File size: 11,809 Bytes
97df2ae
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
e26f4cc
97df2ae
 
e26f4cc
97df2ae
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
e26f4cc
97df2ae
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
e26f4cc
97df2ae
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
e26f4cc
 
97df2ae
e26f4cc
 
 
 
 
 
97df2ae
 
 
e26f4cc
 
 
97df2ae
 
 
 
e26f4cc
97df2ae
 
 
 
 
 
e26f4cc
97df2ae
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
e26f4cc
97df2ae
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
e26f4cc
97df2ae
 
e26f4cc
97df2ae
 
 
 
 
d444358
 
 
 
97df2ae
bb2363d
 
 
 
 
 
d444358
bb2363d
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
97df2ae
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
//! Gerador de conceitos (Estágio 2 / fase B) — port de
//! `conceitos/gerador_conceitos.py` (n-04 §2.4). Fatoração (Teo B.1/B.2):
//! p_φ(c) = Π_ℓ p_φ(c_ℓ|c_{<ℓ}) com predição PARALELA intra-nível;
//! condicionamento = reconstrução cumulativa interpolada ẑ_{ℓ−1}^{(n_ℓ)} + e_ℓ
//! (função determinística de c_{<ℓ} — Teo D.1). Corrupção κ (Teo C.3) e
//! dropout CFG (Teo D.2(iii)). Cabeças MTP auxiliares (Teo D.6/T7).

use candle_core::{Device, Result, Tensor, Var, D};
use crate::camadas::{Linear, RmsNorm};
use crate::config::ConfigKhtst;
use crate::mascaras::{interp_para, mascara_block_causal};
use crate::tokenizador::TokenizadorConceitos;
use crate::tronco::{CabecaConceitos, EmbNiveis, Tronco};
use rand::prelude::*;

pub const N_PREFIXO: usize = 8;

pub struct GeradorConceitos {
    pub tronco: Tronco,
    pub emb_niveis: EmbNiveis,
    pub proj_entrada: Linear, // d_lat → d_modelo
    pub cabeca: CabecaConceitos,
    pub cabecas_mtp: Vec<Linear>, // auxiliares — Teo D.6
    pub norm_entrada: RmsNorm,
    pub mascara: Tensor,
    pub niveis: Vec<usize>,
    pub d_lat: usize,
    pub corrupcao: f64,
    pub dropout_cfg: f64,
    pub k: usize,
    pub mtp_ativo: bool,
    pub beta_mtp: f64,
}

pub struct SaidaTreino {
    pub perda: Tensor,
    pub ce_por_nivel: Vec<f64>,
    pub ce_mtp: f64,
    pub acuracia_media: f64,
    pub uncond: bool,
}

impl GeradorConceitos {
    pub fn novo(cfg: &ConfigKhtst, dev: &Device) -> Result<Self> {
        let m = &cfg.modelo;
        let n = &cfg.ncm;
        let tronco = Tronco::novo(cfg, dev)?;
        let mascara = mascara_block_causal(&n.niveis, N_PREFIXO, dev)?;
        let mut mtp = Vec::new();
        if m.mtp.ativo {
            for _ in 0..n.niveis.len().saturating_sub(1) {
                mtp.push(Linear::sem_vies(m.d_modelo, n.k_por_nivel, 0.02, dev)?);
            }
        }
        Ok(GeradorConceitos {
            tronco,
            emb_niveis: EmbNiveis::nova(cfg, dev)?,
            proj_entrada: Linear::sem_vies(n.d_lat, m.d_modelo, 0.02, dev)?,
            cabeca: CabecaConceitos::nova(cfg, dev)?,
            cabecas_mtp: mtp,
            norm_entrada: RmsNorm::novo(m.d_modelo, 1e-5, dev)?,
            mascara,
            niveis: n.niveis.clone(),
            d_lat: n.d_lat,
            corrupcao: n.corrupcao_cond,
            dropout_cfg: n.dropout_cfg,
            k: n.k_por_nivel,
            mtp_ativo: m.mtp.ativo,
            beta_mtp: m.mtp.beta_entropia,
        })
    }

    pub fn entrada_nivel_pub(
        &self,
        zhat_anterior: Option<&Tensor>,
        nivel: usize,
        b: usize,
        dev: &Device,
    ) -> Result<Tensor> {
        self.entrada_nivel(zhat_anterior, nivel, b, dev)
    }

    fn entrada_nivel(
        &self,
        zhat_anterior: Option<&Tensor>,
        nivel: usize,
        b: usize,
        dev: &Device,
    ) -> Result<Tensor> {
        let n_l = self.niveis[nivel];
        // dims()[0] = d_modelo (SAÍDA da projeção d_lat→d_modelo)
        let d = self.proj_entrada.w.as_tensor().dims()[0];
        let base = match zhat_anterior {
            Some(z) => {
                let interp = interp_para(z, n_l, dev)?;
                self.proj_entrada.fwd(&interp)?
            }
            None => Tensor::zeros((b, n_l, d), candle_core::DType::F32, dev)?,
        };
        let ids_nivel = Tensor::from_vec(vec![nivel as u32 + 1; b * n_l], (b, n_l), dev)?;
        let e_l = self.emb_niveis.tabela.fwd(&ids_nivel)?;
        self.norm_entrada.fwd(&(&base + &e_l)?)
    }

    /// Aplica a corrupção κ (por posição — Teo C.3) e devolve os códigos de uso.
    fn corromper(&self, codigos: &[Tensor], b: usize, rng: &mut StdRng, dev: &Device) -> Result<Vec<Tensor>> {
        let mut saida = Vec::with_capacity(codigos.len());
        for (i, cid) in codigos.iter().enumerate() {
            let mut c = cid.clone();
            if self.corrupcao > 0.0 {
                let plano = c.reshape((b * self.niveis[i],))?;
                let mut v = plano.flatten_all()?.to_vec1::<u32>()?;
                for x in v.iter_mut() {
                    if rng.gen::<f64>() < self.corrupcao {
                        *x = rng.gen_range(0..self.k as u32);
                    }
                }
                c = Tensor::from_vec(v, (b, self.niveis[i]), dev)?;
            }
            saida.push(c);
        }
        Ok(saida)
    }

    /// Forward de TREINO com perda (1 passada — Teo D.1(iv)): teacher forcing
    /// com códigos VERDADEIROS no alvo; condicionamento corrompido por κ;
    /// dropout CFG por exemplo (ramo não-condicionado = códigos aleatórios).
    pub fn perda_treino(
        &self,
        tok: &TokenizadorConceitos,
        codigos_verdadeiros: &[Tensor],
        rng: &mut StdRng,
    ) -> Result<SaidaTreino> {
        let dev = self.mascara.device();
        let b = codigos_verdadeiros[0].dim(0)?;
        let codigos_uso = self.corromper(codigos_verdadeiros, b, rng, dev)?;
        let uncond = rng.gen::<f64>() < self.dropout_cfg;
        let zhats = if uncond {
            let aleatorios: Vec<Tensor> = (0..codigos_uso.len())
                .map(|i| {
                    let n_l = self.niveis[i];
                    let v: Vec<u32> = (0..b * n_l).map(|_| rng.gen_range(0..self.k as u32)).collect();
                    Tensor::from_vec(v, (b, n_l), dev).unwrap()
                })
                .collect();
            tok.reconstruir_de_codigos(&aleatorios, aleatorios.len(), b, dev)?
        } else {
            tok.reconstruir_de_codigos(&codigos_uso, codigos_uso.len(), b, dev)?
        };
        // monta [prefixo; lev_1; …; lev_L]
        let mut blocos = Vec::with_capacity(self.niveis.len());
        for nivel in 0..self.niveis.len() {
            let zhat_ant = if nivel == 0 { None } else { Some(&zhats[nivel - 1]) };
            blocos.push(self.entrada_nivel(zhat_ant, nivel, b, dev)?);
        }
        let prefixo_ids = Tensor::zeros((b, N_PREFIXO), candle_core::DType::U32, dev)?;
        let prefixo = self.emb_niveis.tabela.fwd(&prefixo_ids)?;
        let mut seqs = vec![prefixo];
        seqs.extend(blocos.iter().cloned());
        let s = Tensor::cat(&seqs, 1)?;
        let mut niveis_pos = vec![0usize; N_PREFIXO];
        for (i, &n_l) in self.niveis.iter().enumerate() {
            niveis_pos.extend(std::iter::repeat(i + 1).take(n_l));
        }
        let mut resumos = Vec::new();
        let h = self.tronco.forward_treino(&s, &self.mascara, &niveis_pos, &mut resumos)?;

        let mut ces = Vec::with_capacity(self.niveis.len());
        let mut accs = Vec::new();
        let mut inicio = N_PREFIXO;
        for (i, &n_l) in self.niveis.iter().enumerate() {
            let trecho = h.narrow(1, inicio, n_l)?;
            let logits = self.cabeca.cabecas[i].fwd(&trecho)?;
            let plano = logits.reshape((b * n_l, self.k))?;
            let alvo = codigos_verdadeiros[i].reshape(b * n_l)?.to_dtype(candle_core::DType::U32)?;
            let ce = candle_nn::loss::cross_entropy(&plano, &alvo)?;
            let preds = plano.argmax(D::Minus1)?;
            let ac = preds.eq(&alvo)?.to_dtype(candle_core::DType::F32)?.sum_all()?.to_scalar::<f32>()? as f64
                / (b * n_l) as f64;
            accs.push(ac);
            ces.push(ce);
            inicio += n_l;
        }
        let l = ces.len() as f64;
        let mut perda = ces[0].affine(1.0 / l, 0.0)?;
        for ce in &ces[1..] {
            perda = (&perda + &ce.affine(1.0 / l, 0.0)?)?;
        }
        // MTP auxiliar (Teo D.6): cabeça no nível ℓ prevê códigos do nível ℓ+1
        let mut ce_mtp = 0f64;
        if self.mtp_ativo && !self.cabecas_mtp.is_empty() {
            let dev = self.mascara.device();
            let mut inicio = N_PREFIXO;
            let mut soma = None;
            for i in 0..self.cabecas_mtp.len() {
                let n_l = self.niveis[i];
                let n_prox = self.niveis[i + 1];
                let trecho = h.narrow(1, inicio, n_l)?;
                // reamostra para o tamanho do nível alvo (n_ℓ ≠ n_{ℓ+1})
                let trecho_mtp = if n_l != n_prox {
                    interp_para(&trecho, n_prox, dev)?
                } else {
                    trecho
                };
                let logits = self.cabecas_mtp[i].fwd(&trecho_mtp)?;
                let plano = logits.reshape((b * n_prox, self.k))?;
                let alvo = codigos_verdadeiros[i + 1].reshape(b * n_prox)?
                    .to_dtype(candle_core::DType::U32)?;
                let ce = candle_nn::loss::cross_entropy(&plano, &alvo)?;
                soma = Some(match soma { Some(s) => (&s + &ce)?, None => ce });
                inicio += n_l;
            }
            if let Some(s) = soma {
                let m = self.cabecas_mtp.len() as f64;
                ce_mtp = (s.affine(1.0 / m, 0.0)?).to_scalar::<f32>()? as f64;
                perda = (&perda + &s.affine(self.beta_mtp / m, 0.0)?)?;
            }
        }
        Ok(SaidaTreino {
            perda,
            ce_por_nivel: ces.iter().map(|t| t.to_scalar::<f32>().unwrap() as f64).collect(),
            ce_mtp,
            acuracia_media: accs.iter().sum::<f64>() / accs.len() as f64,
            uncond,
        })
    }

    pub fn vars(&self) -> Vec<Var> {
        let mut v = self.tronco.vars();
        v.extend(self.emb_niveis.vars());
        v.extend(self.proj_entrada.vars());
        v.extend(self.cabeca.vars());
        for m in &self.cabecas_mtp { v.extend(m.vars()); }
        v.extend(self.norm_entrada.vars());
        v
    }

    pub fn salvar(&self, caminho: &str) -> Result<()> {
        let mut obj = serde_json::Map::new();
        for (i, v) in self.vars().iter().enumerate() {
            let dados = v.as_tensor().flatten_all()?.to_vec1::<f32>()?;
            obj.insert(format!("v{i}"), serde_json::json!({
                "forma": v.as_tensor().shape().dims(),
                "dados": dados,
            }));
        }
        let txt = serde_json::to_string(&serde_json::Value::Object(obj))
            .map_err(|e| candle_core::Error::Msg(format!("serde: {e}")))?;
        let tmp = format!("{caminho}.tmp");
        std::fs::write(&tmp, txt).map_err(|e| candle_core::Error::Msg(format!("io: {e}")))?;
        std::fs::rename(&tmp, caminho).map_err(|e| candle_core::Error::Msg(format!("rename: {e}")))?;
        Ok(())
    }

    /// Carrega um checkpoint salvo por `salvar` (mesma ordem de construção
    /// de `novo` ⇒ índices de variáveis casam 1-a-1 — ajuste fino honesto).
    pub fn carregar(&mut self, caminho: &str) -> Result<()> {
        let txt = std::fs::read_to_string(caminho)
            .map_err(|e| candle_core::Error::Msg(format!("io: {e}")))?;
        let obj: serde_json::Map<String, serde_json::Value> = serde_json::from_str(&txt)
            .map_err(|e| candle_core::Error::Msg(format!("serde: {e}")))?;
        let vars = self.vars();
        for (i, v) in vars.iter().enumerate() {
            let e = obj.get(&format!("v{i}")).ok_or_else(|| {
                candle_core::Error::Msg(format!("checkpoint sem v{i}"))
            })?;
            let forma: Vec<usize> = serde_json::from_value(e["forma"].clone())
                .map_err(|e| candle_core::Error::Msg(format!("forma: {e}")))?;
            let dados: Vec<f32> = serde_json::from_value(e["dados"].clone())
                .map_err(|e| candle_core::Error::Msg(format!("dados: {e}")))?;
            if dados.len() != forma.iter().product::<usize>() {
                candle_core::bail!("forma {:?} incompatível com {} valores", forma, dados.len());
            }
            let t = Tensor::from_vec(dados, forma, v.device())?;
            v.set(&t)?;
        }
        Ok(())
    }
}