File size: 10,469 Bytes
954544e
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
from __future__ import annotations

import copy
import math
from dataclasses import asdict
from typing import Any

import torch
from torch import nn
from transformers import AutoModelForCausalLM
from transformers.masking_utils import create_causal_mask, create_recurrent_attention_mask
from transformers.modeling_outputs import CausalLMOutputWithPast

from .config import ModelConfig


class RecurrentDepthCore(nn.Module):
    """A weight-tied group of native decoder layers with identity-preserving gates."""

    def __init__(self, source_layers: list[nn.Module], max_loops: int, active_loops: int) -> None:
        super().__init__()
        if not source_layers:
            raise ValueError("source_layers must not be empty")
        self.layers = nn.ModuleList(copy.deepcopy(source_layers))
        self.max_loops = max_loops
        self.active_loops = active_loops
        self.loop_scale_logits = nn.Parameter(torch.zeros(max_loops, dtype=torch.float32))

    @property
    def loop_scales(self) -> torch.Tensor:
        return torch.tanh(self.loop_scale_logits)

    def set_active_loops(self, loops: int) -> None:
        if not 1 <= loops <= self.max_loops:
            raise ValueError(f"loops must be within [1, {self.max_loops}]")
        self.active_loops = loops

    def set_initial_scale(self, scale: float) -> None:
        if not 0.0 <= scale < 1.0:
            raise ValueError("scale must be within [0, 1)")
        raw = 0.0 if scale == 0.0 else math.atanh(scale)
        with torch.no_grad():
            self.loop_scale_logits.zero_()
            self.loop_scale_logits[: self.active_loops].fill_(raw)

    def open_inactive_zero_scales(self, scale: float) -> None:
        """Open newly activated loops without changing gates learned in earlier stages."""
        if not 0.0 <= scale < 1.0:
            raise ValueError("scale must be within [0, 1)")
        if scale == 0.0:
            return
        raw = math.atanh(scale)
        with torch.no_grad():
            active = self.loop_scale_logits[: self.active_loops]
            active[active == 0.0] = raw

    def forward(
        self,
        hidden_states: torch.Tensor,
        *,
        position_embeddings: tuple[torch.Tensor, torch.Tensor],
        masks: dict[str, torch.Tensor | None],
        position_ids: torch.LongTensor | None,
        **kwargs: Any,
    ) -> torch.Tensor:
        for loop_index in range(self.active_loops):
            candidate = hidden_states
            for layer in self.layers:
                candidate = layer(
                    candidate,
                    position_embeddings=position_embeddings,
                    attention_mask=masks[layer.block_type],
                    position_ids=position_ids,
                    past_key_values=None,
                    use_cache=False,
                    **kwargs,
                )
            scale = self.loop_scales[loop_index].to(device=hidden_states.device, dtype=hidden_states.dtype)
            hidden_states = hidden_states + scale * (candidate - hidden_states)
        return hidden_states


class DotRecurrentDepthModel(nn.Module):
    """Qwen3.5 causal LM with a trainable recurrent block inserted at mid-depth.

    Cache-backed decoding is deliberately rejected in v0.1. Reusing native layer cache
    indices across recurrent passes would silently corrupt state. Training and correctness
    evaluation run with ``use_cache=False`` until a dedicated recurrent cache exists.
    """

    def __init__(self, backbone: nn.Module, model_config: ModelConfig) -> None:
        super().__init__()
        self.backbone = backbone
        self.model_config = model_config
        layers = self.backbone.model.layers
        layer_count = len(layers)
        if model_config.insertion_after >= layer_count - 1:
            raise ValueError(
                f"insertion_after={model_config.insertion_after} must leave at least one trailing layer"
            )
        if max(model_config.source_layers) >= layer_count:
            raise ValueError(
                f"source layer {max(model_config.source_layers)} exceeds backbone layer count {layer_count}"
            )
        source_layers = [layers[index] for index in model_config.source_layers]
        self.reasoning_core = RecurrentDepthCore(
            source_layers=source_layers,
            max_loops=model_config.max_loops,
            active_loops=model_config.active_loops,
        )

    @classmethod
    def from_pretrained(
        cls,
        model_config: ModelConfig,
        *,
        dtype: torch.dtype = torch.bfloat16,
        device_map: str | dict[str, Any] | None = None,
    ) -> "DotRecurrentDepthModel":
        backbone = AutoModelForCausalLM.from_pretrained(
            model_config.base_model,
            dtype=dtype,
            attn_implementation=model_config.attention_implementation,
            device_map=device_map,
            low_cpu_mem_usage=True,
        )
        return cls(backbone, model_config)

    @property
    def config(self) -> Any:
        return self.backbone.config

    def freeze_backbone(self) -> None:
        self.backbone.requires_grad_(False)
        self.reasoning_core.requires_grad_(True)

    def trainable_parameter_count(self) -> int:
        return sum(parameter.numel() for parameter in self.parameters() if parameter.requires_grad)

    def total_parameter_count(self) -> int:
        return sum(parameter.numel() for parameter in self.parameters())

    def enable_gradient_checkpointing(self) -> None:
        self.backbone.gradient_checkpointing_enable(
            gradient_checkpointing_kwargs={"use_reentrant": False}
        )
        checkpoint_function = None
        for layer in self.backbone.model.layers:
            checkpoint_function = getattr(layer, "_gradient_checkpointing_func", None)
            if checkpoint_function is not None:
                break
        if checkpoint_function is None:
            raise RuntimeError("backbone did not install a gradient checkpoint function")
        for layer in self.reasoning_core.layers:
            layer.gradient_checkpointing = True
            layer._gradient_checkpointing_func = checkpoint_function

    def forward(
        self,
        input_ids: torch.LongTensor | None = None,
        attention_mask: torch.Tensor | None = None,
        position_ids: torch.LongTensor | None = None,
        inputs_embeds: torch.FloatTensor | None = None,
        labels: torch.LongTensor | None = None,
        use_cache: bool | None = False,
        logits_to_keep: int | torch.Tensor = 0,
        **kwargs: Any,
    ) -> CausalLMOutputWithPast:
        if use_cache:
            raise ValueError("recurrent-depth v0.1 does not support cache-backed decoding")
        if (input_ids is None) == (inputs_embeds is None):
            raise ValueError("specify exactly one of input_ids or inputs_embeds")

        text_model = self.backbone.model
        if inputs_embeds is None:
            inputs_embeds = text_model.embed_tokens(input_ids)

        if position_ids is None:
            sequence_positions = torch.arange(inputs_embeds.shape[1], device=inputs_embeds.device)
            position_ids = sequence_positions.view(1, 1, -1).expand(4, inputs_embeds.shape[0], -1)
        elif position_ids.ndim == 2:
            position_ids = position_ids[None, ...].expand(4, position_ids.shape[0], -1)

        if position_ids.ndim == 3 and position_ids.shape[0] == 4:
            text_position_ids = position_ids[0]
            rotary_position_ids = position_ids[1:]
        else:
            text_position_ids = None
            rotary_position_ids = position_ids

        mask_kwargs = {
            "config": text_model.config,
            "inputs_embeds": inputs_embeds,
            "attention_mask": attention_mask,
            "past_key_values": None,
            "position_ids": text_position_ids,
        }
        masks = {
            "full_attention": create_causal_mask(**mask_kwargs),
            "linear_attention": create_recurrent_attention_mask(**mask_kwargs),
        }

        hidden_states = inputs_embeds
        position_embeddings = text_model.rotary_emb(hidden_states, rotary_position_ids)
        insertion_index = self.model_config.insertion_after
        layers = text_model.layers[: text_model.config.num_hidden_layers]

        for layer in layers[: insertion_index + 1]:
            hidden_states = layer(
                hidden_states,
                position_embeddings=position_embeddings,
                attention_mask=masks[layer.block_type],
                position_ids=text_position_ids,
                past_key_values=None,
                use_cache=False,
                **kwargs,
            )

        hidden_states = self.reasoning_core(
            hidden_states,
            position_embeddings=position_embeddings,
            masks=masks,
            position_ids=text_position_ids,
            **kwargs,
        )

        for layer in layers[insertion_index + 1 :]:
            hidden_states = layer(
                hidden_states,
                position_embeddings=position_embeddings,
                attention_mask=masks[layer.block_type],
                position_ids=text_position_ids,
                past_key_values=None,
                use_cache=False,
                **kwargs,
            )

        hidden_states = text_model.norm(hidden_states)
        slice_indices = slice(-logits_to_keep, None) if isinstance(logits_to_keep, int) else logits_to_keep
        logits = self.backbone.lm_head(hidden_states[:, slice_indices, :])
        loss = None
        if labels is not None:
            loss = self.backbone.loss_function(
                logits=logits,
                labels=labels,
                vocab_size=self.config.vocab_size,
                **kwargs,
            )
        return CausalLMOutputWithPast(loss=loss, logits=logits, past_key_values=None)

    def architecture_manifest(self) -> dict[str, Any]:
        return {
            "architecture": "DotRecurrentDepthModel",
            "base_model": self.model_config.base_model,
            "base_parameter_count": sum(parameter.numel() for parameter in self.backbone.parameters()),
            "total_parameter_count": self.total_parameter_count(),
            "new_parameter_count": sum(
                parameter.numel() for parameter in self.reasoning_core.parameters()
            ),
            "model_config": asdict(self.model_config),
        }