij sesh: Och, do hät joh der Früh, odder dem Reisdorf singe Ettikätte_Mooler Pate jeshtannde. „Bierfestung Köln steht offenbar vor dem Fall“ (op Deutsch) fum Jiido Hachtmann, 27.08.2007]


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Alljemeen Ziidung es d äldste Ziidung, di öt ä Namibia jitt un jlischzittisch d eenzije en d dütsche Sproch. D Ziidung maade met öt ischte Blatt am 22. Juli 1916 op. Damols hosch s noch „Der Kriegsbote“ wat dorop häwiißt, dat d Ziidung vöör d Soldate em Ischde Weltkresch ä Südwest jemaat wood. Dr. Kresch wood vorloore, de Ziidung bleed. Dr. Naam änderte sisch en „Alljemeen Ziiding“. D Ziidung weed met unjeväär 5.500 Stöck opjölaat ävver öt jitt och ön Internät-Ussjaav. Bo jedde dä d dütsche Sproch ä Namibia vorsteeht, kitt ö Exemplaar un och no Südafrika wääde Ziidunge jöscheckt. 1991 kräät d Ziidung önö neue Häär. Stefan Fischer koovde dr Vorlaach un maade völl Denger moderner. Alljemeene Ziiding online


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Finsterau es ö Stadtdeel va Stolbersch un es ävver och ö Ortsdeel van dr Zwivöll. Öt litt tösche dr Zwivöll un Mullartshött. D meetste Hüüser va Finsterau, un öt send mä ö paar, di do övverhaupt stönd, send en dr Bösch jebout. Doher sitt moch op dat Beld och komm jät. Wä Finsterau sökkt, dä moss övver d L 238 vaare. Di jeeht langs dr Vichtbaach. Dä es do jo noch kleen un övver d Bröck es moch flott. Ävver mo moss net z völl erwaade. Usser önö Hoof Holz, önö Tennisplei un ö paar enkele Hüüser sitt moch net völl. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Velau es ö Stadtdeel va Stolbersch un jeet en öt Stadtdeel Steinfurt övver. Isch 1935 koom d Velau zo Stolbersch. Bes dohin hat s zo Aischwiller jehood. Singe Naam kreet d Velau van dr Kupferhoff Velau, dem dr Kupfermeester Schleichers Lennad do em Joohr 1819 boude. Us dem wood spiir d „Ischte Zenkhött va Oche“. Dr EBV hat di nohär opjekooft. Bekannt woch d Velau dörch dr alde Schlachthoff, dä do stäng. Dem jitt öt jetzt nät mi. Hü stönd do modern Jeschäfte. Dr Mäddelpunkt vöör völl Lüü van d Velau es d Franziskus-Kersch, di en dr Bersch hängt. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Öt Dippeliinchen es ö Stadtdeel va Stolbersch un och ö Ortsdeel va Muusböch. Öt litt em Nordweste van dr Ort, direkt op dr Bersch. Vreuer joov öt he Berschbau, un moch hat no Jalmei jejraave. Hü send dö meetste Kulle zojeworpe woode, un öt hand sisch völl Fabrikke he neerjelosse. So vängt moch dat Industriejebiit van Muusböch he. Met dr Berschbau vonge at dö au Römer aa, un en dö Mädde van öt 19. Jahrhondöt woch dö Kull Dippeliinchen siihr bekannt. Bo jädder us dö Jäjend vong he Werk. Ävver dat es hüü vorbei. Iisch 1972 koom Dippelinchen zo Stolbersch. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Enne Spunser oddo Sponso eß enne Minsch oddor_en Ojjanėsazzjohn, der_miihtß en Ferrma, woh Jälldt för enne joode Zwäck o_fö zem Ongershtözze jitt. Dat nännt mer Spunsore un jehööd_en_der Berëijsh fůn_de „Öffentlėshkëijtß Ärrbëijdt,“ wim_mer hück fö_de Reklame säät.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Koohlbösch, amptlich es dat dr Kohlbusch, es ö Stadtdeel va Stolbersch. Dr Naam kütt van dat Wood Koohle, denn vöör dr Koohlbüsch wooch vreuer ön jruuße Hald met Klütte. Di jitt öt ävver hüüzödach nett mi. Dr Koohlbüsch besteht mä us ö paar Strooße un jrenz direkt an öt Stadtdeel Hamm. Em Norde van dr Koohlbüsch läuft d Inde. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dat Stadtdeel Hamm jehüüd zo Stolbersch. Öt litt tösche d Stadtdeele Mönsterbösch un Atsch. Hamm besteht mä us a paar Strooße. Em Weste va Hamm läuft d Inde an öt Veedel vorbei. Do litt och d Nepomicasmölle. Hü es dat ävver känn Mölle mi. Dat es ö Woohnveedel woode. Hamm jränzt direkt an dr Koohlbüsch un öt es schwooch z saare, wo dä aavängt un Hamm ophüüd. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Fleuth es ö Stadtdeel va Stolbersch un ö Ortsdeel va Muusböch. Öt besteht mä us ö paar Strooße. Vöör di, di en d Nööhde wonne, es Fleut mä dodörch bekannt, dat öt op dr Wääch no Sösseldell litt. Do kann moch jott spazeere jo. Ön Soldatedenkmool met önö klänge Kerschhoff va Soldate us dr Ischte un Zweide Weltkresch litt op önö klenge Hövvel. Isch 1972 koom Fleuth z’samme met Muusböch zo Stolbersch. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Möllö es ö Stadtdeel va Stolberch un hott Ängs 2005 unjeväär 6.500 Lüüh. D Möllö es dat, wat moch och Ongerstolbersch nennt, mä dat do noch ö paar Strooße dozo komme. Bekannt es d Mölle dörch d Salmstrooß, enn van d Haupteekoofsstrooße ä Stolbersch. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Bejreff Ongerstolbersch, op Huchdütsch weed va Unterstolberg jesproche, steeht vöör d Deel van Stolbersch, dä onger dr Bastinsweiher avängt un ömfasst hauptsächlich d Mölle un önö Deel van d Rothhuussstrooß un d Stadthall. Ongerstolbersch es kee Stadtdeel va Stolbersch sondern mä önö Sammelbejreff. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Liester es kee richtisch Stadtdeel va Stolbersch ävver öt es ö Veedel dovan. Öt litt tösche Mönsterbösch un Bösbisch. Industrie jitt öt op d Liester kenn. Do weed mä jewonnt. D Medde stellt d Kersch do. D Pfarr heescht St. Hermann Josef Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Duvventr, op Huchdütsch weed vam Duffenter jesproche, litt äm Norde va Stolbersch un s ö Veedel dovan. Duvventr litt tösche dr Donnerbersch un Eischwiller. Isch seijd öt Joohr 1935 jehüüd Duvventr zu Stolbersch. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Mönsterbösch litt äm Weste va Stolberch un s ee van sing Stadtdeele. Ängs 2005 hott öt 7000 Lüüh. Bes 1935 jehood Mönsterbösch zo Bösbisch. Donoo koome s beede zo Stolbersch un ställe Stadtdeele dova do. Bekannt wood Mönsterbösch dörch d Zenkhött un en d leitzte Joohre dörch öt DLRZ, öt „Dienstleistungszentrum“. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Atsch es ö Stadtdeel va Stolbersch un litt Richtung Wööschele. Wichtisch wood d Atsch dörch d Steekoohle, di s do öm 1850 avjebout hand. Domet wooch öt ävver 1870 vorbei. Hüü lääve onjeväär 4.000 Mänsche en d Atsch Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dorp, amptlich heescht dat Stadtdeel va Stolbersch jo Dorff, es önö van d kleenste Stadtdeele, di Stolbersch hat. En d Bösch taucht Dorp 1178 öt ischte Moll op. Damols jehood öt ävver noch zo Mönster. Us singe Naam „Dorff“ leitet d Wessenschaft aav, dat Dorp dörch d Franke em 4. övv 5. Jaahrhondöt jejründ woode es. Bewiise kann moch dat ävver net. Seit 1867 hat Dorp ön eeje Kersch. Dr Pastuur storv ävver vöör a paar Joohr un su moss dr Brennijer Pastur ä Dorp d Messe halde. Ön Schöll hott Dorp bes 1968. Hüü z dach mösse d Dorper no Breenich en d Schüll joo. Va 1935 a jehüüd Dorp zu Stolbersch. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Birkejang amptlich heecht dä Birkengang un es ö Stadtdeel va Stolbersch. Seit 1935 jehüüd dr Birkejang dozo, vreuer woch hä ö Deel va Eischwiller. Singe Naam hat dr Birkejang va d Birke, di vreuer do stänge. Birke wosse op dr schlääte Boom, dem s do vonge. Vreuer hott mo op dat Stöck Land no Koohle jesoot un och jevonge. Dä Dreck wood irjendwo häjekippt un känne kömmerde sisch mi do dröm. Op dat Stöck Dreck wusse mä Birke un di hand dr Birkejang dr Naam jejovve. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Münsterau es kee Stadtdeel va Stolberch ävver ö Ortsdeel van d Veet. Vreuer wooch d Münsterau bekannt dörch sing Reitwerke „Plattenhammer“ un „Neuenhammer“. Do wood, wi dr Naam at sätt, met metall jewirkt und at woore d Konkurrente zo d Kupfermeester ä Stolbersch. Mä hotte di net asu völl Fenninge wi d Kupfermeestere. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ovverstolbersch, op Huchdütsch weed va Oberstolberg jesproche, es ö Stadtdeel va Stolbersch un hott Ängs 2005 onjeväär 7.600 Lüü.. Vreuer wooch Ovverstolbersch dörch völl Verkiir jörpäächt ävver hü es alles vöör d Mänsche jemaat. Dr Steewääch äs ön Fuußjängerzoon woode un en d äng Strooße van d Altstadt kann suwisu komm ö Auto vaare. Dr Vichtbach läuft dörch Ovverstolbersch. Ä övverstolbersch stönd däldste Hüüser van d Stadt un mee als 100 send jeschötzt. So steht en d Klatterstrooß öt äldste Huus va Stolbersch us öt Joohr 1529. Dat wooch dr Stamsetz van d Weetze. D Adler Appöthek us öt Joohr 1575 stand janz en d Nööde. Net z vorjeiße s d Bursch, di d Medde va Ovverstolbersch es un va wiids jesee wääde kann. Ä Ovverstolbersch hüüt d Eurejiobahn an dr Altstadt-Bahnhoff op. Övv d irjendwann bes no Breenich dorchvaare kann, s noch net entscheede. Mä wenn ä Stolbersch Stadtfäst s, dann darf s aav un zo öns vaare. Ässelsjaas Klatterstrooß Dr Plei D Enkerei Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Steinfurt es ö Stadtdeel va Stolbersch un litt em Norde. Dirät dorra schlösst sisch d Velau a. Steinfurt litt nävver Eischwiller. Zo Steinfurt jehüüd d Stolberjer Kläranlach. 1990 wood än d Steinfurt ö Industriejebiit opjemaad un völl van d Ännahme, di Stolbersch hü hat, komme us Steinfurt. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Gressenich es ö Stadtdeel va Stolbersch, wozo öt seid 1972 jehüüd, un än van d äldste Siidlungen en d Jäjend. 2600 Lüü wonnde Ängs Joohr 2005 do. Onger dr Naam „Grasciniacum“ kannte d au Römer Gressenich at, un dat wooch em Joohr 842. Mo nämmt a, dat d Römer he at Berschbau bedrevve hodde. Räste woode op jädde Vall jevonge. Su kütt dr „Hemmoorer Emmer“ us en Produktiun ä Gressenich. Sälvs d Franke kömmerde sisch öm Gressenich, un öt Kluster ä Mönster hott och jruuß Interesse an dat Dörp. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Brand es ö Stadtdeel va Oche. Öt litt em Süüde van d Stadt un jränzt a Mönster. Dr Brand hott bei öt leitzte Zälle 18.000 Lüü. Dr Brand besteeht us „Brand“ sälvs, dr „Vröng“, „Niederforstbach“, öt „Brander Veld“ un „Rollef“. Öt Simbol van dr Brand es dr Brander Stiir, dä (su saare völl Lüüh) op di Deckköppischkeet van d Brander häwiise söll. Angere saare ävver, dat dat öne Häwiis op öt Corneliushöör va Mönster see söll. Wä weeß at, wat richtisch es. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Messing es ön Lejiirung us Koffer un Zenk. Mo ongerscheed bei Messing no d Värv. Jö mii Koffer dren es, jö bonter weed öt. Am meedste bruche s CuZn37. Dorän send 37 % Zenk. 50 % Koffer söllte ävver immer em Messing see, sonst brescht öt z flott. Bei Messing jitt öt vöör d mischunge verschiidene Naame. Su sprecht moch van Kartuschmessing. Dat wood vreuer vöör d Kurtusche em Kresch jebrutt. Joldmessing had ön joldene Värv. Dö Struktur van dat Messingjitter sitt ösu us: Dobei moss mo ävver bedänke, dat sisch di Struktur ändert, je mii sisch dat Verhältnes va Koffer un Zenk ändert. Önö bekannde Härstellungsorte vöör Messing wooch Stolberch. Do hodde d Kupfermeester ö Monopol op d Messingherstellung.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Koffer es ö chemisch Element un ee van d wischtischste Metalle, di öt jitt. Öt hat ön Ordnungszaahl va 29, watt bedüüt, dat öt 29 Protone ä singe Käär hat. Koffer es ö reativ weech Metall un önö jooe Stroomleiter. Dodörch es öt en d Elektronik komm z ersätze. D Mänsche känne Koffer at ön Iwischkeet. Öt woch net schwoch damet ömzöjoo un Werkzüsch us d Brongßezitt bewiißt dat. Herjestallt weed öt us Kofferkiss (CuFeS2). Dörch önö lange Prozess entsteeht doruss Koffer. Met Stroom weed dat janze dann noch jereinischt.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Emden es dr westlichste Haafen va Dütschland un litt an d Nordsee. D Stadt jehüüd zo Ostfriesland un hat nävver önö schünne Haafen ön schünn Äkoofsstrooß. Öt Otto-Huus litt och ä Emden.


Dä Lemma-Titel he es jeschrieve un bochstabeet en de Sproch vum Oot. He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Mönster es ö Veedel va Oche un jehüüd seit 1972 dozo. Dat Städtche wood 814 jejründt. Entstange es öt als ö Kluster. Önö Nachfoljer va Karl dr Jruuße, öt woch Ludwich dr Fromme, hat dovöör jesorscht. Em 9. Jahrhondöt koome d Hellichdömmer no Mönster, di och hüü noch bei d Hellichdomsfahrt usjestallt wääde. Zo di Zitt waahst dat Kluster stärk un kitt völl Land zojesproche. 1802 es öt met d jruuße Zitt van dat Kluster vorbei, denn d Franzuse löse öt op. Isch 1906 weed dat Kluster weer neu jejründ. D Benediktiner kömmere sisch doröm. Mönster hat hüü 3720 Äwohner. Öt Kluster va Mönster


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dat Museum Zenkhötter Hoff es ö Museum, dat zeeje söll, wi sisch d Industrii ä Stolberch entweggelt hat. Onger dr Bejriff Industriijeschischte läuft dat Janze. Dat Jebäude, dat ä Mönsterbösch steet, stammd sevß us öt Joohr 1830 un wooch vreuer önö Betrieb van d Zenkhött. 1991 koovde d Stadt Stolbersch öt op un maade ö Museum doruss. Em Jebäude weed jezeecht, wi Zenk gemaad weed un watt mo doruss mache kann. Ävver och drusse stönd allerhand Denger, die met d Industrii va Stolbersch z do hand. Völl Firme hand öt Museum net mi jöbrudde Saache jöschänkd. Dat Museum ongerdeeld sisch ä drei Abteilunge. De ischte had met Zenk z do. Jezeecht weed, wo dä härkütt, wi mo däm jöwännt. Alt Övvent send do nojeboud. Ä Filme kann mo sisch a kikke, wi dat en d Industrii jemaad wood. Ävver och d Jevaare send dojestallt. Ä alt Ziidunge weed jezeecht, wi sisch d Jöwännung va Zenk ä Stolberch usjewerkt hat. Ziidungen zeeje, wat op dr Buschebersch passerd es, Belder va kapotte Köö un öt Vorboot, Jömöss us dr


Fisterenöll is_ene_heijkele Aanjelejenheet. Ävver nur wenn de ooch eijn Vrouw ov Man häß. Esu weed verzallt: Fisterenöll jeiht op dat französische « fils de nöel », wat op Huhdeutsch „Christkind“ heiß, zoröck. Maria kräten Jesus - dä jo dat „Kresskind“ eß - noh „unbefleckter Empfängniß“. Et eß desderwäje nit zo sage, wä dä Vatter vun däm Klein wor. Dät einer - miehschtens de Eldere - zo enem Frauminsch sage: "Fang mer (mit däm) bloß keine Fisterenöll aan.", su hatten se Sorsch, dat Ihr Döchtersche ohne et ze welle schwanger wäde künnt - schlemmstens ohne dat mer ene Vatter für dä kleine Weckelditz finge künnt. Wi jewööhnlesch säät mer och „minge Fisternöll“ för ene Minsch, med dämm mer e Fisternöllsche am Loufe hät.


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dat Leed vum Möllemer Böötche hät der Karl Berbuer 1936 vür'em Zweite Weltkreeg jesunge. Deswäje hätte och ööntlich Knies met de deutsche Over-Reichs-keit krääje. Refräng: Heidewitzka, Herr Kapitän Mem Möllemer Böötche fahre mer su jän, mer kann su schön em Dunkle schunkele wenn üvver uns de Stääne funkele Heidewitzka, Herr Kapitän Mem Müllemer Böötche fahre mer su jän. Eimol em Johr dann weed en Scheffstour jemaht, denn su en Faht, hät keinen Baat. Eimol em Johr well mer der Drachenfels sin wo köme mer söns hin? Liebchen ade, mer stechen he mem Möllemer Böötche endlich en See, un wenn et ovends spät op Heim ahn dann jeiht, dann rofe mer vör luter Freud: Heidewitzka, Här Kapitän... Volldampf voraus! Et jeiht d'r Rhing jetzt entlang met Sang un Klang, de Fesch wähde bang, met hundert Knöddele dat litt klor ob d'r Hand, wink uns et blaue Band. Süch ens d'r Schmitz, met singem Fitz, die sin ald jetz su voll wie an Spritz, hä fällt dem Zigarettenboy öm d'r Hals brüllt met'ner Stemm su voller Schmalz: Heidewitzka, Här Kapitän... Jung, ob dem Scheff ham'mer ald Windstärke 11,


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Daniel Schneidermann (* 5. Aprel 1958 ä Paris) es önö Ziidungsschriiver us Frankreisch. Meetstens schriivd Schneidermann övver d Medie ä Ziidunge, di emol d Wääch örusskomme. Bes zm Joohr 2003 woch hä Fernsehkritiker un werkde vöör d Ziidung „Le Monde“, di häm ävver spiir örussworp. Hü vänngd mo sing Atikele en d Ziidung „Libération“. Och em Fernsehe es hä at öns z se. Nävver öt Fernsehe werkd hä och jäähr em Internet. Och do vängd mo sing Artikele. Tout va très bien, monsieur le ministre, Belfond, 1987, ISBN 2-7144-2069-9 Où sont les caméras ?, Belfond, 1989, ISBN 2-7144-2308-6 Sing Wööd övver Wikipedia


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Et Ruerdepachtemang woohd op ojjinahl franzüsesh Département de la Roer, un op deutsch Rur-Departement jenannd. Nohdämm se dat Jebeed ä_ovvert hatte, han de Franzuse dat Rurdepachtemang onjeväär öm dä Floß Rur eröm un bess_aan der Rhing ennjeresht. Dat wohr_em Jooh 1794 jewääse. Sabine Graumann: Französische Verwaltung am Niederrhein. Das Roerdepartement 1798-1814. Essen, 1990. https://web.archive.org/web/20070926235432/http://www.genealogienetz.de/vereine/wgff/aachen/Mairien_im_Departement_La_Roer.pdf


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) De Zint-Pitter-fun-Mailand-Brooderschaff jidd_et en Kölle minnßdenß zick 1396, woh se dä kölsche Fobonndbreef med ongerschrevve un beseejelt han. Washëijnlesh eßß_e ävver fill älldo. Ejal, de Broderschaff fum Zint Pitter uß Milano wohr domohls dann en Jaffel, die fun de Bierbräuer. Hück wööhret esu jät äänlėjjet wi en Jewärrekschaff medd_en aanjeschloßße Handwerrekßkammer fö Bräuer. Dröm säät mer inne och dat Motto „Ëijneschkëijt määt Kölsch“ noh. Wi de Franzuse de Jaffelle en Kölle afjeschaff han, wi_se_t Rhingland besazz hatte, han_se em Zint Pitter fun Mailand sing Broderschaff su ze saare övversėnn. Di hatte sesch alls_enne bloß nur rellijööse Foëijn ußjejovve, esu ze sare foshtoche. Dröm jidd_et se noch hück, un se fiere och noch alle Joohre widder et Patronatßfëßß; do jonn_se en_de Kirresch, noh Andreas, un noh de Mëßß donn_se zosamme Ëßße un se drenke sesh e Kölsch odo zwëij. Dat eß ėmmer aam nüngenzwannzeschßte Apprell fun jedem Jooh, schunn zigk sescho övver sibbehondert Jooh.


Much eß e kleeijn Shtëdtsche em Bovverberjeshe. Enne Houfe Ööt un Dörpshe dröm eröm jehüüre hüg_offizjäll med_do_bëij. Much litt hügg_em Rhing-Siech-Kreis em Rejierungsbezörk Kölle un et hüürd_en der Landschaffsfobanndt Rhinglandt. Em Faßteleer rööf mer en Much Alaaf! ald wi_j_en Kölle.


Di .au Domain Administration (affjekööz: auDA) forwaldt .au — fun Außtraalije di Top Level Domain. Do hinger stish jez dat Australian Network Information Centre (affjekööz: AUNIC) alß nic un bedrief dat jannze Shpill met dä Domäĳns. De Sigg för .au bäĳ de iana De Sajt fum .AUNIC


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) En Tellefoon oder Telefon eß ennen Apparat för met ze tellefonėerre. Et es e su jenannt Entjerräät. E Tellefon es aan enne Lëijdong, oddo nojodingß och aam ängk fun_enne Funkfobėndong, do zwesche ess_e Tellefon Näz. Övvor dat Näz wääde Tellefonaate formedeldt. Fun ëijnem Tellefohn zom anndere kam_mer schwaade. Dat Tellefon hädd_e Mikkro ennjebout, wadd_uß dä Tön fum Schwaade elläktrėsche Ėmpullse määt. Di könne dann övver de Dröht oddo övvo dä Fongk wigoojejovve wääde. Dat Tellefon aam annde Ëngk fon dä Fobenndong hädd_enne Loutspräsho ennjbout. Dä weed med dä elläktrėsche Ėmpullse jeföödot, di do erėnnkomme, un esu wääde widdo Töhn un Schall druß. Dat Woot „Tellefoon“ eß e Kunnß Woot. Et eß jebėlldt uß de jriishėshe Wööt τῆλε (têle) fö „wigk“ oddo „fääan“ un φονή (phonē) fö „Shtemm“, alsů „Fään_Shtemm“. Op döütsch hëëijs_et och „Fäänshpräscho“. Bëij de Poßß un de Täshniko och „Fäänshpräschapparat“, affjekööz: FeAp. Wam_mer fun „et Tellefon“ schwaadt, esu en dä Aat „…do nemm doch et Tellfon un sach mer dat dorresch!“, do mëijnt mer och enß dat jannze Süßteem uß dä Tellefoone, em Näz, un de Fomeddollong zosamme. Telefonbuch : Beiträge zu einer Kulturgeschichte


Ene Tünnes es ene Minsch dä mer nit besöndes för voll nämme kaan. Wä jän e bezje aan de sig ston blieet, nit esu doll jät heer mäet, velleisch zo späet köt un och söns als Mann nit su kiviehf drob es, do sääht moh Tünnes för. Wannt en Frou es, da sääht moh Tring. För Man un Frou zesamme, sääht moh Troone, ävver dat es annonfösesch noch jät mieh vie Tring un Tünnes, wah.


Der Eezte Jannowaa eß och dä Neujooßdaach. Spencer Tunick wood em Joohr 1967 jeboore. Hermann-Josef Kaltenborn wood em Joohr 1921 jeboore. Öt Flöppe wood ä Dütschland em Joohr 2008 vorboone. 1972 wid noh de "Ooche-Jesetz" de Landkreise Ooche, Düre un Heinsbersch nühjestaltet: Kornelimünster an Stadt Ooche, Monschau an Kreis Ooche, Arnoldwelere, Bezbuir-Kufferath, Birjel, Birkesdorp, Echsz-Konzedorp, Hove, Jürzenich, Lengesschdorp, Melwilre, Merke un Needeau an Stadt Düre, Jülesch mit Linnich an Kreis Düre 1973 kumme de Brite un Däne in de EG 1975 wid Kölle mit de Einjemendunge von Porz, Rodekirche un Wesseling für angethalf Joar (18 Mond) zur Millionestadt. Rheydt kütt an Mönchegladbach. Jläbbesch un Bensbersch kumme zusamme. 1977 kütt de Jemende Kettenis an de Stadt Eupen in Ostbeljie. 1986 war de Nühjoarsansproch vum Kanzler Kohl nit orijinal, sunde vum lertzte Joar. 1988 jeht RTL-plus zom irste mol vum Kölle us op Sendung.


Allerhellije (op Lateinėsch Omnium Sanctorum) eß e ne huhe Fessdaach, dä von de Katholische Kirch am 1. November bejange wierd. An dämm Fessdaach wierd all Hellije, äwer och all dänne Minsche jedaach, die em Stille e hellich Läwe jelääf hann, un die offiziell nie hellich jesproche wudde sen. Noh ählste kölsche Fesskalendere eß Allerhellije ad zick em 9. Jahrhundert en Kölle als Fierdaach bezeusch. De Orthodoxe Kirch fiert ihr Allerhellijefess am ierschte Sonndaach noh Pingste. De Evangelische Kirch hätt de Hellijeverihrung affjeschaff, deshalef eß Allerhellije nur en katholische Jäjende von Deutschland och jesetzliche Fierdaach. Bevür et de Zentralheizung joof, wor et em Rheinland Tradition, aff Allerhellije de Wohnung ze stoche un de Wintermäntel aanzetrecke. Am Daach noh Allerhellije fiert de Katholische Kirch Allersiele.


Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Am 2. November, Allersiele (Lateinisch In Commemoratione Omnium Fidelium Defunctorum), jedenk de Katholische Kirch all verstorvene Siele (Minsche). Zo dämm Daach schmück me om Kirchhoff de Jräver un määt Öhllämpche aan. Weil Allersiele en de mieste Länder keene jesetzliche Fierdaach eß, määt me dat äwe schon am 1. November, Allerhellije. Allersiele ka'me verjliche mem Duudesonndach von de Evangelische Kirch ode mem staatliche Volkstrauertag.


Der eezte Määz. Em Joohr 1700 hatten de Shveden noch dä julijanishe Kallendo un wullte no m jregorijanishe Kalläno wääßelle. Do fü feel dä Shalltdaach uß, dat häijß, et joov in däm Joohr in Shveede käjne 29. Febrowaa un do für jlish dä eezde Määz. En Finnlandt unn ennem Däĳl vun wat hück Norrveejen eß woo dat orr esu, di shtundten doomools onn och unger em shveedische Künning singem rejimäng. Leßß met Sönderfäll bem Dattum


Em Fastelovendsverein hät me vil Poßte un Pößje ze verdeele, domet de Metjleeder ire Spaß un ier Freud han. Der Literat es ene janz weschteje för die Vereine, die en Setzung maache, un weed öf ongerschäz, un es och med reschtesch Ärbött verbonge. Dr Literat loohrt un hööt sesch de Redde un de Künnßler aan, lang ieh dat die optredde, un bout et Projramm zosamme för de Setzung. Hä moß wesse, wie sing Vereinskolleje un de Jäß drop sen, wann wat jespellt wöd, jesaat weed, un wann de Zojabe komme dörve un wann nit - weil söns et Projramm dorjenande jeröht. Dat hät dä Literat ald all akorat jeplant, lang befür de Setzung ahnfänk, un hä loohrt dernoh, dat dat och all flupp. Hä hängk aam Händie, un weiß woh Stau es, un wä jetz em Taxi sez op däm Wääech en 'sing' Feßhall, wann de Setzung alld am loufe es, un hät kei Rouh, beß dr letze Optred henger em lit un övver de Bühn es. Dä Literat es ävver och dä de Klöpp vun de Kolleje kritt, wann en Redd nit aahnkohm, de Jecke nit jelaach han, ode jans fies, dr Kardinal zu schwaz jemoolt wod un dat


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ernest Mühlen (* 8. Juni 1926) wood ä Ettelbrück jeboore un es önö Politiker us Luxemburch. Mühlen wooch va 1973 bes 1979 ö Metjleed van dr Jemeenderood va d Stadt Luxemburch un tösche 1979 un 1982 dr Staatssekretär vöör Finanze. Donoo maade hä als Menester vöör d Buurö Karriäre, wooch beijöordnete Finanzmenester un va 1984 bes 1989 Avjöochtnete em Europaparlament. Töschö 1989 un 1991 woch Mühlen luxemburjer Avjöochnete. Doraa schloss sich ön Zitt a wo hä Luxemburch en d Europäische Bank vöör dr Neuopbau un Entwicklong ä London vortroon. Öt Jruuße Bundesverdienstkrüzz Jruußkrüzz van dr luxemburjische Ordre du Mérite


Eiße sät me em Rheinland für Saache, die me eiße (esse) deet. Dat Woord schingk nur om Land bekannt ze sen, denn en Kölle sät me Esse. Eiße eß et Jäjendeel von Vooder für de Dier. Eiße ka'me zo dä ahle Wöörd zälle, die langsam usssterwe.


Alfons dä Ampmann wohr enne Type en ennem Leed fun de Bläck Fööss, wat och „Alfons dä Ampmann“ heijß. Dat kohm 1980 op dä Plaat D'r Rhing erop - D'r Rhing eraf eruß. Do jeihdet em fröhlesche Jesang öm dä Alfons, dä sisch em Amp e Brüüdsche eß, de Blöömsche jißs, ussem Finster loohrt, de Zeijdong liß, un all esu en Saache. Un sönß eß hä der „Fachmann för Jrundsatzfrore fun der Verwaltungsstruktur“ un hälld med singem Bretzel der Säßel wärrem.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Konrad Hermann Joseph Adenauer (* 5. Januar 1876 ä Kölle; † 16. Aprel 1967 ä Rhöndorf), wooch va 1949 bes 1963 dr ischte Bundeskanzler van d Bundesrepublik Dütschland. Zosätzlich woch hä tösche 1951 un 1955 Ussemenester. 1904 hiiroode Adenauer Weyers Emma. Sei krääte 3 Kenger. Emma storv am 6. Oktober 1916. Adenauers zweide Vrau wood Aujuste Zinsser, met hör hott hä 5 Kenger. Aujuste storv 1948 dörch jätt dat d Jestapo vorursacht hott. En d Weimarer Republik jöhood hä d Zentrumspartei a un wood 1917 övvichte Bürjermeester va Köllö. Adenauer wood als dreides Kengk va Johann Konrad Adenauer un sing Vrau Helene jeboore. Nodäm hä öt Jümnasium ä Köllö aavjeschlosse hott studierde hä ä Freibursch un spiir ä Bonn d Wesseschaft van öt Räät un van dr Staat. Do wood hä Metgled va d Kathollische Studentöbewejung Freibursch, va Münche un och va Bonn. Singe ischte juristische Aavschluss fluppde 1897, dr zweide 1901. Dann vong hä ä Bonn a z werke un wood Assessor, spiir de zweide Hand von önö Anwalt ä Köllö, Kruses Hermann. 1906 troon Adenauer


En Content Management System (CMS) essen Software wo mer Enhallde (content) med forwallde kann.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ludwich Erhard wood als Ludwig Wilhelm Erhard am 4. Februar 1897 ä Fürth jeboore un storve am 5. Mai 1977 ä Bonn. Hä woch önö Politiker van d CDU, tösche 1949 und 1963 Menester vöör d Weetschaft und donoch noch bes 1966 Kanzler va Dütschland. Ludwich wood em Joohr 1897 als Kengk va Wilhelm Philipp Erhard un däm sing Vrau Aujusta ä Fürth jeboore. Öt Abitur schaffte hä nät un jäng no d Mittlere Reife aav, maade ön Liihr un kämpfde em Ischde Weltkresch. 1918 wood hä asu schwoch vorlätzt, dat hä 1919 usscheed. Kott no Heem studiirde hä ä Nürnberch Weetschafts- un Sozialwesseschaft. Doraa schloss hä noch ö paar Studie va anger Fäscher a. 1923 hiirode Erhard öt Schustich Luis. Sei krääte ö Mäddche, dat Lisbeth hosch. Jott usjöbeld koom hä no sing Äldere, di jo önö Betrieb hodde und övvernomm dem. Dat leev och bes dr Schwazze Friddach em Joohr 1928 alles kapott maade. Öt bleed hm nüüß mi un hä wood wessenschaftliche Hölp, spiir och Chef van ö Institut ä Nürnberch. Wiir braade hä


Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Met Krick deet de Lehrer en de Scholl op de Tafel schriewe.


Dit artikel is jesjrieëve op 't Völzer en sjteët i jen Hollesje sjpelling 't Völzer plat is e Ripoarisch dialek dat weat jemoeld i Vols, ing kling sjtad die liet never Oche, mer dan an de Hollendsje zie va jen jrens. De sjproakjrens mit de Limburgse dialekte, of ooch jenannt isoglos, verlauf ziesj dursj en t'n weste va de jemingde Vols. Dit weat de Benrather Linie jenannt. 't Völzer plat hat nag veul voet van 't Öcher en 't Kirchröadsj. Kenmerkend veur 't Völzer plat is d'r iesj/miesj-klank, die vuur sjpreisje. In Lemieësj, drei kilometer va Vols, zet mer al ich, mer vuur zaare nog iesj. Wat or opvelt, is dat vuur eijentlisj jing boochsjtab G kenne in ozzer sjproar. De G weat erzats dursj ing aat van J of ing aat va hals-klank. In Oche zaat mer, dat 't beste Öcher plat jekalld weat i Vols. Websick va d'r Heemkundekring Sankt-Tolbert Vaals, mit jet Völzer wöad en oesdrök


Dä Brauch, dat de "Helije Zinte Kloas" am 6. Dezember de Pänz besöke deet, eß em Meddelalder entstande. Domet deet me aan de hl. Nikolaus von Myra erinnere, dä em 4. Jahrhundert en Kleinasië jelääf un ärm Lück beschenk hätt. Nikolaus von Myra eß de Schotzhelije von de Scheffsfahrer un Seelück. De echte Nickelaus kütt mem Hans Muff un dräät Kleeder wie e'ne Bischhoff met Mitra un Bischoffsstab. Dä falsche rut-wieße Nickelaus ode Weihnachtsmann hätt Coca-Cola öm 1920 für Werbezwecke erfunge. En Holland fiert me de "Sinterklaasavond" am 5. Dezember janz besonders. Ne als Bischoff verkleete Mann kütt d'r Legend noh extra mem Scheff uss Spanië un brengk dä Pänz de Jeschenke met, die en Deutschland am Helije Ovend et Chrisskind brengk. Uss Holland kütt och de Spekulatius, dä me en de Adventszick un Weihnachte eiße deet. Nikolaus von Myra


Spekelatius eß e alt Weihnachtsjebäck, dat me nur en Holland, Beljië, em Rheinland un Wessfale kennt. Regione, die sprochlich eng verwandt sen. Die Plätzje bestonn uss e nem Mürbdeech, dä en Spekelatiusforme met weihnachtliche Motive jedröck wudde eß. Am bekannteste eß de Jewüürzspekelatius, dä von Kardamon, Jewüürzneleke un Zimp singe typische Jeschmack kritt. Botte- un Mandelspekelatius werde äwe och jään jejeiße. Dat Woord Spekelatius kütt vom lateinische speculum, dat heis Speejel, weil me dä Deech en Backförmsche dröcke deet, die jenau speejelverkiert jemaat wudde sen. Spekelatiusforme jitt et als jeschnitzte Holzbrädde für kleene Menge, ode als jefräßte Metallrolle für Spekelatiusmaschine, durch die dä drüe Deech jedrieht wierd.


En Ėtaalije litt dänne ier Houpstadt Rom en de Rejjohn Latium. De Etalljäner saare Roma för se. De Stadt hät öm de 2.8 Milljohne Bewonner. Se litt am ongere Louf vum Tiber op bëijde Sigge. De Stadt hädd en jruße Forjangehëijt un eß för de Pollitik, de Kulltuur un de Kunnß ëijn fun de wėshteshßte, di mer han op de Ääd. Dr Houpsetz fun de Katoolėsche Kėrrəsch mem Paapß un de Basillika fum hillije Pitter sExemplum latinumen im Fattikahn, dad ess enne ëijenshtänndije Zwärrsh Shtaad meddsen en Rom. Rom eß et Ziel fun dousende Pilljere un Turißte jedeß Joohr, ed eß fůll fon Wält Kultur Ërv Shtökker, säät de UNESCO. Noh dr Övverlivverong wood de iiewijje Shtadt Rom am 21. Apprell em Johr 752 för Kreßtuß jejröndt. De Jrönger woore zwëij Booschte, Romulus un Remus, di woore alß Puute ohne Ëlldere opjewaahße un fun enner Wöllvėnn jeshtelld un opjetrokke woode. Donoh wood Rom en winnije wie sibbehondert Johr alß Houpshtadt fum Römesche Rëijsh esu jät wi de Wälthoupshtadt fun de Antike, un en övver hallev Europa un wigk ömm et Meddel Meer eröm däät mer de Römer ier Shprooch, et Lattëijnesche, kalle un schwaade, un däät kräftesch Shtüür noh Rom


Ene Moond is ene Himmelskörper dä öm ene Planet kreis un mit dämm zesamme öm en zentrale Sunn wandert. Onß Ääd hät jenou ëijnne Moond, dä Moont (Symbol: ), unsere Moond jenannt, un fun dämm eß hee de Rädd. Für ze sehe weveel Moonde et in unserem Sunnesystem jitt loor he: Leßß mit de Moonde vun unserem Sunnesystem Ooser Moond bruch für en Umrundung vun ooser Ääd unjefähr 28 Daach. Dobei hält hä ne middlere Avstand vun 384 405 km. Für een Ömdrehung öm sich seleves bruch hä och 28 Daach. Dat bedöck, dat mir emmer die jliche Sick vom Moond sehe. Dä Moond eß for sesh allëijn jenomme düüßter un hädd_en meddel_jriise Färv_ävver de Sonn schingk drop, un esu künne mer en sin, esu lang wi es naaks dr Hemmel düüßter jenoch do_fö_eß, un esu lang als wi de Sonn fun do schingk, wo se och op di Sigk treff, di mir emmer am Belooere sėn. Dat wääßelt nattölesh övver dė 28 Dääsh ëijmohl öm däjannze Moond eröm. Dä Moond hätt die Eijenart dat hä vun de Ääd us emmer anders ussieht. Dat sin die Moondphase. Neumoond zoonemender Halevmoond Vollmoond avnemender Halevmoond Dä Moond is dä einzichste Himmelskörper dä


Der ellefte Febrowaa eß och dä zwëĳenfeezishßte Daach em Joohr. Sergei Michailowitsch Eisenstein stervd em Joohr 1948. Joseph DeCamp stervd em Joohr 1923.


Pälzisch is de Schprooch, di wu in de Pallz gerädd weed. Paa Varijante jidd_et ävver ußerhallef: et Pälzersch en Nochtwäßß-Nochtrhing-Wäßfaale un et Pennsylvania-Deitsch en der USA, un en jannze Aanzahl em Oßte beß noh de neuje Shtaate en Meddel Aasije. De pällzesche Dijalägte em Oßte senn ävver mihtß nit wik fom Ußshtėrrve. Am Pälzisch eß de Huhdütsch Loutverschiebung ëinhfach föbëijejange un hät nix jedonn. Wi mir sare se en de Pallz: Pääd (Pääd), Peif (Pief), Appel (Appel) —tüppisch sin Schprösh wi: „In de Palz geht de Parre mid de Peif in die Kersch.“ Unser Vadder im Himmel Doi(n) Nåme soll heilisch soi, Doi Reisch soll kumme, Des wu du willschd, soll kumme wie im Himmel, so aach uff de Erd Unser teglisch Brood geb uns heid, un vergebb uns unser Schuld genauso wie mer denne vergewwen, wo an uns schuldisch worre sin. Un duh uns ned in Versuchung fiere, sondern erlees uns vum Beese. Weil dir es Reisch g(e)heerd un die Kraft und die Herrlischkeid in Ewischkeid. Aamen. Unser Vadder im Himmel Dei(n) Name sell heilich sei, Dei Kenichsherrschaft sell kumme, Dei(n) Wille sell gschehe uf de Erd genauso wie im Himmel. Geb uns heit das Brot, was mer de


Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Krippsche werde Weihnachte en de Kirch un zehuus unger em Chrissboom opjestallt. Met jruße un kleene Fijure versök me de Weihnachtsjescheech darzestelle, su wie se beim Lukas em Evangelium nozeläse eß. Et ierschte Krippsche soll de Franz von Assisi jemaat hann. Hä wollt domet dä Lück, die net läse un schriewe konnte, dat Jeheimnis von d'r „Menschwerdung Gottes“ nöhte bränge. Em Rheinland eß et Tradition, dat me am ierschte ode zweite Weihnachtsdaach met de kleene Pänz aan dat jruße Krippsche en de Kirch jeht un bädde deet. En Kölle jitt et en de Weihnachtszick e'ne „Krippenweg“, op dämm me sich schön ahl Krippsche en kölsche Kirche beluure kann. Kölner Krippenweg Commons: Krippsche – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons


Dä ellefte Määz. Joachim Fuchsberger wiid 1927 in Stuttjart jeboore. Betty Hutton stervd em Joohr 2007. Em Joohr 2011 woch ä Japan dat Sendai-Ärdbebe.


Der elvte November. Öm 11 Uhr 11 weed de Karnvelssessjoon fum Fastelovend äöffnedt. Johann Altfuldisch wood em Joohr 1911 jeboore. Fred Niblo stervd em Joohr 1948. Dr Düxer Bahnhoff wood em Joohr 1913 opjemaad.


Hee die Sigg es op Kölsch (mih kölsche Sigge) un jeschrevve wie beim Wrede (mih Sigge jeschrevve wie beim Wrede) E Weckelditz un e Weckelditzje es e Ditzje wat noch en de Wendelle litt, un wat mer noch weckelle moß. En dämm Allder sen de Puute söß wie Zuckerhätzje, mer moß se einfach jän han. Esu lang wi esu e Ditz noch nit op et Pöttche jon kann, moß et jeweckelt wääde. Aanfangs kann et jo noch nit setze, un schunn jaa nit loufe, jo nit ens kruffe. Wann dat Klein ävver aan ze kalle fänk, dann es och die Zick för op et Pöttche nit mieh wick, stonn un jon künne de Pänz dann ald. Wann eine öphürt, e Weckelditz ze sin, dat is janz ungerscheidlich. De eine wolle et janz doll, de andere wade jän noch af un loße sich fläje. Met zwei Johr äver han et de miehßte henger sich. Bei Jeläjeheit wed ald och ens för ene äählere Panz un för ene Erwahßene „Do benimmps Desch wi ene Weckelditz“ jesaat, wann sesch eine besonders doof aanstellt un selvs nix künne well. Krank ahl Lück weede af un zo ens widder wie de Weckelditzjer, wann se verliehre,


Hee die Sigg es op Kölsch (mih kölsche Sigge) un jeschrevve wie beim Wrede (mih Sigge jeschrevve wie beim Wrede) Op der Baas moß De hüre. Der Baas deit bestemme. Wat der Baas sät, dat weed jedonn. Wä sage soll un kann, wat jemaat weed, wie et jemaat weed un wo et lahns jeiht, dat es der Baas. Der Buur es der Baas om Hoff, de Knäächte un de Määchte don op inn hüre. Em Betrieb es et der Meister, ov der Meisterknääch bei de Handwerker druße. En der Schull es der Rekter der Baas vun de Lihrer. En de Kirch sen et de Pastör, ävver över denne ston de Beschöff, un do drövver der Paps; un dä eß unfählbar. Der Päsident es em Verein der Baas. Em Hushald es öff de Mam der Baas. Beim Kammiss hät mer och en janz Litanei, wä der Baas un däm singe Baas es, vom Ufz bes noh'm Jeneral. Andere Name för der Baas sen Direkter, Vörstand, Vörsetzer, Führer un Jeschääfsführer, Rot, je nohdämm, wat_fürr_ene Lade oder Firma dat jrad es. Ne Handelshär es der Baas von singe Aanjestellte. Un ene freie Kaufmann es villeich ene Laufmann, ävver singe eije Baas. Der Baas


Der zvöllefte Febrowaa eß och dä drëĳenfeezishßte Daach em Joohr. Anna Povlova weed em Joohr 1881 jeboore. Adolf von Egmond wood em Joohr 1438 jeboore. Elise Aulinger stervd em Joohr 1965. Mae Marsh stervd em Joohr 1968.


Dä zwöllevde Jannowaa Cornelis Harold Riedewald wood em Joohr 1933 jeboore. Melanie C wood em Joohr 1974 jeboore.


Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Am 28. Dezember bejonn de Christe de Daach von de Unscholdije Pänz. Dä Daach soll aan die Pänz von Bethlehem erinnere, die de Könning Herodes noh de Jeburt vom Jesus duudmaache leet, weil'e Angs öm singe Posste jekrääje hätt, als imm drei Weise uss'em Morjeland, de Drei KönigeDrei Könninge, von e'nem neujeborene Könning verzallt hatte, dä en Bethlehem jeboore senn sollt. Hückzedaach wierd och dä Pänz jedaach, die wäjen Krankheet ode Kreech fröh jestorwe senn. Ne ahle Brauch eß, dat Eldere am „Daach von de Unscholdije Pänz“ ihr eejen Pänz en de Kirch bränge un sääne loße.


Dat Short Messaging System is e Ding wo de dinge Partner en Noochrischt schicke kanns die dä uch direkk lässe kann. Dat janze klapp üvert Handy. Do musste die janzen Boochstove indäue und dann die Tellefonnummer injäve und dann kütt die Noochrischt bei demm op et Handy. Un esu häste en SMS verschick.


Dr 1. FC Köln weed em Joohr 1948 jejründt. Charles-Louis-Ferdinand Dutert stervd em Joohr 1906.


Dä drüxeente Jannowaa Alfred Ittner weed em Joohr 1907 jeboore. Walter Zimper stervd em Joohr 2008.


Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Op Dreikönninge am 6. Januar, och Dreikönningsdaach jenannt, fiere de Christe en de Oss- wie en de Wesskirch dat Huhfess von d'r Erscheinung vom Herr „Epiphanie“. An dämm Daach hann noh'm Evangelium vom Mattes drei Weise uss em Morjeland, griechisch Anatolië (Μάγοι από ανατολών, „Magoi apo anatolôn“), et Jesuskind besök un imm Weihrooch, Jold un Mürre dajebraat, weil se nem Stään jefolesch wore, dä öwe Bethlehem stonn jebliwe es. Dat Stäänzeiche däät noh ahle Prophezeihunge bedügge, dat dä neue Könning un Messias jeboore es. De Hillije drei Künninge wooren, esu hëijs_et, ennem Shtän jefollesch, dä inne der Wääsh noh Betlehemm jwiise hätt. Hück weed dä jähn als_enne Komeet met enem Shtätz jemohlt un foshtannde. Dofun eß ävver em Ojinaal nix jesaat, un de Weßßeschaff jläuf hück och miehter aan jët am Naach_Hemmel, wat mer nit fun övverall op de Ääd joot hät beloore künne. Ne ahle Brauch es, dat zwesche Neujohr un Dreikönninge kleen Pänz, de Stäänsinger, durch de Stroße trecke, für ärm Lück sammele, un öwe jede Huusdür met jeweihte Krick de Aanfangsbuchstabe von Christus Mansionem Benedicat (Christus sään dat Huus) schriewe, für Zweidausenddröckzehn: 20


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Öt Hofbräuhuus es en van d bekanndste Weetschafte, di öt ä Dütschland jitt. Öt steet ä Münche un heecht amptlich „Hofbrauhaus am Platzl“ watt ozu völl heecht wi Brouwerei op dr Maat. Ävver dat Hofbräuhuus jitt öt at ärch lang. 1589 vonge s domet a un seit di Zitt hat dat Huus at völl erläävd. Wat vöör ongevöäär 500 Joohr domet aavong, dat dr Adel nät özu völl Jeld vöör Biir bzaale woohl braat en d nächste Joohr önö Hoof Jeld än. Wä hüü en öt Hofbräuhuus jeet, dä jeet en d Schmemme, dat es önö Saal vöör unjeväär 1000 Lüü, di do eiße und drenke könne. Öt weed at völl do jesoffe ävver d Köböse hand dat at jodd em Jreff. Moch darv net vorjeiße, dat bes zo 35 000 Lüü op dr Tach op ö Biir komme. Ävver d Schmemme es mä önö Deel van öt Hofbräuhuus. Do jitt öt och noch önö Festsaal. Do kann jeviird wääde. Wä jätt koofe well, da kann dat och maache. Op d rääte Sii van dr Ängang ex


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Wä än d Vöörweihnaatszitt nö Köllö kütt, da darv dr Scheffsweihnaatsmaat nät vorpaaße. Dä eß angisch als dr gruuße vöör dr Dom övv dä op dr Neummat. Watt derekt opvällt es, dat moch bezaahle moss, öm sisch dat a z kikke. Ävver op all d Etaje van dat ömjeboude Scheff send Ständ opjebouwd un öt jitt önö Hoov z luure un z koofe. Wä jätt drenke well, da kann dat och do. Vöör Jlüühwing un ö Wööchje weed op d övvichte Etage van öt Scheff och jesorcht. Manchmol duucht öt jätt, i moch op öt Scheff jo kann, denn ön kleng Schlang steeht döck an d Kass ävver aavhalde soll dat kännän.


De Bachemer Bach es en rechte Seitenbach vun de Ahr un unjefähr aach Kilomete lang. Hä entsping nördlich von Romischbisch un schlängelt sich bess Baachem, beits Deil vun Bad Neuenahr-Ahrwiele, in nördliche Richtung. In Bachem jeht et dann in de Ahr un dann wigge in de Rhing.


Lessenich/Meßdorf is ene offizjälle Stadtdeil em Weßte fun der Bundesstadt Bonn. Hä litt öm fönnef Killometer ußerhallef vun de Shtadtmedde. Hä shtüß em Oßte aan Duisdorf, üvver_et Meißdörver Fälld_erövver em Nochtoßte un Norrde aan Endenish un Dronsdörp, wat all bëij Bunn hööt, un em Wäßte aan de Jemeinde Allefdte. Dä offizjälle Stadtdeel eß öm de 1,46 km² jruuß. Bewunndt weed hä fun felleijsh 3900 Minsche, un hät domet öm de 2670 Minsche pro km². Wi do Name säät, zerfäält dä offizjälle Stadtdeel in di zwëij zimmlesch ëijene Dörpe Leißenish un Meßdorp. Ene vichtuälle Rondjang dörsh Leißenich un Meßdörp


Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Flöppe deet e'ne Flöpper, wenn e en Pief ode Zerätte flöppe deet. Zick em 1. Januar 2008 eß en janz Deutschland de Flöpperei durch e Flöppverbott en öffentliche Enrichtunge verbodde. Och su manch Flüppche moss jätt zom Flöppe hann.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Willelm Busch (* 15. Aprel 1832 ä Wiedensahl; † 9. Januar1908 ä Mechtshausen) woch önö Dichtr, dä öt vorstäng op drollije Aart un Wiis d Lüü jät klooch z maache. Dozo brudde hä döck Beldr. Völl saate, dat hä d Komics domet ervonge hott. Busch wood als sövvendes Kenk jeboore. Met nüng Jooch kömmerde sich singe Onkl om häm. Dä wooch Pastuch ä Ebengötzen, ö kläng Örtchö bei Jöttinge. Dä braat häm alles dat beij watt moch ösu brütt, öm z övverlääve. Singe Vrönd wood Erich Bachmann. Di Vröndschaft helt öt Lääve lang. Völl Lüü saare dat d Jeschichte di Wilhelm Busch vorzällt dat Lääve van di zwei Känger weerjitt. Su soll d Möllö van Max un Moritz di van Erichs papp jewää se. Willelm studiirde met 15 Jooch Maschinebau ä Hannover. Ävver dat fluppde net un hä hood op un vong öt Moolö a. Dovöör jäng hä z isch no Düsseldorp, dann no Antwerpe un zm Schluss no Münche. Do tronn hä dr Kunstvorein Jung Münche beij. Em Joohr 1865 vorkoofte hä d Rääte van si


Ovverhouse, och deutsch Oberhausen, es en Shtadt em Ruuerjebeet. Em Dezämbor 2007 wore 217 108 Minnsche me'm eezte Wunnsetz en Ovverhouse jemeldt. In Ovverhouse weed unter onderem Borbecksch un Königshardter Platt jeschwaadt. et CentrO dä Gasometer et Schloss Ovverhouse de König-Pilsener-Arena Commons: Oberhausen – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons de Websigge fun der Shtadt Ovverhouse (op deutsch) et Theater en Ovverhouse (op deutsch) Shtädt un Kriise em Regjierongßbezörk Dößßeldorf Shtadt Dösseldorf · Shtadt Duisburg · Shtadt Essen · Shtadt Krieevel · Shtadt Mönchejlapbach · Shtadt Mölm aan de Ruhr · Shtadt Overhuse · Shtadt Remscheed · Shtadt Solinge · Shtadt Wuppertal · Kriiß Kleve · Kriiß Mettmann · Rhing-Kriiß Nüss · Kriiß Vierse · Kriiß Wesel Städt un Kreise en Nordrhein-Westfalen Stadt Oche · Kreis Oche · Stadt Bielefeld · Stadt Bochum · Stadt Bonn · Kreis Borken · Stadt Bottrop · Kreis Coesfeld · Stadt Dortmund · Stadt Duisburg · Kreis Düren · Stadt Düsseldorf · Kreis Ennepe-Ruhr · Stadt Essen · Kreis Öskerche · Stadt Gelsenkirchen · Kreis Gütersloh · Stadt Hagen · Stadt Hamm · Kreis Heinsberg · Kreis Herford · Stadt Herne · Kreis Hochsauerland · Kreis Höxter · Kreis Kleve ·


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Wä va Steiff sprecht, däm valle d Täddybääre en. Ävver Steiff s jo völl mi. Steiff s en Firma ä Giengen an der Brenz, ön Firma, di öt seit 1880 jitt und va Marjarete Steiff jejründ wood. Z isch wood he mä Krom us Velz jemaat. Dat Spellzüsch koom isch spiidr dozo. Hü maad Steiff bo mä noch Plüschdeere. Bes 1970 wood he och Holzspellzüsch jeboud. Ävver och hü maache di bei Steiff noch Kängerkleer. Wä a Steiffdeere denkt, däm vällt dr Knopp en öt Uhr ä un tatsächlich hat jäddes Stoffspellzüsch va Steiff önö Knopp em Uhr. Dat s öt Markezeeche va Steiff. Ervonge hat dat Franz Steiff em Joohr 1904. Övverings jilt Steiff als dr Ervinder van d Teddybäre un völl Experte jävve Steiff räät. Richard Steiff söll dem ervonge ha. Bes hü es Steif en d Hand van d Famelie. Insjesamt hand 53 Lüü do jet z kamällö. Em Joohr 2005 maade Steiff ö eeje Museum op, dat sisch „D Welt va Steiff“ nennt. Websi van d Steiffs


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D indische Firma Tata hat dr Tata Nano vörjestalt. Ät es em Moment öt belligste Auto da töt jitt. Dr ischte Warel wood am 10. Januar 2008 ä New Delhi op dr Auto Expo vörjestallt. Dr Chef van Tata Motors Ratan N. Tata saat, dat dat Auto en d bällichste Art 100 000 Rupiö dat send ungeväär 1700 Euro kosten weed. Dat Auto kütt em Oktober 2008 op dr Maat un weed en verschiedenö Versiune aajeboone. Met 33 PS brutt dat Auto ungeväär 5 Liter Sprit un veerd 100 Stondekilometr flott. En d ischte Joohre weed dat Auto bo mä ä Indie vorkoovt. Donoo plant Tata no Europa un och no Asiö un Afrika z vorkoofe. Wat vöör d Dütsche wichtich es: Bosch levvert dörch sing indische Firma önö jruuße Deel (70 %) van d Deele vör dr Tata Nano.


Dä Lemma-Titel he es en de amplische Schrievwies. He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Monschau es ö kleng Stättche en d Eefel. Öt litt siihr idüllisch en öt Rurdaal tösche Imgebroch (op Platt: "Imschenbruch") un Höfe. Monschau jehüüd zom Kreis Oche. Monschau litt en d Nööde va d belgische Jrenz. Dodörch erklärt öt sisch och, dat Monschau at önö Hoof anger Naame hot. Dozo jehüüre Munioy, Monjoje, Monsyoge, Můns Yoia, Munzoyge, Muynzie, Monyou, Moynschawe, Monzwauwe un Monschauwe. Seid 1918 heescht dr Ocht Monschau. Monschau es ön au Doochmacherstadt un en van di Attraktiune ä Monschau, dat Ruu Huus, es d Wonneg van ene van di Hääre, di damols öt Saare hodde. Hüü es Monschau ö Stättche, dat nävver jet Industrie meetstens dörch Turissmus jeprächt es. En d Wääch es öt ärch reuhich ä Monschau, ävver dat ändert sisch samstachs und sonndachs. Dann es he dr Bäär loos. Völl van d Turiste kikke sisch d Mostödtmöllö a. Do weed jezeecht, wi Senf jemaat weed, un mo kann he tösche önö Hoof Zoote wäähle. Ävver och Denger wi Senfpraline jitt öt he. Websi va Monschau


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Edmund Percival Hillary (* 20. Januar 1919 ä Auckland; † 11. Januar 2008 ä Auckland) wood als zweides Kenk va drei ä Neuseeland jeboore. Hä woch dr ischte Mensch, dä öt schaffde, dr hüxte Bersch van d Wält, dr Mt. Everest huch z klömme. Dat maade hä zsamme met d Hölp van Tenzing Norgay, önö Mann us Nepal. Nö d Schüllzitt liirde hä öt Klömmö en d Bersch va Neuseeland, di Alpe (Nüüseeland) heesche. Hä jäng 2 Joohr no d Universität ä Auckland bevöör hä wi singe Papp Imker wood. En dr Zweide Weltkresch woch hä en d Luftwaffe va Neuseeland. 1948 schaffte hä öt zsamme met Harry Ayres als ischter dr Mont Cook övver d Süüdsii örop z klömme. Am 29. Mai 1953 schaffte Hillary öt met sing Expeditiun, di 1951 opbroch, dr Mont Everest, da 8850 Meter huch es z besteeje. Op d Spetz van dr Berch vong hä ke Zeeche, da töt vreuer öns önö Mensch do jewää woch. Ovve maade hä dat beröhmde Beld va Enzing Norgay, dä onger sisch dr Rest van


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Vincenz Liechtenstein (* 30. Juli 1950 ä Jraaz; † 14. Januar 2008 ä Waldbach en d Steiermark) woch önö Politker us Österreich un jehood d Volkspartei a. Rischtisch hosch Vinzenz jo Vinzenz Prinz va Liechtenstein un woch dr äldste va 5 Kenger. Singe Papp woch Heinrich Prinz van un zo Liechtenstein, sing Mamm öt Lisbeth va Österreich. Vinzenz studiirde Räät an d Universität va Jraaz un maade do singe Doktoch. Hä hiiroode öt Leenche va Cossé-Brissac un di zwei krääte 2 Kenger, öt Adelheid va Liechtenstein un öt Hedwich va Liechtenstein. Ävver di Ehe heeld net iiwich und donoo hiiroode hä Roberta Valeri Manesa. Vinzenz woch äne van d Jründer van d JES-Studenteninitiative, jehood ävver och der Kattolische Famelienverband a un d Sudetendütsche Landsmannschaft a. Vinzenz jehood dr Bundesroot va Österreich an un woch tösche 2004 un 2006 Avjeordneter van dr Nationalroot. Vinzenz Liechtenstein storv am 14. Januar 2008 ä sing Wonnig ä Jraaz. Övver Vinzenz Lichtenstein


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) José Bello Lasierra (* 13. Mai 1904 ä Huesca; † 11. Januar 2008 ä Madrid), däm s och Pepín Bello nannte, wooch önö spanische Intälläktuelle. Bello hod ön schünn Kenkheed. Hä wox beij sing Äldere un Vrönde op. Met 11 Joohr besood hä ön Schüll vöör aajooende Künstler. Do liirde hä Salvador Dalí, Luis Buñuel und Federico Garcia Lorca ävver och Rafael Alberti känne. Bello studiirde Medizin, woohl Doktor wääde, wood ävver Intälläktuelle. Hä moolde net völl un de Lüüh saahte va häm, dat hä önl Künster oohne Wärke woch. Bekannt wood hä dörch Kunstvoranstaltunge, die hä orjanisiirde. Bello storv am 11. Januar 2008 ä Madrid. Öt Lääve va José Bello


Reviertalk ess_en Websaijt wo_t öm de Shprooch un_de Wööt ußß_em Ruhrpott jëijt. Zigk 2005 kam_mo do nohlësse, wi dä Kumpel un sing Nohfaare schwaadt, also et su jenannte Ruhrdöütsch, wad_e Jemänge uss_em aale Wäßßfäälėsch un Döütsch un dä divärrse Dijalägkte uß dä Ööt un Shtädd_un dä domoolije Ėnnwandoro ier Shprooche wooh, un enne janz ëijenne Rejolägk jewooden_eß. Pro Daach kritt die Websigg_öm de 6 Wööto_oddo_Ußdrögk, 2 beß 3 Bëijspell_Sätz, 1 Belld_unn_en ¼ Ton_Dattëij dobëij. Se hädd_em eezte Joohr wo_t_se joof alld mieh wi 20000 Besööko jehadd_un Och wann dė Äklieronge fö_dat_all op Huhdöütsch senn, määd_et doch Shpaß, do_enß erömm_ze_lässe, un op de Äänleschkëijte un de Ungerscheed zwesche däm Ruhrpöttlerėsch un unß Ripůarėsche Sprooche ze luuere. http://www.reviertalk.de/ — Lexikon der Ruhrgebietsterminologie — (op döütsch un Ruhrdöütsch)


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Walter Zimper (* 29. Aprel 1942 ä Markt Piesting; † 13. Januar 2008) woch önö österreichische Politiker van d ÖVP. Walter studiirde an d Universität va Wien un wood spiir Chefradekteur von öt Niederösterreischische Volksblatt. Va 1970 a woch hä en dr Jemeenderoot va Markt Piesting un tösche 1975 un 2002 dr Börgermeestr. 1980 jäng hä en d övverrejionale Politik un wood vöör 2 Joohr Landesparteisekretäär van d ÖVP. Dürch Kuddelei woch hä jezwonge, si Amt neer z lääje. Va 1974 bes 1982 woch Zimper Avjeordneter van dr Landtach va Niederösterreich. Öt Lääve beschrevve van d ÖVP


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Bradley Barron Renfro (* 25. Juli 1982 ä Knoxville (Tennessee); † 15. Januar 2008 ä Los Angeles) woch önö amerikanische Schauspeller. Renfro woss beij sing Oma op. Vöör dr Film wood hä 1994 entdäckt. Hä driinde „Dr Kliänt“ va John Grisham. Spiir soch moch häm ä Filme, die gedriihnt woode, öm domet Jeld z verdeene ävver och en Filme, beij dönö öt Jeld nät ösu wichtisch es. Dozo zallte d Filme „Sliipers“ us öt Joohr 1996 un „Dr Mussterschüller“ va Stiiven King. Dä stammde us öt Joohr 1998. Ävver öt koome noch änö Hoov anger Filme dozo. Singe leitzte Film driihnde hä 2006. Dreimoll hot hä kromm Denger jedriihnt un mood dovör en öt Jevängnes. 2002 maade hä ön Kuhr jäje Droje, di hä jenomme hott. Jeholpe hod dat ävver net lang, denn 2005 koom hä dovör wärm hänger Jitter. Am 15. Januar 2008 wood Renfro duud ä sing Wonneg en Los Angeles jevonge. Sii Lääve


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Don Jorge de Bagration y di Costafiorita (* 22. Februar 1944 ä Rom; † 16. Januar 2008 ä Tiflis hosch ä Werklichkeet Giorgi Bagration-Muchrani. Hä hod sisch selbves zm Chef van öt Könnigkrisch Jeorgiö ernannt. Seit 1980 woch hä dörch dr Motorsport bökannt. Hä woch dr enzije Sohn van der vreuere Fürst va Jeorgie Irakli Bagration-Muchrani un d italiänische Jräfin Maria Antonietta Pasquini dei Conti di Costafiorita, wood ävver jeboore als di at jeflohe woore. Sing Mamm storv bei sing Jeburt. Sing zweide Mann wood d Infantin Maria de las Mercedes va Spanien. 1959 von hä met dr Motorsport a, voohr Motorrähr un seit 1963 Rennwaarels. Zweimoll voohr hä ösu jaahr ö Formel 1 Auto. Önö Michael Schumacher wood hä net. Änö va sing jruudste Ärfolje hot hä 1970 als hä dr Vizemeester bei dr COPA BRASIL Championship ä Braliliö wood. 1982 trock hä sisch us dr Motrosport zröck. 1995 jäng hä no Jeorgie zröck un boude sisch do si Huus. Do storv hä och am 16. Januar 2008. Öt Lääve va Jorge de Bagrations (engl.) De


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Jason MacIntyre (* 20. September 1973 ä Lochgilphead, Schottland; † 15. Januar 2008 ä Fort William, Schottland) woch önö Schottische Rennradvaarer. MacIntyre liirde als Beroff Druckr un Litograaf. Met 18 Joohr vong hä öt Radvaare a un met 23 Joohr jewonn hä at d Tour of the North ä Irland. Hä maade 3 Joohr Paus ävver dono jewonn hä bo jäddes Joohr irjendwo Jold. Zsamme kräät hä 13 schottische un änglische Titele. 2006 wood hä Meester em änglische Strooßezittvaare. 2007 packde hä d 10 Meile en ön neu Rekordzitt. MacIntyre woch vorhiirod un hod Zwillinge, di 1999 jeboore woode. Hä storv am 15. Januar 2008 bei önö Unvall. MacIntyres Websiij


Dä Lemma-Titel he es jeschrieve un bochstabeet en de Sproch vum Oot. Niederoßem es en Veedel vun Bierschem. In Niederoßem läve fas 6000 Mintsche. Dat Dörp litt circa 20 km. westlich vun Kölle, up en höhe vun 80 metern üver NN. Im Norde vum Fürjebirch. In Niederoßem steht dat jrößte Braunkohlekraftwerk vun janz Deutschland. Städt un Jemeinde em Rhein-Erft-Kreis Bebber · Berchem · Brühl · Elsdorf · Erftstadt · Frechem · Hürth · Kerpen · Pullem · Wesseling


Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) E Jehösch (Pl.: Jehöschte) säät me em Rheinland für e Huus, en Wonnung odde andere Behausunge, en dänne Minsche läwe.


Dr. Ludger Stratmann (jeboore am 23. Juuli 1948 en Verl) lääf en Ëßße zigk dämm dä zeehn Joohr all eß. En Bottropp hätt e bess enn et Joohr 2002 erėnn alls een edojelohßene Aads en Praxeß fö alle Kaßße jehatt. Di hätte dann opjejovve. Zigk dämm eßß e blooß noch em Kabbarëtt zerjang. Em aale Europahuus am Kenneyplads en Äßße, do hätt e med sėngem Broodo zesamme et „heitere medizinisch Kabbarëtt Thijater“. Dat löüf zig 1994. Alß Jupp Stratmann spöllt hä och zigk Joohre em Fërrnseje fum WDR un RTL, zem Bëijshpöll Klamaug un Kabbarett enno Knëijp med Ruhrpoot Ambijënnte, em Stratmanns. Do klopp hä Shpröch, wi: „Mach mich nich datt Blut am klumpen!“, „Bonn war früher die Abkürzung für Bundeshauptstadt ohne nennenswertes Nachtleben.“, „Für manchen ist die Zigarette danach jetzt schon wichtiger, als der Sex davor.“, do trett hä sällvo op, spellt dä Weet, un sääht sing Kolleje aan. Söök „Ludger Stratmann“ im Kattalooch bëij de → Deutsche Bibliothek Jupp Stratmanns Kneipentheater im Pott — bëijem WDR -— (op döütsch) Et Stratmanns Thijater em Europahuß en Äßße — (op döütsch) Doktor Stratmann — Heiteres Medizinisches Kabarett — (op döütsch) Commons: Ludger Stratmann – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Eurolang is ene kleejn Nohreshteajentur, di sėsh op dat Teema Sproocheminderheijte un nazjonale Minderheijte in de Europäəsche Unjon kůnzentreert hät. Anjefange hät dat mėt Eurolang em Joohr 2000. Dė Idee kohm vun dämm Europäəsch Bürro för de winnijer jebruchte Sprooche. Eurolang deit vör allen över europäjsch Politik un över de Politik vun de Medjleedßshtaate vun de Europäjesch Unjon berėshte, di_j_enne Ennfloß op de Minderheijte hann. Eurolang will och de Minnerheijten onnerenannder bëßer vernezze un de Minderheijte un de europäjesch Fowalldong en enne bëßere Kůntak brenge. Wepsajt vun Eurolang (op englesch)


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Letsche odder Litsche dëijt mer wat mer nit esu jood fėngk, oddo wat nit esu jood aankütt. Dat bedügk dann, zem Bëijshpell, dadd_en Oppföhrung dorreschfälld, oddo e Booch nit jekouf weed, oddor_enne Minsch jät schääl aanjeloohrt weed, wëij hä jët jesaat hät. Wi dä Ostermanns Will noch lääve däät, do wohr en Kölle jood jelėgge, un de Lück mochte sėng Krätzjer un Leedscher. Ävver wi hä jët ällder wohr, do häd et inn enß noh_m Sööde he jetrokke, un hä häd e Kupplee obb_et Zillertal jemaat. Dat hät hä och em kölsche Faßteleer aanjebraat. Do han_se_n jelitsch. Dat kohm bëij de Lügg_en Kölle nėt aan. Dä Ostermann, säät_me, eß dat schwer aanjekomme. Ävve de Kölsche hann_en trotzdämm leev, un sėnge singe Leeder beß hück_ze_daachß. Dat stemmpt esu niet; et wor der Jupp Schmitz (Schnäuzer) met singem Leed: Der Hirtenknabe von St. Kathrein im Johr 1963, dä se bei dä Sitzung jelischt han wejen däm Kostüm, dat hä anjehat hät. Enne anndere Fozäll och uß däm kösche Faßteleer wohr et Mottoleed fum Joohr 2004, wo et Marie Luise Nikuta jesonge hät. Dä Zohüürer bemm Höhner_Kunnzäät hädd_et nit


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Lėtsche, oddo och Jletsche, un su jët wi j ene Letsch donn, dat eß wat paßßeere kann, wann jët jlatt un lėtschesch eß, un do dröm onjewolld en Bewäjong küt, wat mer nit hät han welle, oddo woh mer nit met jeräschnet hatt, un och nomaal nit drop jevaß wohr. Saach, do häss e Shtöck Sëijv en de Baade Bött, Do wells et jriife, ävver et jitsch Der uß de Häng un eß fott. Do jëijt Ëine uss em Huuß, un drußße es Ëijs un Schnii, do letsch dä uß, un sez sejj op dr Brezzel. Auwieh! En Kölle hatte se bes lang en et nüngkßeehne Johonndod erinn en koote Shtrohß, Op der Letsch, di jing fun der Trangkjaßß nohm Domhovv erop, neve dem Dom singe Wäß Pooz. Wann et naaß wohr, un em Winter wohr dadd en woohre Letschbahn. Wam mer wëijß, dat jët joot flutsch un janß lëijsch un prima löüf, do säät mer och enß „looß letsche!“ för „looß jonn!“, winnischßdenß en Kölle. Lėtsche loohße kann dröm och sin, dat mer jäd affshpoolt, wat bekanntermooße joot fun der Hand jëijt, zem Bëijshpell enne


Uetersen (gesprochen ([ˈyːtɐzən] (IPA)) is en Shtadt an de Floss Pinnau. Et is ovenreshts vun Hammborsh un unte de Kreijsshtadt Pinneberg. Bekannt is de Shtadt duch sin Kloster un de Rosarium (Rosenpark). Commons: Uetersen – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Jrovvötsnäähl es önö Ußdrock, dem moch selvs en öt Stolberjer Platt mä noch sälde hüüt. Dr Jrund es, dat öt ö ussstervend Wood es, dat mä noch di janz Alde ä Stolberch känne un bruche. Onger Jrovvötsnäähl vorsteet moch 2 ongerscheedliche Saache. Eemoll es dat jätt us d Kösche. Nälke, di moch vöör dr Suurbrone brutt, wääde van d Alde Jrovvötsnäähl jenannt. Vreuer hood moch döck, dat äne saad: „Dönn och 2 Jrovvötsnäähl dozo. Dann schmaad öt bässer“. Hü saare d meetste, dat moch 2 Nälke dozo do söll. D zweide Saach, di Jrovvötsnäähl see könnö, es dr Soom van dr Vliidr. Manche saate och an dr Vliidr selvs Jrovvötsnäähl. Dat hüüd moch hü och net mi, denn d Lüü, di dat Wood känne, sterve us.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Barack Hussein Obama, Jr. (* 4. Aujust 1961 ä Honolulu, Hawaii) wor de 44. Präsident von d USA. Hä jehüüd d Demokratische Partei a un wor dr Nachvoljer va George W. Bush un dr Vörjänger va Donald Trump. En öt Joohr 2004 wood hä Senator vöör dr Staat Illineus. D Afraamörikaner es domet dr vönvte schwazze Senator, däm d USA jehatt hand. Em Februar 2007 joov hä sing Kandidatur bökannt un sing Ärjebnisse beij d Vöörwaahle spräche dovöör, dat hä jo Möjjelichkeete hat, vöör d Demokrate als Präsident z kandideere. Barack Obama wood ä Honolulu, dat litt op Hawaii, jeboore. Singe Papp koom us Kenija un hä jehood zo dr Stamm van d Luo. Sing Mamm woch ön wisse US-Amörikanerin. Sing Äldere hiirode op Haweij zo ön Zitt, wo Schwazze un Wisse noch nät ä jedde Staaht van d USA hiirode dorfe. Sing Äldere leete sisch scheede un Barack jäng zsamme met sing Mamm, di töschebee önö Ölmännäjer us Indonesiö jehiirod hott, no Jakarta. 2 va sing Jeschwister woode do jeboore, enn, Maya, hat spiir ä Heidelberg


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Hillary Diane Rodham Clinton wood am 26. Oktober 1947 ä Chicago en dr US-Bundesstaat Illineus jeboore. Damols hosch se noch Hillary Diane Rodham. Sei es ön Juristin on Politikörin van d Demokratische Partei. Tösche 2009 un 2013 woch se Usseministerin von dr Vereenichte Staate va Amerika Tösche 1993 un 2001 woch hörö Mann Bill Clinton dr Präsident von dr Vereenichte Staate va Amerika un Hillary d Först Leidi. Tösche 2001 un 2009 woch Hillary Senatorin van dr Staat Nju Jork. Hillary kandideert vöör d Demokrate vöör d Präsidentschaft en öt Joohr 2008, joov ävver spiir op. Ooch en öt Joohr 2016 kandidiertse sie vöör de Demokrate vöör d Präsidentschaft, ävver verlor. Donald Trump es dr republikänische Nachvoljer va dr Demokrat Barack Obama. Hillary woss als Hillary Rodham ä Park Ridge en dr Staat Illineus op. Sei jehüüd zo ön methodistisch Famelisch. Hörö Papp jöhod ön kleng Firma. Hillary jäng no öt Elite-Kolledsch. Dat es enn van d bekanndste van d Sövve-Schwesterö-Schülle. Hörö Doktor schreev Hillary övver „Saul Alinski“.En d Sövvezijer Joohre studiirde Hillary Räät an d Jeil


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dä Lemma-Titel he es jeschrieve un bochstabeet en de Sproch vum Oot. Heimisch (amplisch: Heimbach) es en Stadt im Süde vom Krees Düre. Et es die kleenste Stadt in NRW. Et hät öm de 4.800 Eenwonnere un bestejt us de Ortsdeele Bleis, Düdeling, Hasefeld, Heerjade, Heimisch selvs, Huse und Vlatte. En dr Käänstadt selvs lävven 1.200 Lück. Heimisch is ene aanerkannte Luftkurort. Di Stadt litt in enem enge Daal aan dr Rur. Dä Floß witt op em Stadtjebèt zwejmôl opjeschtout on beldt deswäje zwej Sìe. Dr Rursì Schwammenouel es dr zwejtjrüetsde Schtousì in Dütschland. Di jìhe Bärresch, vun denne Heimisch omjävve es, senn bes zo 525 m hù. Se senn met Böisch bedeck on jehüre zom Deel zom Nazionalpark Eefel, dä vun drej Sigge aan de Stadt jränz. Medden en dr Stadt litt op enem jìhe Vääls di Burresch Hengebach, di dr historische Kään vun Heimisch es. Öm di Burresch eröm träcke sech di enge Strôße on Jaesse vun dr Altstadt, di nô’m Zweede Wäältkrèch wedde em aale Faachwärrekstil opjebout wôede es. Heimisch is an Düre aanjeschlosse


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Donisl es hü z taachs en van d bökanndste Weetschafte va Münche. Völl jönt do noch lävver hen als no öt Hofbräuhuus. Em Joohr 1315 stäng do vreuer ö Huus e dem Wing verkoovd wood. Doher kütt och dr Naam Wingstrooß, dem öt hüü noch jitt. Ävver moch kutt do net mä koofe, öt wood och önö Hoof do jödronke. Su wi sisch dat vöör ön Wingweetschaft jehüüd. Dat änderde sisch 1715. Do vonge s öt Zappe va Biir ä Münche a un en dr Donisl stänge s däm ä nüüß no. Damols hosch di Kneip „Zo d alt Hauptwach“. Singe Naam Donsil kräät d Weetschaft dörch Dionysius Haertl. Dat woch önö stattbökannde Weet, dä tösche 1760 un 1775 sing Lüüh ösu jott vorsorchte, dat singe Naam övvernomme wood. Hü jitt öt he net mä ö joo Biir. Moch kann och jott eiße. Öt jitt zwar ke Hämmche öv Flönz ävver ön halv Hax söll mo sisch net entjoo losse. Un dozo spellt ovvens och noch immer d Musik. Op önö Balkon setzt ene un spellt


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Aujustinusbrouwerei es d äldste Brouwerei, di öt noch ä Münche jitt. D Weetschaft dr Aujustinuskeller van d Brouwerei litt en d Haupt-e-koofsstrooß, direkt tösche dr Stachus un öt Roothuss. Wi ösu döck vonge d Mönsche met öt Biirbrouwe a un onjöväär 1328 laate d Aujustinus-Mönsche ä Münche domet loos. Uss e Biir woode önö janze Hoof. Dat jäng jott bes 1803. Do woode d janze Klustere dörch d Säkolarisirung zo jemaat. Biir wood prevat wiir jebroud. Va 1829 a deng dat d Famelisch Wagner. Hü jehüüd 51 % van d Firma ön Stiftung, d Rest es op önö Hoof Lüüh vordeehlt. D Aujustinusbrouwerei maad 8 Zoote Biir. 2005 woode 950 000 Hektolitr vorkoovd. Öt meedste jäng no Bayere. En dr Aujustinuskeller kann moch jott eiße un a jo Biir jitt öt och do. Sij van öt Aujustinusbräu


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Stachus däm och völl Lüüh als dr Karlspleij ä Münche känne es en van d bökanndste Ställä van d Stadt. Tösche Roothuus un Bahnhoff am Äng van d Fuußjängerzoon litt d Ställ. Singe Naam hat hä va Eustachius Föderl, dä do va 1755 a ön Weetschaft, dr Stachusjaade, hot. Dörch d Karlspootz jeet öt derekt dörch d Kaufingerstrooß no dr Mariepleij. Wä jäähr Jeschäfte kikkt, dä es he jenau richtisch. Ävver völl Jeld moss moch metbrenge. Wä emmer noch net all sing Fänije usjejovve hat, da kann dat onger d Ääd do, denn onger dr Stachus send Hömmele va Jeschäfte. Op d anger Sii jeet öt no dr alde botanische Jaade un dr Justizpalast. Der Stachus – Wo München modern wurde, MünchenVerlag GmbH, ISBN 3-937090-14-2


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Justizpalast ä Münche litt en d Nööde van dr Stachus un nävver dr Alde Botanische Jaade. Öt es ö Jerichts- un Vorwaltungshuus. Jeboud wood öt en d Joohre tösche 1890 un 1897. Dr Architekt woch dä us Münche stammendö Fritz va Thiersch. D Künstler saare dat öt em Neubarock jemaad wood. Vreuer stäng an di Ställ ö kleng Schlöößje, dat se Clemensschlöößje jenannt hodde. Ävver dat jitt öt net mi. Nävver dr Justizpalast wood öt „Neu Justizhuus“ jesatze. Dr Justizpalast wood jo bald z kleen. En d Nazi-Zitt maade dr Folksjerichtshoff en dr Justizpalast sing Schauprozesse. Jäje d Lüüh van d „Wisse Ruuse“ wood he vorhandelt. Övver d Justiz ä Bayere


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dä Ußdrock oddo Wëndong mutatis mutandis weed ußjeshproche mutatīs mutandīs, allso med lange „i“s, eß Lattëijnėsch. En jraad_linnije Övversäzong op Kölsch wöhr: „med dä Saache (ald/noch) jeänndott, di_j_et Ännderre nüüdėsh hann.“ E beßje mieh esu jesaat wi de Minsche de Schnüß schwaade, wöhr_et: „met_de nüüdėjje Ännderonge.“ Dobëij eß fö_jewöönlėsh ald jesaat woode, wat dat dann för Ännderonge wöhre, wam_mer dät „mutatis mutandis“ bruche dëët, oddo et es su_wi_su kloh, un mer wëijs_et uss_em Zosammehang. Wat dat sinn soll weed ävver nit ëijnel opjezallt — dat wöhr ze ömshtändlesch — sönde mer wëijs_et em Övverblėk. Wä dä Ußdrock mutatis mutandis bruch, dä dëngg_un wëijß dat sing Zohüürer oddo Lësser forschtonn, wat med dä Änderonge em Prėnziip jemëijnd_eß. Et kütt öff enn_ennem Zosammehang för, wo mer draan dëngk, dat mer op enne Aanzahl vun Ongerscheede en dersëllve Aat zwesche däm wat doför jesaat wood, un dämm wat nu jesaat weed, obacht jevve soll — och, oddo wann se janz fill Äntshpreshonge hann. Dä Ußdrock weed jään en de Wesseschaff, Weetschaff, un bëij de Rääschß Jeliehrte jebruch, öm enne Tëx, ne Affschnet, oddorr_enne Saz op enne nöüje, äänleshe, Zosammehang


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Wä no Münche kütt, da well sisch sescher ö paar Ställe jenau akikke. Dozo jehüüd dr Stachus, öt Hofbräuhuus, dr Donisl un sescher och öt Roothuus am Mariepleij. Wat all di Ställe vorbengt es enn Strooß. Öt es d Kaufingerstrooß. D Kaufingerstrooß es enn van de äldste Strooße ä Münche. Singe Naam hat d Strooß van Chunradius Choufringer, dä do ö Huus jehat ha söll. Ävver dat woch öm 1239 un litt at ösu lang zöröck, dat manche net dora jlööve. Alles es voll va Jeschäfter un mo kann koofe, wat töt Häzz bejeehrt un dr Jeldbüll herjitt. All d jruuße Kaufhüüser vängt moch an d Kaufingerstrooß. Besongisch schünn es öt en d Zitt vöör Weihnachte. Do send völl van d Hüüser met bonte Lampe vorseeh un öt sitt ö su richtisch kuschelisch us. Enn Attraktiun hat de Ställ wo die Kaufingerstrooß op dr Stachus stüsst. En d Wääche vöör Weihnachte weed do ön jruuße Iisbahn opjeboud un hondede Lüüh send do met Schlittschoon ongerwääß. Äldere met nön Kenger jenau ösu wi Kenger alleen. D Kaufingerstrooß en


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Öt Roothuus va Münche litt an dr Mariepleij un domet an d Kaufingerstrooß un en d Nööde van öt Hofbräuhuus. Va do us kann moch no öt Donisl speue. Ösu noo es dat. D U-Bahn häld jenau dovöör. Dr Häär van öt Roothuus es dr Bürjermeester. Dr Stattroot hat och singe Sitz doren. Jeboud wood dat Roothuus tösche 1867 un 1909 va Hauberissers Schorsch en dr neujotische Stil. Wi mo sitt, hat öt ewisch jeducht, i öt vädisch woch. Em Zweide Weltkresch hand sö dann wärm önö Hoov dovan kapott jemaat, dat dann wärm jefleckt wääde mood. Ön besongisch Attraktiun es öt Jlockespell en dr 85 Meter huhe Turm. 85 Jlocke spelle, wobeij 43 Fijuure sisch do ovve driine. muenchen.de: Öt Neu Roothuus


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Medde en d Kaufingerstrooß ä München litt an önö Eck öt Dütsche Jacht- un Veschereimuseum. Wä sisch dat Museum va drusse akikkt, dä hält dat mi vöör ön Kerch. Dat litt dodra, dat do vreuer ön Kerch van d Aujustinermönche woch. Ävver dat es at lang her. 1934 hand sö dat opjemaat. Wä sisch dovöör enteresseerd, dä kann sich övver 500 Deere bökikke. En dr Zweide Weltkresch hodde sö di jott vorstoche. Wat nett vorstoche woode woch, dat es jeklaut woode. Ävver d Münchener hand noch öns Flupp jehad. Hü luhnd öt sisch önö Bleck örä z wärpe. Övver öt Museum


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) John Sidney McCain III wood am 29. Aujust 1936 ä Coco Solo en d Zoon van dr Panamakanal jeboore. Hä es önö Politiker us d USA. McCain jehüüd zo d Republikanische Partei. Va 1987 a es hä Senator en dr Staat Arisona. Em Joohr 2000 kandideerde hä vöör öt Präsidenteamt, vorloor ävver jäje George W. Bush. 2008 probeerd hä öt noch ens un desmol hat hä d beidste Schanse onger all de Republikaner. Hä, önö Pilot us der Viätnam-Kresch, woch ö paar Joohr ä Viätnam en Jevangeschaff. John McCain es dr Soohn va John S. McCain, Jr. un Roberta Wright McCain (* 1912). Hä woch en d Panamakanalzoon jeboore woode un hat noch zwei Jeschwistere. John besood en de ischte Joohre Schülle van öt Militär. No dr Zweide Weltkresch trock hä met sing Famelisch no Norß Virjinija, dono wärm a paarmoll dörch d USA, dänn singe Papp wood a völl Ställe äjösatze. Äm Vijetnam-Kresch woch hä Pilot beij d Marine. Am 29. Juli 1967 entjäng jä mä knapp singe Duud. Dörch Explosiune van ön amerikanische Rakeet wood


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dmitri Anatoljewitsch Medwedew, op Russisch schriivd sisch dat Дми́трий Анато́льевич Медве́дев, es önö russische Politiker. Hä wood am 14. September 1965 ä Leninjrad jeboore, ön Stadt di hüü weer Sangkt Petersburch heecht. Präsident Putin schlooch häm am 10. Dezember 2007 als singe Nachfoljer vöör watt hä dann och wood. Dimitri es met Swetlana Medwedewa (* 1965) vorhiirod un hat enne Sohn Ilja (* 1996). Putin un Medvedev weerkde at ä Sangkt Petersburch zösamme, sei kannte sich jott. Ängs 1990 holde Putin häm no Moskau. En de nächste Joohre klomm Medwedew immer mii d Karriäreleer öropp. Su wood hä dr Chef van Gaßprom, d jrützte russische Ölfirma. Bes vör kottem kannte völl Russe häm ävver kom. Medwedew woss en ön janz normal russische Famelisch en önö klenge Ocht beij Sangkt Petersburch op. En d Universität van d Stad studiirde hä Räät, maade singe Doktoch un werkde dono an d Huchschüll. Nävvebeij woch hä en ö Komitee vöör uswärtije Saache en de Börjermeesterei va St. Petersburch tätich. Dat Amt wood spiir va Putin jeleit. 1999 wähßelde Medwedew no Moskau


De Kirrshelük sare Parramänt för de Saache med dänne se en de Mäß un de Kirsh eröm loufe, un di se do bruche, also de Mäßjewänder, Altaa-Dööscher, Sholen, un es en Saache.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Aue Botanische Jaade litt en d Nöödö van dr Stachus un hänger dr Justizpalast en d Stadt Münche. Dä Jaahde wood tösche 1804 un 1814 va önö Fitze Lu von Scheck a jölaat. Ö paar Moll hat mo noch vorsooht, dä Jaade z vorschönöre un hat Pavilljons dozo jeboud. Önö schünne Äjang kräät dä och noch ävver als dr „Neue Botanische Jaahde“ entstäng, do vorloohr hä sing Wichtichkeet. Hü jönt noch völl Lüüh jätt do spazeere. Völl setze an dr Neptunbrunne un losse öt sich jott joo. Neptunbrunne Neptunbrunne


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Jädder kennt dö Frittebuud un jädder hat sisch do at öns jett jöhold. Ejal övv öt ön Fritt met Mostöd övv Majonees, ö Wööchje, ön Cürriwooch, Schaschlik övv ö halv Häähnche woch. Wat sö all jömeinsam hand, es, dat öt do flott jeed un moch sisch öns vöör ö paar Minütte met dö Schäff van dö Buud ongerhalde kann. Cürriwooch Schaschlik


Dae Hennes is eine allt Jeissbock di de F.C. vur 50 Johr jeschenk jekriet haett. Danach wora imma beim Spill dabei un is jez ne Art Masskottche. Fotos van Hennes


Christoph Daum is ene Foossball Träiner, jeboore am 24. Oktober 1953 in Zwickau. 1971 aanjefange bei Hamborn 07 1972 Eintracht Duisburg 1975 1. FC Köln 1981 Träiner vun dä Amatöre vum 1. FC Köln 1985 Co-Träiner 1. FC Köln 1986 - 1990 Träiner 1. FC Köln, 1990 in Kölle eruss jeschmisse 1990 - 1993 Träiner VfB Stuttgart, 1992 Deutscher Meister 1994 - 1996 Träiner Beşiktaş Istanbul, 1994 türkische Pokal jewonne, 1995 türkischer Meister 1996 - 2000 Träiner Bayer 04 Leverkusen, 2000 eruss jeschmisse wäjen Kokain 2001 - 2002 Träiner Beşiktaş Istanbul 2002 - 2003 Träiner Austria Wien, 2003 österreichischer Meister un österreichischer Pokal jewonne 2003 - 2006 Träiner Fenerbahçe Istanbul, 2004 türkischer Meister, 2005 türkischer Meister 2006 - 2009 noh lang Jedööns widder Träiner bei singem ahle Club, dem 1. FC Köln 2009-2010 is hä wigge noh Istanbul zu Fenerbahçe, do hätt hä nämlisch de Kohle für jrosse Spiller 2011 - Träiner Eintracht Frankfurt Christoph Daum is zum zweite Mohl verhieroot, is Vatter vun 4 Pänz, un wohnt zesamme mit singer zweite Frau Anjelica Camm-Daum in Kölle. Jehieroot hann se im Mittelkreis]] vum Müngerdorfer Stadion.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Forps Liis ställt va 1987 a jäddes Joohr d rischste Lüüh op d Wält zsoamme. Könnigshüüser un Diktatore wääde net opjönommö. Orijinaalliis va Forps (änglisch)


Hee die Sigg es op Kölsch (mih kölsche Sigge) un jeschrevve wie beim Wrede (mih Sigge jeschrevve wie beim Wrede) Höffje nennt me de Kloh, weil me fröhe de Plumpskloh em Hoff ode Jaade hatt. Wenn die Lück ussträdde moote, saaten se: "Ich jonn/moss ens op et Höffje!"


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Burch Vouwelsang litt en d Eefel an dr Uftsee un en d Nööde va Jmünd. S entstäng kott vöör dr Zweide Weltkresch. D Burch stammt us d Zitt van d Nazionalsozialiste. Di hodde vassjestallt dat hön Lüüh väälde, di onger öt Volk jo kutte un do d NS-Paruule propajeerde. Di Lüüh woohl d Partei öra trecke. Dat sollt op Burch Vouwelsang passeere. En ön Jäjend en dr usser ärm Buure känne läävde woohle d Nazis jät jruußes opbouwe. Su entstong d Burch Vouwelsang. 500 Junker sollte he en d Idioloji van d NS jeschülld wääde. Nävver Burch Vouwelsang entstong ösu och ön Burch ä Sonthofe un en ä Krössiinsee ä Pommere. D viirde wood zwar jeplant ävver net jeboud. Wä koom no Vouwelsang? D NS hod sisch dat ösu vörjestallt, dat dr idiale Junker jenau ösu ussoch wi dr idiale Ariör. Dat hosch dat sing Vorjangeheet bis 1800 arisch see moot. Hä mood vorhiirood see un unjeväär öm d 25 Joohr alt. Och sing Vrau mood bis 1800 arisch see. Lüüh met Probleme watt d Jesondheet


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Kokokkölö heeche op Huchdütsch Herbstzeitlose. Jedde dä jäähr spazeere jeet, dem valle d blau Blööte em Herbst op. S ständ meestens mädde em Bend un send schünn us. Öm di Zitt vleeje jo och noch Hummele öröm un döck bösökke di d Kokokkölö. Jeet moch ö paar Mond spiidr dörch d sälve Jäjend, dann sitt moch van d Blööte nüüß mi. Mä noch opvallend jrön Bläähr stönd öröm. Op jätt moss opjöpaaßt wääde. Kokokkölö send jeftisch un söllö net ajöpakt wääde. Dat moch di net eiße darv brutt moch net z saare. Dat Jeff va Kokokkölö voraädert dat Ervjut un kann bösongisch vöör Kenger schlemm see. Doher: Vängere vott va Kokokkölö. Mä öt Oohr darv do dra jo. Övver d Kokokköl


Teufelsbraten en uusem Platt "Düwelsbroade" eß e'ne zweideelije Fernsehfillem vom Hermine Huntgeburth uss em Johr 2007, en Produktion von de Colonia Media em Aufdraach vom WDR un ARTE. Die Jescheech erstrick sich öwe elef Johr von 1951 beß 1962. Hildegard Palm, de Haupdarstellerin, eß am Aanfang vom Fillem fönef Johr un am Engk vom Fillem säckszehn Johr alt. Dä Fillem spillt em "fiktive" Dondorf aam Rhing zwesche Kölle un Düsseldorf jeläje, net ze verwääßele met dämm echte Dondorf, e Dörp von Hennef aan d'r Sie. Deshalef sen och die mietzte Opnaame in Kriefeld un Duisbursch jedrieht wudde. Dä Fillem drieht sich öm et Heraanwaaße von e'nem intilijente Mädche, dat sich uss em kölsch-katholische Arbeedermillieu von de "Wirtschaftswunderjohre" befreië will. Et kleene Hildegard, Dochter von e'nem Arbeeder un e'ner Botzfrau, wierd von singer Famelisch, en dä och noch de Jrußäldere un en Tant läwe, "Düwelsbroade" jeschanndt. Weil dat opjeweckte Kind neugierig eß un unbedingk läse un schriewe liere will, wierd et von dä Fraulück un singem verbetterte Vatter als schwatz Schof von d'r Familesch behandelt. Nur beim Opa, der imm de Stipp hält, vürläse un verzälle deet, fingk et Tros. Met 10 Johr kütt Hildegard op de Meddelscholl. Do liert et


Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) E'ne Kiepekääl hätt me fröhe ne Kääl jenannt, dä met e'ner Kiep om Rögge un Köref en d'r Hand öwe et Land jetrocke es, un dä Lück Wäsch, Kleede un andere Saache, die em Haushalt nüdisch wore, verkoofe däät.


Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Unger 'nem Pastur von lat. Pastor "Hirte" versteht me en d'r Katholischen Kirch e'ne Mann, dä noh'm Theologiestudium zom Priester jeweiht wudde eß, un sing Schöfje en d'r Pfarrjemeind leite darf. En d'r Evangelischen Kirch 'ne Mann ode en Frau, die Theologie studiert hann, un en Kirchenjemeind met ihre Schöfje leite dürfe.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Makhdoom Syed Yousaf Raza Gilani (* 9. Juni 1952), ä Urdu weed dat مخدوم سيد يوسف رضا گیلانى ) jeschrävve, es dr zwövde Premiemenester va Pakistan. Jä woch vreuer dr Spräächer van d Nazionalvorsammlung. Menester es hä och öns jewääh. Am 25. Mai wood hä va dr Präsident Musharraf voreidicht. Hä es dr ischte Premiemenester da us ön Jäjend kütt, wo Sareike jesproche weed. Gilani es och dr zweide Vörsetzende van d Pakistan Piples Parti. Gilani kütt us ön Famelisch die völl Jeld un Äfloss hat. Hä wood a Karachi jeboore. Hä jäng no ö paar jo Schülle un maade do önö joe Avschloss. En d Politik werke hä sisch langsam huch un wood tösche 1985 und 1986 Menester. 1988 troon hä d Pakistan Piples Parti beij. En d Zitt van Benazir Bhutto woch hä Menester vöör d Turiste un dono Menester vöör öt Werk. En di Zitt wood hä och dr Sprächer von d Nationalvorsammlung. Dat bleed hä bes Februar 1997. Em Februar 2001 koom hä en öt Jevängnes. D Militärrejierung worp häm Kuddelei met öt


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Juri Alexejewitsch Gagarin, ä Russisch schriivd sich dat Юрий Алексеевич Гагарин, wood am * 9. Määz 1934 ä Kluschino ä Russland jeboore un hä storv am 27. Määz 1968 ä Nowosolowo. Gagarin woch önö russische Kosmonaut und r ischte Mensch em All. Juri Gagarin wood en öt kleng Dörp Kluschino jeboore. Singe Papp woch Zemmermann, sing Mamm koom van önö Buurehoff. Hä hott zwei Brööhr un enn Schwester, di alle 3 jözwonge woode, ä Dütschland z werke. S koome wärm jesond no Heem zröck. Hä liirde en ön Jesserei, studiirde dono ävver Jessereitechnik. Am 3. Juni 1955 liirde hä ä Saratov öt Vleeje, koom no d russische Soldatö. Do bösoot hä d Schüll vöör Vleejer ä Orenbursch. Zwei Joohr spiidr hiirode hä Valentina Gorjatschowa, 1959 wood sing ischte Dooter Jelena jeboore, 1961 sing zweide, öt Galja. Tösche 1960 un 1961 wood hä usjebeld, öm Kosmonaut z wääde. Am 12. April 1961 jäng öt loos. Si Raumscheff Wostok 1 vlooch ä 108 Minütte öm d Ääd un koom en öt Woljajebiid wärm örav. Bes 1963 woch Gagarin dr


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Kosovo s öt neuste Land ä Europa. Dä vreuere Jugoslawische Deelstaat wood dono önö Deel va Serbie. Am 17. Februar 2008 had hä sisch vöör onavhängisch erklärt. Seid di Zitt es dr Kosovo d Republik Kosovo. Serbie hat dat nett a erkannt un nennt dr Kosovo wiir d „Autonome Provinz Kosovo un Metochien“. Ön Reih va Staate akzepteert d Unavhängigkeit, önö jruuße Deel deet dat nett. D meetste hand sisch noch nett entscheede. Seid dr Kreesch em Kosovo em Joohr 1999 hot d UNO övver dr Kosovo z saare. Dr Naam Kosovo weed em Dütsche als Amselfeld, wat Mällebend heecht, övversatze. Ejentlich heescht dat „zo d Mäll jehüürend“. Kosovo litt mädde em Balkan un hat kenne Zojang zo öt Meer. Op d en Sii jrenzt dr Kosovo a Albanie, an anger Ecke a Montenejro, Serbie un em Nordoste a Mazedonie. Dr Mällebend woch immer enn vöör d Buure wichtije Regijun. Schnei op d huch Berch rondöröm un dotösche Land vöör d Kööh un d Jeeße, wenn dr Wenkter dovör sorchte, dat en d Berch kenne lääve