id int64 1 821k | sentence large_stringlengths 25 600 | word_count int64 4 285 | category large_stringclasses 6
values | source_book large_stringclasses 293
values |
|---|---|---|---|---|
1 | Türkmenistanyň etnologiýasy boýunça terminleriň sözlügi Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti. | 10 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
2 | Türkmen dili we edebiýaty fakulteti. | 5 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
3 | 1715-1717-nji ýyllar-A.B.Çerkasskiý 3 gezek Türkmenistanyň çäginde ekspedisiýa geçirýär. | 8 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
4 | 1819-1821-nji ýyllarda Hazaryň türkmen kenarlaryna uly ekspedisiýalar geçirilipdir.Şol ekspedisiýalara maýor M.I.Panomarýow we kapitan N.N.Murawýow ýolbaşçylyk edipdirler. | 16 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
5 | 1819-1821-nji ýyl-Ponomarýow,Murawýewiň ýolbaşçylygynda Hazaryň kenaryna gurnalan ekspedisiýa. | 7 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
6 | 1832-nji ýyl-Kareliniň baştutanlygynda Hazar deňziniň gündogar kenarlaryny gözden geçirmek üçin gurnalan ekspedisiýanyň ýyly. | 13 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
7 | 1836-njy ýyl 2nji ekspedisiýa- bu ekspedisiýada Karelin deňziň kenarynda ýaşaýan türkmenleriň taryhyna, etnografiýasyna degişli birnäçe materiallar toplaýar. | 17 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
8 | 1884-nji ýylda A.W.Komarow Änewiň demirgazygyny öwrenýär. | 6 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
9 | Onuň işine nemes arheolygy Gubert Şmidt gatnaşýar. | 7 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
10 | Ol Maşat-Misseriany, Köne we Täze Nusaýy öwrenýär. | 7 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
11 | 1890-njy ýylda gadymy Mary ýadygärligini prifesor W.A.Žukowskiý öwrenipdir.1904-nji ýylda R.Pampelliniň ýolbaşçylygynda amerikan ekspedisiýasy Änewde gazuw-agtaryş işlerini geçirýär.Olaryň neşir eden ylmy işleri türkmen taryhyny,etnografyny öwrenmekde uly ähmiýete eýe boldy. | 28 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
12 | 1897-nji ýylda Aşgabatda “Türkmenleriň ýönekeý hukugy.Adat”(“Обычное право муркмен”) adaty kitap çykýar.Onuň awtory Aleksandr Aleksandrowiç Lomakin. | 15 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
13 | Bu kitap Merkezi Aziýanyň taryhyny öwrenijileriň ünsüni özüne çekipdir,onuň içindäki maglumatlar köp adamlar üçin açyş bolupdyr. | 16 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
14 | 1917-nji ýylyň 18-nji dekabry-dekret kanunynyň kabul edilmegi 1923-nji ýyl-Aşgabatda türkmen halkynyň taryhyny we durmuşyny öwrenýän gurnak döredildi. | 17 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
15 | 1926-njy ýyl-şol ýylyň 19-njy aprelinden 19-njy iýun aralygynda ilkinji gezek etnografik ekspedisiýalar gurnalypdyr. | 13 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
16 | 1930-njy ýyl-Türkmen medeniýeti instituty Merw oazisine etnografiklingwistik ekspedisiýa guralýar. | 9 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
17 | 1936-njy ýylda Kopengagenda muzeý açylýar.Alihan Awarskiý ruslaryň içalysy dagystanly türkmen. | 10 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
18 | 1945-1960-njy ýyllar-Sowet Soýuzynyň düzümindäki döwletleriniň birnaçe alymlarynyň Türkmenistanyň ýerlerinde etnografik ekspedisiýalarda bolan ýyllary. | 13 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
19 | 1945-1960-njy ýyl--Sowet Soýuzynyň düzümindäki döwletleriň birnäçe alymlarynyň Türkmenistanyň ýerkerinde etnografik ekspedisiýalarda bolan ýyllary. | 13 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
20 | 1945-nji ýyl-Günorta Türkmenistan arheologik kompleksleýin ekspedisiýa döredilýär. | 7 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
21 | 1951-nji ýyl- Türkmenistanyň ylymlar akademiýasynyň ylmy žurnalynda etnografik maglumatlar çap edilip başlaýar. | 12 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
22 | 1957-nji ýyl –Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynda taryh,arheologiýa we etnologiýa institutynda etnografiýa bölümçesi işläp başlaýar. | 13 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
23 | 1979-njy ýylda Hlopin mazarlary gazyp öwrenýär.Iňňe,keser,ik baş tapýar. “Türkmenistanda b.e.öň II müňýyllykda halyçylyk sungaty bilen meşgullanypdyr” 1982-nji ýylda çap edilen “Etnografiýa” diýen okuw kitabynda Ý.W.Bromleý we G.Ý.Markow dagylar şeýle ýazýar: “Etnografiýa ylmyny öwrenýän esasy obýekti dünýä halklarydyr... | 59 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
24 | 2015-nji ýyl- 28-nji fewral Türkmenistanyň ''Milli maddy däl medeni mirasy gorap saklamak A.Orazow-türkmen halkynyň etnik taryhyna,etnogenezini öwrenmäge saldamly goşant goşan türkmen alymy,onuň,,Türkmenleriň maldarçylyk hojalygy,, ,egin-eşikleri,, yaly işleri örän ähmiýetli. | 29 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
25 | A.Oşanin,W.W.Ginzburg antropologlar adamlaryň kelleçanak süňklerini barlapdyr.Olar adam süňklerini öwrenip süýri kelleli ýewropeid jynsyna degişlidigini subut etdi.Tapylan ýadygärlikler şaýseple, aýal heýkeljikleri, gadymy parfiýa bedew şekilleri we beýleki mysallar ata-babalarymyzyň döreden medeni baýlyklarynyň şaýady... | 32 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
26 | Aga-özüňden uly erkek dogan,kakaň,ataň erkek dogany,ýaşy özüňden uly erkek doganoglan. | 10 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
27 | Agaran –gorküýzedäki düýe çalynyň üstüne täze süýt guýlanda,çalyň ýüzüne galýan goýy galdyrym. Agtyk – öz ogluňdan ýa-da gyzyňdan bolan çaga Agtyk-öz ogluňdan ýa-da gyzyňdan bolan çaga. | 26 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
28 | Agyl-mal saklamak üçin çöp-çalamdan,agaçdan we beýleki zatlardan edilýän aýmança,töwerekleýin gurulýan germew. | 11 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
29 | Ahalteke aty-dünýäde owadanlygy,ýyndamlygy bilen tapawutlanýan arassa tohumly,sap ganly türkmen aty. | 10 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
30 | Ak aş – süyde bişirilýän tüwi ritual tagama degişli bolup, ol goýnuň piri Musa pygamberiň hatyrasyna edilip, çarwalar mallarynyň sagdyn bolmagy üçin edipdirler. | 23 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
31 | Ak çyrpy – ak nah matadan ýa-da ýukajyk ýüpek, daraýy matadan tikilýär. | 12 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
32 | Ak ekin – bugdaý, arpa, jöwen ýaly däneli ekinler. | 9 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
33 | Akademik W.W.Bartold:”Orhon türküleri we oguzlar şol örän aýdyň belleýär.Gadymy türki kagan ýazgysy “Meniň halkym tokuz oguz “. | 17 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
34 | Özlerini “türk”diýip altandyran etnik topar gelip çykyşy boýunça öguz bolupdyr. | 10 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
35 | Ala düzi – Ak öýlerde gyzyl düziniň ýokarsyndan berklik üçin her ugra saralýan insiz ala ýüp. | 16 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
36 | Alaça - tarada ýüplükden dokalýan mata. | 6 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
37 | Aýal köýnekligi üçin gyzyl, gök reňde bolup, gyrasary hem goýberilip dokalýar. | 11 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
38 | Alaja – Akly-garaly sapaklardan işilip ýa-da örülip taýýarlanylýan ýüp. | 9 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
39 | Aňňal – bugdaý, arpa ormak üçin uzyn saply, orak görnüşindäki oba hojalyk guraly. | 13 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
40 | Argaç – hemme dokalýan önümlerde erşiň içinden geçirilýän sapak, ýüp, içgeçir. | 11 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
41 | Arwana-düýäniň bir görnüşi,arassa tohumdan bolan bir örküçli düýe. | 8 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
42 | Aryk – suwaryş ulgamynyň uly ýaby. | 6 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
43 | Aşyktorba – oglanlaryň aşyk salyp, gapdallaryndan asýan torbajyklary. | 8 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
44 | At keçe – atyň gulagyndan guýrugyna çenli ýapyp goýar ýaly taýýarlanylýan ak, boz ýa-da gara keçe. | 16 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
45 | Aşgabat 2018 ý. Atadaş-golaý garyndaş,atalary bir bolan adanlar. | 8 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
46 | Atbaşçy- gelin edinilende gyzy getirmäge gidýän atlylar, öňatly. | 8 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
47 | Atgulak - Gelin edilýän ýere eltilýän jübüt ýaglyk, mata ATLYK -gowlukda bolan çaga,6-njy arka. | 14 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
48 | Atlyk ýer-gadymy döwürde esgerlere berlen ýer. | 6 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
49 | Atyz – ekin ekilýän meýdan. | 5 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
50 | Aýakçylar – toýda hyzmat edýänler. | 5 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
51 | Aýakçylar- toýda hyzmat edýänler. | 4 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
52 | Aýal gyzlaryň köýnekleriniň görnüşleri-ýeňliýanly,ýagyrnişlikli,begeýikli; Aýal-gyzlaryň aýakgaplarynyň görnüşleri-hokga,gyrma,çepek,galoş; Aýal-gyzlaryň başgaplarynyň görnüşleri-tahýa,gyňaç,ýaglyk,topby yada börük; Aýal-gyzlaryň donlarynyň görnüşleri-begres,çabyt,küleçe; Aýallaryň başyna atýan geýimleri-kürte,çyrpy,ba... | 27 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
53 | Azman-dört ýaşyna ýeten teke. | 4 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
54 | Babadaş-asly ata-babalary bir bolan adamlar,daşgynrak garyndaşlar. | 6 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
55 | Babadaýhan-türkmen ekerançylarynyň esasy hemaýatkäri,piri Babadaýhanyň gawuny-adatça haýsy maşgalanyň bakja ekinleri -gawun garpyz gowy hasyl berse,şolary ýetişdiren adam Babadaýhanyň hormatyna il-güne dadyrmaly eken,dadyrmak üçin dokuz gawundan üç gezek 27 gawuny ýolup almalywe ähligeçenlere we obadaşlaryna hödürlemel... | 42 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
56 | Bag goýun-ýörite bakylýan goýun görnüşi Bagana –täze bolan guzynyň soýlup alnan buýraly derisi we onuň eýlenen görnüşi. | 17 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
57 | Baldyz – gelniň adamsynyň kiçi aýal dogany we şoňa degişlilikde ulanylýan söz Başatgyç – aýallaryň başlaryna atynýan çabytlary. | 18 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
58 | Begeýik – daşky eşik tikilende, ýan bilen ýeňiň birleşýän ýerindäki üçburçluk Begeýik-ýanyň ýokary başynda urulýan mata bölegi; Begres – daşky geýim tikilýän gaty galyň bolmadyk ýüň mata. | 27 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
59 | Bent – derýalarda, kanallarda suwuň derejesini ýokary galdyrmak, çişirmek, bölüşdirmek üçin gurulýan desga. | 13 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
60 | Bentler toprakdan, daşdan, betondan, demir-betondan, agaçdan we garyşyk materialdan gurulýan görnüşlere bölünýärler. | 12 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
61 | Berre-guzynyň görnüşi(3-4 aýlyk) Bijebaşy – öňki döwürlerde suw bölünişiginde suw nobatyny ilkinji bolup alyp başlaýan adam. Botlamak-düýäniň köpelmegi,botlamagy Boý suwy – ekiniň boý almagy üçin berilýän ikinji, üçünji suw. | 29 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
62 | Boýag – mata, ýüň, ýüplük, ýüpek, ýaly zatlary reňklemek üçin ulanylýan reňk. | 12 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
63 | Boýagçy – boýag boýaýjy, reňkleýji. | 5 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
64 | Boz keçe – çalrak ýa-da onçakly ak bolmadyk ýüňden basylýan gülsüz keçe. | 12 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
65 | Üzük, durluk etmek üçin hem ulanylýar. | 6 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
66 | Börek –ýaýylyp kesilen hamyryň içine et, ýumurtga ýa-da gök önümleri salnyp, bükülip bişirilýän nahar. | 14 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
67 | Börük-gyňajyň içinden geýilýän başgap,ýokarlygyna uzyn silindr görnüşinde(ahal tekelerinde),ýokarsy giňelýän görnüşde(mary saryklarynda)bolupdyr; Böwet – ýer suwarylanda, akyp duran suwuň öňüne edilýän bent. | 21 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
68 | Böwediň kömegi bilen suwuň derejesi ýokary göterilýär. | 7 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
69 | Ol toprakdan, çöp-çalamdan, agaçdan, daşdan, kerpiçden, betondan we ş.m. edilýär. | 10 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
70 | Böwürçiler- toýda ýörite saçak edýän aýallar. | 6 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
71 | Böwürçiler – toýda ýörite saçak edýän aýallar. | 7 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
72 | Buhara don-iri gülli matadan edilipdir,buhara emirligindäki türkmenler geýipdir; Burkut baba-ýeliň piri,türkmenleriň gadymy dessurlaryna laýyklykda ýyl gurak gelen mahaly haraý islaäp ekinleriň guramazlygy üçin Burkyt babany çagyrypdyrlar,eger özleriniň dilegi amala aşyp, ýagyş ýagsa onyň ýoluna janly soýup,sadaka beri... | 37 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
73 | Çabyt-ak,sary,gyzyl reňkde bolup,ähli ýeri nagyşlanan,aşagy seçekli görnüşinde bolan başatgyç; Çaga at dakmak dessury-täze dünýä inen çaga at dakmak bilen baglanşykly dessur Çaga geýimleri-köýnek,balak,kürtekçeler,ýeňsizler we kirliker; Çaga terbiýesi-maşgaladaky çagalaryň ene-atadan alýan edep – terbiýesi Çapar- harma... | 63 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
74 | Çarwa-maldarçylyk bilen meşgul bolup, öri gözleginde göçüp-gonup ýören adam. Çebiş-alty aýdan geçen bir ýaşa golaýlan geçiniň çagasy Çekdirme –täze öldürilen dowaryň,uly malyň bagry,öýkeni hem-de eti gazanda gowrulyp,şorsuw emele gelenden soň, üstüne suw guýlup bişirilýän çorba,nahar Çäç – bugdaý hasyly, harman. | 40 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
75 | Çäkmen – düýe ýüňünden inçe dokalyp tikilýän eşik. | 8 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
76 | Çäşew-gyzyň başyna atylýan kürte gelin tarapyndan getirilipdir. | 7 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
77 | Günbatar sebitlerde gyzyň başyna atylýar. | 5 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
78 | Çil – ekin ekmek üçin çekilýän peller. | 7 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
79 | Çile dessury-çaga doglup tä kyrk gün geçýänçä ol çaga çileli hasaplanypdyr,kyrk günden soň çaga çileden çykarylypdyr ýagny suwa çile suwa düşürilipdir. | 21 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
80 | Birahat bolsa çile wagtynda sallançak gurlup,şoňa salnypdyr,sallançagy ýörite sähetli gün gurupdyrlar. | 11 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
81 | Çile-türkmençilikde toý bilen ýasyň ya-da beýleki zatlaryň halanmaýan zatlar bilen utgaşmagy, türmençilikde iň halanmaýan zatlaryň biri Çilik- ujy egri taýak bilen süňk urlup oýnalýan oýun we şol süňkiň ady. | 29 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
82 | Çokaý-düýäniň dersinden taýýarlanylan galyň galoşa derek geýilen aýakgap; Çoluk-çopanlaryň kömekçisi,hojalyk işlerini ýerine ýetiriji adam. Çopan taýagy-çopanyň zähmet guraly hem-de gorag serişdesi,adatça bu taýak miwe agajyndan ýasalamndyr,ony ýeňil we berk baglardan ýada gyrymsy agaçdan ýasapdyrlar. | 34 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
83 | Çopan-mallary bakýan seretýän adamyň ady Çorba -içine et, gowurdak, kartoşka, sogan we ş.m. Zatlar atylyp bişirilýan nahar. | 17 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
84 | ÇOWLUK -agtygyňdan bolan çaga,çagny 3-nji arka. | 6 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
85 | Çöregin görnüsleri – hamyrly, petir hili, külçe-süytli. | 7 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
86 | Çöwürme ýada şypyrtma-gytyk tüýli goýunyň dersinden edilen,iki tarapyna geýip bolýan erkekleriň baş gaby; ÇYKAN -iki aýal doganyň çagalarynyň biri-birine bolan garyndaşlyk gatnaşygy. | 22 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
87 | Daýhan-ekerançylyk bilen meşgullanýan adam Daýy- öz ejeň erkek doganlaryna we beýleki ýakyn adamlaryna degişlilikde garyndaşlyk gatnaşygyny aňladýan söz. | 18 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
88 | Daýza- öz ejeň aýal doganlaryna we onuň erkek doganlarynyň aýallaryna degişlilikde garyndaşlyk gatnaşygyny aňladýan söz Degirmen – bugdaýdan un almak üçin ulanylýan gural. | 23 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
89 | Degsin etmek – däp-dessura görä,merhumyň hatyrasyna, hormatyna bişirilen tagamy dadyp, kabul bolsun diýmek, doga okamak. | 15 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
90 | Dessegül Ýomudskaýa-Burunowa “Gadymy türkmenlerde zenan” atly işini ýazýar. | 8 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
91 | Bu kitapda türkmeniň maşgala gatnaşyklary türkmen maşgalasynda zenanyň tutýan orny,gaýtarma dessury, nika gatnaşyklary hakynda giňişleýin beýan edýär. | 17 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
92 | Däne suwy – bugdaý başlanda berilýän hasyl suwy. | 8 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
93 | Dänäni arassalamak we halallamak dessury- däne döwlende öý haýwanlarynyň güýji ulanylanlygy sebäpli bu dessur ýerine ýetirilipdir,bu yrym ,,hakgulla,, ,,hakgulla çykmak,, diýip atlandyrylypdyr Dogan-bir ata-eneden bolan çagalaryň biri-birine bolan garyndaşlygyny aňladýan söz Doganoglan-kakalary dogan bolan oglanlar we ... | 42 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
94 | Dograma -dogralan çörek, bişen et, sogan garylyp, üstüne çorba guylup iýilýän nahar. | 12 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
95 | Dolak-erkek adamlaryň aýakgaplarynyň içinden dolaýan matasy,nah we ýüň matadan bolupdyr; Donlaryň görnüşlerigyrmyzy,garma,daraýy,hywaly,buhara,çäkmen,ýektaý; Dowar-goýunlatyň köplügi,maldarçylygyň bir görnüşi Dudin 1928-nji ýylda Türkmenistana gelip surat çekýär. “Dudiniň fotokolleksiýasynda türkmenler” işinde Аня Моро... | 33 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
96 | Dutar-saz guraly gamdan saplanmak üçin ulanylýan gural Duz torba-mukaddesligiň üstünden ätlemezligiň alamaty Duztorba – duz salmak üçin goýun ýa-da düýe ýüňünden inçe egrilip dokalýan torba. | 25 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
97 | Düme – sepme görnüşinde ekilip, tebigy suw bilen ideg edilmän hasyl almaklyk. | 12 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
98 | Düme ekerançylygy-dag eteklerinde,çölde esasan suwsuz ýerlerde ýagşyň,kakyň suwundan suwarylyp ekilýän ekerançylyk. | 11 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
99 | Düwe çitim – Iki sany erşi alyp, çitiljek ýüpi ikisiniň hem daşyndan aýlap, soňra iki erşiň arasyndan çykaryp kesilýän çitimiň bir görnüşi. | 22 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
100 | Egin eşikleri biçmekde sähetli günler- Çarşenbe,anna günleri,“Annada biçme,şenbede göçme”diýlipdir. | 9 | 01_Sozluk | TürkmenistanyÅ etnologiýasy boýunça terminleriÅ sözlügi-2018_TDU |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.