He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Alfred Jakob Ittner (* 13. Januar 1907 ä Kulmbach; † 3. November 1976 och ä Kulmbach) woch önö Oberscharvührer van d SS, dä beij d Aktiun T4 un d Aktiun Reinhardt metmaade. Ittner, önö Bürokraat troon em Februar 1926 d NSDAP beij, vorleed sö em Sommer 1927 wärm un troon di Partei 1936 wärm beij. Singe Berof vührde hä va 1934 a beij d NSDAP us, zm Deel werkde hä och als Bürokraat beij d Aktiun T4-Zentralstell, önö Poste, däm hä iisch em Vröschjoohr 1942 opjoov. Em Määz koom dr Beveehl, no Lublin z träcke. Hä werkde tösche Ängß April un Ängß Juli 1942 em Vornichtungslajer Sobibór. Hä notiirde, watt d Jüdde op dr Wäch no d Jaaßkammer aavlävvernde. Ittner hod sing Platsch hänger ön Jlaßschiiv kott vöör d Jaaßkammer, wo di nakße Mänsch vorbeij jo moote. Nävver häm sooß önö jonge Jüdd, däm sö Joldjüdd övv kleene Max nannde un mä di Opjaav hod, Vortraue beij di ö paar Minütte spiidr stervende Lüüh z erwäcke. Als Ittner Krach met dr Lajerövvichde Franz Stangel hod, scheckde dä


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Trawniki[1] es ö Dörp än dr polnische Bezirk Lublin. Ä Trawniki lääve 9169 Mänsche. Trawniki litt onjeväär 32 km südöstlich va Lublin am Floßß Wieprz, dä do met dr Gielczew zösammekütt. Dat Örtche ömfasst ön Fläch va 84 km², wobeij bo alles van d Buure jenotzd weed. 7 % send Bösch. Ön Baahnlenisch vorbängd Trawniki met Warschau un Lemberg en d Ukraine. Trawniki wood dörch öt Zwangsarbeederlajer bekannd, dat d SS em Joohr 1941 do alaad. Öt wood em Joohr 1943 wärm opjelößd un all 6.000 vorblävve Jevangene wode ömjebraad. Weetschaftlich berchop jäng öt met Trawniki em Joohr 1954, als ö Lajer vöör Koor ä Betriib jenomme wood. Dat ald Schloss va Trawniki wood 1960 aavjeresse. Commons: Trawniki – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons D Siij va Trawniki


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Hermann Michel (* 23. Aprel 1912) woch ön Oberscharvührer bei d SS un enne va d SS-Männer, di em Vornichtungslajer Sobibór vöör öt Vorjase van d Jüdde em Rame van d Aktiun Reinhard zoständich wore. Singe Spetznaam woch Prädijer. Dä us Holzheim ä Bayere stammende Hermann Michel werkde en d 1930 Joohre als Krankeflejer en ö Spital ä Berlin. Am Äng van dat Johrzeent koom hä zösamme met Franz Stangl un Christian Wirth no öt Schloss Hartheim, wo sö em Raahme van d Aktiun T4 kranke Mänsche ömbraad. Als Franz Stangl zm Övvichde van öt Lajer va Sobibór ernannd wood, made dä Hermann Michel zo singe zweide Mann, weil hä kenne Schröppel mi hod, Lüüh ömzöbränge. Michel weed als ön Persun beschrevve, di ön schünn Stemm hod, watt häm singe Spetznaam Prädijer äbraad. Öt woch Hermann Michels Opjaav, di aakommende Lüüh dörch ön Reed z bejrösse un sö z bereuije. Dat maade hä ösu jott, dat manchmol sujar jeklatschd un jedanzd wood, wenn hä vorzalld, dat sö sich mä noch dusche möte, bevör önö schünne Deel van


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Zelda Metz-Kelbermann (* 1. Mai 1925) hosch met Mädschenaam "Metz" un wood ä Siedliszcze ä Pole jeboore. Di Vrau, di enn van mä 7 övverläävende Vraue us öt Vornichtungslajer Sobibór woch, storv 1980 en d USA. Zelda koom am 20. Dezember 1942 zösamme met hör Kusin, di em Lajer ömkoom un Estera Raab op ön Päädskach em Lajer va Sobibór a. Sö woch enn va 800 Persune, di an dä Daach ätroff. Zelda wood em Lajer dozo jebrudd, öm em Streckzemmer Socke z strecke. Spiir werkde sö em Büjelzemmer, wo öt hör Opjaav woch, dr Weisch van di Lüüh, di en d Jaßkammer ömkomme wore, z kroome. Kott vöör dr Usbroch us öt Lajer mood sö helpe, Lajerdeel 4, dä ävver ni vädisch wood, z bouwe. Zelda jelong dä Usbroch zösamme met Estera Raab un Hela Felenbaum-Weiss. Bes zm Äng vam Zweide Weltkresch werkde sö ä Lemberg. Öm net opzövalle, nomm sö dr Naam Janina a. 1946 wandernde sö no d USA us.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Franz Wolf (* 9. April 1907 ä Krummau, Böhmen; † net bekannd) woch önö Scharvührer bei d dütsche SS. Opjrond va Vorbräche em Vornichtungslajer Sobibór, vöör di hä vorantwortlich jemaad wood, wood hä em [[Sobibór-Prozess] zo 8 Joohr Jevängnis vorurdeeld. Wolf hod dr Berof Vöchter jeliird, vong ävver ke Werk und vordeende bes 1939 si ischde Jeld em Lade van önö Fotojraf. 1936 troon hä d Sudetendütsche Partei beij. Als öt Sudeteland an öt Dütsche Reich veehl, wood hä zo d Wehrmacht äjetrocke un kämpfde ä Poole un an d Westfront. Em Januar 1940 wood Wolf no Berlin jeroffe un mood kott dono ä Hadamar kranke Mänsche vöör d Vorjasung fotojrafeere, ö Werk, däm hä bes zm Vröschjoohr 1943 nojäng. Si Werk ändernde sisch em Määz 1943, als hä övver Lublin no Sobibór koom, wo dö Dütsche ö Vornichtungslajer opjebouwd hodde. Em Vornichtungslajer Sobibór bestäng sing Opjaav doren, dovör z sorje, dat di Kleer, di di Jüdde vöör d Jaßkammer aavjelaad hodde, opjesammeld un no Jeld dörchsood wode. Va Wolf wood övverlävverd, dat hä sisch övver di


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Di usserjewönnliche Denge, di Saturnin Farandola erläävde, op Huchdütsch weed dat met Die außergewöhnlichen Abenteurer des Saturnin Farandola övversatze, es önö Stommfilm, dä em Joohr 1913 ä Italije un Frankreich jedriint wood. Hä had ön Längde va 77 Minütte un wood am 25. November 1913 öt ischde Mol jezeechd. Net alles van dä Film es erhalde blevve. Jezeechd weed em Deel „D Aapeinsel“, d Kengkheed van Saturnio, dä dörch önö Scheffbroch sing Äldere vorloore had un beij Aape opwaaßd. Di kriije ävver bo jrau Hoore, als sö merke, dat Saturnio bo kenne Stäz had un vorsöcke alles, dat dä waaßd. En d ischde 7 Joohr liird hä sich jenau ösu flott z bewäje wi di Deere un kann bald su jott klömme wi jedde Aap. Als hä 17 Joohr ald es, träcke sö häm ävver immer noch met dä vählende Stäz op un hä beschlössd, di Aapeinsel z vorlosse, setzt sich op önö Boohmstamm un maad sich op Lapp. No ön Zitt treffd Saturnio op Mänsche, met dönö hä ävver net mulle kann, da hä mä d


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dat Zwangsarbeederlajer Trawniki wood em Joohr 1941 als Zwangsarbeederlajer un SS-Ausbildungslajer van d SS en dat polnische Örtche Trawniki aajelaad un 1943 wärm opjelößd. Em Lajer, dat en ön ald Zuckerfabrek aajelaad woode woch, solld „Freiwillije“ zo SS-Jehölpe maache, damet sö spiir bei dr Holocaus metmache kutte. Sö sollte kenne Schröppel ha, Jüdde, besongich di us öt besatze Poole, ömzöbrenge. Meeßd wore em Lajer Männer us d Ukraine, Estland, Litauen, us Poole suwie Volksdütsche us Russland. Usserdäm woch jeplant, dat sö Stötzpunkte en di van d Dütsche besatze Jebiite Russlands opbouwde. Dat Lajer ongerstäng d janze Zitt d SS, wobeij z iich Hermann Höfle, dono Karl Streiber, öt Saare hod. D meetzde Lüüh wore Jevangene us Russland, wobeij am Aavang Freiwillije koome, spiir wode di Männer us d Jäjend jezwonge. Mo schätzd, dat tösche 4000 un 5000 Mänsche em Alder va 18 – 22 Joohr em Lajer wore un Leerjäng maade, di meetzd 2 – 3 Mond duurde. Wä vöör d Aktiun Reinhard vörjeseeh woch, dä brudde net ösu lang. Di Opjave van d Trawniki-Männer wore dr


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Selena Quintanilla-Pérez (* 6. Aprel 1971; † 31. Määz 1995) woch ön Sängerin, Läddcherschriiverin, Model, Dänzerin suwi Schauspellerin. Usserdäm had di us Mexiko-Amerikanicher Aavstammung stammende Vrau Plaate produzeerd. Völl Priise wode a hör vorjävve. Selena wood besongisch onger d spanisch sprächende Lüüh bekannd. Sö wood em Alder va 23 Joohr van d Präsidentin van hörö Fanklub ömjebraad, watt sö och em Rest van d Wält bekannd made. Selena wood ä Lake Jackson, Texas jeboore un vong öt Sänge met 6 Joohr, wobeij sö van hör Äldere ongerstötzd wood. Als hör Famelisch all hör Jeld vorloor, moote sö öt Huuß vorlosse un tingelnde dörch d Jäjend, öm z vorsöcke erjens Jeld opzedriive. Als Selena 14 Joohr ald wood, schingde alles op z joo, denn hör ischde Plaat wood opjenomme. Jeld braad dat ävver net, denn koofe kutt mo dat joo Stöck nerjens, dr Papp koovde alle Plaate op. Selena, jott en d Schüll, wood dörch dat Örömreise schläter. Önö Deel van d Schüllzitt vorbraad Selena em Bus, met däm sö dörch d Wältjeschichte tingelnde. En d 1990er Joohre


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Wiwa es ön Musikjrupp us Schwede. Sö besteehd us Pernilla Wallette un Michael Winton. Dr Naam Wiwa es d Kombinatiun us d leitzde beede Bochstabe van d Familiename va Michael Winton (=Wi) un Pernilla Wallette (=Wa). Pernilla Wallette un Michael Winton lääve em Süde va Schwede, onjeväär 2 Kilometer va Vaxja vott un dat bedüüd medde em Bösch. Bevöör sö d Läddcher onger dr Naam Wiwa örussjoove, spellte sö als Flashback. Wiwa had völl van hör Läddcher op youtube huchjelaahne. Dodörch wode Pernilla Wallette un Michael Winton bekannd. Su jehüd "Ballad of Lucy Jordon" zo d bekanndste Musikstöcker, di Wiwa z beene had. Öt Huchlaahne va Videos broch di zwei ävver bo at öns öt Jeneck. Dat Läddche „A beautful lovesong“, watt op Ripuaresch met "Ö schünn Läddche van d Leevde" övversatze weed, sold beij ö Musikfess ä Schwede vörjestalld wäde. Dobeij koom öruss, dat sö "A beautifuf lovesong" at als Video en öt Netz jestalld hodde, watt vorboone woch, su dat sö dat jemeld Läddche zoröckträcke moote. Pernilla sitt mo en ö paar Videos nakß. Dat


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Copernicium es ö chemisches Element. Öt drätt dat Zeeche Cn un had d Ordnungszaahl 112. Domet jehüüd öt zo d Transactinoide. Am 10. Juni 2009 wood dat bekannd jejovve. Singe vreuere Naam Ununbium es domet hänvällich. Bes zm Juli 2010 es Copernicium öt schwödzte anerkannd Element. Dat Element Copernicium wood am 9. Februar 1996 ä Darmstadt dörch öt Beschösse va (70Zn) met 208Pb jewonne. Watt vöör ön Reaktiun dobeij aavleef, weed he jezeechd: 3070Zn+ 82208Pb→112278Cn∗→112277Cn+01n{\displaystyle \,_{30}^{70}\mathrm {Zn} +\,_{\ 82}^{208}\mathrm {Pb} \to \,_{112}^{278}\mathrm {Cn} ^{*}\to \,_{112}^{277}\mathrm {Cn} +\,_{0}^{1}\mathrm {n} } Öt jitt ävver och noch anger Möjelichkeete, Copernicium her z stelle. Öt es schwoch, jätt övver Copernicium z saare, da mo mä 2 Atome dovan jemaad had. Doruss erjoov sich ävver, dat öt sich wi Queckselver vorhäld, wobeij di 2 Atome dörch Beschoss va Plutonium met Calcium entstange send un ön Halvwertszitt va 4 Sekonde hodde. Övver öt Element 112 Nuklidkaat em Internet


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Aktiun Erntefess, di och als Bloddije Mittwoch bezeechnet weed, es dr Koodnaam, onger däm d Nazis am 3. November 1943 öm d 42.000 Mänsche ömjebraad hand. Kott vörhen woch öt zm Opstand va Sobibór van d Jüdde em Lajer Sobibór komme, wobeij völl Jevangene usjebroche wore un SS-Lüüh van di Opständische ömjebraad wode wore. Stalingrad jäng vorloore un d Russe röckde nöhder un nöhder. Heinrich Himmler wood di Laach ä Poole zo onsecher. D Laach em Zweide Weltkresch no d Niiderlaach va Stalinjrad un d jädde Daach stärker wädende Russe stoch häm en d Knouche. Hä hod Schess, dat sich di Jüdde zösamme do kutte un made Friedrich-Wilhelm Krüger zm Vorantwortliche vöör di Aktiun Erntefess, dä dat a Jacob Sporrenberg, önö huhe SS-Mann un Övvichde van d Polisse ä Lublin wiirleide. Am 3. November 1943 wode rond 42.000 Mänsche en d Lajere Majdanek, Poniatowa un Trawniki ömjebraad. Dat wore bo alle Jüdde, di do äsosse. Mä ö paar vorbleeve noch an Fluchhäfe, öm do z vrassele. Ä Majdanek ändernde sich vöör d Jüdde öt Lääve Ängß


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Isidore Goudeket (* 1. Aujust 1883 ä Amsterdam; † 9. Juli 1943 äm Vornichtungslajer Sobibór) woch önö Spochtler us Holland, dä 1908 beij d Olympische Sommerspelle metjemaad had. Isidore Goudeket woch Metjlett van öt holländische Jymnastikteam, dat d 7. Platsch beij d Sommerspelle em Joohr 1908 jewonne had. Em Enkel schaffde Isidore Goudeket d 62. Platsch. Isidore Goudeket storv em Vornichtungslajer Sobibór.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Helena Lea Nordheim (* 1. August 1903 ä Amsterdam; † 2. Juli 1943 em Vornichtungslajer Sobibór) woch ön Spochtlerin us Holland. Sö holde 1928 beij d Olympische Sommerspelle d Joldmedallich ä Jymnastik. Helena wood ä Amsterdam jeboore un storv em Vornichtungslajer ä Sobibór. Dä Zochtransport, dä sö van öt Konzentratiunslajer Herzogenbusch no Sobibór braad transporteerde och hörö Mann Abraham un d zehnjöhrije Doohter Rebecca, di beede och vorjaßd wode. Övver hör beij d Olympische Spelle Helena Lea Nordheim op dr Sigg van Yad Vashem


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Öt Thermenmuseum ä Heerlen es ö Museum, dat em Joohr 1977 opjemaad wood un öm ö usjejraave römisch Badehuuß öröm jebouwd wood. Am 18. Juni 1940 bleev önö Buur, dä ö Veld do hod, wo hüü d Medde va Heerlen es, met singe Ploch ä jätt hange. Öt stald sich öruss, dat dat Reste van ö römisch Badehuuß wore un zo d Siedlung Coriovallum jehood. Als mo sich dat jenauer akekk un a z buddele vong, stoss mo op d jrützde Ussjrabungsvelder va Holland. Damols had mo dat mä opjeschrevve un di Ussjravung sälvs met Dreck zojeworpe. Em Joohr 1975 wood alles wärm ussjejrave un ö Museum doröm jebouwd. Dat maade 1977 öt ischde Mol op. He wäde ävver net mä di Ussjravungsstöcker van öt Badehuuß jezeechd, mo vängd och anger Denger, di di Römer en d Jäjend övverich jelosse hand. Öt välld net schwoch, sich vörzestelle, wi dat Badehuuß vreuer ussjeseeh had. Öt woch ö ömmuurd Stöck Land met ö Badehuuß, dat Mosse ca. 50 * 50 Meter hod. Dörch ön Säulejalleri koom mo en ö


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Datei:Beach (34).jpg Bara Bröst es ö Vraueböndnes, dat em Joohr 2007 entstange es un sich ä Schwede dovör äsetzd, dat d Vraue dat jliche Räät kriije, dat d Männer hand, ovve ohne z. B. ä Schwemmbäder jo z könne. Bara Broest meent, dat beede Jeschlechter d sälve Rääte ha mösse un dat dat noch net ömjesatze wode es. Usserdäm wiißd Bara Broest dorop hen, dat dr Liiv van d Vrau en d Jesellschaff meeßd met Sex z do had, beij dr Mann dojäje net. Di Situatiune mööte jeändert wäde. Völl saare ävver, da tön Orjanisatiun wi Bäre Broest net mä dörchsetze moss, da tön Vrau ovve ohne baden jo darf, öt mööd dörchjesatze wäde, dat Männer un Vraue nakß bade dörfe. Öt vong em September 2007 a, als 2 Studentinne us ö Schwemmbad en d Stadt Upsala vorwesse wode. Sö hodde ovve ohne jeschwomme. Dorophen wandte sö sich an d Rejiirung va Schwede. Dorophen jäje völl Vraue ä schwedische Schwemmbäder un schwomme do ovve ohne. Jäddes Mol woode sö us d Schwemmhall jeworpe un als Jrönd jenannd,


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Helga Deen (* 6. April 1925 ä Stettin; + 16. Juli 1943 äm Vornichtungslajer Sobibór) schreev ö Tareboch, dat iisch em Joohr 2004 vonge wode es un hör Zitt em Konzentratiunslajer Vught beschriivd. Helga Deen had önö Papp us Holland un ön Mamm us Dütschland. Di ischde Zitt läävde sö ä Dütschland, ävver als d Jüdde öt immer schwöder hodde, trocke sö no Holland. Als sö jezwonge wode, en öt Konzentratiunslajer Vught z joo, werkde Helgas Mamm do em Spital. Sö entscheed sich met d Famelisch z joo, als dr Zoch sö no Sobibór braad. Dat Tareboch, dat sö vöör hörö Vrönd Kees jeschrevve had, wood va häm bes zo singe Duud vorstoche. Iisch öt Kengk va Kees zeechd öt ö Museum. Öt beschriivd öt Lääve em Lajer un zeechd, dat Helga Deen jlöövd, dörch Wärk hör Lääve rette z könne. Aavangs Juli 1943 steechd sö en önö Zoch, dä sö no öt Vornichtungslajer va Sobibór brängd. Di 18 Joohr ald Vrau stirvd en d Jaßkammer van öt Lajer. An dr Hemmelsvahrtswäch wood önö Stee aajebraad, dä


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Else Feldmann (* 25. Februar 1884 ä Wien - † 1942 em Vornichtungslajer Sobibór) woch ön Schriiverin, Ziidungsschriiverin suwi Schriiverin va Bühnestöcker. Else woss als Kengk va ärm Jüdde ä Leopoldstadt beij Wien op un jäng zo ön hüder Schüll, moot di ävver wärm vorlosse, als hörö Papp öt Wärk vorloor. Van öt Joohr 1908 a werkde sö vöör ön Ziidung van d Sozialiste. Bald jründe Else ön Voreenijung van sozialistische Schriiver, dör bekannde Lüüh beijtrone. Else Feldmann maade us d Ziidungsartikele Jeschichte, di holpe, ö breer Publikum azespräche. 1934 wood vorbone vöör di Ziidung, vöör di Else schreev, z werke. Am 14 Juni 1942 nomm d Gestapo Else Feldmann vass un braad hör no Sobibór en öt Vornichtungslajer, wo sö en d Jaßkammer storv.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Hans Davidson (* 16. Mai 1887 ä Berlin; † 1942 em Vornichtungslajer Sobibór), dä Jedichte onger dä Naam Jakob van Hoddis schreev, woch önö jüddische dütsche Expressionest. Hä wood dörch Jedichte wi Der Demokrat bekannd. Jakob wood als Zwillingskengk jeboore. Nävver singe Broohr, dä beij d Jeburt storv, hod hä 4 Jeschwister. Zösamme met önö Vrönd jründe Jakob em Joohr 1909 „Dr neue Klub“, spiir öt „Neopathetische Kabarett“. Dobeij wode döck vöör Hondede Lüüh Jedichte vörjedraare. Em Joohr 1912, di Voranstaltunge wore ussjeloufe, jäng öt häm siihr schläät. Hä kräät önö Nervezesammebroch. Hä wood van d Uni jeworpe, singe Papp storv un zosätzlich zwei va sing beidzde Vrönde. Öm jeholpe z wäde, jäng hä us vreije Well en ö Jäckes un wood no ön Zitt als jeheelt entlosse. Drusse jäng öt net lang jott. Hä jreff sing Mamm a un mood wärm zöröck. Va do a jäng öt berchaav met sing Jesondheet, su dat hä onger Opsecht läävde. 1933 emijriirde d Famelisch va Jakob no Israel, wo sing Mann ävver ö paar Mond spiir storv. Vöör Jakob


Patrik Meyer (*18.September 1968 en Rheenbaach) es ene deutsche Projekt- on Stadijonmanager. Hä hät 2010 die Usszeechnung "Executive of the Year" jekreech un woot domet zom beste Stadijonmanager für dat Johr jewählt. Patrik Meyer maat noh senge Schollzigg am Emil-Fischer-Gymnasium in Öskerche un dä Hüere Handelsscholl en Ussbildung als Bankkaufmann on jing anschließend zesamme met Jens Streifling on andere Musiker für ej Johr als Berufsmusiker noh Kanada on noh de Schweiz. Em Ahnschloss dodran hätt hä ahn de Fachhochscholl en Kölle Betriebswirtschaft stodeert. Patrik Meyer hät noh singem Studium eetz ens bei enem Konzertveranstalter en Kölle als ene kaufmännische Leiter un als ene Kontrohler jeärbeet. Hä hät sech unger anderem öm Konzerte vun de Rolling Stouns, vun dem Bon Dschovi, dem Meikel Dschäcksen, der Tina Tööner, dem Pavarotti un och noch von vell andere jekömmert. Darövver erus hät hä sich zo der Zigg öm dä Offbau von enem Konzertveranstalter in Luxemborsch jekömmert. Als hä 1997 do dran kenn Loss mie hat, ös hä zor Kölnarena (oder wie dä Kölsche säät, ent Henkelmännche) jejange. Hä wohr do ald vüür dä Eröffnung vun däm Denge, dat höck Lanxess Arena heeß, evver och zo Zigge, als dat janze ald leef, als Verwaltungschef für


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Gertrude Poppert (* 29. Juni 1914 ä Dortmund), jeboore als Gertrude Schönborn, vorbraad ön Zitt em Vornichtungslajer Sobibór. Hörö Naam Luka kräät sö va Alexander Petscherski, dä dr Opstand va Sobibór leide. Völl Lüüh kenne sö us dr Film Escape from Sobibor, wo hör Lääve em Lajer ävver angisch dojestalld wood, als öt ä Werklichkeet vorleef. Sö sorv am 31. Oktober 1943. Gertrude Schönborn wood dö Vrau va Walter Poppert un beede trocke en d 1930er Joohre no Amsterdam. Am 18. Mai 1943 braad sö önö Zochtransport en öt Lajer va Sobibór. Gertrude werkde em Lajer 2 un hör Opjaav woch öt, op d Kning op z paaße, Walter woch Vöörarbeeder beij öt Waldkommando. Beede dorfe Kaate a Vorwandte schriive, di bes hüü erhalde send. Domet sollt dä Ädrock vormeddeld wäde, dat öt Deporteerde jott jäng. Alexander Petscherski, dä met Leon Feldhendler dr Opstand va Sobibór plande, troff sisch met däm em Vrauelajer. Damet dat d SS övv d Trawniki-Männer net klöchtich vöörkoom, däng hä ösu, als hött hä ö Küddelche met Gertrude Poppert, önö Naam, däm


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Abraham de Oliveira (* 4. Mai 1889 ä Amsterdam; † 26. Määz 1943 em Vornichtungslajer Sobibór) woch önö Spochtler, dä vöör Holland an d Olympische Sommerspelle ä Jymnastik em Joohr 1908 deelnomm.


Reaktor is en Bänd us em Saaland. Jejründt han se sesch em Johr 1997. Se spille janz vorschiedene Musickrischtunge wie Jazz, Funk odda Täschno. De Tromla, der dat Schlaachzeusch spillt, hät 3 Johr in Kölle jelääv un e bissje Musick jemaat. Flo:Pee singk un spillt E-Bass Tromla singk un spillt Schlaachzeusch Goldfinger singk un spillt Keyboards 2000: elektrosuperstars 2004: Hyperdimension Dä Bänd ier Websigg


Dä Flochhaven Ca Mau heiß op Vijätnameesesch Sân bay Ca Mau, un op Änglesch Ca Mau Airport. Dat ess ene Flochhaven en de Nöhde vun dä Shtadt Ca Mau en Ca Mau, de Provins janz em Sööde vun Viätnam. Dä IATA Kood fö_dä Flochhaven ess CAH. Dä ICAO Kood fö_dä Flochhaven ess VVCM.


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Ene Kuletschhoot es en Zoot Helm, met däm zem Beijshpell de Pullizei vun de Preuße ongerwähß wor, un di de Pullzei en Bälliin noch noh em Zweite Wältkreesch opjedraare hät. Övver dr Kutetschhoot


Dä Lemma-Titel he es en de amplische Schrievwies. Rescheid eß e klee Dorp en Noodrhing-Wäßfaale met ener Kirsch van der Hilije Bärb. Et jehüürt en de Verwalldung bei Hellenthal.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Keri Lynn Hilson (* 5. Dezember 1982 ä Decatur, Georgia) es ön US-amerikanische Sängerin un Schriiverin va Läddcher. Hilson wood em Joohr 2004 dodörch bekannd, dat so d zweide Stemm beij Xzibit Musikstöck „Hey Now“ woch. Bes dohen kannd mo sö als Schriiverin va Läddcher vöör Usher, Ciara övv Toni Braxton. Öt ischde Dubbelalbum erscheen am 25. Määz 2009 un droch dr Naam „In a Perfect World“. Usserdäm werkde sö zösamme met Bridney Spears. Em Joohr 2010 wood Keri Lynn Hilson zweimol vöör dr Grammy nomineerd. Hör Siij (änglische)


Adenau es en klen Stadt metze en de Efel. Et leit direkt am Ring - ewe net am Ring der dorch Kölle flest, sondern am Nürburchring. Et jehüürt bei dä Landkriis Aawiehler.


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Zuidoost-Limburgs, alsu Süüdoß-Limburjesch sare se en Holland och för e paa Platt Shprooche uß däm Dreiländereck zwesche Deutschland, Belljie un Holland. Bei de mieh nederfängkesche söödoßlimburjesche Shprooche sin et Eupener en Eupe, de hoofsjtad van de Duutsjtalige Gemeensjap en Beljie et Heëlesj en dä Shtadt Heële (Heerlen) en Södoßlemborsh en der Nederläng et Oos-Voeres en S'n Maeëte, un S'n Pieëter, unTäöves, un Rimmezjdels en Voeres en Södlemborsh er Sjeter et Vèlbedersch en Velbert (wo de Uerdinger und e Einheisplurallinie sich treffe) et Vieleter en Viele (Vijlen) en de Gemingde Vols (Vaals) en Södlemborsh et Voeres (Voerens) et Waobigs en Waobig (Waubach)en Södlemborsh et Wieldesj us Wielder (Wijlre) en Södlemborsh en der Nederläng Bei de ripoaresche söödoßlimburjesche Shprooche jehüre et Bóchezer en Bocholz en Södlemborsh en de Nederläng et Kirchröadsj en Kirchroa (Kerkrade) en Södlemborsh en de Nederläng et Völzer en Vols (Vaals) en Södlemborsh en de Nederläng (Nld-Deu: oe=u, ie=i, z=s, i=ì, uu=ü, eë=ae, ui=~ei) Wie d'r opa d'r janse nommedaag in d'r jaad hauw jebutteld en óp heem aa wool joa, zoog heë dat d'r klinge al an 't pöatsje óp hem sjtong tse wade.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Öt Kluster va Mönster lit ön Mönster, önöm Stadtdeel va Oche sidd 1972. Önö Nachfoljer va Karl dr Jruuße, öt woch Ludwich dr Fromme, hat dovöör jesorscht, dat dat Städtche un öt Kluster em Joohr 814 jejründt es woode. Em 9. Jahrhondöt koome d Hellichdömmer no Mönster, di och hüü noch bei d Hellichdomsfahrt usjestallt wääde. Zo di Zitt waahst dat Kluster stärk un kitt völl Land zojesproche. 1802 es öt met d jruuße Zitt van dat Kluster vorbei, denn d Franzuse löse öt op. Isch 1906 weed dat Kluster weer neu jejründ. D Benediktiner kömmere sisch doröm. Paul Fabianek, Folgen der Säkularisierung für die Klöster im Rheinland – Am Beispiel der Klöster Schwarzenbroich und Kornelimünster, 2012, Verlag BoD, Schablon:ISBN/978-3-8482-1795-3


Dä Lemma-Titel he es bochstabeet noh dä Öcher Schrievwies. Riesflam eßß en Aat Koche, dä in Belje un in Oche un Aischwiele jään jejesse weed. Riisflaade sinn ejentlish Flaade (suh wie Persesch-Flaade) met ene Füllung uss Milschries, dat iss Milsch, Vanillje, Ries, Zucker unn Eiwiiß. Dat allet weed dann in ene Tarte-Form jebacke. Se kumme vunn Belje öwwa de Ostkantone noh Oche.


Dä Lemma-Titel he es bochstabeet noh dä Öcher Schrievwies. Printe sinn ene süüße Spezjalität uss Oche. Lück voh ußwääz donn se jään mit Lääwkooch verjleishe, wejl se en ähnliche Färv han unn jewisse Ähnlishkejte in dä Konsistänz. Awwä dä Jeschmack ess komplettemang angers. Printe wääde mit Sirup jesööß (Lääwkooch mit Honish), unn dä Jewöözmishung is angers, se besteht uss Anis, Kardamon, Nelke, Orangshat, Ingwa, Korijanda unn suh wigger, de jenaue Zesammesätzung is jehejm. Ußßer dä Sirop sinn kejenerlej flössije Zodote dobeij. Ma loss dä Tejsh för e paar Doch lijje, dann weed hä wie Koujummi. Ääshte Printe sinn haat ("Haatprinte"), unn man doot se jään inn dä Kaffee stippe. Äwwer et jitt och wäjshe Printe ("Wäjshprinte"), vüür allem föör Turiste op dä Wiehnochßmaakt, unn dä sinn dänn Lääwkooch, sarish, jet ähnlicher. Die jitt et dann och mit Schokkolaat, Zuckäjlasuur und Haaselnööt. Dä ääßte Printe wurde vermutlish im beljishe Dinant jemaat. Äwwer de Öcher Saareschatz säät, dat en Öcher Bäckerjesell dat Rezept mit dä Hilf vom Düüvel us dä Jruft Karls des Jrooßen gekläut hätt. Dä hätt doföör de Seel von dä Jong wolle. Äwwä da lüeße Öcher Jong hätt ihm et Bläsh Printe ze esse jejewwe, unn dä jecke Düüvel


Dä Lemma-Titel he es bochstabeet noh dä Öcher Schrievwies. Dä Öcher Puttes eßß Öcher Blotwoosch med Speck, ned wi en Kölle wo mer fröher Puttes för de Blootwoosch ohne Späck jesaat hätt. Woröm hann di Ööscher dann en eijjen Noom doför? Wejl dor Ööscher säät: Lejjv Kenk hant vööl Name. Mer eßß dä Puttes em Stomp of en jebroen Schievje än Wachelter, med Kompes of eijfach esuh. An dä jebroen Puttes säät mer ou Öcher Kaviar. De Öcher Fleijschereije schrieve et Öcher, mer säät äwwer Ööscher.


Dä Lemma-Titel he es bochstabeet noh dä Öcher Schrievwies. Hee di Sigg_is_op Öcher Platt (mieh Sigge op Öcher Platt) unn jeschrive wie mer et mullt (mieh Sigge jeschrive wie mer et mullt) De Oecher Penn of eefach Penn sinn de Stadtzaldaate vun Oche - so wi en Kölle de Funke. De Oecher Penn wood 1857 opjestellt (doröm weed et ou esuh alltmodisch med "oe" jeschrieve). Se hätt jrad 450 Mann unger Waffe. Et Houpkwartier eßß en deä Marschierpooetz. Dä Kommandant eßß Hauptmann Jürgen Brammertz, Jürgen va Marschierpooetz. Penn hejß se ned wejl se penne doot sonden weijl fröher de ääschte Stadtzeldaate nevve dä Aarbejt kleij Pinnsche jeschnitz unn verkouf hänn för mieh Jeld ze krijje. Da hätt mer se Pinn-Zeldaate jenannt. Oecherpenn


Dä Lemma-Titel he es bochstabeet noh dä Öcher Schrievwies. Dor Mullefluppet eßß en Oche wer dä ärsch vill mullt. Esuh en Aat Waschwiev. En dor Aachener Zeitung jitt et en Kolumm vumm Mullefluppet wo hä jädde Daach mulle doot wi hä well.


Dä Lemma-Titel he es bochstabeet noh dä Öcher Schrievwies. Hee di Sigg_is_op Öcher Platt (mieh Sigge op Öcher Platt) unn jeschrive wie mer et mullt (mieh Sigge jeschrive wie mer et mullt) Et Bahkauv ėßß en fieset Onjeheuer ußß Oche. Des Naachz jang et op Jück unn määt dän Mannslückscher di zevill jedronke hänn en Riesendrißß. Froue unn Pänz loßß_et en Roh. Dat Bahkauv sieht ußß wi_en jrooßet Kauv mėd enem schuppijje Fäll unn Kralle wi_en Katz. Also, eijjentlisch sieht_et nėt jraad ußß wi_en Kauv, äwwer et heijß evve_suh. Wenn_t donkel ėßß trekk_et dorsch de Stadt unn sätz sisch dä besoffene Manner op de Schullder. Di mööt_et dann mit sisch traare. Wann se dann bedde donn däut et noh_mieh op de Schullder. Däsderwejje mööt ma fluuche unn dä Düüvel maache, dann ėss_et jet leishter noh Hußß ze jonn. Wann dann dat Wiiv fraare doot Wo bėßß do jesinn? Weijß do eijentlisch wivill Uhr et ad ėßß?, dann ka dä Mann saare, Wie, wivill Uhr? Paß op, Wiiv, isch hänn dä Bakhauv dorsch de halve Stadt jetrekk, weijß do eijentlisch wi schwär dat dat Ding ėßß?! Dat Bahkauv hätt en Huuß am Büschel, et wohnt in_enem Bronne. Hückzedaach jitt_et och en


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Judikje Simons (20. August 1904 ä Den Haag; † 3. Määz 1943 em Vornichtungslajer Sobibór) woch Metjlett van dö holländische Olympia-Mannschaff em Joohr 1928. Sö jehood zo dö Jymnastikgrupp. Beij d Olympische Spelle va 1928 hod Judikje ön Joldmedallesch jewonne. No dr Transpochd no Sobibór wood Judikje zösamme met hörö Mann Bernard un hör vönfjöhrije Doohter Sonja suwi dr dreijöhrije Jong Leon ömjebraad. Övver hör Judikje Simons op dr Sigg van Yad Vashem


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Hartog "Han" Hollander (* 5. Oktober 1886 ä Deventer; † 9. Juli 1943 ä Sobibór) woch dr ischde Radio Sportreporter us Holland. Hä storv en d Jaßkammer van öt Vornichtungslajer Sobibór. Övver Han Hollander


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Bärchkatz es önö löstije dütsche Stommfilm ä viir Akte us öt Joohr 1921. Jedriihnt wood dä va Ernst Lubitsch. Di Hauptrolle spelte Paul Heidemann, Pola Negri, Edith Meller un Hermann Thimig. Öt es deepe Wengkter op d Festung Tossenstee. Do jeeht öt konterbont zo. D Soldate schloffe jäähr lang, ävver sö dönt meeßd net dat, watt bevoole weed. Usserdäm kitt dr Kommandant van Tossenstee bo jrau Hoore, do sing Vrau häm dr Vräck a deed. Als önö Breef akütt, dat Alexis, dr Droom va all Vraue, no Tassenstee kütt, driine all di Wiiver vöör Vreud dörch. Op singe Wääch no Tossenstee weed Alexis ävver övvervalle un van d Räubersdoohter Rischka bes op d Ongerbotz usjetrocke. Als Alexis en sing Ongerbotz op Tossenstee akütt, send d Vraue bo net mit z halde. Dozo jehüüre och Vrau un Doohter van der Kommandant, dä Alexis ävver säd, dat hä d Vängere van di zwei losse söll. Dat häld häm ävver net dova aav, öröm z schäkere. Rischka had en di Zitt ö Beld un di jeklaude Botz van Alexis


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Popp es önö dütsche Stommfilm us öt Joohr 1919. Jedriihnt wood dä va Ernst Lubitsch. D Hauptrolle spellte Ossi Oswalda, Victor Janson un Hermann Thimig Baron de Chanterelle völd, dat si Lääve bo z Äng jeht, un lätt all di Jongfraue us si Land zösammeroffe, damet singe Neffe Lancelot sisch ön schünn Vrau ussöcke kann. Di Vraue send janz jäck dorop, ävver Lancelot well nüüß dova wesse un haud aav. Hä kütt no ö Kluster, wo dö Mönche suffe un vrässe un dobeij all öt Jeld öt Venster öruss werpe. Ön kotte Zitt spiidr hüüd Lancelot, dat dr Baron häm 300.000 Franke jävve well, wenn hä hiirode deed. D Mönche rede op häm en un övverzeuge häm, da töt jott jenoch wöch, ön Popp z hiirode. Lancelot jeehd no önö Poopemaacher, dä jeraad ön Popp no öt Vörbeld va sing Doohter Ossi maad. Bald weed Popp un Doohter vortuschd, a di Lancelot si Häzz vorlüssd. At weed jehiirod, ohne dat Lancelot d Naaß dora kitt, dat di Popp ja kenn Popp es. Iisch en d Huchzittsnaahd


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ossi Oswalda (* 2. Februar 1897 ä Niederschönhausen - † 17. Juli 1947 ä Prag) wood onger dr Naam Oswalda Stäglich jeboore und woch ön Schauspellerin us d Stommfilmzitt. Oswalda woch d Doohter van ön Liihrer us Niederschönhausen, dä ävver storv, als dat Mäddche viir Joohr ald woch. Hör Mamm kutt weder spräche noch hüüre. Dat Kengk liirde danze un jäng spiir an öt Theatr no Berlin. Dodörch wood öt bekannd un jeroohnde a Ernst Lubitsch, dä hör d ischde Rolle ä Filme em Joohr 1916 vorschaffde. D meetzde dova jänge vorloore. Hör Filme, di sö och onger anger Regisseure driihnde, woode ösu bekannd, dat d Dütsche van d „Dütsche Mary Pickford“ sproche. Em Joohr 1921 maade Ossi Oswalda hör eeje Filmjesellschaff, maade ävver bes 1930 vöör d Ufa öm d 50 Stommfilme. Als dr Tunfilm dr Stommfilm vordrängde, hood d Filmzitt vöör Ossi Oswalda op. Öt entstänge noch 2 Filme, ävver di koome beij öt Volk net a. Ossi Oswalda storv 1947 ä Prag. lost-films.eu Filmographie und Biographie auf film-zeit.de


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Naat van d Rach, (em Orijinal heechd dat HÆvnens Nat) es önö Film us Dänemark, däm Benjamin Christensen em Joohr 1916 jedriihnt had. D Hauptrolle spelde Benjamin Christensen, Karen Sandberg, Peter Fjeldstrup un Ion Iversen. Önö Mann weed, onö jätt vorbroche z ha, zo 15 Joohr Jevängniss vorurdeeld. Hä well sisch dat net jevalle losse un well Vorjältung. HÆvnens Nat välld dodörch us d Reih van d Filme, dat Benjamin Christensen neu Technike nötzd. Su wäde völl Deeler van dä Film bo em Düstere jedriihnt. Dä Film brängd öt op ön Spellzitt va 94 Minütte. Hä es 1938 m lang. Övver dr Film


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Lya Mara (* 1. August 1897 in Riga, Lettland; † net övverlävverd) wood als Alexandra Gudowitsch jeboore un woch ön dütsche Schauspellerin us d Stommfilmzitt. Öt Lya schaffde d Schöll net, liirde Ballettdanze un jäng va Riga us no Warschau, wo öt Ballerina wood. 1916 krääd Lya dr ischde Kontakt zo dr Film, wobeij zwei Filme met Pola Negri entstänge. Dörch d Filme wood Lya su bekannd, dat Friedrich Zelnik sö no Berlin hollde un sö ä Filme opträäne leed. Beede vorstänge sisch su jott, dat sö bald hiirode. Bes 1920 veele hör Filme komm op. Sö paaßde zo dr 0-8-15-Film van d Zitt. En d 20er-Joohre koome ö paar Filme met Hans Albers dozo, dä zo di Zitt ävver net winnich bekannd wor. 1925 ändernde Lyo Mara hör Filme. Sö spelld ä Stommfilmoperette met. Dat maade Lyo Mara su bekannd, dat Jroschensheftcher onge dr Naam „Lya“ op dr Maad kome. Usserdäm entstäng em Joohr 1931 als enzije Tunfilm „Jedder vrood no Erika“. Öt es övverlävverd, dat Lyo zösamme met hörö Mann em Joohr 1933 no d


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Länglich als Wunderknabe, watt op Ripuaresch met Öt Längsel als Wonderkengk övversatze weed, es önö Stommfilm us Österreich, dä va Karl Leiter em Joohr 1921 jedriihnd woode es. D Hauptrolle spellte Karl Leiter, Lou Lothar, Emil Scholz-Eckert suwi Fanny Elsing un Mia Rosen. Longinus Länglich es aavjebrannd un hat at wärm öns kenne Jrosche en d Teisch. Öm rond z komme, vorkleed hä sisch en önö klenge Jong, dä van ön Famelisch aajenomme weed. Da had hä ävver mä Kroom em Kopp un stelld alles möjelije a. Dobeij stelld hä öt Huußmädche no un stechd dr Bachd van dr Huußhäär a. Dä 30 Minütte lange Schwazz/Wiss-Film jold lang Joohre als vorloore, wood ävver wärm vonge. Övver dr Fim


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ö Vossballspell tösche d Voreine "Vleejeströnzer" un "Haudonävver", op Huchdütsch heechd dat Meisterschaftskampf zwischen Fussballklub „Fliegengigerl“ und Sportklub „Haudaneben“, es önö Stommfilm us Österreich, dä va Frank Karl Rossak em Joohr 1922 jedriihnd woode es. Önö Schauspeller, dä Charlie Chaplin nomaad, schleed sisch dörch öt Lääve. Dobeij kikkt hä sisch och ö Vossballspell a un schössd ö Tor. Dä 11 Minütte lange Film jold lang Joohre als vorloore. Hä wood ä Schwazz/Wiss jedriihnd. Wi dä Film vreuer hosch, es net övverlävverd. Övver dr Film


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Anna "Ans" Polak (* 24. November 1906 ä Amsterdam, † 23. Juli 1943 em Vornichtungslajer Sobibór) woch ön us Holland stammende Sportlerin. Sö had d Joldmedallisch ä Jymnastik beij d Olympische Sommerspelle em Joohr 1928 jewonne. Anna Polak wood övver öt Konzentratiunslajer Vught no Sobibór braad, wo sö zesamme met hör 6 Joohr ald Doohter Eva vorjaßd wood. Hörö Mann Barend Dresden storv ö paar Mond spiidr em Konzentratiunslajer Auschwitz-Birkenau. Övver hör Anna Ans Polak op dr Sigg van Yad Vashem


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Venera 7 woch ön Raumsond, di d Sowjetuniun em Joohr 1970 no dr Planet Venus jeschooße had. Öt jehood zo on Serisch va Venera-Sonde, di di Opjaav hod, dä Äädnobber z erkonde. Venera 7 woch öt ischde Raumscheff, dat op önö angere Planet lande un Date va do övverdrooch. D Russe schosse Venera 7 am 17. Aujust 1970 öm 5:38 UTC en öt All. Als öt aavhoff, hod öt ö Jeweet va 1180 kg. Am 15. Dezember 1970, als öt en d Atmosphär van d Venus ädrong, bleete mä 495 kg övverich. Am selbe Dach lande dat Raumscheff öm 5:34:10 UTC op dr Boom va dr Planet. 25 Minütte schaffde di Sond öt, Date van d Venus z övverdraare. Dann wood öt stell. Isch a paar Wäche spiidr funkde Venera 7 wärm. 23 Minütte duurde dat. Dono bleed öt stell. Venera 7


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Yehuda Lerner (* 22. Juli 1926 ä Warschau) woch enne van di, di beij dr Opstand em Vornichtungslajer Sobibór metjemaad hand. Övver häm wood en dä Film Sobibor, 14. Oktober 1943, 16 Stond bericht. Yehuda övverläävde un trock no Israel, wo hä vöör dr Weerstand stäng. Em Alder va 16 Joohr wood Yehuda beij ön Razzija vassjenomme un en ö Zwangsarbeederlajer en d Nööhde va Smolensk jestoppd. Dobeij bleed öt ävver net. Uss 8 Lajere türmde hä. Öt joov nerjens jenoch vöör häm z keue, su dat Aavhouwe di enzije Möjelichkeet vöör häm z see sching, erjendwi z övverlääve. Dat jäng ösu lang jott, bes hä en d Nööhde va Warschau op ön Jrupp va Russe onger Alexander Petscherski stoss. Hä sooß zösamme met häm en önö Zoch, dä sö no Sobibór braad. Lüüh hodde hön at zojeroffe, dat sö kikke sollte, vott z komme, denn dä Zoch wööd sö no Sobibór brenge, wo sö ömjebraad wäde wöde. Watt häm em Lajer blööde, dat woch, dat hä em Bösch werke mood, öm Platsch vöör öt Lajerdeel IV


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Siegfried Graetschus (* 9. Juni 1916 ä Tilsit; † 14. Oktober 1943 em Vornichtungslajer Sobibór) woch önö dütsche SS-Ongersturmvührer. Hä jehood zo d Mannschaff van öt Vornichtungslajer Sobibór un wood beij dr Opstand ömjebraad. Graetschus woch va Beroff Buur. Hä wood 1935 Metjlett van d SS un troon ee Joohr spiidr d NSDAP beij. En d Anstalt va Bernburg werkde hä em Büro. Dono kömmerde hä sisch öm d Autos van öt Konzentratiunslajer Buchenwald. Dobeij veel hä op un wood no Berlin jeholld, wo hä övver d jeplande Aktiun-T4 informeerd wood. En d Anstalt va Grafeneck, Brandenburg un Bernburg hod Graetschus di Opjaav Lische z vorbrenne. Em Vornichtungslajer Belzec werkde hä an Jaßwarels. Ön kotte Zitt werkde hä em Vornichtungslajer Treblinka, iih hä em Aujust 1942 no öt Lajer va Sobibór koom. He wood hä Ongerscharvührer un hod öt Kommando övver 90 – 120 Trawaniki-Männer. En di Positiun soll hä drei Jüdde un zwei Trawniki-Männer erschoße ha, di jeklaud hodde. Beij dr Opstand va Sobibór wood Graetschus va Yehuda Lerner ömjebraad. Das Kulturlexikon zum Dritten Reich. Wer


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Tess Gerritsen (* 12. Juni 1953 ä San Diego, Kalifornie) es ön Schriiverin us d USA. Tess studiirde Medizin un werkde als Doktor en ö Spital ä Honolulu. Als sö ä Ömständ woch, vong sö öt Schriive a. Us Spaß an d Vreud scheckde sö jätt Zösammejeschrävvenes no ön Ziidung un jewonn domet dr ischde Priiß. 1990 trock sö no Maine. Hüü es sö vorhiirod un had zwei Kenger. 1987 braad Tess hör ischde Boch öruss, önö Krimi. Sälvs Driihbösch stammde us hör Vähr. Watt hör Werk uszeechnede, woch, dat sö, opjrond van hör Wesse us d Medizin, medizinische spannende Böscher schriive kutt, di kenne angere bastele kutt. Su jäng öt onger angerem öm Orjanhandel, met däm hör dr Dörchbroch fluppde. Völl känne Tess Gerritsen dörch d Jane-Rizzoli-Krimis, wobeij völl hör Boch „Vanish“ vöör ee van d beitzde halde. Vam Joohr 2010 a zeechnet öt Fernsehe en d USA ön Serisch met Filme us di Reih. Commons: Tess Geritsen – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons Hör Siij


Lucius Scribonius Libo woch am Aavang von d Kaiserzitt önö römische Senator. Sing jenau Aavstammung es net jesechert. Hä kann der Enkel, veleet och der Jong va dr jlichnamije Konsul Lucius Scribonius Libo jewäh se. Sing Jrußtant woch Scribonia, ön Vrau, di ön Zitt lang met Kaiser Augustus vorhiirod woch. Singe Urjrußpapp woch Gnaeus Pompeius Magnus. Lucius woch em Joohr 16 n. Chr. Konsul. Singe Broohr, dr Prätor Marcus Scribonius Libo Drusus, wood en dat Joohr van dr Kaiser Tiberius wäje Vorschwörung ajeklacht un braad sich öm. Syme, (The Augustan aristocracy, Oxford, 1986, p. 257.)


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Roxelane (* 1505 – 1506, † 17. Aprel 1558), och Roxelana, Roxolana, Ruziac övv Rossa jenannt, hosch met werkliche Naam Haseki Hürrem Sultan. Sö woch ön Sklavin am Hoff va Sultan Suleyman I. Spiir wood sö sing Levlingsvrau. Roxelane wood em damols zo Poole jehüürende Rohatyn jeboore. Sö woch d Doohter van önö Pastur un hosch Aleksandra Lisowska. Tartare hodde sö jeklaud, no Istanbul jebraad un als Sklavin vorkooft. Dodörch koom sö en dr Harem, öt Vrauehuuß, van dr Sultan. Roxelane vordriinde Suleyman dr Kopp. Dä hod zwar at ä Mahidevran ön Vrau, ävver dat speld vöör dr Sultan kenn Roll. Hä entscheed sisch vöör Roxelane. Wann dat jewäh es, lätt sisch net jenau vassstelle. Öt moss öm öt Joohr 1520 jewäh se, veleet och isch no d Jeburt va Roxelanes ischde Jong Mehmed. Roxelane woch d ischde Vrau, di als Sklavin no dr Hoff van önö Sultan koom un dann va häm jehiirod wood. Di Huchzitt veel en öt Joohr 1534. Suleyman keck dono kenn anger Vrau mi a. Roxelane woch ävver vöör dr Sultan net


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Anna Feingold († 1940 ä Lipowitze) woch d enzije Vrau, di ä dä va dütsche Soldate besatze Deel va Poole, em Zweide Weltkresch önö Jüdderoot vörjestange had. Opjrond van dr Molotow-Ribbentrop-Pakt wood Poole tösche d Dütsche un d Russe opjedeeld. Dobeij leev d Jrenz och dörch d Stadt Przemyśl, wobeij di dörch dr Baach San jebeld woch. D meetzde Jüdde läävde op di van d Russe besatze Siij. Mä onjeväär 60 wore op di anger Siij. Sö hauste ä zwei Hüüser. D Dütsche bestänge em Joohr 1940 dorop, dat di paar Persune önö Jüdderoot belde. Dr Vörsetz hod Anna Feingold. Watt us Anna Feingold wode es, weeß mo net jenau. Öt weed ävver dova usjejange, dat sö ä Lipowitze em Joohr 1940 erschooße woode es.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Cocl & Seff wore zwei Filmkomiker, di aavangs van öt 20. Jahrhondöt ä Österreich Stommfilme driihnde. D Roll van Cocl spelld Rudolf Walter, en öt Kostümm van dr Seff wood Josef Holub jestoppd. Cocl & Seff wore önö Decke un önö Dönne, di Persune spellte, di net völl em Kopp hodde. Spiir woode sö va anger Schauspeller nojemaad. Su send Stan Laurel un Oliver Hardy ävver och Pat & Patachon op dä Mess jewaaße. Völl va di ald Filme send vorloore jejange, ävver en d leitzde Joohre woode ö paar weervonge. Övver Cocl & Sepp


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Onger Vreede vorsteehd mo önö Zostand va Rouh, Zövreedenheed suwi öt Vähle va Kniiß, Jewalt un Kresch. Völl Mensche beträcke dat Wood Vreede ävver och op öt jooh Vordraare tösche enkele Persune un Persunejruppe. Zo d bekanndste Vreedensorjanisatiune jehüüd d UN, d Voreente Natiune. Hör Opjaav es öt, vöör Vreede op d Wält z sorje. Dobeij had di Orjanisatiun d Möjelichkeet, Sanktiune ä z sätze, öm Vreede hä z kriije. Hoffe dönt di Lüüh beij d UN ävver, dat d Mänsche ösu vornönftich send, van alleen, dat heeschd ohne Zwang, Vreede z halde. Döck fluppd dat ävver net. Vreedensorjanisatiune


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Tutankhamen es önö Stommfilm us Österreich un Frankreich, dä va Raymond Dandy em Joohr 1923 jedriihnd woode es. D Hauptrolle spelle Raymond Dandy, Karl Leiter, Lixie Scott un Renée Soeré. Raymond Dandy vängd a z drööhme un jeroohnd dobeij en öt ald Äjypte. Dä Film had ön Längde van 30 Minütte. Hä wood ä Schwazz/Wiss jedriihnd. Övver dr Film


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Denisova-Mensch woch ön Zoot Mänsch, di zo d Jattung Homo jezalld weed, ävver hüü z dachs net mi läävd. Sö es vöör onjeväär 48.000 bes 30.000 Joohr usjestorve. Van dr Denisova-Mensch woode mä zwei Stöckcher vonge, ee stammd van önö Vengerknouch un dat angere woch önö Backezaahn. Beede hand Wesseschafftler en d Joohre 2000 un 2008 en ön Hööhl ä Sibirie vonge. Wesseschafftler us Russland hodde dä Knouch und ä Zaahn vonge, ävver öt fluppde isch ön Wesseschafftlerjrupp van öt Max-Plank-Institut us Leipzig, öt Ärvjott van dr Vängerknouch op zö schlösse. Watt sö örussvonge, had d Wält lustere losse. Dr Denisova-Mensch es ön bes dohen onbekannde Jattung va Mensche, di mä witt met dr Neanderthaler vorwandt es. Mo nämmt a, dat sisch dr Denisova-Mensch van dr Homo erectus jetrennt had, als däm sing Lenisch sisch van dr Homo heidelbergensis un dr Neanderthaler opdeelde. Övver dr Denisova-Mensch Noch kenne Mensch


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Michail Borissowitsch Chodorkowski (* 26. Juni 1963 ä Moskau) es önö Ongernehmer us Russland un heiß op Rußesch Михаил Борисович Ходорковский. Hä wood als Vörstandsvörsetzende van dr Jukos-Konzern bekannd un steehd seijd Joohr vöör Jericht, weil hä Stüür hängertrocke ha soll. Opjrond van ö Urdeel us öt Joohr 2005 setzd hä vöör 8 Joohr hänger schwedisch Jardinge, ön Stroof, di hä en ö Jevängnis ä Sibirie en d Nööhde van d chinesische Jrenz aavsetze soll. Opjrond van ö zweide Urdeel us dr Dezember 2010 wood hä noch ens vorurdeeld, desmol weil hä bedroohre ha soll. Chodorkowski wood als Kengk va zwei Jüdde jeboore. Beede wore Chemiker, wat häm dozo braad, sälvs Chemie zö studiire. Als hä met si Studium vädich woch, jäng öt en d Parteij steil bärchop. 1987 wood öt dörch ö Jesetz möjelich, en d Prevatweetschaff zö werke, watt hä notzde. Jepland hod Chodorkowski, vöör d Armee z werke, ävver als Jüdd hod hä dozo ä Russland kenn Möjelichkeet. Jüdde en d Armee traude kenne. Su bleed häm komm jätt angisch övverich, als en d


Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dä Weisweilers Hennes wood aam 5. Dezember em Johr 1919 en Lechenich bei Kölle jeboore un als Hans Weisweiler jedeuf. Hä es aam 5. Juli 1983 en Aesch bei Birmensdorf en de Schwäijz jeshtorve un woo ene Fooßballshpeller un Trääner. Hä hät sesch enen Name jemaat beim 1. FC Kölle un bei Borussia Mönchengladbach. En der 1970er Johre hät mer övver en jesaat, hä wör der beste Fooßballträäner en singe Zick. Aanjefange hät hä beim VfB Lechenich un wohr dann vun 1949 bes 1952 beim Kölsche BC 01, donoh bes 1954 beim Rheydter Spielverein, dann 1954 un 1955 beim DFB als Assistänzträäner för de Nazjonaalmannschaff, dann vun 1955 bes 1958 widder beim 1. FC Kölle, un 1958 bes 1964 bei dä Viktoria en Kölle, en dä Johre 1975 un 1976 bei Borussia Mönchengladbach, vun 1976 bes 1980 norrens beim 1. FC Kölle, en dä Johre 1980 bes 1982 bei New York Cosmos, un vun 1982 bes 1983 bei de Grasshopper Club Zürich, woh hä aan enem Häzschlaach jesturve es. Hä litt ävver en der Heimaat en Heddinghoove bejraave.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) „Joe Rutsch!“ es önö Wonsch, dä sisch d Lüüh am Äng vam Joohr wönsche. Hä weed onjeväär seijd öt Joohr 1900 beij d dütsch sprächende Mänsche jebrud. Öt es ömsträdde, wo dä Sproch herkütt. Drei Möjelichkeete wäde aajenomme: Dat Wood „dä Rutsch“ weed ä ald Bösch us öt Joohr 1820 jebrud, öm enne ön jo Reis z wönsche. Hebeij weed Rutsch jebrud, öm op ön Vahrd met önö Schledde häzöwiise. Öt weed och jebrud, wenn van ön Vahrd met d Iisebahn jesproche weed. Anger Quelle saare, dat „Joe Rutsch“ us öt Hebräische stammd. ראש השנה טוב, watt met “önö joe Kopp (Aavang) van öt Joohr” övversatze weed, soll övver öt Rotwelsche en d dütsche Sproch komme se. Dat Wood weed beij d Jüdde jebrud, subald ö neu Joohr aavängd. Lüüh, di sich dat jenau aajekekke hand, saare dojäje, dat dä Ongerscheed tösche ‚Rutsch‘ un dat Wood ‚rausch‘ z jruuß wöch, öm op önö jemeinsame Orsprong häzödüüe. Usserdäm välld dr Jaahreswääßel beij d Jüdde un d Christe zo janz ongerscheedliche Zitte un vöör d Festdaach wäde anger Wööd


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Venera 1 woch ön van d Sowjetuniun jestarde Raumsond, di dat Land scheckde, öm dr Äädnobber Venus ongersöcke z könne. Sö koom net an dr Planet a. Di Sond wood net op dr derekte Wäch no d Venus jescheckd. Z iisch jäng öt met ön Raket en önö Sputnik op d Ömloufbaahn va 229 × 282 km öm d Ääd. Va do us starde mo Venera 1 ä Richtung Venus. D Raumsond schaffde öt net, dr janze Wäch bes zo hör Ziihl dörch z halde. Sö woch ävver en dr Lach, önö Hoof Äkßpärimente loufe z losse. Su wood dr Sonnewengk un d kosmische Strahlung ä vorschiidene Hühdens övver d Ääd ongersood. D Russe ongersöcke d Venus


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ahmad ibn Sa'id Al Maktum (* 1958) es önö Scheich us Dubai. Hä es dr Vörsetzende van d Vluchjesellschaff Emirates. Usserdäm es hä enne van d Zweide Vörsetzende us dr Vossballvorein FC Chelsea. Ahmad ibn Sa'id Al Maktum es dr Jong va Raschid ibn Sa'id Al Maktum, dä dr Broohr va Scheich Maktum bin Raschid Al Maktum es. Ahmad ibn Sa'id jehüüd zo d hükßde us der Staat Dubai. Hä studiirde an d University of Denver.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Feu Mathias Pascal, op Huchdütsch Das zweite Leben des Mathias Pascal, watt op Ripuaresch Dat zweide Lääve van dr Mathias Pascal heechd, es önö Stommfilm us öt Joohr 1926, dä ä Frankreich jedriihnt woode es. Di Rolle spellte Ivan Mosjoukino, Marcelle Prador, Lois Maran un Marthé Belor. D Regie hod Marcel Herbier. Mathias Pascal koom us ö risch Huuß. Dodörch dat sing Äldere ävver betuppd woode wore, had hä all öt Jeld vorloore. Ön kotte Zitt nodäm singe Papp jestorve es, hiirod hä Romilde, ö nett Mäddche, dat ävver önö Bessem als Mamm had, di Mathias dr Vräck a deed. Watt sisch bald zeechd, es dat sing Vrau jenausu weed, wi hör Mamm es. Als Mathias sälvs Papp weed, sitt hä Lett am Äng vam Tunnel. Ävver beede Vraue mache Mathias bald kapott. Als sing Mamm schwoch krank weed un sing Doohter noch öns see well, kütt ön joo Vröndin van Mathias Mamm en öt Huuß, öm Bescheed z saare, dat sö noch ens jäähr dä Bettsecker see wööd. Öt kütt zm Krach, va däm Mathias ävver


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Stephan Zacharias (* 20. Oktober 1956 ä Hamburg) es önö dütsche Komponiss. Stephan es dr Jong va Helmut Zacharias, önö bekannde Violin-Speller. Hä wood dörch di va häm komponiirde Musikk us Kino- un Fernsehproduktiune bekannt. No si Musikkstudium ä Hamburch werkde hä zösamme met Flemming Olsen un Olli Dittrich. Dat ändernde sisch 1994. Va do a werkde hä mä noch vöör Filmmusikke. Su stammde d Musikk va Dr Ongerjang (2004), Watt do, wenn öt brennt (2001) un Vera Brühne (2001) us sing Vähr. Övver Stephan Zacharias


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Warren Gamaliel Harding (* 2. November 1865 ä Corsica, Ohio; † 2. Aujust 1923 ä San Francisco, Kalifornie) woch önö Politiker us d USA un tösche 1921 un 1923 dr 29. Präsident van d USA. Harding jehood d Republikaner an. Hä vorstorv ä sing Amtszitt. Harding joov Ziidunge öruss un vorstäng öt, sisch z präsenteere. Metjled van d Republikaner, hä hod ä sing Amtszitt met völl Skandale ä sing Partei z kämpfe. Dat braad häm dä Roff en, kenne jooe Präsident jewäh z see. Warren G. Harding wood als öt äldste va aach Kenger jeboore. Singe Papp, önö Liirer un sing Mamm, ön Hävamm, trocke met hör Famelisch at vrösch no Caledonia, wo d Famelisch ön Ziidung jekoovd hod. Dodörch kräät Warren Spass a Ziidunge un werkde och nävver si Studium vöör ön Ziidung. Harding koovde zösamme met zwei Vrönde no si Studium ön kleng Ziidung. Hä tuschde d Redaktiun us un maade dr „Marriot Daily Star“ zo d jrützde Ziidung va sing Stadt. Dat Werk schaffde Warren ösu, dat hä krank wood un ö paar Wääche


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Edmund Brown Jr. (* 7. April 1938 ä San Francisco, Kalifornie), dä meeßd mä Jerry Brown jenannd weed, es önö Politiker van d Demokrate en d US-Staat Kalifornie. Am 3. Januar 2011 wood hä Juverneur van dä Staat un domet Nachvoljer van dr vreuere Juverneur Arnold Schwarzenegger. Jerry es dr Jong van dr vreuere Juverneur va Kalifornie Pat Brown. No singe Schüllaavschloss hod hä vöör, Pastur z wäde, entscheed sisch ävver angisch. Hä studiirde d Molerei, ändernde dat ävver wärm un wood Räätsvordriiner, ö Studium, dat hä ä Yale maade. Em zweide Aalouf schaffde hä öt, Räätsvordriiner z wäde, önö Berof, däm hä ä Los Angeles nojäng. Va 1960 a voorwerkde hä en d Politik öröm. Su woch hä jäje dr Kresch ä Vietnam. 1970 wood hä Secretary of State van dr Staat Kalifornie, önö Poste, dä häm bekannd made. En di Zitt trock hä jäje jruße Firme vöör Jericht, weil di Jeld a Parteie jejovve hodde. Als Ronald Reagan singe Poste opjoov, övvernomm Jerry Brown däm un wood Juverneur va Kalifornie. Hä vorsood, ohne dä janze


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Michael Rensing (* 14. Mai 1984 ä Lingen) es önö dütsche Torwachd un spelld em Joohr 2011 bei dr 1. FC Köln. Rensing spellde en d Jurendmannschaff van dr TuS Lingen. Em Joohr 2000 wäßelnde hä no dr FC Bayern München. Tösche 2002 un 2003 vong mo häm als Torwachd van d Rejionallijamannschaff. Si ischde Spell hod hä do am 8. Mai 2002. Zösamme braad hä öt op 111 Äsätz als Rejionallijatorwachd. Van öt Joohr 2003 a spellde Rensing bei d Profis van dr FC Bayern München, wobeij hä jeläjentlich Oliver Kahn ersatze had. Nodäm dä ävver janz opjehood had, wood Rensing dr Stammtorwachd van dr Vorein. Em Mai 2010 wood bekannd, dat singe Vordrach net mi vorlängerd wood un su mood hä sisch jätt angisch söcke. Em Dezember 2010 ongerzeechnede hä önö Vordrach bei dr 1. FC Köln. Michael Rensing op Fussballdaten.de


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Barbara Pierce Bush (* 25. November 1981; Dallas, Texas) es öt äldste van di Zwillinge va George W. Bush un sing Vrau Laura Bush. Hör Schwester heechd Jenna Bush. Barbara Pierce Bush wood ä Dallas jeboore un besood och do d Schüll. Als hörö Papp Juverneur wood, trocke sö no Austin. Spiir besood sö d Yale-University. Am 29. Mai 2001 hod mo sö met Schabau ajetroffe un sö wood aajeklachd, onger 21 Joohr Alkohol beseiße z ha. Spiir veel sö noch ens op. Barbara hod vorsood, met önö valsche Paaß Alkohol jekoovd z ha. Barbara läävd en d Nööhde va New York un werkd vöör öt Cooper-Hewitt National Design Museum, had aver och at vöör AIDS-Orjanisatiune ä Afrika, wobeij sö ä Tansania, Südafrika un Botswana z vänge woch. Övver Barbara Pierce Bush beij AIDS-Orjanisatiune Commons: Barbara Pierce Bush – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Max Linder (met richtije Naam: Gabriel-Maximilien Leuvielle; * 16. Dezember 1883 ä Caverne beij Saint-Loubès; † 31. Oktober 1925 ä Paris) woch önö Schauspeller us Frankreich un enne van d ischde, di dörch dr Film bekannd wode send. D Lüüh kannte häm mä met Zülinder, Händschö un em joo Anzoch. D Vraue van d 20er Joohre wore jäck op häm. Nodäm Max als vönfjöhrich Kengk d Cholera övverläävd hod, spelld hä at vrösch Theatr. Sälvs en d Schüllzitt övvernomm hä at kleng Rolle. 1904 stäng hä öt ischde Mol ä Paris op d Büühn. 1905 wood sing ischde Filmroll aavjedriihnd. Hä werkde do nävvebeij vöör Pathé Frères. En d ischde Zitt joov mo häm mä Nävverolle. Dat ändernde sisch, als hä sisch önö Zülinder opsatz un di Roll „Max Linder“ entstäng. Domet entstäng ön Persun, di sich och övver d Jrenze vorkoofe leet. Ä Paris maade sujar ö Kino op, dat singe Naam drooch. Va 1911 a driihnde hä sing eeje Filme. 1915, dat heechd en d Zitt van dr Ischde Weltkresch, leed d Vreud a sing


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Friedrich Zelnik (* 17. Mai 1885 ä Czernowitz; † 29. November 1950 ä London) woch önö Rejisseur, Schauspeller un Produzent va Filme. Zelnik studiirede no sing Schöllzitt, di hä ä Czernowitz vorbraad, ä Wien Jura, weil hä Räätsvordriiner wäde wohl. 1910 jäng hä no öt Theatr un werkde onger Oskar Messter. 1910 vong Zelnik domet a, Rolle ä Filme z spelle, di häm bekannd maade. Lya Mara wood 1917 sing Vrau. En Di Zitt vong hä a, als Rejisseur un Produzent va Filme z werke. Öt Schauspelle bleed dobeij op d Streck. 1929 wood hä dr ischde dütsche Rejisseur ä Hollywood. 1933, als Hitler ä Dütschland d Macht övvernomme hod, jäng hä zösamme met sing Vrau no Ängland. Singe Naam ändernde hä zo Frederic, damet hä als Dütsche net ösu opveel. Friedrich Zelnik


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Südsudan es ön Regiun em südliche Deel van dr Sudan. Van öt Joohr 2005 a es sö ön autonome Regiun van dat Land. Ön Volksbevrohrung am 9. Januar 2011 soll vassläje, övv dr Südsudan ö eeje Land wäde söll. Am 9. Juli 2011 wood hä onaavhängisch. Dr Südsudan weed jroff dörch dr Bahr al-Arab van dr Sudan aavjetrännt. Dat es önö Nävvefloss van dr Wisse Nil. Dr Norde van öt Land wiißd völl Strüsch un Bende op, dr Süde dojäje Tropische Räänwald, d. h. emmerjröne Bösch met völl Vöchtichkeet. Em Joohr 2010 läävde em Südsudan onjeväär 5,6 Milliun Mänsche. D meetzde jehüüre öt Volk van d Dinka a, ävver öt wonne och Nuer un Schilluk do. Völl Lüüh könne net schriive. Besongisch onger d Vraue es dä Deel huch. 9 va 10 send net emstand, dr Naam z schriive. Öm d 30 % van d Südsudanese liie Honger. D meetzde Mänsche em Südsudan send Christe, watt sö van d Mänsche em Norde ongerscheed, wo meeßt Moslems lääve. Als em Joohr 1947 dr Nord- un dr Südsudan


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Bahr al-Arab, dä och dr Naam Kiir drät, es önö Floss em Südweste van dr Sudan. Dr Bahr al-Arab brängd öt op onjeväär 800 Kilometer Längde. Hä kütt van dr Bärch Ngaja un domet us dat Jrenzjebiit van d Zentralafrikanische Republek. Önö jruuße Deel läufd dat Wasser dörch dat Jebiit van Dschanub Darfur. Si Äng vängd dr Bahr al-Arab do, wo hä zösamme met dr Floss Sue-Jur kütt. Si Wasser stammd ävver zm Deel och us Nävveflöss wi dr Shalleikha, dr Lol, dö Flöss Kyom un Jur suwi dr Wadi Ibra. Dr Bahr al-Arab es ä jruuße Deele dr Jrenzfloss tösche Nordsudan un Südsudan.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Enner-Chinesische Leopard (Panthera pardus delacouri) es ön Ongerjrupp van d Leoparde, di ä Südostasie un Südchina läävd. Em Joohr 2008 wood sö zo dö bedrohde Deere jezalld. Mo vängd d Enner-Chinesische Leopard ä Myanmar, Thailand, Malaysia, Laos, Kambodscha, Vietnam un Süd China. Dö Zaahl van d Deere had övverall stärk aavjenomme. Su veel sö ä Myanmar ösu, dat d Deere hüü z daachs bo als usjestorve jelde. Ä Thailand schingd öt jätt besser z see. Do woode ö paar Leoparde ongersood ön dat Jebiit, dat sö dörchströrve bekekke. Völl schingd dova aavzöhange, övv sö jenoch Voohr un möjelichst winnije Mänsche en d Nöhde hand. Em Jebiit tösche Thailand un Malaysia wood vorsood, op d sälve Aart un Wiiß Leoparde z beobachte. Dobeij woode ävver mä 2 jeseeh, watt dovör sprechd, dat sisch do komm welche ophalde. Ä Südmalaysia lääve ö paar Leoparde en önö Nationalpark un könne do beobachtet wäde. Övver d Zaahl va Leoparde ä Südchina es nüüß bekannd. Dr Läävensraum vöör d Leoparde weed knapper un knapper, su dat sö komm noch jätt z


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Nordkorea es önö Staat ä Ostasie un litt op dr nördliche Deel van d koreanische Halvinsel. Öt es enne van d winnije vorblevve stalinistisch usjerichde Staat. D Hauptstadt va Nordkorea es Pjöngjang un had onjeväär 4 Milliun Bewonner. Em Norde schlössd sisch China a Nordkorea a. Russland es op ön Längde va 19 Kilometer Nordkoreas Nobber em Nordoste, em Süde es öt Südkorea, em Weste es öt dat Jäähl Meer suwi em Oste dat Japanische Meer. Di Jrenz zo Südkorea bestehd seijd öt Eng vam Zweide Weltkresch. Bo all Mänsche ä Nordkorea send Koreaner. Mä önö klenge Deel van öt Volk send Chinese. Dö politische Situatiun maad öt Usländer bo onmöjelich, sich em Land neer z losse. Zösamme brengd öt dat Land op 24 Milliun Äwonner. D meetzde Koreaner send Buddiste övv Konfuzioniste. Opjrond van d politische Situation jlööve hü z dachs völl Mänsche a kenne Jott mi, send konfessiunslus. Su weed vorzalld, dat Christe opjrond van d Religiunszojehürichkeet ä Lajere jesperrd wäde. Nodäm em Joohr 1972 Korea ön neu Vorfassung kräät, erheld Kim Il-sung ön Positiun,


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Mohamed Ghannouchi; * 18. August 1941 ä Sousse, Tunesie) es dr Weetschafftsmenester va Tunesie un seijd dr 14. Januar 2011 a va sisch sälvs ernannde Präsident. Op dä Poste bleed hä ävver mä 24 Stond lang. Mohamed studiierde an d Universität va Tunis Weetschafftswesseschaff, werkde ön Zitt vöör öt Finanzmenesterium va Frankreich, iih hä em Joohr 1975 dr Övvichde van öt Planungsmenesterium, 1982 singe Jeneralderektor wood. 1988 wood hä onger dä dörch önö Putsch zm Präsident woode Zine el-Abidine Ben Ali, Menester. Ee Joohr spiidr övvernomm Mohamed Ghannouchi öt Finanzmenesterium un wood öt Joohr drop Weetschaffts- un Finanzmenester. Va 1992 a kömmerde hä sisch öm öt Vorhältnes zu d EU, dr IWF suwi d Wältbank. Als sich am 14. Januar 2011 dr Präsident Ben Ali us dr Stöpp mache mood, övvernomm Mohamed Ghannouchi dä Poste als Präsident, wood ävver spiir va Fouad Mebazaâ aavjeloßd. Jätt övver häm


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Turm ohne Naam woch önö Turm von d Zweide Stadtmuur va Oche, di tösche 1300 un 1350 öm d Stadt Oche jebouwd wood. Häm jitt öt hüü net mi. All di Türm, di d zweide Stadtmuur ömjovve hand, send met Naam övverlävverd. Mä va enne Turm weeß mo dem net. Dä kräät dovöör dä Naam „Turm ohne Naam“. Mo vong dä Turm em Südoste van dr Stadtmurereng tösche d Jakobspotz un d Junkerspotz. Domet loch sö beij d Lütticher Schanz. En d Nööhde van dr Turm ohne Naam veel dr Murereng steil aav. Dr Eyerkeilturm stäng häm jäjenövver. Dr Turm ohne Naam hod ön Breede va 8,50 m. Hä woch viireckich jebouwd. Hä wood dozo erricht, dat met sing Hölp der Eyerkeilturm besser verteidicht wäde kutt. Wi lang dä Turm jestange had, es net övverlävverd. Mo kann ävver dova ussjooh, dat hä net lang jestange had. Bruno Lerho: Die große Aachener Stadtmauer mit Toren und Türmen. Helios Verlag, 2006


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Diaea evanida es ön Spenn. Sö drätt och dr Naam Värkensrosa Blomme Spenn. Sö jehüüd zo d Spennedeere un dobeij zo d Famelisch Thomisidae. Sö läävd em australische Staat Queensland. Övver d Värkensrosa Spenn


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) David Griffith (* 29. November 1800; † 30. Oktober 1894), woch önö Dischtr us Wales. Hä woch och onger dr Naam "Clwydfardd" bekannd.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Fouad Mebazaâ (* 16. Juni 1933 ä Tunis) es önö Politiker us Tunesie. Seijd dr 15. Januar 2011 es hä dr viirde Präsident van öt Land. No d Schüll studiirde hä ä Paris Räät un Politikwesseschaff. Hä vordeende sing ischde Jröschelcher en d Prevatweetschaff un en öt Büro vöör Nationale Secherheet. Do woch hä tösche 1965 un 1967 dr övvichde Mann. Mebazaa vong em Joohr 1954 a, en d Politik z mäjele. Su wood hä 1955 ä Frankreich Jeneralsekretär van d parteil La Marsa un 1964 ö Metjlett van öt Zentralkommitee van d Parti Socialiste Démocrate (PSD). Anger Positiune en d Parteie kome dozo. So wood hä 1997 Metjlett van öt Politibüro van d Rassemblement constitutionnel démocratique (RCD) Ä Tunesie wood Mebazaâ dr Präsident van d Aavjeordnetekammer van öt Parlament. At 1969 woch hä Börjermeester va Tunis woode, ä Amt dat hä bes 1973 bekleed had. Ängß van d 70er Joohre un Aavangß van d 80er Joohre ongerstänge häm, dä Menester woode woch, vorschidene Menesterie. Önö Sprong no vööre maade Mebazaâ em Joohr 1986 als hä vöör


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Llŷn Coastal Path es önö Wanderwäch, dä over ön Sträck va 146 Kilometer lannz d Köst van d Llŷn Peninsula vüührd un va Caernarfon bes no Porthmadog, Gwynedd em Nordweste va Wales jeehd. Öt Gwynedd County Council suwi öt Countryside Council for Wales had di Sträck zm Wandere vörbereid. Schünn es dr Llŷn Coastal Path dodörch, dat hä völl Lüüh onbekannde Bochte, schünn Köstestöcker un winnich besoode Häfe suwi d kleng Städtcher Caernarfon un Porthmadog zeechd. Jätt övver dr Llŷn Coastal Path


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Diana Frances, Lady Spencer (* 1. Juli 1961; † 31. Aujust 1997) woch d Vrau van dr änglich Krunprenz Charles un d Mamm van d Prenze William un Harry. Diana woch d jöngßde Doohter van Frances Ruth Burke-Roche un hörö Mann Edward John Spencer, watt sö met völl änglische Könije verwandt made. Diana hod och noch zwei Schwestere, Sarah un Jane, suwi önö Broohr, Charles. Sö besood ö Enternat ä Kent, deelwiiß och no d Schweiz. Em Alder va 19 Joohr worp Prenz Charles ö Öjelche op di jong Vrau. Vöör di zwei vong ön schünn Zitt a. Am 24. Februar 1981 vorlobde sisch beede. Em sälve Joohr hiirode sö. Dat woch am 29. Juli 1981 en d St. Paul’s Cathedral ä London. Diana hodde sö op d janze Wält siihr jähr. Öt wood van d Könijin van d Häzzer jesproche. Sö betraude völl soziale Projekte, kömmernde sisch öm ärm Söck, alleenjelosse Kenger un hod öt Häzz op d richtije Ställ. Em Joohr 1982 wood Prenz William als ischde Jong, zwei Joohr spiidr Prenz Harris jeboore. Öm


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Ruth Bancroft Jaade es ö onjeväär 10.000 m² jruuß Stöck Land ä Walnut Creek em US-Bundesstaat Kalifornie. Öt es dodörch bekannd, dat do mi als 2.000 Kaktöse, Vettplanze un Kröppelstrüch waaße, di us Afrika, Australie, Nord-, Meddel- un Südamerika no do braad woode send. Met dä Jaade vong öt em Joohr 1950 a, als dö ischde prevat jesammelde Planze aajebouwd woode, di Ruth Bancroft planze leed. Öt es bekannd, dat dr ischde Kaktös önö Aeonium woch, däm sö do en d Ääd jestoppd hand. Di Siij van dr Ruth Bancroft Garden


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Aeonium es ön Vettplanz. Dä Naam kütt us öt Jriichische un leid sisch van öt Wood „αίώνιος“ aav, watt em Ripuarische met „iiwich“ övversatze weed. Aeonium es ön Planz, di övver Joohre waaßd. Mo vängd sö ä Marokko, ävver och op d Kanarische Insele stönd sö weld a paaßende Stelle. Ä Ostafrika weed sö och vonge. Sälvs no Joohre belde sö kee Holz us. Zoote va Aeonium zeeje em Sommer schünn wingruuh Bläär. D jrüzde Art van di Planzezoot weed bes z 2 Meter huch. Vrooß vordrätt di Planz net. Övver Aeonium Commons: Aeonium – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Jääch, op Huchdütsch weed va Gerste jesproche, es ön Zoot va Jraß, di zo d Jattung Hordeum jehüüd. Sö es ön vöör d Mänsche net mi vutt z denkende Koorart, da sö vöör Lävensmeddele, als Voohr vöör d Deere un zm Brouwe va Biir jebrud weed. Jääch es ön eejöhrije Planz. Dat heechd, dat sö ä ee Joohr jesiihnt weed, blööd un Soohm werpd. En dat Joohr weed sö tösche 70 cm un 1,2 m huch. Dr Blötestand beld d Äähr us, di tösche 8 un 15 cm lang es un döck ösu schwoch weed, dat sö dr Kopp hange lädt. Jääch koom us dr Orient un dr Balkan. Dat woch öm 15.000 vöör Christi Jeburt. Zösamme met Einkorn un Emmer wor dat öt ischde Koor, dat d Mänschheed aabouwde. Öm 5.500 v. Chr. tauchde Jääch och ä Europa op. Em Meddelalder wood Jääch als Veehvoohr vorvoohrd. Völl Jääch weed beij öt Brouwe va Biir jebrud. Van Mänsche weed mi Weeß, Mais un Riiß jesse. Jääch weed em September jesiihnd, driivd us un bliid en di Jrüüde


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ön Omöseck, di op Huchdütsch Ameise jenannd weed, es ö Insekt, dat onger dr Naam Formicidae en d wessenschfatliche Böch z vänge send. Öt jitt onjeväär 22.000 Zoote va Omösecke, wobeij öm d 12.500 van d Wesseschaftler ä Ongerlaare objeschrävve woode. Omösecke lääve ä jruuße jruppe zösamme, di mo als Kolonie bezeechnet. Jädde Kolonie hat enn Könnijin, ö Wiffje, dat mä di Opjaav had, Eier z lääje un davör z sorje, dat dä Vorband erhalde bliid. Us di Eier wääde normal Omösecke, wi mo sö övverall örömloufe sitt. Werkessele suzösaare. Milliune dova könne en ön Koloni zösamme komme. Säldener komme us d Eier Männcher, did r Naam Drohne draare un mä di Opjaav hand eemol met Wiffjer z poppe. Dono wäde sö net mi jebrud un sterve. Wiffjer, di dat Jlöck hodde, ösu Männche jetroffe z ha, belde wärm ön neu Koloni. Di Wiffjer va Omösecke könne bes zo 30 Joohr ald wäde. Subald di Könijin stirvd, stirvd och d janze Koloni. Bes op d Antarktis vängd mo Omösecke övverall op d Ääd, sälvs op Insele, di


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Gérard Desargues (* 21. Februar 1591 ä Lyon; † Oktober 1661 ä Lyon) woch önö Architekt un Mathematiker us Frankreich. Desargues boude Hüüser ä Paris un Lyon. Su maade hä och d Äntwörp van d vöschde Siij van öt Rothhuuß va Lyon. Zo sing Bekannde johoote René Descartes, Marin Mersenne un Blaise Pascal. Desargues wood dodörch bekannd, dat va häm dä Jedanke usjeed, dat sisch Jerade, di schnack anee vorbeij loufe, sisch isch em Onendliche träffe. Domet weed mi usjesaad als d Euklidische Jeometrie zojestehd. Dörch dä no häm benannde Satz van Desargues jilt hä als dr Jründer van d projektive Jeometrie.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) KUBX-LP es ön onaavhängije Fernsehstatiun us Salt Lake City em US-Bundesstaat Utah. Sö övverdrädt op dr Kanal 58 vöör d Jäjend öm Salt Lake City öröm. Jejrönd am 22. Januar 1992, jehood sö d Equity Media Holdings. Bes zm 4. Januar 2009 woch KUBX önö Deel van öt Retro Television Network RTN, dat als Rondfunk Övversätzer vöör d Four Points Media Group woch, di KUSG us St. George jehood. A dä Dach joov öt Kniiß wäje dr Vordrach tösche Equity un Luken, di em Juni 2008 RTN jekoovd hodde, watt dozo vührde, da töt Projramm äjestalld wood. Dorophen vorlajernde Luken RTN no dr Hasuptsetz ä Chattanooga, Tennessee. All di Deeler, di zo Equity jehoote, leed Luken valle. Dozo jehood och KUBX. RTN kutt bes zm Joohr 2009 op KUSG wiir ä Utah jehood wäde. Do wäßelnde dat ävver zo This TV. Hü z dachs weeß mo noch net, wat KUBX vöör d näkßde Zitt pland. KUBX wood am 16. Aprel 2009 a Daystar Television Network vorkoovd, wobeij dorop häjewesse wood, dat sich öt Projramm ändere kütt. Em


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Botanische Jaade va Mérida es önö botonische Jaade en d Stadt Mérida en dr Staat Venezuela. Hä wood em Joohr 1991 van d Universidad de los Andres jejründ damet d Deer- un d Planzewält böwaahrd weed. Hä sold och d Forschung deene. Vöör öt normal Lüüh wood hä am 8. Dezember 2002 opjeschlooße. Dä Jaade es 44 Hektar jruuß, di d Uni dovöör vorschenkd hod. Dat janze Stöck wood opjedeehld jenodäm, watt vöör Planze do waaße. Dat jrützde Stöck es Bösch. Dä botanische Jaade litt em Norde va Mérida tösche d Flöss Albarregas un Mucujún. D bekannde Sammlung van dr jaade ömfassd völl Bromelie, di ä mi als 600 Zoote vordroohne send. 600 enkele Planze jitt öt dovan. Öt es d jrützde Sammlung va Bromelie ä Südamerika. D Siij van dr Jaade (spanisch) Plän, Belder und Informatiunen övver d Jaade va Mérida (spanisch)


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Maria Hemmelvahrdskerch, di och onger dr Naam Rondell va Mosta bekannd es, es ön Römisch Kattolische Kerch en d Stadt Mosta op Malta. Öt es dr nüngjrützde sisch sälv opräät haldende Kerchebouw op d Wält. Dat us öt 19. Jahrhondöt stammende Joddeshuuß wood van dr us Malta stammende Architekt Giorgio Grognet de Vassé entworpe. Hebeij hod Grognet öt Pantheon va Rom vöör Oohre. Met d Konstruktiun vong hä em Mai 1833 a un hod alles 1860 vädisch. Am 15. Oktober 1871 wood d Kerch äjesähnd. Am 9. Aprel 1942, em Zweide Weltkresch veel ön 200 kg Bomb dörch dat Keerchedaach. Zwei angere titschde dova aav. Kenn explodiirde. 300 Mänsche, di no Kerch jo woohle, hödde bo hön Lääve vorloore. Öm dat net z vorjeiße, es önö Noobouw van d Bomb en d Kerch opjestalld woode. Commons: Rotunda of St. Marija Assunta, Mosta – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons Övver öt Rondell va Mosta


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Ruuhkowelturm', op Huchdütsch weed van dr Rotkugelturm jesproche, woch önö Turm, dä zo d zweide Stadtmuur va Oche jehood. En di au Bösch droch öt ongerschiidliche Namme. Su hosch öt „Rothkugelsthurm“, „Ruekogelsthorne“, „Rohkogelsthurm“ oder „Schouenthorn“. Dr Turm wood em 19. Jahrhondöt aavjeresse, als an di Platsch ön Jlasfabrek jebouwd wood.. Dr Rotkugelturm stängt ösche d Stadtpooz Adalbertspooz un öt Wirichsbongardspooz un besoss mä jeringe Wäät vöör d öt Militär. Em 14. Jahrhondöt läävde ä Oche ön Famelisch Roytküygel, di dä Turm singe Naam jejovve ha kütt. Die große Aachener Stadtmauer mit Toren und Türmen; Autor: Bruno Lerho; Helios Verlag, 2006; ISBN 3-938208-37-6, 978-3-938208-37-3; S. 53


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Michelangelo (* 6. Määz 1475 ä Caprese, Toskana; † 18. Februar 1546 ä Rom) hosch met janze Naam Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni. Hä woch önö Möler, Beldhouwer, Architekt un Dechter un jehood zo d bekanndste Könstler us d Renaissance. Michelangelo woch öt zweide Kengk va Lodovico di Leonardo di Buonarroti Simoni un sing Vrau Francesca di Neri. Kott no sing Jeburt trock hä met sing Famelisch no Florenz, wo sich meetzdens ön anger Vrau öm häm kömmernde. Ö paar Joohr spiidr storv Michelangelos Mamm, nodäm sö noch drei Söhn jeboore hod. At als Kengk woohl Michelangelo Könstler wäde, wat ävver singe Papp net en dr Krom paaßde. Ävver dä klenge Deckkopp satz sich dörch, un met 13 Joohr vordeehnde hä si ischde Jeld beij dr Könstler Domenico Ghirlandaio. Dä braad häm beij, watt hä övver Freske wesse moot. Öt zeechde sich bald, dat hä önö bessere Beldhouwer als Möler woch, un so werkde hä en sing leitzde Joohre als Stift en d Bildhouwerwärkstatt. ichelangelo wood va Lorenzo Medici ongerstötzd, va däm hä och öt Jeld vöör


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Albrecht Dürer (* 21. Mai 1471 ä Nürnberg; † 6. Aprel 1528 ä Nürnberg) woch önö dütsche Möler un Mathematiker, dä en d Zitt van dr Humanismus un d Reformatiun ön jruußö Roll spelld. Albrecht Dürers Äldere koome us Unjarn no Dütschland. Hä woch ee va drei Kenger. Va sing Mamm es bekannd, dat sö döck krank woch un 18 Kenger krääje hod, di ävver bo alle storve. Singe Papp, da Joldschmett woch, noohm Albert döck met ä sing Wärkstatt un su kutt sich dä Jong at vrösch met öt Wärk vortraud mache. Tösche 1486 un 1490 ändernde sich dat. Albert maade ön Liihr beij dr Möler Michael Wolgemut. Dobeij veele ävver och ö paar schünn Kupfersteche aav. Va Ustere 1490 bes Pengste 1494 jäng hä op Wanderschaff. Jenau es net övverlävverd, wo öt häm hen vorschloch. Mo nämmt ävver a, dat hä ä Holland un em Elsass jewääh woch. Em Joohr 1494 hiirode Albrecht Dürer. Kenger stammde net us di Famelisch, watt dozo vührde, dat da Stamm van d Dürers usstorv. Kott no sing Huchzitt reiste


Jönnerschdorf is en Jemän im Landkreiß Ahrweiler in Rhingland-Pallz. Et jehürt zo de Verbandsjemän Bad Breisish. Et irsht is Jönnerschdorf, domals unnisch däm Namme Gunteresdorp, in dem Brooderschaaftsbooch vun de Mishelskabell in Münstermaifeld ouß dem Joahr 1147, erwähnt wure. De Fürßtenabtäßßin vun Äßße hätt denn bei Jönnershdorf jeläjenen Frouenberjerhoff alß ihre Summersitz benützt. Jönnerschdorf leijt 5 Kilometer vum Rhing un dem Breisijer Shtadtdteil Rheineck un unjefähr drei Kilometer vun Waldorf entfernt. Et ershtreckt sish vun dem Vinxbaach singe Talsohl biß unjefähr ähne Kilometer unnerhalf dem Herschebersch singe Söödhang. De erloschene Vulkan Herschebersch wor fröher_emol 480 Meter jruß jewesse un is heut wäjen dem Schlackeaafbou bahl janz weg. De Jemänderoot in Jönnerschdorf beshtäht ous zwüllef Ratsmitjledern, die bei de Kommunalwahl am 7. Juni 2009 in en Verhältniswahl jewählt wure sinn, un demm ehreamtlishe Ortsbürjemäster als Vüürsitzenden. Sitzvedälung im jewählten Jemänderoot: Die Kirresh St. Stephanus is am End vom 13. Jahrunnert jebaut wuure un wuurt 1733 wejen Baufällishkeit renoviert. Um dat Joahr 1830 wuurt och noch en Sakristei dabei anjebout. In de Kirsch drinne is en Toufbecke ous Basalt, en Kanzel ous Stähn im spätgotischem Stil, en Hochaltar ous Holz, en Seitenaltar ous weijßem Marmor ous dem Joahr 1630 un Holzfijure vom


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Francisco de Goya (* 30. Määz 1746 ä Fuendetodos, Aragón, Spanie; † 16. Aprel 1828 ä Bordeaux) hosch met richtije Naam Francisco José de Goya y Lucientes. Hä woch önö van d bekanndste Möler un Jrafiker us Spanie va sing Zitt. Francisco de Goya woch öt viirde Kengk va José de Goya un Gracia Lucientes y Salvador. Öt Jeschäff va José leef schläät un Francisco de Goya solld ö anger Handwärk liire. Doher jäng hä em Alder va 24 Joohr beij dr Barockmöler José Luzán en d Liihr. Tösche 1775 un 1776 entweggelnde Goya Entwörp vöör ön Teppichfabrik ä Madrid. Seijd 1786 woch hä Möhler am Könnigshoff va Karl III. va Spanie, spiir och onger |Karl IV.. Zo sing Wärke jehoote Freske en d Basilica del Pilar ävver och Altarbelder, Entwörp vöör Teppiche un Belder va Persune jehoote dozo. Bekannd es öt Beld van d Famelisch va Könnig Karl IV. 1792 wood Goya schwoch krank, wood dozo vüührde, dat hä doov op d Uuhre wood. Völl Lüüh spräche dova, dat Francisco zo di Zitt ö Küddelche met


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D onbekleede Maja övv D nackße Maja es ö Beld va Francisco de Goya, dat hä tösche d Joohre 1797 un 1800 jemold had. Dat Beld hängd hüü z dachs em Museo del Prado. Dat Beld wood va Goya orsprönglich onger dä Naam La maja desnuda, watt met D nackde Schünne övversatze weed. Dobeij wood ävver önö Vähler jemaad un D nackße Maja koom öruss. Dat Beld wood ä Öl jemohld un zeechd ön Vrau, di ohne Kleer op ö Kösse litt. Watt dat Beld besongisch maad, es, da töt dat ischde Beld es, dat en d westliche Konst Schamhoore zeechd. Goya wood wäje dat Beld vöör d spanische Inquisitiun jeschleevd. Hä solld ussaare, vöör wäm dat Beld jemaad woode woch. Watt hä jesaad hod, es net övverlävverd ävver hä vorloor singe Titel als Mohler van dr Könnigshoff. 1930 joov d Spanie viir Breefmarke öruss, di Belder va Goya zeechde. D nackde Maja woch och dobeij. Goya mohlde nävver d nackde Maja och ö Beld, dat dösälve Vrau met Kleer zeechd. Beede ongerscheede sich sonß dörch nüüß.


De Brohlbaach is en ca. 20 km lange linke Zoflußß vom Rhing in de Ääfel. Er fleeßt dursh dat noh im benannte Brohltal. Er hät en owweirdischet Inzoochßjebeet vun 85,422 km² un en Hüheunnerschidd vun 456 m. Entshpringe däät de Brohlbaach "in de Pütz" in de Jemänd Hannebaach op en Hüh vun 510 m ü. NN. un fleeßt von doh an dursh die Jemände Wullscheid, Holzwisse, Niddedürmerish, Owwezeßße, Niddezeßße, Weiler Burshbrohl un Brohl. Bei Brohl fleeßt er bei 52 m ü. NN. in de Rhing. Wischtije Newweflöss sein unner anerre de vun Schäälepe kummende Perlebaach, de Brenkebaach in Owwezesse, de Wirrbaach in Niddezeßße un de Jeläsebaach. De Brohlbaach hät Pingßtsamsdaach im Joahr 1859 en jrußet Huhwaßße jehat, dat mehrere Mönschelewwe jekoß hät. Üwwe dat jruße Huhwaßße AW-Wiki


Bausenberg, (op Ripuaresch Bausenbersh) jesproche, iß en 340 m ü. NN. hue Schlackekejel bei Niddezesse in de östlishe Vulkanääfel in Rheinland-Pallz. De Bausenbersh jilt alß der am beste erhahlene Hofeisekrater in Deutschland. Seit demm Joahr 1981 wurd de Bersh vun de Bezirksrejirung Kowwelenz zum Naturschutzjebeet erklährt. Dat Schutzjebeet is 127 Hektar jruß un umfaß Dääle vun Niddezesse un Waldorf. Dat Schutzjebeet soll den Schlackekejel mit dem noh Nordosten oußjefloßßenen Lavashtrom erhaale, op demm seltene Planzen un Dierarte liwwe. Hufeisenkrater


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Sarah Bernhardt (* 22. Oktober 1844 ä Paris; † 26. Määz 1923 ä Paris) hosch eejentlich Marie Henriette Rosine Bernardt un woch ön bekannde Schauspellerin. Sarah Bernhardt woch d Doohter va Julie Bernardt. Vann hör 8. Lävensjoohr a woss sö net mit beij hör Mamm op. Ö Kengermäddche un spiir ö Klusterschüll sorchde dovöör, dat jätt us hör wood. Spiir jäng sö no d Comédie-Française, öm öt Schauspelle z liire. Dat fluppde janz jott un at viir Joohr spiidr stäng sö als „Iphigénie“ op d Büühn. Kott dono kräät sö Stritt un Sarah wood entlosse. Joohrelang veele mä kleng Rolle vöör hör a. 1864 wood hörö Jong Maurice ä Paris jeboore. Dr Papp woch önö Adlije us, Brüssel, Henri de Ligne. Jehiirod hand beede ävver net. Dä Famelisch va Henri hod jätt dojäje. 1868 jäng öt op d Büühn steil berchop. Sö troon ä Odéon op un koom beij öt Publikum jott a. Kott dono broch dr Dütsch-Französische Kresch us un all Theatre woore jeschlooße. Sarah kömmernde sich en di Zitt öm Vorletzte. No Kreschsäng spellde Sarah


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Onger Schamhoore vorsteehd mo d Hoore, di dr Mänsch am Ongerliiv had. Sö waaße isch beij d Pubertät un vänge sich öm d Jeschlechtsorjane va Mann un Frau. Schamhoore ongerscheede sich va normal Hoore dodörch, dat sö stämmijer un düsterer send als d Hoore op dr Kopp, zm Deel, besongich beij blond övv ruuhhörije Lüüh hand sö och d sälve Värv. Schamhoore beij Mann un Vrau Schamhoore beij önö Mann Schamhoore beij ön Vrau Schamhoore waaße beij dr Mänsch en d Pubertät. Dat bedüüt, dat Jonge so em Alder va öm d 12 Joohre, beij Mäddcher komme d ischde em Alder va 10 Joohre. Beij d Vraue hand d Schamhoore d Form van ö Dreieck, bei Männer es di Form net ösu ussjeprächd. Do waaße d Hoore bes zm Naavel örop. D Funktiun van d Schamhoore schingd em Laufe van d Evolutiun aavjenomme z ha. Mo nämmt a, dat sö vöör öt Vordunste jedaahd wore. Jeschlechtshormone, d Pheromone sollte dodörch besser vordeehld wäde könne. Dat helpd öt Männche un öt Wiffje, si Jäjenövver z zeeje, dat Spass


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Katsushika Hokusai 葛飾 北斎, * öm 31. Oktober 1760 ä Warigesui, Honjo, Edo (hüü: Sumida, beij Tokyo), † 10. Mai 1849 ä Henjōin, Shōten-chō, Asakusa, woch önö Könstler, dä dörch sing Wärke beij öt Ukiyo-e, dr japanische Holzschnett, bekannd wood. Hokusai wood ä Edo, watt hüü z Dachs Tokyo es, jeboore. Sing Äldere kennd mo net. Nakajima Ise (中島伊勢) adopteerde häm. Met 18 Joohr vong hä a, beij Katsukawa Shunshō z werke, dä häm beijbraad, wi mo Värvholzschnette maad. 1779 zeechde hä öt ischde Mol sing Wärke. Watt hä maade, leehnde sich ävver net an dat a, watt Shunshō maade. Hä entweggelde sing eeje Aar tun Wiiß. Dat vührde dozo, dat Shunshō häm örussworp. Hä wandernde dörch Japan, wääßelnde sing Liihrer un Schülle un sujar döck singe Naam. Hokusai vong a z schriive, su dat si ischde Boch em Joohr 1782 erscheen. Öm dat, watt hä kutt, a angere wiir z jävve, nomm hä va 1798 Lüüh a un ongerrechde sö em Holzschnett un Zeechne. Va do a ongerzeechnede hä sing Wärke met dr Naam Katsushika Hokusai.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Magdalena Carmen Frida Kahlo y Calderón * 6. Juli 1907; † 13. Juli 1954) woch ön Möhlerin us Mexiko, di dörch surrealistische Belder bekannd wood. Frida Kahlo wood en ön Vöörstadt va Mexiko-City jeboore. Sö woch d Doohter van önö Fotojraf. Em Alder va 6 Joohr erkrankde sö a Kinderlähmung, woronger hör rääte Bee läävenslang lett. No önö Onvall am 17. September 1925, beij dr sö schwoch vorlätzt woode woch, mood sö lang em Bett bliive un vong öt Mohle an. Kott dono entstäng öt ischde Sälvbeldnis „Sälvsbeldnis met Samtkleed“. Öt sooch zwar em ischde Moment schläät us ävver Frida liire wärm öt Loufe. Am 21. August 1929 hiirode Frida Kahlo dä och us Mexiko stammende Möhler Diego Rivera. Em Januar 1930 trock sö no Cuernavaca, wo sö jruuße Belder am Palast von Cortéz mohlde. Anger Opdräch us d USA koome Frieda jelääge, da d politische Situation ä Mexiko jädde Daach schlemmer wood. Nodäm sö beij önö Opdrach, ö jruuße Wandbeld vöör öt Roockeveller Center z mohle, ö Beld va Lenin äjebouwd hod, wood hör dr Opdrtach


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Baboo es ön en d Schweiz aasässije Vluchjesellschaff met Setz ä Le Grand-Saconnex. Nodäm d Swisss em Sommer 2003 d Vleujele jesträckt hod, vonge anger kleng Jesellschaffte neu a. Dozo jehood och d Baboo Airways, di mä met enn Dash 8 Q tösche Genf un Lugano dreimol dr Daach hin- un hervlooch. Di hodde sö ävver van d Cirrus Airlines jelinnt. Dat wood em Aprel 2004 angisch, als sö zo ön eeje Dash-8-315 koom. Dodörch woch öt möjelich, d Städt Venedich, St. Tropez un Prag en dr Vluchplan opzönämme. En Kooperatiun met Darwin Airline wood d Streck va Genf no Lugano bedrevve. Baboo joov em November 2010 bekannd, dat d eeje Strecke va Darwin Airline övvernomme wäde. Da Naam Baboo bleed erhalde. Baboo had 5 Vluchzeuje. Öt send zwei Bombardier Dash 8Q-400 suwi drei Embraer 190. Opjrond van d Kooperatiun met Darwin Airlines wäde mä no di zwei Propellervluchzeuge jenotzt. D Medie övver öt Zösammewerke (ä französisch) D Siij van Baboo


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Wostoksee es dr jrüützde See, dä onger öt Iiß van d Antarktis litt. Hä es en ön Deepde va 3.700 bes 4.100 m z vänge. Dr Wostoksee had normal „Sösswasser“ un kee Salzwasser. At öm 1950 hod mo aajenomme, dat önö See deep onger öt Iiß jitt ääver bewiise kutt mo dat isch 1974 dörch Radar bewesse wade. 1996 woch mo sich janz secher. Opjrond va sing Deepde onger öt Iiß es dä See möjerlicherwiiß dr orsprönglichste See, dä mö op Ääd jitt. Dat hä trotz sing Temperatur va -3 ° C net zojevroore es. litt dora, dat dr Drock beij 30 – 40 Megapascal litt. Als mo övver dr Wostoksee aavong, ö Louch z boohre, öm no d See z söcke, hood mo 60 Meter ööver öt Wasser op. Öt bestäng d Jevaahr, dat dat Wasser Öl van d Boohrspetz aavkräät. Watt ävver secher woch, es, dat dat Iiß kott övver d Flüssichkeet ke Salz met entheld. Dat Alder van dr Wostoksee weed op onjeväär 420.000 Joohr jeschätzd. Wesseschafftler us Dütschland un Russland un Japan


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Szentborbás es ö Dörp em Bözirk Somogy, dä ä Unjarn litt. Ä Szentborbás wonnde em Joohr 2004 138 Mänsche. Beij ön Jrüüde va 7,47 km² wore dat 18,47 Persune op dr Kwadratkilometer. Ön Strooßekaad va Unjarn


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Darwin Airline SA es ön Vluchjesellschaff us d Schweiz. Hörö Setz es dr Vluchhafe Lugano. D Jesellschaff stammd us öt Joohr 2003, vorusachd dodörch, dat d Vluchjesellschaff Swiss Lugano us öt Streckenetz jestreche hod. Öt duurde ävver bes zm 28. Juli 2004, iih öt ischde Vluchzeuch van d Darwin Airline vam Boohm aavhoff. Darwin Airline vlütt nationale un enternationale Vluchhäfe a. Öt send Cagliari, Olbia, Rom, Bern, Genf, Lugano, Zürich un London. Em November 2010 wood metjedeeld, dat Darwin Airline d Jesellschaff Baboo övvernemmt, wobeij dä Naam va Baboo erhalde bliive weed. Darwin Airline vlüd met 12 Vluchzeuje. Öt send alles Saab 2000. Övver Darwin Airline en d Ziidung vam 25. November 2010 (italienisch) ch-aviation.ch – D Vluchzeuge van d Darwin Airline D Siij va Darwin Airlines


Samtkrage es en Schabäuche, dä uss einfache Korn met einem kleine Schoss "Underberg" ovvedrop besteht.


Der 25. Novemmber. Di usserjewönnliche Denge, di Saturnin Farandola erläävde wood em Joohr 1913 öt ischde mol jezeechd. Aavstämmung vöör mi Autonomi va Jrönland em Joohr 2008. Johannes XXIII. wood em Joohr 1881 jeboore. {{*| Barbara Pierce Bush un Jenna Bush woode em Joohr 1981 jeboore. {{*| Carl Friedrich Benz wood em Joohr 1844 jeboore.


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Podolsk es ön Industriestadt un ö Vorwaltungcenter van d Bözirk Moskau Oblast ä Russland. Öt litt an dr Pakhra Floss, önö Nävvefloss van d Moskwa. Öt es d jrützde Stadt ä Moskau Oblast met em Joohr 2002 jezallde 180.963 Böwonner. 1989 wore öt noch 209.178 no 183.000 (1974), 129.000 (1959) und 72.000 em Joohr 1939. Dr Orsprong va Podolsk woch öt Dörp Podol dat em 18. Jahrhondöt zo öt Danilov Kluster ä Moskau. Dörch Katharina II. wood Podolsk em Joohr 1791 öt Stadträäth vorjävve woode. Zo di Zitt deelde mö ä Russland öt Land jraad ä Vorwaltungsbözirke en, ernannd Vorwaltunschefs un dobeij entstänge och neu Städt. Vöör d Russische Reovolutiun va 1917 woch Podolks enn van d jrützde Industriestädt va Russland. Su joov öt do ön Singer Fabrik, di Niihmaschine herstalld. D Ulyanov-Famelisch läävde ä Podolsk. Vladimir Lenin besood d Stadt o paar mol. Hä besooß do och önö klenge Landsetz un ön Hött. Em Joohr 1900 held Lenin ä Podolsk ö Treffe met d Sozialdemokrate us Moskau un anger Städt aav, domet sö häm beij d


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Zo ö Erdbebe ä Christchurch koom öt am 22. Februar 2011. Öt erreichde ön Stärke va 6,3 op d Richterskala. Völl Hüüser en d neuseeländische Stadt Christchurch jänge dobeij kapott, un Dutzende Mänsche storve. At am 4. September 2010 koom öt zo ö Erdbebe. Öt erreichde hühtere Werte op d Richterskala, ävver dä Schade dörch dat Bebe va 2011 woch jrüüßer. Jrönd send dorä z söcke, dat öt Epizentrum, d Hauptstell van öt Bebe, en d Nöhde va Christchruch un net deep onger d Ääd loch. Usserdäm bebde d Ääd an önö Werkdach öm d Meddachszitt, dat heeschd zo ön Zitt, beij dr völl Lüüh op d Bee wore. Dat Erdbebe vam Februar 2011 es, su weed aajenomme, ö Nochbebe van dat vam 4. September. Ä beede Väll vorschobe sich Äädplaate, d Pazifische Plaat un d Australische Plaat. Am Daach no öt Bebe wood bekannd jejovve, dat 65 Mänsche öt Lääve vorloore, no 200 wood noch jesood. Wivöll Persune vorletzd woode wore, woos an dä Dach noch kenne. Ön jruuße Zaahl va Hüüser broch zösamme, wobeij besongisch


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Comares es ön Stadt un Jemeende en d südspanische Provinz Málaga. Comares es Deel van d autonome Jemeenschaff va Andalusie. Öt litt onjeväär 28 Kilometer van d Provinzhauptstadt un 24 Kilometer va Vélez Málaga vott. 1420 Mänsche lääve do Wä ä Comares jeboore wood, dä weed Moriscosos jenannd. Websiij va Comares Comares Commons: Comares – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Cútar es ö Dörp un Jemeende en d südspanische Provinz Málaga. Cútar es Deel van d autonome Jemeenschaff va Andalusie. Öt litt onjeväär 40 Kilometer van d Provinzhauptstadt. 655 Mänsche lääve do Wä ä Cútar. Websiij va Cútar Cútar Commons: Cútar – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Macharaviaya es ö Dörp un Jemeende en d südspanische Provinz Málaga. Macharaviaya es Deel van d autonome Jemeenschaff va Andalusie. Öt litt onjeväär 27 Kilometer van d Provinzhauptstadt. 519 Mänsche lääve do Wä ä Macharaviaya jeboore wood. Websiij va Macharaviaya Macharaviaya


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Atajate es ön kleen Dörp un Jemeende en d südspanische Provinz Málaga. Atajate es Deel van d autonome Jemeenschaff va Andalusie. Öt litt onjeväär 133 Kilometer van d Provinzhauptstadt. 127 Mänsche lääve do Wä ä Atajate jeboore wood. Websiij va Atajate Atajate Commons: Atajate – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Alpandeire es ö Dörp un Jemeende en d südspanische Provinz Málaga. Alpandeire es Deel van d autonome Jemeenschaff va Andalusie. Öt litt onjeväär 121 Kilometer van d Provinzhauptstadt. 270 Mänsche lääve do. Websiij va Alpandeire Alpandeire


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Igualeja es ö jrüüßer Dörp un Jemeende en d südspanische Provinz Málaga. Igualeja es Deel van d autonome Jemeenschaff va Andalusie. Öt litt onjeväär 109 Kilometer van d Provinzhauptstadt. 908 Mänsche lääve do. Websiij va Igualeja Igualeja


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Benamargosa es ö jrüüßer Dörp un Jemeende en d südspanische Provinz Málaga. Benamargosa es Deel van d autonome Jemeenschaff va Andalusie. Öt litt onjeväär 47 Kilometer van d Provinzhauptstadt. 1610 Mänsche lääve do. Websiij va Benamargosa Benamargosa Commons: Benamargosa – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons


He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Benamocarra es ön kleen Stadt un Jemeende en d südspanische Provinz Málaga. Öt es Deel van d autonome Jemeenschaff va Andalusie. Öt litt onjeväär 35 Kilometer van d Provinzhauptstadt. 3035 Mänsche lääve do. Websiij va Benamocarra Benamocarra Commons: Benamocarra – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons