id stringlengths 12 51 | text stringlengths 200 959k | source stringclasses 5
values | added stringdate 2026-11-07 00:00:00 2026-11-07 00:00:00 | created stringlengths 4 10 | token_count int64 62 323k | license stringclasses 6
values | author stringlengths 9 308 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
open_agh_chemistry_pl_1076 | Polimeryzacja koordynacyjna
Definicja 1: Polimeryzacja koordynacyjna
Polimeryzacja koordynacyjna jest to proces katalityczny, w wyniku którego powstają związki koordynacyjne pomiędzy katalizatorem a monomerem. W procesie polimeryzacji powstają polimery stereoregularne (tzw. taktyczne )[1].
Katalizatorem polimeryzacj... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2021-01-01 | 537 | CC-BY-SA-4.0 | Dominika Święch |
open_agh_chemistry_pl_1077 | Biopolimery
Polimery naturalne, nazywane także biopolimerami, to polimery powstające w reakcjach łańcuchowych katalizowanych enzymatycznie przebiegających w złożonych procesach metabolicznych. Są pozyskiwane (ekstrahowane) z materiału, w którym te procesy zachodzą, czyli z materiału:
Materiał roślinny to np. kukurydz... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2021-01-01 | 1,340 | CC-BY-SA-4.0 | Edyta Proniewicz |
open_agh_chemistry_pl_1078 | Podstawowe definicje
Definicja 1: Polimer
Polimer – (z języka greckiego \(poly –\) „wiele” +\(– mer\) „część”) jest to związek wielkocząsteczkowy powstający w procesie polimeryzacji, w którym małe cząsteczki (monomery) reagują ze sobą i łączą się w długie makrocząsteczki podobne do łańcucha lub sieci ( Rys. 1). Wszys... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2021-01-01 | 997 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1396 | Adsorpcja
Adsorpcja jest zjawiskiem mającym istotny wpływ na kinetykę procesów zachodzących na powierzchni ciał stałych, cieczy. Na powierzchni ciał stałych adsorbują się atomy lub cząsteczki gazów, cieczy, ciał stałych. Adsorbujące się substancje blokują powierzchnię ciała stałego częściowo lub całkowicie. Substancja... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,549 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1397 | Energia powierzchniowa
Energia powierzchniowa jest wielkością charakteryzującą właściwości powierzchni ciała stałego lub cieczy. Atomy, które znajdują się na powierzchni ciała stałego lub cieczy są zawsze słabiej związane niż atomy znajdujące się w ich wnętrzu. Usunięcie atomów z powierzchni materiału jest łatwiejsze ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,396 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1398 | Pierwiastki bloku s
Blok s układu okresowego obejmuje pierwiastki grup 1 i 2, których elektrony walencyjne są opisane funkcją falową zwaną orbitalem s ( Rys. 1).
Są to: wodór, litowce (lit, sód, potas, rubid, cez i frans), berylowce (beryl, magnez, wapń, stront, bar, rad) oraz hel, który leży w grupie 18, ale posiada... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 906 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1399 | Wodór
Wodór jest pierwszym pierwiastkiem w grupie pierwszej bloku s ( Rys. 1). Jest to pierwiastek szczególny, ponieważ jest najprostszym z możliwych, zbudowanym wyłącznie z jednego protonu i jednego elektronu. Z tego względu został mu poświęcony osobny moduł. Pozostałe pierwiastki grupy pierwszej omówiono w module Li... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,724 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1400 | Litowce
Do grupy litowców zaliczamy pierwiastki pierwszej grupy układu okresowego, leżące poniżej wodoru: lit, sód, potas, rubid, cez oraz frans ( Rys. 1).
Tabela 1 prezentuje wielkości charakterystyczne dla litowców.
Występowanie i otrzymywanie
Najbardziej rozpowszechnionym litowcem w przyrodzie jest sód (2,6\(\%\... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,672 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1402 | Pierwiastki bloku d
Do pierwiastków bloku d zaliczamy pierwiastki z grup od 3 do 12 układu okresowego ( Rys. 1).
Pierwiastki bloku d są również zwane metalami przejściowymi (wg IUPAC każdy pierwiastek z częściowo wypełnioną powłoką d jest zaliczany do metali przejściowych). Pierwiastki te nie wykazują skrajnie zmienn... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,053 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1404 | Węglowce
Do grupy węglowców zaliczamy pierwiastki grupy 14 układu okresowego: węgiel, krzem, german, cynę, ołów i flerow (zob. najważniejsze dane charakteryzujące węglowce w Tabela (1)).
Ze względu na wyjątkowość dwóch pierwszych przedstawicieli tej grupy: węgla i krzemu, zostaną one omówione w osobnych rozdziałach (... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 187 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1405 | Węgiel
Występowanie
Węgiel ( Rys. 1) występuje w przyrodzie przede wszystkim w postaci tlenku węgla (IV) CO2 (0,03\(\%\) objętościowych powietrza). W litosferze można go znaleźć pod postacią węglanów takich, jak:\(CaCO_3\)(wapień, marmur, kreda), magnezyt \(MgCO_3\), dolomit \(CaCO_3\text{·}MgCO_3\), czy syderyt \(Fe... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,255 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1406 | Inne węglowce
Do węglowców, oprócz opisanych w innych rozdziałach (zob. Węgiel (zewn.) i Krzem (zewn.)), zaliczamy german, cynę i ołów ( Rys. 1).
Rys. 2 pokazuje przedstawia węglowce w ich postaciach metalicznych.
Występowanie i otrzymywanie
German występuje jako domieszka w niektórych gatunkach węgla kamiennego. P... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,485 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1408 | Azotowce (Azot)
Azot to pierwszy pierwiastek grupy 15 układu okresowego ( Rys. 1 i Tabela 1).
Występowanie i otrzymywanie
Azot jest głównym składnikiem atmosfery ziemskiej. W postaci gazowej \(N_2\) stanowi 78,09\(\%\) objętościowych powietrza. W postaci związków, zwłaszcza organicznych, występuje przeważnie w organ... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,478 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1409 | Tlenowce (tlen, siarka)
Tlenowcami nazywamy pierwiastki należące do 16 grupy układu okresowego. Są to: tlen, siarka, selen, tellur, polon i liwermor ( Rys. 1). Pierwsze dwa są typowymi niemetalami i tym pierwiastkom będzie poświęcony ten rozdział. Pozostałe pierwiastki grupy tlenowców omówiono w oddzielnym rozdziale –... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 7,294 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1410 | Tlenowce (Se, Te, Po, Lv)
Tlenowcami nazywamy pierwiastki należące do 16 grupy układu okresowego. Są to: tlen, siarka, selen, tellur, polon i liwermor ( Rys. 1). Pierwsze dwa są typowymi niemetalami, zostały zatem omówione w osobnym rozdziale – Tlenowce (tlen, siarka) (zewn.). W tym module omówiono pozostałe tlenowce.... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,531 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1411 | Fluorowce
Fluorowce nazywa się halogenami lub chlorowcami, od nazwy pierwiastka najbardziej charakterystycznego dla tej grupy ( Rys. 1).
Do grupy fluorowców zaliczamy pierwiastki 17-tej grupy układu okresowego: fluor, chlor, brom, jod, astat oraz tenes ( Tabela 1). Astat oraz tenes są pierwiastkami nietrwałymi.
Wyst... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,778 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1412 | Helowce
W skład grupy 18-tej zwanej helowcami lub gazami szlachetnymi, wchodzą: hel, neon, argon, krypton, ksenon, radon oraz oganeson ( Rys. 1).
Do 1984 roku nie wiedziano o ich istnieniu, wtedy to Reyleigh zauważył, że czysty azot otrzymany z rozkładu związków ma mniejszą gęstość (\(1,2505 g/dm^3\)), niż azot otrzy... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,680 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1414 | Aktynowce
Aktynowce to pierwiastki 7 okresu – od aktynu do lorensu ( Rys. 1). Ogólnie oznaczamy je symbolem An w odniesieniu do dowolnego aktynowca. Często pierwiastki występujące za uranem nazywamy transuranowcami.
Występowanie
Jedynie dwa aktynowce tor i uran występują w znacznych ilościach w skorupie ziemskiej. U... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,972 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1415 | Skandowce
Skandowce to 3 grupa układu okresowego ( Rys. 1), przypisana do bloku \(d\).
Należą do niej skand i itr, natomiast nie ma zgodności w literaturze co do pozostałych pierwiastków. Wg zaleceń IUPAC do tej grupy zaliczamy lutet i lorens. Historycznie do tej grupy zaliczano lantan i aktyn, co nadal jest powszech... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,998 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
open_agh_chemistry_pl_1416 | Tytanowce
Występowanie i otrzymywanie
Pierwiastki nazywane tytanowcami znajdują się w IV grupie układu okresowego. W grupie tytanowców znajdują się takie pierwiastki jak: tytan, cyrkon, hafn i rutherford ( Rys. 1).
Tytan, cyrkon i hafn występują w przyrodzie głównie w minerałach skałotwórczych. Wśród tytanowców, tyt... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,448 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1417 | Wanadowce
Występowanie i otrzymywanie
Pierwiastki V grupy układu okresowego takie jak wanad, niob, tantal i dubn nazywane są wanadowcami ( Rys. 1).
W przyrodzie najbardziej rozpowszechnionymi wanadowcami są wanad i niob. Wanad zajmuje 23 miejsce pod względem rozpowszechnienia w przyrodzie. Występuje on w postaci tak... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,671 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1418 | Chromowce
Do grupy chromowców zaliczamy pierwiastki 6 grupy układu okresowego: chrom, molibden, wolfram i seaborg ( Rys. 1).
W Tabela 1 podano najważniejsze właściwości chromowców.
Występowanie i otrzymywanie
Chrom występuje w przyrodzie w ilości 0,02\(\%\), zawartość molibdenu wynosi 0,00015\(\%\), natomiast wolfr... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,508 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1419 | Manganowce
Do grupy manganowców zaliczamy pierwiastki 7 grupy układu okresowego: mangan, technet, ren oraz bohr ( Rys. 1).
W Tabela 1 przedstawiono wybrane właściwości manganowców.
Występowanie i otrzymywanie
Mangan występuje w przyrodzie w ilości 0,02\(\%\). Technet (gr. technos – sztuczny) jest pierwszym pierwias... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 1,476 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1420 | Żelazowce
Pierwiastki takie jak żelazo, kobalt, nikiel znajdujące się w układzie okresowym w czwartym okresie w grupach 8, 9 i 10 nazywane są żelazowcami ( Rys. 1).
Pierwiastki te pomimo, że znajdują się w różnych grupach wykazują bardzo podobne właściwości fizyczne i chemiczne. Żelazowce są metalami wykazującymi dob... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 566 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1421 | Żelazo
Występowanie i otrzymywanie
Żelazo jest najbardziej rozpowszechnionym i najważniejszym metalem użytkowym wśród żelazowców ( Rys. zewn.).
Pod względem rozpowszechnienia w skorupie ziemskiej zajmuje ono czwarte miejsce wśród wszystkich pierwiastków. Najważniejszymi rudami żelaza są: magnetyt \(\ce{Fe_3O_4}\), h... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 5,209 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1422 | Kobalt i nikiel
Występowanie i otrzymywanie
Kobalt i nikiel są metalami znajdującymi się w 9 i 10 grupie układu okresowego ( Rys. 1).
Do najważniejszych minerałów, w których występuje kobalt należą: smaltyn \(\ce{CoAs_2}\), kobaltyn \(\ce{CoAsS}\). Na skalę przemysłową kobalt otrzymuje się z rud miedzi i żelaza zawi... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 3,052 | CC-BY-SA-4.0 | Halina Krawiec |
open_agh_chemistry_pl_1423 | Platynowce
Do grupy platynowców zaliczamy pierwiastki od 8 do 10 grupy układu okresowego, leżące poniżej żelazowców: ruten, rod, pallad, osm, iryd i platynę ( Rys. 1). Dzieli się je na dwie triady: platynowce lekkie i platynowce cięższe.
Tabela 1 przedstawia wybrane właściwości platynowców.
Występowanie i otrzymywan... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 2,114 | CC-BY-SA-4.0 | Urszula Lelek-Borkowska |
open_agh_chemistry_pl_1424 | Miedziowce
Miedziowce to 11 grupa układu okresowego ( Rys. 1). Zaliczamy do niej miedź, srebro, złoto i roentgen.
Występowanie
Miedź, srebro i złoto występują naturalnie w przyrodzie w postaci pierwiastków. Były znane już w starożytności. Prawdopodobnie były to pierwsze trzy odkryte pierwiastki [1]. Roentgen jest pi... | open_agh_chemistry_pl | 2026-11-07 | 2022-01-01 | 4,374 | CC-BY-SA-4.0 | Maria Starowicz |
End of preview. Expand in Data Studio
Polish technical DynaWord subset
Audited Polish technical and educational text selected from SlayerLab/polish-dynaword v0.2.6.
This is a language/technical layer for the CNC assistant, not a Polish CNC manual corpus.
Schema
id, text, source, added, created, token_count, license, author
token_count follows DynaWord and uses the cl100k_base proxy tokenizer.
Licences remain per record; there is no blanket licence for the compilation.
| Split | Documents | Tokens |
|---|---|---|
| train | 8561 | 17722027 |
| valid | 486 | 982568 |
| test | 495 | 955575 |
Sources
The source release, per-source notices and attribution sidecars are preserved under provenance/.
The source release is https://huggingface.co/datasets/SlayerLab/polish-dynaword/tree/v0.2.6.
Samples
Representative records are in samples/train.jsonl, samples/valid.jsonl and samples/test.jsonl.
Slayer pack
slayer_v6/ contains little-endian uint16 token IDs, EOS 0, docs.idx offsets and the Slayer1B 1.06 tokenizer.
- Downloads last month
- 35