text
stringlengths
0
31.6M
metadata
dict
अट्लाण्टिक्-महासागरः पृथिव्याः द्वितीयः वृहत्तमः महासागरः । अस्य आयतनम् अस्ति 106.4 मिलियन् वर्गकिलोमीटर् । अयं महासागरः पृथिव्याः एक-पञ्चमांशस्थलं यावत् व्यापृतः अस्ति । अट्लाण्टिक्-महासागरस्य पश्चिमदिशि उत्तर अमेरिका तथा दक्षिण अमेरिका अस्ति । पूर्वदिशि यूरोप् तथा अफ्रिका वर्तते ।
{ "source": "wikipedia" }
कर्णाटकस्य उत्तरकन्नडमण्डलस्य दाण्डेलीपत्तनतः 12कि.मी.दूरे गुन्दग्रामे एषः जलपातः अस्ति ।
{ "source": "wikipedia" }
मालदामण्डलम् वा "मालदहमण्डलम्" पश्चिमबङ्गराज्यस्य जलपाइगुडिविभागस्य एकं मण्डलम् । मण्डलमिदं राज्यस्य राजधानीकोलकातातः 215 कि मी उत्तरे अवस्थितम् । आम्रफलस्य तथा चीनांशुकस्य कृषिः अस्य मण्डलस्य उल्लेखयोग्यं वैशिष्ट्यम् । प्रसिद्धलोकसंस्कृतेः गम्भीरायाः उद्भवस्थलं मालदामण्डलमेव । मालदामण्डलस्य केन्द्रम् इङ्गलिश-बाज़ारनगर...
{ "source": "wikipedia" }
ब्रिटेनस्य शासकः।
{ "source": "wikipedia" }
अयं माण्डिनो डि लूज्जि विश्वे एव प्रथमवारं 1315 वर्षे अङ्गच्छेदनं कृत्वा शरीरस्य वर्णनम् अकरोत् ।
{ "source": "wikipedia" }
एकं भौतिकतत्त्वम् अस्ति।
{ "source": "wikipedia" }
अमृतसर पञ्जाबराज्ये विद्यमानं प्रमुखं नगरम् अस्‍ति । अत्र सिक्खधर्मस्य हरिमन्दिरं स्थापितम् अस्‍ति ।विश्वे प्रसिद्धम् अमृतसरनगरं पञ्जाबराज्यस्य अपूर्वं स्थानमस्ति । पाकिस्तानदेशस्य सीमायाः समीपे 28 कि.मीटर् दूरे अस्ति । भारतदेशे विद्यमानेषु श्रेष्ठनगरेषु अमृतसरनगरम् अन्यतमम् अस्ति। एतत् नगरं सिक्खगुरु राम दासमहोदयः क्र...
{ "source": "wikipedia" }
धर्मः नाम एकं जीवनव्यापि तत्त्वम् । स्वाभाविकतया तत्र राजधर्मस्यापि अन्तर्भावः अस्ति । राजधर्मप्रकरणे राज्ञः कर्तव्यानि वर्णितानि सन्ति । तस्मात् भावार्थोऽयं निष्पद्यते यद् राज्ञा अपि धर्मस्य अनुशासने वर्तितव्यम् इति ।शतपथब्राह्मणे उक्तं यद् धर्मः शासकस्यापि शासकः अस्ति । एवं प्रभुसत्ता धर्मे एव निहिता वर्तते । महाभारत...
{ "source": "wikipedia" }
मण्डुनगरं मध्ययुगे प्रसिद्धं नगरमासीत् । इदानीं मध्यप्रदेशस्य धारमण्डले एतत् नगरम् अस्ति ।अस्य सन्तोषनगरमिति अपरं नाम आसीत् । माळवदेशस्य बादषाहः दिलावरखान् क्रिस्ताब्दे 1401 तमे वर्षे स्वतन्त्रः अभवत् । तस्य नाम होषङ्ग षा इत्यपि आसीत् । स्वस्य प्रशासनकाले सः भव्यभवनानि निर्मितवान् । जामिमस्जिद् तेषु शिल्पेषु अन्यतमम् अ...
{ "source": "wikipedia" }
हस्तयोः मुष्ठिबन्धनं कृत्वा अङ्गुष्टस्य अग्रभागं परस्परं स्पर्षः भवेत् । तथैव अङ्गुष्टौ ऊर्ध्वमुखौ कॄत्वा स्थापनीयौ । तर्जनीं परस्परं स्पर्षयित्वा अधोमुखं कॄत्वा स्थापनीयम् । इतर अङ्गुल्यः मुष्ठिबद्धाः एव स्युहु ।इमां मुद्रां कृत्वा उदरस्य पुरतः, उदरे स्पृशन् स्थापनीयम् । अङ्गुष्टम् ऊर्ध्वमुखं कृत्वा, तर्जनीं अधोमुखं क...
{ "source": "wikipedia" }
श्रीनीलं सञ्जीव रेड्डि /ˈːə əʒːə ɛɪ/) भारतस्य षष्ठः राष्ट्रपतिः । कृषिप्रधानभारतस्य अनेकाः कृषकपुत्राः देशस्य नाम गौरवान्वितम् अकुर्वन् । तेषु श्रीसञ्जीवः अन्यतमः । कृषकपुत्रः सः यदा भारतस्य सर्वोत्कृष्टे राष्ट्रपतिपदे आरूढः, तदा देशे अनन्योत्साहः आसीत् । सर्वे जनाः परस्परं चर्चां कुर्वन्तः श्रीसञ्जीवस्य नाम गर्वेण वदन...
{ "source": "wikipedia" }
रवि शङ्कर प्रसाद एकः भारतीयराजनीतिज्ञः अस्ति । वर्तमाने एषः भारतीयसंसदि राज्यसभायाः सदस्यः अस्ति । रवि शङ्कर महोदयः राज्यसभायां बिहारराज्यस्य प्रतिनिधित्वं करोति ।
{ "source": "wikipedia" }
शाङ्करपीठपरम्परायाः मठेषु अयम् अन्यतमः । एषः मठः 1400वर्षेभ्यः पूर्वं गोकर्णसमीपे श्री अदिशङ्कराचार्येण प्रतिष्ठापितः । पूर्वे एतस्य मठस्य रघूत्तममठः इति नाम आसीत्। कर्णाटके अविच्छिन्नपीठाध्यक्षस्य परम्परायुतः मठः एषः एकः एव । ईदानीं 36तमः पीठाधिपतिः गोकर्णमण्डलाधीश्वरश्रीमज्जगद्गुरुशङ्कराचार्य श्रीराघवेश्वरभारतीमहास्व...
{ "source": "wikipedia" }
भारतदेशे किञ्चन राज्यम् अस्ति उत्तरप्रदेशराज्यम्। अस्य राज्यस्थं किञ्चन मण्डलम् अस्ति मोरादाबादमण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति मोरादाबाद् नगरम् ।
{ "source": "wikipedia" }
काश्मीरग्रन्थतो ज्ञायते यद् गोदावर्यास्तीरे प्रतिष्ठाननगरं गुणाढयस्य अभिजनः । गुणाढ्यः सातवाहनस्यातीव प्रीतिपात्रमासीत् । कदाचिद् महिष्या ‘मा उदकैरितिं जलप्रतिषेधार्थकं वाक्यं सन्धिं कृत्वा ‘मोदकैरि’त्युक्तम् । संस्कृतानभिज्ञश्च राजा मोदकैर्मधुरभेदैरिति ज्ञातवान् । वस्तुवृत्ते ज्ञाते सति राजा लज्जितो जातः । तेनैव कारणे...
{ "source": "wikipedia" }
कर्णाटकस्य अष्टाविंशतिलोकसभाक्षेत्रेषु अन्यतमम् अस्ति हावेरीलोकसभाक्षेत्रम्। अत्र अष्टविधानसभाक्षेत्राणि अन्तर्भवन्ति । तेषु अन्यतमम् अस्ति हिरेकेरूरुविधानसभाक्षेत्रम्। कर्णाटके विधानसभाक्षेत्रेषु अस्य सङ्ख्या 86। हिरेकेरूरुविधानसभाक्षेत्रं मण्डलदृष्ट्या हावेरीमण्डले अन्तर्भवति । निर्वाचनक्षेत्रदृष्ट्या हावेरीलोकसभाक्ष...
{ "source": "wikipedia" }
एकं भौतिकतत्त्वम् अस्ति।
{ "source": "wikipedia" }
) अयं भगवद्गीतायाः तृतीयोध्यायस्य कर्मयोगस्य षड्त्रिंशत्तमः श्लोकः । अथ केन प्रयुक्तः अयं पापं चरति पूरुषःअनिच्छन् अपि वार्ष्णेय बलात् इव नियोजितः ॥ 36 ॥ वार्ष्णेय ! अथ केन प्रयुक्तः अनिच्छन्नपि बलात् इव नियोजितः अयं पूरुषः पापं चरति ? हे कृष्ण ! अनभिलषन् अपि मानवः राज्ञा नियोजितः भृत्यः इव केन प्रेरितः सन् बलात् पा...
{ "source": "wikipedia" }
सः चम्पा राज्यस्य शासकः आसीत्।
{ "source": "wikipedia" }
भारतीय गायक:।
{ "source": "wikipedia" }
दर्शनीयः, कान्तिमान्, अतिशयबलो वज्रसंहननश्चेति ॥46॥ योगदर्शनम् पतञ्जलिः अष्टाङ्गयोगः अन्ताराष्ट्रिययोगदिवसः पतञ्जलियोगसूत्रम् योगसूत्राणि शृण्वन्तु आङ्ग्लानुवादेन सह योगसूत्रम् स्वामिविवेकानन्दद्वारा लिखिता योगसूत्रस्य वृत्तिः
{ "source": "wikipedia" }
1797 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 ...
{ "source": "wikipedia" }
बृहत्कथा तु गुणाढ्येन पैशाचभाषया विरचिता वर्तते । अस्मिन् लक्षश्लोकाः वर्तन्ते । अस्मिन् पाण्डववंशस्य वत्सराजस्य पुत्रस्य नरवाहनदत्तस्य चरित्रं वर्णितम् अस्ति । अत्र अष्टादशसु लम्बकेषु नवरसभरिताभिः कथाभिः चरित्रं वर्णितम् अस्ति । सातवाहनस्य जन्मचरितस्य आधारः अस्मिन् ग्रन्थे उपलभ्यते । अग्रे क्षेमेन्द्रः इमं ग्रन्थं संस...
{ "source": "wikipedia" }
ओडिशीभारतस्य काचित् शास्त्रीयनृत्यस्य पद्धतिः अस्ति । अस्य नृत्यस्य ओरिस्सी, उडिसी, ओडिसी इत्यपि भिन्नभिन्नेषु प्रान्तेषु व्यवहारः अस्ति । ओरियाभाषा - ଓଡ଼ିଶୀ}}, :ṛśī) पुरातत्त्वशास्त्रानुसारम् इयं नृत्यपरम्परा भारतस्य प्राचीनतमा नृत्यपद्धतिः अस्ति । अस्य नृत्यस्य त्रिभङ्ग्याः कारणेण भारतस्य अन्यनाट्यप्रकारात् भिन्ना इ...
{ "source": "wikipedia" }
तद्यथा गौरिति शब्दो गौरित्यर्थो गौरिति ज्ञानमित्यविभागेन विभक्तानामपि ग्रहणं दृष्टम् । विभज्यमानाश्चान्ये शब्दधर्मा अन्येऽर्थधर्मा अन्ये ज्ञानधर्मा इत्येतेषां विभक्तः पन्थाः । तत्र समापन्नस्य योगिनो यो गवाद्यर्थः समाधिप्रज्ञायां समारूढः स चेच्छब्दार्थज्ञानविकल्पानुविद्ध उपावर्तते सा संकीर्णा समापत्तिः सवितर्केत्युच्यते...
{ "source": "wikipedia" }
वत्साः वंसाः अथवा वच्चाः इति अभिधीयमानाः कुरुवंशसम्बद्धाः एव आसन् । कुरुवंशस्य एव एका शाखा आसीत् वत्सवंशः अपि । वत्सदेशः इदानीन्तन-अलहाबाद्प्रदेशे व्याप्तः आसीत् । अलहाबाद्तः 38मैलदूरे स्थितेन "कोसम्" इत्याख्येन ग्रामेण सम्बद्धः आसीत् वत्सदेशः । वत्सदेशे राजत्वस्वरूपः सर्वकारः अपि आसीत् । कौसम्बीनगरम् अत्यन्तं सम्पद्भर...
{ "source": "wikipedia" }
अयं जार्ज् वाशिङ्ग्टन् कार्वर् प्रसिद्धः कृषिविज्ञानी । एषः आफ्रिकामूलीयः । अमेरिका-संयुक्त-संस्थाने दास्यपद्धतेः सम्पूर्णतया निषेधात् पूर्वम् एव तत्र जातः । तस्य जार्ज् वाशिङ्ग्टन् कार्वरस्य बाल्यस्य विषये किमपि विवरणं न प्राप्यते । अमेरिकादेशे तदा या वर्णभेदनीतिः आसीत् तस्याः नीतेः कारणतः अस्य जार्ज् वाशिङ्ग्टन् कार्...
{ "source": "wikipedia" }
भगिनी निवेदिता /ˈəɡɪː ɪɛɛɑː/) इति स्वामिविवेकानन्देन प्रदत्तं नाम । तस्याः वास्तविकं नाम तु मार्गरेट् एलिजबेथ् नोबल् आसीत् । भारतस्य स्वतन्त्रतासङ्ग्रामे तस्याः अपि अविस्मरणीयं योगदानं वर्तते । मेडलीन् स्लेड्, एनी बेसन्ट् सदृशम् एषा अपि भारतमातुः विदेशिपुत्री । एषा अपि सर्वस्वं त्यक्त्वा भारतस्वतन्त्रतायै योगदानम् अयच्...
{ "source": "wikipedia" }
अस्य नाम्ना भारतगणराज्ये कन्दुकक्रीडायाः श्रृखला भवति ।
{ "source": "wikipedia" }
सिखमतम्विषयेऽस्मिन् एकस्याः श्रेण्याः भागः भारतीयः सिखधर्मगुरुः।
{ "source": "wikipedia" }
विष्णुगुप्तः गुप्तराज्यस्य अन्तिमः राजा आसीत्। सः बालादित्यस्य पौत्रः आसित्।
{ "source": "wikipedia" }
इह खलु जगति अर्थानां प्रमित्यै प्रत्यक्षम्, अनुमानम्, उपमानम्, शब्द इत्यादीनि बहूनि प्रमाणानि अङ्गीकृतानि सन्ति शास्त्रकारै: । तत्र शब्द इति प्रमाणं यदि न स्यात् तर्हि सर्वं जगदिदम् अन्धे तमसि निमज्जेत्, तदाह दण्डी एतादृश: शब्द: यदा श्रूयते तदा नियमेन कश्चिदर्थ: प्रतीयते । यदा च कश्चिदर्थ: प्रतीयते तदा नियमेन तद्वाचक:...
{ "source": "wikipedia" }
दामल् कृष्णस्वामी पट्टम्माळ् कर्णाटाकसङ्गीतस्य मेरुगायिका, अनेकभारतीयभाषां चलच्चित्रस्य नेपथ्यगायिका च । 60संवत्सराणां कालं कर्णाटकशास्त्रीयसङ्गीताराधनं कृतवती । स्वस्य सुमधुरकण्ठश्रिया कर्णाटकशास्त्रीयसङ्गीतशैल्याः मानं वर्धितवती । गृहे मातापितरौ एव सङ्गीतक्षेत्रस्य साधकौ । तादृशे वातवरणे सहजतया पट्टम्माळ् सङ्गीतेन आ...
{ "source": "wikipedia" }
अनन्वयालङ्कारः अलङ्कारस्य लक्षणं तावत् कुवलयानन्दे अप्पय्यदीक्षितः एवं प्रकथयति – एकस्यैव वस्तुनः उपमानोपमेयत्ववर्णनमन्वयः । वर्ण्यमानमपि स्वस्य स्वेन साधर्म्यं नान्वेतीति व्युत्पत्तेः । अनन्वयिनोऽप्यर्थस्य अभिधानं सदृशान्तरव्यवच्छेदेन अनुपमत्वद्योतनाय । इन्दुरिन्दुरिव श्रीमान् इत्युक्ते श्रीमत्त्वेन चन्द्रस्य नान्यः स...
{ "source": "wikipedia" }
कस्तूरबा गान्धी /ˈəːəɑː/) महात्मनः अर्धम् अङ्गम् । भारतीयस्वतन्त्रतासङ्ग्रामे तस्याः महत् योगदानं वर्तते । स्वास्थ्यस्य विचारमपि अकृत्वा सत्याग्रहान्दोलनाय स्वयोगदानम् अयच्छत् सा । उन्नतपर्वतस्य समीपस्थानि लघुशिखराणि यथा स्वस्य औन्नत्यं सिद्धं कर्तुं न शक्नुवन्ति, तथैव महात्मनः विशालव्यक्तित्वस्य छायायां कस्तूरबा स्वप्...
{ "source": "wikipedia" }
जम्मूकाश्मीरराज्यं भारतदेशे उत्तरभागे स्थितं पर्वतप्रदेशे स्थितं विशिष्टं च राज्यमस्ति । पूर्वदेशस्य ‘वेनिस्’ इति एतत् राज्यं कथयन्ति । मोगलवंशीयानां ग्रीष्मकालीनं विश्रान्तिस्थानमासीत् एतत् । देहलीनगरे प्रशासनं कुर्वाणाः एते ग्रीष्मसमये अत्र आगत्य वसन्ति स्म । जहाङ्गीरः बादशाहः काश्मीरराज्यं इति वदति स्म । सः जीवनस्...
{ "source": "wikipedia" }
शान्तिनाथः /ˈʃɑːɪɑːθəə/) जैनधर्मस्य चतुर्विंशतितीर्थङ्करेषु षोडशः तीर्थङ्करः अस्ति । भगवतः धर्मनाथस्य वर्णः सुवर्णः आसीत् । जैनधर्मानुसारं भगवतः चिह्नं मृगः अस्ति । कौमारावस्थायां शान्तिनाथस्य शरीरस्य औन्नत्यं चत्वारिंशत् धनुर्मात्रात्मकम् आसीत् । भगवतः धार्मिकपरिवारे “गरुड” इत्याख्यः यक्षः, “निर्वाणी” इत्याख्या यक्षिण...
{ "source": "wikipedia" }
सः यादवकुलस्य राजा आसीत्।
{ "source": "wikipedia" }
सरोजिनी नायुडु /ˈʃəʊʒɪː ɑːəʊ/) स्वातन्त्र्यसङ्ग्रामस्य क्रान्तिकारिषु चतुरक्रान्तिकारित्वेन परिगण्यते । तस्याः कार्याणि भारतस्य स्तन्त्रतायां महत्वपूर्णानि आसन् । तस्याः अविरतप्रयासेनैव स्वतन्त्रतान्दोलने महिलानां योगदानम् अवर्धत । सा स्त्रीसशक्तीकरणाय आजीवनं कार्यमकरोत् । महात्मनः प्रेरितेषु अधिकतम-आन्दोलनेषु तस्याः म...
{ "source": "wikipedia" }
तुङ्गानद्याः तीरे विद्यमाने अस्मिन् प्रदेशे श्रीसिद्धिविनायकः देवालयः वर्तते । पुराणप्रसिद्धे अस्मिन् प्रदेशे गुहासु मुनयः तपः चक्रुः । विशेषेण आकर्षणं नाम अत्र नद्यां मीनाः दृश्यन्ते । देवालयस्य विशेषो नाम मीनानां कृते तण्डुलं वा मण्डक्किं वा ददामि, नारिकेलफलनैवेद्यं च विनायकस्य कृते करोमि इति देवालये प्रतिजानाति चेत्...
{ "source": "wikipedia" }
बकोपा मोनैरा . .. . एषा ब्राह्मी अपि भारते वर्धमानः कश्चन शाकविशेषः । एषा ब्राह्मी अपि एकविधं सस्यम् अस्ति । अतः एषा ब्राह्मी अपि सस्यजन्यः आहारपदार्थः । एषा ब्राह्मी आङ्ग्लभाषायां इति उच्यते । अनया ब्राह्म्या उपसेचनं, ताक्रं, दाधिकम् इत्यादिकं निर्मीयते । ब्राह्मी औषधीयं सस्यम् अपि । अतः यथा आहारत्वेन उप...
{ "source": "wikipedia" }
तस्मिन्समाहितचित्तस्य या प्रज्ञा जायते, तस्या र्तंभरेति संज्ञा भवति । अन्वर्था च सा, सत्यमेव बिभर्ति । न च तत्र विपर्यासज्ञानगन्धोऽप्यस्तीति । तथा चोक्तं—आगमेनानुमानेन ध्यानाभ्यासरसेन च ।त्रिधा प्रकल्पयन्प्रज्ञां लभते योगमुत्तमम् ॥ इति ॥ 48॥ योगदर्शनम् पतञ्जलिः अष्टाङ्गयोगः अन्ताराष्ट्रिययोगदिवसः पतञ्जलियोगसूत्रम् योगस...
{ "source": "wikipedia" }
1439 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 •...
{ "source": "wikipedia" }
सिखमतम्विषयेऽस्मिन् एकस्याः श्रेण्याः भागः सन्तः श्रेष्ठः कविः निर्गुणब्रह्मोपासकः कबीरदासमहोदयः सर्वधर्मसमताम् उपदिष्टवान् उत्तरभारते साधुभिः सह वसन् समाजपरिवर्तनकार्यम् अपि कृतवान् । एतस्य जयन्त्युत्सवं ज्योष्ठमासस्य पूर्णिमादिने आचरन्ति । मानवजीवनाय कबीरदासमहोदयस्य उपदेशाः मार्गदर्शकाः सन्ति ।'आल्-कबीर्' इत्येतत् इ...
{ "source": "wikipedia" }
सिम्हेन्द्रमध्यमरागः कर्णाटकशास्त्रीयसङ्गीतस्य कश्चन रागः । वेङ्कटमखेः मेलकर्तृरागव्यवस्थायाः अनुगुणम् अयं रागः सप्तपञ्चाशत्तमः मेलकर्तृरागः अस्ति।मुत्तुस्वामि-दीक्षितस्य मेलकर्तृरागव्यवस्थायाः अनुसारम् एतस्य रागस्य नाम "सुमद्युतिः"। एषः रागः शण्मुखप्रियारागस्य सदृशः रागः। हिन्दुस्थानीयशास्त्रीयसङ्गीते जनाः कर्णाटकसङ्ग...
{ "source": "wikipedia" }
अशोकनगरमण्डलम् /ˈəʃʊəəɡəəəəə/) इत्येतत् भारतस्य मध्यभागे स्थितस्य मध्यप्रदेशराज्यस्य ग्वालियरविभागे अन्तर्गतं किञ्चन मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति अशोकनगरम् इति नगरम् । अशोकनगरमण्डलस्य विस्तारः 5,673 चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । मध्यप्रदेशराज्यस्य उत्तरभागे इदं मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य पूर्वे उत्तर...
{ "source": "wikipedia" }
उव्वटः काश्मीरिको विद्वानिति बहूनां मतम् । एतस्येदं नाम क्वचित् 'औबटः' क्वचिच्च ‘उवट' इत्यपि पठ्यते । एतेन यजुर्वेदसंहितायाम् स्वनाम्ना भाष्यं रचितम्। एतदीयस्य पितुर्नाम 'वज्रटः' इत्यासीत्। ‘अयं मम्मटस्य भ्राता' इति सुधासागरकारस्य भीमसेनस्य मतम् । परन्तु उवटस्य विषये काश्वन विप्रतिपत्तयः सन्ति । तथा हि तत्कृते यजुर्वे...
{ "source": "wikipedia" }
मराठा साम्राज्यस्य शासकः।
{ "source": "wikipedia" }
राजीवगान्धी मुम्बयीनगरे जातः। पठितुं सः इङ्ग्लेण्डदेशं गतवान्‌। तद्पश्चात्‌ सः विमान-चालकः अभवत्‌। सः इटलीदेशस्य सोनिया गान्धीं परिणीतवान्‌। स: 1984-1989तमे वर्षे भारतस्य प्रधान मन्त्री आसीत्‌ ।
{ "source": "wikipedia" }
सिखमतम्विषयेऽस्मिन् एकस्याः श्रेण्याः भागः भारतीयधर्मगुरुः।
{ "source": "wikipedia" }
नासतो विद्यते भावो ) इत्यनेन श्लोकेन भगवान् श्रीकृष्णः सदसतोः लक्षणम् उपस्थापयति । पूर्वस्मिन् श्लोके देहदेहिनोः विवेचनं कृत्वा अत्र भगवान् देहदेहिनोः विस्तारेण विवेचनं कर्तुं सदसतोः लक्षणं वदति । सः कथयति यत्, असतः भावः, सतः अभावश्च न विद्यते । तत्त्वदर्शिनः महापुरुषाः तु उभौ अपि अन्तं पश्यन्ति । अर्थात् तत्त्वमेव पश्...
{ "source": "wikipedia" }
, 3 : _ . 1, 1974 . 18 2006, : . फलकम्:
{ "source": "wikipedia" }
अर्जुन उवाच - अयं भगवद्गीतायाः चतुर्दशोऽध्यायस्य गुणत्रयविभागयोगस्य एकविंशतितमः श्लोकः । कैः लिङ्गैः त्रीन् गुणान् एतान् अतीतः भवति प्रभो किम् आचारः कथं च एतान् त्रीन् गुणान् अतिवर्तते ॥ 21 ॥ प्रभो ! कैः लिङ्गैः एतान् त्रीन् गुणान् अतीतः भवति । किमाचारः कथं च एतान् त्रीन् गुणान् अतिवर्तते । लिङ्गैः = निमित्तैः कृष्ण ! ...
{ "source": "wikipedia" }
धर्म प्रधानस्य भारतदेशस्य देवतासु श्रद्धा चिरन्तनकालात् प्रवर्तते । धार्मिका आस्थावन्तो भवन्ति । तेषामास्था-बलादेवेष्टदेवता नानारुपधरा नानायुधधरा च विद्यते । यथा देवाता भक्तायेष्टं विरतति तथैव तस्य कष्टान्यपि हरति । अत एव देवतानां हस्तयोर्हस्तेषु च बहुविधान्यायुधानि प्रतियन्ते । तेषु चक्रमप्येकमायुधम् । विष्णोरिदमायुधं...
{ "source": "wikipedia" }
17 जनवरी-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य सप्तदशं दिनम् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय 348 दिनानि अवशिष्टानि ।
{ "source": "wikipedia" }
पिङ्गलाचार्यः छन्दःशास्त्रस्य प्रवर्तकः।
{ "source": "wikipedia" }
उपाधिखण्डनस्य ग्रन्थस्य रचयिता मध्वाचार्यः भवति। अयं ग्रन्थः अद्वैतमतस्य उपाधिविषयं विमर्शयति। जीवजीवयोः भेदः, जीवेश्वरादि भेदाः प्रत्यक्ष,अनुमानागमप्रमप्रमाणैः सिद्धाः सन्ति अतः तत्त्ववादः एव ग्राह्यः भवति इति अस्मिन् ग्रन्थे निरूपितम् अस्ति। ‎
{ "source": "wikipedia" }
धृष्टद्युम्नस्य एष: पुत्र:।द्रुपदस्य पौत्र:।युद्धे एष: पाण्डवपक्षे आसीत्।य़ुद्धे वीरमरणं प्राप्तवान्।‎
{ "source": "wikipedia" }
बाट्मान् बिगिन्स् एकः 2005 आङ्ग्ल भाषा चलनचित्रः अस्ति। चित्रस्य नायकाः क्रिस्टियन् बेल्, मैकल् केन्, गारि ओल्ड्मन्, लियम् नीसन्, केटि होम्स्, मार्गन् फ़्रीमन् च। निर्देशकः क्रिस्टफ़र् नोलन्।
{ "source": "wikipedia" }
श्रीमती मदुरै षण्मुखवडिवु सुब्बुलक्ष्मीः कर्णाटकसङ्गीतस्य प्रसिद्धा गायिका । कर्णाटकशास्त्रीयसङ्गीतस्य लोके एम्.एस्. इत्येव ख्याता अस्ति । सुब्बुलक्ष्म्याः जन्म क्रि.श. 1916तमे वर्षे सप्टम्बर्-मासस्य 16 दिनाङ्के तमिळुनाडुराज्यस्य मदुरैपत्तने अभवत् । अल्पे वयसि एव एषा सङ्गीताध्ययनस्य आरम्भं कृतवती । अस्याः दशमे वयसि एव...
{ "source": "wikipedia" }
सः विख्यातः वैज्ञानिकः।
{ "source": "wikipedia" }
596 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः अधिवर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 • 55 •...
{ "source": "wikipedia" }
12 जून-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य एकशताधिकत्रयःषष्टितमं दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् एकशताधिकचतुःषष्टितमं दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय 202 दिनानि अवशिष्टानि ।
{ "source": "wikipedia" }
हिन्दुधर्मः • इतिहासः त्रिमूर्तयःब्रह्मा • विष्णुः • महेश्वरः अन्यदेवताःसरस्वती · लक्ष्मीः · पार्वतीशक्तिः · दुर्गा · कालीगणेशः · सुब्रह्मण्यः · अय्यप्पःरामः · कृष्णःहनूमान्प्रजापतिः · रुद्रःइन्द्रः · अग्निः · वायुः · निॠतिःभूमिः · वरुणः · कुबेरः · ईशानः ब्रह्म · ॐ · ईश्वरःआत्मा · मायाकर्म · संस्काराःपु्रुार्थाःधर्मः ·...
{ "source": "wikipedia" }
विद्याधर: सूरजप्रसाद: नैपाल: त्रिनिदादे जात:। तस्‍य परिवार: मूलत: भारतीय: अस्ति। इदानीं स: विश्वस्य प्रमुखलेखकेषु अन्यतम: अस्ति। स: 2001 तमे वर्षे साहित्यक्षेत्रे नोबल-पुरस्कारं प्राप्तवान्। तस्‍य अनुज: शिव नैपाल अपि कश्चन: कुशल-उपन्‍यासकाराः आसीत्। उपन्यासाः अन्‍य
{ "source": "wikipedia" }
भारतीयः स्वातन्त्र्यसङ्ग्रामः राष्ट्रीयस्य क्षेत्रीयस्य च उत्तेजनस्य प्रयत्नस्य च फलस्वरूपः । भारतीराजकीयसङ्घटनैः सञ्चालितः अहिंसातत्त्वबद्धं ससैन्यान्दोलम् आसीत् । सर्वजनानम् एकमेव लक्ष्यं एक एव उद्देशः आङ्गप्रशासनं समूलम् उन्मूलयित्वा भारतमातुः दास्यविमोचनम् । अस्य आन्दोलनस्य आरम्भाः क्रि.श.1856 वर्षे अभवत् यस्य सिपा...
{ "source": "wikipedia" }
भारतीयेतिहासे बहवः भरताः अभवन् । तेषु शकुन्तलापुत्रस्य भरतस्य नाम्ना भारतं भारतवर्षं वा अस्माकं देशस्य नामकरणम् अभवत् । ते भरताः अधः सन्ति ।
{ "source": "wikipedia" }
रामनाथः कोविन्दः भारतगणराज्यस्य चतुर्दशः राष्ट्रपतिः वर्तते, यः 25 जुलै 2017 तः दायित्वम् अगृह्णात्। सः पूर्वं बिहारराज्यस्य राज्यपालपदे कार्यम् अकरोत्। सश्च 1994 तः 2006 पर्यन्तं राज्यसभायाः सदस्योऽपि आसीत्। राष्ट्रिय-जनतान्त्रिक-सन्धानेन कोविन्दः राष्ट्रपतिपदस्य प्रत्याशित्वेन उद्घोषितः। ततः 2017 तमवर्षे राष्ट्रपतिनि...
{ "source": "wikipedia" }
यस्मात् पर्वतत् अग्निः बहिः निस्सरति सः एव अग्निपर्व‌तः। भूमौ विविधा: अग्निपर्व‌ता: वर्तन्ते ।तेषु बृहत्तम: ननु मौना लोवा हवयीदेशे अस्ति । भारतस्य प्रधानभागे न दृश्यते एकोपि अग्निपर्वत:। सौर्ययूथस्य सर्वोत्तर अग्निपर्वतस्तु मङलग्रहे स्थितः ओलिम्पस् मोमन्स्) फलकम्:- द्विविधौ लावा माग्मा च । अधिकमुन्नतं न निस्सारति पर...
{ "source": "wikipedia" }
29 नवम्बर-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य त्रिशताधिकत्रयस्त्रिंशत्तमं दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् त्रिशताधिकचतुस्त्रिंशत्तमं दिनम् एतत् । एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय 32 दिनानि अवशिष्टानि ।
{ "source": "wikipedia" }
रामगढ छावनी रामगढ़ मण्डलस्य केन्द्रः अस्ति।
{ "source": "wikipedia" }
मानसराेवरम् हिन्दूनाम् बाैद्धानाम् च अतिव महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थलम् अस्ति । संस्कृतभाषायाम् मानस्+सराेवरम्, तिब्बती भाषायाम् मापाम युम शाे इत्यस्य प्रसिद्धिः । इदं सराेवरम् समुद्रसतहात् अनुमानतः 4590 किलाेमिटर उच्चस्थाने स्थिताेस्ति । अस्य उत्त्तरस्यां दिशि कैलासपर्वतस्तथा दक्षिणस्यां दिशि राक्षससराेवरम् अस्ति । ://../...
{ "source": "wikipedia" }
12°54′40″ उत्तरदिक् 79°8′10″ पूर्वदिक् / 12.91111°उत्तरदिक् 79.13611°पूर्वदिक् / 12.91111; 79.13611 • सान्द्रता• महानगरम् • 654 /किमी2 • 9,00,761 • तीरप्रदेशः • 0 किलोमीटर • तलस्पर्षी • 1,046 मिमी तिरुवण्णामलैमण्डलं भारते किञ्चन राज्यम् अस्ति तमिळ्नाडु । अस्मिन् राज्ये किञ्चन मण्डलम् अस्ति तिरुवण्णामलै । अस्य मण्...
{ "source": "wikipedia" }
एकं भौतिकतत्त्वम् अस्ति।
{ "source": "wikipedia" }
एतत् गृञ्जनकम् अपि भारते वर्धमानः कश्चन शाकविशेषः । इदम् अपि सस्यजन्यः आहारपादार्थः । एतत् गृञ्जनकम् आङ्ग्लभाषायां इति उच्यते । एतत् गृञ्जनकं भारते तु शाकत्वेन सर्वत्र उपयुज्यते एव । एतेन क्वथितं, व्यञ्जनं, रोटिका, कोषम्भरी, पायसं, मधुरं, दाधिकम् इत्यादिकं निर्मीयते । एतत् गृञ्जनकम् अपि बहुविधं भवति ।
{ "source": "wikipedia" }
मुरैनामण्डलम् /ˈʊɛɪɑːəəə/) इत्येतत् भारतस्य मध्यभागे स्थितस्य मध्यप्रदेशराज्यस्य चम्बलविभागे अन्तर्गतं किञ्चन मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति मुरैना इति नगरम् । मुरैनामण्डलस्य विस्तारः 4,989 चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । मध्यप्रदेशराज्यस्य उत्तरभागे इदं मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य पूर्वे भिण्डमण्डलं, पश्...
{ "source": "wikipedia" }
चेन्नम्म /ˈɪːʊ ɛəə/) दक्षिणभारतस्य कित्तूरु-नामकस्य प्राक्तनराज्यस्य राज्ञी आसीत् । तत् अधुना कर्णाटकराज्ये अन्तर्भवति । 1957 तमस्य वर्षस्य प्रप्रथमे भारतस्वतन्त्रताविप्लवे राज्ञी चेन्नम्म स्वप्राणाहुतिम् अयच्छत् । 1957 तमस्य वर्षस्य आङ्ग्लविरुद्धविप्लवेषु वहाबीविद्रोह-संन्यासिविद्रोह-सन्थालविद्रोह-चुआडविद्रोहाः मुख्या...
{ "source": "wikipedia" }
मुर्सिया स्पेन् देश्स्य एकः नगरं अस्ति । स्पेन् यूरोपमहाद्वीपे दक्षिणपश्‍चिमे विद्यमानः देश: ।
{ "source": "wikipedia" }
87 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 • 5...
{ "source": "wikipedia" }
चित्रदुर्गस्य पूर्वभागे जगळूरु, मोळकाल्मूरु, चळ्ळकेरे, हिरियूरु इत्येषु उपमण्डलेषु एते निवसन्ति । कन्नडभाषा एतेषां मातृभाषा । ग्रामात् बहिः कुटीरे निवसन्ति । लघुलघु तृणकुटीराणां समूहं ‘हट्टि’ इति वदन्ति । एतत् परितः वृतिं स्थापयन्ति । नूतनानां प्रवेशः हट्टि अन्तः न भवति । कुक्कुटस्य वराहस्य पालनं हट्टि अन्तः न कुर्वन्त...
{ "source": "wikipedia" }
794 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 • ...
{ "source": "wikipedia" }
राजसमन्दमण्डलं राजस्थानराज्ये स्थितं किञ्चन मण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रमस्ति राजसमन्द इत्येतन्नगरम् । राजसमन्दमण्डलस्य विस्तारः 4768 चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । अस्य मण्डलस्य पूर्वे चित्तौडगढमण्डलं, भीलवाडामण्डलं च, पश्चिमे पालीमण्डलम्, उत्तरे अजमेरमण्डलं, दक्षिणे उदयपुरमण्डलम् अस्ति । अस्मिन् मण्डले बनास इत्येषा ...
{ "source": "wikipedia" }
बीरभूम) इति भारतवर्षस्य पश्चिमबङ्गराज्यस्य एकं प्रशासनिकमण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रनगरं सिउरि । बीरभूम-मण्डलस्य विस्तारः 4545 चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । अस्य जनपदम् परितः मुर्शिदाबादजनपदम्, बर्धमानजनपदम्, झारखण्डराज्यम् च अस्ति। अस्मिन् मण्डले 1300 मिल्लीमीटर्मितः वार्षिकवृष्टिपातः भवति । अस्मिन् मण्डले अजया, मयू...
{ "source": "wikipedia" }
हिन्दुधर्मः • इतिहासः त्रिमूर्तयःब्रह्मा • विष्णुः • महेश्वरः अन्यदेवताःसरस्वती · लक्ष्मीः · पार्वतीशक्तिः · दुर्गा · कालीगणेशः · सुब्रह्मण्यः · अय्यप्पःरामः · कृष्णःहनूमान्प्रजापतिः · रुद्रःइन्द्रः · अग्निः · वायुः · निॠतिःभूमिः · वरुणः · कुबेरः · ईशानः ब्रह्म · ॐ · ईश्वरःआत्मा · मायाकर्म · संस्काराःपु्रुार्थाःधर्मः ·...
{ "source": "wikipedia" }
कबड्डिक्रीडा भारतस्य राष्ट्रियक्रीडयोः अन्यतरा क्रीडा । दक्षिण-एष्याखण्डप्रदेशे कबड्डिक्रीडा मल्लक्रीडासु अन्तर्भवति इति मन्यते । सञ्जीवन्यां एकः क्रीडालुः बाह्यः भवति चेत्, तस्य क्रीडालुः कृते विरुद्धगणस्य विरुद्धं क्रीडनीयं भवति । क्रीडायाः समयः, क्रीडलोः संख्याः, क्रीडाङ्गणस्य विस्तीर्णता इत्यादि अमेचर् कबड्डि फेडा...
{ "source": "wikipedia" }
मेघविस्फूर्जिता। प्रतिचरणम् अक्षरसङ्ख्या 18 रसर्त्वश्वैर्य्मौ न्सौ ररगुरुयुतौ मेघविस्फूर्जिता स्यात्। केदारभट्टकृत- वृत्तरत्नाकर:3. 98 ।ऽऽ ऽऽऽ ।।। ।।ऽ ऽ।ऽ ऽ।ऽ ऽ य म न स र र ग। यति: षड्भि: षड्भि:सप्तभि:च। उदाहरणम् - अजन्माहं पार्थ जगति यदि पश्यामि दुर्बलधर्मं, तथाधर्मोत्थानं स्वयमवतराम्येव काले तदानीम्। परित्रातुं साधून...
{ "source": "wikipedia" }
1314 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 •...
{ "source": "wikipedia" }
संस्कृतोत्सवः विश्वस्मिन् प्रतिवर्षं श्रावणमासे सप्तदिनानि यावत् आचर्यते । श्रावणमासस्य शुक्लद्वादशीतः, श्रावणमासस्य कृष्णतृतीयापर्यन्तं भारतसर्वकारेण संस्कृतसप्ताहः आचर्यते । भारतस्य विभिन्नेषु स्थानेषु संस्कृतप्रेमिणः संस्कृतोत्सवम् अत्युत्साहेन आचरन्ति । पाठशालासु, विद्यालयेषु, संस्कृतप्रचारकर्तृसंस्थासु च संस्कृतसप...
{ "source": "wikipedia" }
शं.बा. जोशि 1896 तमे वर्षे जनवरिमासस्य चतुर्थदिनाङ्के बेळगावीमण्डलस्य गुर्लहोसुरु ग्रामे जन्म प्राप्तवान् । तस्य पूर्णं नाम "शङ्कर बालदीक्षित जोशि”। बाल्ये एव तस्य मातापित्रोः वियोगः जातः । कन्नडसाहित्यलोके सः शम्बा इत्येव प्रसिद्धः अस्ति । आरम्भे शम्बाशिक्षकवृत्तिम् अवलम्ब्य जीवति स्म ।अनन्तरं शिक्षकवृत्तिं परित्यज्य ...
{ "source": "wikipedia" }
कर्णाटकस्य अष्टाविंशतिलोकसभाक्षेत्रेषु अन्यतमम् अस्ति तुमकूरुलोकसभाक्षेत्रम्। अत्र अष्टविधानसभाक्षेत्राणि अन्तर्भवन्ति । तेषु अन्यतमम् अस्ति चिक्कनायकनहळ्ळीविधानसभाक्षेत्रम्। कर्णाटके विधानसभाक्षेत्रेषु अस्य सङ्ख्या 128। चिक्कनायकनहळ्ळीविधानसभाक्षेत्रं मण्डलदृष्ट्या तुमकूरुमण्डले अन्तर्भवति । निर्वाचनक्षेत्रदृष्ट्या तु...
{ "source": "wikipedia" }
1465 तमः वर्षः ग्रेगोरी-कालगणनायाम् एकः साधारण-वर्षः आसीत्। • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 •...
{ "source": "wikipedia" }
होलिकोत्सवाख्यं पर्व होलाकः, होलीकः, होली, फाल्गुनिका, वसन्तोत्सवः, कामपर्व इत्यादिभिः नामभिः निर्दिश्यमानम् एतत् पर्व समग्रे भारते सर्वत्रापि आचर्यते । फाल्गुणपूर्णिमायाम् एतत् पर्व आचर्यते । वङ्गदेशे अस्मिन् दिने एव श्रीकृष्णस्य दोलोत्सवम् आचरन्ति । होलीपर्वसम्बद्धाः बह्व्यः कथाः सन्ति पुराणेषु । होलिकानामिका हिरण्या...
{ "source": "wikipedia" }
लक्ष्मेश्वरम्- कर्णाटकप्रान्तस्य गदगमण्डले विद्यमानः कश्चन ग्रामः ।इतिहासे अस्य क्षेत्रस्य पुलिगेरे हुलिगेरे हुलिगेरे हुटिकनगरम् इति नामानि आसन् । कण्वभूमिः अत्र आसीत् । चालुक्यराजः लक्ष्मीनरसः अत्र शासनं कृतवान् अतः लक्ष्मेश्वरम् इति नाम अभवत् । अत्र सुन्दरदेवालयाः सन्ति प्रमुखः देवालयः कलात्मकः। 11 शतमानकाले निर्मित...
{ "source": "wikipedia" }
कर्णाटकस्य अष्टाविंशतिलोकसभाक्षेत्रेषु अन्यतमम् अस्ति कोलारलोकसभाक्षेत्रम्। अत्र अष्टविधानसभाक्षेत्राणि अन्तर्भवन्ति । तेषु अन्यतमम् अस्ति मालूरुविधानसभाक्षेत्रम्। कर्णाटके विधानसभाक्षेत्रेषु अस्य सङ्ख्या 149। मालूरुविधानसभाक्षेत्रं मण्डलदृष्ट्या कोलारमण्डले अन्तर्भवति । निर्वाचनक्षेत्रदृष्ट्या कोलारलोकसभाक्षेत्रे अन्त...
{ "source": "wikipedia" }
नाशिकमण्डलं महाराष्ट्रराज्ये स्थितं मण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रं नाशिक इत्येतन्नगरम् | मण्डलमिदम् ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्णं यतो हि राम-सीता-लक्ष्मणानाम् 14 वर्षीयवनवासस्य मुख्यस्थानं नाशिक आसीत् इति मन्यते । नाशिकमण्डलस्य विस्तारः 15,530 च.कि.मी. अस्ति । अस्य मण्डलस्य पूर्वदिशि जळगावमण्डलं, पश्चिमदिशि गुजरातर...
{ "source": "wikipedia" }
8 सितम्बर-दिनाङ्कः ग्रेगोरीयन-पञ्चाङ्गानुसारं वर्षस्य द्विशताधिकैकपञ्चाशत्तमं दिनम् । लिप्-वर्षानुगुणम् द्विशताधिकद्विपञ्चाशत्तमं दिनम् एतत् ।एतस्मात् दिनात् वर्षान्ताय 114 दिनानि अवशिष्टानि ।
{ "source": "wikipedia" }
चन्द्रगुप्तविक्रमादित्यः गुप्तवंशे भारतस्य महान् राजा आसीत्। सः 375 वर्षादारभ्य 415 पर्यन्तम् प्रशास्ति स्म। तस्य पिता समुद्रगुप्तमहाराजः आसीत्। तस्य अधिपत्यम् एव भारतसुवर्णकाल: इति कथ्यते स्म। चन्द्रगुप्तविक्रमादित्यस्य माता राज्ञी दत्तदेवी आसीत्। तस्य पितुः मरणानन्तरम् तस्य भ्राता रामगुप्तः द्रुवस्वमिनीम् परिणीय राजा...
{ "source": "wikipedia" }
कर्णाटकस्य अष्टाविंशतिलोकसभाक्षेत्रेषु अन्यतमम् अस्ति कोप्पळलोकसभाक्षेत्रम्। अत्र अष्टविधानसभाक्षेत्राणि अन्तर्भवन्ति । तेषु अन्यतमम् अस्ति कोप्पळविधानसभाक्षेत्रम्। कर्णाटके विधानसभाक्षेत्रेषु अस्य सङ्ख्या 64। कोप्पळविधानसभाक्षेत्रं मण्डलदृष्ट्या कोप्पळमण्डले अन्तर्भवति । निर्वाचनक्षेत्रदृष्ट्या कोप्पळलोकसभाक्षेत्रे अन...
{ "source": "wikipedia" }
भास्कराचार्यस्य नाम्नः श्रवणात् एव सर्वे ‘लीलावती’ इति ग्रन्थं स्मरन्ति । किन्तु लीलावती इति स्वतन्त्रः ग्रन्थः न । ‘सिद्धान्तशिरोमणिः’ इत्येतस्य ग्रन्थस्य कश्चन भागः सः ।‘भास्कराचार्यस्य लीलावतीनामिका विधवा पुत्री आसीत् । तस्याः खेदस्य निवारणार्थं तेन यत् गणितं बोधितं तत् लीलावती इति नाम्ना एव ख्यातम् अभवत्’ इति कथा श...
{ "source": "wikipedia" }
श्रीमद्भगवदगीतायां ध्यानयोगस्यापि उपनिष्त्पद्धतेरनुसारं वैशद्येन वर्णनं प्राप्यते । अस्मिन् ध्यानयोगवर्णने श्वेताश्वतरस्योपनिषदः पूर्णः प्रभावो दृश्यते । गीतोक्तम्तानुसारेण मनः चञ्चलं भवति । अर्जुनो निवेदयति-“ चञ्चलं हि मनः कृष्णः प्रमाथि बलवद् दृढम् । तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम्”॥ अर्थात् चञ्चलप्रकृतिवशात...
{ "source": "wikipedia" }