id stringlengths 12 51 | text stringlengths 200 959k | source stringclasses 5
values | added stringdate 2026-11-07 00:00:00 2026-11-07 00:00:00 | created stringlengths 4 10 | token_count int64 62 323k | license stringclasses 6
values | author stringlengths 9 308 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
open_agh_chemistry_pl_1076 | Polimeryzacja koordynacyjna
Definicja 1: Polimeryzacja koordynacyjna
Polimeryzacja koordynacyjna jest to proces katalityczny, w wyniku którego powstają związki koordynacyjne pomiędzy katalizatorem a monomerem. W procesie polimeryzacji powstają polimery stereoregularne (tzw. taktyczne )[1].
Katalizatorem polimeryzacj... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2021-01-01 | 537 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1077 | Biopolimery
Polimery naturalne, nazywane także biopolimerami, to polimery powstające w reakcjach łańcuchowych katalizowanych enzymatycznie przebiegających w złożonych procesach metabolicznych. Są pozyskiwane (ekstrahowane) z materiału, w którym te procesy zachodzą, czyli z materiału:
Materiał roślinny to np. kukurydz... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2021-01-01 | 1,340 | CC-BY-SA-4.0 | Edyta Proniewicz |
open_agh_chemistry_pl_1078 | Podstawowe definicje
Definicja 1: Polimer
Polimer – (z języka greckiego \(poly –\) „wiele” +\(– mer\) „część”) jest to związek wielkocząsteczkowy powstający w procesie polimeryzacji, w którym małe cząsteczki (monomery) reagują ze sobą i łączą się w długie makrocząsteczki podobne do łańcucha lub sieci ( Rys. 1). Wszys... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2021-01-01 | 997 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1396 | Adsorpcja
Adsorpcja jest zjawiskiem mającym istotny wpływ na kinetykę procesów zachodzących na powierzchni ciał stałych, cieczy. Na powierzchni ciał stałych adsorbują się atomy lub cząsteczki gazów, cieczy, ciał stałych. Adsorbujące się substancje blokują powierzchnię ciała stałego częściowo lub całkowicie. Substancja... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,549 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1397 | Energia powierzchniowa
Energia powierzchniowa jest wielkością charakteryzującą właściwości powierzchni ciała stałego lub cieczy. Atomy, które znajdują się na powierzchni ciała stałego lub cieczy są zawsze słabiej związane niż atomy znajdujące się w ich wnętrzu. Usunięcie atomów z powierzchni materiału jest łatwiejsze ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,396 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1398 | Pierwiastki bloku s
Blok s układu okresowego obejmuje pierwiastki grup 1 i 2, których elektrony walencyjne są opisane funkcją falową zwaną orbitalem s ( Rys. 1).
Są to: wodór, litowce (lit, sód, potas, rubid, cez i frans), berylowce (beryl, magnez, wapń, stront, bar, rad) oraz hel, który leży w grupie 18, ale posiada... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 906 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1399 | Wodór
Wodór jest pierwszym pierwiastkiem w grupie pierwszej bloku s ( Rys. 1). Jest to pierwiastek szczególny, ponieważ jest najprostszym z możliwych, zbudowanym wyłącznie z jednego protonu i jednego elektronu. Z tego względu został mu poświęcony osobny moduł. Pozostałe pierwiastki grupy pierwszej omówiono w module Li... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,724 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1400 | Litowce
Do grupy litowców zaliczamy pierwiastki pierwszej grupy układu okresowego, leżące poniżej wodoru: lit, sód, potas, rubid, cez oraz frans ( Rys. 1).
Tabela 1 prezentuje wielkości charakterystyczne dla litowców.
Występowanie i otrzymywanie
Najbardziej rozpowszechnionym litowcem w przyrodzie jest sód (2,6\(\%\... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,672 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1402 | Pierwiastki bloku d
Do pierwiastków bloku d zaliczamy pierwiastki z grup od 3 do 12 układu okresowego ( Rys. 1).
Pierwiastki bloku d są również zwane metalami przejściowymi (wg IUPAC każdy pierwiastek z częściowo wypełnioną powłoką d jest zaliczany do metali przejściowych). Pierwiastki te nie wykazują skrajnie zmienn... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,053 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1404 | Węglowce
Do grupy węglowców zaliczamy pierwiastki grupy 14 układu okresowego: węgiel, krzem, german, cynę, ołów i flerow (zob. najważniejsze dane charakteryzujące węglowce w Tabela (1)).
Ze względu na wyjątkowość dwóch pierwszych przedstawicieli tej grupy: węgla i krzemu, zostaną one omówione w osobnych rozdziałach (... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 187 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1405 | Węgiel
Występowanie
Węgiel ( Rys. 1) występuje w przyrodzie przede wszystkim w postaci tlenku węgla (IV) CO2 (0,03\(\%\) objętościowych powietrza). W litosferze można go znaleźć pod postacią węglanów takich, jak:\(CaCO_3\)(wapień, marmur, kreda), magnezyt \(MgCO_3\), dolomit \(CaCO_3\text{·}MgCO_3\), czy syderyt \(Fe... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,255 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1406 | Inne węglowce
Do węglowców, oprócz opisanych w innych rozdziałach (zob. Węgiel (zewn.) i Krzem (zewn.)), zaliczamy german, cynę i ołów ( Rys. 1).
Rys. 2 pokazuje przedstawia węglowce w ich postaciach metalicznych.
Występowanie i otrzymywanie
German występuje jako domieszka w niektórych gatunkach węgla kamiennego. P... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,485 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1408 | Azotowce (Azot)
Azot to pierwszy pierwiastek grupy 15 układu okresowego ( Rys. 1 i Tabela 1).
Występowanie i otrzymywanie
Azot jest głównym składnikiem atmosfery ziemskiej. W postaci gazowej \(N_2\) stanowi 78,09\(\%\) objętościowych powietrza. W postaci związków, zwłaszcza organicznych, występuje przeważnie w organ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,478 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1409 | Tlenowce (tlen, siarka)
Tlenowcami nazywamy pierwiastki należące do 16 grupy układu okresowego. Są to: tlen, siarka, selen, tellur, polon i liwermor ( Rys. 1). Pierwsze dwa są typowymi niemetalami i tym pierwiastkom będzie poświęcony ten rozdział. Pozostałe pierwiastki grupy tlenowców omówiono w oddzielnym rozdziale –... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 7,294 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1410 | Tlenowce (Se, Te, Po, Lv)
Tlenowcami nazywamy pierwiastki należące do 16 grupy układu okresowego. Są to: tlen, siarka, selen, tellur, polon i liwermor ( Rys. 1). Pierwsze dwa są typowymi niemetalami, zostały zatem omówione w osobnym rozdziale – Tlenowce (tlen, siarka) (zewn.). W tym module omówiono pozostałe tlenowce.... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,531 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1411 | Fluorowce
Fluorowce nazywa się halogenami lub chlorowcami, od nazwy pierwiastka najbardziej charakterystycznego dla tej grupy ( Rys. 1).
Do grupy fluorowców zaliczamy pierwiastki 17-tej grupy układu okresowego: fluor, chlor, brom, jod, astat oraz tenes ( Tabela 1). Astat oraz tenes są pierwiastkami nietrwałymi.
Wyst... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,778 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1412 | Helowce
W skład grupy 18-tej zwanej helowcami lub gazami szlachetnymi, wchodzą: hel, neon, argon, krypton, ksenon, radon oraz oganeson ( Rys. 1).
Do 1984 roku nie wiedziano o ich istnieniu, wtedy to Reyleigh zauważył, że czysty azot otrzymany z rozkładu związków ma mniejszą gęstość (\(1,2505 g/dm^3\)), niż azot otrzy... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,680 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1414 | Aktynowce
Aktynowce to pierwiastki 7 okresu – od aktynu do lorensu ( Rys. 1). Ogólnie oznaczamy je symbolem An w odniesieniu do dowolnego aktynowca. Często pierwiastki występujące za uranem nazywamy transuranowcami.
Występowanie
Jedynie dwa aktynowce tor i uran występują w znacznych ilościach w skorupie ziemskiej. U... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,972 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1415 | Skandowce
Skandowce to 3 grupa układu okresowego ( Rys. 1), przypisana do bloku \(d\).
Należą do niej skand i itr, natomiast nie ma zgodności w literaturze co do pozostałych pierwiastków. Wg zaleceń IUPAC do tej grupy zaliczamy lutet i lorens. Historycznie do tej grupy zaliczano lantan i aktyn, co nadal jest powszech... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,998 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1416 | Tytanowce
Występowanie i otrzymywanie
Pierwiastki nazywane tytanowcami znajdują się w IV grupie układu okresowego. W grupie tytanowców znajdują się takie pierwiastki jak: tytan, cyrkon, hafn i rutherford ( Rys. 1).
Tytan, cyrkon i hafn występują w przyrodzie głównie w minerałach skałotwórczych. Wśród tytanowców, tyt... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,448 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1417 | Wanadowce
Występowanie i otrzymywanie
Pierwiastki V grupy układu okresowego takie jak wanad, niob, tantal i dubn nazywane są wanadowcami ( Rys. 1).
W przyrodzie najbardziej rozpowszechnionymi wanadowcami są wanad i niob. Wanad zajmuje 23 miejsce pod względem rozpowszechnienia w przyrodzie. Występuje on w postaci tak... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,671 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1418 | Chromowce
Do grupy chromowców zaliczamy pierwiastki 6 grupy układu okresowego: chrom, molibden, wolfram i seaborg ( Rys. 1).
W Tabela 1 podano najważniejsze właściwości chromowców.
Występowanie i otrzymywanie
Chrom występuje w przyrodzie w ilości 0,02\(\%\), zawartość molibdenu wynosi 0,00015\(\%\), natomiast wolfr... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,508 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1419 | Manganowce
Do grupy manganowców zaliczamy pierwiastki 7 grupy układu okresowego: mangan, technet, ren oraz bohr ( Rys. 1).
W Tabela 1 przedstawiono wybrane właściwości manganowców.
Występowanie i otrzymywanie
Mangan występuje w przyrodzie w ilości 0,02\(\%\). Technet (gr. technos – sztuczny) jest pierwszym pierwias... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,476 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1420 | Żelazowce
Pierwiastki takie jak żelazo, kobalt, nikiel znajdujące się w układzie okresowym w czwartym okresie w grupach 8, 9 i 10 nazywane są żelazowcami ( Rys. 1).
Pierwiastki te pomimo, że znajdują się w różnych grupach wykazują bardzo podobne właściwości fizyczne i chemiczne. Żelazowce są metalami wykazującymi dob... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 566 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1421 | Żelazo
Występowanie i otrzymywanie
Żelazo jest najbardziej rozpowszechnionym i najważniejszym metalem użytkowym wśród żelazowców ( Rys. zewn.).
Pod względem rozpowszechnienia w skorupie ziemskiej zajmuje ono czwarte miejsce wśród wszystkich pierwiastków. Najważniejszymi rudami żelaza są: magnetyt \(\ce{Fe_3O_4}\), h... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 5,209 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1422 | Kobalt i nikiel
Występowanie i otrzymywanie
Kobalt i nikiel są metalami znajdującymi się w 9 i 10 grupie układu okresowego ( Rys. 1).
Do najważniejszych minerałów, w których występuje kobalt należą: smaltyn \(\ce{CoAs_2}\), kobaltyn \(\ce{CoAsS}\). Na skalę przemysłową kobalt otrzymuje się z rud miedzi i żelaza zawi... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,052 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1423 | Platynowce
Do grupy platynowców zaliczamy pierwiastki od 8 do 10 grupy układu okresowego, leżące poniżej żelazowców: ruten, rod, pallad, osm, iryd i platynę ( Rys. 1). Dzieli się je na dwie triady: platynowce lekkie i platynowce cięższe.
Tabela 1 przedstawia wybrane właściwości platynowców.
Występowanie i otrzymywan... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,114 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1424 | Miedziowce
Miedziowce to 11 grupa układu okresowego ( Rys. 1). Zaliczamy do niej miedź, srebro, złoto i roentgen.
Występowanie
Miedź, srebro i złoto występują naturalnie w przyrodzie w postaci pierwiastków. Były znane już w starożytności. Prawdopodobnie były to pierwsze trzy odkryte pierwiastki [1]. Roentgen jest pi... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 4,374 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1425 | Cynkowce
Cynkowce to 12 grupa układu okresowego ( Rys. 1). Zaliczamy do niej: cynk, kadm, rtęć i kopernik.
Występowanie
Spośród tej grupy pierwiastków tylko cynk jest uważany za znacznie rozpowszechniony w skorupie ziemskiej. Pierwsze trzy występują naturalnie w postaci siarczków lub węglanów, natomiast kopernik nie... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,974 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1426 | Pierwiastki bloku p
Blok p układu okresowego ( Rys. 1) stanowią pierwiastki grup 13-18 (oprócz helu), których elektrony walencyjne opisane są funkcją falową nazywaną orbitalem typu p. Są to:
borowce – bor, glin, gal, ind, tal, nihon,
węglowce – węgiel, krzem, german, cyna, ołów, flerow,
azotowce – azot, fosfor, ars... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,062 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1428 | Pierwiastki bloku f
Do bloku f zaliczamy pierwiastki znajdujące się pomiędzy blokiem s, a blokiem d ( Rys. 1). Chociaż te pierwiastki nie są uważane za część żadnej grupy, niektórzy autorzy uważają, że są one częścią 3 grupy układu okresowego – skandowców. Pierwiastki te są nazywane metalami wewnątrzprzejściowymi, pon... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 739 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1429 | Wprowadzenie
Chemia nieorganiczna zajmuje się badaniem właściwości chemicznych wszystkich pierwiastków oraz ich związków. W roku 1869 rosyjski uczony Dmitrij Mendelejew sformułował prawo okresowości, które było podstawą zbudowania układu okresowego pierwiastków. Układ okresowy skonstruowany przez Mendelejewa pozwalał ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,912 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1430 | Napięcie powierzchniowe, zwilżalność
Napięcie powierzchniowe jest to zjawisko fizyczne występujące na styku powierzchni cieczy z ciałem stałym, gazem lub inną cieczą. Zjawisko to spowodowane jest istnieniem niezrównoważonych na powierzchni cieczy sił przyciągania międzycząsteczkowego. Na cząsteczkę cieczy znajdującą s... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,935 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1431 | Zastosowanie związków nieorganicznych w nanotechnologiach i energetyce
Zmiany klimatyczne i postępująca degradacja środowiska naturalnego wymuszają konieczność przeprowadzenia zmian w gospodarce energetycznej. Dużo uwagi i prac poświęca się odnawialnym źródłom energii. Jednym z rozwiązań jest energetyka oparta na wodo... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,614 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1432 | Wprowadzenie do technik badawczych
Struktura związków nieorganicznych może być badana technikami spektroskopowymi, mikroskopowymi, dyfrakcyjnymi oraz chromatograficznymi. Tabela 1 podaje rozwinięcia powszechnie stosowanych angielskich skrótów nazw technik pomiarowych w porządku alfabetycznym oraz ich polskich odpowied... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 167 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1433 | Związki koordynacyjne - wprowadzenie
Związki kompleksowe tworzą najczęściej metale należące do bloku \(d\) układu okresowego. Budowa związków kompleksowych została szczegółowo opisana w module Związki kompleksowe (zewn.) w podręczniku Chemia Ogólna. Liczbą atomów bezpośrednio połączonych z atomem centralnym nazywamy l... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 911 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1434 | Teorie stosowane w chemii koordynacyjnej
Do opisu budowy i właściwości związków kompleksowych wykorzystuje się teorie oparte na mechanice kwantowej. Najbardziej ogólną jest teoria orbitali molekularnych (zewn.). Uwzględnia ona ilościowy udział w wiązaniu orbitali jonu centralnego, jak również orbitali ligandów oraz ro... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,301 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1435 | Zastosowanie związków koordynacyjnych
Chemia związków kompleksowych jest jednym z dynamicznie rozwijających się obszarów chemii. Mnogość kompleksów wynika z faktu, że liczne metale mogą tworzyć wiązania koordynacyjne, a różnego rodzaju ligandów również jest dużo.
Związki koordynacyjne odgrywają bardzo ważną rolę w or... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,120 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1436 | Radiochemia - wprowadzenie
Radiochemia jest to nauka z pogranicza chemii i fizyki, zajmująca się badaniem przemian chemicznych pierwiastków i substancji promieniotwórczych. Zjawisko promieniotwórczości zostało odkryte w 1896 roku przez Henriego Becquerela. Badania nad zjawiskiem promieniotwórczości były prowadzone prz... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 766 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1437 | Szeregi promieniotwórcze, reakcje jądrowe i termojądrowe
Podczas rozpadu jąder pierwiastków promieniotwórczych tworzą się jądra nowego pierwiastka, które są nietrwałe i ulegają samorzutnie dalszemu rozpadowi. W ten sposób tworzą się szeregi promieniotwórcze. Wyróżniamy naturalne szeregi promieniotwórcze:
szereg urano... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,654 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1438 | Rozszczepienie jąder atomowych, reakcje łańcuchowe
Rozszczepienie jąder atomowych
Jeśli jądra atomowe są bombardowane cząstkami posiadającymi bardzo dużą energię (rzędu kilkaset MeV), wówczas następuje rozszczepienie jąder atomowych. Nietrwałe ciężkie jądra atomowe naświetlane protonami ulegają rozpadowi na dwa fragm... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,449 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1439 | Zastosowanie izotopów promieniotwórczych
Izotopy promieniotwórcze (radioizotopy), są niestabilnymi izotopami danego pierwiastka, które ulegają samoistnemu rozpadowi. Czas, w którym połowa jąder izotopu promieniotwórczego zanika nazywa się czasem połowicznego zaniku. Izotopy promieniotwórcze różnych pierwiastków znalaz... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,029 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1440 | Techniki spektroskopowe
Techniki spektroskopowe stosowane w badaniu związków nieorganicznych dzieli się ze względu na rodzaj oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego z badanym ciałem.
Spektroskopia inwazyjna polega na badaniu widm powstających na skutek niszczenia struktury analizowanej substancji przez prze... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 6,160 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1441 | Chromatografia
Chromatografia jest to ogólna nazwa technik polegających na rozdzieleniu substancji badanych na fazy – pojedyncze związki lub grupy związków, które następnie można analizować technikami sprzężonymi z chromatografem, np. metodą spektroskopii masowej, spektroskopii UV-Vis, itp.
Chromatografia polega najc... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,253 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1442 | Techniki mikroskopowe
Techniki mikroskopowe wykorzystują oddziaływania fali elektromagnetycznej z powierzchnią badanego materiału tworząc obraz powierzchni.
Najczęściej stosowaną techniką jest mikroskopia optyczna. Światło skierowane na badany materiał ulega odbiciu, a następnie przechodzi przez układ optyczny złożon... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,323 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1443 | Dyfrakcja rentgenowska
Dyfrakcja rentgenowska(XRD – X-ray diffraction)
Odkrycie promieni Roentgena, ich dyfrakcji przez von Laue oraz opisanie tych zjawisk w sposób matematyczny przez Braggów doprowadziły do powstania techniki XRD służącej do badania ciał stałych. W metodzie tej wykorzystuje się zjawisko uginania pro... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,038 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1460 | Teorie kwasów i zasad
1. TEORIA ARRHENIUSA
Teoria ta opiera się na dysocjacji elektrolitycznej i podaje definicje kwasów i zasad.
Kwasy to substancje, które dysocjują z odszczepieniem jonu wodorowego:
\begin{equation}H_nR = H^+ + H_{n-x}R^-\end{equation}
Np.
\(HCl \rightleftharpoons H^+ + Cl^-\)
\(H_2SO_4 \right... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2018-01-01 | 2,084 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1461 | Wodorki
Wodorkami nazywamy związki wodoru z innymi pierwiastkami. Wzory wodorków piszemy w zależności od tego z pierwiastkiem której grupy układu okresowego wiąże się wodór. Skład wodorków można przedstawić ogólnymi wzorami:
\begin{equation}EH_n\end{equation}
jeżeli \(E\) znajduje się w 1-15 grupie układu okresowego... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2018-01-01 | 1,053 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1903 | Wstęp
Inżynier w swojej codziennej pracy styka się z różnego typu materiałami, takimi jak: metale, polimery, ceramika i kompozyty. Zarówno na etapie projektowania urządzeń, elementów konstrukcji i maszyn oraz instalacji z takich materiałów, produkcji, a także podczas eksploatacji powinien brać pod uwagę ich właściwośc... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 580 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1904 | Definicja, pojęcia podstawowe
Definicja 1: Korozja
(łac. corrosio – zżeranie) to proces stopniowego niszczenia materiału, który zachodzi w wyniku jego oddziaływania z otaczającym go otoczeniem [1].
Korozji ulegają m.in. [2], [3], [4]:
materiały metaliczne (metale, stopy metali),
materiały ceramiczne,
materiały pol... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,559 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1905 | Jednostki korozji
Definicja 1: Jednostki korozji
Szybkość korozji badanego materiału wyrażana jest za pomocą jednostek korozji. Jednostki korozji mogą być różne w zależności od zastosowanej metody pomiarowej (metody grawimetryczne, elektrochemiczne).
Wybór odpowiedniej jednostki zależy od rodzaju badań, badanego mat... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,349 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1906 | Zagrożenia i koszty związane z korozją
Korozja (1) stanowi poważne zagrożenie dla wielu branż przemysłowych, materiałów, konstrukcji, infrastruktury przemysłowej użytkowanej przez społeczeństwo oraz środowiska.
Korozja prowadzi do degradacji materiałów, co przyczynia się do krótszego czasu ich eksploatacji oraz wymia... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,990 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1907 | Entalpia swobodna, potencjał równowagowy
Definicja 1: Entalpia swobodna, G
inaczej określana jako energia swobodna Gibbsa, funkcja Gibbsa. Jest to funkcja termodynamiczna (potencjał termodynamiczny) za pomocą, której (którego) można opisać stan określonego układu termodynamicznego. Pozwala na określenie, czy reakcja ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,852 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1908 | Diagramy Pourbaix
Definicja 1: Diagramy Pourbaix
Diagramy Pourbaix przedstawiają zależność potencjału elektrochemicznego od wartości pH roztworu dla różnych układów metalicznych w określonych warunkach. Diagramy Pourbaix przedstawiają w sposób graficzny teoretyczne dane termodynamiczne, wyznaczone m.in. w oparciu o r... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,952 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1909 | Potencjał elektrochemiczny
Definicja 1: Potencjał elektrochemiczny, \(\mu \)
Cząstkowa entalpia swobodna (energia swobodna Gibbsa) substancji (cząsteczek lub atomów) w określonej fazie posiadających ładunek elektryczny [1].
Potencjał elektrochemiczny jest sumą dwóch składowych: potencjału chemicznego (\(\mu _{\text{... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,132 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1910 | Warstwa podwójna – granica elektrolit-metal
Zjawiska międzyfazowe
Procesy fizyczne, chemiczne czy biologiczne przebiegają w układach wielofazowych. W tego typu układach duży wpływ na przebieg procesu ma powierzchnia międzyfazowa (granica faz). W obszarze granicznym faz dochodzi do samorzutnej zmiany rozkładu ładunków... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,625 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1911 | Mechanizmy korozji
Podział korozji ze względu na mechanizm
Korozja elektrochemiczna (ang. electrochemical corrosion),
Korozja chemiczna (ang. chemical corrosion),
Korozja biochemiczna (ang. biochemical corrosion, biocorrosion).
Korozja elektrochemiczna
Określana w literaturze [1], [2] również jako mokra korozja (... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,598 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1912 | Zjawisko pasywacji
Definicja 1: Pasywacja
Proces tworzenia ochronnej warstwy na powierzchni metalu, która ogranicza jego reakcje z otoczeniem, w tym reakcje korozyjne.
Podwyższona odporność na korozję wielu metali, stopów jest związana ze zjawiskiem pasywacji, czyli spontanicznego tworzenia się warstwy tlenkowej na ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,287 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1914 | Korozja selektywna
Definicja 1: Korozja selektywna
rodzaj korozji stopu wieloskładnikowego pod wpływem środowiska korozyjnego, gdzie dochodzi do rozpuszczenia jednej fazy, czy jednego składnika stopu. Faza, która ma niższy potencjał staje się anodą i ona ulega rozpuszczaniu. Faza o potencjale wyższym jest katodą, na ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,439 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1917 | Prądy błądzące
Intensywna korozja podziemnych konstrukcji metalowych obserwowana w rejonach uprzemysłowionych wywołana jest działaniem tzw. prądów błądzących. Prądy błądzące to wszelkiego rodzaju prądy elektryczne swobodne, niekontrolowane płynące w ziemi. Prąd taki zwykle jest zjawiskiem niepożądanym, towarzyszącym p... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 961 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1918 | Korozja stężeniowa
Definicja 1: Korozja stężeniowa
Korozja stężeniowa to niszczenie powierzchni metalu, poprzez kontakt z elektrolitem, który w różnych miejscach ma różne stężenia. Różnica stężeń elektrolitu powoduje, że niektóre części metalu mają różne potencjały elektrochemiczne. Postęp tego rodzaju korozji jest w... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 250 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1920 | Korozja w wodzie słodkiej
Woda słodka jest środowiskiem korozyjnym występującym w rzekach, jeziorach, wodach podziemnych czy sztucznych zbiornikach wodnych. Agresywne działanie wód naturalnych spowodowane jest głównie:
obecnością tlenu \(\ce{O2}\),
obecnością tlenku węgla(IV) \(\ce{CO2}\).
Rozpuszczony tlen jest na... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 558 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1921 | Korozja w wodzie morskiej
Morza i oceany pokrywają ponad dwie trzecie powierzchni ziemi. Woda morska jest więc jednym z najczęściej spotykanych naturalnych środowisk korozyjnych. Jest ona elektrolitem zawierającym znaczne ilości różnego rodzaju soli. Głównym składnikiem rozpuszczonych soli jest chlorek sodu. Zasolenie... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 2,408 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1922 | Korozja w betonie
Definicja 1: Korozja w betonie
(ang. corrosion in concrete) dotyczy zniszczeń korozyjnych materiałów metalowych stosowanych do wzmocnienia konstrukcji betonowych.
Do wzmocnienia konstrukcji betonowych stosuje się zbrojenie, czyli stalowe wkładki w formie prętów lub kształtowników, które zatopione w... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,886 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1923 | Korozja w glebie
Definicja 1: Gleba
Gleba jest to zewnętrzna, naturalna i biologicznie czynna warstwa skorupy ziemskiej. Ma strukturę porowatą zbudowaną z fazy stałej, ciekłej i gazowej. Faza stała składa się z minerałów i materii organicznej. W fazie porowatej znajdują się gazy i woda (roztwór glebowy). Gleba podleg... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 805 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1924 | Korozja mikrobiologiczna
Definicja 1: Korozja mikrobiologiczna
to proces korozyjny, który jest spowodowany obecnością mikroorganizmów żywych na powierzchni metalu. Mogą to być bakterie, grzyby, glony itp. Ponieważ żyją one i rozmnażają się w szerokim zakresie pH, temperatur i ciśnień, korozję biologiczną można znaleź... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 2,485 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1925 | Korozja betonu
Definicja 1: Beton
Beton jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych materiałów budowlanych. Jest materiałem kompozytowym wielofazowym, który składa się głównie z cementu, kruszywa i wody. Po wymieszaniu składników, mieszanina staje się ciałem stałym, które zmienia swoje właściwości w czasie dojrzewan... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,799 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1926 | Korozja polimerów
Polimery ( definicja: Polimer (zewn.)) są materiałami, które również ulegają korozji. Zwykle termin korozja odnosi się do metali. W przypadku polimerów stosuje się pojęcie starzenia lub degradacji. Mechanizm korozji polimerów jest całkowicie odmienny od korozji metali czy stopów.W przypadku degradacj... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 2,716 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1928 | Korozja wysokotemperaturowa
Definicja 1: Korozja wysokotemperaturowa
Korozja wysokotemperaturowa jest to korozja, która zachodzi w wysokich temperaturach, powyżej 400 C, gdzie powierzchnia metalu ma kontakt z chemicznie czynnym składnikiem fazy gazowej, stałej, stopionymi solami czy stopionymi metalami [1].
Korozja ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 3,336 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1929 | Korozja ogólna
Definicja 1: Korozja ogólna
(ang. general corrosion) nazywana także równomierną polega na tym, że materiał koroduje równomiernie na całej bądź niemal całej powierzchni, która styka się ze środowiskiem korozyjnym. Tworzące się produkty korozji są słabo związane z podłożem i nie stanowią bariery ochronne... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 543 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1930 | Korozja lokalna
Definicja 1: Korozja lokalna
(ang. localized corrosion) polega na miejscowym, scentralizowanym uszkodzeniu korozyjnym powierzchni metalu, powstałym w wyniku korozji ogniwa galwanicznego spowodowanej lokalną niejednorodnością elektrochemiczną (Rys. 1).
Rodzaje korozji lokalnej:
wżerowa (zewn.),
międ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 195 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1931 | Korozja wżerowa
Definicja 1: Korozja wżerowa
(ang. pitting corrosion) polega na przerwaniu warstwy pasywnej i lokalnym wytrawieniu metalu pod tą warstwą w formie wżeru. Ten rodzaj korozji nazywany bywa „chorobą stanu pasywnego”.
Korozja wżerowa powodowana jest obecnością agresywnych jonów w roztworze, np. jonów chlo... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,559 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1932 | Korozja międzykrystaliczna
Definicja 1: Korozja międzykrystaliczna
(ang. intergranular corrosion) jest to rodzaj korozji, która przebiega wzdłuż granic ziaren w metalu (Rys. 1).
Korozja międzykrystaliczna jest szczególnie niebezpiecznym typem korozji, ponieważ sam proces nie objawia się na powierzchni metalu/stopu, ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,038 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1934 | Kruchość wodorowa
Definicja 1: Kruchość wodorowa
(ang. hydrogen embrittlement) inaczej korozja naprężeniowa indukowana wodorem, oznacza obniżenie określonych mechanicznych parametrów metalu w wyniku przenikania wodoru i gromadzenia się go wewnątrz sieci metalicznej, co może prowadzić do wewnętrznych naprężeń w strukt... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,477 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1935 | Korozja szczelinowa
Definicja 1: Korozja szczelinowa
(ang. crevise corrosion) rodzaj korozji elektrochemicznej, która zachodzi w niewielkich szczelinach, w których gromadzi się ciecz korozyjna i gdzie utrudniony jest dostęp tlenu.
Korozja szczelinowa Rys. 1 jest formą zlokalizowanego ataku, który występuje w zamknię... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,056 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1936 | Korozja cierna
Definicja 1: Korozja cierna
(ang. friction corrosion) polega na niszczeniu powierzchni stykających się metali poddawanych niewielkiemu ruchowi względnemu. Efekt frettingu (tarcia) powoduje ścieranie drobnych fragmentów cząstek warstwy pasywnej z jednego lub obu materiałów i odkrywanie świeżej, podatnej... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 682 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1937 | Korozja zmęczeniowa
Definicja 1: korozja zmęczeniowa
(ang. corrosion fatigue) występuje, gdy metalowy element narażony na kontakt ze środowiskiem korozyjnym jest jednocześnie poddawany powtarzającym się naprężeniom lub odkształceniom.
Ten rodzaj korozji występuje częściej w starszych urządzeniach i konstrukcjach, kt... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 654 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1938 | Korozja kawitacyjna – korozja-erozja
Definicja 1: Korozja - erozja
(ang. erosion-corrosion) pojawia się, gdy płynąca ciecz mająca właściwości korozyjne, styka się z metalem, a wiry wytworzone na powierzchni metalu powodują jego degradację w cieczach zawierających zawiesiny cząstek stałych (Rys. 1).
Definicja 2: Koro... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 781 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1939 | Projektowanie
Ochrona przed korozją na etapie projektowania
Ochronę antykorozyjną należy planować na wszystkich etapach budowy konstrukcji stalowej, a nie wyłącznie na ostatnim etapie projektu lub dopiero podczas eksploatacji. Zasady projektowania stosowane w ochronie przed korozją zostały opisane w normie PN-EN ISO ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 748 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1940 | Dobór materiałów
Ochrona poprzez dobór materiałów (ang. material selection)
Nie istnieje materiał odporny na korozję w każdym środowisku. Korozji można zapobiegać jeszcze przed wprowadzeniem urządzenia lub elementu wykonanego z metalu do eksploatacji. Znając lub przewidując warunki, w jakich materiał będzie eksponowa... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,772 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1941 | Modyfikacja środowiska
Modyfikacja środowiska korozyjnego
Modyfikacja środowiska może polegać na wprowadzaniu innych substancji do środowiska korozyjnego, usunięciu czynników, które przyspieszają proces korozji lub zmianie parametrów eksploatacyjnych.
Główne sposoby modyfikacji środowiska korozyjnego to [1], [2]:
do... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 881 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1942 | Inhibitory korozji
Definicja 1: Inhibitory korozji
(zwane również środkami antykorozyjnymi) związki chemiczne, które powodują ograniczenie/ hamowanie procesu korozji. Pod wpływem ich działania dochodzi do zmniejszenia szybkości reakcji chemicznej.
W literaturze istnieje wiele klasyfikacji inhibitorów korozji [1], [2... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 2,418 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1943 | Zmiana potencjału - ochrona anodowa
Definicja 1: Ochrona anodowa
(ang. anodic protection) metoda ochrony przed korozją, polegająca na utworzeniu obwodu galwanicznego, w którym chroniony metal pełni rolę anody.
Ochronę anodową metalu można uzyskać na dwa sposoby:
ochronę galwaniczną - poprzez pokrycie chronionego el... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,048 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1944 | Zmiana potencjału - ochrona katodowa
Definicja 1: Ochrona katodowa
(ang. cathodic protection) metoda ochrony przed korozją, polegająca na zmianie potencjału narażonego na korozję metalu w stronę dodatnią tak, aby pełnił rolę katody w ogniwie korozyjnym.
Ochronę katodową metalu można uzyskać na dwa sposoby:
ochronę ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,521 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1945 | Powłoki ochronne metaliczne
Powłoki metaliczne stosowane były od bardzo dawna w celach dekoracyjnych. Obecnie najważniejszym celem tych powłok jest ochrona przed korozją. Powłoki metalowe pełniące funkcję ochronną mogą być wykonane z czystych metali lub stopów metali. Klasyfikację powłok metalicznych ze względu na mec... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,157 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1946 | Powłoki ochronne nieorganiczne
Klasyfikacja powłok nieorganicznych - niemetalicznych została przedstawiona na Rys. 1.
Definicja 1: Powłoki konwersyjne
To takie powłoki nieorganiczne, które powstają na powierzchni metalu w wyniku reakcji chemicznej lub elektrochemicznej. W skład powłoki konwersyjnej wchodzą związki m... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 5,385 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1947 | Powłoki ochronne organiczne
Powłoki organiczne mają za zadanie odizolowanie przedmiotu czy elementu konstrukcji od środowiska korozyjnego. Aby spełniały swoją funkcję muszą być szczelne. Mogą być one stosowane w formie [1]:
tworzywa polimerowego,
farby z pigmentem inhibitującym,
substancji smarującej wzbogaconej o ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 3,643 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1948 | Metoda grawimetryczna - ubytku masy
Definicja 1: Metoda grawimetryczna
(ang. gravimetric, weight loss) inaczej metoda ubytku masy, opiera się na określeniu zmiany masy badanej próbki podczas procesu korozji.
Badaną próbkę mierzy się i waży, a następnie poddaje się działaniu środowiska korozyjnego przez ściśle określ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 700 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1949 | Pomiar potencjału korozyjnego
Definicja 1: Pomiar potencjału w układzie otwartym
W pomiarach procesów korozyjnych materiałów metalicznych wykorzystuje się metodę pomiaru potencjału w układzie otwartym (inaczej pomiar potencjału obwodu otwartego, pomiar OCP, ang. OCP – open circuit potential). W warunkach bezprądowych... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,238 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1950 | Pomiar oporu polaryzacyjnego
Pomiar oporu polaryzacyjnego, znanego również jako opór polaryzacji jest wykorzystywany do określenia odporności badanego materiału na korozję. Elektroda jest spolaryzowana, gdy jej potencjał zostaje zmieniony względem wartości potencjału obwodu otwartego (OCP) lub potencjału korozyjnego, ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 2,023 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1951 | Woltamperometria cykliczna
Woltamperometria cykliczna należy do metod potencjodynamicznej polaryzacji. Jest szeroko stosowaną techniką elektrochemiczną w badaniach procesów oksydacyjno-redukcyjnych (utleniania i redukcji), reakcji chemicznych inicjowanych transferem elektronów, w tym katalizy [1], [2].
Definicja 1: W... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 2,212 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1952 | Elektrochemiczna spektroskopia impedancyjna
Definicja 1: Elektrochemiczna spektroskopia impedancyjna
Elektrochemiczna spektroskopia impedancyjna (EIS, ang. Electrochemical Impedance Spectroscopy) to technika elektrochemiczna, w której za pomocą małego sinusoidalnego sygnału pobudza się badany materiał lub układ w sze... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,960 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1953 | Metody monitorowania korozji
Definicja 1: Monitorowanie korozji
(ang. corrosion monitoring) polega na regularnych pomiarach zmian właściwości materiałów i parametrów środowiska wywołujących te zmiany w celu wykrycia zagrożeń korozyjnych oraz weryfikacji użyteczności zastosowanych rozwiązań antykorozyjnych.
Podstawow... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,625 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1954 | Sposoby zarządzania ryzykiem korozyjnym
Definicja 1: Zarządzanie korozją
to wieloetapowy proces, który uwzględniając zagrożenia korozyjne ma prowadzić do zminimalizowania kosztów ekonomicznych skutków korozji.
Proces zarządzania korozją zaczyna się już na etapie projektowania i doboru materiałów konstrukcyjnych, obe... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,625 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1957 | Rodzaje zniszczeń korozyjnych
Korozja materiałów może być spowodowana przez wiele różnych zjawisk. Rodzaj zniszczeń korozyjnych zależy od tego, jaki rodzaj procesu korozyjnego jest przyczyną zniszczenia/zmiany stanu materiału. Inne będą skutki korozji ogólnej, inaczej będzie oddziaływać na materiał korozja lokalna, je... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 320 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_2090 | Metoda ultradźwiękowa
Definicja 1: Metoda ultradźwiękowa
(ang. UT - ultrasonic technique) jest metodą badań nieniszczących stosowaną do wykrywania zniszczeń korozyjnych. Metoda ta wykorzystuje fale akustyczne o wysokiej częstotliwości do pomiaru lub mapowania wewnętrznej struktury, grubości i innych właściwości monit... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,536 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_2091 | Metoda pomiaru pola magnetycznego
Definicja 1: Metoda magnetyczna
(ang. Magnetic Flux Leakage technique) jest metodą badań nieniszczących stosowaną do wykrywania zniszczeń korozyjnych. Metoda ta wykorzystuje właściwości magnetyczne materiałów ferromagnetycznych do identyfikacji defektów korozyjnych.
Gdy element ferr... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 938 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_2271 | Ochrona przed korozją
Definicja 1: Ochrona przed korozją
(ang. corrosion protection) to całość działań mających na celu zmniejszenia strat materiałowych związanych z korozją. Obejmuje zarówno prewencję, jak i działania podjęte już po wystąpieniu procesów korozyjnych.
Istnieje szereg metod ochrony przed korozją. Meta... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 356 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_2352 | Metody laboratoryjne i przemysłowe
Metody określania podatności materiałów na korozję oraz wyznaczania wskaźników korozji można podzielić zasadniczo na dwie grupy:
metody laboratoryjne - charakteryzują się wysoką precyzją i kontrolą warunków badania, co pozwala na uzyskanie dokładnych i powtarzalnych wyników, można p... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 1,712 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_2393 | Korozymetria rezystancyjna
Definicja 1: Korozymetria rezystancyjna ER
(ang. Electrical Resistance) jest techniką pomiaru szybkości korozji, która polega na monitorowaniu zmian rezystancji elektrycznej specjalnej sondy zanurzonej w agresywnym środowisku.
\begin{equation}{R = \frac{rL}A} \end{equation}
Technika ER je... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2024-10-01 | 808 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.