id
int64
1
821k
sentence
large_stringlengths
25
600
word_count
int64
4
285
category
large_stringclasses
6 values
source_book
large_stringclasses
293 values
1
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti.
10
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
2
Türkmen dili we edebiýaty fakulteti.
5
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
3
1715-1717-nji ýyllar-A.B.Çerkasskiý 3 gezek Türkmenistanyň çäginde ekspedisiýa geçirýär.
8
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
4
1819-1821-nji ýyllarda Hazaryň türkmen kenarlaryna uly ekspedisiýalar geçirilipdir.Şol ekspedisiýalara maýor M.I.Panomarýow we kapitan N.N.Murawýow ýolbaşçylyk edipdirler.
16
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
5
1819-1821-nji ýyl-Ponomarýow,Murawýewiň ýolbaşçylygynda Hazaryň kenaryna gurnalan ekspedisiýa.
7
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
6
1832-nji ýyl-Kareliniň baştutanlygynda Hazar deňziniň gündogar kenarlaryny gözden geçirmek üçin gurnalan ekspedisiýanyň ýyly.
13
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
7
1836-njy ýyl 2nji ekspedisiýa- bu ekspedisiýada Karelin deňziň kenarynda ýaşaýan türkmenleriň taryhyna, etnografiýasyna degişli birnäçe materiallar toplaýar.
17
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
8
1884-nji ýylda A.W.Komarow Änewiň demirgazygyny öwrenýär.
6
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
9
Onuň işine nemes arheolygy Gubert Şmidt gatnaşýar.
7
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
10
Ol Maşat-Misseriany, Köne we Täze Nusaýy öwrenýär.
7
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
11
1890-njy ýylda gadymy Mary ýadygärligini prifesor W.A.Žukowskiý öwrenipdir.1904-nji ýylda R.Pampelliniň ýolbaşçylygynda amerikan ekspedisiýasy Änewde gazuw-agtaryş işlerini geçirýär.Olaryň neşir eden ylmy işleri türkmen taryhyny,etnografyny öwrenmekde uly ähmiýete eýe boldy.
28
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
12
1897-nji ýylda Aşgabatda “Türkmenleriň ýönekeý hukugy.Adat”(“Обычное право муркмен”) adaty kitap çykýar.Onuň awtory Aleksandr Aleksandrowiç Lomakin.
15
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
13
Bu kitap Merkezi Aziýanyň taryhyny öwrenijileriň ünsüni özüne çekipdir,onuň içindäki maglumatlar köp adamlar üçin açyş bolupdyr.
16
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
14
1917-nji ýylyň 18-nji dekabry-dekret kanunynyň kabul edilmegi 1923-nji ýyl-Aşgabatda türkmen halkynyň taryhyny we durmuşyny öwrenýän gurnak döredildi.
17
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
15
1926-njy ýyl-şol ýylyň 19-njy aprelinden 19-njy iýun aralygynda ilkinji gezek etnografik ekspedisiýalar gurnalypdyr.
13
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
16
1930-njy ýyl-Türkmen medeniýeti instituty Merw oazisine etnografiklingwistik ekspedisiýa guralýar.
9
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
17
1936-njy ýylda Kopengagenda muzeý açylýar.Alihan Awarskiý ruslaryň içalysy dagystanly türkmen.
10
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
18
1945-1960-njy ýyllar-Sowet Soýuzynyň düzümindäki döwletleriniň birnaçe alymlarynyň Türkmenistanyň ýerlerinde etnografik ekspedisiýalarda bolan ýyllary.
13
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
19
1945-1960-njy ýyl--Sowet Soýuzynyň düzümindäki döwletleriň birnäçe alymlarynyň Türkmenistanyň ýerkerinde etnografik ekspedisiýalarda bolan ýyllary.
13
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
20
1945-nji ýyl-Günorta Türkmenistan arheologik kompleksleýin ekspedisiýa döredilýär.
7
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
21
1951-nji ýyl- Türkmenistanyň ylymlar akademiýasynyň ylmy žurnalynda etnografik maglumatlar çap edilip başlaýar.
12
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
22
1957-nji ýyl –Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynda taryh,arheologiýa we etnologiýa institutynda etnografiýa bölümçesi işläp başlaýar.
13
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
23
1979-njy ýylda Hlopin mazarlary gazyp öwrenýär.Iňňe,keser,ik baş tapýar. “Türkmenistanda b.e.öň II müňýyllykda halyçylyk sungaty bilen meşgullanypdyr” 1982-nji ýylda çap edilen “Etnografiýa” diýen okuw kitabynda Ý.W.Bromleý we G.Ý.Markow dagylar şeýle ýazýar: “Etnografiýa ylmyny öwrenýän esasy obýekti dünýä halklarydyr...
59
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
24
2015-nji ýyl- 28-nji fewral Türkmenistanyň ''Milli maddy däl medeni mirasy gorap saklamak A.Orazow-türkmen halkynyň etnik taryhyna,etnogenezini öwrenmäge saldamly goşant goşan türkmen alymy,onuň,,Türkmenleriň maldarçylyk hojalygy,, ,egin-eşikleri,, yaly işleri örän ähmiýetli.
29
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
25
A.Oşanin,W.W.Ginzburg antropologlar adamlaryň kelleçanak süňklerini barlapdyr.Olar adam süňklerini öwrenip süýri kelleli ýewropeid jynsyna degişlidigini subut etdi.Tapylan ýadygärlikler şaýseple, aýal heýkeljikleri, gadymy parfiýa bedew şekilleri we beýleki mysallar ata-babalarymyzyň döreden medeni baýlyklarynyň şaýady...
32
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
26
Aga-özüňden uly erkek dogan,kakaň,ataň erkek dogany,ýaşy özüňden uly erkek doganoglan.
10
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
27
Agaran –gorküýzedäki düýe çalynyň üstüne täze süýt guýlanda,çalyň ýüzüne galýan goýy galdyrym. Agtyk – öz ogluňdan ýa-da gyzyňdan bolan çaga Agtyk-öz ogluňdan ýa-da gyzyňdan bolan çaga.
26
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
28
Agyl-mal saklamak üçin çöp-çalamdan,agaçdan we beýleki zatlardan edilýän aýmança,töwerekleýin gurulýan germew.
11
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
29
Ahalteke aty-dünýäde owadanlygy,ýyndamlygy bilen tapawutlanýan arassa tohumly,sap ganly türkmen aty.
10
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
30
Ak aş – süyde bişirilýän tüwi ritual tagama degişli bolup, ol goýnuň piri Musa pygamberiň hatyrasyna edilip, çarwalar mallarynyň sagdyn bolmagy üçin edipdirler.
23
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
31
Ak çyrpy – ak nah matadan ýa-da ýukajyk ýüpek, daraýy matadan tikilýär.
12
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
32
Ak ekin – bugdaý, arpa, jöwen ýaly däneli ekinler.
9
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
33
Akademik W.W.Bartold:”Orhon türküleri we oguzlar şol örän aýdyň belleýär.Gadymy türki kagan ýazgysy “Meniň halkym tokuz oguz “.
17
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
34
Özlerini “türk”diýip altandyran etnik topar gelip çykyşy boýunça öguz bolupdyr.
10
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
35
Ala düzi – Ak öýlerde gyzyl düziniň ýokarsyndan berklik üçin her ugra saralýan insiz ala ýüp.
16
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
36
Alaça - tarada ýüplükden dokalýan mata.
6
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
37
Aýal köýnekligi üçin gyzyl, gök reňde bolup, gyrasary hem goýberilip dokalýar.
11
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
38
Alaja – Akly-garaly sapaklardan işilip ýa-da örülip taýýarlanylýan ýüp.
9
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
39
Aňňal – bugdaý, arpa ormak üçin uzyn saply, orak görnüşindäki oba hojalyk guraly.
13
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
40
Argaç – hemme dokalýan önümlerde erşiň içinden geçirilýän sapak, ýüp, içgeçir.
11
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
41
Arwana-düýäniň bir görnüşi,arassa tohumdan bolan bir örküçli düýe.
8
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
42
Aryk – suwaryş ulgamynyň uly ýaby.
6
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
43
Aşyktorba – oglanlaryň aşyk salyp, gapdallaryndan asýan torbajyklary.
8
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
44
At keçe – atyň gulagyndan guýrugyna çenli ýapyp goýar ýaly taýýarlanylýan ak, boz ýa-da gara keçe.
16
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
45
Aşgabat 2018 ý. Atadaş-golaý garyndaş,atalary bir bolan adanlar.
8
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
46
Atbaşçy- gelin edinilende gyzy getirmäge gidýän atlylar, öňatly.
8
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
47
Atgulak - Gelin edilýän ýere eltilýän jübüt ýaglyk, mata ATLYK -gowlukda bolan çaga,6-njy arka.
14
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
48
Atlyk ýer-gadymy döwürde esgerlere berlen ýer.
6
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
49
Atyz – ekin ekilýän meýdan.
5
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
50
Aýakçylar – toýda hyzmat edýänler.
5
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
51
Aýakçylar- toýda hyzmat edýänler.
4
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
52
Aýal gyzlaryň köýnekleriniň görnüşleri-ýeňliýanly,ýagyrnişlikli,begeýikli; Aýal-gyzlaryň aýakgaplarynyň görnüşleri-hokga,gyrma,çepek,galoş; Aýal-gyzlaryň başgaplarynyň görnüşleri-tahýa,gyňaç,ýaglyk,topby yada börük; Aýal-gyzlaryň donlarynyň görnüşleri-begres,çabyt,küleçe; Aýallaryň başyna atýan geýimleri-kürte,çyrpy,ba...
27
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
53
Azman-dört ýaşyna ýeten teke.
4
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
54
Babadaş-asly ata-babalary bir bolan adamlar,daşgynrak garyndaşlar.
6
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
55
Babadaýhan-türkmen ekerançylarynyň esasy hemaýatkäri,piri Babadaýhanyň gawuny-adatça haýsy maşgalanyň bakja ekinleri -gawun garpyz gowy hasyl berse,şolary ýetişdiren adam Babadaýhanyň hormatyna il-güne dadyrmaly eken,dadyrmak üçin dokuz gawundan üç gezek 27 gawuny ýolup almalywe ähligeçenlere we obadaşlaryna hödürlemel...
42
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
56
Bag goýun-ýörite bakylýan goýun görnüşi Bagana –täze bolan guzynyň soýlup alnan buýraly derisi we onuň eýlenen görnüşi.
17
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
57
Baldyz – gelniň adamsynyň kiçi aýal dogany we şoňa degişlilikde ulanylýan söz Başatgyç – aýallaryň başlaryna atynýan çabytlary.
18
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
58
Begeýik – daşky eşik tikilende, ýan bilen ýeňiň birleşýän ýerindäki üçburçluk Begeýik-ýanyň ýokary başynda urulýan mata bölegi; Begres – daşky geýim tikilýän gaty galyň bolmadyk ýüň mata.
27
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
59
Bent – derýalarda, kanallarda suwuň derejesini ýokary galdyrmak, çişirmek, bölüşdirmek üçin gurulýan desga.
13
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
60
Bentler toprakdan, daşdan, betondan, demir-betondan, agaçdan we garyşyk materialdan gurulýan görnüşlere bölünýärler.
12
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
61
Berre-guzynyň görnüşi(3-4 aýlyk) Bijebaşy – öňki döwürlerde suw bölünişiginde suw nobatyny ilkinji bolup alyp başlaýan adam. Botlamak-düýäniň köpelmegi,botlamagy Boý suwy – ekiniň boý almagy üçin berilýän ikinji, üçünji suw.
29
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
62
Boýag – mata, ýüň, ýüplük, ýüpek, ýaly zatlary reňklemek üçin ulanylýan reňk.
12
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
63
Boýagçy – boýag boýaýjy, reňkleýji.
5
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
64
Boz keçe – çalrak ýa-da onçakly ak bolmadyk ýüňden basylýan gülsüz keçe.
12
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
65
Üzük, durluk etmek üçin hem ulanylýar.
6
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
66
Börek –ýaýylyp kesilen hamyryň içine et, ýumurtga ýa-da gök önümleri salnyp, bükülip bişirilýän nahar.
14
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
67
Börük-gyňajyň içinden geýilýän başgap,ýokarlygyna uzyn silindr görnüşinde(ahal tekelerinde),ýokarsy giňelýän görnüşde(mary saryklarynda)bolupdyr; Böwet – ýer suwarylanda, akyp duran suwuň öňüne edilýän bent.
21
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
68
Böwediň kömegi bilen suwuň derejesi ýokary göterilýär.
7
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
69
Ol toprakdan, çöp-çalamdan, agaçdan, daşdan, kerpiçden, betondan we ş.m. edilýär.
10
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
70
Böwürçiler- toýda ýörite saçak edýän aýallar.
6
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
71
Böwürçiler – toýda ýörite saçak edýän aýallar.
7
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
72
Buhara don-iri gülli matadan edilipdir,buhara emirligindäki türkmenler geýipdir; Burkut baba-ýeliň piri,türkmenleriň gadymy dessurlaryna laýyklykda ýyl gurak gelen mahaly haraý islaäp ekinleriň guramazlygy üçin Burkyt babany çagyrypdyrlar,eger özleriniň dilegi amala aşyp, ýagyş ýagsa onyň ýoluna janly soýup,sadaka beri...
37
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
73
Çabyt-ak,sary,gyzyl reňkde bolup,ähli ýeri nagyşlanan,aşagy seçekli görnüşinde bolan başatgyç; Çaga at dakmak dessury-täze dünýä inen çaga at dakmak bilen baglanşykly dessur Çaga geýimleri-köýnek,balak,kürtekçeler,ýeňsizler we kirliker; Çaga terbiýesi-maşgaladaky çagalaryň ene-atadan alýan edep – terbiýesi Çapar- harma...
63
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
74
Çarwa-maldarçylyk bilen meşgul bolup, öri gözleginde göçüp-gonup ýören adam. Çebiş-alty aýdan geçen bir ýaşa golaýlan geçiniň çagasy Çekdirme –täze öldürilen dowaryň,uly malyň bagry,öýkeni hem-de eti gazanda gowrulyp,şorsuw emele gelenden soň, üstüne suw guýlup bişirilýän çorba,nahar Çäç – bugdaý hasyly, harman.
40
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
75
Çäkmen – düýe ýüňünden inçe dokalyp tikilýän eşik.
8
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
76
Çäşew-gyzyň başyna atylýan kürte gelin tarapyndan getirilipdir.
7
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
77
Günbatar sebitlerde gyzyň başyna atylýar.
5
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
78
Çil – ekin ekmek üçin çekilýän peller.
7
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
79
Çile dessury-çaga doglup tä kyrk gün geçýänçä ol çaga çileli hasaplanypdyr,kyrk günden soň çaga çileden çykarylypdyr ýagny suwa çile suwa düşürilipdir.
21
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
80
Birahat bolsa çile wagtynda sallançak gurlup,şoňa salnypdyr,sallançagy ýörite sähetli gün gurupdyrlar.
11
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
81
Çile-türkmençilikde toý bilen ýasyň ya-da beýleki zatlaryň halanmaýan zatlar bilen utgaşmagy, türmençilikde iň halanmaýan zatlaryň biri Çilik- ujy egri taýak bilen süňk urlup oýnalýan oýun we şol süňkiň ady.
29
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
82
Çokaý-düýäniň dersinden taýýarlanylan galyň galoşa derek geýilen aýakgap; Çoluk-çopanlaryň kömekçisi,hojalyk işlerini ýerine ýetiriji adam. Çopan taýagy-çopanyň zähmet guraly hem-de gorag serişdesi,adatça bu taýak miwe agajyndan ýasalamndyr,ony ýeňil we berk baglardan ýada gyrymsy agaçdan ýasapdyrlar.
34
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
83
Çopan-mallary bakýan seretýän adamyň ady Çorba -içine et, gowurdak, kartoşka, sogan we ş.m. Zatlar atylyp bişirilýan nahar.
17
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
84
ÇOWLUK -agtygyňdan bolan çaga,çagny 3-nji arka.
6
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
85
Çöregin görnüsleri – hamyrly, petir hili, külçe-süytli.
7
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
86
Çöwürme ýada şypyrtma-gytyk tüýli goýunyň dersinden edilen,iki tarapyna geýip bolýan erkekleriň baş gaby; ÇYKAN -iki aýal doganyň çagalarynyň biri-birine bolan garyndaşlyk gatnaşygy.
22
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
87
Daýhan-ekerançylyk bilen meşgullanýan adam Daýy- öz ejeň erkek doganlaryna we beýleki ýakyn adamlaryna degişlilikde garyndaşlyk gatnaşygyny aňladýan söz.
18
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
88
Daýza- öz ejeň aýal doganlaryna we onuň erkek doganlarynyň aýallaryna degişlilikde garyndaşlyk gatnaşygyny aňladýan söz Degirmen – bugdaýdan un almak üçin ulanylýan gural.
23
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
89
Degsin etmek – däp-dessura görä,merhumyň hatyrasyna, hormatyna bişirilen tagamy dadyp, kabul bolsun diýmek, doga okamak.
15
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
90
Dessegül Ýomudskaýa-Burunowa “Gadymy türkmenlerde zenan” atly işini ýazýar.
8
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
91
Bu kitapda türkmeniň maşgala gatnaşyklary türkmen maşgalasynda zenanyň tutýan orny,gaýtarma dessury, nika gatnaşyklary hakynda giňişleýin beýan edýär.
17
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
92
Däne suwy – bugdaý başlanda berilýän hasyl suwy.
8
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
93
Dänäni arassalamak we halallamak dessury- däne döwlende öý haýwanlarynyň güýji ulanylanlygy sebäpli bu dessur ýerine ýetirilipdir,bu yrym ,,hakgulla,, ,,hakgulla çykmak,, diýip atlandyrylypdyr Dogan-bir ata-eneden bolan çagalaryň biri-birine bolan garyndaşlygyny aňladýan söz Doganoglan-kakalary dogan bolan oglanlar we ...
42
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
94
Dograma -dogralan çörek, bişen et, sogan garylyp, üstüne çorba guylup iýilýän nahar.
12
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
95
Dolak-erkek adamlaryň aýakgaplarynyň içinden dolaýan matasy,nah we ýüň matadan bolupdyr; Donlaryň görnüşlerigyrmyzy,garma,daraýy,hywaly,buhara,çäkmen,ýektaý; Dowar-goýunlatyň köplügi,maldarçylygyň bir görnüşi Dudin 1928-nji ýylda Türkmenistana gelip surat çekýär. “Dudiniň fotokolleksiýasynda türkmenler” işinde Аня Моро...
33
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
96
Dutar-saz guraly gamdan saplanmak üçin ulanylýan gural Duz torba-mukaddesligiň üstünden ätlemezligiň alamaty Duztorba – duz salmak üçin goýun ýa-da düýe ýüňünden inçe egrilip dokalýan torba.
25
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
97
Düme – sepme görnüşinde ekilip, tebigy suw bilen ideg edilmän hasyl almaklyk.
12
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
98
Düme ekerançylygy-dag eteklerinde,çölde esasan suwsuz ýerlerde ýagşyň,kakyň suwundan suwarylyp ekilýän ekerançylyk.
11
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
99
Düwe çitim – Iki sany erşi alyp, çitiljek ýüpi ikisiniň hem daşyndan aýlap, soňra iki erşiň arasyndan çykaryp kesilýän çitimiň bir görnüşi.
22
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU
100
Egin eşikleri biçmekde sähetli günler- Çarşenbe,anna günleri,“Annada biçme,şenbede göçme”diýlipdir.
9
01_Sozluk
Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi-2018_TDU