index int64 0 69.9k | text stringlengths 77 51.8k | meta unknown |
|---|---|---|
0 | Ахираб заманаялда дир mp3-плеералда жанир раккана некӏсиял магӏарул кучӏдул. Гьанже маршруткаялда радал хӏалтӏуде унев мехалъги релъедал нахъе вуссунев мехалъги дун гӏенеккулаан Муи Хӏасановалъда, Мухӏамад-тамир Синдикъовасда, Сидрат Меджидовалъда. Цо-цоял дун лаълел гьимулаан, жидеда бичӏчӏулеб гьечӏин - дуе "Раммштай... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
1 | - Закир, цо лъагӏелалъ цебе дуда ракӏалдецин букӏун батиларо дудаго цадахъ хӏалтӏулев вукӏарав, дурго гьудул-гьалмагъ, пиша цояв Гӏабдулмалик Ахӏмадиловасул цӏаралда бугеб тӏоцебесеб премия дуе щвелилан. Кинаб пикру бугеб дур гьеб лъугьа-юахъиналда сверун?- Дун воххун вуго гьеб шапакъат дие кьуралдаса. Амма бокьилаан ж... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
2 | Цо нухалъ хӏалбихьезилан дица гьеб суал Маликие кьуна. Гӏодовги вичан, щибго кьерги гьурмал хисичӏого гьес кьуна гьадинаб жаваб: "Дун ина нахъе гьаниса, мун ина нахъе гьаниса, цойгидалги ина. Хадуб лъица нилъерго маданиятги, магӏаруллъиги цӏунизе бугеб? Лъица нилъер мацӏ цебетӏезабизе бугеб, лъице цӏогьораллъун рахъара... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
3 | Дир тӏуразе гьечӏел анищал, кагътида тӏад киданиниги рачӏине гьечӏел пикраби, цӏализеилан росарал ва цӏаличӏого тарал тӏахьал – тӏаса лъугьа… | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
4 | Фонетикиялъулаб абундачРагӏана гьаб лъугьа-бахъин цо чӏарадисесул хъизаналда лъугьанилан. Рукӏун руго гьал чай ххулел. Гитӏинав Мухӏамадица халат бахъун "гьорррр-гьорррр"-илан ххулеб букӏун буго чай. Эбелалъ цинги бахъун васасде абун рагӏула:- Я дир вас, Мухӏамад! Дур гьеб ххуялъул халалъи гӏаги щиб! Цӏияб абиВа бана г... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "2010",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
5 | Гьаб блог гьадин рехун тезехъин ракӏалдани букӏинчӏо, амма гъалатӏ кканаха. Гьанир раккулелгӏаги рукӏаралдай щалниги? Рукӏинчӏелъиялда щаклъигӏаги гьечӏоха. Гӏурус мацӏалда бачунеб блогалдани жиб-жиб къоялъ хъвай-хъвагӏаял гьаризе хӏаракат бахъула. Гьанибги мех-мехалдаса ваккизеги ккела. Ракӏалда буго анкьида жаниб лъа... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "2011",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
6 | Араб соналъул август моцӏалъул ахиралда Цӏумада районалъул Тӏинди росдал администрациялъ туристал Гӏаддало-шухгел магӏарде рачана. Гьанир лъолел руго сапаралда рахъарал тӏаса рищарал суратал (суратал "гӏонкӏкӏочалъ" мерхьани, гьел кӏодолъула. Тӏинди росдал некӏсияб авал. Тӏиндадерица бицухъе, росдае буго гӏага-шагарго ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
7 | Экономикияб форумалдагун терроралда тӏасан пикраби. Рихьдае ва ххвалие гьабулеб ишалда гӏурусаз абула "потемкинские деревни" ралел ругин. Григорий Потемкин абулев чи вукӏун вуго гӏурус пача Екатерина кӏиабилелъул божарав чи. Россиялъ турказухъа Крымалъул рагӏаллъи бахъарабго улка сверизе яхъарай пачаялда бихьизе Потемк... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "2012",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "media"
} |
8 | Хадуб загьирлъана гьеб теракт гьабизехъин букӏиналъул информация полициялъулазухъе цебего щун букӏин. Амма щибниги гьабун гьечӏо гьеб гьукъизе. Чачаналдаса Дагъистаналде реххарал рагъулал къуватазда сверухъги гӏемерал харбал тӏиритӏана Дагъистаналда. Бищунго тӏибитӏараб пикру буго Владимир Путиница Сочиялъул Олимпиадая... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "2012",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "media"
} |
9 | "Щивлъун вукӏинев?" ва "Кинавлъун вукӏинев?" абурал суалал жакъасеб Дагъистаналда жаваб батичӏого халат рахъун хутӏуларо. Мисалал гӏунги тӏокӏ руго. Амма суал буго гьездаса кинал тӏаса рищилел абураб. Нилъеда лъала дагьабниги тарбия щварав гӏадатияв магӏарулас пикру гьабила инсанлъун, лъикӏав чилъун вукӏине. Амма нилъе... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
10 | Цо нух - кӏудияб спорталде, кӏиабилеб нух – политикаялде букӏине рес буго. Кинаб нухмалъи дур букӏинеб "левый хукалъул" ва "проход в ногиялъул" гӏелмуялдаса батӏияб бакӏалде ваккичӏев чиясул? Гьеб суал я тӏад ругез, я халкъалъ кандидатасда цебе лъоларо, аслияб жо буго гьесие бюджеталъул рогӏразул кӏалтӏе ворчӏи. Гьеб б... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
11 | Ахирисеб теракталъ цо батӏияб рахӏатхвей лъугьана Махӏачхъалаялда. Жал цӏунун рукӏиналда божилъи хвезабуна гьелъ гӏадамазулъ. Бичӏчӏизе захӏматаб хӏинкъиялъ цӏезабуна кинабго сверухълъи. Ахӏвал-хӏал хӏалуцинабулеб буго гӏадамазда гьоркьор тӏиритӏулел харбазги. Бицунеб буго лъабабилеб теракталъулги - жийго кьвагьизе къа... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "2012",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
12 | Тротилалдалъун гурони. Мисалалъе, Великобританиялда теракталъул хӏа-силалда чӏваразул хъизамазе ва лъукъаразе материалияб ва психологияб кумек тӏубанго пачалихъалъ гьабула. Дагъистаналда гьединаб лъугьа-бахъин цӏакъго къанагӏат букӏине бегьула. Щайгурелъул, Россиялъул законазда рекъон, гьеб гӏарац кьезе ккола жинца тер... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "2012",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "media"
} |
13 | Ле, френдал, бицея цо, дагъистанияллъунищ яги россияналлъунищ нужеца нужго рикӏкӏунел? "Вахӏ, гьав чи цодагьав камуравгицин гьечӏодай?" ян абизе гӏедегӏичӏого, гьаб пикру цӏализе цо-кӏиго минут хвезабе. Паранг мацӏ лъикӏ лъазабизе Франциялде ун йикӏун йиго Дагъистаналдаса кӏиго яс. Цо пуланаб къоялъ Парижалъул къватӏал... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
14 | Гьелъул аслияб пикрулъун ккола Северияб Кавказалда гӏумру гьабун ругел гӏадамал Россиялъ жидералголъун рикӏкӏунарин абураб. Гьелъ рижизарулел руго цогидал масъалабиги. Амма лъазе бокьилаан Россиялъул Кавказалъул регионазда, хасго Дагъистаналда, гӏемерисел гӏадамаз жал россиялъулилан рикӏкӏунищали. Цогидазул бицинчӏого,... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
15 | Бетӏербахъиялъе гӏадамазе хӏажатал бищун гӏадатиял шартӏал чӏезаричӏони, гьел киналго инвестициязулги ва цоги-цоги гӏажаибал "къватӏиса рачӏарал" рагӏабазулги тӏохде балеб цӏадалъулгӏанги тӏири ургъел букӏине гьечӏо нилъер чагӏазе. "Немецкая деревня" абун цӏар гурони хутӏичӏеб инвест-проектниги ракӏалде щвезабе… Кремля... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
16 | Гьагъаб рестартилан абураб жоялъулги жо ккечӏилан кколеб буго) Щиб гьабилеб, гьудулзаби, гӏумру гьедигӏан гӏадатаб жо букӏун гьечӏелъул. Дирго гӏантал пикраби загьир гьарулеб гӏурус мацӏалъ бачунеб блог букӏаниги, гьаб магӏарул мацӏалъ бачунебги тезе бокьун гьечӏо. Гьединлъидал дирго гьайбатал пикрабиги гьанирги лъела.... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "2011",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
17 | "Хӏакъикъат" журналалъул бетӏерав редактор Мухӏамад Патахӏовас гьаб видеоялда цӏалулеб буго жиндирго кечӏ. Баркале Бетӏергьанасе Мухӏамад гӏадал чагӏигун дие лъай=хъвай гьабизе щвараблъухъ. | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
18 | Россиялда щай гӏемерисезе кавказиял рокьуларел? Гьеб суалалъе жаваб батизе захӏмалъиларо. Дида ккола, цохӏо терактазе гӏоло рокьуларилан. Гьезда квеш бихьула нилъеразул хьвада-чӏвадиги. Тӏолалго кавказиялъулазул бицине лъугьинаро. Бицина цохӏо нилъерго, дагъистаниязул, хьвада-чӏвадиялъул. Гӏемераб хабарги бицинаро, мал... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
19 | Арбагӏ къоялъул бакъанида, цебехун нижеца хъван букӏахъе, "Миллат" газеталъухъ гьоболлъухъ вукӏана машгьурав политикияв ва жамгӏи-яв хӏаракатчи Сулайман Уладиев. Чӏамучӏал церерагӏиялги тун, бачӏинахъего абила, Сулайманилгун нижер гара-чӏвариялъе, гӏурусаз абухъе, кинабгӏаги "информационный повод" абураб жо букӏинчӏо. ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
20 | Политикияб реформа ва цӏиял нухмалъулел- Батани,Сулайман, мун нижеца толев вуго гьаб интервью лъугӏизегӏан президентлъун, яги кандидатлъун, рехсе гьеб программа.- Гьел тӏадехун рехсарал рахъал ругев чи вищанаха халкъалъ президентлъун. Щиб гъос гьабизе кколеб? Тӏоцебесеб иргаялда, цӏияв президент вищарабго тӏубанго прав... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
21 | Ритӏухъ гьабунищ президентас дур гьари, яги гьев цохӏого чирахъалда гъоркьищ вугев?- Гьабичӏо, дир гьариги, хьулги букӏана гъос щиб бугониги хисизабилин. Хисараб жого бихьулеб гьечӏо. Президентасда дица гьикъилаан: "Дуца бице щив дуца хъулухъалда толев вугев, дица абила мун щивали" ян. Гъов гӏолохъанчи вуго, гъосие рес... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
22 | Жакъа "Миллаталъухъ" гьоболлъухъ вуго Гӏалисултан Гъазимухӏамадов. Республикаялъул лъугьа – бахъиназдаги, политикияб ва жамгӏияб гӏумруялдаги хадуб халкколел, гӏелму цӏаларал ва лъай бугел магӏарулазда бичӏчӏун батила лъил рахъалъ бицунеб бугебали. Ратила Гӏалисултан лъаларел гӏадамалги, гьел руго цӏалдоларел гӏадамал.... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
23 | Гьесул гӏаданлъиялъулаб гьоркьоблъи букӏана диргун, амма дида бичӏчӏулаан гьев хъулухъалъ бакӏидехун вухьун вукӏин. Гьес абуна: "Гӏалисултан, дур газеталда буго кутакалда бакӏаб ва къабул гьабизе захӏматаб хъвай–хъвагӏай, гьеб басма кьабулел машинабаздацин кӏолеб гьечӏо хӏехьезе, гьел ракӏалдаго гьечӏо рек-рекула. Гьед... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
24 | Нилъеда бихьухъе, аварал тун батӏиял тӏадчагӏаз жидерго миллаталъе санагӏалъаби гьарула, аваралин абуни хӏалтӏизе лъугьуна Дагъистаналъулги тӏолалго дагъистаниязулги мурадалда. Гьелъие гӏиллалъун ккола авар миллат барщун, камиллъун ва цӏубан букӏин, нилъер мадугьалихъ ругел халкъазул гӏамал-хасият жеги къавмазул даража... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
25 | Хунзахъ росулъа Хӏанапиевазул хъизан, Гиннессил чӏелазул тӏехьалда жидер цӏарал хъварал эбел ва вас, Дагъистан тун къватӏирехунги лъала чорхолъ бугеб тамашаяб къуваталдалъун, батӏи-батӏиял ва хӏикматал гьунарал рихьизарун бажарулел чагӏи хӏисабалда. Жакъа рес ккана, гьезул мина-къайи батизе гӏезегӏан бигьалъичӏониги, Г... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
26 | Гьитӏинаб къоялдаса нахъе Гӏумарил букӏараб хасият буго цо жоялда тӏад гъваридго ургъулеб. Цогиги, гьесул чорхолъ кидаго букӏараб ва бугеб гӏамал буго дун гьитӏинав вугин, дихъа гьеб иш бажариларин абун чӏечӏого, кинабго рагӏалде бахъинабулеб. Кигӏан захӏматаб бугониги хӏалтӏуде тӏоцеве кӏанцӏун гьабулаан инсуде ккараб... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "avarblog (public page in LiveJournal)",
"source type": "social network",
"genre": "blog"
} |
27 | 1797 соналъул 26 июналъ гьанжесеб Унсоколо мухъалъул Генув гьавуна жиндир бахӏарчилъиялъул цӏар тӏолабго дунялалдаго рагӏарав Имам Шамил. Шамил вукӏана жиндир тӏубараб гӏумру Аллагьасул дин ва Ватӏан цӏунизелъун кьурав. Шамил киданиги вахчичӏо хвалдаса. Гьелъие нугӏлъи гьабула гьесул кьалул гӏумруялъ, черхалда рукӏарал... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
28 | Гьанжесеб Болъихъ мухъалда гъорлъе унел росабазул цояб ккола Хелекьури росуги. Гьеб росдал рахьдал мацӏ буго магӏарул болмацӏ. Киналго магӏарул росабазул гӏадаб тарихги, магӏарулазул гӏадаб яшавги, къисматги буго хелекьурисезулги. ХӏХ гӏасруялда имам Шамилида цадахъ гъазаваталдаги, хадур ккарал рагъаздаги кирго бахӏарч... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
29 | Гьес киданиги чияр хуриса бачӏараб жо кваначӏо. Гьесул квен букӏунаан цӏоросоролъил яги пурчӏинадул хинкӏ. Заман банагӏан гӏадамазда гьоркьове вахъинги дагьлъана гьесул. Гьесул яс Сукайнатица бицана гӏумруялда жанив эмен росдал годекӏаниве щвечӏилан. Кинаб къваригӏел бугониги батӏияб нухдасан сверун унаанила, росу свер... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
30 | Гӏемерисеб заман гьесул мавлидал ахӏулаго унаанила. Свалат салам лъеяв Аварагасухъ бугеб гӏишкъуялъ, гьесухъ урхъун хъварал мавлидал цӏакъ гӏемер руго Гӏабдуллагьил Мухӏамадил. Дагьаб цебе басмаялда бачӏараб мавлидазул гьитӏинабго тӏехьалда руго Хелекьуриса Ахӏмад бин Жамалудин абун автор вихьизавураб кӏиго мавлид. Диц... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
31 | Дол дин гьукъарал соназда магӏарул рухӏияб адабият цебетӏезабулел, назмабаздалъун дагӏват гьабулел гӏалимзабазул цевесев кьерда вукӏун вуго Мухӏамад гьесул асаразул хал-гьабидал. Гьел батӏи-батӏиял росабалъе ккун, цояз-цояхъе кьун тӏиритӏунги рукӏун руго. Хӏатта, цоги аваторазул асаразда гьоркьоре ккун батӏияб цӏаралда... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
32 | Магӏаруллъиялда ислам тӏобитӏизабурав, нилъеда диналъул аслаби малъиялъе кьучӏ тӏамурав Абу Муслим шайихасул хӏакъалъулъ авар рухӏияб яги дунялияб адабияталда гӏемерал асарал хъван гьечӏо. Ислам бачӏиналъул тарихалда бищун кӏвар бугев чилъун вихьизавуниги нилъер адабияталда гьесул цӏар гӏемер дандчӏваларо. Мисалалъе, Ч... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
33 | 2017 соналъул 4 февралалда Авартеатралда тӏобитӏана Шамил имам накълулъараб къо ракӏалде щвезабулеб мажлис. Исламалъулги Кавказалъулги бахӏарчи Шамил имам къадралде щваралдаса 146 сон сверана исана. 1871 соналда Мадинаялда Бакъигӏалъул хабалалъ Мухӏамад аварагасул (с.т.гӏ.в.) имгӏал Гӏаббасида аскӏов вукъана Шамил имам... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
34 | Исана 4 февралалда Авартеатралда букӏараб данделъиялда кӏалъазе рахъана Унсоколо мухъалъул имам Гъазимухӏаммад-хӏажи Абакаров, "Ахӏулгохӏ" ва "Унсоколо" жамгӏиял идарабазул вакилзаби, тарихиял гӏелмабазул доктор Хӏажи Мурад Доногъо, Авартеатралъул нухмалъулев Мухӏамадрасул Мухӏамадрасулов, Дагъистаналъул мустахӏикъав а... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
35 | Тарихалдасан нилъеда лъала Имамат гӏуцӏиялъулъ бакълъулазги кӏудияб хӏаракат бахъараблъи. 1839 соналда цо заманалда Чӏиркъатӏа росу букӏана Имаматалъул тахшагьарлъун. Кӏудияб рагъ ккана Аргъвани росулъ. Килдерил Рочӏчӏоб мегӏер ккола имамасул щулалъи букӏараб бакӏ. Шамил имамасул наибзаби камураб росу букӏинчӏо бакълъу... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
36 | Информациялъул "Гумбет" гӏуцӏиялъ ва "Гумбет" басмаялъ 2015 сон бакълъулазул районалда Инхоса Гӏали-хӏажиясул сонлъун лъазабун букӏана. Магӏарул адабияталъе кьучӏ лъурав шагӏир, гӏалим, гӏакъил Инхоса Гӏали-хӏажияс 170 сон тӏубай лъикӏаб даражаялда тӏобитӏана. Исана Игьалиса Бияхъайил Чупалав гьавуралдаса балеб буго 14... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
37 | Чупаласул асаразулъ кӏудияб бакӏ ккола Имаматалъул ва Шамил имамасул темаялъ. Гьединлъидал, гьев гӏалимчиясул асарал цӏалиялъ нилъее жеги хиралъизе вуго имам. Инхоса Гӏали-хӏажиясулги Игьалиса Чупаласулги асарал мустахӏикъал руго школазда щвалде щун малъизе. Амма гьел хрестоматиязде росун гьечӏо. Къватӏисел улкабазул т... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
38 | Гьесул цо-цо асарал, хасго гъазаваталъул назмаби, халкъалда гьоркьор тӏиритӏун ругониги, живго шагӏирасул гӏумруялъул хӏакъалъулъги адабияб ирсалъул хӏакъалъулъги нилъехъе жакъа къоялде кодоре щварал баянал ва хӏужаби цӏакъго мукъсанал рукӏана. Гьанже гьеб нилъер адабияталъул гьумер, тарихияб кӏваралъул гьумер рагьизе ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
39 | Гӏемерал соназ Чупаласул ирсалда хадув лъугьун, гьесул ватӏаналде, сверухъ ругел росабалъе щун, гӏалимзабазда, цӏикӏкӏарал гӏадамазда цӏехон, доб заманалда рахъарал тӏахьаздасан баян гьабун, хӏатта КГБялъул архивалде ваккун, гьесда кӏвана шагӏирасул адабияб ирс данде гьабизе, гьеб тартибалде ккезабизе, гьелъул кьучӏалд... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
40 | Гӏабдулпатахӏица гьабураб хӏалтӏиялъул цоги хасият буго. Чупаласул хӏакъалъулъ ругел абиязда, биценазда, хабаразда гӏей гьабичӏого, гьес шагӏирасул ясазда: Кавсаратида ва Нагӏалида гьарун, кьезарун руго жиндирго Чупаласул квералъ хъварал, захӏматго нахъе цӏунарал гьесул асарал, гьединлъидал, абизе ккола Гӏабдулпатахӏил... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
41 | Цохӏо бахӏарчиго, абизе ккаралъуб чӏор гӏадин битӏараб рагӏи аби гуребги, Чупаласул "Инхоса Сиражудин-хӏажиде" абураб асаралъул иман гьечӏеб къокъаялъе букӏана тӏадеги цоги хӏинкъиги. Гьес халкъалъе загьир гьаруна лъидаго лъаларедухъ балъго рахчун рукӏарал ккун аразулги жанир тӏамуразулги чӏваразулги цӏарал. Гьес къват... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
42 | Гьединго Чупалас цӏакъ кӏудияб рокьиялдалъун, махщалида загьир гьабун буго мугӏрузул халкъалъул къеркьей. "Ахӏулгохӏ бахъиялде", "Цересел бахӏарзазде" абурал кӏудиял, щвалде щварал асаразулъ гьес рехсон руго киналго бахӏарзазул хӏакъикъиял цӏарал, гьезул гьайбатал ишал, гӏадан тамашалъизе гьарулел гьунарал. Чупаласул а... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
43 | "Игьалиса Чупалас данде гьабураб турки Гьаракь берциназ ахӏе, ияхӏ бугел гӏенекке", - гьединаб, Бакъбаккул адабияталдасан бачӏараб къагӏидаялъ лъугӏизарун руго шагӏирас жиндирго асарал. Гьеб ккола гъулбас гьаби гӏадаб жо. Щивав махщалилас гьединаб гъулбас, мугьру тола жинца гьабураб алаталда. Халкъалда гьоркьоб цӏакъго... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
44 | Чупаласул "Цересел бахӏарзазде" абураб асаралъул, литературияб, художественнияб кӏвар гуребги, кӏудияб тарихияб магӏнаги буго. Гьенир рехсон руго Имаматалъе квербакъарал ва Кавказалъул рагъда гъазаваталда гӏахьаллъарал гӏемерал рагъухъаби. Гьединлъидал, гьеб назму рикӏкӏине бегьула, гӏицӏго литературияблъун гуребги, кь... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
45 | Инхоса Гӏали-хӏажиясул ирс босарав, амма жиндирго нух ккун арав, атеизмалъул гӏуцӏиялъе жив данде ккечӏев, кӏудияб къисматалъул, къадруяб гьунаралъул инсан вукӏана Бияхъайил Чупалав. Нилъее тавпикь кьеги гьесул асарал цӏализе, рекӏелъе риччазе, лъазаризе; нилъеда ияхӏ батани, гьес хъвавухъе, гьелги цӏалун, пашманлъизе,... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
46 | Гьитӏинго бесдал хутӏарав гьесда цо лъикӏаб къо бихьун букӏинчӏила гӏумруялда, чиядаса тӏокӏлъараб кванан, мадугьаласдаса бахъараб тӏад ретӏун букӏанила гьесул гӏумру унеб. Щибаб риидал Карим гӏиял рехъенгун унаанила магӏарде. Ва гьесие къваригӏунароанила щибго батӏияб- тӏокӏаб: бесдалас гӏей гьабулаанила бакъвараб пан... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
47 | Цо къоялъ гӏияда вукӏаго, гӏолохъанав вехьасда бихьула цо хераб чахъу рехъадаса нахъеги ккун хъитӏнибе кколеб. Гьеб хвасар гьабизе вортарав гьесда цебе чӏола гӏажаибаб сурат; гӏурччинаб расалъиялда тӏугьдузулъ кьижарай цо берцинай яс. Жавгьаратица бицуна Каримида жиндирго гӏумруялъул, эбел-эменги гьечӏого хутӏарай жий,... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
48 | "Гьадинго пашманлъизе бачӏана" - ян гурого жаваб кьоларо гӏолилалъ, ва хъат цӏун жавгьар - якъут бегьула гьединги абун гьесухъе. "Гьал киса? " - ян гӏажаиблъула Карим. "Гӏор щведал росун рачӏун, рагӏаллъуда ратана". Вохула мискин-пакъир, шагьаралде ун гьелги ричун, гӏемераб кваназе жо, ретӏел-хьит босула гьас. Гьадигӏа... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
49 | Амма гӏарацги нигӏматалги хехгого лъугӏула. Каримица лъадуда гьаб нухалдаги батуларищ гӏурухъ жавгьар-якъутали балагьизе аян лъазабула. Гьаб нухалда гьелъ хазина дангъура цӏун бачӏуна… Гьедин унел рукӏуна къоял… Каримида бихьула лъади гӏодидал, рокъобе гӏарац бачӏунеб букӏин ва гьас хӏукму гьабула гьелда хадуб хал ккве... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
50 | Каримица бана цӏияб мина, хьихьана гӏемераб боцӏи, гӏезабуна цӏолбол ах… ва гьекъолаго, гьекъолаго жиндиего цӏакъ хиралъараб чагъиргун, чӏужуги ясги сордо-къо рогьун гӏодизе тӏамулел рукӏана. Гьедин ана щуго сон. Жавгьаратил гӏицӏго рагӏад хутӏана, ясалдаги жийго гӏодизе тӏамулев эмен рихана. Тӏокӏал лъимал Жавгьаратиц... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
51 | Ясалъ анцӏила анлъго сон тӏубайдал, гьезул рагьде рахана гьей гьарун чагӏи, амма Карим рекӏекълъун лъугьана гьебщинаб "баракат" циндаго чияр рокъобе инехъин букӏиналдаса. Гьес, юхун-кьабун, гӏодизелъун бид ецӏцӏизаюна жиндирго цо йигей яс, нахъисеб къоялъин абуни, тӏад хурхун гьей гъанкъулей гьев вугеб мехалъ, гьесул л... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
52 | "Карим! Карим! - ан ахӏулеб букӏана Жавгьаратил роцӏараб гьаракьалъ-Дун гӏодулей йиго дуе ахирисеб нухалъ! Гӏодулей йиго хвезабураб гӏолохъанлъиялъухъ, гӏуцӏун лъугьинчӏеб талихӏалъухъ, гӏадада араб гӏумруялъухъ! Ккве жавгьарал!". Гьанже эбелги ясги кӏиялго журала синкъиялда гӏодизе. Зодоса гъоркье цӏад гӏадин бан бачӏ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
53 | Гьезул лъугьараб гохӏде вахунаго, гьев хъущтӏун гӏодов речӏчӏула, бетӏер кьабгӏула аскӏоб лъун букӏараб чогърол хъабаялда. Гьебги бекун гьесде тӏаде гӏор гӏадин чвахула чагьир. Месед-гӏарацалъул ва чагъиралъул хӏориниса тӏаде вахъинеги кӏвечӏого, хъантӏарав Карим гъанкъула. Амма гӏадамазул лъилниги ракӏ холаро ракӏ хъу... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
54 | Циндаго ракӏ гъанцӏизабулеб хӏапигун цололъан тӏурун бачӏана берцинаб цӏуяб гьой, гьелда хадуб лъугьун бугоан гьабзазул тӏел. Гӏолилалде аскӏобе бачӏун букӏараб гьелгьел-гьоялъ ццидахун тӏадги речӏчӏун чӏидриххизаруна гьел киналго жиндирго "йокьулелда" аскӏоса ва недегьго гьелдаги баун, хьибил цун бачун гьебгун ххазабу... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
55 | Лъаларо, щай дуца гьеб суал кӏанцӏун яхъун кьурабали… Амма дуда бицинчӏого, лъидаха дица дирго рекӏеда унтараб бицинеб?… Дида лъала Хӏажимурадие дун йокьулареблъи, лъала нижер рокъоб талихӏ рещтӏине рес гьечӏеблъиги… Киналъего гӏилла-дида лъимер гьабизе кӏунгутӏи. Зарема, дир лъимер букӏине рес гьечӏо-гьедин къотӏана т... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
56 | Ракӏалда бугищ дур абурасулгун дуца дир лъай-хъвай гьабураб къо? Нилъ гӏодор чӏун рукӏана кафеялда, Хӏажимурадица цадахъ вачун вачӏарав гьесул вацгӏал Гӏамир вачӏун вукӏана дун йихьизелъун ва нижер кӏиязулго данде ккезабизелъун… Амма кинабго ккезе бегьулареб хӏалалъ, мекъса ккана… Дур абурав… Хӏажимурад гьеб къоялдаса ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
57 | Гьес дун битӏахъего абуни, гъоркье рехана рокьул гӏемерго бициналъ, хадув чӏеялъ… Хӏажимурадица абуна мун цинги хадуй гӏодой йиччалин ва бусурманчиясул кӏиго чӏужу йикӏин гьукъараб пиша гурилан… Нижеца магьари лъуна… Дун разилъана нужер гӏумруялда рагӏадлъун, дуда чӏалгӏиндал рекӏелгъеялъе гьев вуссунеб чӏинкӏиллъилъун... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
58 | Щибха букӏинеб, дуца нижер кӏиязулго гӏумру хвезаби гурого, тӏокӏаб батӏияб къварилъи гьечӏо! - ян яхӏ гьабизе кӏвечӏо Заирада- Щиб, дир бищун лъикӏай гьудулаллъулгун балъгояб магьариги лъун, ниж кӏиялго "гурин, цо мун йокьулин"- дун, "хъизан йиччан телин яхӏ бахъеян"- Зарема махсароде кквезейищ дуда ракӏалде букӏараб,... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
59 | Заремада лъалеб букӏана росасул ракӏчӏезабулеб хабаралда Заира божулейлъи… Магӏица беркӏалги чурулаго, гьезул рокъоса къватӏие лъутизе гӏамал гьабуна гьелъ. Нуцӏа данде бачунелъул, гьей балагьана Хӏажимурадил бадие жание. "Дие мун йокьула" - ян абулеб лахӏзаталъ гӏадин недегьлъигун балагьун чӏана гьев гьалъухъги. Гьел ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
60 | "Хирияй гьудул… Лъала, дур бадий дун йиго гьересияй хиянатчӏужу… Букӏаниги… Бищунго цӏакъ дун хӏинкъун йикӏана нилъер гьудуллъи хвелилан… Эбелалда лъаларо я дир гьересимагьариялъул, я ясалъул хӏакъалъулъ, тохтурзабазги бицунаро… Тӏалаб гьабе дир ясалъул, гьарула… Дир тӏокӏаб кумек гьаризе бакӏ гьечӏо. Бице гьелъие цо-ц... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
61 | … Зарема ахирисеб сапаралде нухда регӏулел рукӏана гӏицӏго дагьа-макъалго гӏагарлъиялъул чагӏи. Киналго ракӏ гурхӏун рукӏана гьеб бухӏараб хвелалда, цо-цояз балъго цоцаздехун абулеб букӏана: "Хвейго лъикӏ гьай пакъиралъе, гьеб рогьо-ничалда йикӏинегӏан"- илан. Гӏицӏго гӏолохъанчӏужуялъул эбел йикӏана: "Гӏумруялъ унтичӏ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
62 | Хьалбал ччукӏкӏизегӏан буснив геверганхъданиги, Найихъанил Цӏвайихъаниде макьу щолеб букӏинчӏо. Махлукъаталъул ургъалабаз цӏанкун цӏун букӏана гьев машгьарав гӏалимчиясул гӏадалнах. Бищунго Цӏвайихъан тӏадчӏараб рахъ астрономия букӏаниги, дунял-гӏаламалъул батӏи-батӏиял балъголъабазда гъорлъе ваккарав, гъваридаб лъайгу... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
63 | Гӏакълумугӏрул тӏогьиб эхетараб гӏатӏидаб Чаранкьурулъ буго магӏарулазул гӏалимзабазул шагьар – Лъайдулхъала. Хӏикматаб хъала буго гьеб. Рагӏа-ракьанде щун гьелъул сипат-сурат гьабизе ккани, я къалам, я щакъи, я бищунго къуватал компьютеразул "гӏадалнах" сунтӏизе гӏеларо. Дагьа-дагьабккун бажарухъе цебечӏезабила гьеб т... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
64 | Кьурулъ гӏанлъун гьарурал, бицатаб цӏер ккурал гордаздехун валагьана кватӏараб сардилъ Цӏвайихъан. Моцӏги гьечӏеб, зирхун роцӏцӏараб сордо бугоан къватӏиб. Хасаб пульталда ишаракилищги чӏван, цояб гордал цӏер хьибилалде харцӏана Найихъанилас. Роол заман букӏаниги, цӏорораб, ралъдал матӏуялдаса микьазарго натӏалъ эхеде ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
65 | Магӏаруллъиялдаса зодобе буссинабуна гӏалимчияс балагьи. Гӏажаибго берцинго, цо батӏияб гугьаргун ва тӏадегӏанлъигун бихьана гьесда космос. Ботӏролъ жендизе лъугьарал аза-азар пикрабаз хӏалхьи течӏев Цӏвайихъан зодил дурнавазухъе (телескопалъухъе) хъетана. Гьел дурнабазухъан валагьун, сардил зоб хъирщизе лъугьана Найих... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
66 | Жинда батараб цӏияб планетаялдаса вохарав Цӏвайихъан цо лахӏзаталда хаган хутӏана: магӏарулазул миллияб ретӏел ретӏарал гӏадамаз гӏумру гьабулеб бугоан гьениб. Лъикӏ гьабун валагьидал, цо хъизан магӏарул гӏатӏахинкӏазда ва гьанада кьабулел рихьана. Зодил дурнавазул хасаб гӏекги цӏан, гьез бицунелъухъ гӏенеккидал, бацӏц... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
67 | Магӏарул адабияталъул тӏоцебе анализ гьабурав, ва гьеб лъазабиялда тӏад гӏемераб хӏалтӏи гьабурав гӏалимчи Мухӏамадов Бадавица хъвалеб буго исламалда цадахъ Дагъистаналде бачӏараб гӏараб адабияталъ магӏарул адабият нахъе къазабизе лъугьун букӏанила ва цо хасаб заманалда халкъияб адабиятги рухӏияб адабиятги бетӏерлъи гь... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
68 | … Дол гӏадамаз бачӏана хъвай-хъвагӏай, мацӏ, адабият, кинабго исламалда борцараб ва щула гьабураб… Гьелдаса хадубги анцӏила анкьабилеб гӏасруялде щвезегӏанги батӏи-батӏиял къокъаби, хъизанал рачӏунаан Дагъистаналде. Гьезда гьоркьор рукӏана мугӏалимзаби, дагӏватчагӏи, суфиял ва гӏадатиял гӏарабал. Гьебго заманалда магӏа... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
69 | Гӏалимзабаз жидер вагӏза-насихӏат гӏадамаз къабул гьабиялъул мурадалда, гӏараб къагӏидабазда тӏаде фольклоралъул къагӏидабиги хӏалтӏизаруна исламиял асарал хъваялъулъги. Гьедин тӏоцебе бижун бачӏана магӏарул мацӏалда рухӏияб абун цӏар щвараб адабият. Гьеб адабияталда гьоркьоре уна: туркаби, ай шаригӏаталъул асарал, мар... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
70 | Гьаниб Мусалас дандекквеялдалъун жиндирго гӏумру рагӏалде щун букӏиналъул баян гьабулеб буго пашманаб асаралдалъун. Гьединал назмиял асарал жеги рукӏун ратизе рес буго доб заманалъ гьеб гурони нахъе хутӏичӏониги. Хадуб нилъее рагьун рачӏуна Гӏаймакиса Абубакарил (хв. 1790с.) ва Кудалиса Хӏасанил (хв. 1795с.) туркаби. Г... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
71 | Дагь-дагь ккун адабият щулалъана ва, заманго инелде, рухӏияб адабият абураб цӏаралда гъоркь нилъеца кӏвар кьолеб хӏалалде бачӏана. Академик Хӏ. Хӏамзатовас хъвалеб буго: "Жакъа "рухӏияб адабият" абун нилъеца рехсолеб адабият ккола, тӏубанго эстетикияб ва художествияб хъулухъ гьабулеб ва диналъул тарихиябгун философияб ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
72 | Гӏаймакиса Абубакарица (1711-17910) ва Кудалиса Хӏасаница (1718-1795) халкъалде вагӏзаби хӏисабалда хъварал назмаби жакъа къоялъги машгьурал руго. Гьезул берцинаб насихӏатияб мацӏги, инсуца лъималазе гӏадин ургъел батун, лъикӏ рукӏине бокьун бицунеб рагӏиги, киналго заманабазе рекъана ва магӏарул рухӏияб адабияталъул к... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
73 | Магӏарул мацӏ камил гьабиялда ва цоги мацӏал малъиялда тӏад гьарурал Дибир-къадил хӏалтӏаби руго магӏарул гӏелмабазда гъорлъ бищунго некӏсиял. Гьес гьарун рукӏана магӏарул ва азербайжан, магӏарул ва тум, магӏарул ва гуржи гьитӏиналго къамусал (словарал). Гьел хӏалтӏаби нахъе хутӏун гьечӏо. Кӏиго ва лъабго мацӏалъул луг... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
74 | Цоги Дибир-къадил буго, "Тӏалтӏиясул насихӏатал" абун гьанжесел гӏалимзабаз цӏар лъураб асар. (Тӏалтӏияв абун хъван буго Дибир-къадица жиндирго хӏалтӏабазда гъоркь. Гьелъул магӏна буго Хунзахъ Тӏалтӏа авалалдаса абураб. Гьеб авалги буго ханзабиги рукӏараб, росдал (хӏатта Аваристаналъулго) Бол-мажгитги букӏараб машгьура... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
75 | Гьеб марсияталда Гӏумма-хан вихьизавулев вуго ритӏухъав, лебалав, сахаватав чилъун. Хӏатта, рагъул сапараздаги гьес низам цӏуни ва зулму биччангутӏиги бихьизабулеб буго. Гӏумма-ханил хвел магӏаруллъиялъе кӏудияб ками букӏанин абулеб пикру буго асаралда аслияблъун. Аваристан цолъизабун гьеб гучаб пачалихълъун гьабизе до... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
76 | Магӏарул адабияталда жаниб Гӏумма-ханасе сайигъат гьабураб Дибир-къадил поэма-марсият ккола тӏоцебесеб рагӏа-ракьанде щвараб, камилаб асар. Гьеб байбихьулеб буго Тӏадегӏанав Аллагьасе рецц гьабиялдаса, хадуб бицунеб буго поэмаялъул багьадурасул гьунарал, гьес умматалъе гьабураб пайдаялъул, сверухъ ругел ракьазул бутӏру... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
77 | Художествияб адабияталда цадахъ Дибир-къадица цебетӏезабуна доб заманалда цӏакъ кӏвар букӏараб гӏажам хъвай-хъвагӏай. Гьес хъвана гӏемерал тӏахьал. Батӏи-батӏияб къагӏидаялъ (насх, настӏаликъ, шекаст) хъварал гьесул нусхаби нахъе руго жегиги. Хвана Дибир-къади 1817-абилеб соналъ. Гьесул хоб бугеб бакӏ лъалеб гьечӏо. | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
78 | Дибир-къадил заманаялда магӏарухъ гӏумру гьабун вукӏана машгьурав гӏалимчи, лъабавго имамасул (Гъазимухӏамад, Хӏамзат, Шамил) мугӏалим, Гьаракӏуниса Сагӏид (1863\4-1834). Гӏемерал асарал гьечӏо нилъехъе щварал, амма адабияталъул кьучӏ лъурал асарал руго гьесул. Гьаракӏуниса Сагӏидица живго хвелалде хъван буго: | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
79 | Аслияб къагӏидаялда гьел шагӏирзабазул асарал дидактикиял насихӏатал рукӏана. Дунялалъул дагьлъи ва хехго тӏаса ин бихьизабулеб буго ва гьелдалъун ахираталде къачӏазе ккеялде гьесизарулел мурад бугел. Гӏалимзабаз шигӏрабаздалъун насихӏат гьабулеб букӏана хӏалкъ шаргӏияб нухде ахӏиялъе, гьезул кӏвар буссун бугоан, гӏада... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
80 | Шаригӏаталда данде кколарел гӏадатал халкъалда жанир жеги гучалда рукӏана ва, кигӏан гӏалимзабаз вагӏзаби гьаруниги, букӏине кколеб хӏасил кьечӏолъиялъ, гьел (гӏадатал) тӏагӏинариялде данде ва цоги кӏвар бугел гӏемерал гӏиллабаздалъун, гъазават лъазабуна ХӏХ гӏасруялъул авалалда магӏарухъ диниял церехъабаз. Тӏоцебе гӏа... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
81 | Дагъистаналъул тӏоцевесев имам, Гъазимухӏамад гьавуна Генуб росулъ 1794 (1795) соналда. Инсул рахъалдасан гьев кколев вуго Гӏурадаса гӏалим Ибрагьим-хӏажиясул наслуялъул чи. Гъазимухӏамадил умумузул чанго наслу букӏана гӏалимзабилъун. Гьесул эмен гӏелму цӏаларав чи вукӏаниги, гьелда рекъараб гӏамал гьечӏев вукӏун вуго.... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
82 | Гьитӏинго гӏелмуялда гӏамал рекъарав, шаргӏалъ малъухъе хьвадулев Гъазимухӏамадие инсул пишаги рекӏее гӏолароан. Инсуца жиндирго рагӏи гӏадахъ босичӏеб мехалъ, Гъазимухӏамад тӏокӏав эв вихьулеб бакӏалде вачӏинарилан, гьедун, росулъа къватӏиве уна, гӏелму цӏализе нияталда. Амма, кватӏичӏого эмен хванилан хабарги бачӏун ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
83 | Цӏалун хадув Гъазимухӏамад вахъуна къвакӏун шаригӏат ккурав, амру-нагью гьабиялда тӏадчӏарав, бечедав мискинав, залимав-загӏипав ватӏа гьавичӏого киназдаго рекъараб насихӏат гьабулев гӏалимлъун. Гьебго заманалда Дагъистаналда загьирлъула накъшубандияб тӏарикъаталъул устар Ярагъиялдаса Мухӏамад-апанди ва гьес ижаза кьур... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
84 | Имам вукӏана назму-вагӏзаялъе пасахӏатав чи. Гьаб назмуялдаса бихьулеб буго кигӏан махщалида гьес шигӏрияб коцониб гӏелмияб вагӏза рекъезабун бугебалиги. Гьединаб баянги кьолаго, Гъазимухӏамадица байбихьана халкъ шаригӏаталде ахӏизе. Амма бакӏазда ругел тӏадчагӏазе рекӏее гӏолеб букӏинчӏо цӏияб низам ва байбихьана жеги... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
85 | Гъазимухӏамад-имамас байбихьараб гъазаваталъ магӏарул адабияталдаги цӏияб гьумер рагьана - гӏелмиял темаби, пикраби шигӏрияб къагӏидаялда загьир гьабизе лъугьана. Кинаб бугониги шаргӏияб хӏукмуги гӏалимас назмуялдалъун баян гьабуна. Гьединго Кавказалъул рагъул соназдаги гьеб лъугӏун хадубги магӏарухъ тӏоритӏун рачӏана ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
86 | Къарахъа Мухӏммад-Тӏагьир вукӏана ичӏго соналъ имам Шамилие мирзалъун хъулухъ гьабурав гӏалим. Кавказалъул рагъазул хӏакъалъулъ кодоре щварал асаразул бищун камилаб ва мухӏканаб буго Къарахъиясул "Барикъату суюф аль жабалийа фи багӏд аль гъазават аш-Шамилийа"- абураб тӏехь. Гьеб гуребги чанги шаригӏаталъул баянал кьура... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
87 | Хӏуригат бахъилелде магӏарухъ гӏараб мацӏалда тӏиритӏун рукӏана киналго гӏелмаби: философия, адабият, мантӏикъ ва цогидалги. Гьелъие нугӏлъи гьабула, магӏарул адабияталъул халгьабулаго, гьениб гӏараб мацӏалда хъвараб адабияталъ гӏезегӏан бакӏ кквеялъги. Гӏараб мацӏалда жидерго асарал нахъе тана Гӏурадаса Муртазагӏалица... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
88 | Тӏоцересел асарал цӏалидал, гьел ратула киналго гӏадин диналъул аслаби лъазариялде, гӏадамасул хасият лъикӏлъизабиялде, ай Къуръан - хӏадисалдаса ва свалат салам лъеяв Аварагасул гӏумруялдаса росарал темабаздасан хъварал. Гьезда гьоркьор руго: Чӏохъа Гӏабдулагь-хӏажиясул "Уммул баян", Гӏободаса Сиражудинил "Бустан Авар... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
89 | Дагь-дагьккун гӏатӏилъана "рухӏияб" абун цӏар тараб адабияталъул тематика. XVӏӏӏ гӏасруялда раккана тарихиял темабазда хъварал асарал. Хунзахъа Дибир-къадица (1742-1817) хъвана "Гӏумма ханиде"- абураб поэма, Миякьоса Гӏумар-хӏажияс (1849-1921) "Аварагзабазул къисаби", Инхоса Гӏали-хӏажияс "Макка бахъи", "Дагъистаналъул... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
90 | Хъварал асарал тӏиритӏиялъе бищунго захӏматаб суал букӏана кагъат къанагӏаб заман букӏин ва щибаб тӏехь квералъ хъвазе ккей. Гьедин бугониги гӏалимзабаз назмияб рахъалде цӏакъ кӏвар кьолеб букӏана, ва гьез исламалъул кьучӏалда гӏуцӏана гӏараб ва магӏарул мацӏазда адабият. Халкъалда гьоркьоб адабият тӏибитӏиялъе ва цебе... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
91 | Гьединлъидал нилъеда чӏезабизе кӏола Дибир-къадица бахъараб гӏажам алиф магӏарулазул миллияб хъвай-хъвагӏай букӏин". Филологиял гӏелмабазул доктор Чакар Юсуповалъ хъвалеб буго: "Анцӏ-анцӏ соназ Дагъистаналъул гӏалимзабазул чанго кьер цӏикӏкӏараб хӏаракатчилъигун хӏалтӏана нилъерго миллияб хъвай-хъвагӏай гӏуцӏиялда тӏад... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
92 | Диниял асарал абун гӏемер соназ цӏализе гьукъун рукӏаниги, Инхоса Гӏали-хӏажиясулги, Миякьоса Гӏумар-хӏажилги ва цогидазулги асарал машгьурал рукӏана халкъалда гьоркьор. Масала, Гӏали-хӏажияс динияб адабияталда цӏияб рухӏ лъун, гьеб цебетӏеялъе цӏиял нухал рагьана, ругел гӏатӏид гьаруна. Гӏали-хӏажияс кьучӏ лъуна мавли... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
93 | Дагъистаналъул халкъияв шагӏир Мухӏамад Ахӏмадовас хъвалеб буго: "Анцӏила ичӏабилеб гӏасруялъул кӏиабилеб бащалъи Инхоса Гӏали-хӏажиясул гьунаралъул бакъалъ къалъизабураб, "гӏакълудул ралъадалъ" бечед гьабураб, рокьул шигӏрабаз пана гьабураб, сатираялъул кучӏдуз кантӏизабураб, насихӏатиял назмабаз заман рагьараб, кицаб... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
94 | Гьединго Гӏумар-хӏажил буго "Къисас ан-набия" (Аварагзабазул къисаби) абураб тӏоцебе магӏарул мацӏалда хъвараб эпикияб асар. Гӏумар-хӏажиясул ирсалъул халгьабидал гьенир гӏицӏго диниял асарал гурони ратулел гьечӏо. Гьелъулъ буго гьесул Инхоса Гӏали-хӏажиясдаса батӏалъиги. Гӏали-хӏажи адабияталъул классиклъун вуго, Мияк... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
95 | ХХ гӏасруялъул авалалда магӏарул адабияталда загьирлъана цӏиял цӏарал, жидер рухӏияб ирс халкъалъе хазиналъун ругел. Темир-Хан Шураб М. М. Мавраевасул басмаханаялда къватӏире риччарал тӏахьаз нилъее машгьур гьавуна Гӏободаса Сиражудин (1868-1914). Гьесул адабияб ирс батӏи-батӏиял жанрал хасиятал руго. Жанралъул рахъалъ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
96 | Гьигьалъа Гъазимухӏамадил вас Мухӏамад Хӏусайнияс (1835-1935) бечед гьабуна магӏарул адабият, поэзиялъул ва прозаялъул жанразда хъварал асараздалъун. Гьес хъвана жакъа къоялъги халкъалда гьоркьор машгьурал мавлидалги назмабиги. Аварагасул гӏумру баян гьабураб "Къалаиду жавагьир…" абураб эпикияб асар нахъе тана Багинуса... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
97 | Рухӏияб адабият цебетӏеялъе квербакъарал киналго гӏалимзаби шагӏирзабилъун ратулел руго– цо-цониги назму, турки камулеб гьечӏо гьезул гьунаралъулъ. Гьанир нилъеца рехсана гьезул цӏикӏкӏун ирс нахъе таразул цӏарал. Битӏун тӏахьал басмаялда рахъизеги асарал хъваялъе санагӏалъабиги ккараб ХХ гӏасруялъул авалалда Дагъистан... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
98 | Кигӏан хӏукуматалъ кӏваркьун тӏагӏинабизе лъугьаниги, рухӏияб адабият лъугӏичӏо ва, Совет Союз (1991с.) биххаралдаса хадуб бечелъун, цӏилъун бачӏана. Изну щвана хӏукуматалъул басмаялда, газет-журналазда рухӏиял асарал рахъизе. Гьединго радио-телевидениялдасан рес кьуна гӏалимзабазул хӏакъалъулъ бицине, вагӏза-насихӏат ... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
99 | Къватӏире рачӏана цере рукӏарал асарал, гӏажамалдаса кирилицаялдеги руссинарун. Гьедин, Инхоса Гӏали-хӏажиясул "Макка бахъи" абураб турки 1990 абилеб соналъ бахъана "Сабаб" журналалда. Гьеб букӏанин абизе бегьила, рухӏияб темаялда ругел асарал гьанжесеб хатӏалдаги хъван, къватӏибе бахъиялъул тӏоцебесеб гали. Рухӏияб ад... | {
"title": "",
"author": "",
"year": "",
"source": "information portal \"Магӏарухъ\" (avarpressa.ru)",
"source type": "online media",
"genre": "media"
} |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.