Datasets:
LocalDoc
/
AzTC

Dataset card Data Studio Files
xet
 Community
Search is not available for this dataset
text
stringlengths
10
518k
Gürcü çarlarının Səfəvilərdən asılığı qəbul etmələri.
Ryazan knyazlığının Moskva knyazlığına birləşdirilməsi.
28 avqust – Belqradın Osmanlılar tərəfindən fəth edilməsi Qazax xanı Qasım xan 27 yanvar – Canbərdi Qəzai, Osmanlı dövlətinə qarşı üsyan qaldıran şiə əsilli üsyançı 13 aprel – Fəzlullah ibn Ruzbehan Xunci, fars tarixçi 27 aprel – Ferdinand Magellan, Portuqaliyalı dənizçı və kəşfçi.
12 oktyabr – Şahzadə Murad, Osmanlı sultanı I Süleymanın Gülfəm Xatundan doğulan oğlu
Rodos adası Sultan I Süleyman tərəfindən işğal olundu.
Ludoviko Ferrari - italyan riyaziyyatçı Aləmşah bəyim - Şah İsmayıl Xətai'nin anası,Uzun Həsənnin qızı Pyer Məhəmməd Sayd - Cem Sultanın oğlu, Osmanlı şahzadəsi
Rodos adası Sultan I Süleyman tərəfindən işğal olundu.
Ludoviko Ferrari - italyan riyaziyyatçı Aləmşah bəyim - Şah İsmayıl Xətai'nin anası,Uzun Həsənnin qızı Pyer Məhəmməd Sayd - Cem Sultanın oğlu, Osmanlı şahzadəsi
I Təhmasibin Səfəvilər dövlətinin hökmdarı (1524-1576) elan edilməsi.
28 may – Səlim II, Osmanlı Sultanı (ö.
1574) Luiş de Kamoens Raziyə Sultan Sultan Ağa xanım Qasım xan (Qazax xanı) 23 may – Şah İsmayıl Xətai, Səfəvi imperiyasının banisi, görkəmli dövlət xadimi və sərkərdə, şair.
24 dekabr – Vasko da Qama, Portuqaliyalı səyahətçi.
I Təhmasibin Səfəvilər dövlətinin hökmdarı (1524-1576) elan edilməsi.
28 may – Səlim II, Osmanlı Sultanı (ö.
1574) Luiş de Kamoens Raziyə Sultan Sultan Ağa xanım Qasım xan (Qazax xanı) 23 may – Şah İsmayıl Xətai, Səfəvi imperiyasının banisi, görkəmli dövlət xadimi və sərkərdə, şair.
24 dekabr – Vasko da Qama, Portuqaliyalı səyahətçi.
Dehli sultanlığı süqutu.
Böyük Moğol imperiyasının meydana gəlməsi.
Sultaniyə yaxınlığında döyüş.
Div sultanının qələbəsi.
Raffaele Bombelli - İtaliya riyaziyyatçısı və mühəndisi İbrahim şah Ludi — Dehli sultanlığının sonuncu hökmdarı.
Stsipion Ferro Zənbilli Əli Əfəndi - Osmanlı alimi və şeyxülislamı
Dehli sultanlığı süqutu.
Böyük Moğol imperiyasının meydana gəlməsi.
Sultaniyə yaxınlığında döyüş.
Div sultanının qələbəsi.
Raffaele Bombelli - İtaliya riyaziyyatçısı və mühəndisi İbrahim şah Ludi — Dehli sultanlığının sonuncu hökmdarı.
Stsipion Ferro Zənbilli Əli Əfəndi - Osmanlı alimi və şeyxülislamı
Osmanlıların Vyananı mühasirəyə alması.
Osmanlı qoşunlarının Avropanın içərilərinə doğru irəliləməsinin dayandırılması.
Antoni Cenkinson Əbdülkərim xan (Yarkənd xanı) Hafiz Hüseyn Kərbəlayi
Osmanlıların Vyananı mühasirəyə alması.
Osmanlı qoşunlarının Avropanın içərilərinə doğru irəliləməsinin dayandırılması.
Antoni Cenkinson Əbdülkərim xan (Yarkənd xanı) Hafiz Hüseyn Kərbəlayi
152 (ədəd) — ədəd 152 (film, 2006) — 2006-cı ildə istehsal olunmuş Yaponiya filmi.
152 — Daxili İşlər Nazirliyi yanında insan alveri ilə mübarizə üzrə qaynar xətt məlumat telefon nömrəsi 152 — Beyləqan rayonunun 1 aprel 2013-cü ilə qədərki telefon kodu.
Yüz əlli iki — say sistemində ədədlardən biridir.
Yüz əlli birdən sonra, yüz əlli üçdən əvvəl gəlir.
Riyaziyyatda Əsas hesablamalarda Yüz əlli iki ədədi — cüt ədəddir və eyni zamanda mürəkkəb ədəddir.
Say sistemində İnam və etiqadlarda Digər sahələrdə Xarici keçidlər
“Dana” 8×8 konfiqurasiyalı “Tatra 813” şassisi üzərində yerləşir.
Artilleriya kompleksinin maksimum sürəti 80 km/saat, gediş ehtiyatı 600 km, atış uzaqlığı 28 km, heyəti 4, yaxud 5 nəfərdir.
Maşının əsas silahı 5580 mm uzunluğunda 152 mm 37 kalibr top, yardımçı silahı 12.7 mm çaplı pulemyotdur.
Top -4°-dən +70°-dək bucaq altında hündürlüyə, ± 220° çarpaz atəş açmaq qabiliyyətinə sahibdir.
Topun atış tempi dəqiqədə yarıavtomat rejimdə 4, əllə doldurulduqda 2 mərmidir.
1970-ci illərin ortalarında Dubnitsa şəhərinin maşınqayırma zavodunda 152 mm ShKH vz77 tipli özüyeriyən artilleriya qurğusu istehsal olundu və 1979-cu ildə seriyalı istehsalına başlanan bu qurğu “Dana” adı aldı.
Daşınma bazası üçün ciddi modernizə olunan, 8x8 təkər formullu, iki qabaq istiqamətverici və hərəkətdə olarkən hava ilə doldurula bilən təkərləri olan TATRA 815 yüksəkkecidli avtomobil qəbul edildi.
Əsas silahlanma 152 mm-lik haubitsa-topdur ki, bu da fırlanan iki yarım qülləsi olan platformada qurulub.
Qüllə iki zirehlənmiş yarım qüllədən ibarətdir, onlardan birində doldurucu və tuşlayıcı, ikincisində isə mexanik doldurulma dəzgahı qurulub.
Bundan əlavə, doldurucunun qarşı hissəsində 12,7 çaplı pulemyot da nəzərdə tutulub.. Təcrübə göstərir ki, belə qüllələr intensiv atəş zamanı barıt qazlarının qurğu heyətinə təsirini maksimum dərəcədə azaldır.
Atəşdən sonra atılan gilizlər xüsusi transpartlayıcı vasitəsi ilə xaric olunur.
Əsasən istehsalçı qurğunu yaradarkən qarşısında bu məqsədləri qoydu ki, ÖAQ tez bir zamanda mövqeyə çatmalı, verilən istiqamət üzrə atəş açmalı, bundan sonra yenə də tez bir zamanda yığışaraq atəş mövqeyini dəyişməlidir.
Əks halda düşmənin artilleriya əleyhinə vasitələri onu məhv edə bilər.. “Dana” əsasən səkkiztəkərlilər sinfində ən manevrli qurğu sayılır.
Hətta mütəxəssislərin gəldiyi nəticəyə görə, “Dana” BTR-80-dən də manevrlidir.
Əgər BTR-80 bir bucaqda fırlanma həyata keçirib hansısa dar bir maneəni keçmək üçün 2 cəhd edirsə, bu zaman “Dana” bunu 1 cəhdlə yerinə yetirə bilir.
Bundan əlavə, atəş zamanı stabilləşmə də nəzərdə tutulub ki, bu zaman qurğunun arxa hissəsindən 1, yan tərəflərdən 2 hidravlik stabilləşdirici yerə sancılaraq atəş zamanı maşının sapmasının və təpmənin yarada biləcəyi fəsadların qarşısını alır.
Standart olaraq qurğuda 152 mm-lik mərmilər istifadə edilir ki, mərmilərin çəkisi 43,5 kq olaraq atəş uzaqlığı 18,7 km-dir.
Həmçinin xüsusi olaraq özündə 47 ədəd tank əleyhinə və piyada əleyhinə elementləri olan mərmilər də nəzərdə tutulub ki, bu mərmilərin atəş məsafəsi 28,23 km civarındadır.
İxrac variantı olaraq “Dana” NATO tipli 155mm-lik haubitsa ilə də təmin oluna bilir.. Heyət - 5 nəfər Ümumi çəki – 25,1 ton Maksimal sürəti – 80 km/saat Gediş ehtiyatı - 740 km Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə təslim olunan “Dana” tipli ÖAQ-lar bu qurğuların təkmilləşdirilmiş variantı olan “Dana” M1M modelidir ki, o isə ...
İlk dəfə olaraq qurğu Azərbaycan Respublikası Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin təsdiqlədiyi plana əsasən 18 sentyabr 2017-ci ildə keçirilən irimiqyaslı ordu təlimlərində nümayiş olundu.. Azərbaycan SQ-nin də silahlanmasında olan “Dana” ÖAQ-larının modernizə olunan variantları bu üstünlüklərə malikdir:.
- Yeni atəşin idarəedilməsi sistemi - bu anlayış sistemin yeni innovasiyalar üzərində qurulmuş texnologiyasıdır ki, bir sıra aşağıda göstərilən üstünlüklərə malikdir; - Topun maksimal olaraq müstəqilliyi; - Atəş sahəsinə girib atəş açmaq və atəşdən sonra sahəni tərk etmək üçün vaxt; - Atəşin yüksək dəqiqliyi; - Atəşin ...
Sistemin arxitekturası:.
- İnersial-naviqasiya topoqrafik qurğu; - Artilleriyacının ballistik kompüteri; - Artilleriyacının intelektual uzaqlıq ölçmə cihazı; - Kommunikasıya vasitəsi.
Bu tip müasir texnikanın əldə olunması artilleriya qoşunlarına bir daha yenilik, atəş təhlükəsizliyi, hədəflərin dəqiq məhvi, atəşin tez bir zamanda və təhlükəsiz açılması, yüksək manevrlilik və bundan əlavə bir sıra üstünlüklər verdi.
Təlimlər zamanı artilleriyaçılarımız açdıqları atəşin dəqiq hədəflərə dəyməsi, qurğuların istismarı və istifadəsi ilə yaxından tanış olduqlarını nümayiş etdirdilər.. Qurğuların Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə daxil olması vaxtilə Ermənistanda böyük ajiotaj yaratmışdı.
Əsasən erməni ekspertləri “Dana”ların Qarabağ savaşında nə qədər vacib element olduğunu nəzərdən qaçırmadılar.
Çünki əsasən öz sələfləri arasında sürətə, manevrə malik olan, çətin relyeflərdə sərbəst hərəkət edən, bilavasitə tez bir zamanda atəş açaraq, atəş mövqeyini dəyişən bu qurğular Ermənistanın silahlanmasında olan ÖAQ-lardan çox müasir və cəlddir.
Bu batareyaların cəbhənin müxtəlif istiqamətində peyda olaraq uzaq məsafəyə dəqiq atəş aça biləcək və böyük itgilərə məruz qoyacağı haqda fikirlər düşmən hərbçilərinin gözündən yayına bilməzdi.
Əsasən də Qarabağ relyefində, ağır, yöndəmsiz, gec hərəkət edən qurğuların fonunda Azərbaycanın bu texnikası ilə barışmaq qeyri-mümkündür.. Versiyaları “SpGH Dana” əsasında son 10 ildə Çexiya və Slovakiya şirkətləri tərəfindən bir neçə modernləşdirilmiş haubitsa hazırlanıb.
Slovak şirkəti tərəfindən yaradılmış 152 mm “ShKH Modan” artırılmış dəqiqliyi və atəş gücü ilə fərqlənir.
Haubitsanın heyəti 5 nəfərdən 4 nəfərə endirilib.
Maşında yeni nəzarət-idarəetmə sistemi qurulub.
Çexiyanın “Excalibur Army” şirkəti tərəfindən 2011-ci ildə ilk nümunəsi təqdim edilmiş 152 mm “ShKH DANA-M1 CZ” haubitsası yeni atəş-nəzarət və naviqasiya sistemləri ilə təchiz olunub.
Maşının manevr imkanları T3-930 mühərriki ilə daha da gücləndirilib.
“Konstrukta Defence” şirkəti tərəfindən “Dana”nın bazasında hazırlanmış 155 mm/45 kalibir “ShKH M2000 Zuzana” 1998-ci ildə Slovakiya Ordusunun silahlanmasına (16 ədəd) daxil olub.
“Tatra 815” şassisi üzərində yerləşən “Zuzana”nın 12 maşından ibarət partiyası Kiprə ixrac olunub.Şirkət 2009-cu ildə 8x8 “Tatra” şassisində “Zuzana”nın təkmilləşdirilmiş modifikasiyası olan 155 mm/52 kalibr “ShKH Zuzana 2” özüyeriyən haubitsasını bazara təqdim edib.
Heyəti 4 nəfərdən ibarət olan haubitsanın atış mənzili reaktiv mərmilərlə 41 km, atış tempi avtomat rejimdə dəqiqədə 6 mərmidir.
Döyüş çəkisi 32 ton təşkil edən haubitsanın sürəti 80 km/saat təşkil edir.
Kompleks inersial naviqasiya avadanlığı, lülənin ağızında sürət hesablayıcı, termal nişangah, rəqəmsal xəritə ilə təchiz olunub.
“ShKH Zuzana”nın yeni modifikasiyası olan 155 mm “ShKH A40 Himalaya” özüyeriyən haubitsası isə T-72 şassisi üzərində təklif olunur.
Osmanlı hökmdarı Sultan Süleyman Qanuninin (1520-1566) Azərbaycana birinci yürüşü baş verdi.
23 iyun — Oda Nobunaqa Ayşə Hafsa Sultan — I Mənqli Gərayın qızı, I Səlimin həyat yoldaşı və Sultan Süleyman Qanuninin anası.
Osmanlı hökmdarı Sultan Süleyman Qanuninin (1520-1566) Azərbaycana birinci yürüşü baş verdi.
23 iyun — Oda Nobunaqa Ayşə Hafsa Sultan — I Mənqli Gərayın qızı, I Səlimin həyat yoldaşı və Sultan Süleyman Qanuninin anası.
Fransa ilə Osmanlı imperatorluğu arasında Kapitulyasiya adlanan müqavilə imzalanması.
Osmanlı hökmdarı Sultan Süleyman Qanuninin (1520-1566) Azərbaycana ikinci yürüşü.
II Xəlilullah Ovanes Tlkurantsi
Fransa ilə Osmanlı imperatorluğu arasında Kapitulyasiya adlanan müqavilə imzalanması.
Osmanlı hökmdarı Sultan Süleyman Qanuninin (1520-1566) Azərbaycana ikinci yürüşü.
II Xəlilullah Ovanes Tlkurantsi
Şirvanşahlar dövlətində Məhəmməd Aminin başçılığı ilə üsyan.
Toyotomi Xideyösi Xan Əhməd Xan 13 fevral — Bahadır şah Qucarati
Şirvanşahlar dövlətində Məhəmməd Aminin başçılığı ilə üsyan.
Toyotomi Xideyösi Xan Əhməd Xan 13 fevral — Bahadır şah Qucarati
28 sentyabr - Yunanıstanın şimal-qərbindəki Prevezedə Osmanlı Donanması ilə Papa III Paulun səyləri nəticəsində bir araya gələn Səlib donanması arasında Preveze Dəniz döyüşünün baş verməsi.
Şirvanşahlar dövlətinin müstəqilliyinin ləğvi.
İbn Bəzzazın "Səffət əs-səfa" ("Safların safı") əsərinin türkcəyə çevrilməsi.
Battista Quarini Nanak — Sikxlər məzhəbinin banisi (d.
28 sentyabr - Yunanıstanın şimal-qərbindəki Prevezedə Osmanlı Donanması ilə Papa III Paulun səyləri nəticəsində bir araya gələn Səlib donanması arasında Preveze Dəniz döyüşünün baş verməsi.
Şirvanşahlar dövlətinin müstəqilliyinin ləğvi.