Instructions to use mugwaneza/mbaza-model with libraries, inference providers, notebooks, and local apps. Follow these links to get started.
- Libraries
- sentence-transformers
How to use mugwaneza/mbaza-model with sentence-transformers:
from sentence_transformers import SentenceTransformer model = SentenceTransformer("mugwaneza/mbaza-model") sentences = [ "The weather is lovely today.", "It's so sunny outside!", "He drove to the stadium." ] embeddings = model.encode(sentences) similarities = model.similarity(embeddings, embeddings) print(similarities.shape) # [3, 3] - Notebooks
- Google Colab
- Kaggle
File size: 343,859 Bytes
fc1c893 | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557 558 559 560 561 562 563 564 565 566 567 568 569 570 571 572 573 574 575 576 577 578 579 580 581 582 583 584 585 586 587 588 589 590 591 592 593 594 595 596 597 598 599 600 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639 640 641 642 643 644 645 646 647 648 649 650 651 652 653 654 655 656 657 658 659 660 661 662 663 664 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681 682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695 696 697 698 699 700 701 702 703 704 705 706 707 708 709 710 711 712 713 714 715 716 717 718 719 720 721 722 723 724 725 726 727 728 729 730 731 732 733 734 735 736 737 738 739 740 741 742 743 744 745 746 747 748 749 750 751 752 753 754 755 756 757 758 759 760 761 762 763 764 765 766 767 768 769 770 771 772 773 774 775 776 777 778 779 780 781 782 783 784 785 786 787 788 789 790 791 792 793 794 795 796 797 798 799 800 801 802 803 804 805 806 807 808 809 810 811 812 813 814 815 816 817 818 819 820 821 822 823 824 825 826 827 828 829 830 831 832 833 834 835 836 837 838 839 840 841 842 843 844 845 846 847 848 849 850 851 852 853 854 855 856 857 858 859 860 861 862 863 864 865 866 867 868 869 870 871 872 873 874 875 876 877 878 879 880 881 882 883 884 885 886 887 888 889 890 891 892 893 894 895 896 897 898 899 900 901 902 903 904 905 906 907 908 909 910 911 912 913 914 915 916 917 918 919 920 921 922 923 924 925 926 927 928 929 930 931 932 933 934 935 936 937 938 939 940 941 942 943 944 945 946 947 948 949 950 951 952 953 954 955 956 957 958 959 960 961 962 963 964 965 966 967 968 969 970 971 972 973 974 975 976 977 978 979 980 981 982 983 984 985 986 987 988 989 990 991 992 993 994 995 996 997 998 999 1000 1001 1002 1003 1004 1005 1006 1007 1008 1009 1010 1011 1012 1013 1014 1015 1016 1017 1018 1019 1020 1021 1022 1023 1024 1025 1026 1027 1028 1029 1030 1031 1032 1033 1034 1035 1036 1037 1038 1039 1040 1041 1042 1043 1044 1045 1046 1047 1048 1049 1050 1051 1052 1053 1054 1055 1056 1057 1058 1059 1060 1061 1062 1063 1064 1065 1066 1067 1068 1069 1070 1071 1072 1073 1074 1075 1076 1077 1078 1079 1080 1081 1082 1083 1084 1085 1086 1087 1088 1089 1090 1091 1092 1093 1094 1095 1096 1097 1098 1099 1100 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117 1118 1119 1120 1121 1122 1123 1124 1125 1126 1127 1128 1129 1130 1131 1132 1133 1134 1135 1136 1137 1138 1139 1140 1141 1142 1143 1144 1145 1146 1147 1148 1149 1150 1151 1152 1153 1154 1155 1156 1157 1158 1159 1160 1161 1162 1163 1164 1165 1166 1167 1168 1169 1170 1171 1172 1173 1174 1175 1176 1177 1178 1179 1180 1181 1182 1183 1184 1185 1186 1187 1188 1189 1190 1191 1192 1193 1194 1195 1196 1197 1198 1199 1200 1201 1202 1203 1204 1205 1206 1207 1208 1209 1210 1211 1212 1213 1214 1215 1216 1217 1218 1219 1220 1221 1222 1223 1224 1225 1226 1227 1228 1229 1230 1231 1232 1233 1234 1235 1236 1237 1238 1239 1240 1241 1242 1243 1244 1245 1246 1247 1248 1249 1250 1251 1252 1253 1254 1255 1256 1257 1258 1259 1260 1261 1262 1263 1264 1265 1266 1267 1268 1269 1270 1271 1272 1273 1274 1275 1276 1277 1278 1279 1280 1281 1282 1283 1284 1285 1286 1287 1288 1289 1290 1291 1292 1293 1294 1295 1296 1297 1298 1299 1300 1301 1302 1303 1304 1305 1306 1307 1308 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 1316 1317 1318 1319 1320 1321 1322 1323 1324 1325 1326 1327 1328 1329 1330 1331 1332 1333 1334 1335 1336 1337 1338 1339 1340 1341 1342 1343 1344 1345 1346 1347 1348 1349 1350 1351 1352 1353 1354 1355 1356 1357 1358 1359 1360 1361 1362 1363 1364 1365 1366 1367 1368 1369 1370 1371 1372 1373 1374 1375 1376 1377 1378 1379 1380 1381 1382 1383 1384 1385 1386 1387 1388 1389 1390 1391 1392 1393 1394 1395 1396 1397 1398 1399 1400 1401 1402 1403 1404 1405 1406 1407 1408 1409 1410 1411 1412 1413 1414 1415 1416 1417 1418 1419 1420 1421 1422 1423 1424 1425 1426 1427 1428 1429 1430 1431 1432 1433 1434 1435 1436 1437 1438 1439 1440 1441 1442 1443 1444 1445 1446 1447 1448 1449 1450 1451 1452 1453 1454 1455 1456 1457 1458 1459 1460 1461 1462 1463 1464 1465 1466 1467 1468 1469 1470 1471 1472 1473 1474 1475 1476 1477 1478 1479 1480 1481 1482 1483 1484 1485 1486 1487 1488 1489 1490 1491 1492 1493 1494 1495 1496 1497 1498 1499 1500 1501 1502 1503 1504 1505 1506 1507 1508 1509 1510 1511 1512 1513 1514 1515 1516 1517 1518 1519 1520 1521 1522 1523 1524 1525 1526 1527 1528 1529 1530 1531 1532 1533 1534 1535 1536 1537 1538 1539 1540 1541 1542 1543 1544 1545 1546 1547 1548 1549 1550 1551 1552 1553 1554 1555 1556 1557 1558 1559 1560 1561 1562 1563 1564 1565 1566 1567 1568 1569 1570 1571 1572 1573 1574 1575 1576 1577 1578 1579 1580 1581 1582 1583 1584 1585 1586 1587 1588 1589 1590 1591 1592 1593 1594 1595 1596 1597 1598 1599 1600 1601 1602 1603 1604 1605 1606 1607 1608 1609 1610 1611 1612 1613 1614 1615 1616 1617 1618 1619 1620 1621 1622 1623 1624 1625 1626 1627 1628 1629 1630 1631 1632 1633 1634 1635 1636 1637 1638 1639 1640 1641 1642 1643 1644 1645 1646 1647 1648 1649 1650 1651 1652 1653 1654 1655 1656 1657 1658 1659 1660 1661 1662 1663 1664 1665 1666 1667 1668 1669 1670 1671 1672 1673 1674 1675 1676 1677 1678 1679 1680 1681 1682 1683 1684 1685 1686 1687 1688 1689 1690 1691 1692 1693 1694 1695 1696 1697 1698 1699 1700 1701 1702 1703 1704 1705 1706 1707 1708 1709 1710 1711 1712 1713 1714 1715 1716 1717 1718 1719 1720 1721 1722 1723 1724 1725 1726 1727 1728 1729 1730 1731 1732 1733 1734 1735 1736 1737 1738 1739 1740 1741 1742 1743 1744 1745 1746 1747 1748 1749 1750 1751 1752 1753 1754 1755 1756 1757 1758 1759 1760 1761 1762 1763 1764 1765 1766 1767 1768 1769 1770 1771 1772 1773 1774 1775 1776 1777 1778 1779 1780 1781 1782 1783 1784 1785 1786 1787 1788 1789 1790 1791 1792 1793 1794 1795 1796 1797 1798 1799 1800 1801 1802 1803 1804 1805 1806 1807 1808 1809 1810 1811 1812 1813 1814 1815 1816 1817 1818 1819 1820 1821 1822 1823 1824 1825 1826 1827 1828 1829 1830 1831 1832 1833 1834 1835 1836 1837 1838 1839 1840 1841 1842 1843 1844 1845 1846 1847 1848 1849 1850 1851 1852 1853 1854 1855 1856 1857 1858 1859 1860 1861 1862 1863 1864 1865 1866 1867 1868 1869 1870 1871 1872 1873 1874 1875 1876 1877 1878 1879 1880 1881 1882 1883 1884 1885 1886 1887 1888 1889 1890 1891 1892 1893 1894 1895 1896 1897 1898 1899 1900 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909 1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919 1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929 1930 1931 1932 1933 1934 1935 1936 1937 1938 1939 1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071 2072 2073 2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087 2088 2089 2090 2091 2092 2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099 2100 2101 2102 2103 2104 2105 2106 2107 2108 2109 2110 2111 2112 2113 2114 2115 2116 2117 2118 2119 2120 2121 2122 2123 2124 2125 2126 2127 2128 2129 2130 2131 2132 2133 2134 2135 2136 2137 2138 2139 2140 2141 2142 2143 2144 2145 2146 2147 2148 2149 2150 2151 2152 2153 2154 2155 2156 2157 2158 2159 2160 2161 2162 2163 2164 2165 2166 2167 2168 2169 2170 2171 2172 2173 2174 2175 2176 2177 2178 2179 2180 2181 2182 2183 2184 2185 2186 2187 2188 2189 2190 2191 2192 2193 2194 2195 2196 2197 2198 2199 2200 2201 2202 2203 2204 2205 2206 2207 2208 2209 2210 2211 2212 2213 2214 2215 2216 2217 2218 2219 2220 2221 2222 2223 2224 2225 2226 2227 2228 2229 2230 2231 2232 2233 2234 2235 2236 2237 2238 2239 2240 2241 2242 2243 2244 2245 2246 2247 2248 2249 2250 2251 2252 2253 2254 2255 2256 2257 2258 2259 2260 2261 2262 2263 2264 2265 2266 2267 2268 2269 2270 2271 2272 2273 2274 2275 2276 2277 2278 2279 2280 2281 2282 2283 2284 2285 2286 2287 2288 2289 2290 2291 2292 2293 2294 2295 2296 2297 2298 2299 2300 2301 2302 2303 2304 2305 2306 2307 2308 2309 2310 2311 2312 2313 2314 2315 2316 2317 2318 2319 2320 2321 2322 2323 2324 2325 2326 2327 2328 2329 2330 2331 2332 2333 2334 2335 2336 2337 2338 2339 2340 2341 2342 2343 2344 2345 2346 2347 2348 2349 2350 2351 2352 2353 2354 2355 2356 2357 2358 2359 2360 2361 2362 2363 2364 2365 2366 2367 2368 2369 2370 2371 2372 2373 2374 2375 2376 2377 2378 2379 2380 2381 2382 2383 2384 2385 2386 2387 2388 2389 2390 2391 2392 2393 2394 2395 2396 2397 2398 2399 2400 2401 2402 2403 2404 2405 2406 2407 2408 2409 2410 2411 2412 2413 2414 2415 2416 2417 2418 2419 2420 2421 2422 2423 2424 2425 2426 2427 2428 2429 2430 2431 2432 2433 2434 2435 2436 2437 2438 2439 2440 2441 2442 2443 2444 2445 2446 2447 2448 2449 2450 2451 2452 2453 2454 2455 2456 2457 2458 2459 2460 2461 2462 2463 2464 2465 2466 2467 2468 2469 2470 2471 2472 2473 2474 2475 2476 2477 2478 2479 2480 2481 2482 2483 2484 2485 2486 2487 2488 2489 2490 2491 2492 2493 2494 2495 2496 2497 2498 2499 2500 2501 2502 2503 2504 2505 2506 2507 2508 2509 2510 2511 2512 2513 2514 2515 2516 2517 2518 2519 2520 2521 2522 2523 2524 2525 2526 2527 2528 2529 2530 2531 2532 2533 2534 2535 2536 2537 2538 2539 2540 2541 2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552 2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560 2561 2562 2563 2564 2565 2566 2567 2568 2569 2570 2571 2572 2573 2574 2575 2576 2577 2578 2579 2580 2581 2582 2583 2584 2585 2586 2587 2588 2589 2590 2591 2592 2593 2594 2595 2596 2597 2598 2599 2600 2601 2602 2603 2604 2605 2606 2607 2608 2609 2610 2611 2612 2613 2614 2615 2616 2617 2618 2619 2620 2621 2622 2623 2624 2625 2626 2627 2628 2629 2630 2631 2632 2633 2634 2635 2636 2637 2638 2639 2640 2641 2642 2643 2644 2645 2646 2647 2648 2649 2650 2651 2652 2653 2654 2655 2656 2657 2658 2659 2660 2661 2662 2663 2664 2665 2666 2667 2668 2669 2670 2671 2672 2673 2674 2675 2676 2677 2678 2679 2680 2681 2682 2683 2684 2685 2686 2687 2688 2689 2690 2691 2692 2693 2694 2695 2696 2697 2698 2699 2700 2701 2702 2703 2704 2705 2706 2707 2708 2709 2710 2711 2712 2713 2714 2715 2716 2717 2718 2719 2720 2721 2722 2723 2724 2725 2726 2727 2728 2729 2730 2731 2732 2733 2734 2735 2736 2737 2738 2739 2740 2741 2742 2743 2744 2745 2746 2747 2748 2749 2750 2751 2752 2753 2754 2755 2756 2757 2758 2759 2760 2761 2762 2763 2764 2765 2766 2767 2768 2769 2770 2771 2772 2773 2774 2775 2776 2777 2778 2779 2780 2781 2782 2783 2784 2785 2786 2787 2788 2789 2790 2791 2792 2793 2794 2795 2796 2797 2798 2799 2800 2801 2802 2803 2804 2805 2806 2807 2808 2809 2810 2811 2812 2813 2814 2815 2816 2817 2818 2819 2820 2821 2822 2823 2824 2825 2826 2827 2828 2829 2830 2831 2832 2833 2834 2835 2836 2837 2838 2839 2840 2841 2842 2843 2844 2845 2846 2847 2848 2849 2850 2851 2852 2853 2854 2855 2856 2857 2858 2859 2860 2861 2862 2863 2864 2865 2866 2867 2868 2869 2870 2871 2872 2873 2874 2875 2876 2877 2878 2879 2880 2881 2882 2883 2884 2885 2886 2887 2888 2889 2890 2891 2892 2893 2894 2895 2896 2897 2898 2899 2900 2901 2902 2903 2904 2905 2906 2907 2908 2909 2910 2911 2912 2913 2914 2915 2916 2917 2918 2919 2920 2921 2922 2923 2924 2925 2926 2927 2928 2929 2930 2931 2932 2933 2934 2935 2936 2937 2938 2939 2940 2941 2942 2943 2944 2945 2946 2947 2948 2949 2950 2951 2952 2953 2954 2955 2956 2957 2958 2959 2960 2961 2962 2963 2964 2965 2966 2967 2968 2969 2970 2971 2972 2973 2974 2975 2976 2977 2978 2979 2980 2981 2982 2983 2984 2985 2986 2987 2988 2989 2990 2991 2992 2993 2994 2995 2996 2997 2998 2999 3000 3001 3002 3003 3004 3005 3006 3007 3008 3009 3010 3011 3012 3013 3014 3015 3016 3017 3018 3019 3020 3021 3022 3023 3024 3025 3026 3027 3028 3029 3030 3031 3032 3033 3034 3035 3036 3037 3038 3039 3040 3041 3042 3043 3044 3045 3046 3047 3048 3049 3050 3051 3052 3053 3054 3055 3056 3057 3058 3059 3060 3061 3062 3063 3064 3065 3066 3067 3068 3069 3070 3071 3072 3073 3074 3075 3076 3077 3078 3079 3080 3081 3082 3083 3084 3085 3086 3087 3088 3089 3090 3091 3092 3093 3094 3095 3096 3097 3098 3099 3100 3101 3102 3103 3104 3105 3106 3107 3108 3109 3110 3111 3112 3113 3114 3115 3116 3117 3118 3119 3120 3121 3122 3123 3124 3125 3126 3127 3128 3129 3130 3131 3132 3133 3134 3135 3136 3137 3138 3139 3140 3141 3142 3143 3144 3145 3146 3147 3148 3149 3150 3151 3152 3153 3154 3155 3156 3157 3158 3159 3160 3161 3162 3163 3164 3165 3166 3167 3168 3169 3170 3171 3172 3173 3174 3175 3176 3177 3178 3179 3180 3181 3182 3183 3184 3185 3186 3187 3188 3189 3190 3191 3192 3193 3194 3195 3196 3197 3198 3199 3200 3201 3202 3203 3204 3205 3206 3207 3208 3209 3210 3211 3212 3213 3214 3215 3216 3217 3218 3219 3220 3221 3222 3223 3224 3225 3226 3227 3228 3229 3230 3231 3232 3233 3234 3235 3236 3237 3238 3239 3240 3241 3242 3243 3244 3245 3246 3247 3248 3249 3250 3251 3252 3253 3254 3255 3256 3257 3258 3259 3260 3261 3262 3263 3264 3265 3266 3267 3268 3269 3270 3271 3272 3273 3274 3275 3276 3277 3278 3279 3280 3281 3282 3283 3284 3285 3286 3287 3288 3289 3290 3291 3292 3293 3294 3295 3296 3297 3298 3299 3300 3301 3302 3303 3304 3305 3306 3307 3308 3309 3310 3311 3312 3313 3314 3315 3316 3317 3318 3319 3320 3321 3322 3323 3324 3325 3326 3327 3328 3329 3330 3331 3332 3333 3334 3335 3336 3337 3338 3339 3340 3341 3342 3343 3344 3345 3346 3347 3348 3349 3350 3351 3352 3353 3354 3355 3356 3357 3358 3359 3360 3361 3362 3363 3364 3365 3366 3367 3368 3369 3370 3371 3372 3373 3374 3375 3376 3377 3378 3379 3380 3381 3382 3383 3384 3385 3386 3387 3388 3389 3390 3391 3392 3393 3394 3395 3396 3397 3398 3399 3400 3401 3402 3403 3404 3405 3406 3407 3408 3409 3410 3411 3412 3413 3414 3415 3416 3417 3418 3419 3420 3421 3422 3423 3424 3425 3426 3427 3428 3429 3430 3431 3432 3433 3434 3435 3436 3437 3438 3439 3440 3441 3442 3443 3444 3445 3446 3447 3448 3449 3450 3451 3452 3453 3454 3455 3456 3457 3458 3459 3460 3461 3462 3463 3464 3465 3466 3467 3468 3469 3470 3471 3472 3473 3474 3475 3476 3477 3478 3479 3480 3481 3482 3483 3484 3485 3486 3487 3488 3489 3490 3491 3492 3493 3494 3495 3496 3497 3498 3499 3500 3501 3502 3503 3504 3505 3506 3507 3508 3509 3510 3511 3512 3513 3514 3515 3516 3517 3518 3519 3520 3521 3522 3523 3524 3525 3526 3527 3528 3529 3530 3531 3532 3533 3534 3535 3536 3537 3538 3539 3540 3541 3542 3543 3544 3545 3546 3547 3548 3549 3550 3551 3552 3553 3554 3555 3556 3557 3558 3559 3560 3561 3562 3563 3564 3565 3566 3567 3568 3569 3570 3571 3572 3573 3574 3575 3576 3577 3578 3579 3580 3581 3582 3583 3584 3585 3586 3587 3588 3589 3590 3591 3592 3593 3594 3595 3596 3597 3598 3599 3600 3601 3602 3603 3604 3605 3606 3607 3608 3609 3610 3611 3612 3613 3614 3615 3616 3617 3618 3619 3620 3621 3622 3623 3624 3625 3626 3627 3628 3629 3630 3631 3632 3633 3634 3635 3636 3637 3638 3639 3640 3641 3642 3643 3644 3645 3646 3647 3648 3649 3650 3651 3652 3653 3654 3655 3656 3657 3658 3659 3660 3661 3662 3663 3664 3665 3666 3667 3668 3669 3670 3671 3672 3673 3674 3675 3676 3677 3678 3679 3680 3681 3682 3683 3684 3685 3686 3687 3688 3689 3690 3691 3692 3693 3694 3695 3696 3697 3698 3699 3700 3701 3702 3703 3704 3705 3706 3707 3708 3709 3710 3711 3712 3713 3714 3715 3716 3717 3718 3719 3720 3721 3722 3723 3724 3725 3726 3727 3728 3729 3730 3731 3732 3733 3734 3735 3736 3737 3738 3739 3740 3741 3742 3743 3744 3745 3746 3747 3748 3749 3750 3751 3752 3753 3754 3755 3756 3757 3758 3759 3760 3761 3762 3763 3764 3765 3766 3767 3768 3769 3770 3771 3772 3773 3774 3775 3776 3777 3778 3779 3780 3781 3782 3783 3784 3785 3786 3787 3788 3789 3790 3791 3792 3793 3794 3795 3796 3797 3798 3799 3800 3801 3802 3803 3804 3805 3806 3807 3808 3809 3810 3811 3812 3813 3814 3815 3816 3817 3818 3819 3820 3821 3822 3823 3824 3825 3826 3827 3828 3829 3830 3831 3832 3833 3834 3835 3836 3837 3838 3839 3840 3841 3842 3843 3844 3845 3846 3847 3848 3849 3850 3851 3852 3853 3854 3855 3856 3857 3858 3859 3860 3861 3862 3863 3864 3865 3866 3867 3868 3869 3870 3871 3872 3873 3874 3875 3876 3877 3878 3879 3880 3881 3882 3883 3884 3885 3886 3887 3888 3889 3890 3891 3892 3893 3894 3895 3896 3897 3898 3899 3900 3901 3902 3903 3904 3905 3906 3907 3908 3909 3910 3911 3912 3913 3914 3915 3916 3917 3918 3919 3920 3921 3922 3923 3924 3925 3926 3927 3928 3929 3930 3931 3932 3933 3934 3935 3936 3937 3938 3939 3940 3941 3942 3943 3944 3945 3946 3947 3948 3949 3950 3951 3952 3953 3954 3955 3956 3957 3958 3959 3960 3961 3962 3963 3964 3965 3966 3967 3968 3969 3970 3971 3972 3973 3974 3975 3976 3977 3978 3979 3980 3981 3982 3983 3984 3985 3986 3987 3988 3989 3990 3991 3992 3993 3994 3995 3996 3997 3998 3999 4000 4001 4002 4003 4004 4005 4006 4007 4008 4009 4010 4011 4012 4013 4014 4015 4016 4017 4018 4019 4020 4021 4022 4023 4024 4025 4026 4027 4028 4029 4030 4031 4032 4033 4034 4035 4036 4037 4038 4039 4040 4041 4042 4043 4044 4045 4046 4047 4048 4049 4050 4051 4052 4053 4054 4055 4056 4057 4058 4059 4060 4061 4062 4063 4064 4065 4066 4067 4068 4069 4070 4071 4072 4073 4074 4075 4076 4077 4078 4079 4080 4081 4082 4083 4084 4085 4086 4087 4088 4089 4090 4091 4092 4093 4094 4095 4096 4097 4098 4099 4100 4101 4102 4103 4104 4105 4106 4107 4108 4109 4110 4111 4112 4113 4114 4115 4116 4117 4118 4119 4120 4121 4122 4123 4124 4125 4126 4127 4128 4129 4130 4131 4132 4133 4134 4135 4136 4137 4138 4139 4140 4141 4142 4143 4144 4145 4146 4147 4148 4149 4150 4151 4152 4153 4154 4155 4156 4157 4158 4159 4160 4161 4162 4163 4164 4165 4166 4167 4168 4169 4170 4171 4172 4173 4174 4175 4176 4177 4178 4179 4180 4181 4182 4183 4184 4185 4186 4187 4188 4189 4190 4191 4192 4193 4194 4195 4196 4197 4198 4199 4200 4201 4202 4203 4204 4205 4206 4207 4208 4209 4210 4211 4212 4213 4214 4215 4216 4217 4218 4219 4220 4221 4222 4223 4224 4225 4226 4227 4228 4229 4230 4231 4232 4233 4234 4235 4236 4237 4238 4239 4240 4241 4242 4243 4244 4245 4246 4247 4248 4249 4250 4251 4252 4253 4254 4255 4256 4257 4258 4259 4260 4261 4262 4263 4264 4265 4266 4267 4268 4269 4270 4271 4272 4273 4274 4275 4276 4277 4278 4279 4280 4281 4282 4283 4284 4285 4286 4287 4288 4289 4290 4291 4292 4293 4294 4295 4296 4297 4298 4299 4300 4301 4302 4303 4304 4305 4306 4307 4308 4309 4310 4311 4312 4313 4314 4315 4316 4317 4318 4319 4320 4321 4322 4323 4324 4325 4326 4327 4328 4329 4330 4331 4332 4333 4334 4335 4336 4337 4338 4339 4340 4341 4342 4343 4344 4345 4346 4347 4348 4349 4350 4351 4352 4353 4354 4355 4356 4357 4358 4359 4360 4361 4362 4363 4364 4365 4366 4367 4368 4369 4370 4371 4372 4373 4374 4375 4376 4377 4378 4379 4380 4381 4382 4383 4384 4385 4386 4387 4388 4389 4390 4391 4392 4393 4394 4395 4396 4397 4398 4399 4400 4401 4402 4403 4404 4405 4406 4407 4408 4409 4410 4411 4412 4413 4414 4415 4416 4417 4418 4419 4420 4421 4422 4423 4424 4425 4426 4427 4428 4429 4430 4431 4432 4433 4434 4435 4436 4437 4438 4439 4440 4441 4442 4443 4444 4445 4446 4447 4448 4449 4450 4451 4452 4453 4454 4455 4456 4457 4458 4459 4460 4461 4462 4463 4464 4465 4466 4467 4468 4469 4470 4471 4472 4473 4474 4475 4476 4477 4478 4479 4480 4481 4482 4483 4484 4485 4486 4487 4488 4489 4490 4491 4492 4493 4494 4495 4496 4497 4498 4499 4500 4501 4502 4503 4504 4505 4506 4507 4508 4509 4510 4511 4512 4513 4514 4515 4516 4517 4518 4519 4520 4521 4522 4523 4524 4525 4526 4527 4528 4529 4530 4531 4532 4533 4534 4535 4536 4537 4538 4539 4540 4541 4542 4543 4544 4545 4546 4547 4548 4549 4550 4551 4552 4553 4554 4555 4556 4557 4558 4559 4560 4561 4562 4563 4564 4565 4566 4567 4568 4569 4570 4571 4572 4573 4574 4575 4576 4577 4578 4579 4580 4581 4582 4583 4584 4585 4586 4587 4588 4589 4590 4591 4592 4593 4594 4595 4596 4597 4598 4599 4600 4601 4602 4603 4604 4605 4606 4607 4608 4609 4610 4611 4612 4613 4614 4615 4616 4617 4618 4619 4620 4621 4622 4623 4624 4625 4626 4627 4628 4629 4630 4631 4632 4633 4634 4635 4636 4637 4638 4639 4640 4641 4642 4643 4644 4645 4646 4647 4648 4649 4650 4651 4652 4653 4654 4655 4656 4657 4658 4659 4660 4661 4662 4663 4664 4665 4666 4667 4668 4669 4670 4671 4672 4673 4674 4675 4676 4677 4678 4679 4680 4681 4682 4683 4684 4685 4686 4687 4688 4689 4690 4691 4692 4693 4694 4695 4696 4697 4698 4699 4700 4701 4702 4703 4704 4705 4706 4707 4708 4709 4710 4711 4712 4713 4714 4715 4716 4717 4718 4719 4720 4721 4722 4723 4724 4725 4726 4727 4728 4729 4730 4731 4732 4733 4734 4735 4736 4737 4738 4739 4740 4741 4742 4743 4744 4745 4746 4747 4748 4749 4750 4751 4752 4753 4754 4755 4756 4757 4758 4759 4760 4761 4762 4763 4764 4765 4766 4767 4768 4769 4770 4771 4772 4773 4774 4775 4776 4777 4778 4779 4780 4781 4782 4783 4784 4785 4786 4787 4788 4789 4790 4791 4792 4793 4794 4795 4796 4797 4798 4799 4800 4801 4802 4803 4804 4805 4806 4807 4808 4809 4810 4811 4812 4813 4814 4815 4816 4817 4818 4819 4820 4821 4822 4823 4824 4825 4826 4827 4828 4829 4830 4831 4832 4833 4834 4835 4836 4837 4838 4839 4840 4841 4842 4843 4844 4845 4846 4847 4848 4849 4850 4851 4852 4853 4854 4855 4856 4857 4858 4859 4860 4861 4862 4863 4864 4865 4866 4867 4868 4869 4870 4871 4872 4873 4874 4875 4876 4877 4878 4879 4880 4881 4882 4883 4884 4885 4886 4887 4888 4889 4890 4891 4892 4893 4894 4895 4896 4897 4898 4899 4900 4901 4902 4903 4904 4905 4906 4907 4908 4909 4910 4911 4912 4913 4914 4915 4916 4917 4918 4919 4920 4921 4922 4923 4924 4925 4926 4927 4928 4929 4930 4931 4932 4933 4934 4935 4936 4937 4938 4939 4940 4941 4942 4943 4944 4945 4946 4947 4948 4949 4950 4951 4952 4953 4954 4955 4956 4957 4958 4959 4960 4961 4962 4963 4964 4965 4966 4967 4968 4969 4970 4971 4972 4973 4974 4975 4976 4977 4978 4979 4980 4981 4982 4983 4984 4985 4986 4987 4988 4989 4990 4991 4992 4993 4994 4995 4996 4997 4998 4999 5000 5001 5002 5003 5004 5005 5006 5007 5008 5009 5010 5011 5012 5013 5014 5015 5016 5017 5018 5019 5020 5021 5022 5023 5024 5025 5026 5027 5028 5029 5030 5031 5032 5033 5034 5035 5036 5037 5038 5039 5040 5041 5042 5043 5044 5045 5046 5047 5048 5049 5050 5051 5052 5053 5054 5055 5056 5057 5058 5059 5060 5061 5062 5063 5064 5065 5066 5067 5068 5069 5070 5071 5072 5073 5074 5075 5076 5077 5078 5079 5080 5081 5082 5083 5084 5085 5086 5087 5088 5089 5090 5091 5092 5093 5094 5095 5096 5097 5098 5099 5100 5101 5102 5103 5104 5105 5106 5107 5108 5109 5110 5111 5112 5113 5114 5115 5116 5117 5118 5119 5120 5121 5122 5123 5124 5125 5126 5127 5128 5129 5130 5131 5132 5133 5134 5135 5136 5137 5138 5139 5140 5141 5142 5143 5144 5145 5146 5147 5148 5149 5150 5151 5152 5153 5154 5155 5156 5157 5158 5159 5160 5161 5162 5163 5164 5165 5166 5167 5168 5169 5170 5171 5172 5173 5174 5175 5176 5177 5178 5179 5180 5181 5182 5183 5184 5185 5186 5187 5188 5189 5190 5191 5192 5193 5194 5195 5196 5197 5198 5199 5200 5201 5202 5203 5204 5205 5206 5207 5208 5209 5210 5211 5212 5213 5214 5215 5216 5217 5218 5219 5220 5221 5222 5223 5224 5225 5226 5227 5228 5229 5230 5231 5232 5233 5234 5235 5236 5237 5238 5239 5240 5241 5242 5243 5244 5245 5246 5247 5248 5249 5250 5251 5252 5253 5254 5255 5256 5257 5258 5259 5260 5261 5262 5263 5264 5265 5266 5267 5268 5269 5270 5271 5272 5273 5274 5275 5276 5277 5278 5279 5280 5281 5282 5283 5284 5285 5286 5287 5288 5289 5290 5291 5292 5293 5294 5295 5296 5297 5298 5299 5300 5301 5302 5303 5304 5305 5306 5307 5308 5309 5310 5311 5312 5313 5314 5315 5316 5317 5318 5319 5320 5321 5322 5323 5324 5325 5326 5327 5328 5329 5330 5331 5332 5333 5334 5335 5336 5337 5338 5339 5340 5341 5342 5343 5344 5345 5346 5347 5348 5349 5350 5351 5352 5353 5354 5355 5356 5357 5358 5359 5360 5361 5362 5363 5364 5365 5366 5367 5368 5369 5370 5371 5372 5373 5374 5375 5376 5377 5378 5379 5380 5381 5382 5383 5384 5385 5386 5387 5388 5389 5390 5391 5392 5393 5394 5395 5396 5397 5398 5399 5400 5401 5402 5403 5404 5405 5406 5407 5408 5409 5410 5411 5412 5413 5414 5415 5416 5417 5418 5419 5420 5421 5422 5423 5424 5425 5426 5427 5428 5429 5430 5431 5432 5433 5434 5435 5436 5437 5438 5439 5440 5441 5442 5443 5444 5445 5446 5447 5448 5449 5450 5451 5452 5453 5454 5455 5456 5457 5458 5459 5460 5461 5462 5463 5464 5465 5466 5467 5468 5469 5470 5471 5472 5473 5474 5475 5476 5477 5478 5479 5480 5481 5482 5483 5484 5485 5486 5487 5488 5489 5490 5491 5492 5493 5494 5495 5496 5497 5498 5499 5500 5501 5502 5503 5504 5505 5506 5507 5508 5509 5510 5511 5512 5513 5514 5515 5516 5517 5518 5519 5520 5521 5522 5523 5524 5525 5526 5527 5528 5529 5530 5531 5532 5533 5534 5535 5536 5537 5538 5539 5540 5541 5542 5543 5544 5545 5546 5547 5548 5549 5550 5551 5552 5553 5554 5555 5556 5557 5558 5559 5560 5561 5562 5563 5564 5565 5566 5567 5568 5569 5570 5571 5572 5573 5574 5575 5576 5577 5578 5579 5580 5581 5582 5583 5584 5585 5586 5587 5588 5589 5590 5591 5592 5593 5594 5595 5596 5597 5598 5599 5600 5601 5602 5603 5604 5605 5606 5607 5608 5609 5610 5611 5612 5613 5614 5615 5616 5617 5618 5619 5620 5621 5622 5623 5624 5625 5626 5627 5628 5629 5630 5631 5632 5633 5634 5635 5636 5637 5638 5639 5640 5641 5642 5643 5644 5645 5646 5647 5648 5649 5650 5651 5652 5653 5654 5655 5656 5657 5658 5659 5660 5661 5662 5663 5664 5665 5666 5667 5668 5669 5670 5671 5672 5673 5674 5675 5676 5677 5678 5679 5680 5681 5682 5683 5684 5685 5686 5687 5688 5689 5690 5691 5692 5693 5694 5695 5696 5697 5698 5699 5700 5701 5702 5703 5704 5705 5706 5707 5708 5709 5710 5711 5712 5713 5714 5715 5716 5717 5718 5719 5720 5721 5722 5723 5724 5725 5726 5727 5728 5729 5730 5731 5732 5733 5734 5735 5736 5737 5738 5739 5740 5741 5742 5743 5744 5745 5746 5747 5748 5749 5750 5751 5752 5753 5754 5755 5756 5757 5758 5759 5760 5761 5762 5763 5764 5765 5766 5767 5768 5769 5770 5771 5772 5773 5774 5775 5776 5777 5778 5779 5780 5781 5782 5783 5784 5785 5786 5787 5788 5789 5790 5791 5792 5793 5794 5795 5796 5797 5798 5799 5800 5801 5802 5803 5804 5805 5806 5807 5808 5809 5810 5811 5812 5813 5814 5815 5816 5817 5818 5819 5820 5821 5822 5823 5824 5825 5826 5827 5828 5829 5830 5831 5832 5833 5834 5835 5836 5837 5838 5839 5840 5841 5842 5843 5844 5845 5846 5847 5848 5849 5850 5851 5852 5853 5854 5855 5856 5857 5858 5859 5860 5861 5862 5863 5864 5865 5866 5867 5868 5869 5870 5871 5872 5873 5874 5875 5876 5877 5878 5879 5880 5881 5882 5883 5884 5885 5886 5887 5888 5889 5890 5891 5892 5893 5894 5895 5896 5897 5898 5899 5900 5901 5902 5903 5904 5905 5906 5907 5908 5909 5910 5911 5912 5913 5914 5915 5916 5917 5918 5919 5920 5921 5922 5923 5924 5925 5926 5927 5928 5929 5930 5931 5932 5933 5934 5935 5936 5937 5938 5939 5940 5941 5942 5943 5944 5945 5946 5947 5948 5949 5950 5951 5952 5953 5954 5955 5956 5957 5958 5959 5960 5961 5962 5963 5964 5965 5966 5967 5968 5969 5970 5971 5972 5973 5974 5975 5976 5977 5978 5979 5980 5981 5982 5983 5984 5985 5986 5987 5988 5989 5990 5991 5992 5993 5994 5995 5996 5997 5998 5999 6000 6001 6002 6003 6004 6005 6006 6007 6008 6009 6010 6011 6012 6013 6014 6015 6016 6017 6018 6019 6020 6021 6022 6023 6024 6025 6026 6027 6028 6029 6030 6031 6032 6033 6034 6035 6036 6037 6038 6039 6040 6041 6042 6043 6044 6045 6046 6047 6048 6049 6050 6051 6052 6053 6054 6055 6056 6057 6058 6059 6060 6061 6062 6063 6064 6065 6066 6067 6068 6069 6070 6071 6072 6073 6074 6075 6076 6077 6078 6079 6080 6081 6082 6083 6084 6085 6086 6087 6088 6089 6090 6091 6092 6093 6094 6095 6096 6097 6098 6099 6100 6101 6102 6103 6104 6105 6106 6107 6108 6109 6110 6111 6112 6113 6114 6115 6116 6117 6118 6119 6120 6121 6122 6123 6124 6125 6126 6127 6128 6129 6130 6131 6132 6133 6134 6135 6136 6137 6138 6139 6140 6141 6142 6143 6144 6145 6146 6147 6148 6149 6150 6151 6152 6153 6154 6155 6156 6157 6158 6159 6160 6161 6162 6163 6164 6165 6166 6167 6168 6169 6170 6171 6172 6173 6174 6175 6176 6177 6178 6179 6180 6181 6182 6183 6184 6185 6186 6187 6188 6189 6190 6191 6192 6193 6194 6195 6196 6197 6198 6199 6200 6201 6202 6203 6204 6205 6206 6207 6208 6209 6210 6211 6212 6213 6214 6215 6216 6217 6218 6219 6220 6221 6222 6223 6224 6225 6226 6227 6228 6229 6230 6231 6232 6233 6234 6235 6236 6237 6238 6239 6240 6241 6242 6243 6244 6245 6246 6247 6248 6249 6250 6251 6252 6253 6254 6255 6256 6257 6258 6259 6260 6261 6262 6263 6264 6265 6266 6267 6268 6269 6270 6271 6272 6273 6274 6275 6276 6277 6278 6279 6280 6281 6282 6283 6284 6285 6286 6287 6288 6289 6290 6291 6292 6293 6294 6295 6296 6297 6298 6299 6300 6301 6302 6303 6304 6305 6306 6307 6308 6309 6310 6311 6312 6313 6314 6315 6316 6317 6318 6319 6320 6321 6322 6323 6324 6325 6326 6327 6328 6329 6330 6331 6332 6333 6334 6335 6336 6337 6338 6339 6340 6341 6342 6343 6344 6345 6346 6347 6348 6349 6350 6351 6352 6353 6354 6355 6356 6357 6358 6359 6360 6361 6362 6363 6364 6365 6366 6367 6368 6369 6370 6371 6372 6373 6374 6375 6376 6377 6378 6379 6380 6381 6382 6383 6384 6385 6386 6387 6388 6389 6390 6391 6392 6393 6394 6395 6396 6397 6398 6399 6400 6401 6402 6403 6404 6405 6406 6407 6408 6409 6410 6411 6412 6413 6414 6415 6416 6417 6418 6419 6420 6421 6422 6423 6424 6425 6426 6427 6428 6429 6430 6431 6432 6433 6434 6435 6436 6437 6438 6439 6440 6441 6442 6443 6444 6445 6446 6447 6448 6449 6450 6451 6452 6453 6454 6455 6456 6457 6458 6459 6460 6461 6462 6463 6464 6465 6466 6467 6468 6469 6470 6471 6472 6473 6474 6475 6476 6477 6478 6479 6480 6481 6482 6483 6484 6485 6486 6487 6488 6489 6490 6491 6492 6493 6494 6495 6496 6497 6498 6499 6500 6501 6502 6503 6504 6505 6506 6507 6508 6509 6510 6511 6512 6513 6514 6515 6516 6517 6518 6519 6520 6521 6522 6523 6524 6525 6526 6527 6528 6529 6530 6531 6532 6533 6534 6535 6536 6537 6538 6539 6540 6541 6542 6543 6544 6545 6546 6547 6548 6549 6550 6551 6552 6553 6554 6555 6556 6557 6558 6559 6560 6561 6562 6563 6564 6565 6566 6567 6568 6569 6570 6571 6572 6573 6574 6575 6576 6577 6578 6579 6580 6581 6582 6583 6584 6585 6586 6587 6588 6589 6590 6591 6592 6593 6594 6595 6596 6597 6598 6599 6600 6601 6602 6603 6604 6605 6606 6607 6608 6609 6610 6611 6612 6613 6614 6615 6616 6617 6618 6619 6620 6621 6622 6623 6624 6625 6626 6627 6628 6629 6630 6631 6632 6633 6634 6635 6636 6637 6638 6639 6640 6641 6642 6643 6644 6645 6646 6647 6648 6649 6650 6651 6652 6653 6654 6655 6656 6657 6658 6659 6660 6661 6662 6663 6664 6665 6666 6667 6668 6669 6670 6671 6672 6673 6674 6675 6676 6677 6678 6679 6680 6681 6682 6683 6684 6685 6686 6687 6688 6689 6690 6691 6692 6693 6694 6695 6696 6697 6698 6699 6700 6701 6702 6703 6704 6705 6706 6707 6708 6709 6710 6711 6712 6713 6714 6715 6716 6717 6718 6719 6720 6721 6722 6723 6724 6725 6726 6727 6728 6729 6730 6731 6732 6733 6734 6735 6736 6737 6738 6739 6740 6741 6742 6743 6744 6745 6746 6747 6748 6749 6750 6751 6752 6753 6754 6755 6756 6757 6758 6759 6760 6761 6762 6763 6764 6765 6766 6767 6768 6769 6770 6771 6772 6773 6774 6775 6776 6777 6778 6779 6780 6781 6782 6783 6784 6785 6786 6787 6788 6789 6790 6791 6792 6793 6794 6795 6796 6797 6798 6799 6800 6801 6802 6803 6804 6805 6806 6807 6808 6809 6810 6811 6812 6813 6814 6815 6816 6817 6818 6819 6820 6821 6822 6823 6824 6825 6826 6827 6828 6829 6830 6831 6832 6833 6834 6835 6836 6837 6838 6839 6840 6841 6842 6843 6844 6845 6846 6847 6848 6849 6850 6851 6852 6853 6854 6855 6856 6857 6858 6859 6860 6861 6862 6863 6864 6865 6866 6867 6868 6869 6870 6871 6872 6873 6874 6875 6876 6877 6878 6879 6880 6881 6882 6883 6884 6885 6886 6887 6888 6889 6890 6891 6892 6893 6894 6895 6896 6897 6898 6899 6900 6901 6902 6903 6904 6905 6906 6907 6908 6909 6910 6911 6912 6913 6914 6915 6916 6917 6918 6919 6920 6921 6922 6923 6924 6925 6926 6927 6928 6929 6930 6931 6932 6933 6934 6935 6936 6937 6938 6939 6940 6941 6942 6943 6944 6945 6946 6947 6948 6949 6950 6951 6952 6953 6954 6955 6956 6957 6958 6959 6960 6961 6962 6963 6964 6965 6966 6967 6968 6969 6970 6971 6972 6973 6974 6975 6976 6977 6978 6979 6980 6981 6982 6983 6984 6985 6986 6987 6988 6989 6990 6991 6992 6993 6994 6995 6996 6997 6998 6999 7000 7001 7002 7003 7004 7005 7006 7007 7008 7009 7010 7011 7012 7013 7014 7015 7016 7017 7018 7019 7020 7021 7022 7023 7024 7025 7026 7027 7028 7029 7030 7031 7032 7033 7034 7035 7036 7037 7038 7039 7040 7041 7042 7043 7044 7045 7046 7047 7048 7049 7050 7051 7052 7053 7054 7055 7056 7057 7058 7059 7060 7061 7062 7063 7064 7065 7066 7067 7068 7069 7070 7071 7072 7073 7074 7075 7076 7077 7078 7079 7080 7081 7082 7083 7084 7085 7086 7087 7088 7089 7090 7091 7092 7093 7094 7095 7096 7097 7098 7099 7100 7101 7102 7103 7104 7105 7106 7107 7108 7109 7110 7111 7112 7113 7114 7115 7116 7117 7118 7119 7120 7121 7122 7123 7124 7125 7126 7127 7128 7129 7130 7131 7132 7133 7134 7135 7136 7137 7138 7139 7140 7141 7142 7143 7144 7145 7146 7147 7148 7149 7150 7151 7152 7153 7154 7155 7156 7157 7158 7159 7160 7161 7162 7163 7164 7165 7166 7167 7168 7169 7170 7171 7172 7173 7174 7175 7176 7177 7178 7179 7180 7181 7182 7183 7184 7185 7186 7187 7188 7189 7190 7191 7192 7193 7194 7195 7196 7197 7198 7199 7200 7201 7202 7203 7204 7205 7206 7207 7208 7209 7210 7211 7212 7213 7214 7215 7216 7217 7218 7219 7220 7221 7222 7223 7224 7225 7226 7227 7228 7229 7230 7231 7232 7233 7234 7235 7236 7237 7238 7239 7240 7241 7242 7243 7244 7245 7246 7247 7248 7249 7250 7251 7252 7253 7254 7255 7256 7257 7258 7259 7260 7261 7262 7263 7264 7265 7266 7267 7268 7269 7270 7271 7272 7273 7274 7275 7276 7277 7278 7279 7280 7281 7282 7283 7284 7285 7286 7287 7288 7289 7290 7291 7292 7293 7294 7295 7296 7297 7298 7299 7300 7301 7302 7303 7304 7305 7306 7307 7308 7309 7310 7311 7312 7313 7314 7315 7316 7317 7318 7319 7320 7321 7322 7323 7324 7325 7326 7327 7328 7329 7330 7331 7332 7333 7334 7335 7336 7337 7338 7339 7340 7341 7342 7343 7344 7345 7346 7347 7348 7349 7350 7351 7352 7353 7354 7355 7356 7357 7358 7359 7360 7361 7362 7363 7364 7365 7366 7367 7368 7369 7370 7371 7372 7373 7374 7375 7376 7377 7378 7379 7380 7381 7382 7383 7384 7385 7386 7387 7388 7389 7390 7391 7392 7393 7394 7395 7396 7397 7398 7399 7400 7401 7402 7403 7404 7405 7406 7407 7408 7409 7410 7411 7412 7413 7414 7415 7416 7417 7418 7419 7420 7421 7422 7423 7424 7425 7426 7427 7428 7429 7430 7431 7432 7433 7434 7435 7436 7437 7438 7439 7440 7441 7442 7443 7444 7445 7446 7447 7448 7449 7450 7451 7452 7453 7454 7455 7456 7457 7458 7459 7460 7461 7462 7463 7464 7465 7466 7467 7468 7469 7470 7471 7472 7473 7474 7475 7476 7477 7478 7479 7480 7481 7482 7483 7484 7485 7486 7487 7488 7489 7490 7491 7492 7493 7494 7495 7496 7497 7498 7499 7500 7501 7502 7503 7504 7505 7506 7507 7508 7509 7510 7511 7512 7513 7514 7515 7516 7517 7518 7519 7520 7521 7522 7523 7524 7525 7526 7527 7528 7529 7530 7531 7532 7533 7534 7535 7536 7537 7538 7539 7540 7541 7542 7543 7544 7545 7546 7547 7548 7549 7550 7551 7552 7553 7554 7555 7556 7557 7558 7559 7560 7561 7562 7563 7564 7565 7566 7567 7568 7569 7570 7571 7572 7573 7574 7575 7576 7577 7578 7579 7580 7581 7582 7583 7584 7585 7586 7587 7588 7589 7590 7591 7592 7593 7594 7595 7596 7597 7598 7599 7600 7601 7602 7603 7604 7605 7606 7607 7608 7609 7610 7611 7612 7613 7614 7615 7616 7617 7618 7619 7620 7621 7622 7623 7624 7625 7626 7627 7628 7629 7630 7631 7632 7633 7634 7635 7636 7637 7638 7639 7640 7641 7642 7643 7644 7645 7646 7647 7648 7649 7650 7651 7652 7653 7654 7655 7656 7657 7658 7659 7660 7661 7662 7663 7664 7665 7666 7667 7668 7669 7670 7671 7672 7673 7674 7675 7676 7677 7678 7679 7680 7681 7682 7683 7684 7685 7686 7687 7688 7689 7690 7691 7692 7693 7694 7695 7696 7697 7698 7699 7700 7701 7702 7703 7704 7705 7706 7707 7708 7709 7710 7711 7712 7713 7714 7715 7716 7717 7718 7719 7720 7721 7722 7723 7724 7725 7726 7727 7728 7729 7730 7731 7732 7733 7734 7735 7736 7737 7738 7739 7740 7741 7742 7743 7744 7745 7746 7747 7748 7749 7750 7751 7752 7753 7754 7755 7756 7757 7758 7759 7760 7761 7762 7763 7764 7765 7766 7767 7768 7769 7770 7771 7772 7773 7774 7775 7776 7777 7778 7779 7780 7781 7782 7783 7784 7785 7786 7787 7788 7789 7790 7791 7792 7793 7794 7795 7796 7797 7798 7799 7800 7801 7802 7803 7804 7805 7806 7807 7808 7809 7810 7811 7812 7813 7814 7815 7816 7817 7818 7819 7820 7821 7822 7823 7824 7825 7826 7827 7828 7829 7830 7831 7832 7833 7834 7835 7836 7837 7838 7839 7840 7841 7842 7843 7844 7845 7846 7847 7848 7849 7850 7851 7852 7853 7854 7855 7856 7857 7858 7859 7860 7861 7862 7863 7864 7865 7866 7867 7868 7869 7870 7871 7872 7873 7874 7875 7876 | Ubwoko,Category,Igice ,INTERURO,Umutwe,Ibyiciro by'ingingo,Akiciro,Itegeko,Discription,Ibihano
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA MBERE: ICYO IRI
TEGEKO RIGAMIJE
N’IBISOBANURO BY’AMAGAMBO",,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya mbere: Icyo iri tegeko rigamije,"Iri tegeko riteganya:
1º amahame rusange agenga ibyaha
n’ibihano;
2º ibyaha n’ibihano muri rusange.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA MBERE: ICYO IRI
TEGEKO RIGAMIJE
N’IBISOBANURO BY’AMAGAMBO",,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 2: Ibisobanuro by’amagambo,"Muri iri tegeko, amagambo akurikira afite
ibisobanuro bikurikira:
1º icyaha: igikorwa kibujijwe n’itegeko
cyangwa kwanga gukora igitegetswe ku
buryo bihungabanya umutekano mu bantu
kandi hari itegeko ribiteganyiriza igihano;
2º Ifasi y’Igihugu cy’u Rwanda: ubusesure
bw’ubutaka, imigezi, inzuzi, ibiyaga
n’ikirere bya Repubulika y’u Rwanda
kugeza ku mbibi zayo na za Ambasade z’u
Rwanda mu bindi bihugu; 3º uwakoze icyaha: uwakoze igikorwa
gihanwa n’itegeko cyangwa uwanze gukora
igikorwa gitegetswe n’itegeko;
4º umufatanyacyaha: uwafatanyije ku buryo
butaziguye n’uwakoze icyaha;
5º icyitso: umuntu wafashije uwakoze icyaha
mu byagiteguye bigaragarira muri kimwe
mu bikorwa bikurikira:
a) utuma hakorwa icyaha akoresheje
igihembo, isezerano ry’igihembo,
iterabwoba, agakabyo k’ubutegetsi
cyangwa k’ububasha cyangwa
amabwiriza agamije gukoresha
icyaha;
b) ufasha uwakoze icyaha mu
byagiteguye, mu byoroheje imikorere
yacyo cyangwa mu byakinonosoye
kandi yarabikoze abizi, cyangwa
uwashishikaje uwakoze icyaha;
c) utuma undi akora icyaha akoresheje
imbwirwaruhame, urusaku
rushishikaza cyangwa iterabwoba,
bibereye ahantu hateraniye abantu
barenze babiri (2), inyandiko, ibitabo
cyangwa ibindi byanditswe n’icapiro,
biguzwe cyangwa bitangiwe ubuntu
cyangwa byatangarijwe ahantu
hateraniye abantu benshi, amatangazo
amanitse cyangwa yeretswe rubanda; d) uwahishe uwakoze icyaha,
umufatanyacyaha cyangwa uwahishe
icyitso kugira ngo ataboneka
cyangwa adafatwa, umufasha
kwihisha cyangwa gucika cyangwa
umuha aho kwihisha cyangwa
uwamufashije guhisha ibintu
byakoreshejwe cyangwa byagenewe
gukoreshwa icyaha;
e) uwahishe abizi ikintu cyangwa
ibikoresho byakoreshejwe cyangwa
byagenewe gukoresha icyaha;
f) uwiba, uhisha cyangwa wonona
nkana ku buryo ubwo aribwo bwose
ibintu byagombye gufasha kugenza
icyaha, gutahura ibimenyetso
cyangwa guhana abakoze icyaha;
6º kugambirira icyaha: umugambi umuntu
yiyemeje mbere yo gukora icyaha;
7º gutega igico: gutegera umuntu ahantu
hamwe cyangwa henshi ugambiriye
kumwica cyangwa kumugirira nabi;
8º umwana: umuntu utarageza ku myaka
cumi n’umunani (18) y’amavuko; 9º uruhame: ahantu hateraniye abantu
barenze babiri (2). Ibintu bitangajwe kuri
interinete, ku rubuga nkoranyambaga, mu
bitangazamakuru cyangwa byohererejwe
undi nabyo bifatwa nk’ibikorewe mu
ruhame.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 3: Nta gihano hatari itegeko,"Nta muntu ushobora guhanwa kubera
gukora ikibujijwe cyangwa kwanga gukora
igitegetswe bitari icyaha hakurikijwe
amategeko y’igihugu cyangwa
mpuzamahanga mu gihe byakorwaga.
Nta muntu ushobora guhanishwa igihano
kiruta icyari giteganyijwe n’itegeko mu
gihe icyaha cyakorwaga.
Nta cyaha gihanishwa igihano kitari
giteganyijwe n’itegeko ryatangajwe mbere
y’uko gikorwa.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 4: Ikoreshwa ry’amategeko ahana,"Amategeko ahana agomba gufatwa uko
ateye, ntashobora gukoreshwa ku buryo
butandukira.
Inkiko zibujijwe guca imanza ku buryo
bugenekereje.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,"Ingingo ya 5: Itegeko rikoreshwa igihe
hari amategeko menshi ahana icyaha
kimwe","Iyo hari amategeko menshi ahana icyaha
kimwe, itegeko ryihariye ni ryo rikoreshwa
mu mwanya w’itegeko rusange, keretse
iyo hari itegeko ribiteganya ukundi.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,"Ingingo ya 6: Itegeko rikurikizwa igihe
hari impurirane y’amategeko ahana","Mu gihe hari amategeko ahana, rimwe
ryariho mu gihe icyaha cyakorwaga, irindi
ryaratangajwe nyuma y’uko icyaha
gikorwa, ariko urubanza rutaracibwa
burundu, itegeko rishya ni ryo rikurikizwa
iyo riteganya igihano cyoroheje.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 7: Kudahanirwa icyaha kimwe inshuro irenze imwe,Nta muntu ushobora guhanwa inshuro zirenze imwe ku cyaha kimwe nyir’izina yakoze.,
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 8: Igihe itegeko rireka gukurikizwa,"Itegeko rireka gukurikizwa ku cyaha
cyakozwe rikiriho iyo ryavuyeho urubanza
kuri icyo cyaha rutaracibwa burundu,
keretse iyo itegeko rishya ribiteganya
ukundi.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 9 : Icyaha gikorewe mu ifasi y’Igihugu cy’u Rwanda,"Icyaha cyitwa ko cyakorewe mu ifasi
y’Igihugu cy’u Rwanda, iyo nibura kimwe
mu bikorwa bihamya imwe mu ngingo
z’ishingiro z’icyo cyaha, ari zo kuba
cyagambiriwe, cyashyizwe mu bikorwa
kandi gihanwa n’amategeko, cyakorewe
mu Rwanda.
Icyaha cyitwa kandi ko cyakorewe mu
ifasi y’Igihugu cy’u Rwanda, iyo cyakozwe
n’Umunyarwanda cyangwa cyakorewe
Umunyarwanda, gikorewe ahantu hatagira
igihugu kihategeka cyangwa gikozwe
n’umuntu wese uri mu bwato bw’u
Rwanda kandi buri mu mazi atagira igihugu kiyategeka cyangwa uri mu ndege
ifite icyapa cy’u Rwanda iyo iri mu ifasi
itagira igihugu kiyitegeka.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,"Ingingo ya 10: Itegeko rikurikizwa mu
guhana icyaha gikorewe mu ifasi
y’Igihugu cy’u Rwanda","Icyaha cyose gikorewe mu ifasi y’Igihugu
cy’u Rwanda, cyaba gikozwe
n’Umunyarwanda cyangwa
umunyamahanga, gihanishwa itegeko ry’u
Rwanda.
Icyakora, ibivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo ntibikurikizwa ku bafite
ubudahangarwa burengerwa
n’amasezerano mpuzamahanga u Rwanda
rwemeje burundu cyangwa umuco
amahanga yose ahuriyeho.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,"Ingingo ya 11: Ihanwa
ry’Umunyarwanda wakoreye icyaha
hanze y’ifasi y’Igihugu cy’u Rwanda
","Umunyarwanda wakoreye icyaha
cy’ubugome cyangwa gikomeye hanze
y’ifasi y’Igihugu cy’u Rwanda
ashobora
guhanwa hakurikijwe amategeko y’u
Rwanda nk’aho icyo cyaha cyakorewe mu Rwanda mu gihe icyo cyaha gihanwa
n’amategeko y’u Rwanda",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,"Ingingo ya 12: Ihanwa ry’icyaha
kibangamira inyungu z’u Rwanda
gikorewe hanze y’ifasi y’Igihugu cy’u
Rwanda ","Umunyarwanda wese cyangwa umunyamahanga wese wakoreye hanze
y‘ifasi y’Igihugu cy’u Rwanda, icyaha
cy'ubugome cyangwa gikomeye
kibangamiye inyungu z’u Rwanda cyangwa
umunyarwanda, ashobora gukurikiranwa
no gucirwa urubanza hakurikije itegeko
ry’u Rwanda nkaho icyaha cyaba
cyarakorewe mu Rwanda.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 13: Ihanwa ry’icyitso ku cyaha cyakorewe mu mahanga,"Umuntu wese wabaye icyitso ku cyaha cy’ubugome cyangwa icyaha gikomeye
cyakorewe mu mahanga, uri ku ifasi
y’Igihugu cy’u Rwanda ashobora guhanwa
n’inkiko z’u Rwanda, iyo icyo cyaha
gihanwa n’itegeko ry’igihugu
cyakorewemo n’itegeko ry’u Rwanda.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 14: Icyaha mpuzamahanga n’icyaha cyambuka imbibi,"Icyaha mpuzamahanga ni icyaha
giteganywa gutyo n’Amategeko
Mpuzamahanga. Ibyaha mpuzamahanga ni ibi bikurikira:
1º icyaha cya jenocide;
2º icyaha cyibasira inyokomuntu;
3º ibyaha by’intambara.
Icyaha cyambuka imbibi iyo kimwe mu
bikorwa bikigize gikorewe hanze
y’imipaka y’u Rwanda.
Umuntu wese, yaba Umunyarwanda
cyangwa umunyamahanga, imiryango ya
Leta cyangwa itari iya Leta yo mu Rwanda
cyangwa mu mahanga, ukoreye ku ifasi
y’Igihugu cy’u Rwanda cyangwa mu
mahanga icyaha mpuzamahanga cyangwa
icyaha cyambuka imbibi ashobora, iyo
afatiwe ku ifasi y’Igihugu cy‘u Rwanda,
guhanwa hakurikijwe amategeko y’u
Rwanda.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA MBERE: AMAHAME RUSANGE,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 15: Isuzumwa ry’ubwenegihugu nyarwanda,"Umunyarwanda uvugwa mu ngingo ya 9,
iya 10, iya 11, iya 12, iya 14, iya 191 n’iya
192 z’iri tegeko ni uwari ufite
ubwenegihugu nyarwanda igihe icyaha
cyakorwaga.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA II: IBYICIRO BY’IBYAHA,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 16: Ubusumbane bw’ibyaha,"Ibyaha bisumbana hakurikijwe uburemere bwabyo ku buryo bukurikira: 1º icyaha cy’ubugome;
2º icyaha gikomeye;
3º icyaha cyoroheje.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA II: IBYICIRO BY’IBYAHA,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 17: Icyaha cy’ubugome,"Icyaha c y’ u bu go me ni icyaha itegeko rihanisha igihano cy’iremezo cy’igifungo
kirenze imyaka itanu (5) cyangwa igifungo
cya burundu.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA II: IBYICIRO BY’IBYAHA,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 18: Icyaha gikomeye,"Icyaha gikomeye ni icyaha itegeko rihanisha igihano cy’iremezo cy’igifungo
kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko
kitarenze imyaka itanu (5).
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA",UMUTWE WA II: IBYICIRO BY’IBYAHA,Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 19: Icyaha cyoroheje,"Icyaha cyoroheje ni icyaha itegeko rihanisha gusa igihano cy’iremezo
cy’igifungo kitageze ku mezi atandatu (6),
icy’ihazabu cyangwa igihano cy’imirimo
y’inyungu rusange.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA","UMUTWE WA III: GUCURA
UMUGAMBI WO GUKORA ICYAHA
N’UBWINJIRACYAHA",Icyiciro cya mbere: Gucura umugambi,,Ingingo ya 20: Gucura umugambi wo gukora icyaha,"Gucura umugambi wo gukora icyaha ni
ubwumvikane hagati y’abantu babiri (2)
cyangwa benshi bugamije gukora icyaha
cyakorwa n’umwe cyangwa benshi muri bo.
Gucura umugambi wo gukora icyaha
bihanishwa igihano giteganyirijwe icyaha
cyacuriwe umugambi.
Umuntu wese uri mu mugambi wo
gutegura, akabimenyesha ubutegetsi
bw’igihugu, inzego z’ubutabera cyangwa
iz’umutekano, ko hategurwa ibyaha,
akabumenyesha n’amazina y’abagome
n’ay’ibyitso byabo, asonerwa igihano
giteganyirijwe icyaha cyo gucura
umugambi mu gihe ibyo abikoze mbere
y’uko icyaha gicurirwa umugambi
gikorwa.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA","UMUTWE WA III: GUCURA
UMUGAMBI WO GUKORA ICYAHA
N’UBWINJIRACYAHA",Icyiciro cya 2: Ubwinjiracyaha,,Ingingo ya 21: Ihanwa ry’ubwinjiracyaha,"Ubwinjiracyaha buhanirwa iyo umugambi
wo gukora icyaha wagaragajwe n’igikorwa
kimwe cyangwa byinshi biboneka,
bidashidikanywa by’intangiriro y’icyaha
biganisha ku ikorwa ryacyo, nyuma
bigahagarikwa, bikabuzwa kugera ku
cyifuzo cyangwa bikazitirwa n’impamvu
zidakomoka ku bushake bwa nyir’ugukora
icyaha.
Ubwinjiracyaha burahanirwa n’ubwo
icyari kigambiriwe kitashoboraga
kugerwaho bitewe n’impamvu
nyir’ugukora icyaha atashoboye kumenya.
Ubwinjiracyaha bw’icyaha cy’ubugome
cyangwa icyaha gikomeye buhanishwa
kimwe cya kabiri (1/2) cy’igihano
giteganyirijwe icyo cyaha. Ku cyaha
gihanishwa igifungo cya burundu,
ubwinjiracyaha buhanishwa igihano
cy’igifungo kingana n’imyaka
makumyabiri n’itanu (25).
Ubwinjiracyaha bw’icyaha cyoroheje
ntibuhanirwa.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ","INTERURO YA II: AMAHAME
RUSANGE, IBYICIRO BY’IBYAHA,
GUCURA UMUGAMBI WO GUKORA
ICYAHA N’UBWINJIRACYAHA","UMUTWE WA III: GUCURA
UMUGAMBI WO GUKORA ICYAHA
N’UBWINJIRACYAHA",Icyiciro cya 2: Ubwinjiracyaha,,Ingingo ya 22: Kwigarura k’uwari ugambiriye gukora icyaha," Iyo uwari ugambiriye gukora icyaha yigaruye ku bushake bwe ntahanwa, keretse
iyo ibyo yamaze gukora ubwabyo ari
icyaha.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO",Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,Ingingo ya 23: Ibihano by’iremezo bihabwa abantu ku giti cyabo,"Ibihano by’iremezo bihabwa abantu ku giti cyabo ni ibi bikurikira: 1º igifungo;
2º ihazabu;
3º imirimo y’inyungu rusange.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO",Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,"Ingingo ya 24: Ibihano by’ingereka
bihabwa abantu ku giti cyabo","Ibihano by’ingereka bihabwa abantu ku giti cyabo ni ibi bikurikira: 1º ubunyagwe bwihariye;
2º kubuzwa cyangwa gutegekwa kuba ahantu;
3º kwamburwa uburenganzira mboneragihugu
umuntu afite mu gihugu;
4º gutangaza icyaha cyakozwe n’igihano
cyatanzwe n’urukiko.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO",Icyiciro cya mbere: Ibyiciro by’ibihano,,"Ingingo ya 25: Ibihano bihabwa ibigo
n’imiryango bya Leta cyangwa
imiryango itari iya Leta ifite
ubuzimagatozi","Ibihano bihabwa ibigo bya Leta, imiryango
ya Leta, amasosiyete, amakoperative,
imiryango itari iya Leta bifite
ubuzimagatozi ni ibi bikurikira:
1º ihazabu;
2º kubuzwa mu gihe runaka gukora kimwe
cyangwa byinshi mu bikorwa yiyemeje;
3º kunyagwa ikintu cyifashishijwe cyangwa
cyari kigenewe gukora icyaha cyangwa
icyagikomotseho;
4º gutangaza igihano cyatanzwe. Amasosiyete, amakoperative, imiryango
itari iya Leta ifite ubuzimagatozi ishobora
no guhanishwa kandi ibi bihano bikurikira:
1° iseswa;
2° gufunga burundu ibyakorewemo cyangwa
ibyifashishijwe mu gukora ibikorwa
bibujijwe;
3° guhezwa burundu mu masoko ya Leta
cyangwa mu gihe giteganywa n’amategeko
abigenga;
4° kubuzwa gutanga sheki, ikarita ihesha
amafaranga cyangwa impapuro
mvunjwafaranga;
5° gushyira ku bugenzurwe bw’ubucamanza",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka mbere: Igihano cy’igifungo,Ingingo ya 26: Igihe igihano cy’igifungo kimara,Igihano cy’igifungo gishobora kumara igihe kizwi cyangwa kikaba icya burundu.,
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka mbere: Igihano cy’igifungo,Ingingo ya 27: Igifungo kimara igihe kizwi,"Igifungo kimara igihe kizwi, kimara nibura umunsi umwe (1) ) kandi ntikirenza imyaka
makumyabiri n’itanu (25), keretse iyo
itegeko ribiteganya ukundi. Igifungo kimara igihe kizwi kibarirwa ku
minsi, amezi cyangwa imyaka bya
kalendari isanzwe.
Igifungo cy’umunsi umwe ni amasaha
makumyabiri n’ane (24), icy’ukwezi
kumwe (1) ni iminsi mirongo itatu (30),
icy’umwaka umwe (1) ni amezi cumi n’abiri
(12).
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka mbere: Igihano cy’igifungo,Ingingo ya 28: Ibarwa ry’igifungo kimara igihe kizwi,"Igihe cy’igifungo gitangira kubarwa kuva
ku munsi urubanza ruhana umuntu rwabaye
ndakuka.
Igihe umuntu amaze afunzwe n’inzego
zabiherewe ububasha n’itegeko kivanwa
mu gihe cy’igifungo urukiko rwategetse. Mu kubara igihe igifungo cyategetswe
kizamara, ntihitabwa ku gihe uwakatiwe
yihungishije ubwe igihano. Iyo umuntu akatiwe ibihano by’igifungo
birenze kimwe, igifungo gikurikira
gitangira kubarwa ikikibanziriza kirangiye",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka mbere: Igihano cy’igifungo,Ingingo ya 29: Igihano cy’igifungo cya burundu,"Igihano cy’igifungo cya burundu ni
igifungo kimara ubuzima bwose
uwagikatiwe asigaje kubaho.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 2: Igihano cy’ihazabu,Ingingo ya 30: Ingano y’ihazabu,Ihazabu igizwe nibura n’ifaranga rimwe (1) ry’u Rwanda.,
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 2: Igihano cy’ihazabu,Ingingo ya 31: Itangwa ry’igihano cy’ihazabu,"Igihano cy’ihazabu gihabwa buri muntu ku
giti cye mu bakatiwe, hakurikijwe uburemere
bw’icyaha.
Urukiko rushyiraho igihe ntarengwa
ihazabu itangirwamo. Icyo gihe
ntigishobora kurenga umwaka umwe (1)
kuva urubanza rubaye ndakuka.
Urukiko rushobora kwemeza ko ihazabu
yishyurwa mu byiciro cyangwa isimbuzwa
imirimo y’inyungu rusange.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 2: Igihano cy’ihazabu,Ingingo ya 32: Impurirane y’ihazabu n’ibindi byishyurwa,"Iyo umutungo w’uwakatiwe udashobora
kuvamo ihazabu, gusubiza iby’abandi
n’indishyi z’akababaro, habanza
gusubizwa iby’abandi no kwishyura
indishyi z’akababaro.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 2: Igihano cy’ihazabu,"Ingingo ya 33: Ubufatanye
bw’abahamwe n’icyaha mu kwishyura
ibisubizwa, indishyi z’akababaro
cyangwa amagarama y’urubanza
","Abantu bose bahaniwe icyaha kimwe
bafatanya kwishyura ibisubizwa, indishyi
z’akababaro n’amagarama y’urubanza.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 2: Igihano cy’ihazabu,"Ingingo ya 34: Gusubiza ibyarigishijwe,
ibyibwe, ibyambuwe cyangwa
ibyatanzwe bitari ngombwa","Mu rubanza rw’inshinjabyaha rugennye
igihano, iyo hari ibyarigishijwe, ibyibwe,
ibyambuwe ku buryo bw’uburiganya
cyangwa ibyatanzwe bitari ngombwa
urukiko rugomba gutegeka kubisubiza.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 3: Igihano cy’imirimo y’inyungu rusange,"Ingingo ya 35: Itangwa ry’igihano
cy’imirimo y’inyungu rusange","Ingingo ya 35: Itangwa ry’igihano
cy’imirimo y’inyungu rusange
Iyo igihano cy’imirimo y’inyungu rusange
gitanzwe nk’igihano cy’iremezo, urukiko
rugena igihe ntarengwa kizamara. Icyo gihe
ntigishobora kurenga amezi atandatu (6).
Igihano cy’imirimo y’inyungu rusange
gishobora gutangwa gisimbura ikindi
gihano cy’iremezo. Muri icyo gihe,
gitangwa ku buryo bukurikira:
1º iyo icyaha gihanishwa igifungo kirenze
amezi atandatu (6) ariko kitarenze imyaka
itanu (5), urukiko rushobora gutegeka
uwagikatiwe kurangiza icya kabiri (1/2)
cy’igihano akora igihano cy’imirimo
y’inyungu rusange;
2º iyo icyaha gihanishwa igifungo kitageza ku
mezi atandatu (6), urukiko rushobora
kumutegeka gukora igihano cy’imirimo
y’inyungu rusange mu gihe kidashobora
kurenga igihe ntarengwa cyo hejuru
cy’igifungo giteganywa n’itegeko kuri icyo
cyaha.
Iyo uwahamwe n’icyaha adakoze neza
igihano cy’imirimo y’inyungu rusange,
ahatirwa kurangiriza muri gereza igihano
gisigaye yakatiwe.
Iteka rya Perezida rigena uburyo bwo
gukora igihano cy’imirimo y’inyungu
rusange.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 3: Igihano cy’imirimo y’inyungu rusange,"Ingingo ya 36: Igihano cy’imirimo
y’inyungu rusange igihe uwakatiwe
adashoboye kubahiriza ibyo yategetswe
n’urukiko
","Mu gihe urukiko ruciye ihazabu,
amafaranga y’urubanza, ubwishyu ubwo ari
bwo bwose bugenewe isanduku ya Leta
n’ibintu bigomba gusubizwa cyangwa
indishyi z’akababaro bigenewe uwakorewe
icyaha, rugena igihe cyo gukora igihano
cy’imirimo y’inyungu rusange mu gihe
uwakatiwe adashoboye kubahiriza ibyo
yategetswe n’urukiko.
Iyo urukiko rutegetse isubizwa ry’ibintu
cyangwa indishyi z’akababaro bigenewe
uwakorewe icyaha, imirimo y’inyungu
rusange ntabwo ikuraho uburenganzira
bw’uwakorewe icyaha kuri iryo subizwa
cyangwa indishyi.
Uwakatiwe igihano cy’imirimo y’inyungu
rusange ntakomeza kugikora iyo yishyuye.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 4: Ubunyagwe,Ingingo ya 37: Ubunyagwe bwihariye,"Igihe hakozwe icyaha cy’ubugome
cyangwa icyaha gikomeye, kunyagwa
kw’ibintu bigize icyaha, ibyagikoreshejwe,
ibyagenewe kugikora cyangwa
ibyagikomotseho, cyangwa igihembo
kijyanye no gukora icyaha byemezwa mu
icibwa ry’urubanza, bikongerwa ku gihano
cy’iremezo, iyo ibyo bintu ari
iby’uwakatiwe. Iyo atari iby’uwakatiwe
cyangwa iyo icyaha cyakozwe ari
icyoroheje, ubunyagwe bwemezwa gusa
mu bihe biteganywa n’amategeko.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 4: Ubunyagwe,Ingingo ya 38: Ibuzwa ry’inyagwa rusange,"Inyagwa rusange ry’ibintu byose
uwahanwe atunze n’ubw’ibyo ashobora
kuzatunga, rirabujijwe.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 4: Ubunyagwe,Ingingo ya 39: Imicungire y’ibintu byanyazwe,"Ibintu byanyazwe bishyirwa mu maboko
ya Leta.
Iteka rya Minisitiri ufite ubutabera mu
nshingano ze rigena uburyo ibintu
byanyazwe bicungwa",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 5: Kubuza cyangwa gutegeka kuba ahantu,"Ingingo ya 40: Itangwa ry’igihano cyo
kubuza cyangwa gutegeka kuba ahantu ","Uretse igihe itegeko ribiteganya ukundi,
urukiko rushobora kubuza cyangwa
gutegeka umuntu kuba ahantu mu bihe
bikurikira:
1º iyo umuntu yahanishijwe igifungo kirenze
imyaka itanu (5);
2º iyo umuntu wigeze guhanishwa igifungo
kingana cyangwa kirenze amezi atandatu
(6), yongeye guhanishwa igifungo kingana
cyangwa kirenze amezi atandatu (6) mu
myaka itanu (5) kuva arangije icyo gihano
cyangwa igihe cyo gukurikirana irangiza
ryacyo cyararenze.
Kubuza kuba ahantu cyangwa gutegeka
kuba ahantu ntibishobora kurenza igihe
cy’umwaka umwe (1). ",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 5: Kubuza cyangwa gutegeka kuba ahantu,"Ingingo ya 41: Ibarwa ry’igihano cyo
kubuza cyangwa gutegeka kuba ahantu
n’uburyo gishyirwa mu bikorwa","Igihano cyo kubuza cyangwa gutegeka
kuba ahantu gitangira ku itariki uwahamwe
n’icyaha arangirijeho igihano cy’igifungo.
Iyo uwakatiwe afunguwe by’agateganyo,
igihano cyo kubuza cyangwa gutegeka
kuba ahantu gitangira ku munsi
afunguriweho.
Iyo uwakatiwe afunguwe by’agateganyo
yongeye gufungwa, igihe yamaze mu
gihano cyo kubuzwa cyangwa gutegekwa
kuba ahantu gikurwa mu gihano yakatiwe
n’urukiko.
Iteka rya Minisitiri ufite ubutabera mu
nshingano ze rigena uburyo bwo gushyira
mu bikorwa igihano cyo kubuza cyangwa
gutegeka kuba ahantu.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 6: Kwamburwa uburenganzira mboneragihugu,"Ingingo ya 42: Kwamburwa
uburenganzira mboneragihugu","Kwamburwa uburenganzira
mboneragihugu ni:
1º gukurwa mu murimo wa Leta cyangwa
kubuzwa kuwujyamo;
2º kubuzwa uburenganzira bwose cyangwa
bumwe umuntu afite mu gihugu
bwerekeye politiki;
3º kubuzwa uburenganzira bwo kwambara
impeta z’ishimwe;
4º kutemererwa gutanga ubuhamya
nk’umuhanga cyangwa
nk’umutangabuhamya mu byemezo no mu
manza, uretse kuba yatanga amakuru;
5º kutemererwa kuba mu bagize inama
y’umuryango, umwishingizi, gushingwa
ibintu, gusimbura umwishingizi,
kureberera abadafite ubwenge buhagije,
uretse gusa kubigirira abana be bwite;
6º kubuzwa uburenganzira bwo gutunga
intwaro; 7º kubuzwa gukoresha urupapuro
mvunjwafaranga cyangwa ikarita iguhesha
amafaranga;
8º guhezwa mu masoko ya Leta;
9º kubuzwa uburenganzira bwo kujya mu
mahanga;
10º kubuzwa imirimo imwe n’imwe yagenwa
n’urukiko.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 6: Kwamburwa uburenganzira mboneragihugu,"Ingingo ya 43: Itangwa ry’igihano cyo
kwamburwa uburenganzira
mboneragihugu","Nta muntu ushobora kwamburwa
icyarimwe uburenganzira mboneragihugu
keretse ku bakatiwe igihano cy’igifungo
cya burundu.
Uretse ku bakatiwe igifungo cya burundu,
kwamburwa uburenganzira mboneragihugu
ntibishobora kurenga igihe cy’imyaka
icumi (10).
Kwamburwa uburenganzira
mboneragihugu bishobora guhagarikwa,
gukurwaho cyangwa kugabanywa,
hakurikijwe ibiteganywa ku gihano
cy’igifungo. Kwamburwa uburenganzira
mboneragihugu, bishobora kuvanwaho iyo
uwakatiwe yagiriye igihugu akamaro
gahebuje cyangwa yaritangiye gutsura
amajyambere y’abaturage.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 6: Kwamburwa uburenganzira mboneragihugu,"Ingingo ya 44: Iyamburwa
ry’uburenganzira mboneragihugu ku
wakatiwe igihano cy’igifungo cya
burundu
","Igihano cy’igifungo cya burundu kijyana
no kwamburwa ku buryo buhoraho
uburenganzira mboneragihugu.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 6: Kwamburwa uburenganzira mboneragihugu,"Ingingo ya 45: Igihe igihano cyo
kwamburwa uburenganzira
mboneragihugu gishobora gutangwa","Kwamburwa uburenganzira
mboneragihugu buteganywa mu ngingo ya
42 y’iri tegeko bishobora gutangwa
bikongerwa ku gihano cy’iremezo
cy’igifungo kingana cyangwa kirenze
imyaka itanu (5).
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA MBERE: IBYICIRO
BINYURANYE BY’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Ingingo zihariye ku bihano
bimwe na bimwe",Akiciro ka 7: Gutangaza igihano cyatanzwe,"Ingingo ya 46: Uburyo bw’itangazwa
ry’igihano","Urukiko rushobora gutegeka gutangaza
igihano cyatanzwe bikongerwa ku gihano cy’iremezo cy’igifungo kitari munsi
y’imyaka itanu (5).
Urukiko rugena uburyo bwo gutangaza
igihano cyatanzwe.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO","Icyiciro cya mbere: Ibikurikizwa mu ica
ry’urubanza no mu itangwa ry’ibihano",,"Ingingo ya 47: Iyubahirizwa ry’itegeko
mu ica ry’urubanza
","Urukiko ruca urubanza rukurikije ibyo
itegeko riteganya, kandi rugomba
kugaragaza impamvu rwashingiyeho mu
gufata icyemezo.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO","Icyiciro cya mbere: Ibikurikizwa mu ica
ry’urubanza no mu itangwa ry’ibihano",,Ingingo ya 48: Igabanyagihano,"Nta cyaha gishobora kugabanyirizwa
igihano keretse mu bihe no mu buryo
buteganywa n’itegeko.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO","Icyiciro cya mbere: Ibikurikizwa mu ica
ry’urubanza no mu itangwa ry’ibihano",,"Ingingo ya 49: Ibyo umucamanza
akurikiza mu gutanga igihano","Umucamanza atanga igihano akurikije
uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha
cyateye, impamvu zatumye agikora, uko
uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho
ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo. Iyo hari impurirane z’impamvu
zashingirwaho, umucamanza agomba kwita
ku rutonde rukurikira mu kugena igihano:
1º impamvu nkomezacyaha;
2º impamvu nyoroshyacyaha.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO",Icyiciro cya 2: Impamvu nkomezacyaha,,"Ingingo ya 50: Igenwa ry’impamvu
nkomezacyaha","Impamvu nkomezacyaha ziteganywa gusa
n’itegeko. Umucamanza ubwe ntashobora
kuzigena.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO",Icyiciro cya 2: Impamvu nkomezacyaha,,"Ingingo ya 51: Inkurikizi z’impamvu
nkomezacyaha
","Impamvu nkomezacyaha zongera
uburemere bw’igihano mu buryo
buteganywa n’itegeko.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO",Icyiciro cya 3: Isubiracyaha,,"Ingingo ya 52: Isubiracyaha n’uko
rihanwa","Ku byaha by’ubugome, isubiracyaha ribaho
igihe cyose umuntu yongeye gukora icyaha nyuma yo gukatirwa mu rubanza rwabaye
ndakuka.
Ku byaha bikomeye, isubiracyaha ribaho
iyo, kuva igihe umuntu yakatiwe mu
rubanza rwabaye ndakuka kugeza mu gihe
cy’imyaka itanu (5), ibarwa uhereye igihe
igihano cyarangirijwe cyangwa se nyuma
y’ubusaze bwacyo, yongeye gukora icyaha.
Umuntu wese ugaragaweho isubiracyaha
ahanishwa igihano ntarengwa
cyateganyijwe n’itegeko kandi icyo gihano
gishobora kongerwa kugeza ku nshuro
ebyiri zacyo.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO",Icyiciro cya 3: Isubiracyaha,,Ingingo ya 53: Igihe hatabaho isubiracyaha,"Nta subiracyaha ribaho iyo:
1 º icyaha cya mbere ari icyaha cyoroheje;
2 º igihano cyahanishijwe icyaha cya mbere
cyahanaguwe n’imbabazi zitangwa
n’itegeko cyangwa n’ihanagurabusembwa;
3 º umuntu wahaniwe icyaha cya gisirikare,
yongeye gukora icyaha cy’ubugome
cyangwa gikomeye, keretse iyo igihano cya
mbere cyatangiwe icyaha gishobora
guhanishwa amategeko asanzwe y’ibihano.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO","Icyiciro cya 4: Impamvu
nyoroshyacyaha ziteganywa n’itegeko",Akiciro ka mbere: Ubutoya,"Ingingo ya 54: Ihanwa ry’umuntu ufite
imyaka iri hagati ya cumi n’ine (14) na
cumi n’umunani (18) y’amavuko
","Iyo uwahamwe n’icyaha yari afite nibura
imyaka cumi n’ine (14) y’amavuko ariko
atarageza ku myaka cumi n’umunani (18)
mu gihe icyaha cyakorwaga, ibihano
bitangwa ni ibi bikurikira:
1º igifungo cy’imyaka itari munsi y’icumi
(10) ariko itarenga cumi n’itanu (15) iyo
yari guhanishwa igifungo cya burundu;
2º igihano kidashobora kurenga kimwe cya
kabiri (1/2) cy’igihano yagombaga
guhanishwa, iyo yari guhanishwa igifungo
kimara igihe kizwi cyangwa igihano
cy’ihazabu.
Ibihano bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi
ngingo ni nabyo bihabwa icyitso iyo cyari
gifite nibura imyaka cumi n’ine (14)
y’amavuko ariko kitarageza ku myaka cumi
n’umunani (18) mu gihe icyaha
cyakorwaga.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO","Icyiciro cya 4: Impamvu
nyoroshyacyaha ziteganywa n’itegeko",Akiciro ka 2: Ubusembure,"Ingingo ya 55: Ibihano mu gihe
cy’ubusembure","Ibihano ku cyaha biragabanywa, iyo
uwagikoze yasembuwe.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO","Icyiciro cya 4: Impamvu
nyoroshyacyaha ziteganywa n’itegeko",Akiciro ka 2: Ubusembure,"Ingingo ya 56: Kugaragaza mu rubanza
ko habaye ubusembure","Igihe habaye ubusembure, umucamanza
agaragaza mu cyemezo cy’urukiko ingingo
zerekana ko imyitwarire y’uwakorewe
icyaha ari yo yatumye icyo cyaha gikorwa.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO","Icyiciro cya 4: Impamvu
nyoroshyacyaha ziteganywa n’itegeko",Akiciro ka 2: Ubusembure,"Ingingo ya 57: Igabanya ry’igihano mu
gihe habaye ubusembure ","Iyo umucamanza yemeye impamvu
zishingiye ku busemburwe bw’uwakoze
icyaha, ibihano bigabanywa ku buryo
bukurikira :
1º ku cyaha cy’ubugome gihanishwa igifungo
cya burundu, igihano kiragabanywa kikaba
igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2)
ariko kitarenze imyaka itanu (5);
2º ku cyaha cy’ubugome gihanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka itanu (5) ariko
kitarenze imyaka makumyabiri n’itanu
(25), igihano kiragabanywa kikaba igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2);
3º ku cyaha gikomeye, igihano kiragabanyuka
kikaba igifungo kitari munsi y’iminsi
umunani (8) ariko kitageze ku mezi
atandatu (6);
4º ku cyaha cyoroheje, nta gihano gitangwa.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO","Icyiciro cya 5: Impamvu
nyoroshyacyaha zemezwa
n’umucamanza
",,"Ingingo ya 58: Iyemerwa ry’impamvu
nyoroshyacyaha zemezwa
n’umucamanza
","Umucamanza ubwe ni we ugena niba
impamvu nyoroshyacyaha zemezwa
n’umucamanza zahabwa agaciro.
Kwemeza impamvu nyoroshyacyaha
bigomba gusobanurwa mu cyemezo
cy’urukiko.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO","Icyiciro cya 5: Impamvu
nyoroshyacyaha zemezwa
n’umucamanza
",,"Ingingo ya 59: Zimwe mu mpamvu
nyoroshyacyaha zemezwa
n’umucamanza","Umucamanza ashobora kugabanya ibihano
nk’iyo: 1º ushinjwa, mbere yo gukurikiranwa, yemeye
icyaha akagisabira imbabazi uwo yakoreye
icyaha n’umuryango nyarwanda mu buryo
budashidikanywa, akicuza kandi akishyura
ibyo yangije nk’uko bari babimutegerejeho;
2º ushinjwa yishyikirije urwego rw’ubutabera
rubifitiye ububasha, mbere y’uko
akurikiranwa cyangwa se mu gihe
hatangiye ibikorwa by’ikurikirana;
3º mu ntangiriro z’iburanisha ku rwego rwa
mbere, ushinjwa yireze akemera icyaha mu
buryo budashidikanywa;
4º icyaha cyakozwe nta ngaruka zikomeye
cyateje.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO","Icyiciro cya 5: Impamvu
nyoroshyacyaha zemezwa
n’umucamanza
",,"Ingingo ya 60: Igabanya ry’igihano mu
gihe hari impamvu zigabanya ububi
bw’icyaha zemezwa n’umucamanza","Iyo hari impamvu zigabanya ububi
bw’icyaha, ibihano bishobora kugabanywa
ku buryo bukurikira:
1º haseguriwe ibiteganywa mu ngingo ya 107
igihano cyo gufungwa burundu gishobora
kugabanywa ariko ntikijye munsi y’imyaka
makumyabiri n’itanu (25);
2º igihano cy’igifungo kimara igihe kizwi
cyangwa ihazabu bishobora kugabanywa
ariko ntibijye munsi y’igihano gito ntarengwa giteganyirijwe icyaha
cyakozwe.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO",Icyiciro cya 6: Impurirane y’ibyaha,,"Ingingo ya 61: Igisobanuro
cy’impurirane y’ibyaha","Haba impurirane y’ibyaha iyo umuntu
umwe (1) yakoze ibyaha byinshi kandi nta
na kimwe muri byo cyaciriwe urubanza
rwabaye ndakuka.
Impurirane y’ibyaha ishobora kuba
mbonezamugambi cyangwa
mbonezabyaha.
Impurirane mbonezamugambi ibaho iyo:
1 º igikorwa kimwe ubwacyo gikubiyemo
ibyaha byinshi;
2 º ibikorwa bitandukanye bigize ubwabyo
ibyaha bitandukanye, bihujwe n’uko
bigamije umugambi w’icyaha kimwe.
Impurirane mbonezabyaha ibaho iyo
ibikorwa bitandukanye ubwabyo byakozwe
bikurikirana kandi bikabyara ibyaha
bidafitanye isano.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO",Icyiciro cya 6: Impurirane y’ibyaha,,"Ingingo ya 62: Ibihano mu gihe habaye
impurirane y’ibyaha","Mu gihe cy’impurirane mbonezamugambi
ivugwa mu gace ka mbere k’igika cya 3
cy’ingingo ya 61 y’iri tegeko, umucamanza
atanga ibihano byateganyirijwe icyaha
kirushije ibindi gukomera.
Mu gihe cy’impurirane mbonezamugambi
ivugwa mu gace ka 2° k’igika cya 3
cy’ingingo ya 61 y’iri tegeko, umucamanza
atanga igihano ntarengwa cyo hejuru
giteganyirijwe icyaha kirusha ibindi
gukomera.
Mu gihe cy’impurirane mbonezabyaha,
umucamanza atanga ibihano kuri buri
cyaha maze akabiteranya, ariko akubahiriza
ibi bikurikira:
1 º igihano cy’igifungo cya burundu
kiburizamo ibindi bihano byose
by’igifungo;
2 º igiteranyo cy’ibihano by’igifungo kimara
igihe kizwi ntigishora kurenga inshuro
ebyiri (2) z’urwego ntarengwa rw’igihano
kirushije ibindi gukomera;
3 º igiteranyo cy’imirimo y’inyungu rusange
ntikigomba kurenga imyaka ibiri (2); 4 º igiteranyo cy’ibihano by’ihazabu
ntigishora kurenga inshuro ebyiri (2)
z’urwego ntarengwa rw’igihano kirushije
ibindi gukomera;
5 º igiteranyo cy’ibihano byo kubuza cyangwa
gutegeka kuba ahantu, cyangwa icy’ibihano
byo kubuza uburenganzira mboneragihugu
ntigishobora kurenga imyaka makumyabiri
n’itanu (25).
Igihano cyose cy’ingereka kiratangwa
n’ubwo cyaba giteganyijwe ku cyaha
kimwe mu bigize impurirane",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO",Icyiciro cya 6: Impurirane y’ibyaha,,Ingingo ya 63: Uko ibihano birutana,"Igihano kiruta ibindi ni igifite urwego
ntarengwa rwo hejuru rusumba urw’ibindi
bihano.
Iyo ibihano bibiri (2) bihwanyije urwego
ntarengwa rwo hejuru, igihano kiruta ikindi
ni icyisumbuye mu rwego ntarengwa rwo
hasi.
Iyo ibihano byombi binganya urwego
ntarengwa rwo hejuru n’urwego ntarengwa
rwo hasi, igihano kiruta ikindi ni
icyongereweho igihano cy’ihazabu.
Igihe cyose, igihano cy’igifungo kiruta
igihano cy’imirimo y’inyungu rusange
n’icy’ihazabu. Igihano cy’imirimo y’inyungu rusange
kiruta icy’ihazabu.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO",Icyiciro cya 7: Isubikagihano,,Ingingo ya 64: Igihe habaho isubikagihano,"Isubikagihano ni icyemezo cy’urukiko
gihagarika irangizarubanza ku gihano
itegeko riteganyiriza igifungo kitarengeje
imyaka itanu (5). Isubikagihano ritangwa
hashingiwe ku buremere bw’icyaha.
Icyemezo cy’urukiko gisubika igihano
kigomba kuba kigaragaza impamvu
zashingiweho kandi gifatwa mu rubanza
rumwe n’urw’icyaha ruburanisha.
Gishobora gutegeka isubika ry’igifungo
cyose cyangwa igice cyacyo.
Igihano cy’ihazabu n’icy’imirimo
y’inyungu rusange ntibishobora
gusubikwa.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO",Icyiciro cya 7: Isubikagihano,,"Ingingo ya 65: Guta agaciro kw’igihano
gisubitswe
","Igihano gitanzwe kandi kigasubikwa kiba
gitaye agaciro, iyo mu gihe cyemejwe kandi
kidashobora kujya hasi y’umwaka umwe
(1) no kurenga imyaka itanu (5), uwakatiwe
atongeye guhamwa n’icyaha cy’ubugome
cyangwa icyaha gikomeye yakoze kuva ku munsi icyemezo gihagarika
irangizarubanza cyabaye ndakuka.
Iyo bitabaye bityo, igihano cyari
cyarasubitswe kimwe n’igihano ku cyaha
gishya birateranywa kandi bikarangirizwa
rimwe.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA II: ITANGWA
RY’IBIHANO",Icyiciro cya 7: Isubikagihano,,"Ingingo ya 66: Inkurikizi
z’isubikagihano ku bindi byemezo
byafashwe n’urukiko","Isubikagihano ntirisonera uwakatiwe
kwishyura amagarama y’urubanza, indishyi
z’akababaro no kwamburwa uburenganzira
mboneragihugu. Icyakora, kwamburwa
uburenganzira mboneragihugu bivaho iyo
igihano cyataye agaciro nk’uko biteganywa
mu ngingo ya 65 y’iri tegeko.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO",,,Ingingo ya 67: Impamvu zituma igihano kizima,"Igihano kizima kubera irangizwa ryacyo,
urupfu rw’uwakatiwe, imbabazi zitanzwe
n’itegeko, imbabazi za Perezida wa
Repubulika cyangwa ubusaze bwacyo. ",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO","Icyiciro cya mbere: Imbabazi zitangwa
n’itegeko",,"Ingingo ya 68: Igisobanuro cy’imbabazi
zitangwa n’itegeko","Imbabazi zitangwa n’itegeko ni imbabazi
zitangwa mu nyungu rusange zihabwa
abantu ku bihano bari barakatiwe.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO",,,"Ingingo ya 69: Inkurikizi z’imbabazi
zitangwa n’itegeko","Imbabazi zitangwa n’itegeko zivanaho
igihano cyatanzwe hamwe n’ingaruka zose
z’icyaha.
Icyakora, imbabazi zitangwa n’itegeko
ntizibuza uwakatiwe gutanga indishyi
zikomoka ku cyaha yategetswe n’icyemezo
cy’urukiko kimukatira igihano. Ntizibuza
kandi ko hatangwa ikirego
cy’imbonezamubano gishingiye ku cyaha.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Imbabazi zitangwa na
Perezida wa Repubulika",,"Ingingo ya 70: Imbabazi zitangwa na
Perezida wa Repubulika","Imbabazi zitangwa na Perezida wa
Repubulika zitangwa mu bushishozi bwe
kandi ku nyungu rusange z’Igihugu. Zishobora guhabwa umuntu umwe
cyangwa benshi.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Imbabazi zitangwa na
Perezida wa Repubulika",,"Ingingo ya 71: Ibihano bishobora
gutangirwa imbabazi za Perezida wa
Repubulika","Imbabazi zishobora gutangirwa ibihano
byose by’iremezo n’iby’ingereka kandi
bikomoka ku rubanza rwaciwe burundu.
Iyo igihano cyarangijwe kuri bimwe,
imbabazi zishobora gutangirwa igihano
cyose gisigaye cyangwa igice cyacyo.
Igihano giteganya isubikagihano
ntigishobora gutangirwa imbabazi igihe
cyose isubikagihano ritaravanwaho.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Imbabazi zitangwa na
Perezida wa Repubulika",,"Ingingo ya 72: Inkurikizi z’imbabazi
zitangwa na Perezida wa Repubulika","Imbabazi zitanzwe na Perezida wa
Repubulika zivanaho ibihano byose
cyangwa bimwe uwakatiwe yaciwe
cyangwa zikabisimbuza ibindi bihano bito
ugereranyije n’ibyo yari yahawe.
Imbabazi zitangwa na Perezida wa
Repubulika ntizivanaho ibihano
by’ingereka bitavuzwe mu cyemezo
kizitanga cyangwa inkurikizi z’ikatirwa, nk’izerekeye isubiracyaha, ubusubike
bw’irangizagihano mu gihe habayeho
ikurikiranwa ry’ibyaha bishya
n’ugutsindirwa kuriha, nko gusubiza
iby’abandi no gutanga indishyi
z’akababaro.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO","Icyiciro cya 2: Imbabazi zitangwa na
Perezida wa Repubulika",,"Ingingo ya 73: Guhagarika irangiza
ry’igihano
","Iyo irangizwa ry’igihano cy’ihazabu
cyangwa icy’igifungo kingana n’amezi
atatu (3) cyangwa kiri hasi yayo
ritaratangira, rirahagarikwa mu gihe cyose
cy’iperereza rya dosiye kugeza ku munsi
icyemezo cy’imbabazi zitangwa na
Perezida wa Repubulika gishyiriweho.
Icyakora, mu bihe byose Minisitiri ufite
ubutabera mu nshingano ze, ashobora
gutegeka ko irangiza ry’ibihano rihagarara
muri icyo gihe, ari ku byerekeye ibihano
byose bitaratangira ari no ku byerekeye
ibihano byatangiye kubahirizwa.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO",Icyiciro cya 3: Ubusaze bw’ibihano,,"Ingingo ya 74: Igisobanuro cy’ubusaze
bw’igihano","Ubusaze bw’igihano ni igihe gishira
igihano kikaba kitagishoboye gushyirwa
mu bikorwa.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO",Icyiciro cya 3: Ubusaze bw’ibihano,,"Ingingo ya 75: Ubusaze bw’igihano
cy’igifungo","Igihano cy’igifungo kitageze ku mezi
atandatu (6) gisaza mu gihe cy’imyaka
ibiri (2).
Igihano cy’igifungo kingana cyangwa
kirenze amezi atandatu (6) ariko
kitarenze imyaka itanu (5) gisaza mu gihe
cy’imyaka icumi (10).
Igihano cy’igifungo kirenze imyaka itanu
(5) ariko kitari icya burundu gisaza mu gihe
cy’imyaka makumyabiri (20).
Igihano cy’igifungo cya burundu ku byaha
bisaza, gisaza mu gihe cy’imyaka mirongo
itatu (30).
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO",Icyiciro cya 3: Ubusaze bw’ibihano,,"Ingingo ya 76: Ubusaze bw’igihano
cy’imirimo y’inyungu rusange","Igihano cy’imirimo y’inyungu rusange
gisaza mu gihe cy’imyaka icumi (10)",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO",Icyiciro cya 3: Ubusaze bw’ibihano,,"Ingingo ya 77: Ubusaze bw’igihano
cy’ihazabu","Igihano cy’ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda atarenze ibihumbi magana atanu (500.000 FRW) gisaza mu gihe cy’imyaka
ibiri (2), naho igihano cy’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda ari hejuru
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
gisaza mu gihe cy’imyaka icumi (10)",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO",Icyiciro cya 3: Ubusaze bw’ibihano,,"Ingingo ya 78: Ubusaze bw’ibihano
by’ingereka","Ibihano by’ingereka bisazira rimwe
n’ibihano by’iremezo. ",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO",Icyiciro cya 3: Ubusaze bw’ibihano,,"Ingingo ya 79: Ibarwa ry’igihe
cy’ubusaze bw’ibihano","Ibihe by’ubusaze bw’ibihano bitangira
kubarwa ku munsi icyemezo gitanga
igihano cyangwa gikuraho isubikagihano
cyabaye ndakuka.
Icyakora, iyo uwakatiwe yihungishije
irangiza ry’urubanza, ibihe by’ubusaze
bibarwa iyo yigaragarije inzego zishinzwe
gushyira mu bikorwa ibyemezo by’inkiko.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO",Icyiciro cya 3: Ubusaze bw’ibihano,,"Ingingo ya 80: Ikurwaho ry’ibihe
by’ubusaze bw’ibihano","Ifatwa cyangwa ifungwa ry’uwakatiwe
rikuraho ibihe by’ubusaze bw’ibihano
uwakatiwe yari amaze adafunze.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO",Icyiciro cya 3: Ubusaze bw’ibihano,,"Ingingo ya 81: Ihagarikwa ry’ibihe
by’ubusaze bw’ibihano","Ibihe by’ubusaze bw’igihano bihagarikwa
igihe cyose irangizarubanza ridashoboka ku
mpamvu zikomoka ku itegeko cyangwa ku
nzitizi itigobotorwa. ",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA III: IBIHANO MURI RUSANGE,"UMUTWE WA III: UBUZIME
BW’IBIHANO",Icyiciro cya 3: Ubusaze bw’ibihano,,"Ingingo ya 82: Ubusaze bw’ibihano ku
byaha bidasaza","Ibihano ku byaha bidasaza, ntibisaza.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA IV: ABAHANWA,"UMUTWE WA MBERE: ABANTU KU
GITI CYABO",Icyiciro cya mbere: Uburyozwacyaha,,"Ingingo ya 83: Uburyozwacyaha n’igihe
bubaho","Icyaha kiryozwa uwagikoze ubwe,
uwafatanyije na we kugikora cyangwa
icyitso cye.
Umuntu ukora icyaha abishaka ni we
uhanwa. Icyakora, iyo itegeko ribiteganya habaho icyaha iyo umuntu yagize
ubushishoze buke, ububuraburyo,
uburangare, umwete muke cyangwa ubundi
buteshuke.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA IV: ABAHANWA,"UMUTWE WA MBERE: ABANTU KU
GITI CYABO",Icyiciro cya mbere: Uburyozwacyaha,,"Ingingo ya 84: Ihanwa
ry’umufatanyacyaha n’iry’icyitso","Umufatanyacyaha ahanwa nk’uwakoze
icyaha.
Icyitso ntigihanwa kimwe n’uwakoze
icyaha keretse igihe:
1 º itegeko ribiteganya ukundi;
2 º umucamanza abona ko uruhare rw’icyitso
mu gukora icyaha rungana cyangwa ruruta
urw’uwakoze icyaha.
Icyitso gishobora gukurikiranwa n’ubwo
icyaha kitashoboye gukurikiranwa ku
wagikoze kubera impamvu zimureba ku giti
cye nk’urupfu, uburwayi bwo mu mutwe
cyangwa kutamenyekana.
Icyakora, iyo abantu bavugwa mu gace ka
5 d), aka 5 e) n’aka 5 f) tw’ingingo ya 2 y’iri
tegeko ari uwashyingiranywe n’uwakoze
icyaha cyangwa uwo bafitanye isano
kugera ku rwego rwa kane (4) bashobora
gusonerwa n’urukiko ibihano bigenewe
icyitso.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA IV: ABAHANWA,"UMUTWE WA MBERE: ABANTU KU
GITI CYABO",Icyiciro cya mbere: Uburyozwacyaha,,"Ingingo ya 85: Impamvu zituma
hatabaho uburyozwacyaha","Nta buryozwacyaha bubaho iyo:
1 º ushinjwa ari umwana utarageza ku myaka
cumi n’ine (14) y’amavuko;
2 º ushinjwa yari afite uburwayi bwo mu
mutwe mu gihe yakoraga icyaha;
Uwitesheje ubwenge yabishatse mu gihe
cyo gukora icyaha aryozwa icyaha yakoze
n’ubwo yaba yaritesheje ubwenge
atagambiriye gukora icyaha.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA IV: ABAHANWA,"UMUTWE WA MBERE: ABANTU KU
GITI CYABO",Icyiciro cya mbere: Uburyozwacyaha,,"Ingingo ya 86: Impamvu zikuraho
uburyozwacyaha","Impamvu zikuraho uburyozwacyaha
zishingiye ku wakoze icyaha zibaho iyo:
1º umuntu yakoreshejwe icyaha ku ngufu
cyangwa ku gahato atashoboraga
kwigobotora;
2º umuntu akoze igikorwa ategetswe
n’umuyobozi wemewe n’amategeko, uretse
igihe icyo gikorwa bigaragara ko
kinyuranye n’amategeko; 3º umuntu ukoze icyaha kubera kwibeshya
bidashidikanywaho haba ku ngingo
y’itegeko cyangwa ku gikorwa iyo uko
kwibeshya gukuraho burundu ubushake
bwo gukora icyaha;
Impamvu zikuraho uburyozwacyaha
zishingiye ku gikorwa zibaho iyo:
1º umuntu yitabara mu bihe bikurikira:
a) yirukana uwinjiye ahantu hatuwe aciye
icyuho, yakoresheje ingufu cyangwa
uburiganya;
b) ahanganye n’abajura cyangwa abandi
bagizi ba nabi;
2º umuntu akoze ibi bikurikira:
a) igikorwa cyo kwirwanaho yugarijwe
n’amakuba;
b) igikorwa cyo kurwana ku wundi muntu
wugarijwe n’amakuba;
c) igikorwa cyo guhagarika icyaha cyo
konona umutungo awurwanaho.
Kugira ngo hakurweho uburyozwacyaha,
kubera impamvu zivugwa mu gika cya 2 cy’iyi ngingo, uwakoze icyaha agomba
kuba yakoresheje uburyo butarenze kure
uburemere bwo kwitabara cyangwa
ubw’amakuba yari amwugarije cyangwa
yari yugarije undi muntu yarwanagaho
cyangwa bwo guhagarika konona
umutungo yarwanagaho.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA IV: ABAHANWA,"UMUTWE WA MBERE: ABANTU KU
GITI CYABO",Icyiciro cya mbere: Uburyozwacyaha,,"Ingingo ya 87: Inkurikizi z’impamvu
zituma hatabaho uburyozwacyaha
n’izikuraho uburyozwacyaha","Impamvu zituma hatabaho
uburyozwacyaha n’izikuraho
uburyozwacyaha zishingiye ku wakoze
icyaha ubwe ntizikurikizwa ku bafatanyije
na we kugikora cyangwa ku byitso bye.
Izo mpamvu ntizibuza kandi, iyo bibaye
ngombwa, ko habaho uburyozwe
bw’indishyi.
Ibivugwa mu gika cya mbere n’icya 2
by’iyi ngingo ntibikurikizwa igihe
habayeho impamvu zikuraho
uburyozwacyaha zishingiye ku gikorwa. ",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA IV: ABAHANWA,"]UMUTWE WA II: INZEGO ZA LETA,
AMASOSIYETE, AMAKOPERATIVE,
IBIGO BYA LETA CYANGWA
BYIGENGA CYANGWA
IMIRYANGO ITARI IYA LETA
BIFITE UBUZIMAGATOZI",nta cyiciro gihari,,"Ingingo ya 88: Uburyozwacyaha
bw’inzego za Leta cyangwa imiryango
ifite ubuzimagatozi","Inzego za Leta, amasosiyete,
amakoperative, ibigo bya Leta cyangwa
byigenga cyangwa imiryango itari iya Leta
bifite ubuzimagatozi biryozwa ibyaha
byakozwe mu izina ryabyo n’inzego zabyo
cyangwa ababihagarariye.
Ubwo buryozwacyaha bubaho iyo ababikoze
bari bashingiye kuri ibi bikurikira:
1º ububasha bwo kubihagararira;
2º ububasha bwo gufata ibyemezo;
3º ububasha bwo kugenzura.
Uburyozwacyaha bw’inzego za Leta,
amasosiyete, amakoperative, ibigo bya Leta
cyangwa byigenga cyangwa imiryango
itari iya Leta bifite ubuzimagatozi
ntibukuraho uburyozwacyaha
bw’ababihagarariye, abari mu nzego z’ubuyobozi bwabyo cyangwa
ubw’abafatanyacyaha n’ubw’ibyitso byabo
kuri icyo cyaha.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA IV: ABAHANWA,"]UMUTWE WA II: INZEGO ZA LETA,
AMASOSIYETE, AMAKOPERATIVE,
IBIGO BYA LETA CYANGWA
BYIGENGA CYANGWA
IMIRYANGO ITARI IYA LETA
BIFITE UBUZIMAGATOZI",nta cyiciro gihari,,"Ingingo ya 89: Itangwa ry’ibihano
bihabwa inzego za Leta cyangwa
imiryango ifite ubuzimagatozi","Mu gihe habaye uburyozwacyaha bw’inzego
za Leta, amasosiyete, amakoperative, ibigo
bya Leta cyangwa byigenga cyangwa
imiryango itari iya Leta bifite
ubuzimagatozi, urukiko rushobora gutanga
igihano kimwe cyangwa byinshi mu bihano
biteganyijwe mu ngingo ya 25 y’iri tegeko,
bitewe n’icyaha cyakozwe.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA MBERE: INGINGO
RUSANGE ",INTERURO YA IV: ABAHANWA,"]UMUTWE WA II: INZEGO ZA LETA,
AMASOSIYETE, AMAKOPERATIVE,
IBIGO BYA LETA CYANGWA
BYIGENGA CYANGWA
IMIRYANGO ITARI IYA LETA
BIFITE UBUZIMAGATOZI",nta cyiciro gihari,,"Ingingo ya 90: Itangwa ry’igihano cyo
gushyirwa ku bugenzurwe
bw’ubucamanza","Icyemezo cy’urukiko cyo gushyira ku
bugenzurwe bw’ubucamanza isosiyete,
koperative, ikigo cyangwa umuryango
bitari ibya Leta bifite ubuzimagatozi
gishyiraho n’intumwa ibihagararira,
yishyurwa na byo, urukiko rukanayigenera
inshingano. Izo nshingano zirebana gusa
n’ibikorwa byari icyaha cyangwa byatumye
habaho icyaha.
Ashingiye kuri raporo y’intumwa ivugwa
mu gika cya mbere cy’iyi ngingo, umucamanza ashobora gutanga ikindi
gihano cyangwa agahagarika igihano cyari
cyaratanzwe cyo gushyira mu bugenzurwe
bw’ubucamanza, abisabwe
n’Ubushinjacyaha",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya mbere: Icyaha cya Jenoside
n’ibihano byacyo",,"Ingingo ya 91: Igisobanuro cy’icyaha cya
Jenoside","Icyaha cya Jenoside ni kimwe mu bikorwa
bikurikira, gikozwe kigambiriwe, kigamije
kurimbura abantu bose cyangwa bamwe
muri bo, bahuriye ku bwenegihugu, ku
bwoko, ku ibara ry’uruhu cyangwa ku idini,
bazira icyo bari cyo, haba mu bihe
bisanzwe cyangwa mu bihe by'intambara:
1º kwica abo bantu;
2º kubatera ubumuga bw'umubiri cyangwa
bwo mu mutwe; 3º kubashyira, ubigambiriye, mu mibereho
ishobora gutuma barimbuka bose cyangwa
harimbuka igice cyabo;
4º gufata ibyemezo bibabuza kubyara;
5º kubambura ku ngufu urubyaro rwabo
ukaruha abandi bantu badahuje.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya mbere: Icyaha cya Jenoside
n’ibihano byacyo",,"Ingingo ya 92: Ihanwa ry’icyaha cya
Jenoside",,"Umuntu wese ukoze kimwe mu bikorwa
bivugwa mu ngingo ya 91 y’iri tegeko aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko
ahanishwa igifungo cya burundu
kidashobora kugabanywa kubera impamvu
nyoroshyacyaha.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya mbere: Icyaha cya Jenoside
n’ibihano byacyo",,"Ingingo ya 93: Ibindi bikorwa bihanwa
nk’icyaha cya Jenoside","Bitabangamiye ibiteganywa n’izindi
ngingo z’iri tegeko ku byerekeye
ubwinjiracyaha, gucura umugambi wo
gukora icyaha n’ubufatanyacyaha,
ibikorwa bikurikira bihanishwa ibihano
biteganyirijwe icyaha cya Jenoside:
1º gucura umugambi wo gukora Jenoside;
2º gutegura Jenoside; 3º gushishikariza ku buryo buziguye cyangwa
ku buryo butaziguye abantu gukora
Jenoside ;
4º kugerageza gukora Jenoside ;
5º ubufatanyacyaha muri Jenoside.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 2: Ibyaha byibasira
inyokomuntu n’ibihano byabyo",,"Ingingo ya 94: Igisobanuro cy’icyaha
cyibasiye inyokomuntu","Icyaha cyibasiye inyokomuntu ni kimwe
mu bikorwa bikurikira gikozwe mu bitero
rusange cyangwa bya simusiga byibasiye
abaturage batari abasirikare:
1º kwica;
2º kurimbura;
3º gushyira mu bucakara;
4º gutwara bunyago cyangwa kubimura ku
ngufu aho bari batuye;
5º gufunga umuntu cyangwa kumwambura
uburenganzira bwe bwo kujya aho ashaka
mu buryo bunyuranyije n'amategeko;
6º kwica urubozo; 7º gusambanya ku gahato, ubucakara
bushingiye ku gitsina, gukoresha uburaya
ku gahato, guhagarika urubyaro ku gahato
cyangwa ikindi gikorwa icyo ari cyo cyose
cy'ihohotera rishingiye ku gitsina risa
n'ibimaze kuvugwa;
8º gutoteza umuntu umuziza ibitekerezo bye
bya politiki, ubwoko, idini cyangwa se
ushingiye ku rindi vangura iryo ari ryo
ryose;
9º kurigisa abantu;
10º ivangura rishingiye ku ibara ry’uruhu;
11º ibindi bikorwa birenze kamere-muntu bisa
n'ibimaze kuvugwa bikozwe ku bushake
bigamije kubabaza cyangwa kwangiza
bikabije umubiri cyangwa ubwenge.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 2: Ibyaha byibasira
inyokomuntu n’ibihano byabyo",,"Ingingo ya 95: Ihanwa ry’icyaha
cyibasiye inyokomuntu",,"Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gace ka 1°,
aka 2°, aka 3°, aka 6°, aka 7°, aka 9° n’aka
11° tw’ingingo ya 94 y’iri tegeko,
ahanishwa igihano cy’igifungo cya
burundu.
Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gace ka 4°,
aka 5°, aka 8° n’aka 10° tw’ingingo ya 94
y’iri tegeko, ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka makumyabiri (20) ariko
kitarenze imyaka makumyabiri n’itanu
(25).
Iyo ibikorwa bigize icyaha cyibasiye
inyokomuntu, bivugwa mu gika cya 2
cy’iyi ngingo, byakozwe biherekejwe
n’agashinyaguro, igihano kiba igifungo cya
burundu. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 3: Ibyaha by’intambara
n’ibihano byabyo",,"Ingingo ya 96: Igisobanuro cy’icyaha
cy’intambara","Icyaha cy'intambara ni igikorwa icyo ari
cyo cyose mu bikorwa bikurikira gikozwe
mu mirwano ikoreshejwe intwaro gikorewe
abantu cyangwa umutungo, birengerwa
n'Amasezerano Mpuzamahanga y'i Genève
yo ku wa 12 Kanama 1949 n’amasezerano
y’inyongera, aya I n'aya II, yo ku wa 8
Kamena 1977 n’aya III yo ku wa 8 Ukuboza
2005:
1º kwica umuntu ubishaka;
2º kwica umuntu urubozo cyangwa kumufata
nabi birenze kamere muntu, harimo
kumukoreraho ubushakashatsi;
3º kubabaza cyane ku bushake cyangwa
kubangamira bikomeye ubusugire
bw'umubiri n'ubuzima; 4º gusenya no kwigabiza ibintu by'abantu
bidashingiye ku mpamvu za gisirikari kandi
bikorewe ahantu hanini ku buryo
bunyuranyije n'amategeko kandi
burenganya, nk'amazu yagenewe amadini,
ay'abagiraneza cyangwa ay'inyigisho,
inyubako ndangamateka z'ibikorwa
by'ubugeni n'ibikorwa by'ubumenyi;
5º gutegeka imfungwa y'intambara cyangwa
umusiviri kurwanirira ingabo z'umwanzi,
kuzikorera mu biro by'iperereza cyangwa
mu butegetsi;
6º kubuza ku bushake imfungwa y'intambara,
yaba umusirikari cyangwa umusiviri,
uburenganzira bwe bwo kuburanishirizwa
igihe kandi mu mucyo;
7º gutwara ku gahato, kwimura abaturage
b'abasiviri cyangwa kubohereza no
kubafungira mu bigo by'imbohe cyangwa
ibigo bikorerwamo imirimo y'uburetwa;
8º gufata abantu bunyago no kubashyiraho
iterabwoba;
9º kugaba igitero ku baturage b'abasiviri
cyangwa ku mitungo yabo, uzi neza ko
bazakigwamo, bazahakomerekera cyangwa
imitungo yabo ikangirika ku buryo bukabije ugereranyije n'inyungu yari iteganyijwe ku
rwego rwa gisirikari;
10º gukoresha mu buriganya ibimenyetso
biranga imiryango itabara imbabare
cyangwa ibindi bimenyetso birengera
abantu cyangwa ibintu byemewe
n'amategeko mpuzamahanga kugira ngo
wice, ukomeretse cyangwa ufate uwo
murwana;
11º kugaba igitero, ku buryo ubwo ari bwo
bwose, mu turere tutarinzwe cyangwa
tutagomba kurangwamo intambara ku
buryo buzwi;
12º ivangura rishingiye ku ibara ry’uruhu n'indi
mikorere irenze kamere muntu kandi itesha
umuntu icyubahiro ishingiye ku ivangura
ry'amoko bibangamiye icyubahiro cye;
13º kwimurira abaturage cyangwa bamwe muri
bo ahafashwe n'uruhande rumwe mu
barwana, kubimurira ku butaka bwafashwe
cyangwa inyuma yabwo ku ngufu kandi
bitari mu nyungu z'abaturage;
14º gutinda uko ari ko kose kudasobanutse mu
gucyura imfungwa z'intambara cyangwa
z'abasiviri nyuma y'irangira ry'imirwano; 15º guhanisha umuntu igihano no kukirangiza
hatabanje kubaho urubanza rwaciwe
n'urukiko rubifitiye ububasha kandi
hatubahirijwe uburenganzira bwe;
16º kwica cyangwa gukomeretsa umuntu uzi
neza ko atari mu mirwano cyangwa mu gihe
yarwanaga yashyize intwaro hasi cyangwa
atagifite uburyo bwo kwirengera",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 3: Ibyaha by’intambara
n’ibihano byabyo",,"Ingingo ya 97: Abantu barengerwa
n’Amasezerano y’i Jeneve","Abantu barengerwa n’Amasezerano y’i
Jeneve yo ku wa 12 Kanama 1949
n’amasezerano y’inyongera, aya I n’aya II,
yo ku wa 8 Kamena 1977 ni aba bakurikira:
1º abaturage b’abasiviri;
2º abasiviri baherereye mu bice by’abarwana;
3º inkomere, abarwayi, abari mu ngorane zo
kurohama b’abasiviri cyangwa abasirikari;
4º abanyamadini, abavuzi n’abakozi b’ibitaro
batari mu mirwano;
5º imfungwa z’intambara n’abasiviri
bafungiwe ahantu; 6º abasiviri n’abasirikari bafungiye impamvu
zifitanye isano n’intambara;
7º abasirikari batakiri mu mirwano ku
mpamvu iyo ari yo yose.
Abasiviri bitwara gisirikare ntibarebwa
n’iyi ngingo.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 3: Ibyaha by’intambara
n’ibihano byabyo",,"Ingingo ya 98: Ihanwa ry’ibyaha
by’intambara
",,"Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora
icyaha giteganyijwe mu ngingo ya 96 y’iri
tegeko, ahanwa ku buryo bukurikira:
1º igifungo cya burundu iyo yakoze kimwe
mu bikorwa biteganyijwe mu gace ka 1°,
aka 2°, aka 3°, aka 9°, aka 11° n’aka 16o
;
2º igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10)
ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15)
iyo yakoze kimwe mu bikorwa
biteganyijwe mu gace ka 6°, aka 7°, aka 8°,
aka 10° n’aka 12o
;
3º igifungo kitari munsi y’imyaka itanu (5)
ariko kitarenze imyaka icumi (10) iyo
yakoze kimwe mu byaha biteganyijwe mu
gace ka 4°, aka 5°, aka 13°, aka 14° n’aka
15°.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 3: Ibyaha by’intambara
n’ibihano byabyo",,"Ingingo ya 99: Ibindi bikorwa byitwa
ibyaha by’intambara","Igikorwa cyose mu bikurikira gikozwe mu
mirwano ikoreshejwe intwaro cyitwa kandi
icyaha cy’intambara:
1º gukoresha intwaro z'ubumara cyangwa
izindi ntwaro zibabaza abantu bitari
ngombwa;
2º gusahura ibintu bya Leta cyangwa
by'abantu ku giti cyabo;
3º guhana abantu ikivunge udakurikije ibyaha
bya buri muntu;
4º gutesha umuntu icyubahiro, by'umwihariko
kumusambanya ku gahato, kwangiza
imyanya ndangagitsina, gushora umuntu
mu buraya ku gahato n'ubundi buryo bwose
bw'icyaha cy'urukozasoni;
5º gushyira abantu mu bucakara no
kubacuruza nk'abacakara, ibikorwa bijyana
na byo n'imirimo y'uburetwa y'uburyo
ubwo ari bwo bwose;
6º gushyira abantu b'abasiviri imbere ku
rugamba bituma baba agakingirizo
k'amasasu;
7º ibikorwa bya kiboko bigamije gutera
ubwoba abaturage cyangwa bamwe muri
bo; 8º gushyira igitugu ku basiviri barimo
n’abana, ngo bajye mu mirwano cyangwa
ngo bakore imirimo ijyanye n'inshingano za
gisirikare;
9º kwicisha abaturage inzara no kubabuza ko
imfashanyo zagenewe kubagoboka
zibageraho;
10º gutandukanya ubigambiriye abana
n'ababyeyi babo cyangwa n'abandi
bashinzwe umutekano n'imibereho myiza
byabo;
11º kutavura inkomere, abarwayi, abarohamye
n'abandi bantu babujijwe uburenganzira
bwabo ku mpamvu zifitanye isano
n'intambara;
12º gufata nabi imfungwa cyangwa abantu
bahurijwe ahantu hamwe.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 3: Ibyaha by’intambara
n’ibihano byabyo",,"Ingingo ya 100: Ibihano ku bindi
bikorwa byitwa ibyaha by’intambara",,"Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu byaha biteganyijwe mu ngingo
ya 99 y’iri tegeko ahanwa ku buryo
bukurikira:
1º igifungo cya burundu iyo akoze kimwe mu
bikorwa biteganyijwe mu gace ka 1°, aka
4°, aka 5°, aka 6°, aka 9° n’aka 10°; 2º igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10)
ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15)
iyo yakoze kimwe mu byaha biteganyijwe
mu gace ka 3°, aka 8°, aka 11° n’aka 12°;
3º igihano cy’igifungo kitari munsi y’imyaka
itanu (5) ariko kitarenze imyaka icumi (10)
iyo yakoze kimwe mu byaha biteganyijwe
mu gace ka 2° n’aka 7°.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 3: Ibyaha by’intambara
n’ibihano byabyo",,"Ingingo ya 101: Gukoresha ku mwanzi
uburyo cyangwa intwaro bibujijwe",,"Umuntu wese ukoresha cyangwa utegeka
gukoresha ku mwanzi uburyo cyangwa
intwaro bibujijwe n'amategeko n'imico
bikurikizwa mu bihe by'intambara
n'amasezerano mpuzamahanga u Rwanda
rwemeje burundu, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka cumi n’itanu (15)
ariko kitarenze imyaka makumyabiri (20).
Iyo uburyo n'intwaro byakoreshejwe
cyangwa byategetswe gukoreshwa byateye
urupfu rw'umuntu, igihano kiba igifungo
cya burundu.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 4: Ibyaha bibangamira
imiryango itabara imbabare",,"Ingingo ya 102: Ihanwa ry’ibyaha
bibangamira imiryango itabara
imbabare mu gihe cy’intambara",,"Umuntu wese:
1º ubangamira abakozi b’imiryango itabara
imbabare mu mirimo yabo y’ubutabazi;
2º usenya cyangwa wangiza ku bushake mu
gihe cy’imirwano, ibikoresho, inyubako
cyangwa ububiko bw’ibintu by’iyo
miryango cyangwa bicungwa na yo;
aba akoze icyaha.
Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko
kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500,000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 4: Ibyaha bibangamira
imiryango itabara imbabare",,"Ingingo ya 103: Gukoresha ikirango
cy’umuryango utabara imbabare mu
buryo bunyuranyije n’amategeko",,"Umuntu wese, abigambiriye, ukoresha,
wambara cyangwa witwaza ikirango cy’imiryango itabara imbabare mu buryo
bunyuranyije n’amategeko cyangwa ikindi
kirango cy’icyiganano gishobora gutera
urujijo, aba akoze icyaha.
Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko
kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500,000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW)
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 5: Ingingo zihuriweho
n’icyaha cya Jenoside, ibyaha byibasiye
inyokomuntu n’ibyaha by’intambara",,"Ingingo ya 104: Icyaha cya Jenoside
n’icyaha cyibasira inyokomuntu
bikozwe n’inzego zigenga zifite
ubuzimagatozi
",,"Amasosiyete, amakoperative, ibigo
byigenga bifite ubuzimagatozi
bishyigikiye, ku buryo ubwo ari bwo
bwose, icyaha cya Jenoside n’icyaha
cyibasira inyokomuntu bivugwa mu ngingo
ya 91, iya 93 n'iya 94 z'iri tegeko,
bihanishwa guseswa cyangwa kwamburwa
uburenganzira bwo gukorera mu Rwanda."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 5: Ingingo zihuriweho
n’icyaha cya Jenoside, ibyaha byibasiye
inyokomuntu n’ibyaha by’intambara",,"Ingingo ya 105: Uburyozwacyaha
bw’umuyobozi n’ubw’uyoborwa",,"Icyaha cya Jenoside, ibyaha byibasiye
inyokomuntu n’ibyaha by’intambara
bikozwe n’uyoborwa, ntibibuza umuyobozi
we kubiryozwa mu gihe azi cyangwa
yagombaga kumenya ko uwo ayobora yari
yiteguye kubikora cyangwa ko yabikoze
ntabe yarafashe ibyemezo bya ngombwa
kandi bishyize mu gaciro kugira ngo abuze
ko icyo cyaha gikorwa cyangwa ngo afatire
ibyemezo uwagikoze kandi abimenyeshe
inzego zibishinzwe.
Kuba ushinjwa yarakoze icyaha yubahiriza
amabwiriza ya Guverinoma cyangwa
y’umuyobozi we ntibimuhanaguraho
uburyozwacyaha mu gihe byagaragaraga
ko kubahiriza ayo mabwiriza byashoboraga
gutuma hakorwa kimwe mu byaha bivugwa
mu gika cya mbere cy’iyi ngingo."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA MBERE:IBYAHA BYA
JENOSIDE, IBYAHA BYIBASIYE
INYOKOMUNTU N’IBYAHA
BY’INTAMBARA ","Icyiciro cya 5: Ingingo zihuriweho
n’icyaha cya Jenoside, ibyaha byibasiye
inyokomuntu n’ibyaha by’intambara",,"Ingingo ya 106: Ukudasaza kw’icyaha
cya Jenoside, ibyaha byibasiye
inyokomuntu n’ibyaha by’intambara",,"Icyaha cya Jenoside, ibyaha byibasiye
inyokomuntu n’ibyaha by’intambara
kimwe n’ibihano byatanzwe kuri ibyo
byaha ntibisaza."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA","Icyiciro cya mbere: Ubwicanyi buturutse
ku bushake n’ubwicanyi budaturutse ku
bushake",,"Ingingo ya 107: Ubwicanyi buturutse ku
bushake n’uko buhanwa",,"Umuntu wica undi abishaka, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igihano cy’igifungo cya
burundu."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA","Icyiciro cya mbere: Ubwicanyi buturutse
ku bushake n’ubwicanyi budaturutse ku
bushake",,"Ingingo ya 108: Kwica umwana
wibyariye",,"Umugore wese, abishaka cyangwa
biturutse ku kudakora ikigomba gukorwa,
wica umwana yabyaye utarengeje amezi
cumi n’abiri (12) ariko mu gihe cyo gukora
icyaha ubwenge bwe bukaba budakora neza
bitewe n’inkurikizi zituruka ku kubyara
cyangwa guhembera k’umubyeyi aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
itanu (5) ariko kitarenze imyaka irindwi (7)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA","Icyiciro cya mbere: Ubwicanyi buturutse
ku bushake n’ubwicanyi budaturutse ku
bushake",,Ingingo ya 109: Guhuta umurwayi,,"Umuntu wese wica umuntu urwaye
hagamijwe kurangiza ububabare bukabije
bwe butewe n’uburwayi budakira kandi
bisabwe na nyir’ukwicwa nta gahato, aba
akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA","Icyiciro cya mbere: Ubwicanyi buturutse
ku bushake n’ubwicanyi budaturutse ku
bushake",,Ingingo ya 110: Kuroga,,"Umuntu uha undi ibintu bishobora kwica
bwangu cyangwa bitinze, hatitawe ku
byakoreshejwe cyangwa uko byahawe
nyir’ukubigirirwa n’inkurikizi zabyo aba
akoze icyaha .
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo cya burundu."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA","Icyiciro cya mbere: Ubwicanyi buturutse
ku bushake n’ubwicanyi budaturutse ku
bushake",,"Ingingo ya 111: Ubwicanyi budaturutse
ku bushake n’uko buhanwa",,"Umuntu wica undi bw’ububuraburyo,
uburangare, ubushishozi buke, umwete
muke, kudakurikiza amabwiriza cyangwa
ubundi buteshuke bwose ariko adafite
umugambi wo kumwica, aba akoze icyaha. Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora icyaha
cyo kwica bidaturutse ku bushake
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
atandatu (6) ariko kitarenze imyaka ibiri (2)
n’ihazabu y’amafaranga atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000
FRW) cyangwa kimwe gusa muri ibyo
bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA","Icyiciro cya 2: Iyicarubozo no kwangiza
imyanya ndangabitsina ",,Ingingo ya 112: Iyicarubozo,"Muri iri tegeko, iyicarubozo risobanura
igikorwa icyo ari cyo cyose gitera uburibwe
cyangwa ububabare haba ku mubiri
cyangwa ku bwenge, gikorewe umuntu ku
bushake hagamijwe kumushakaho amakuru
cyangwa kuyashaka ku wundi muntu
cyangwa ukwemera icyaha, kumuryoza
igikorwa yakoze cyangwa cyakozwe
n’undi muntu cyangwa akekwaho kuba
yarakoze, cyangwa kumukangisha
cyangwa kumuhatira we ubwe cyangwa
undi muntu, cyangwa kubera impamvu iyo
ariyo yose ishingiye ku ivangura iryo ari
ryo ryose.
Umuntu wese ukora kimwe mu byaha
bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo
aba akoze icyaha.
Icyaha cy’iyicarubozo ntigisaza",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA","Icyiciro cya 2: Iyicarubozo no kwangiza
imyanya ndangabitsina ",,"Ingingo ya 113: Igihano ku cyaha
cy’iyicarubozo
",,"Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora
icyaha cy’iyicarubozo, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka makumyabiri (20)
ariko kitarenze imyaka makumyabiri
n’itanu (25).
Iyo iyicarubozo riteye urikorewe indwara
idakira, ubumuga buhoraho butuma atagira
icyo yikorera, kubuza burundu umwanya
w’umubiri gukora, gutakaza igice
cy’umubiri gikomeye, urupfu cyangwa
rikozwe n’umuntu ukora umurimo wa Leta
mu mirimo ashinzwe, igihano kiba igifungo
cya burundu."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA","Icyiciro cya 2: Iyicarubozo no kwangiza
imyanya ndangabitsina ",,"Ingingo ya 114: Kwangiza imyanya
ndangagitsina",,"Umuntu wese wangiza imyanya
ndangagitsina y’undi muntu aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo cya burundu."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA",Icyiciro cya 3: Kubabaza umubiri,,"Ingingo ya 115: Guha umuntu ikintu
gishobora kwica cyangwa gushegesha
ubuzima",,"Umuntu wese utera undi indwara cyangwa
kudashobora kwikorera umurimo, amuhaye
mu buryo ubwo aribwo bwose abishaka,
ariko atagendereye kwica, ikintu gishobora
kwica cyangwa ibintu n’ubwo bitagira
ubushobozi bwo kwica, bifite nyamara
ubushobozi bwo gushegesha ubuzima, aba
akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2)
ariko kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atatu (300.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana atanu
(500.000 FRW).
Iyo ikintu cyatanzwe giteye indwara
idakira, ukudashobora kugira icyo umuntu
yikorera burundu cyangwa ukudashobora
gukoresha na busa urugingo rw’umubiri,
igihano kiba igifungo kitari munsi
y’imyaka makumyabiri (20) ariko kitarenze
imyaka makumyabiri n’itanu (25)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda
arenze ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA",Icyiciro cya 3: Kubabaza umubiri,,"Ingingo ya 116: Gushishikariza no
gufasha kwiyahura",,"Umuntu wese ushishikariza undi
kwiyahura, umufasha kwiyahura cyangwa
utuma yiyahura kubera kumutoteza agamije
ko yiyahura, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka itatu (3) ariko
kitarenze imyaka itanu (5)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA",Icyiciro cya 3: Kubabaza umubiri,,Ingingo ya 117: Kwanduza undi indwara,,"Umuntu wese abishaka wanduza undi
indwara ishobora gutera ubumuga aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
ibiri (2) ariko kitarenze imyaka itatu (3)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atatu (300.000
FRW) ariko atarenze ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW).
Iyo indwara yandujwe ari indwara idakira,
igihano kiba igifungo kitari munsi
y’imyaka makumyabiri (20) ariko kitarenze
imyaka makumyabiri n’itanu (25)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda
arenze ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW)"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA",Icyiciro cya 3: Kubabaza umubiri,,"Ingingo ya 118: Kubabaza umubiri
bidaturutse ku bushake",,"Umuntu wese ubabaza umubiri w’undi
muntu ku buryo buke, ubwitonzi buke
uburangare, umwete muke, ubuteshuke
n’ubuteganye buke ariko adafite umugambi
wo kumugirira nabi, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atatu (3)
ariko kitarenze amezi atandatu (6)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano.
Iyo icyaha kivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo giteje urupfu, igihano kiba
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000
FRW) cyangwa kimwe gusa muri ibyo
bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA",Icyiciro cya 3: Kubabaza umubiri,,"Ingingo ya 119: Gutera undi ikintu
gishobora kumubangamira cyangwa
kumwanduza",,"Umuntu wese, ku bw’inabi, utera undi
ikintu icyo ari cyo cyose gishobora kumubangamira cyangwa kumwanduza,
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa
ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana abiri (200.000
FRW) ariko atarenze ibihumbi magana
atatu (300.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA","Icyiciro cya 4: Gukubita cyangwa
gukomeretsa umuntu",,"Ingingo ya 120: Gukubita cyangwa
gukomeretsa umuntu bidaturutse ku
bushake ",,"Umuntu wese ukubita cyangwa ukomeretsa
undi biturutse ku buryo buke, ubwitonzi
buke, uburangare, umwete muke,
ubuteshuke n’ubuteganye buke, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’iminsi umunani (8)
ariko kitarenze amezi abiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi ijana (100.000 FRW) ariko
atarenze ibihumbi magana abiri (200.000
FRW).
Iyo uwakoze icyaha yakomerekeje abantu
benshi, ahanishwa igifungo kirenze amezi
abiri (2) ariko kitageze ku mezi atatu (3)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA","Icyiciro cya 4: Gukubita cyangwa
gukomeretsa umuntu",,"Ingingo ya 121: Gukubita cyangwa
gukomeretsa ku bushake
",,"Umuntu wese, abishaka, ukomeretsa undi,
umukubita cyangwa umusagarira ku buryo
bwa kiboko bubabaje aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW). Iyo icyaha cyakorewe umwana,
umubyeyi, uwo bashyingiranywe cyangwa
umuntu udashoboye kwitabara kubera
imiterere ye ku mubiri cyangwa mu
bwenge, ahanishwa igifungo kirenze
imyaka itanu (5) ariko kitarenze imyaka
umunani (8) n’ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) ariko atarenga miliyoni
ebyiri (2.000.000 FRW).
Iyo gukubita cyangwa gukomeretsa
byateye indwara cyangwa kudashobora
kugira icyo umuntu yikorera ku buryo
budahoraho, igihano kiba igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze
imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshanu (5.000.000
FRW). Iyo byateye indwara idakira,
ubumuga buhoraho butuma ntacyo
yikorera, kubuza burundu urugingo
rw’umubiri gukora no gutakaza igice
cy’umubiri, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze
imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshanu (5.000.000
FRW).
Iyo gukubita cyangwa gukomeretsa
byagambiriwe, byategewe igico, uwakoze
icyaha ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze imyaka
cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni eshatu
(3.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
eshanu (5.000.000 FRW).
Iyo gukubita cyangwa gukomeretsa
byateye urupfu, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka cumi n’itanu (15) ariko
kitarenze imyaka makumyabiri (20)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni eshanu (5.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni zirindwi (7.000.000
FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA","Icyiciro cya 5: Kutita ku muntu
ushinzwe no guhutaza undi",,"Ingingo ya 122: Kutita ku muntu
ushinzwe gucungira ubuzima",,"Umuntu wese ufite inshingano yo kwita ku
mibereho y’umuntu, ku bw’inabi,
umwicisha inzara, inyota, utamuvuza
cyangwa umwima ikintu cyose
cyashoboraga kurinda ubuzima bwe
guhungabana ariko atagambiriye kwica,
aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itanu (5) ariko kitarenze imyaka
irindwi (7).
Iyo icyaha kivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo gikorewe umwana cyangwa
umuntu udashoboye kwirwanaho kubera
imiterere y’umubiri cyangwa y’ubwenge,
igihano kiba igifungo kitari munsi
y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze imyaka
cumi n’itanu (15).
Iyo uwakoze icyaha yari afite ubushake
bwo kwica, igihano kiba igifungo cya
burundu.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA",Icyiciro cya 6: Gukuramo inda,,Ingingo ya 123: Kwikuramo inda,,"Umuntu wese wikuyemo inda, aba akoze
icyaha.Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi ijana (100.000 FRW) ariko
atarenze ibihumbi magana abiri (200.000
FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA",Icyiciro cya 6: Gukuramo inda,,Ingingo ya 124: Gukuramo undi inda,,"Umuntu wese ukuramo undi muntu inda,
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5).
Umuntu wese, ku bw’uburangare cyangwa
umwete muke, utuma umuntu akuramo
inda, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi y’ibihumbi magana
atatu (300.000 FRW) ariko atarenze
ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano.
Iyo gukuramo inda biteye ubumuga
byemejwe n’umuganga ubifitiye ububasha,
uwakoze icyaha ahanishwa igifungo kitari
munsi y’imyaka makumyabiri (20) ariko
kitarenze imyaka makumyabiri n’itanu
(25).
Iyo gukuramo inda biteye urupfu,
uwakuriwemo inda yaba yabyemeye
cyangwa atabyemeye, uwakoze icyaha
ahanishwa igifungo cya burundu."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA",Icyiciro cya 6: Gukuramo inda,,"Ingingo ya 125: Ukutaryozwa icyaha cyo
gukuramo inda",,"Nta buryozwacyaha bubaho iyo gukuramo
inda byakozwe kubera impamvu zikurikira:
1º kuba utwite ari umwana;
2º kuba uwakuriwemo inda yarakoreshejwe
imibonano mpuzabitsina ku gahato;
3º kuba uwakuriwemo inda yarayitwaye
nyuma yo kubanishwa n’undi nk’umugore
n’umugabo ku gahato;
4º kuba uwakuriwemo inda yaratewe inda
n’uwo bafitanye isano ya hafi kugera ku
gisanira cya kabiri;
5º kuba inda ibangamiye ubuzima bw’utwite
cyangwa ubw’umwana atwite.
Gukurirwamo inda bikorwa na muganga
wemewe na Leta.
Ibigomba kubahirizwa kugira ngo muganga
akuremo inda bigenwa n’iteka rya
Minisitiri ufite ubuvuzi mu nshingano ze. Iyo nyuma yo gukurirwamo inda
bigaragaye ko uwayikuriwemo yabisabye
nta mpamvu yemewe n’itegeko ashingiraho
ahanwa nk’uwikuyemo inda."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA",Icyiciro cya 6: Gukuramo inda,,"Ingingo ya 126: Uko umwana asabirwa
gukurirwamo inda","Iyo ushaka gukurirwamo inda ari umwana,
abisabirwa n’abamufiteho ububasha bwa
kibyeyi nyuma yo kubyumvikanaho.
Iyo abafite ububasha bwa kibyeyi ku
mwana batumvikanye hagati yabo cyangwa
se batumvikanye n’umwana, icyifuzo
cy’umwana nicyo kitabwaho.
Usaba ko umwana afiteho ububasha bwa
kibyeyi akurirwamo inda, abisaba
umuganga wemewe na Leta yitwaje
inyandiko y’ivuka igaragaza igihe umwana
yavukiye.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA II: UBWICANYI,
GUKUBITA CYANGWA
GUKOMERETSA, KUBABAZA
UMUBIRI NO GUKURAMO INDA",Icyiciro cya 6: Gukuramo inda,,"Ingingo ya 127: Kwamamaza ibikoresho
byo gukuramo inda",,"Umuntu wese wamamaza, akoresheje
uburyo ubwo ari bwo bwose, imiti, ibikoresho cyangwa ibindi bivugwaho
ubushobozi bwo gukuramo inda, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka
umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni ebyiri (2.000.000) ariko
atarenze miliyoni eshatu (3.000.000)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA III: IBIKANGISHO
BYO KUGIRIRA NABI UMUNTU",,,Ingingo ya 128: Gukoresha ibikangisho,,"Umuntu wese ukoresha ibikangisho
agamije kugirira nabi undi, ibyo bikangisho
byaba mu magambo, mu marenga, mu
bimenyetso, mu mashusho cyangwa mu
nyandiko, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atatu (300.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana atanu
(500.000 FRW).
Iyo ibyo bikangisho biherekejwe
n’agahato, bikozwe kugira ngo habeho
kwigura ku wabikorewe cyangwa
kumuvutsa ibye, igihano kiba igifungo kirenze imyaka ibiri (2) ariko kitarenze
imyaka itatu (3) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni ebyiri
(2.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
eshatu (3.000.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA III: IBIKANGISHO
BYO KUGIRIRA NABI UMUNTU",,,Ingingo ya 129: Gukangisha gusebanya,,"Gukangisha gusebanya ni igikorwa cyo
gusaba umuntu umukono ku nyandiko,
ukwemera cyangwa uguhakana inshingano,
ugutangaza ibanga, uguhabwa amafaranga,
inyandiko mvunjwafaranga cyangwa ikindi
kintu icyo ari cyo cyose hakoreshejwe
gukangisha uwo muntu cyangwa undi
muntu ikangwa rye ryagira ingaruka ku
wakorewe icyaha, kumurega, gutangaza
cyangwa kumuvugaho ibintu bishobora
kumutesha agaciro cyangwa icyubahiro,
byaba ari ukuri cyangwa se atari ukuri.
Umuntu wese ukangisha gusebanya, aba
akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi ijana (100.000 FRW) ariko
atarenze ibihumbi magana atatu (300.000
FRW).
Iyo uwakoze icyaha cyo gukangisha
gusebanya ashyize ibikangisho bye mu
bikorwa, igihano kiba igifungo kirenze imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka
itanu (5) n’ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
ebyiri (2.000.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA IV: IBINDI BIKORWA
BIBUJIJWE",,,"Ingingo ya 130: Guhisha cyangwa
gutaburura umurambo w’umuntu,
kuwucaho umwanya w’umubiri
cyangwa kuwushinyagurira",,"Umuntu wese uhisha cyangwa utaburura ku
bugome umurambo w’umuntu cyangwa
uwucaho umwanya w’umubiri cyangwa
uwushinyagurira ku buryo ubwo ari bwo
bwose, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itanu (5) ariko kitarenze imyaka
irindwi (7).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA IV: IBINDI BIKORWA
BIBUJIJWE",,,Ingingo ya 131: Kurya inyama z’umuntu,,"Umuntu wese urya cyangwa ugaburira
abandi inyama z’umuntu, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10)
ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA IV: IBINDI BIKORWA
BIBUJIJWE",,,"Ingingo ya 132: Gutanga amakuru
atariyo",,"Bitabangamiye ibihano byo mu rwego
rw’ubutegetsi cyangwa byo mu rwego
rw’akazi, umuntu usabwa, kubw’imirimo
ashinzwe, gutanga amakuru yifashishwa
mu igenamigambi ry’Igihugu, utanga
amakuru azi cyangwa yashoboraga
kumenya ko ayo makuru anyuranyije
n’ukuri, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atatu (3)
ariko kitageze ku mezi atandatu (6)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni (1,000,0000
FRW) cyangwa kimwe gusa muri ibyo
bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA V: IBYAHA
BISHINGIYE KU GITSINA
N’IBYAHA BINYURANYIJE
N’IMYIFATIRE MYIZA","Icyiciro cya mbere: Ibyaha bishingiye ku
gitsina
",,Ingingo ya 133: Gusambanya umwana,,"Umuntu wese ukorera ku mwana kimwe
mu bikorwa bishingiye ku gitsina
bikurikira, aba akoze icyaha:1º gushyira igitsina mu gitsina, mu kibuno
cyangwa mu kanwa k’umwana;
2º gushyira urugingo urwo arirwo rwose
rw’umubiri w’umuntu mu gitsina, cyangwa
mu kibuno cy’umwana;
3º gukora ikindi gikorwa cyose ku mubiri
w’umwana hagamijwe ishimishamubiri.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka
makumyabiri (20) ariko kitarenze imyaka
makumyabiri n’itanu (25).
Iyo gusambanya umwana byakorewe ku
mwana uri munsi y’imyaka cumi n’ine (14),
igihano kiba igifungo cya burundu
kidashobora kugabanywa kubera impamvu
nyoroshyacyaha.
Iyo gusambanya umwana ufite cyangwa
urengeje imyaka cumi n’ine (14)
byamuteye indwara idakira cyangwa
ubumuga, igihano kiba igifungo cya
burundu.
Iyo gusambanya umwana byakurikiwe no
kubana nk’umugabo n’umugore, igihano
kiba igifungo cya burundu kidashobora
kugabanywa kubera impamvu
nyoroshyacyaha.
Iyo icyaha cyo gusambanya umwana
cyakozwe hagati y’abana bafite nibura imyaka cumi n’ine (14) nta kiboko
cyangwa ibikangisho byakoreshejwe, nta
gihano gitangwa. Icyakora, iyo umwana
ufite imyaka cumi n’ine (14) ariko
utarageza ku myaka cumi n’umunani (18)
asambanyije umwana uri munsi y’imyaka
cumi n’ine (14), ahanwa hakurikijwe
ibiteganywa mu ngingo ya 54 y’iri tegeko."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA V: IBYAHA
BISHINGIYE KU GITSINA
N’IBYAHA BINYURANYIJE
N’IMYIFATIRE MYIZA","Icyiciro cya mbere: Ibyaha bishingiye ku
gitsina
",,"Ingingo ya 134: Gukoresha undi
imibonano mpuzabitsina ku gahato
",,"Umuntu wese ukoresha undi kimwe mu
bikorwa bikurikira nta bwumvikane
bubayeho, hakoreshejwe imbaraga,
iterabwoba, uburiganya, ububasha
amufiteho cyangwa abikoze ku bw’intege
nke z’uwakorewe icyaha, aba akoze icyaha:
1º gushyira igitsina mu gitsina, mu kibuno
cyangwa mu kanwa k’undi muntu;
2º gushyira urugingo urwo arirwo rwose
rw’umubiri w’umuntu cyangwa ikindi
kintu icyo aricyo cyose mu gitsina cyangwa
mu kibuno by’undi muntu.
Umuntu wese uhamijwe n’urukiko
gukoresha imibonano mpuzabitsina ku
gahato, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze imyaka
cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
ebyiri (2.000.000 FRW).
Iyo gukoresha imibonano mpuzabitsina ku
gahato byakozwe ku muntu ufite hejuru
y’imyaka mirongo itandatu n’itanu (65), ku
muntu ufite ubumuga cyangwa uburwayi
butuma adashobora kwirwanaho, igihano
kiba igifungo kirenze imyaka cumi n’itanu
(15) ariko kitageze ku myaka makumyabiri
(20) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda
atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000
FRW) ariko atarenze miliyoni ebyiri
(2.000.000 FRW).
Iyo gukoresha imibonano mpuzabitsina ku
gahato byateye indwara idakira cyangwa
ubumuga, uwabikoze ahanishwa igifungo
kirenze imyaka makumyabiri (20) ariko
itarenze imyaka makumyabiri n’itanu (25)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW).
Igihano kiba igifungo cya burundu iyo
gukoresha imibonano mpuzabitsina ku
gahato:
1° byakozwe n’abantu barenze umwe;
2° byateye urupfu uwabikorewe;
3° byakozwe ku muntu bafitanye isano kugeza
ku gisanira cya kabiri;4° byakozwe hagamijwe kumwanduza
indwara idakira."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA V: IBYAHA
BISHINGIYE KU GITSINA
N’IBYAHA BINYURANYIJE
N’IMYIFATIRE MYIZA","Icyiciro cya mbere: Ibyaha bishingiye ku
gitsina
",,Ingingo ya 135: Urukozasoni,,"Umuntu wese ukora igikorwa gikoza isoni
mu buryo ubwo aribwo bwose ku mubiri
w’undi, nyiri ukubikorerwa atabishaka, aba
akoze icyaha.
Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora
icyaha cy’urukozasoni, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko
kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi ijana (100.000 FRW) ariko
atarenze ibihumbi magana atatu (300.000
FRW).
Iyo icyaha cy’urukozasoni cyakorewe mu
ruhame, uwakoze icyaha ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2)
ariko kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW).
Ibihano biteganyijwe mu gika cya 2 n’icya
3 by’iyi ngingo byikuba kabiri iyo uwakoze
icyaha:
1º ari ukomoka cyangwa ukomokwaho
n’umuntu wakorewe icyaha; 2º ari mu rwego rw’abamutegeka;
3º ari umwigisha;
4º ari umukozi wa Leta, uhagarariye
ubutegetsi cyangwa uhagarariye idini
yishingikirije iyo mirimo ye kugira ngo
agikore cyangwa umuganga cyangwa
umukozi wo kwa muganga, abigiriye ku
muntu ashinzwe k’ubw’umwuga we;
5º yagifashijwemo n’umuntu umwe cyangwa
benshi;
6º yakoresheje agahato cyangwa ibikangisho."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA V: IBYAHA
BISHINGIYE KU GITSINA
N’IBYAHA BINYURANYIJE
N’IMYIFATIRE MYIZA","Icyiciro cya 2: Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza",,"Ingingo ya 136: Ubusambanyi, uko
buhanwa n’uko bukurikiranwa",,"Umuntu wese washyingiwe ukorana
imibonano mpuzabitsina n’uwo
batashyingiranywe, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko ahanishwa igifungo
kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko
kitarenze umwaka umwe (1).
Gukurikirana icyaha cy’ubusambanyi
ntibishobora kuba hatareze uwahemukiwe
mu bashyingiranywe ku buryo bwemewe
n’amategeko. Muri icyo gihe, hakurikiranwa uwarezwe n’uwakoranye
icyaha na we.
Uwahemukiwe ashobora gusaba
guhagarika ikurikirana ry’urubanza, aho
rwaba rugeze hose, iyo yisubiyeho akareka
ikirego cye.
Icyakora, iyo dosiye yarangije kuregerwa
urukiko cyangwa gufatwaho icyemezo,
kwisubiraho ntibihita bihagarika isuzumwa
ry’urubanza cyangwa irangiza ryarwo.
Umucamanza arabisuzuma akaba
yabyemera cyangwa akabyanga
akanasobanura impamvu.
Iyo umucamanza yemeye ukwisubiraho
k’uwahemukiwe, kureka urubanza
cyangwa irangiza ryarwo bigira ingaruka
no kuwakoranye icyaha n’uregwa."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA V: IBYAHA
BISHINGIYE KU GITSINA
N’IBYAHA BINYURANYIJE
N’IMYIFATIRE MYIZA","Icyiciro cya 2: Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza",,"Ingingo ya 137: Guhohotera bishingiye
ku gitsina uwo bashyingiranyw",,"Umuntu ukorera uwo bishyingiranywe
igikorwa cy’ihohotera kibabaza umubiri
kandi gishingiye ku gitsina, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
itatu (3) ariko kitarenze imyaka itanu (5).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA V: IBYAHA
BISHINGIYE KU GITSINA
N’IBYAHA BINYURANYIJE
N’IMYIFATIRE MYIZA","Icyiciro cya 2: Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza",,Ingingo ya 138: Ubushoreke,,"Umuntu ubana nk’umugabo n’umugore
n’uwo batashyingiranywe umwe muri bo
cyangwa bombi bafite uwo
bashyingiranywe, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kirenze umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA V: IBYAHA
BISHINGIYE KU GITSINA
N’IBYAHA BINYURANYIJE
N’IMYIFATIRE MYIZA","Icyiciro cya 2: Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza",,Ingingo ya 139: Guta urugo,,"Umwe mu bashyingiranywe uta urugo rwe
mu gihe kirenze amezi abiri (2) nta
mpamvu zikomeye akihunza ibyo
ategetswe, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atatu (3)
ariko kitarenze amezi atandatu (6).
Ibihano bivugwa mu gika cya 2 cy’iyi
ngingo nibyo bihabwa umugabo utaye
umugore we ku bushake, nta mpamvu
ikomeye, mu gihe kirenze ukwezi kumwe
(1) azi ko atwite.
Icyakora, kutabana bitewe n’uko umwe mu
bashyingiranywe afashwe nabi ntabwo
byitwa guta urugo mu gihe yagiye
abimenyesheje ubuyobozi bumwegereye
bigakorerwa inyandiko.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA V: IBYAHA
BISHINGIYE KU GITSINA
N’IBYAHA BINYURANYIJE
N’IMYIFATIRE MYIZA","Icyiciro cya 2: Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza",,"Ingingo ya 140: Ikurikirana ry’icyaha
cy’ubushoreke n’icyo guta urugo","Gukurikirana icyaha cy’ubushoreke n’icyo
guta urugo ntibishobora kuba hatareze
uwahemukiwe mu bashyingiranywe.
Uwahemukiwe ashobora gusaba
guhagarika ikurikirana ry’urubanza, aho
rwaba rugeze hose, iyo yisubiyeho akareka
ikirego cye.
Icyakora, iyo dosiye yarangije kuregerwa
urukiko cyangwa gufatwaho icyemezo,
kwisubiraho ntibihita bihagarika isuzumwa
ry’urubanza cyangwa irangiza ryarwo.
Umucamanza arabisuzuma akaba
yabyemera cyangwa akabyanga
akanasobanura impamvu.
",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA V: IBYAHA
BISHINGIYE KU GITSINA
N’IBYAHA BINYURANYIJE
N’IMYIFATIRE MYIZA","Icyiciro cya 2: Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza",,"Ingingo ya 141: Gukora amasezerano yo
gushyingirwa andi ataraseswa cyangwa
kwakira bene ayo masezerano",,"Umuntu wese:
1º ukora amasezerano yo gushyingirwa aya
mbere agifite agaciro; 2º ushyingirwa azi neza ko uwo
bashyingiranwa afite amasezerano yo
gushyingirwa ataraseswa;
3º uwakira amasezerano yo gushyingirwa azi
neza ko ushyingirwa afite andi masezerano;
aba akoze icyaha.
Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igihano
cy’igifungo kitari munsi y’umwaka umwe
(1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atatu (300.000
FRW) ariko atarenze ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA V: IBYAHA
BISHINGIYE KU GITSINA
N’IBYAHA BINYURANYIJE
N’IMYIFATIRE MYIZA","Icyiciro cya 2: Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza",,"Ingingo ya 142: Gukora igikorwa
gishingiye ku gitsina ku nyamaswa ",,"Umuntu wese ukora igikorwa gishingiye ku
gitsina ku nyamaswa, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko
kitarenze umwaka umwe (1).
Umuntu wese, mu buryo ubwo ari bwo
bwose, utuma undi akora igikorwa
gishingiye ku gitsina ku nyamaswa,
ahanishwa igihano cy’igifungo kitari munsi
y’imyaka irindwi (7) ariko kitarenze imyaka icumi (10) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni eshatu
(3.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
eshanu (5.000.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA V: IBYAHA
BISHINGIYE KU GITSINA
N’IBYAHA BINYURANYIJE
N’IMYIFATIRE MYIZA","Icyiciro cya 2: Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza",,"Ingingo ya 143:Gukora ibiterasoni mu
ruhame
",,"Umuntu wese ukora ibiterasoni mu ruhame
aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko ahanishwa igihano cy’igifungo
kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko
kitarenze imyaka ibiri (2)"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VI: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU
BADASHOBOYE KWIRWANAHO",,,"Ingingo ya 144: Guta umuntu ushinzwe
udashoboye kwirwanaho ",,"Umuntu wese uta ahantu hagaragara
cyangwa utererana umuntu ashinzwe
udashoboye kwirwanaho kubera imiterere
ku mubiri cyangwa mu bwenge kimwe
n’umuntu utuma undi amuta, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka
umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi ijana (100.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana abiri
(200.000 FRW). Iyo umuntu udashoboye kwirwanaho
yatawe ahantu hatagaragara agamije
kumuhisha, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze
imyaka itanu (5) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi y’ibihumbi magana
atatu (300.000 FRW) ariko atarenze
ibihumbi magana atanu (500.000 FRW).
Iyo guta cyangwa gutererana umuntu
byatumye arwara bikomeye, atakaza umwe
mu myanya y’umubiri cyangwa amugara,
igihano kiba igifungo kitari munsi
y’imyaka irindwi (7) ariko kitarenze
imyaka icumi (10).
Iyo guta cyangwa gutererana umuntu
byamuviriyemo urupfu, igihano kiba
igifungo cya burundu."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VI: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU
BADASHOBOYE KWIRWANAHO",,,Ingingo ya 145: Guha akato umuntu urwaye,,"Umuntu wese uha akato umuntu urwaye,
atagamije kurinda umurwayi cyangwa
abandi bantu, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’ukwezi kumwe (1) ariko
kitageze ku mezi atandatu (6) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atatu (300.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana atanu
(500.000 FRW) cyangwa kimwe gusa muri
ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VII: IBYAHA
BIBANGAMIRA UBURENGANZIRA
BWA MUNTU N’UBURENGANZIRA
BUJYANYE N’IYOBOKAMANA","Icyiciro cya mbere: Ibyaha bibangamira
uburenganzira bwa muntu",,"Ingingo ya 146: Kugira uruhare mu
kubanisha umuntu n’undi nk’umugabo
n’umugore ku gahato",,"Umuntu wese ugira uruhare mu kubanisha
umuntu n’undi nk’umugabo n’umugore ku
gahato, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka (1) ariko
kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana abiri (200.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana atatu
(300.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VII: IBYAHA
BIBANGAMIRA UBURENGANZIRA
BWA MUNTU N’UBURENGANZIRA
BUJYANYE N’IYOBOKAMANA","Icyiciro cya mbere: Ibyaha bibangamira
uburenganzira bwa muntu",,"Ingingo ya 147: Guhoza ku nkeke uwo
bashyingiranywe ",,"Umuntu wese uhoza ku nkeke uwo
bashyingiranywe hagamijwe kumubuza
kubaho mu mudendezo, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VII: IBYAHA
BIBANGAMIRA UBURENGANZIRA
BWA MUNTU N’UBURENGANZIRA
BUJYANYE N’IYOBOKAMANA","Icyiciro cya mbere: Ibyaha bibangamira
uburenganzira bwa muntu",,"Ingingo ya 148: Kubuza ubwisanzure mu
kuboneza urubyaro",,"Umuntu wese witwaza ubushyingirane,
agahohotera uwo bashyingiranywe
cyangwa akamuhoza ku nkeke kubera
icyemezo yafashe ku birebana no kuboneza
urubyaro, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’amezi abiri (2) ariko
kitarenze amezi atandatu (6)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VII: IBYAHA
BIBANGAMIRA UBURENGANZIRA
BWA MUNTU N’UBURENGANZIRA
BUJYANYE N’IYOBOKAMANA","Icyiciro cya mbere: Ibyaha bibangamira
uburenganzira bwa muntu",,"Ingingo ya 149: Guhoza undi ku nkeke
bifitanye isano n’imibonano
mpuzabitsina",,"Guhoza undi muntu ku nkeke ni igikorwa
kibangamye cyo kubwira umuntu
amagambo cyangwa gukora ibikorwa ku
buryo buhoraho bifitanye isano n’igitsina,
bishobora kwangiza icyubahiro cye bitewe
n’uko bitesha agaciro cyangwa icyubahiro
nyir’ukubikorerwa cyangwa kumutera
ubwoba cyangwa ikimwaro.
Umuntu ukora kimwe mu bikorwa bivugwa
mu gika cya mbere cy’iyi ngingo, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko kitarenze umwaka (1)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi ijana (100.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi mangana abiri
(200.000 FRW).
Iyo uwakoze icyaha ari umukoresha
cyangwa undi wese witwaza imirimo
ashinzwe agahoza uwo akuriye mu kazi ku
nkeke akoresheje amabwiriza, ibikangisho
cyangwa iterabwoba agamije kwishimisha
bishingiye ku gitsina, ahanishwa igifungo
kirenze umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi y’ibihumbi magana
abiri (200.000 FRW) ariko atarenze
ibihumbi magana atatu (300.000 FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VII: IBYAHA
BIBANGAMIRA UBURENGANZIRA
BWA MUNTU N’UBURENGANZIRA
BUJYANYE N’IYOBOKAMANA","Icyiciro cya mbere: Ibyaha bibangamira
uburenganzira bwa muntu",,"Ingingo ya 150: Gukoresha umutungo
w’urugo ku buryo bw’uburiganya",,"Umuntu wese utanga, ugurisha, ugwatiriza
cyangwa ukoresha umutungo w’urugo
ariganyije uwo bashyingiranywe, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
atatu (3) ariko kitageze ku mezi atandatu
(6).
Iyo ukurikiranyweho icyaha kivugwa mu
gika cya mbere cy’iyi ngingo agaruye
umutungo mbere y’uko urukiko rumuhamya icyaha, ikurikiranacyaha
rirahagarara."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VII: IBYAHA
BIBANGAMIRA UBURENGANZIRA
BWA MUNTU N’UBURENGANZIRA
BUJYANYE N’IYOBOKAMANA","Icyiciro cya mbere: Ibyaha bibangamira
uburenganzira bwa muntu",,"Ingingo ya 151: Itwarwa n’ifungiranwa
ry’umuntu bitemewe n’amategeko",,"Umuntu wese, akoresheje kiboko,
ubushukanyi cyangwa ibikangisho, utwara
cyangwa utuma batwara, ufungirana
cyangwa utuma bafungirana umuntu uwo
ari we wese mu buryo butemewe
n’amategeko, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka itanu (5) ariko
kitarenze imyaka irindwi (7).
Iyo uwakorewe kimwe mu bikorwa
bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo
ari umwana, igihano kiba igifungo kirenze
imyaka irindwi (7) ariko kitarenze imyaka
icumi (10).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VII: IBYAHA
BIBANGAMIRA UBURENGANZIRA
BWA MUNTU N’UBURENGANZIRA
BUJYANYE N’IYOBOKAMANA","Icyiciro cya mbere: Ibyaha bibangamira
uburenganzira bwa muntu",,Ingingo 152: Kurega undi umubeshyera,,"Umuntu wese urega undi ku
mugenzacyaha, ku mushinjacyaha cyangwa
ku mucamanza kandi azi neza ko
amubeshyera, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi abiri (2)
ariko kitageze ku mezi atandatu (6)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atatu (300.000 FRW) ariko atarenze ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VII: IBYAHA
BIBANGAMIRA UBURENGANZIRA
BWA MUNTU N’UBURENGANZIRA
BUJYANYE N’IYOBOKAMANA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bibangamira
uburenganzira mu bijyanye
n’iyobokamana",,"Ingingo ya 153: Kubangamira
imigendekere myiza y’imihango y’idini",,"Umuntu wese:
1º ukoresha kiboko, ibitutsi cyangwa
ibikangisho, agahatira cyangwa akabuza
umuntu umwe cyangwa benshi gukurikiza
imihango y’idini cyangwa guteranira mu
mihango y’idini ryemewe n’amategeko;
2º utera impagarara cyangwa akajagari,
ubuza, utinza cyangwa uhagarika imihango
y’idini ikorewe mu ruhame mu buryo
bwemewe n’amategeko;
aba akoze icyaha.
Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo kitari
munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2) cyangwa ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW). Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo bikozwe n’abantu benshi
bishyize hamwe, igihano kiba igifungo
kitari munsi y’imyaka itatu (3) ariko
itarenze imyaka itanu (5) cyangwa ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshanu (5.000.000
FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VII: IBYAHA
BIBANGAMIRA UBURENGANZIRA
BWA MUNTU N’UBURENGANZIRA
BUJYANYE N’IYOBOKAMANA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bibangamira
uburenganzira mu bijyanye
n’iyobokamana",,"Ingingo ya 154: Gusebya mu ruhame
imihango y’idini",,"Umuntu wese usebya mu ruhame imihango
y’idini, ibimenyetso byaryo n’ibikoresho
by’imihango yaryo akoresheje ibikorwa,
amagambo, ibimenyetso, inyandiko,
amarenga cyangwa ibikangisho abigiriye
aho imihango y’idini igenewe gukorerwa
cyangwa isanzwe ikorerwa, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’iminsi cumi n’itanu
(15) ariko kitageze ku mezi atatu (3)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi ijana (100.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana abiri
(200.000 FRW) cyangwa kimwe gusa muri
ibyo bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VIII: IBYAHA
BIBANGAMIRA IMIBEREHO BWITE
Y’ABANTU",------,,"Ingingo ya 155: Kwinjira aho umuntu
atuye mu buryo butemewe",,"Uretse mu bihe biteganywa n’amategeko,
umuntu wese winjira mu rugo, mu nzu, mu
cyumba cyangwa mu icumbi rituwemo
n’undi muntu, atabyemerewe n’uhatuye aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
abiri (2) ariko kitageze ku mezi atandatu (6)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW).
Iyo kwinjira aho umuntu atuye
byakoreshejwe ibikangisho, guca icyuho
cyangwa gufunguza imfunguzo
zidakoreshejwe na nyirazo, igihano kiba
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni
imwe (1.000.000 FRW) ariko atageze kuri
miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW) cyangwa
kimwe gusa muri ibyo bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VIII: IBYAHA
BIBANGAMIRA IMIBEREHO BWITE
Y’ABANTU",------,,"Ingingo ya 156: Kumviriza ibiganiro,
gufata amashusho cyangwa kubitangaza",,"Umuntu wese, ku bw’inabi, mu buryo ubwo
ari bwo bwose, wivanga mu mibereho
bwite y’undi akoresheje:
1º kumviriza cyangwa gutangaza amagambo
abantu bavugiye mu muhezo atabiherewe
uruhushya;
2º gufata ifoto, amajwi cyangwa amashusho
cyangwa kubitangaza nyirayo atabitangiye
uruhushya;
aba akoze icyaha.
Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko
kitarenze umwaka umwe (1) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano.
Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo byabaye bene byo babibona
kandi babizi, ntibabyamagane kandi
bashoboraga kubyamagana, bifatwa nk’aho
babyemeye.
Ibihano bivugwa mu gika cya 2 cy’iyi
ngingo ni byo bihabwa umuntu, ku
bw’inabi, usakaza hakoreshejwe uburyo
ubwo ari bwo bwose, ifoto, amajwi
n’amashusho, ifatamajwi cyangwa
inyandiko yabonywe hakoreshejwe
igikorwa kimwe mu bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VIII: IBYAHA
BIBANGAMIRA IMIBEREHO BWITE
Y’ABANTU",------,,"Ingingo ya 157: Gutangaza amagambo
cyangwa amashusho binyuranye n’uko
byafashwe",,"Umuntu wese utangaza, ku bw’inabi
hakoreshejwe uburyo ubwo ari bwo bwose,
amagambo yahinduwe agatangazwa uko
atavuzwe cyangwa amashusho n’amafoto
by’umuntu byagaragajwe uko bitafashwe,
ntagaragaze ko binyuranyije n’uko
byafashwe, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze umwaka umwe (1)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000
FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VIII: IBYAHA
BIBANGAMIRA IMIBEREHO BWITE
Y’ABANTU",------,,Ingingo ya 158: Kumena ibanga ry’akazi,,"Umuntu wese umena ibanga kandi
ashinzwe kuribika, ku mpamvu z’akazi,
z’umwuga cyangwa z’idini, yaba akiri mu kazi cyangwa yarakavuyemo, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshatu (3.000.000 FRW).
Icyakora, ntibyitwa kumena ibanga:
1 º iyo itegeko riteganya cyangwa ryemera
kumena ibanga ry’akazi;
2 º ku muntu uha amakuru inzego z’ubutabera"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VIII: IBYAHA
BIBANGAMIRA IMIBEREHO BWITE
Y’ABANTU",------,,"Ingingo ya 159: Ibyaha bikorerwa
ubutumwa mu nzira zitandukanye
z’itumanaho",,"Umuntu wese ukoresha uburiganya, mu
buryo ubwo ari bwo bwose, mu gufungura,
kurigisa, gutinza, kuyobya amabaruwa
cyangwa izindi nyandiko byageze iyo bijya
cyangwa bitaragerayo aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshatu (3.000.000 FRW).
Ibihano bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi
ngingo ni byo bihanishwa igikorwa cyo
gufata, kumviriza, kuyobya cyangwa
gutangaza ubutumwa, bwoherejwe
cyangwa bwakiriwe hakurikijwe inzira
z’itumanaho izo ari zo zose cyangwa
gushyiraho ibyuma byagenewe kumviriza
nta burenganzira butanzwe n’urukiko
cyangwa ubushinjacyaha.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VIII: IBYAHA
BIBANGAMIRA IMIBEREHO BWITE
Y’ABANTU",------,,"Ingingo ya 160: Gukusanya amakuru
yerekeye abantu muri za mudasobwa",,"Umuntu wese ku bw’inabi ufata amajwi,
ukusanya amakuru yerekeye umuntu,
ushyingura cyangwa ukoresha ubundi
buryo bwo kubika muri za mudasobwa
n’ibindi byuma kabuhariwe amakuru
y’umuntu cyangwa ibiranga umuntu ku
buryo byagira ingaruka mbi ku cyubahiro
cyangwa ku mibereho ye bwite, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze umwaka umwe (1)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000
FRW).
Ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo bikozwe mu rwego
rw’umwuga cyangwa rw’akazi byemewe
n’amategeko ntibyitwa icyaha.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VIII: IBYAHA
BIBANGAMIRA IMIBEREHO BWITE
Y’ABANTU",------,,Ingingo ya 161: Gutukana mu ruhame,,"Umuntu wese utuka undi mu ruhame aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’iminsi
cumi n’itanu (15) ariko kitarenze amezi
abiri (2); ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda atari munsi y’ibihumbi ijana
(100.000 FRW) ariko atarenze ibihumbi
magana abiri (200.000 FRW); imirimo
y’inyungu rusange mu gihe kitarenze iminsi
cumi n’itanu (15) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano.
Gutukana bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo ni ikimenyetso,
imigenzereze, ijambo cyangwa inyandiko
bigambiriye gukomeretsa umuntu ku
bushake kandi ku buryo butaziguye. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA VIII: IBYAHA
BIBANGAMIRA IMIBEREHO BWITE
Y’ABANTU",------,,"Ingingo ya 162: Ikurikirana ry’ibyaha
bibangamira imibereho bwite y’abantu
",,"Ibyaha bivugwa muri uyu mutwe
ntibishobora gukurikiranwa bidasabwe
n’uwahemukiwe, umuhagarariye mu buryo bwemewe n’amategeko cyangwa
umufiteho uburenganzira. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA IX: ICYAHA
CY’IVANGURA N’ICYO GUKURURA
AMACAKUBIRI ",------,,Ingingo ya 163: Icyaha cy’ivangura,,"Umuntu wese ukoze kimwe mu bikorwa
bikurikira:
1 º igikorwa kibangamira umuntu umwe
cyangwa abantu benshi cyangwa
gitandukanya umuntu cyangwa abantu
benshi hashingiwe ku isano muzi, ubwoko,
inkomoko, umuryango, inzu, ibara
ry’uruhu, igitsina, akarere, ubwenegihugu,
idini, ibitekerezo bya politiki, ibyiciro
by’ubukungu, umuco, ururimi, imibereho
muri sosiyete, ubumuga bw’umubiri
cyangwa bwo mu mutwe cyangwa isura
y’umubiri;
2 º igikorwa kigamije kuvutsa umuntu umwe
cyangwa benshi uburenganzira bwabo
buteganywa mu mategeko y’u Rwanda
cyangwa mu masezerano mpuzamahanga u
Rwanda rwemeje hashingiwe ku isano
muzi, ubwoko, inkomoko, umuryango,
inzu, ibara ry’uruhu, igitsina, akarere,
ubwenegihugu, idini, ibitekerezo bya
politiki, ibyiciro by’ubukungu, umuco,
ururimi, imibereho muri sosiyete, ubumuga bw’umubiri cyangwa bwo mu mutwe
cyangwa isura y’umubiri;
3 º igikorwa cyose gishishikariza umuntu
kuvutsa undi muntu cyangwa abantu benshi
uburenganzira bwabo buteganywa mu
mategeko y’u Rwanda cyangwa mu
masezerano mpuzamahanga u Rwanda
rwemeje hashingiwe ku isano muzi,
ubwoko, inkomoko, umuryango, inzu, ibara
ry’uruhu, igitsina, akarere, ubwenegihugu,
idini, ibitekerezo bya politiki, ibyiciro
by’ubukungu, umuco, ururimi, imibereho
muri sosiyete, ubumuga bw’umubiri
cyangwa bwo mu mutwe cyangwa indi
miterere y’umubiri,
aba akoze icyaha.
Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka itanu (5) ariko
kitarenze imyaka irindwi (7) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA MBERE: IBYAHA
BIKORERWA ABANTU","UMUTWE WA IX: ICYAHA
CY’IVANGURA N’ICYO GUKURURA
AMACAKUBIRI ",------,,"Ingingo ya 164: Icyaha cyo gukurura
amacakubiri",,"Umuntu ukoresha imvugo, inyandiko,
cyangwa igikorwa icyo ari cyo cyose
gitanya abantu, byatuma abantu bashyamirana, cyangwa bigatera intugunda
mu bantu, bishingiye ku ivangura aba akoze
icyaha.
Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka itanu (5) ariko
kitarenze imyaka irindwi (7) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA","Icyiciro cya mbere: Ibisobanuro
by’amagambo",,"Ingingo ya 165: Ibisobanuro
by’amagambo","ibisobanuro bikuriki
ra:
1º kwiba: gutwara ikintu cy’undi
atabiguhereye uburenganzira
nyir’ukugitwara agamije kukigira icye
cyangwa kugikoresha; 2º kwiba witwaje intwaro: kwiba witwaje
igikoresho icyo ari cyo cyose, imbunda,
icyuma cyangwa ikindi kintu cyose gitema,
gitobora cyangwa gisekura, gishobora
kwica, gukomeretsa cyangwa gukubitishwa
kigaragara cyangwa gihishe cyangwa
kibonetse hafi y’aho icyaha cyakorewe;
3º ubujura bwa nijoro: ubujura bubaye
hagati ya saa kumi n’ebyiri za nimugoroba
na saa kumi n’ebyiri za mu gitondo;
4º inzu ituwemo: inyubako yose, inzu yose,
icyumba cyose, inzu yimukanwa cyangwa
ahandi hantu hatuwe cyangwa haba abantu;
5º ibikikije inzu ituwemo: ibibuga, ubusitani,
inzu z’amatungo n’ibihubatse ibyo ari byo
byose n’iyo byaba bifite urugo rwabyo;
6º guca icyuho:
a) uguhata, konona, kumena, gucukura,
gusenya uruzitiro, urukuta, amadirishya,
inzugi, igisenge by’inzu cyangwa inyubako
izo ari zo zose, cyangwa bikozwe ku
modoka, ubwato, indege cyangwa
gariyamoshi;
b) ugukingura ku gahato utubati cyangwa
ibintu byose bikinze, bibikwamo ibintu ibyo ari byo byose n’aho icyo cyuho cyaba
kitaciriwe aho ibintu byari biri. ",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA",Icyiciro cya 2: Icyaha cyo kwiba,,"Ingingo ya 166: Igihano ku cyaha cyo
kwiba
",,"Umuntu wese uhamijwe n’urukiko icyaha
cyo kwiba, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2) ,ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
ebyiri (2.000.000 FRW), imirimo
y’inyungu rusange mu gihe cy’amezi
atandatu (6) cyangwa kimwe gusa muri
ibyo bihano. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA",Icyiciro cya 2: Icyaha cyo kwiba,,"Ingingo ya 167: Impamvu
nkomezacyaha ku cyaha cyo kwiba",,"Ibihano ku cyaha cyo kwiba byikuba kabiri
(2) iyo:
1° uwibye yakoresheje guca icyuho, kurira
cyangwa yakoresheje igikoresho icyo
aricyo cyose gifungura aho utemerewe
kwinjira;
2° kwiba byakozwe mu nzu ituwemo cyangwa
isanzwe ibamo abantu cyangwa mu
nyubako ziyikikije; 3° kwiba byakozwe n’umukozi wa Leta
yishingikirije imirimo ye cyangwa umuntu
ushinzwe imirimo iyo ari yo yose ifitiye
abaturage akamaro;
4° uwakoze icyaha yiyitiriye izina cyangwa
yitwaje ibimenyetso biranga umukozi wa
Leta cyangwa by’umuntu ushinzwe
umurimo rusange ufitiye abaturage
akamaro abeshya ko yabitumwe n’urwego
rwa Leta;
5° kwiba byakozwe nijoro;
6° kwiba byakozwe n’abantu barenze umwe
(1).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA",Icyiciro cya 2: Icyaha cyo kwiba,,"Ingingo ya 168: Ibihano ku bujura
bukoreshejwe kiboko cyangwa
ibikangisho",,"Kwiba hakoreshejwe kiboko cyangwa
ibikangisho bihanishwa igifungo kitari
munsi y’imyaka itanu (5) ariko kitarenze
imyaka irindwi (7) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni eshatu
(3.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
eshanu (5.000.000 FRW).
Iyo kiboko cyangwa ibikangisho
byakoreshejwe ubujura byateye indwara
cyangwa kubuza umuntu kugira icyo
yikorera ku buryo budahoraho, uwakoze
icyaha ahanishwa igifungo kirenze imyaka irindwi (7) ariko kitarenze imyaka icumi
(10).
Iyo kiboko cyangwa ibikangisho byateye
indwara idakira, ubumuga buhoraho
butuma umuntu atagira icyo yikorera
cyangwa byateye kubura burundu
umwanya w’umubiri, uwakoze icyaha
ahanishwa igifungo kirenze imyaka icumi
(10) ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu
(15).
Iyo kiboko cyangwa ibikangisho
byakoreshejwe hatagamije kwica ariko
bigatera urupfu, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka makumyabiri (20) ariko
kitarenze imyaka makumyabiri n’itanu
(25)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA",Icyiciro cya 2: Icyaha cyo kwiba,,"Ingingo ya 169: Kwiba ikinyabiziga
hagamijwe kukijyana mu kindi gihugu",,"Umuntu wese wiba ikinyabiziga gifite
moteri agamije kukijyana mu kindi gihugu
aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kirenze
imyaka itanu (5) ariko kitarenze imyaka
irindwi (7) n’ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda atari munsi ya miliyoni eshanu
(5.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
icumi (10.000.000 FRW). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA",Icyiciro cya 2: Icyaha cyo kwiba,,"Ingingo ya 170: Kwiba hakoreshejwe
intwaro ",,"Umuntu wese wiba akoresheje intwaro, aba
akoze icyaha cyo kwiba hakoreshejwe
intwaro.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10)
ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni eshanu (5.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni zirindwi (7.000.000
FRW).
Igihano kiba igifungo kirenze imyaka cumi
n’itanu (15) ariko kitarenze imyaka
makumyabiri (20) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni eshanu
(5.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
zirindwi (7.000.000 FRW) iyo:
1 º kwiba byakozwe n’abantu barenze umwe
(1);
2 º intwaro yitwajwe yakoreshejwe;
3 º kwiba byakorewe mu nzu ituwemo
cyangwa mu biyikikije, kabone n’iyo yaba
ituwemo by’agateganyo cyangwa mu nzu
ikorerwamo. Iyo kwiba hakoreshejwe intwaro byateje
urupfu cyangwa iyo byakozwe n’agatsiko
kishyize hamwe, igihano kiba igifungo cya
burundu.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA","Icyiciro cya 3: Ubwambuzi no guhamana
ku bw’uburiganya ikintu cy’undi",,"Ingingo ya 171: Ubwambuzi
bukoreshejwe kiboko cyangwa agahato",,"Umuntu wese ukora ubwambuzi akoresheje
kiboko cyangwa agahato agasinyisha undi,
akamuteza igikumwe cyangwa agahabwa
inyandiko iyo ari yo yose irimo cyangwa
iturukaho umwenda, uburonke cyangwa
ubwishyu, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshanu (5.000.000
FRW). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA","Icyiciro cya 3: Ubwambuzi no guhamana
ku bw’uburiganya ikintu cy’undi",,"Ingingo ya 172: Kugumana ku
bw’uburiganya ikintu cy’undi
cyatoraguwe",,"Umuntu wese utoragura ikintu cy’undi
cyimukanwa cyangwa wakibonye ku buryo
bumugwiririye, akakigumana kubw’uburiganya cyangwa akagiha abatari
bene cyo k’ubw’uburiganya, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atatu (300.000
FRW) ariko atarenze ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW) cyangwa imirimo
y’inyungu rusange mu gihe kitari munsi
y’iminsi cumi n’itanu (15) ariko kitarenze
iminsi mirongo itatu (30). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA","Icyiciro cya 3: Ubwambuzi no guhamana
ku bw’uburiganya ikintu cy’undi",,"Ingingo ya 173: Kwigana cyangwa
guhindura imfunguzo",,"Umuntu wese, mu buryo bw’uburiganya,
wigana cyangwa uhindura imfunguzo
cyangwa ukoresha urufunguzo rufungura
hose, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze umwaka umwe (1)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano.
Iyo uwakoze icyaha ari umunyamwuga wo
gukora amaserire, imfunguzo cyangwa
ibindi byose bishobora gufungura,
ahanishwa igifungo kirenze umwaka umwe
(1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda
arenze miliyoni imwe (1.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000
FRW)"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA","Icyiciro cya 3: Ubwambuzi no guhamana
ku bw’uburiganya ikintu cy’undi",,"Ingingo ya 174: Kwihesha ikintu cy’undi
hakoreshejwe uburiganya",,"Umuntu wese wihesha umutungo w’undi,
imari ye yose cyangwa igice cyayo mu
buryo bw’uburiganya yiyitiriye izina ritari
ryo cyangwa umurimo adafitiye ububasha
cyangwa akizeza icyiza cyangwa
agatinyisha ko hari ikibi kizaba, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2)
ariko kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshanu (5.000.000
FRW).
Iyo icyo cyaha gikozwe n’umuntu kugira
ngo atange impapuro z’inyemezamigabane,
z’inyemezamyenda, inyandiko
zigereranywa n’amafaranga, imigabane
cyangwa indi nyandiko yose ifite agaciro
k’ifaranga ari ibya sosiyete y’ubucuruzi,
iby’ikigo gicuruza cyangwa iby’uruganda,
igihano kiba igifungo kitari munsi
y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka
itanu (5) n’ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda arenze miliyoni eshanu (5.000.000FRW) ariko atarenze miliyoni zirindwi
(7.000.000 FRW)"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA","Icyiciro cya 3: Ubwambuzi no guhamana
ku bw’uburiganya ikintu cy’undi",,"Ingingo ya 175: Kwaka ikitari
bwishyurwe",,"Umuntu wese, uzi neza ko adashobora
kwishyura, waka ikintu cyose gikoreshwa
ntikibe kicyongeye gukoreshwa cyangwa
gusubizwa, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’iminsi cumi n’itanu
(15) ariko kitarenze amezi abiri (2), ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi ijana (100.000 FRW) ariko
atarenze ibihumbi magana abiri (200.000
FRW) n’imirimo y’inyungu rusange mu
gihe kitarenze iminsi cumi n’itanu (15)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano .
Ubwishyu bw’ibyatwawe
n’ibyakoreshejwe mu kubigaruza
n’ubw’amagarama y’urubanza cyangwa
ukureka ikirego k’uwahemukiwe
bihagarika ikurikiranarubanza.
Icyaha giteganyijwe mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo gikurikiranwa gusa iyo
kiregewe n’uwahemukiwe."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA","Icyiciro cya 4: Ubuhemu, kurigisa
cyangwa kugwatiriza ikintu cy’undi",,Ingingo ya 176: Icyaha cy’ubuhemu,,"Umuntu wese wahawe ikintu cyangwa
wakirindishijwe kandi agomba kugisubiza
cyangwa kugikoresha umurimo abwiwe,
akacyigarurira, akakirigisa, akagitagaguza
cyangwa akagiha undi muntu, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA","Icyiciro cya 4: Ubuhemu, kurigisa
cyangwa kugwatiriza ikintu cy’undi",,"Ingingo ya 177: Kugurisha ikintu
cy’undi cyangwa kugitangaho ingwate",,"Umuntu wese ugurisha cyangwa utangaho
ingwate ikintu cyimukanwa cyangwa
kitimukanwa azi ko atari icye aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka
umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA MBERE:
KWIGARURIRA IBY’ABANDI MU
BURYO BW’UBURIGANYA","Icyiciro cya 4: Ubuhemu, kurigisa
cyangwa kugwatiriza ikintu cy’undi",,"Ingingo ya 178: Kurigisa cyangwa
kwangiza ibyatanzweho ingwate",,"Umuntu wese urimo umwenda, uwagujije
cyangwa undi muntu wese watanze
ingwate, wangije cyangwa warigishije
ibintu yatanzeho ingwate, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000) ariko atarenze
miliyoni ebyiri (2.000.000)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU",Icyiciro cya mbere: Itwika,,Ingingo ya 179: Kwitwikira,,"Umuntu wese ku bw’uburiganya witwikira
inyubako, ibigenewe gutwara abantu
cyangwa ibintu cyangwa ibindi bintu bifite
agaciro, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni eshatu (3.000.000 FRW)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU",Icyiciro cya mbere: Itwika,,"Ingingo ya 180: Gutwikira undi ku
bushake inyubako, ibigenewe gutwara
abantu cyangwa ibintu cyangwa ahandi
hantu
",,"Umuntu wese utwikira undi abishaka,
inyubako, ibigenewe gutwara abantu
cyangwa ibintu cyangwa gutwika ahandi
hantu hose hashobora kuba hari abantu, aba
akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10)
ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni eshatu (3.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni eshanu (5.000.000
FRW).
Iyo itwika ryateye urupfu rw’umuntu
nyamara uwabikoze atari azi ko aho
yatwitse harimo umuntu washoboraga
gupfiramo, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka makumyabiri (20) ariko
kitarenze imyaka makumyabiri n’itanu (25)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda
arenze miliyoni zirindwi (7.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni icumi (10.000.000
FRW). Iyo ikintu cyatwitswe gihaye inkongi icyo
atashakaga gutwika, uwabikoze ahanwa
nkaho byose yashakaga kubitwika."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU",Icyiciro cya mbere: Itwika,,"Ingingo ya 181: Gutwikira undi ibindi
bintu",,"Umuntu wese utwikira undi ku bushake
ibindi bintu bitavuzwe mu ngingo ya 180
y’iri tegeko, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshatu (3.000.000 FRW)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano.
Iyo gutwikira undi byatewe n’uburangare
cyangwa ubwitonzi buke, ububuraburyo,
igihano kiba igifungo kitari munsi y’amezi
abiri (2) ariko kitageze ku mezi atandatu (6)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atatu (300.000
FRW) ariko atarenze ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW).
(500.000 FRW) cyangwa kimwe gusa muri
ibyo bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU",Icyiciro cya 2: Isenya,,"Ingingo ya 182: Gusenya cyangwa
konona inyubako ku bushake utari
nyirayo",,"Umuntu wese usenya cyangwa wonona ku
bw’inabi, ku buryo ubwo ari bwo bwose,
inyubako yose cyangwa igice kimwe
cyayo, inzu, iteme, urugomero, uruhombo
rw’amazi n’inzira yarwo, inzira ya gari ya
moshi cyangwa ibikoresho ibyo ari byo
byose by’itumanaho cyangwa by’ingufu
z’amashanyarazi, amariba cyangwa izindi
nyubako zose bitari ibye, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshanu (5.000.000
FRW).
Iyo gusenya cyangwa konona inyubako
zivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo
byakozwe ku bushake, hakoreshejwe
urutambi, ibisasu, intwaro cyangwa ikindi
kintu giturika, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka irindwi (7) ariko kitarenze
imyaka icumi (10) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni eshanu
(5.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
zirindwi (7.000.000 FRW). Iyo uko gusenya cyangwa konona ku
bushake byateje urupfu, ariko nyir’ugukora
icyaha atari agambiriye kwica, igihano kiba
igifungo kirenze imyaka cumi n’itanu (15)
ariko kitarenze imyaka makumyabiri (20). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU",Icyiciro cya 2: Isenya,,Ingingo ya 183: Gusenya amashusho,,"Umuntu wese usenya, uhirika, umanyura
cyangwa wonona amashusho cyangwa
ibindi bintu byashyiriweho umuteguro
rusange, byubakishijwe n’ubuyobozi
bubifitiye ububasha cyangwa
bwarabitangiye uruhushya, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka
umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni eshatu (3.000.000
FRW) cyangwa kimwe gusa muri ibyo
bihano.
Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
bikozwe ku mashusho afitanye isano
n’amateka, umuco w’igihugu cyangwa
agamije inyigisho, igihano kiba igifungo
kitari munsi y’imyaka irindwi (7) ariko
kitarenze imyaka icumi (10) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni eshanu (5.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni zirindwi (7.000.000
FRW). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU",Icyiciro cya 2: Isenya,,"Ingingo ya 184: Gusenya imva,
ibimenyetso by’urwibutso cyangwa
gukorera ku mva cyangwa ku irimbi
ibikorwa bihatesha agaciro",,"Umuntu wese usenya, uhirika, umanyura
cyangwa wonona imva, ibimenyetso
by’urwibutso mu buryo bunyuranyije
n’amategeko cyangwa ukorera ku mva
cyangwa ku irimbi ibikorwa bihatesha
agaciro, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka
itanu (5) n’ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda atari munsi ya miliyoni eshatu
(3.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
eshanu (5.000.000 FRW) cyangwa kimwe
gusa muri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU",Icyiciro cya 2: Isenya,,"Ingingo ya 185: Gucuruza cyangwa
gukoresha ibintu bikomoka ku byaha
bivugwa muri iki cyiciro",,"Umuntu wese ufatanywe ibintu
bikomokoka ku byaha bivugwa muri iki
cyiciro, ubicuruza cyangwa ubikoresha mu
bikorwa bye cyangwa ubiha undi mu nzira
iyo ari yo yose, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko ahanishwa ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW).
Iyo gucuruza, kugura cyangwa gukoresha
bikozwe ku mashusho afitanye isano
n’amateka, umuco w’igihugu cyangwa
agamije inyigisho, igihano kiba igifungo
kitari munsi y’imyaka irindwi (7) ariko
kitarenze imyaka icumi (10) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni eshanu (5.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni zirindwi (7.000.000
FRW)"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU","Icyiciro cya 3: Kwangiza ibintu, gufata
nabi amatungo, kubangamira
abaturanyi cyangwa inyungu rusange",,"Ingingo ya 186: Kwangiza cyangwa
konona ikintu cy’undi ",,"Umuntu wese ku bw’inabi, wangiza
cyangwa wonona ikintu cy’undi
cyimukanwa cyangwa kitimukanwa, aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
abiri (2) ariko kitageze ku mezi atandatu (6)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atatu (300.000
Rwandan francs) ariko atarenze ibihumbi
magana atanu (500.000 Rwandan francs)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU","Icyiciro cya 3: Kwangiza ibintu, gufata
nabi amatungo, kubangamira
abaturanyi cyangwa inyungu rusange",,"Ingingo ya 187: Kwangiza cyangwa
konona ibiti, imyaka n’ibikoresho
by’ubuhinzi n’ubworozi",,"Umuntu wese, ku bw’inabi, wangiza
cyangwa wonona, ibiti, imyaka, ibikoresho
by’ubuhinzi n’ubworozi n’ibindi bintu
by’undi cyangwa bye ariko bifite ingaruka
ku bandi, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
ebyiri (2.000.000 FRW) cyangwa kimwe
gusa muri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU","Icyiciro cya 3: Kwangiza ibintu, gufata
nabi amatungo, kubangamira
abaturanyi cyangwa inyungu rusange",,"Ingingo ya 188: Kuvanaho cyangwa
kwimura ibimenyetso cyangwa
ibirangabutaka",,"Umuntu wese, utabiherewe uburenganzira,
uvanaho cyangwa wimura ibimenyetso
cyangwa ibirangabutaka cyangwa uhindura
isura yabyo, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU","Icyiciro cya 3: Kwangiza ibintu, gufata
nabi amatungo, kubangamira
abaturanyi cyangwa inyungu rusange",,"Ingingo ya 189: Gukuraho, kwimura
imbibi cyangwa kuzonona",,"Umuntu wese, atabifitiye uburenganzira,
ukuraho, wimura cyangwa wonona, ku
bw’inabi, imbibi cyangwa ibiti byaterewe
cyangwa byemeweho kuba imbago, aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda atari munsi y’ibihumbi mirongo
itanu (50.000 FRW) ariko atarenze
ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
cyangwa imirimo y’inyungu rusange mu
gihe kitari munsi y’iminsi cumi n’itanu (15)
ariko kitarenze iminsi mirongo itatu (30).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA II: IBYAHA
BIKORERWA KU MITUNGO","UMUTWE WA II: ITWIKA, ISENYA
N’IYANGIZA RY’IBINTU","Icyiciro cya 3: Kwangiza ibintu, gufata
nabi amatungo, kubangamira
abaturanyi cyangwa inyungu rusange",,"Ingingo ya 190: Gufata nabi amatungo
yororerwa mu rugo, kuyakomeretsa
cyangwa kuyica",,"Umuntu wese, ku bw’inabi, ufata nabi
amatungo cyangwa inyamaswa zororerwa
mu rugo cyangwa uyatwara nabi ku buryo
bubangamira ubuzima bwayo, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’iminsi
umunani (8) ariko kitarenze amezi abiri (2),
ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi mirongo itanu (50.000
FRW) ariko atarenze ibihumbi ijana
(100.000 FRW) n’imirimo y’inyungu
rusange mu gihe kitarenze iminsi cumi
n’itanu (15) cyangwa kimwe gusa muri
ibyo bihano.
Iyo gufata amatungo nabi cyangwa
kuyatwara nabi byayaviriyemo
gukomereka cyane cyangwa urupfu,
igihano kiba igifungo kitari munsi y’amezi
abiri (2) ariko kitarenze amezi atandatu (6).
Umuntu wese, ku bw’inabi wica cyangwa
ukomeretsa bikomeye amatungo ye
cyangwa ay’undi, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko
kitarenze umwaka umwe (1) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atatu (300.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana atanu
(500.000 FRW) cyangwa kimwe gusa muri
ibyo bihano. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya mbere: Ubugambanyi,
ubutasi n’ibyaha bihungabanya
umudendezo wa Leta n’ibindi bihugu",,Ingingo ya 191: Ubugambanyi,"Umunyarwanda wese:
1º ukoresha iterabwoba, imvururu, igitero
cyitwaje intwaro cyangwa gukangisha
kugira nabi, ashaka komeka u Rwanda
cyangwa igice cyarwo ku gihugu
cy’amahanga;
2º ugerageza gushyira Repubulika y’u
Rwanda cyangwa igice cyayo mu bucakara
bw’igihugu cy’amahanga;
3º urwanya Leta akoresheje intwaro;
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka
makumyabiri (20) ariko kitarenze imyaka
makumyabiri n’itanu (25)",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya mbere: Ubugambanyi,
ubutasi n’ibyaha bihungabanya
umudendezo wa Leta n’ibindi bihugu",,"Ingingo ya 192: Ibyaha bifatwa
nk’ubugambanyi cyangwa ubutasi
n’ibihano byabyo",,"Umuntu wese:
1 º umena ibanga rya Leta abishaka, ku buryo
ubwo ari bwo bwose kandi agendereye
kugirira nabi Repubulika y’u Rwanda ;
2 º ushakisha ibanga rya Leta akaribona,
abigiriye kurimena;
3 º wangiza ikintu cyose kibitsweho ibanga rya
Leta cyangwa ureka undi akacyangiza,
agamije gushyira imbere inyungu z’ikindi
gihugu;
4 º ufite uburenganzira bwo kumenya ibanga
rya Leta akarikoresha mu buryo
bunyuranyije n’amategeko;
5 º umenera utabigenewe ku bwende bwe,
ibanga rya Leta yaheshejwe cyangwa
yamenyeshejwe ku bw’umurimo ashinzwe
cyangwa inshingano yahawe;
6 º ugirana, unoza cyangwa ukomeza umubano
na Leta y’amahanga, umutwe wa politiki,
umuryango, inzego za Leta byo mu
mahanga cyangwa akawugirana
n’ubakorera ashaka kumena amabanga ya
Leta;
7 º ukora ibikorwa by’ubugambanyi
agambiriye kugirira nabi ubwirengere bwa
Leta y’u Rwanda, umubano wayo
n’amahanga cyangwa ubukungu shingiro
bw’igihugu;
aba akoze icyaha cy’ubugambanyi iyo
gikozwe n’umunyarwanda cyangwa
cy’ubutasi iyo gikozwe n’umunyamahanga.
Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa, mu
gihe cy’intambara, igifungo kitari munsi
y’imyaka makumyabiri (20) ariko kitarenze
imyaka makumyabiri n’itanu (25). Mu gihe
cy’amahoro, ahanishwa igifungo kitari
munsi y’imyaka icumi (10) kugeza ku
myaka cumi n’itanu (15).
Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo bikozwe
kubw’ububuraburyo, ubushishozi buke
cyangwa uburangare, igihano kiba mu gihe
cy’intambara, igifungo kirenze imyaka
itanu (5) ariko kitarenze imyaka irindwi (7).
Mu gihe cy’amahoro, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko
kitarenze imyaka itatu (3).
Muri iri tegeko, amabanga ya Leta ni
igikorwa cyangwa ibintu byose, ubumenyi,
inyandiko izo ari zo zose aho zaba ziri hose
cyangwa ibisobanuro bibujijwe
n’amategeko kubera akamaro ko kurengera
igihugu.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya mbere: Ubugambanyi,
ubutasi n’ibyaha bihungabanya
umudendezo wa Leta n’ibindi bihugu",,"Ingingo ya 193: Kugirana umubano na
Leta y’amahanga bigiriwe gushoza
intambara",,"Umuntu wese ugirana umubano na Leta
cyangwa inzego za Leta byo mu mahanga
cyangwa abakozi babyo mu buryo ubwo
aribwo bwose, abigiriye gushoza cyangwa
gushyigikira intambara, igitero cyangwa
ibikorwa bikomeye birwanya Repubulika
y’u Rwanda, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa, mu
gihe cy’intambara, igifungo cya burundu.
Mu gihe cy’amahoro, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka makumyabiri (20)
ariko kitarenze imyaka makumyabiri
n’itanu (25).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya mbere: Ubugambanyi,
ubutasi n’ibyaha bihungabanya
umudendezo wa Leta n’ibindi bihugu",,"Ingingo ya 194: Gukwiza amakuru
atariyo cyangwa icengezamatwara
bigamije kwangisha Leta y’u Rwanda
mu bihugu by’amahanga
",,"Umuntu wese ukwiza amakuru atari yo
cyangwa icengezamatwara bigamije
kwangisha rubanda Leta y’u Rwanda
cyangwa ayo makuru cyangwa
icengezamatwara byatera cyangwa
bishobora gutera rubanda cyangwa
amahanga kwanga Leta y’u Rwanda, aba
akoze icyaha. Iyo abihamije n’urukiko, ahanishwa, mu
gihe cy’intambara, igifungo cya burundu.
Mu gihe cy’amahoro, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka irindwi (7) ariko
kitarenze imyaka icumi (10)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya mbere: Ubugambanyi,
ubutasi n’ibyaha bihungabanya
umudendezo wa Leta n’ibindi bihugu",,"Ingingo ya 195: Gushyira mu maboko
y’amahanga ifasi, ingabo cyangwa
ibikoresho by’intambara",,"Umuntu wese:
1º ushyira mu maboko y’ubutegetsi
bw’amahanga cyangwa ababukorera
ingabo, ifasi, imijyi, ingerero, ibyubakiwe
intambara, ibigo, amangazini, uruganda
n’ububiko bw’intwaro, ibikoresho,
amasasu, amato, amazu cyangwa indege,
ibikoresho byo kugendera mu kirere bya
Leta y’u Rwanda cyangwa byagenewe
kuyirwanirira;
2º usenya cyangwa wiba ubwato, indege,
ibikoresho byo kugendera mu kirere,
ingemu, amazu cyangwa imashini izo ari zo
zose cyangwa ubyangije ku buryo bitera
amakuba, agamije gutambamira
ubwirengere bw’igihugu;
aba akoze icyaha.
Iyo ahamijwe n’urukiko gukora kimwe mu
bikorwa bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi
ngingo, ahanishwa, mu gihe cy’intambara, igifungo kitari munsi y’imyaka
makumyabiri (20) ariko kitarenze imyaka
makumyabiri n’itanu (25). Mu gihe
cy’amahoro, ahanishwa igifungo kitari
munsi y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze
imyaka cumi n’itanu (15)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya mbere: Ubugambanyi,
ubutasi n’ibyaha bihungabanya
umudendezo wa Leta n’ibindi bihugu",,"Ingingo ya 196: Gushyigikira igihugu
cy’amahanga kirwana na Leta y’u
Rwanda ",,"Umuntu wese:
1º woshya ingabo z’u Rwanda kurwanirira
igihugu cy’amahanga, uzifasha kujyayo
cyangwa ushakira abasirikare igihugu
kirwana na Leta y’u Rwanda;
2º wumvikana n’igihugu cy’amahanga
cyangwa abakozi bacyo agira ngo agifashe
mu mirwano gifitanye na Leta y’u Rwanda;
3º ukora igikorwa abizi gica intege ingabo z’u
Rwanda cyangwa abaturage bacyo, ashaka
gutambamira ubwirengere bw’igihugu;
aba akoze icyaha.
Iyo ahamijwe n’urukiko gukora kimwe mu
bikorwa bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi
ngingo, ahanishwa, mu gihe cy’intambara,
igifungo kitari munsi y’imyaka makumyabiri (20) ariko kitarenze imyaka
makumyabiri n’itanu (25). Mu gihe
cy’amahoro, ahanishwa igifungo kitari
munsi y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze
imyaka cumi n’itanu (15)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya mbere: Ubugambanyi,
ubutasi n’ibyaha bihungabanya
umudendezo wa Leta n’ibindi bihugu",,"Ingingo ya 197: Gutuma u Rwanda
rushorwa mu ntambara cyangwa
rushyamirana n’ikindi gihugu",,"Umuntu wese:
1º ukora ibikorwa bitemewe na Leta, agatuma
u Rwanda rugirana intambara n’igihugu
cy’amahanga;
2º ukora ibikorwa bitemewe na Leta bituma u
Rwanda rushyamirana n’ikindi gihugu;
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa, mu
gihe cy’intambara, igifungo kuva ku myaka
icumi (10) kugeza ku myaka cumi n’itanu
(15), mu gihe cy’amahoro, agahanishwa
igifungo kirenze imyaka itanu (5) kugeza
ku myaka icumi (10)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya mbere: Ubugambanyi,
ubutasi n’ibyaha bihungabanya
umudendezo wa Leta n’ibindi bihugu",,"Ingingo ya 198: Itangwa n’iyemerwa
ry’ikiguzi kugira ngo uteze intambara
mu Rwanda",,"Umuntu wese utanga ikiguzi cyangwa
ugisezeranya kugira ngo hakorwe ibikorwa bivugwa mu ngingo ya 195 y’iri tegeko,
uwemera icyo kiguzi cyangwa ayo
masezerano, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa, mu
gihe cy’intambara, igifungo kitari munsi
y’imyaka icumi (10) ariko itarenga imyaka
icumi n’itanu (15). Mu gihe cy’amahoro,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
itanu (5) ariko kitarenze imyaka icumi (10)"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya mbere: Ubugambanyi,
ubutasi n’ibyaha bihungabanya
umudendezo wa Leta n’ibindi bihugu",,"Ingingo ya 199: Kubangamira
ubwirengere bw’Igihugu",,"Umuntu wese, mu gihe cy’intambara, ukora
abizi, igikorwa gishobora kubangamira
ubwirengere bw’igihugu, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka irindwi (7)
ariko kitarenze imyaka icumi (10)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya mbere: Ubugambanyi,
ubutasi n’ibyaha bihungabanya
umudendezo wa Leta n’ibindi bihugu",,"Ingingo ya 200: Kurema umutwe
w’ingabo utemewe cyangwa kuwujyamo",,"Umuntu wese urema umutwe w’ingabo
utemewe, ushishikariza abandi
kuwujyamo, utuma uremwa cyangwa
ugirana amasezerano na wo, abikoresheje
impano, igihembo, iterabwoba, igitugu
cyangwa kwizezwa izindi nyungu abigirira
gushyigikira igitero cy’intambara
cy’ingabo zindi zitari izemewe z’igihugu, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze imyaka
cumi n’itanu (15).
Umuntu wese wemera, ku bushake,
kwinjira cyangwa gutorerwa kujya mu
mutwe w’ingabo zitari ingabo zemewe
z’igihugu, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka irindwi (7) ariko
kitarenze imyaka icumi (10).
Ibyaha bivugwa mu gika cya mbere n’icya
2 by’iyi ngingo bikurikiranwa biregewe
cyangwa bitangiwe uruhushya
n’Umushinjacyaha Mukuru cyangwa
Umushinjacyaha Mukuru wa Gisikare
bitewe n’uwakoze icyaha."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya mbere: Ubugambanyi,
ubutasi n’ibyaha bihungabanya
umudendezo wa Leta n’ibindi bihugu",,"Ingingo ya 201: Ihanwa ry’ibyaha
byakorewe ibihugu bifatanyije n’u
Rwanda kurwanya umwanzi",,"Iyo ibikorwa bivugwa mu ngingo ya 192,
iya 193, iya 194, iya 195, iya 196, iya 197,
iya 198, iya 199 n’iya 200 bikorewe
igihugu cy’inshuti ya Leta y’u Rwanda mu
gikorwa ifatanyije na yo kurwanya
umwanzi rusange, uwabikoze ahanishwa
ibihano bimwe nk’aho byakorewe u
Rwanda."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 202: Kugirira nabi ubutegetsi
buriho cyangwa Perezida wa Repubulika",,"Umuntu wese:
1º ukora igikorwa cyo kugirira nabi ubutegetsi
buriho cyangwa cyo kubuhirika akoresheje
intambara cyangwa izindi mbaraga zose;
2º ukora igikorwa kigamije kugirira nabi
Perezida wa Repubulika agamije kugirira
nabi ubutegetsi buriho cyangwa cyo
kubuhirika ;
aba koze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa
igifungo cya burundu."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 203: Ubugambanyi ku cyaha
cyo kugirira nabi ubutegetsi buriho
cyangwa Perezida wa Repubulika",,"Umuntu wese ukora ubugambanyi
bugamije ibyaha bivugwa mu ngingo ya
199 y’iri tegeko, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukuko ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka
makumyabiri (20) ariko itarenze makumyabiri n’itanu (25), niba hari
icyakozwe icyo ari cyo cyose gitegura
ubwo bugambanyi.
Iyo habayeho ubwoshye bw’ubugambanyi
buvugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo,
ariko ntibwemerwe, uwoheje ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka cumi
n’itanu (15) ariko kitarenze imyaka
makumyabiri (20)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 204: Guteza imvururu
cyangwa imidugararo muri rubanda",,"Umuntu wese, mu ruhame, ukoresha
imvugo, inyandiko z’ubwoko bwose,
amashusho cyangwa ibimenyetso
by’amoko yose, bimanitswe, bitanzwe,
biguzwe cyangwa bigurishijwe cyangwa
bitangajwe mu bundi buryo bwose,
uwangisha rubanda ubutegetsi buriho, utera
imvururu mu baturage ashaka ko
basubiranamo cyangwa utera rubanda
intugunda ashaka kubyutsa imidugararo
muri Repubulika y’u Rwanda, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10)
ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 205: Kurwanya ububasha
bw’amategeko",,"Umuntu wese ushishikariza abandi
kwigomeka kubyo amategeko ateganya,
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kirenze imyaka itanu (5) ariko
kitarenze imyaka irindwi (7).
Ibihano bivugwa mu gika cya kabiri cy’iyi
ngingo, bikubwa kabiri iyo uko
gushishikariza kwagize ingaruka mbi."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 206: Kuyogoza igihugu,
kugisahura cyangwa koreka imbaga",,"Umuntu wese ugerageza kuyogoza
Igihugu, wica bitsemba imbaga cyangwa
usahura, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka cumi n’itanu (15) ariko kitarenze
imyaka makumyabiri n’itanu (25).
Ubugambanyi bugamije ibyaha bivuzwe
mu gika cya mbere cy’iyi ngingo
buhanishwa igifungo kuva ku myaka icumi
(10) kugeza ku myaka cumi n’itanu (15)
niba hari icyakozwe gitegura imikorere
y’icyo cyaha Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo byateje urupfu rw’abantu,
igihano kiba igifungo cya burundu"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 207: Kwigira umugaba
w’igitero cy’abagome",,"Umuntu wese wigira umugaba w’igitero
cy’abagome cyangwa akakigiramo itegeko
cyangwa umurimo uwo ari wo wose
agamije gukora kimwe mu bikorwa
bikurikira:
1° kwiba amafaranga y’Igihugu;
2° gutera ibigo, amangazini, uruganda
n’ububiko bw’intwaro, ibyambu, indege,
amato, amazu cyangwa ibindi bintu bya
Leta;
3° gusahura cyangwa kwigabagabanya ibintu
by’Igihugu;
4° gutera cyangwa kurwanya abashinzwe
umutekano bahagurukira kurwanya
abakora ibyo byaha;
5° kuyobora igitero cy’abagome cyangwa
kugira umurimo uwo ari wo wose muri
icyo;
aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10)
ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15)
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 208: Ibihano bihabwa
uwafatiwe mu gaco k’ubwigomeke ",,"Umuntu wese ufatiwe mu gaco
k’ubwigomeke bugambiriye kugirira nabi
ubutegetsi buriho cyangwa Perezida wa
Repubulika n’iyo yaba atari mu bagize
ubuyobozi bwako cyangwa ngo abe afite
umurimo ashinzwe muri ako gaco, aba
akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka cumi
n’itanu (15) ariko kitarenze imyaka
makumyabiri (20).
Umuntu wese uyobora ako gaco, ufite
umurimo cyangwa ugira uruhare urwo ari
rwo rwose mu butegetsi bw’ako gaco n’aho
yaba atagafatiwemo, ahanishwa igifungo
kirenze imyaka makumyabiri (20) ariko
kitarenze imyaka makumyabiri n’itanu
(25).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 209: Kuba mu bagize agaco
cyangwa ibitero by’ubwigomeke",,"Uretse igihe agaco k’ubwigomeke kari
kuba kagamije cyangwa se kagambiriye gukora icyaha giteganyijwe mu ngingo ya
202 y’iri tegeko, umuntu wagize ibitero
bivugwa mu ngingo ya 207 n’iya 208 z’iri
tegeko kandi agafatirwa mu gaco, nta
ruhare yagize mu buyobozi bwako cyangwa
se ngo agiremo urundi ruhare, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka irindwi (7)
ariko kitarenze imyaka icumi (10).
Ibihano biteganyijwe mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo byikuba kabiri ku muyobozi
w’agaco cyangwa undi wese ufite umurimo
ashinzwe muri ako gaco."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 210: Guha icumbi cyangwa
ubwihisho ibitero by’ubwigomeke",,"Umuntu wese umenya imigambi cyangwa
amatwara y’ibitero by’ubwigomeke agaha
inteko yabyo cyangwa imitwe yabyo
amacumbi, ubwihisho, aho baremera inama
cyangwa akagira ikindi abifashaho, ahanwa
kimwe n’icyitso."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 211: Ubwigomeke
budahanirwa",,"Umuntu uri mu mutwe w’ubwigomeke
akivanamo ku bushake bwe cyangwa
akimara kuburirwa cyangwa kubitegekwa
n’abategetsi b’abasiviri cyangwa
b’abasirikare ntahanirwa icyaha
cy’ubwigomeke. Ni nako bigenda igihe ufatiwe ahatari mu
mutwe w’ubwigomeke adateye amahane
kandi adafite intwaro. Icyakora, ahanirwa
gusa ibyaha bindi yakoze ku bwe.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 212: Ibisobanuro
by’amagambo ubugande bwo
kwivumbagatanya n’abashinzwe
umutekano",,"Abantu bose, mu gihe cy’ubugande bwo
kwivumbagatanya baba:
1º ku bushake bwo gutera cyangwa kurwanya
abashinzwe umutekano, bigaruriye intwaro cyangwa amasasu ku mugaragaro cyangwa
rwihishwa;
2º babigiriye impamvu zimwe n’izivugwa mu
gace ka 1º k’iki gika, bafashe ku ngufu
cyangwa bigaruriye amazu ya Leta,
cyangwa amazu atuwemo cyangwa
adatuwemo, imihanda, ahagenewe
igiterane cy’abantu cyangwa ahandi hantu
hose;
3º bashyizeho, bashyirishijeho cyangwa
bafashije gushyiraho cyangwa
gushyirishaho inzitiro cyangwa inkomyi
zindi zose, bagendereye gutambamira
ubugobotsi bw’abashinzwe umutekano
cyangwa kubuza abaturage gutambuka;
4º ku bw’igitugu cyangwa ibikangisho,
babujije itumirwa cyangwa iterana
by’abashinzwe umutekano;
5º basembuye cyangwa bafashije gukoranya
ibyigomeke, babikoresheje ari agahato
k’igitugu cyangwa ibikangisho, ari
ugutanga amategeko cyangwa amatangazo,
ari uguserukana amabendera cyangwa
ibindi bimenyetso byo kwikoranya, ari
ubundi buryo bwose bwo guhamagarana;
6º batwayeho iminyago intwaro cyangwa
amasasu, ari ku bw’imbaraga cyangwa
ibikangisho, ari ku bw’isahura
ry’amangazini cyangwa ry’amazu ya Leta, ari ukwambura intwaro abashinzwe
umutekano;
7º binjiye, ku bw’imbaraga cyangwa
ibikangisho mu nzu ituwemo cyangwa
idatuwemo;
8º babujije, ku buryo ubwo ari bwo bwose,
abashinzwe umutekano gutabara cyangwa
basuzuguje amategeko y’abategetsi
b’igihugu;
baba bakoze icyaha.
Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka cumi n’itanu (15)
ariko kitarenze imyaka makumyabiri (20)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 2: Ibyaha bivutsa
umudendezo mu gihugu",,"Ingingo ya 214: Abagaba b’ubugande
bwo kwivumbagatanya",,"Abagaba b’ubugande bwo
kwivumbagatanya buvugwa mu ngingo ya
213 y’iri tegeko, bahanishwa igifungo kitari
munsi y’imyaka makumyabiri (20) ariko
itarenze imyaka makumyabiri n’itanu (25)"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 3: Ingingo zihuriweho ku
cyiciro cya mbere n’icya 2 by’uyu mutwe",,"Ingingo ya 215: Kutamenyekanisha
imigambi y’ubugambanyi, ubutasi
cyangwa ikindi gikorwa gishobora
gutambamira ubwirengere bw’igihugu",,"Umuntu wese umenya, mu gihe
cy’intambara, imigambi cyangwa ibikorwa
by’ubugambanyi, by’ubutasi cyangwa
ibindi bikorwa bishobora gutambamira
ubwirengere bw’igihugu, ntabimenyeshe
abashinzwe umutekano cyangwa ubundi
buyobozi bwa Leta, kabone n’iyo yaba ari
mu bemerewe kubika ibanga, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10)
ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 3: Ingingo zihuriweho ku
cyiciro cya mbere n’icya 2 by’uyu mutwe",,"Ingingo ya 216: Impamvu
nyoroshyacyaha ku byaha byo
guhungabanya umudendezo wa Leta","Umuntu wese ukoze icyaha cyo
guhungabanya umudendezo wa Leta
agabanyirizwa ibihano iyo:
1 º kuvananamo bibaye icyaha cyakozwe ariko
anketi y’icyaha itaratangira; 2 º anketi imaze gutangira, umwe mu bakoze
icyaha, afatishije abo bagikoranye n’ibyitso
byabo cyangwa abakoze ibindi byaha
nk’ibyo cyangwa bihwanyije ubugome.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 4: Ibikorwa by’ubugizi bwa
nabi bikorewe abakuru b’ibihugu
by’amahanga n’abandi bayobozi bakuru",,"Ingingo ya 217: Kugirira nabi abakuru
b’ibihugu by’amahanga cyangwa
ababihagarariye cyangwa
abahagarariye imiryango
mpuzamahanga mu Rwanda",,"Umuntu wese ugirira nabi mu buryo
bubabaza umubiri:
1 º Umukuru w’igihugu cy’amahanga;
2 º abahagarariye ibihugu byabo cyangwa
imiryango mpuzamahanga mu gihe bari mu
Rwanda mu rwego rw’akazi;
aba akoze icyaha.
Iyo ahamijwe n’urukiko gukora kimwe mu
bikorwa bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi
ngingo, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka irindwi (7) ariko kitarenze
imyaka icumi (10), bitabujije ibihano
birushijeho gukomera biteganyijwe
n’izindi ngingo z’iri tegeko.Umuntu wese uhamijwe n’urukiko guteza
umutekano muke cyangwa kwangiza
abigambiriye amazu abantu bavugwa mu
gika cya mbere cy’iyi ngingo bakoreramo,
ayo batuyemo cyangwa ibyo bagenderamo,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
itanu (5) ariko kitarenze imyaka irindwi (7)
bitabujije ibindi bihano birushijeho
gukomera biteganywa n’iri tegeko.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 4: Ibikorwa by’ubugizi bwa
nabi bikorewe abakuru b’ibihugu
by’amahanga n’abandi bayobozi bakuru",,"Ingingo ya 218: Gusebya cyangwa
gutuka umwe mu bavugwa mu ngingo ya
217",,"Umuntu wese usebya cyangwa utuka mu
ruhame, umwe mu bavugwa mu ngingo ya
217 y’iri tegeko, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 4: Ibikorwa by’ubugizi bwa
nabi bikorewe abakuru b’ibihugu
by’amahanga n’abandi bayobozi bakuru",,"Ingingo ya 219: Gutesha agaciro
ibendera cyangwa ibimenyetso biranga
ubutegetsi bw’ikindi gihugu",,"Umuntu wese utwara, ushwanyaguza,
wangiza cyangwa usuzugura ibendera
cyangwa ibimenyetso biranga ubutegetsi
bw’ikindi gihugu, bizamuwe cyangwa
bishyizwe ahagaragara, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2)"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 4: Ibikorwa by’ubugizi bwa
nabi bikorewe abakuru b’ibihugu
by’amahanga n’abandi bayobozi bakuru",,"Ingingo ya 220: Ikurikirana ry’ibyaha
bikorewe ibindi bihugu","Ibyaha bivugwa muri iki cyiciro
bikurikiranwa gusa biregewe n’uwakorewe
icyaha, inzego zibifitiye ububasha mu
Rwanda, Leta cyangwa umuryango
mpuzamahanga ahagarariye.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 5: Ibyaha bikorewe ifaranga
ry’igihugu",,"Ingingo ya 221: Kugayisha agaciro
k’ifaranga ry’igihugu",,"Umuntu wese, ku buryo ubwo ari bwo
bwose, ukwiza impuha muri rubanda
abishaka, zigayisha, ku buryo bweruye
cyangwa buteruye, agaciro k’ifaranga
ry’Igihugu cyangwa ibishobora
kuvunjwamo ifaranga, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshatu (3.000.000 FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 5: Ibyaha bikorewe ifaranga
ry’igihugu",,"Ingingo ya 222: Gushishikariza rubanda
guhungabanya urwego rw’imari",,"Umuntu wese, ku buryo ubwo ari bwo
bwose, ushishikariza rubanda
guhungabanya urwego rw’imari, hakorwa
ibikorwa bikurikira:
1º kubikuza amafaranga yabo mu isanduku ya
Leta, mu masanduku y’ibigo bya Leta
cyangwa ibigo by’imari bishinzwe kubika
amafaranga;
2º kugurisha ibintu bifite agaciro k’ifaranga,
kubuza kubigura cyangwa kubuza
iyubahiriza ry’amasezerano yo kubigura;
aba akoze icyaha.
Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka ibiri (2) ariko
kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshanu (5.000.000 FRW)
cyangwa kimwe gusa buri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA MBERE: IBYAHA
BIHUNGABANYA LETA","Icyiciro cya 5: Ibyaha bikorewe ifaranga
ry’igihugu",,"Ingingo ya 223: Gucuruza cyangwa
kuvunja amafaranga mu buryo
butemewe n’amategeko",,"Umuntu wese, ku buryo ubwo ari bwo
bwose, ucuruza cyangwa uvunja
amafaranga y’Igihugu cyangwa
amafaranga y’amahanga, mu buryo
bunyuranyije n’amategeko, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana abiri (200.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni eshatu (3.000.000
FRW) cyangwa kimwe gusa buri ibyo
bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA II: IBYAHA
BIHUNGABANYA UMUTEKANO
RUSANGE","Icyiciro cya mbere: Umutwe w’abagizi
ba nabi",,"Ingingo ya 224: Gushyiraho umutwe
w’abagizi ba nabi cyangwa kuwujyamo",,"Umuntu wese urema umutwe ugamije
kugirira nabi abantu cyangwa ibyabo,
hatitawe ku mubare w’abawugize cyangwa
igihe uzamara, ufasha kuwushyiraho. uwuyobora, uwutunganya, uwujyamo,
uwoshya abandi kuwujyamo, uwushyiramo
abantu ku gahato, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka irindwi (7)
ariko kitarenze imyaka icumi (10).
Bitabangamiye ibiteganywa mu ngingo ya
52 y’iri tegeko, mu gihe habaye
isubiracyaha, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka cumi n’itanu (15) ariko
kitarenze imyaka makumyabiri (20)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA II: IBYAHA
BIHUNGABANYA UMUTEKANO
RUSANGE","Icyiciro cya 2: Imyigaragambyo mu
nzira nyabagendwa cyangwa inama
ikoreshejwe ku mugaragaro mu buryo
bunyuranyije n’amategeko",,"Ingingo ya 225: Kwigaragambya
cyangwa gukoresha inama mu buryo
bunyuranyije n’amategeko
",,"Umuntu wese wigaragambya cyangwa
ukoresha inama mu buryo bunyuranyije
n’amategeko cyangwa wigaragambya mu
nzira nyabagendwa atabiherewe
uburenganzira, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’iminsi umunani (8)
ariko kitageze ku mezi atandatu (6) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano.
Mu gihe ibikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo byahungabanyije
umutekano, ituze cyangwa ubuzima,
igihano kiba igifungo kitari munsi y’amezi
atandatu (6) ariko kitarenze umwaka umwe
(1) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda
atari munsi ya miliyoni eshatu (3.000.000
FRW) ariko atarenze miliyoni eshanu
(5.000.000 FRW).
Kwigaragambya bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo ni igikorwa
cy’agatsiko k’abantu bateraniye ahantu
hahurirwa n’abantu benshi, kugirango
berekane ikibari ku mutima cyangwa icyo
batekereza, bavuga, bagira icyo bakora
cyangwa basakuza. Naho Inama
ikoreshejwe ku mugaragaro ni inama yose
rubanda rwemerewe kuzamo cyangwa
rwatumiwemo.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA II: IBYAHA
BIHUNGABANYA UMUTEKANO
RUSANGE","Icyiciro cya 3: Ugutoroka kw’imfungwa
cyangwa abagororwa
",,"Ingingo ya 226: Ibisobanuro
by’amagambo","Muri iki cyiciro, amagambo akurikira afite
ibisobanuro bikurikira: 1º imfungwa: umuntu wese uri mu maboko
y’inzego zibifitiye ububasha yaba ari muri
kasho cyangwa atarayigeramo, kubera
icyemezo cy’ubugenzacyaha cyangwa
cy’ubushinjacyaha cyangwa umuntu wese
uri muri gereza kubera icyemezo cyafashwe
n’urukiko kandi utaraburana ngo akatirwe;
2º umugororwa: umuntu wakatiwe n’urukiko
urimo kurangiza igihano cy’igifungo;
3º gutoroka: igikorwa cy’imfungwa cyangwa
cy’umugororwa cyo kuva ahantu yari
afungiwe, akoresheje uburyo ubwo ari bwo
bwose butemewe n’amategeko.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA II: IBYAHA
BIHUNGABANYA UMUTEKANO
RUSANGE","Icyiciro cya 3: Ugutoroka kw’imfungwa
cyangwa abagororwa
",,"Ingingo ya 227: Ibihano ku cyaha cyo
gutoroka kw’imfungwa cyangwa
umugororwa",,"Imfungwa cyangwa umugororwa utoroka,
aba akoze icyaha. Iyo ibihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka
itanu (5).
Bitabangamiye ibindi bihano biteganyijwe
muri iri tegeko, imfungwa cyangwa
umugororwa wese utoroka abanje guca
icyuho, gutanga ruswa cyangwa akoresheje
kiboko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itanu (5) ariko kitarenze imyaka
irindwi (7) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi y’ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW) ariko atarenze
miliyoni imwe (1.000.000 FRW).
Iyo hakoreshejwe intwaro iturika, ikintu
giturika cyangwa igisinziriza, igihano kiba
igifungo kirenze imyaka irindwi (7) ariko
kitarenze imyaka icumi (10).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA II: IBYAHA
BIHUNGABANYA UMUTEKANO
RUSANGE","Icyiciro cya 3: Ugutoroka kw’imfungwa
cyangwa abagororwa
",,"Ingingo ya 228: Gufasha imfungwa
cyangwa umugororwa gutoroka",,"Umuntu wese ushinzwe gucunga imfungwa
cyangwa umugororwa, akamufasha
gutoroka cyangwa akamufasha mu
myiteguro yo gutoroka n’iyo yaba
yakoresheje kwifata ntagire icyo akora, aba
akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itanu (5)
ariko kitarenze imyaka irindwi (7)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA II: IBYAHA
BIHUNGABANYA UMUTEKANO
RUSANGE",Icyiciro cya 4: Uburengambibi,,"Ingingo ya 229: Ihanwa ry’icyaha
cy’uburengambibi",,"Umuntu wese urukiko rwahanishije igihano
cyo kubuza cyangwa gutegeka kuba ahantu,
ntabyubahirize, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kingana nibura n’igihe yari asigaje
kugira ngo arangize igihano cyo kubuza
kuba ahantu cyangwa gutegeka kuba
ahantu. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya mbere: Kwigomeka ku
buyobozi ",,Ingingo ya 230: Kwigomeka ku buyobozi,,"Umuntu wese urwanya ku buryo ubwo ari
bwo bwose, unanirana bya kiboko,
usagarira cyangwa ukoresha ibikangisho
bikorewe abayobozi cyangwa abakozi ba
Leta cyangwa abikorera, abashinzwe
umutekano mu gihe bubahiriza amategeko,
amabwiriza, ibyemezo by’ubutegetsi
cyangwa ibyemezo by’urukiko, aba akoze
icyaha cyo kwigomeka ku buyobozi. Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze umwaka umwe (1).
Iyo uwigometse ku buyobozi yari afite
intwaro, igihano kiba igifungo kitari munsi
y’imyaka ibiri (2) ariko kitarenze imyaka
itatu (3).
Iyo kwigomeka ku buyobozi byakozwe
n’abantu benshi batari bafite intwaro kandi
batabanje kubijyamo inama, igihano kiba
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitageze ku myaka ibiri (2).
Iyo kwigomeka ku buyobozi byakozwe
n’abantu benshi bitwaje intwaro kandi
batabanje kubijyamo inama, igihano kiba
igifungo kirenze imyaka itatu (3) ariko
kitarenze imyaka itanu (5).
Ibihano bivugwa mu gika cya 2 n’icya 3
by’iyi ngingo, ntibihabwa umuntu waretse
ibikorwa byo kwigomeka akimara
kubisabwa n’ubuyobozi iyo nta ruhare yari
afite mu buyobozi bw’ibyo bikorwa. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya mbere: Kwigomeka ku
buyobozi ",,"Ingingo ya 231: Gutambamira ishyirwa
mu bikorwa ry’imirimo yategetswe",,"Umuntu wese, ku bw’urugomo, ubuza
imirimo yategetswe cyangwa yemewe
n’ubuyobozi bubigenewe gukorwa, aba
akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze umwaka umwe (1)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000
FRW) cyangwa kimwe gusa muri ibyo
bihano.
Iyo kubuza imirimo gukorwa biturutse ku
bantu baremye agatsiko kandi bakoresha
kiboko, urugomo cyangwa ibikangisho,
igihano kiba igifungo kitari munsi
y’imyaka ibiri (2) ariko kitarenze imyaka
itatu (3)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya mbere: Kwigomeka ku
buyobozi ",,"Ingingo ya 232: Gusuzugura ibimenyetso
by’umurimo
",,"Umuntu wese usuzugura ibimenyetso
by’umurimo byashyizweho n’ubuyobozi
kugira ngo birange umwanya umuntu
ashinzwe, inyandiko cyangwa ibindi bintu
bitangirwa kubahiriza amategeko cyangwa
ubuyobozi, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atatu (300.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana atanu
(500.000 FRW) cyangwa kimwe gusa muri
ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 2: Gukoza isoni no
gusagarira abayobozi n’abashinzwe
umutekano",,"Ingingo ya 233: Gukoza isoni abayobozi
b’igihugu n’abashinzwe umurimo
rusange w’Igihugu",,"Umuntu wese ukoza isoni mu magambo,
mu bimenyetso cyangwa ibikangisho,
inyandiko cyangwa ibishushanyo, umwe
mu bagize Inteko Ishinga Amategeko mu
gihe akora umurimo yatorewe cyangwa
biturutse kuri uwo murimo, umwe mu
bagize Guverinoma, abashinzwe
umutekano cyangwa undi wese ushinzwe
umurimo rusange w’igihugu mu gihe akora
umurimo ashinzwe cyangwa ari wo
biturutseho, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitageze ku myaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW) ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW).
Niba gukoza isoni byabereye mu nama
y’Inteko Ishinga Amategeko cyangwa
byakorewe umwe mu bayobozi b’ikirenga
b’Igihugu, ibihano biteganyijwe mu gika
cya mbere cy’iyi ngingo byikuba kabiri. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 2: Gukoza isoni no
gusagarira abayobozi n’abashinzwe
umutekano",,"Ingingo ya 234: Gukubita cyangwa
kugirira urugomo abayobozi mu nzego
za Leta",,"Umuntu wese ukubita cyangwa ugirira
urugomo urwo ari rwo rwose umwe mu
bagize Inteko Ishinga Amategeko, ugize
Guverinoma, ushinzwe umutekano wa Leta
cyangwa undi muyobozi, mu gihe akora
umurimo ashinzwe cyangwa ari wo
biturutseho, aba akoze icyaha.
Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka itatu (3) ariko
kitarenze imyaka itanu (5).
Iyo gukubita byateye ibikomere, igihano
kiba igifungo kirenze imyaka itanu (5)
ariko kitageze ku myaka irindwi (7).
Iyo urwo rugomo rwakozwe byagambiriwe
cyangwa byategewe igico, igihano kiba igifungo kirenze imyaka irindwi (7) ariko
kitarenze imyaka icumi (10).
Iyo urwo rugomo rwakozwe rugamije
kwica, igihano kiba igifungo cya burundu"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 2: Gukoza isoni no
gusagarira abayobozi n’abashinzwe
umutekano",,"Ingingo ya 235: Kugirira urugomo
cyangwa gusagarira Perezida wa
Repubulika",,"Umuntu wese ugirira urugomo cyangwa
usagarira Perezida wa Repubulika, aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
icumi (10) ariko kitarenze imyaka cumi
n’itanu (15).
Iyo kugirira urugomo cyangwa gusagarira
Perezida wa Repubulika, byateguriwe
umugambi cyangwa se byategewe igico,
igihano kiba igifungo kirenze imyaka
makumyabiri (20) ariko kitarenze imyaka
makumyabiri n’itanu (25).
Iyo kugirira urugomo cyangwa gusagarira
Perezida wa Repubulika biteye urupfu
cyangwa byakozwe hagamijwe kwica,
uwakoze icyaha ahanishwa igifungo cya
burundu.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 2: Gukoza isoni no
gusagarira abayobozi n’abashinzwe
umutekano",,"Ingingo ya 236: Gutuka cyangwa
gusebya Perezida wa Repubulika",,"Umuntu wese utuka cyangwa usebya
Perezida wa Repubulika, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itanu (5)
ariko itarenze imyaka irindwi (7) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni
eshanu (5.000.000 FRW) ariko atarenze
miliyoni zirindwi (7.000.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 3: Ibyaha bibangamira
imikorere y’inzego nkuru z’Igihugu
zashyizweho n’Itegeko Nshinga",,"Ingingo ya 237: Kubangamira
imigendekere myiza y’imirimo y’Inteko
Ishinga Amategeko",,"Umuntu wese usembura, ushora cyangwa
ufasha abandi mu midugararo, mu kurema
uduco, mu myigaragambyo itemewe
n’amategeko mu ngoro y’Inteko Ishinga
Amategeko cyangwa mu mpande zayo,
abigiriye kubangamira imirimo y’Inteko
Ishinga Amategeko, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano.
Umuntu wese, anyuranyije n’amategeko
kandi akoresheje ingufu cyangwa
ibikangisho, ubuza umwe mu bagize Inteko
Inshiga Amategeko kujya mu mirimo
y’Inteko Ishinga Amategeko, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
itatu (3) ariko kitarenze imyaka itanu (5)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 3: Ibyaha bibangamira
imikorere y’inzego nkuru z’Igihugu
zashyizweho n’Itegeko Nshinga",,"Ingingo ya 238: Kwinjira mu Nteko
Ishinga Amategeko hagamijwe kugira
nabi
",,"Umuntu wese winjira mu nyubako
zikorerwamo imirimo y’Inteko Ishinga
Amategeko, agamije kugira nabi, ukora
ibikorwa, uvuga amagambo cyangwa
akagira imigenzereze iyo ari yo yose
ishobora guhungabanya imirimo y’Inteko
Ishinga Amategeko, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka itatu (3) ariko
itarenze imyaka itanu (5)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 3: Ibyaha bibangamira
imikorere y’inzego nkuru z’Igihugu
zashyizweho n’Itegeko Nshinga",,"Ingingo ya 239: Kubangamira imirimo
ikorerwa muri Perezidansi ya
Repubulika cyangwa mu Nama
y’Abaminisitiri
",,"Umuntu wese ukorera ibyaha biteganyijwe
mu ngingo ya 237 n’iya 238 z’iri tegeko,
mu mpande y’inyubako za Perezidansi ya
Repubulika cyangwa aho Inama
y'Abaminisitiri iteraniye, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igihano ntarengwa kivugwa muri izo
ngingo.
Iyo ibyaha biteganyijwe mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo bibereye aho izindi nzego
z’ubutegetsi bwa Leta zisanzwe zikorera
cyangwa ahandi hose irimo gukorera,
uwabikoze ahanishwa igifungo kitari munsi
y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni eshatu
(3.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
eshanu (5.000.000 FRW) cyangwa kimwe
gusa muri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 4: Kuvanaho ibimenyetso
bibuza gufungura",,"Ingingo ya 240: Ikurwaho
ry’ibimenyetso bibuza gufungura
ritemewe n’amategeko",,"Umuntu wese ubigira nkana akavanaho
ibimenyetso bibuza gufungura kandi itegeko ritabimuhereye ububasha, aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
atandatu (6) ariko kitarenze umwaka umwe
(1) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda
atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000
FRW) ariko atarenze miliyoni ebyiri
(2.000.000 FRW) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano.
Mu gihe ibimenyetso bibuza gufungura
byashyizweho n’ubuyobozi bikuweho,
kubera uburangare bw’abarinzi, abo barinzi
bahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
abiri (2) ariko kitarenze amezi atandatu (6)
ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atatu (300.000
FRW) ariko atarenze ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano.
Iyo uwavanyeho ibimenyetso ari umurinzi
ubwe cyangwa umukozi w’urwego
rwabishyizeho, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi y’ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW) ariko atarenze
miliyoni imwe (1000.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 4: Kuvanaho ibimenyetso
bibuza gufungura",,"Ingingo ya 241: Kuvanaho ibimenyetso
byashyizweho n’inzego z’ubutabera
cyangwa abahesha b’inkiko ku
byafatiriwe",,"Umuntu wese uvanaho ibimenyetso
byashyizweho n’inzego z’ubutabera
cyangwa abahesha b’inkiko ku byafatiriwe,
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze umwaka umwe (1)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000
FRW) cyangwa kimwe muri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 242: Kwanga kwitaba
ubugenzacyaha, ubushinjacyaha
cyangwa ubundi buyobozi",,"Uretse igihe cy’inkomyi ntarengwa,
umuntu wese wanga kwitaba, yahamagajwe
ku buryo bwemewe n’amategeko kandi yahamagajwe mu rwego rw’akazi, atumiwe
n’umushinjacyaha, umugenzacyaha
cyangwa ubundi buyobozi, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’ukwezi kumwe (1)
ariko kitageze ku mezi atandatu (6)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana abiri (200.000
FRW) ariko itarenze ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 243: Kutamenyekanisha
icyaha cy’ubugome cyangwa gikomeye",,"Umuntu wese umenya ko icyaha
cy’ubugome cyangwa gikomeye kigiye
gukorwa cyangwa cyakozwe ntahite
abimenyesha kandi abishoboye inzego
zishinzwe umutekano, iz’ubutabera
cyangwa iz’ubuyobozi kandi byari
kukibuza gukorwa cyangwa kugabanya
ingaruka zacyo, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze umwaka umwe (1)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi ijana (100.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana atatu
(300.000 FRW) Iyo kutamenyekanisha icyaha byatumye
gikorwa cyangwa kutamenyekanisha ko
icyaha cyakozwe byagize ingaruka igihano
kiba igifungo kirenze umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda arenze ibihumbi
magana atutu (300.000 FRW) ariko
atarenze ibihumbi magana atanu (500.000
FRW).
Iyo icyaha cy’ubugome cyangwa gikomeye
kigiye gukorwa cyangwa cyakozwe ku
mwana, ibihano bivugwa mu giha cya 2
n’icya 3 by’iyi ngingo byikuba kabiri."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 244: Kwirengagiza gutabara
umuntu uri mu kaga",,"Umuntu wese wirengagiza gutabara
umuntu uri mu kaga kandi yashoboraga
kumutabara ubwe cyangwa kumutabariza
ntibigire ingaruka kuri we cyangwa ku
bandi, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atatu (300.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana atanu
(500.000 FRW)"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 245: Kuzimanganya
ibimenyetso",,"Umuntu wese ukora kimwe mu bikorwa
bikurikira, agamije kuzimanganya
ibimenyetso:
1º guhindura imiterere y’ahakorewe icyaha
akoresheje uburyo ubwo aribwo bwose;
2º gutwika, kurigisa, guhisha cyangwa
kwangiza ku buryo ubwo ari bwo bwose
ibimenyetso cyangwa ikindi kintu
cyashoboraga koroshya itahurwa ry’icyaha,
imenyekana ry’abatangabuhamya cyangwa
ihanwa ry’abakoze icyaha;
aba akoze icyaha.
Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka ibiri (2) ariko
kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW).
Iyo ibikorwa bivugwa muri iyi ngingo
byakozwe n’uwari wiyambajwe n’inzego
z’ubutabera kugira ngo ukuri kugaragare
kubera ubumenyi bwe cyangwa umukozi
wese wo mu rwego rw’ubutabera, igihano kiba igifungo kitari munsi y’imyaka itatu
(3) ariko kitarenze imyaka itanu (5)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni eshatu (3.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni eshanu (5.000.000
FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 246: Guhisha ibintu
byakoreshejwe cyangwa byagenewe
gukoreshwa icyaha",,"Umuntu wese, uretse nyir’ugukora icyaha
cyangwa icyitso cye ukora kimwe mu
bikorwa bikurikira, aba akoze icyaha:
1º uhisha abizi ikintu cyangwa ibikoresho
byakoreshejwe cyangwa byagenewe
gukoreshwa icyaha cy’ubugome cyangwa
gikomeye;
2º wiba, uhisha, uhindura cyangwa wonona
nkana ku buryo ubwo ari bwo bwose ibintu
byagombye gufasha kugenza icyaha
cy’ubugome cyangwa gikomeye, gutahura
ibimenyetso cyangwa guhana;
Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo ahanwa nk’icyitso
cy’uwakoze icyaha.
Urukiko rushobora gusonera igihano cyari
gikwiye uwashyingiranywe n’uwakoze icyaha n’abafitanye isano nawe kugeza ku
rwego rwa kane (4).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 247: Guhisha ibintu
bikomoka ku cyaha",,"Umuntu wese uhisha ibintu cyangwa igice
cyabyo, azi ko byambuwe, byarigishijwe
cyangwa bikomoka ku cyaha gikomeye
cyangwa icyaha cy’ubugome, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi ijana (100.000 FRW) ariko
atarenze ibihumbi magana atatu (300.000
FRW).
Ibihano bivugwa mu gika cya 2 ni nabyo
bihanishwa umuntu wese, ubizi, ubona
inyungu, ku buryo ubwo ari bwo bwose,
ituruka ku kintu cyahishwe gikomoka ku
cyaha cy’ubugome cyangwa gikomeye."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 248: Kwangiza cyangwa
kurigisa nkana ibyafatiriwe cyangwa
ibyanyazwe",,"Umuntu wese ushinzwe kurinda
ibyafatiriwe cyangwa ibyanyazwe
ubirigisa, ubyonona cyangwa ubyangiza
nkana, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
ebyiri (2.000.000 FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 249: Guhisha umurambo
w’umuntu wishwe",,"Umuntu wese uhisha umurambo w’umuntu
wishwe, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itanu (5) ariko kitarenze imyaka
irindwi (7).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 250: Gukoresha ibikangisho
bigamije guha umurongo uyu n’uyu
ikirego
",,"Umuntu wese akoresheje amayeri, ikiguzi
cyangwa ibikangisho ku muntu ku buryo
ubwo ari bwo bwose bigamije guha
umurongo uyu n’uyu ikirego, kumutegeka
cyangwa kumubuza kurega cyangwa
kureka ikirego, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2)
ariko kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW) ariko atarenga miliyoni imwe (1.000.000
FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 251: Kwanga gutanga
ubuhamya ",,"Umuntu wese uzi akarengane k’umuntu
ukurikiranywe cyangwa wakatiwe kubera
icyaha cy’ubugome cyangwa gikomeye,
wanga ku bushake bwe, gutanga ubuhamya
mu nzego z’ubutabera, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atatu (300.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana atanu
(500.000 FRW).
Umuntu wese ufite ibimenyetso ku ikorwa
ry’icyaha cy’ubugome cyangwa gikomeye,
wanga ku bushake bwe gutanga ubuhamya
mu nzego z’ubutabera, ahanishwa ibihano
bimwe n’ibiteganyijwe mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 252: Kwanga gusubiza
ibibazo by’inzego z’ubutabera",,"Umuntu wese uzi uwakoze icyaha cyangwa
uzi imikorerwe cy’icyaha cy’ubugome cyangwa gikomeye, akanga gusubiza
ibibazo by’abacamanza, abashinjacyaha
n’abagenzacyaha birebana n’icyo cyaha,
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW) cyangwa kimwe gusa muri ibyo
bihano"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 253: Kwanga gusubiza
ibibazo by’inzego zishinzwe iperereza
cyangwa iz’umutekano ",,"Umuntu wese wanga gusubiza ibibazo
abajijwe n’abakozi b’inzego zishinzwe
iperereza cyangwa iz’umutekano mu gihe
bakora imirimo yabo cyangwa agasubiza
ibinyoma abishaka ku bibazo abajijwe, aba
akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’ukwezi kumwe (1)
ariko kitageze ku mezi atandatu (6)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atatu (300.000
FRW) ariko atarenze ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 254: Kwanga gusubiza
ibibazo kudahanirwa","Kwanga gusubiza ibibazo by’inzego
z’ubutabera, iz’iperereza cyangwa
iz’umutekano ntibifatwa nk’icyaha iyo
usabwa kubisubiza abona ko byamuviramo
kwishinja. ",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 255: Gutanga ubuhamya
bw’ibinyoma",,"Umuntu wese utanga, abigambiriye,
ubuhamya bw’ibinyoma mu nzego
z’ubutabera, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW).
Iyo ubuhamya bw’ibinyoma bwatanzwe
mu rubanza rw’inshinjabyaha uregwa
yakatiwemo igifungo kirenga imyaka itanu
(5), uwamutanzeho ubuhamya
bw’ibinyoma abigambiriye ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 256: Kuyobya
abatangabuhamya cyangwa
abacamanza ",,"Umuntu wese utangaza ibitekerezo agamije
kuyobya abatangabuhamya cyangwa
icyemezo cy’umucamanza mbere y’uko
urubanza rucibwa, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kuva ku mwaka umwe (1) kugeza
ku myaka ibiri (2) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda kuva kuri miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) kugeza kuri miliyoni
ebyiri (2.000.000 FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 257: Kwanga kurahira
imbere y’inzego z’ubutabera cyangwa
iz’iperereza
",,"Umuntu wese wasabwe kurahira mu nzego
z’ubutabera cyangwa iz’iperereza
akabyanga, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa
igihano cy’igifungo kitari munsi y’umwaka
umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atatu (300.000
FRW) ariko atarenze ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 258: Koshya abitabajwe mu
nzego z’ubutabera",,"Umuntu wese woshya umutangabuhamya,
umuhanga cyangwa umusemuzi witabajwe
n’inkiko kuvuga ibinyoma, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka mbere: Kubangamira
ubutabera n’umutekano mu gihugu","Ingingo ya 259: Kuvuga ibinyoma
k’umuntu witabajwe mu nzego
z’ubutabera nk’umuhanga",,"Umuntu wese witabajwe mu nzego
z’ubutabera nk’umuhanga gusobanura
cyangwa gusemura cyangwa guhindura
inyandiko kubera ubumenyi bwe, akavuga
cyangwa akandika ibinyoma, abigambiriye,
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka 2: Gutesha agaciro ubutabera
no gusagarira abakora mu nzego
z’ubutabera","Ingingo ya 260: Gutuka cyangwa
gusagarira abari mu nzego z’ubutabera",,"Umuntu wese utuka cyangwa usagararira
umugenzacyaha, umushinjacyaha,
umucamanza, uwunganira abandi mu
nkiko, intumwa ya Leta, umwanditsi
w’inkiko, umuhesha w’inkiko, umwunzi
cyangwa umukemurampaka mu kazi ke
cyangwa se ku bw’akazi ke bigamije
kumwandagaza cyangwa kumutesha
icyubahiro ahabwa n’akazi ke,
hakoreshejwe amagambo, amarenga,
ibimenyetso, ibikangisho, inyandiko,
ishusho iyo ari yo yose, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW).
Iyo gutukana cyangwa gusagarira bikozwe
mu gihe cy’iburanisha, ibihano biba
igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2)
ariko itarenze imyaka itatu (3).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka 2: Gutesha agaciro ubutabera
no gusagarira abakora mu nzego
z’ubutabera","Ingingo ya 261: Gushyira ibikangisho ku
bantu bakora umurimo w’ubutabera",,"Umuntu wese ushyira ibikangisho ibyo ari
byo byose ku mugenzacyaha,
umushinjacyaha, umucamanza,
umukemurampaka, uwunganira abandi mu
nkiko, umuhesha w’inkiko, umwunzi,
umuhanga witabajwe n’ubucamanza,
uhindura inyandiko n’undi muntu wese
ukora umurimo yatumwe n’inzego
z’ubutabera, agamije kumukoresha ibyo
ashatse mu kazi ke, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 5: Gutambamira
imigendekere myiza y’ubutabera
n’umutekano by’Igihugu","Akiciro ka 2: Gutesha agaciro ubutabera
no gusagarira abakora mu nzego
z’ubutabera","Ingingo ya 262: Gutesha agaciro
icyemezo cy’inzego z’ubutabera",,"Umuntu wese utesha agaciro igikorwa
cyangwa icyemezo cy’inzego z’ubutabera
mu buryo busagarira ububasha cyangwa
ubwigenge bwazo, hakoreshejwe
amagambo, ibyanditse, amashusho
cyangwa ibikorwa ibyo ari byo byose, aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka
umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atatu (300.000
FRW) ariko atarenze ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 6: Ikoreshwa
ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti
ikoreshwa nka byo n’ibindi bibujijwe",,"Ingingo ya 263: Gukora ibikorwa
byerekeranye n’ibiyobyabwenge
cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa
nka byo ",,"Umuntu wese ufatanwa, urya, unywa,
witera, uhumeka cyangwa wisiga mu buryo
ubwo aribwo bwose ibiyobyabwenge bito
cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka
byo, aba akoze icyaha.
Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora
ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo kitari
munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo
y’inyungu rusange.
Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura,
utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu
gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe
rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo
bunyuranije n’amategeko, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa:
1 º igifungo cya burundu n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni
makumyabiri (20.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni mirongo itatu
(30.000.000 FRW) ku byerekeye
ibiyobyabwenge bihambaye;
2 º igifungo kitari munsi y’imyaka
makumyabiri (20) ariko kitarenze imyaka
makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni cumi n’eshanu (15.000.000 FRW)
ariko atarenze mililiyoni makumyabiri
(20.000.000 FRW) kubyerekeye
ibiyobyabwenge bikomeye;
3 º igifungo kitari munsi y’imyaka irindwi (7)
ariko kitarenze imyaka icumi (10)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni eshanu (5.000.000 FRW)
ariko atageze kuri miliyoni icumi
(10.000.000 FRW) ku byerekeye
ibiyobyabwenge byoroheje.
Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya 2 n’icya
3 by’iyi ngingo bikorewe ku mwana
cyangwa bikozwe ku rwego
mpuzamahanga, igihano kiba igifungo cya
burundu n’ihazabu y’amagaranga y’u
Rwanda arenze miliyoni mirongo itatu
(30.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
(50.000.000 FRW) mirongo itanu. Iteka rya Minisitiri ufite ubuzima mu
nshingano ze rishyiraho urutonde
rw’ibiyobyabwenge bigize buri cyiciro.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 6: Ikoreshwa
ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti
ikoreshwa nka byo n’ibindi bibujijwe",,"Ingingo ya 264: Korohereza umuntu
gukoresha ibiyobyabwenge cyangwa
urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo",,"Umuntu wese ufasha undi kubona uburyo
bumworoheye bwo gukoresha
ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti
ikoreshwa nka byo, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshanu (5.000.000
FRW).
Ibihano bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi
ngingo nibyo bihabwa umuntu wese utanga
ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti
ikoreshwa nka byo ashingiye ku mpapuro
abona ko zitarimo ukuri. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 6: Ikoreshwa
ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti
ikoreshwa nka byo n’ibindi bibujijwe",,"Ingingo ya 265: Inyagwa
ry’ibiyobyabwenge cyangwa urusobe
rw’imiti ikoreshwa nkabyo",,"Mu gihe hakozwe ibyaha biteganywa mu
ngingo ya 263 n’iya 264, urukiko rutegeka
inyagwa ry’ibiyobyabwenge cyangwa
urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo,
ibibikomokaho n’ibyo bikomokaho
n’inyagwa ry’ibikoresho n’inyubako
byafashije kubikora, kubihindura,
kubikoresha, kubicuruza, kubibika,
kubitwara no guhinga ibiyobyabwenge.
Igihano cy’ubunyagwe gishobora
gutangwa n’iyo nyir’ugukora icyaha yaba
atari nyir’ibintu byavuzwe mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, mu gihe nyirabyo yari
azi icyo bikoreshwa.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 6: Ikoreshwa
ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti
ikoreshwa nka byo n’ibindi bibujijwe",,"Ingingo ya 266: Gukora, kugurisha,
gutanga ibintu bibujijwe mu buvuzi",,"Umuntu wese ukora, ugurisha, utanga
ibintu bibujijwe bikurikira:
1 º umuti;
2 º ibintu bihumanya;
3 º ibintu binoza cyangwa bisukura umubiri; 4 º ibindi bikomoka ku bimera;
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni eshatu (3.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshanu (5.000.000 FRW)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 7: Guteza urusaku no
gusinda ku mugaragaro",,Ingingo ya 267: Gutera urusaku,,"Umuntu wese utera urusaku ku buryo
bihungabanya umutuzo w’abaturage nta
mpamvu igaragara cyangwa atabiherewe
uburenganzira, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW).
Iyo habaye isubiracyaha, ibihano biba
igifungo kitari munsi y’iminsi umunani (8)
ariko kitarenze ukwezi kumwe (1)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda
arenze miliyoni imwe (1.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW) cyangwa kimwe gusa muri ibyo
bihano"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA III: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBUTEGETSI","Icyiciro cya 7: Guteza urusaku no
gusinda ku mugaragaro",,Ingingo ya 268: Gusinda ku mugaragaro,,"Umuntu wese usinda ku mugaragaro, mu
muhanda, mu kibuga, mu nzira, mu kabari,
mu nzu y’imikino cyangwa ahandi hose
hateranira abantu, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’iminsi umunani (8) ariko
kitarenze amezi abiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi makumyabiri (20.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi ijana (100.000
FRW) cyangwa kimwe gusa muri ibyo
bihano.
Iyo nyir’akabari n’abakozi be bemeye
kwinjiza mu kigo cyabo abantu
bigaragaraho ko basinze ku buryo bukabije
bakabaha ibisindisha, bahanishwa igifungo
kitari munsi y’iminsi umunani (8) ariko
kitarenze amezi abiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi mirongo itanu (50.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana abiri
(200.000 FRW) cyangwa kimwe gusa muri
ibyo bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya mbere: Kwigana no
guhindura ibimenyetso by’amafaranga",,"Ingingo ya 269: Kwigana, guhindura
amafaranga cyangwa ibyitiranywa nayo
cyangwa kubikwirakwiza",,"hindura amafaranga y’ibiceri cyangwa
inoti akoreshwa mu Rwanda cyangwa mu
mahanga, ibyakwitiranywa nayo, impapuro
zifite agaciro k’amafaranga y’igihugu
zashyizweho umukono n’inzego zibifitiye
ububasha, ziriho tembure yayo cyangwa
ikirango cyayo, cyangwa izindi mpapuro
zikoreshwa mu Rwanda cyangwa mu
mahanga, uzana cyangwa ukwiza mu
Rwanda izo mpapuro n’izo noti azi ko
ziganywe cyangwa ko zahinduwe, aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
itanu (5) ariko kitarenze imyaka irindwi (7).
Iyo icyaha kivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo gikozwe ku rwego
mpuzamahanga, igihano kiba igifungo
kirenze imyaka irindwi (7) ariko kitarenze
imyaka icumi (10) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni
zirindwi (7.000.000 FRW) ariko atarenze
miliyoni icumi (10.000.000 FRW). Umuntu wese wihesheje cyangwa wakiriye
amafaranga y’ibiceri cyangwa y’inoti azi
neza ko yiganywe cyangwa yahinduwe,
nubwo ataba umwe mu bakoze ayo
mafaranga cyangwa abayinjije mu gihugu,
aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka itatu (3)"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya mbere: Kwigana no
guhindura ibimenyetso by’amafaranga",,Ingingo ya 270: Konona amafaranga,,"Umuntu wese ku bw’inabi wonona
amafaranga, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi abiri (2)
ariko kitarenze amezi atatu (3)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya mbere: Kwigana no
guhindura ibimenyetso by’amafaranga",,"Ingingo ya 271: Guhimba impapuro
zivunjwamo amafaranga, kuzikoresha
cyangwa kuzikwirakwiza ",,"Umuntu wese uhimba, ukoresha cyangwa
ukwirakwiza mu buryo ubwo ari bwo
bwose impapuro zivunjwamo amafaranga,
aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda yikubye inshuro kuva kuri ebyiri
(2) kugeza ku icumi (10) z’agaciro
k’amafaranga y’amahimbano. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya mbere: Kwigana no
guhindura ibimenyetso by’amafaranga",,"Ingingo ya 272: Inyagwa ry’amafaranga
y’amahimbano",,"Ku byaha biteganyijwe mu ngingo ya 269
n’iya 271 z’iri tegeko, urukiko rutegeka
inyagwa ry’amafaranga cyangwa ry’ibindi
bimenyetso bihwanye na yo
n’iry’ibikoresho byifashishijwe mu gukora
icyaha."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 2: Kwigana cyangwa
guhindura za kashe, tembure n’ibindi
birango",,"Ingingo ya 273: Guhindura ibirango bya
Leta, iby’umuntu ku giti cye, iby’ibigo
cyangwa imiryango bitari ibya Leta
bifite cyangwa bidafite ubuzima gatozi",,"Umuntu wese:
1º wigana ikirango cya Leta;
2º wigana cyangwa uhindura tembure,
impapuro zifite agaciro k’amatembure
n’ibirango bikoreshwa mu izina rya Leta;
3º wigana kashe, tembure cyangwa ikirango
bikoreshwa n’umuyobozi uwo ari we wese; 4º wigana impapuro ziranga aho zigenewe
gukoreshwa cyangwa impapuro
z’ubuyobozi;
aba akoze icyaha.
Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka itanu (5) ariko
kitarenze imyaka irindwi (7) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshatu (3.000.000 FRW).
Mu gihe ibyiganywe cyangwa
ibyakoreshejwe mu buryo bunyuranyije
n’amategeko ari iby’umuntu ku giti cye,
iby’ibigo cyangwa imiryango bitari ibya
Leta bifite cyangwa bidafite ubuzima
gatozi, igihano kiba igifungo kitari munsi
y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka
itanu (5) n’ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
ebyiri (2.000.000 FRW). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 2: Kwigana cyangwa
guhindura za kashe, tembure n’ibindi
birango",,"Ingingo ya 274: Gukoresha ibirango mu
buryo butari bwo",,"Bitabangamiye ibindi bihano birushijeho
gukomera, umuntu wese ukoresha cyangwa
ukwiza mu buryo ubwo ari bwo bwose
inyandiko cyangwa ikimenyetso cyose ku bw’imiterere yazo zisa n’izikoreshwa
n’inzego za Leta, bikaba byatera rubanda
kuzemeraho ukuri, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 2: Kwigana cyangwa
guhindura za kashe, tembure n’ibindi
birango",,"Ingingo ya 275: Inyagwa ry’ibirango
byiganywe, byahinduwe cyangwa
byononwe ",,"Ku byaha biteganywa mu ngingo ya 273
n’iya 274 z’iri tegeko, urukiko rutegeka
inyagwa ry’ibirango byiganywe,
byahinduwe cyangwa byononwe. "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 3: Gukora ibihimbano no
kwiha ububasha",,"Ingingo ya 276: Guhimba, guhindura
inyandiko cyangwa gukoresha inyandiko
mpimbano",,"Umuntu wese uhimba cyangwa uhindura
mu buryo ubwo ari bwo bwose inyandiko
cyangwa ikindi kintu cyanditseho
igitekerezo, ashyiraho umukono cyangwa
igikumwe bitari byo, yonona inyandiko
cyangwa imikono, asimbuza abantu abandi,
ahimba amasezerano, imiterere y’ingingo
zayo, igitegetswe gukorwa cyangwa icyarangije kwemeranywa, aba akoze
icyaha.
Umuntu wese, ku bw’uburiganya, wandika,
wandikisha ibintu bidahuye n’ukuri
cyangwa ukora imenyekanisha ritari ryo
afatwa nk’uwakoze icyaha cyo gukora
ibihimbano.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itanu (5)
ariko kitarenze imyaka irindwi (7)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni eshatu (3.000.000 FRW)
ariko atarenga miliyoni eshanu (5.000.000
FRW) cyangwa kimwe gusa muri ibyo
bihano.
Umuntu wese uzi ko inyandiko ari
impimbano, akayikoresha ku buryo ubwo
ari bwo bwose, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa ibihano
biteganyijwe mu gika cya 3 cy’iyi ngingo.
Iyo guhimba byakozwe n’umukozi wa Leta
mu murimo ashinzwe cyangwa n’undi
ushinzwe umurimo w’igihugu, igihano kiba
igifungo kitari munsi y’imyaka irindwi (7)
ariko kitarenze imyaka icumi (10)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni eshatu (3.000.000
FRW) cyangwa kimwe gusa muri ibyo
bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 3: Gukora ibihimbano no
kwiha ububasha",,"Ingingo ya 277: Guhabwa ku
bw’uburiganya cyangwa gukora no
gukoresha inyandiko n’impapuro
bitangwa n’inzego zabigenewe",,"Umuntu wese ku bw’uburiganya wihesha,
ukora cyangwa ukoresha atabikwiye,
impapuro z’inzira zikoreshwa mu gihugu
cyangwa ku bajya mu mahanga,
impamyabumenyi cyangwa
impamyabushobozi, urupapuro
rw’amanota, impushya zo gutwara
ibinyabiziga n’izindi mpapuro cyangwa
inyandiko cyangwa ibyemezo bitangwa
n’inzego zabigenewe;
aba akoze icyaha.
Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka itanu (5) ariko
kitarenze imyaka irindwi (7) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshatu (3.000.000 FRW).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 3: Gukora ibihimbano no
kwiha ububasha",,"Ingingo ya 278: Guha umuntu inyandiko
udakwiye kuyihabwa",,"Umuntu wese uha cyangwa uhesha undi
muntu imwe mu nyandiko ziteganyijwe mu
ngingo ya 277 y’iri tegeko, azi ko adakwiye
kuyihabwa, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano.
Iyo bikozwe n’umukozi wa Leta, ibihano
biba igifungo kitari munsi y’imyaka itanu
(5) ariko kitarenze imyaka irindwi (7)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000
FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 3: Gukora ibihimbano no
kwiha ububasha",,"Ingingo ya 279: Kwiha ububasha ku
mirimo itari iyawe no kwambara
umwambaro utagenewe ugamije
kuyobya rubanda",,"Umuntu wese utabigenewe, wivanga mu
mirimo y’ubutegetsi ya gisivili cyangwa iya
gisirikare cyangwa wiha gukora umwe muri
iyo mirimo, wiyita umukozi wa Leta atari
we cyangwa wambara ku mugaragaro
umwambaro w’ubutegetsi, umwambaro
uhuriweho n’abahuje umurimo, urwibutso
cyangwa ikimenyetso, agambiriye kuyobya
rubanda, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2)
ariko kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atatu (300.000 FRW)
ariko atarenze ibihumbi magana atanu
(500.000 FRW).
Iyo umwambaro w’ubutegetsi cyangwa
w’abahuje umurimo, urwibutso cyangwa
ikimenyetso bitagenewe ubwabyo
kugaragaza umurimo wa Leta umuntu
ashinzwe ariko kubera kugira ishusho imwe
bikaba byatera rubanda kubyitiranya
n’iby’ubutegetsi, ubyambara ku
mugaragaro, ureka uwo akoresha cyangwa
ayobora akabyambara cyangwa
akamutegeka kubyambara ku mugaragaro,
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atatu (3)
ariko kitarenze amezi atandatu (6)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 3: Gukora ibihimbano no
kwiha ububasha",,"Ingingo 280: Kwambara amapeti
n’ibindi bimenyetso utabigenewe",,"Uretse mu mikino yigana ikinirwa mu
ruhame, umuntu wese wambara ku mugaragaro ipeti cyangwa ibindi
bimenyetso by’urwego atarimo cyangwa
wagize icyo abikoresha, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’ukwezi kumwe (1)
ariko kitageze ku mezi atandatu (6)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 3: Gukora ibihimbano no
kwiha ububasha",,"Ingingo ya 281: Kwiyitirira urwego
rw’umwuga, impamyabushobozi,
impamyabumenyi cyangwa ubushobozi
buhabwa umuntu wujuje ibyangombwa",,"Umuntu wese wiyitirira urwego
rw’umwuga wemewe n’ubutegetsi,
impamyabushobozi, impamyabumenyi
zitangwa n’urwego rubifitiye ububasha
cyangwa ubushobozi buhabwa umuntu
wujuje ibyangombwa bashyizweho
n’urwego rubitiye ububasha, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’ukwezi
kumwe (1) ariko kitageze ku mezi atandatu
(6) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda
atari munsi y’ibihumbi magana atanu
(500.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
imwe (1.000.000 FRW) cyangwa kimwe
gusa muri ibyo bihano.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 4: Ibindi bikorwa
binyuranyije n’amategeko bikorwa
n’abakora imirimo ya Leta",,"Ingingo ya 282: Gufata icyemezo kibuza
iyubahirizwa ry’itegeko",,"Umuntu wese, wahawe ububasha
n’igihugu, ufata mu kazi ke icyemezo
kigamije kuburizamo iyubahirizwa
ry’itegeko, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’imyaka itatu (3) ariko
kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW).
Iyo icyaha kivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo cyageze ku mugambi, igihano
kiba igifungo kirenze imyaka itanu (5)
ariko kitarenze imyaka irindwi (7)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi ya miliyoni eshatu (3.000.000 Frw)
ariko atarenze miliyoni eshanu (5.000.000
FRW)"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 4: Ibindi bikorwa
binyuranyije n’amategeko bikorwa
n’abakora imirimo ya Leta",,"Ingingo ya 283: Gukomeza gukoresha
ububasha nyuma y’ihagarika
ry’imirimo mu buryo buteganywa
n’amategeko",,"Umuntu wese, wahawe ububasha n’igihugu
cyangwa wahawe ubutumwa mu rwego
rw’umurimo rusange w’igihugu cyangwa
wahawe inshingano ku bw’amatora,
ukomeza imirimo nyuma yo kumenyeshwa
ko atakiri muri iyo mirimo cyangwa nyuma
yo kurangiza manda ye, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2)
ariko kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000
FRW)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 4: Ibindi bikorwa
binyuranyije n’amategeko bikorwa
n’abakora imirimo ya Leta",,"Ingingo ya 284: Gukora igikorwa
kibangamira ubwisanzure bwa muntu",,"Umuntu wese, wahawe ububasha mu
gihugu cyangwa wahawe ubutumwa mu
rwego rw’umurimo rusange w’igihugu, mu
kazi ke cyangwa ku bw’imikorere y’akazi
ke, utegeka cyangwa ukora ubwe igikorwa
kibangamira uburenganzira bwo kwishyira
ukizana bwa muntu, uretse igihe
biteganywa n’amategeko, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA III: IBYAHA
BIKORERWA IGIHUGU","UMUTWE WA IV: IBYAHA
BIHUNGABANYA UBWIZERE
BW’IGIHUGU","Icyiciro cya 4: Ibindi bikorwa
binyuranyije n’amategeko bikorwa
n’abakora imirimo ya Leta",,"Ingingo ya 285: Gushyira umuntu mu
buroko cyangwa kumurekeramo mu
buryo bunyuranyije n’amategeko",,"Umukozi wa Leta wese ushyira umuntu
muri kasho cyangwa muri gereza cyangwa
akamurekeramo binyuranyije n’amategeko,
aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kingana
n’icyo uwo yarenganyije yamazemo
kinyuranye n’amategeko n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi ijana (100.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni imwe (1.000.000 FRW)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA MBERE: INGINGO
RUSANGE",,,"Ingingo ya 286: Ibisobanuro
by’amagambo","Muri iyi nteruro, amagambo akurikira afite
ibisobanuro bikurikira:
1º umukuru: umusirikare urusha undi ipeti
cyangwa umurusha inshingano mu kazi
igihe banganya ipeti cyangwa umurusha uburambe mu kazi igihe banganya
inshingano;
2º umurinzi: umusirikare wahawe umurimo
wo kurinda ahantu hazwi;",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA MBERE: INGINGO
RUSANGE",,,"Ingingo ya 287: Uko ibihano bitangwa ku
byaha byakozwe n’abasirikare","Mu guhana ibyaha byakozwe n’abasirikare,
hatangwa ibihano ku buryo bukurikira:
1º ku byaha bya gisirikare, ibihano bitangwa
biteganywa mu ngingo zihana ibyaha bya
gisirikari;
2º inkiko za gisirikare zihanisha ibyaha
bisanzwe byakozwe n’abasirikare hagati
yabo cyangwa babikoreye abandi, ibihano
biteganywa n’iri tegeko n’andi mategeko
ahana asanzwe;
3º igihe cy’imidugararo gifatwa nk’igihe
cy’intambara ku byerekeranye no guhana
ibyaha bya gisirikare. Inkiko za gisirikare
zihanisha ibyaha bikozwe mu gihe
cy’imidugararo ibihano biteganyirijwe
ibyaha bikozwe mu gihe cy’intambara.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA MBERE: INGINGO
RUSANGE",,,"Ingingo ya 288: Ubwoko bw’ibihano
bihabwa abasirikare","Ibihano by’iremezo bihabwa abasirikare ni
ibi bikurikira:
1º igifungo;
2º ihazabu.
Ibihano by’ingereka bihabwa abasirikare ni
ibi bikurikira:
1º kunyagwa amapeti ya gisirikare;
2º gusubizwa inyuma mu ntera.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA MBERE: INGINGO
RUSANGE",,,Ingingo ya 289: Igihano cy’igifungo,"Umusirikare wakatiwe igihano cy’igifungo
arangiza igihano cye muri gereza yemewe
n’amategeko.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA MBERE: INGINGO
RUSANGE",,,"Ingingo ya 290: Itangwa ry’igihano
cy’ihazabu","Ihazabu igenwa kandi igatangwa mu buryo
buteganyijwe mu ngingo ya 30, iya 31, iya
32, iya 33 n’iya 34 z’iri tegeko.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA MBERE: INGINGO
RUSANGE",,,"Ingingo ya 291: Kunyagwa amapeti ya
gisirikare","Igihano cyo kunyagwa amapeti ya
gisirikare gihabwa umusirikare iyo: 1º yakoze icyaha cy’ubugambanyi;
2º yeguriye umwanzi ikigo cyangwa ahantu
ashinzwe cyangwa yatereranye abandi
basirikare ku rugamba;
3º yakoze ubugande cyangwa ubwivumbure
mu gihe cy’intambara;
4º yahurujwe mu gihe cy’intambara ntajye aho
ahamagarirwa kuba ari;
5º yatorotse igisirikare;
6º yakoze icyaha cya Jenoside;
7º yakoze ibyaha byibasiye inyokomuntu;
8º yakoze icyaha cyo gukoresha imibonano
mpuzabitsina ku gahato;
9º yakoze icyaha cyo gusambanya umwana;
10º yakatiwe igifungo kiri hejuru y’imyaka
itanu (5).",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA MBERE: INGINGO
RUSANGE",,,"Ingingo ya 292: Inkurikizi zo kunyagwa
amapeti ya gisirikare","Inyagwa ry’amapeti ya gisirikare rigira
inkurikizi zikurikira: 1 º ukwakwa ipeti n’uburenganzira bwo
kwambara ibimenyetso byaryo
n‟umwambaro wa gisirikare;
2 º ukudashobora kubona umurimo uwo ari wo
wose mu Ngabo z’u Rwanda;
3 º ukwamburwa uburenganzira bwo kubona
umwanya mu mirimo rusange y’Igihugu;
4 º ukwamburwa uburenganzira bwerekeye
gutora no gutorwa;
5 º ukwakwa uburenganzira bwo kwambara
impeta cyangwa ikindi kimenyetso
cy’ishimwe.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA MBERE: INGINGO
RUSANGE",,,"Ingingo ya 293: Ibyaha bihanishwa
ugusubizwa inyuma mu ntera","Urukiko rushobora guha umusirikare
wakoze ibyaha bya gisirikare cyangwa
kimwe mu byaha bisanzwe bikurikira
igihano cyo gusubizwa inyuma mu ntera:
1º gusinda mu kazi;
2º ibyaha by’urukozasoni;
3º gukubita cyangwa gukomeretsa bikabije;
4º ubwambuzi bushukana;
5º ubujura;
6º ubuhemu",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA MBERE: INGINGO
RUSANGE",,,"Ingingo ya 294: Inkurikizi z’ugusubizwa
inyuma mu ntera","Gusubizwa inyuma mu ntera, bituma
umusirikare wakatiwe icyo gihano
yamburwa ipeti yari agezeho, agasubizwa
ku ipeti ribanziriza iryo yari afite, mu gihe
kiri hagati y’amezi atandatu (6) n’imyaka
itatu (3).
Uburambe ku ipeti umusirikare yari
asanganywe burasubikwa mu gihe
yasubijwe inyuma mu ntera.
Igihano cyo gusubizwa inyuma mu ntera
ntigihabwa abasirikare bafite ipeti rya
Soluda na Suliyetona.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya mbere: Kwica akazi
nshinganwa ka gisirikare",,"Ingingo ya 295: Kwegurira umwanzi
ikigo cyangwa ahantu cyangwa
gutererana abandi basirikare ku
rugamba
",,"Umusirikare wese, ku rugamba, wegurira
umwanzi ikigo cyangwa ahantu ashinzwe bidatewe no kurushwa imbaraga, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
makumyabiri (20) ariko kitarenze imyaka
makumyabiri n’itanu (25).
Ibihano bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi
ngingo, ni nabyo bihabwa umusirikare
wese utererana abandi basirikare ku
rugamba.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya mbere: Kwica akazi
nshinganwa ka gisirikare",,"Ingingo ya 296: Guta izamu cyangwa
kudakurikiza amabwiriza y’izamu",,"Umurinzi wese uri ku izamu akarita
cyangwa udakurikiza amabwiriza y’izamu
yahawe, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’amezi abiri (2) ariko kitageze ku mezi
atandatu (6).
Iyo abikoze mu gihe cy’intambara,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka
umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2).
Iyo abikoze umwanzi yugarije, igihano kiba
igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10)
ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya mbere: Kwica akazi
nshinganwa ka gisirikare",,Ingingo ya 297: Gusinzirira ku burinzi,,"Umusirikare wese usinzira ari ku burinzi
aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’iminsi umunani (8) ariko kitarenze amezi
abiri (2), iyo icyaha gikozwe mu gihe
cy’amahoro.
Iyo gusinzira ku burinzi byakozwe mu gihe
cy’intambara, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’amezi atandatu (6) ariko kitarenze
umwaka umwe (1).
Iyo gusinzira ku burinzi byakozwe mu gihe
cy’intambara kandi umwanzi yugarije,
igihano kiba igifungo kirenze umwaka
umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya mbere: Kwica akazi
nshinganwa ka gisirikare",,Ingingo ya 298: Gusindira ku burinzi,,"Umusirikare wese usinda ari ku burinzi, aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’ukwezi
kumwe (1) ariko kitageze ku mezi atandatu
(6) iyo gusinda byakozwe mu gihe
cy’amahoro.
Iyo icyaha cyakozwe mu gihe
cy’intambara, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’amezi atandatu (6) ariko kitarenze
umwaka umwe (1). Iyo icyaha cyakoze mu gihe cy’intambara
kandi umwanzi yugarije, igihano kiba
igifungo kirenze umwaka umwe (1) ariko
kitarenze imyaka ibiri (2). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya mbere: Kwica akazi
nshinganwa ka gisirikare",,Ingingo ya 299: Guta umurimo,,"Umusirikare wese utari umurinzi, uta
umurimo, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’ukwezi kumwe (1) ariko
kitageze ku mezi atandatu (6), iyo bikozwe
mu gihe cy’amahoro. Iyo bikozwe mu gihe
cy’intambara, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2).
Iyo guta umurimo bikozwe n’umusirikari
ushinzwe ubuyobozi bw’umurimo,
uwakoze icyaha ahanishwa igihano
ntarengwa cyo hejuru.
Iyo guta umurimo byakozwe mu gihe
cy’intambara kandi umwanzi yugarije,
uwakoze icyaha wese yaba ari umuyobozi
w’umurimo cyangwa atariwe, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10)
ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya mbere: Kwica akazi
nshinganwa ka gisirikare",,"Ingingo ya 300: Kubura ku murimo mu
gihe cy’intambara cyangwa igihe ingabo
zihurujwe",,"Umusirikare wese, mu gihe cy’intambara
cyangwa igihe ingabo zihurujwe, ubura ku
murimo ashinzwe, mu gihe yahawe cyo
kuba ahari, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko
kitarenze imyaka ibiri (2)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 2: Ubugande, ubwivumbure
no kwigaragambya",,Ingingo ya 301: Ubugande,,"Umusirikare wese wanga kumvira
amabwiriza y’umutegeka cyangwa uwanga
nkana gukurikiza amategeko yahawe
yerekeye akazi, aba akoze icyaha
cy’ubugande. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
atandatu (6) ariko kitarenze umwaka umwe
(1).
Mu gihe cy’intambara, iyo uwahamijwe
n’urukiko gukora icyaha atari Ofisiye,
igihano kiba igifungo kitari munsi
y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2). Iyo ari Ofisiye, igihano
kiba igifungo kitari munsi y’imyaka itanu
(5) ariko kitarenze imyaka irindwi (7). Iyo ubugande bukozwe imbere y’umwanzi,
Ofisiye ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze imyaka
cumi n’itanu (15), utari Ofisiye
agahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka
itanu (5).
Icyakora, ntibyitwa ubugande ku muntu
utubahirije amabwiriza anyuranyije
n’amategeko."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 2: Ubugande, ubwivumbure
no kwigaragambya",,Ingingo ya 302: Ubwivumbure,,"Iyo abasirikare babiri (2) cyangwa barenga
bangiye rimwe amabwiriza yerekeye akazi
atanzwe n’ubategeka, baba bakoze icyaha
cy’ubwivumbure.
Iyo babihamijwe n’urukiko bahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atatu (3)
ariko kitageze ku mezi atandatu (6), mu
gihe cy’amahoro. Iyo kwivumbura
byakozwe mu gihe cy’intambara, igihano
kiba igifungo kitari munsi y’umwaka umwe
(1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2).
Abasirikare bahamijwe n’urukiko gukora
icyaha cyo kwimvubura bikomotse ku
kagambane, bahanishwa igifungo kitari
munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka itatu (3 ) iyo babikoze mu gihe
cy’amahoro. Iyo kwivumbura bikomotse ku kagambane bikozwe mu gihe
cy’intambara, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka itanu (5) ariko kitarenze
imyaka irindwi (7).
Aboheje ubwivumbure cyangwa
ababutegetse bahanishwa igihano
ntarengwa giteganyirijwe icyo cyaha,
bitewe n’igihe n’uburyo cyakozwemo.
Ofisiye uhamijwe n’urukiko gufatanya
n’abandi basirikare kwivumbura,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
itatu (3) ariko kitarenze imyaka itanu (5).
Iyo yabikoze mu gihe cy’intambara,
igihano kiba igifungo kitari munsi
y’imyaka irindwi (7) ariko kitarenze
imyaka icumi (10)
Iyo ubwivumbure bukozwe imbere
y’umwanzi, uwakoze icyaha wese, yaba
Ofisiye cyangwa atari Ofisiye, ahanishwa
igifungo kirenze imyaka icumi (10) ariko
kitarenze imyaka cumi n’itanu (15).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 2: Ubugande, ubwivumbure
no kwigaragambya",,Ingingo ya 303: Kwigaragambya,,"Umusirikare wese wigaragambya, yaba ari
kumwe n’abandi basirikare cyangwa ari
kumwe n’abasivili, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko
kitarenze umwaka umwe (1). Iyo umusirikare ari we woheje abandi,
wategetse cyangwa wayoboye iyo
myigaragambyo, igihano kiba igifungo
kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko
kitarenze imyaka ibiri (2)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 3: Gukoza isoni no guhutaza
umukuru cyangwa umurinzi",,Ingingo ya 304: Gukoza isoni umukuru,,"Umusirikare wese ukoza isoni umukuru,
aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’amezi abiri (2) ariko kitageze ku mezi
atandatu (6).
Iyo umusirikare akojeje isoni umukuru mu
gihe cy’akazi cyangwa ku mpamvu z’akazi,
igihano kiba igifungo kitari munsi y’amezi
atandatu (6) ariko kitarenze umwaka umwe
(1).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 3: Gukoza isoni no guhutaza
umukuru cyangwa umurinzi",,"Ingingo ya 305: Guhutaza umurinzi
cyangwa kumukoreshaho ibikangisho",,"Umusirikare wese uhutaza umurinzi
cyangwa umukoreshaho ibikangisho, aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
atandatu (6) ariko kitarenze umwaka umwe
(1). Iyo guhutaza umurinzi cyangwa
kumukoreshaho ibikangisho byamuteye
indwara, gukomereka cyangwa ubumuga
cyangwa kutagira icyo yikorera mu buryo
budahoraho, igihano kiba igifungo kirenze
umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka
ibiri (2).
Iyo guhutaza umurinzi cyangwa
kumukoreshaho ibikangisho byamuteye
indwara idakira, ubumuga buhoraho
butuma ntacyo ashobora gukora, kubuza
burundu umwanya w’umubiri gukora
cyangwa gutakaza igice cy’umubiri
gikomeye, igihano kiba igifungo kirenze
imyaka irindwi (7) ariko kitarenze imyaka
icumi (10).
Iyo guhutaza umurinzi cyangwa
kumukoreshaho ibikangisho byakozwe mu
gihe cy’intambara, ibihano ntarengwa byo
hejuru bivugwa muri iyi ngingo byikuba
kabiri.
Iyo guhutaza umurinzi cyangwa
kumukoreshaho ibikangisho byateye
umurinzi urupfu, igihano kiba igifungo cya
burundu.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 3: Gukoza isoni no guhutaza
umukuru cyangwa umurinzi",,"Ingingo ya 306: Guhutaza umukuru
cyangwa kumukoreshaho ibikangisho ",,"Umusirikare wese uhutaza umukuru
cyangwa umukoreshaho ibikangisho aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka
umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2).
Iyo guhutaza umukuru cyangwa
kumukoreshaho ibikangisho byamuteye
indwara, gukomereka cyangwa ubumuga
cyangwa kutagira icyo yikorera mu buryo
budahoraho, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze
imyaka itanu (5).
Iyo guhutaza umukuru cyangwa
kumukoreshaho ibikangisho byamuteye
indwara idakira, ubumuga buhoraho
butuma ntacyo ashobora gukora, kubuza
burundu umwanya w’umubiri gukora
cyangwa gutakaza igice cy’umubiri
gikomeye, igihano kiba igifungo kirenze
imyaka itanu (5) ariko kitarenze imyaka
irindwi (7).
Iyo guhutaza umukuru cyangwa
kumukoreshaho ibikangisho
byamuviriyemo urupfu, igihano kiba
igifungo cya burundu."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 3: Gukoza isoni no guhutaza
umukuru cyangwa umurinzi",,"Ingingo ya 307: Guhutaza umukuru
cyangwa kumukoreshaho ibikangisho
mu gihe cy’intambara",,"Umusirikare wese uhutaza umukuru
cyangwa umukoreshaho ibikangisho mu
gihe cy’intambara, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2) ariko
kitarenze imyaka itanu (5).
Iyo umusirikare ahutaje umukuru cyangwa
amukoreshejeho ibikangisho mu gihe
cy’akazi cyangwa ku mpamvu z’akazi, mu
gihe cy’intambara, igihano kiba igifungo
kirenze imyaka itanu (5) ariko kitarenze
imyaka irindwi (7).
Iyo guhutaza umukuru cyangwa
kumukoreshejeho ibikangisho mu gihe
cy’intambara byamuviriyemo indwara
cyangwa kutabasha kugira icyo akora mu
buryo budahoraho, igihano kiba igifungo
kirenze imyaka irindwi (7) ariko kitarenze
imyaka icumi (10).
Iyo byamuteye indwara idakira, ubumuga
buhoraho butuma ntacyo akora, kubuza
burundu umwanya w’umubiri gukora
cyangwa gutakaza igice cy’umubiri
gikomeye, igihano kiba igifungo kirenze
imyaka icumi (10) ariko kitarenze imyaka
cumi n’ibiri (12).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 3: Gukoza isoni no guhutaza
umukuru cyangwa umurinzi",,Ingingo ya 308: Kwica umukuru,,"Umusirikare wese wica umukuru amuhoye
akazi cyangwa ku mpamvu z’akazi, aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko
ahanishwa igifungo cya burundu"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE",Icyiciro cya 4: Ugutoroka,,"Ingingo ya 309: Gutoroka bikozwe na
Ofisiye",,"Ofisiye wese:
1º ubura mu mutwe agomba kubamo, mu gihe
kirenze ukwezi kumwe (1) cyangwa uva
mu Rwanda nta ruhushya, akabura iminsi
irenga cumi n’itanu (15), mu gihe
cy’amahoro;
2º ubura mu mutwe agomba kubamo mu gihe
kirenze iminsi itandatu (6) cyangwa uva mu
Rwanda atabifitiye uruhushya, mu gihe
cy’intambara;
aba akoze icyaha.
Ofisiye uhamijwe n’urukiko gukora kimwe
mu bikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo kitari
munsi y’imyaka ibiri (2) ariko kitarenze
imyaka itatu (3).
Iyo Ofisiye:
1º yacikanye imbunda, indege, ubwato,
imodoka cyangwa ibindi bikoresho bya
gisirikare;
2º yatorotse ari ku kazi k’irondo, k’izamu, ko
kurinda ahantu cyangwa yari ku kandi kazi
gakoranwa imbunda;
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
itanu (5) ariko kitarenze imyaka irindwi (7)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE",Icyiciro cya 4: Ugutoroka,,"Ingingo ya 310: Kwiha ikiruhuko
cyangwa uruhushya birenze iminsi
ofisiye yahawe",,"Ofisiye wese ujya mu kiruhuko cyangwa
uhabwa uruhushya, ntagaruke mu mutwe
agomba kubamo, bikarenga iminsi itandatu
(6) mu gihe cy’intambara cyangwa ukwezi
kumwe (1) mu gihe cy’amahoro, kuva
ikiruhuko cye cyangwa uruhushya
birangiye cyangwa kuva igihe abonye
itegeko ryo kugaruka ku kazi, aba akoze
icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE",Icyiciro cya 4: Ugutoroka,,"Ingingo ya 311: Gutoroka mu gihe
cy’amahoro bikozwe n’utari Ofisiye",,"Umusirikare wese utari Ofisiye, mu gihe
cy’amahoro:
1º umara iminsi irenga cumi n’itanu (15)
yarabuze mu mutwe agomba kubamo cyangwa mu gice cy’abasirikare bajyanye
ku kazi atabifitiye uruhushya;
2º wahawe uruhushya akarenza ukwezi
kumwe (1) kubarwa uhereye igihe
uruhushya cyangwa ikiruhuko yahawe
byarangiriye cyangwa igihe yaherewe
itegeko ryo kugaruka ku kazi ataragaruka
mu mutwe agomba kubamo;
aba akoze icyaha.
Umusirikare uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo ahanishwa igifungo
kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko
kitarenze umwaka umwe (1)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE",Icyiciro cya 4: Ugutoroka,,"Ingingo ya 312: Gutoroka bikozwe
n’utari Ofisiye mu gihe cy’intambara",,"Mu gihe cy’intambara, umusirikare wese
utari Ofisiye umara iminsi itandatu (6)
cyangwa ufite uruhushya cyangwa uri mu
kiruhuko umara iminsi itandatu (6) ibarwa
uhereye igihe uruhushya cyangwa
ikiruhuko yahawe byarangiriye cyangwa
igihe yaherewe itegeko ryo kugaruka ku
kazi ataragaruka mu mutwe agomba
kubamo, aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2)
ariko kitarenze imyaka itatu (3).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE",Icyiciro cya 4: Ugutoroka,,"Ingingo ya 313: Gutoroka bikozwe
n’utari Ofisiye igihe hari impamvu
nkomezacyaha",,"Iyo umusirikare utari Ofisiye ahamijwe
n’urukiko gukora icyaha cyo gutoroka:
1º yigeze guhanirwa gutoroka;
2º yarenze imipaka y’u Rwanda;
3º yitwaje konji cyangwa uruhushya
bishingiye ku nyandiko y’inyiganano
cyangwa yahinduwe;
4º yarengeje amezi atandatu (6) yaratorotse;
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, igihano kiba
igifungo kirenze imyaka itatu (3) ariko
kitarenze imyaka itanu (5).
Iyo umusirikare utari Ofisiye watorotse:
1º yacikanye imbunda, indege, ubwato,
imodoka cyangwa ibindi bikoresho bya
gisirikare; 2º yari ari ku kazi k’irondo, k’izamu, ko
kurinda ahantu cyangwa yari ku kandi kazi
gakoranwa imbunda;
igihano giteganijwe mu gika cya 2 cy’iyi
ngingo cyikuba kabiri (2)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE",Icyiciro cya 4: Ugutoroka,,Ingingo ya 314: Gutoroka ku kagambane,,"Iyo ugutoroka uko ari ko kose kugiriwe
umugambi n’abasirikare barenze umwe (1),
byitwa gutoroka ku kagambane.
Umusirikare wese utoroka ku kagambane,
aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kirenze imyaka ibiri (2) ariko
kitarenze imyaka itatu (3), iyo ari mu gihe
cy’amahoro. Iyo ari mu gihe cy’intambara,
ahanishwa igifungo kirenze imyaka itatu
(3) ariko kitarenze imyaka itanu (5).
Umuyobozi w’akagambane ko gutoroka
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
itanu (5) ariko kitarenze imyaka irindwui
(7) iyo ari mu gihe cy’amahoro. Iyo abikoze
mu gihe cy’intambara, igihano kiba
igifungo kitari munsi y’imyaka irindwi (7)
ariko kitarenze imyaka icumi (10)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE",Icyiciro cya 4: Ugutoroka,,"Ingingo ya 315: Gutoroka mu gihe
umwanzi yugarije",,"Umusirikare wese utoroka mu gihe
umwanzi yugarije, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kirenze imyaka itanu (5) ariko kitarenze
imyaka irindwi (7).
Iyo gutoroka byakozwe na ofisiye, igihano
kiba igifungo kirenze imyaka irindwi (7)
ariko kitarenze imyaka icumi (10).
Umusirikare wese utoroka agana umwanzi,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
icumi (10) ariko kitarenze imyaka cumi
n’itanu (15).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 5: Kwiyononera umubiri ku
bushake",,"Ingingo ya 316: Kwiyononera umubiri
ku bushake mu gihe cy’intambara",,"Umusirikare wese utari Ofisiye wiyononera
umubiri ku bushake mu gihe cy’intambara,
utuma bamwononera umubiri cyangwa
ukoresha ubundi buryo ubwo ari bwo
bwose bwamumugaza kugira ngo adakora
akazi n’iyo haba ari mu gihe gito, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka
umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2). Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo bikozwe na Ofisiye, igihano
kiba igifungo kitari munsi y’imyaka itatu
(3) ariko kitarenze imyaka itanu (5). "
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 5: Kwiyononera umubiri ku
bushake",,"Ingingo ya 317: Kwimugaza bikozwe
umwanzi yugarije",,"Umusirikare wese wimugaza umwanzi
yugarije, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka
itanu (5).
Iyo kwimugaza umwanzi yugarije bikozwe
na Ofisiye, igihano kiba igifungo kuva ku
myaka irindwi (7) kugeza ku myaka icumi
(10).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 6: Gukoresha nabi
ibikoresho bya gisirikare ",,"Ingingo ya 318: Gukoresha intwaro
bidategetswe n’umukuru",,"Umusirikare wese ukoresha intwaro,
atabitegetswe n’umukuru, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
atandatu (6) ariko kitarenze umwaka umwe
(1)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 6: Gukoresha nabi
ibikoresho bya gisirikare ",,"Ingingo ya 319: Kwangiza, kugurisha,
kurigisa, kwiba, kuzimiza ku bushake
igikoresho cya gisirikare ",,"Umusirikare wese wangiza, ugurisha,
uzimiza ku bushake igikoresho
cy’itumanaho rya gisirikare, urigisa,
ugurisha cyangwa wiba intwaro, amasasu
cyangwa ibindi bikoresho bya gisirikare,
aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka
itanu (5) mu gihe cy’amahoro.
Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo bikozwe mu gihe
cy’intambara, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka irindwi (7) ariko kitarenze
imyaka icumi (10)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 7: Guhungabanya
itumanaho rya gisirikare",,"Ingingo ya 320: Ikoreshwa ry’andi
mategeko","Ingingo zigize iki cyiciro ntizibuza
ikoreshwa ry’ingingo z’amategeko ku
byaha bihungabanya umutekano wa Leta
n’ibindi byaha biteganyijwe mu yandi
mategeko",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 7: Guhungabanya
itumanaho rya gisirikare",,"Ingingo ya 321: Itumanaho rya
gisirikare","Muri iri tegeko, itumanaho rya gisirikare ni
uburyo bwose bukoreshwa mu gutanga
cyangwa kwakira amakuru yerekeye
ingabo, hakoreshejwe ibikoresho
bitandukanye birimo ibyuma bifata
n’ibisohora amajwi, imizindaro,
elegitoroniki n’ibindi.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 7: Guhungabanya
itumanaho rya gisirikare",,"Ingingo ya 322: Guhungabanya
itumanaho rya gisirikare bikozwe
n’umusivili","Umuntu wese utari umusirikare ukoze
ibyaha biteganyijwe muri iki cyiciro
aburanishwa n’inkiko zibifitiye ububasha
kandi ahanishwa ibihano bimwe
nk’ibihabwa abasirikare kuri ibyo byaha",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 7: Guhungabanya
itumanaho rya gisirikare",,"Ingingo ya 323: Kumenyekanisha
urufefeko cyangwa ijambo ry’ibanga
rikoreshwa mu itumanaho rya gisirikare",,"Umusirikare wese uzi urufefeko cyangwa
ijambo ry’ibanga rikoreshwa mu itumanaho
rya gisirikare akabimenyesha abigambiriye
undi muntu utagomba kubimenya cyangwa
agahishurira, ku buryo ubwo ari bwo
bwose, undi utabigenewe uburyo
itumanaho rikoreshwa, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) mu gihe
cy’amahoro. Iyo abikoze mu gihe
cy’intambara, igihano kiba igifungo kirenze
imyaka itanu (5) ariko kitarenze imyaka
irindwi (7).
Igihe abikoze ku bw’ububuraburyo,
uburangare, ubushishozi buke, umwete
muke, kudakurikiza amabwiriza cyangwa
ubundi buteshuke bwose, igihano kiba
igifungo kitari munsi y’amezi abiri (2)
ariko kitageze ku mezi atandatu (6) mu gihe
cy’amahoro. Iyo abikoze mu gihe
cy’intambara, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 7: Guhungabanya
itumanaho rya gisirikare",,"Ingingo ya 324: Kwinjira mu miyoboro
y’itumanaho rya gisirikare nta
burenganzira",,"Umuntu wese, abishaka kandi nta
burenganzira abifitiye, winjira mu
miyoboro irinzwe y’itumanaho rya
gisirikare, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko
kitarenze imyaka ibiri (2)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 7: Guhungabanya
itumanaho rya gisirikare",,"Ingingo ya 325: Gukoresha itumanaho
rya gisirikare ukavugana n’umuntu
utemerewe kuvugana na we",,"Umuntu wese, wemerewe gukoresha
umuyoboro cyangwa kuvugira mu buryo
bukoreshwa mu itumanaho rya gisirikare
uvugana n’undi muntu atemerewe
kuvugana na we, aba akoze icyaha. Iyo
abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko
kitarenze imyaka ibiri (2)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 7: Guhungabanya
itumanaho rya gisirikare",,"Ingingo ya 326: Kubuza imikorere
y’itumanaho rya gisirikare",,"Umuntu wese, ku bw’uburiganya, ufunga
cyangwa ubuza itumanaho rya gisirikare
gukora, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itatu (3) ariko kitarenze imyaka
itanu (5) iyo abikoze mu gihe cy’amahoro.
Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo bikozwe mu gihe
cy’intambara, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze
imyaka cumi n’itanu (15)."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 7: Guhungabanya
itumanaho rya gisirikare",,"Ingingo ya 327: Kubangamira
itumanaho rya gisirikare",,"Umuntu wese ukoresha uburyo
bubangamira itumanaho rikoreshwa mu
gisirikare avanaho cyangwa ahindura
amakuru, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe
n’urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi
y’imyaka itanu (5) ariko kitageze ku myaka
irindwi (7), iyo abikoze mu gihe
cy’amahoro.
Iyo abikoze mu gihe cy’intambara, igihano
kiba igifungo kitari munsi y’imyaka icumi
(10) ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu
(15).
Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo bikozwe kubera uburangare
cyangwa ububuraburyo, igihano kiba
igifungo kitari munsi y’amezi abiri (2)
ariko kitageze ku mezi atandatu (6) mu gihe
cy’amahoro. Iyo bikozwe mu gihe
cy’intambara, igihano kiba igifungo kitari
munsi y’imyaka ibiri (2) ariko kitarenze
imyaka itanu (5).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE",Icyiciro cya 8: Ibyaha by’uburangare,,"Ingingo ya 328: Kwangiza cyangwa guta
ibikoresho bya gisirikare ku burangare",,"Umusirikare wangiza cyangwa uta
ibikoresho bya gisirikare ku burangare, aba
akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
atandatu (6) ariko kitarenze umwaka umwe
(1).
Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
cy’iyi ngingo bikozwe mu gihe
cy’intambara, igihano kiba igifungo kirenze
umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka
ibiri (2).
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE",Icyiciro cya 8: Ibyaha by’uburangare,,"Ingingo ya 329: Uburangare butuma
hakomereka cyangwa hapfa umuntu ",,"Umusirikare ugira uburangare mu kazi
agatuma hakomereka umuntu, aba akoze
icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
atandatu (6) ariko kitarenze umwaka umwe
(1).
Iyo uburangare buvugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo bwatumye hapfa
umuntu, igihano kiba igifungo kitari munsi
y’imyaka ibiri (2) ariko kitarenze imyaka
itatu (3). Iyo ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere
n’icya 2 by’iyi ngingo bikozwe mu gihe
cy’intambara, ibihano ntarengwa byo
hejuru nibyo bitangwa.
"
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 9: Ukwica amategeko
y’amahanga n’agaciro k’inyandiko
z’ubutegetsi bw’igihugu cy’amahanga",,"Ingingo ya 330: Kwica amategeko
cyangwa amabwiriza amwe n’amwe
y’ibindi bihugu kandi uri umusirikare",,"Umusirikare uri ku kazi mu kindi gihugu
akica amategeko yacyo, akurikiranwa kandi
agacibwa urubanza n’inkiko za gisirikari
z’u Rwanda, hakurikijwe amategeko y’u
Rwanda nk’aho icyo cyaha cyakorewe mu
Rwanda, mu gihe icyo cyaha gihanwa
n’amategeko y’u Rwanda.
Igihe igikorwa yakoze kidafatwa nk’icyaha
n’amategeko y’u Rwanda, ahanwa mu
rwego rw’imyitwarire."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA IV: IBYAHA BYA
GISIRIKARE","UMUTWE WA II: IHANWA
RY’IBYAHA BYA GISIRIKARE","Icyiciro cya 9: Ukwica amategeko
y’amahanga n’agaciro k’inyandiko
z’ubutegetsi bw’igihugu cy’amahanga",,"Ingingo ya 331: Agaciro k’inyandiko
zerekeranye n’ibyaha byakozwe
n’abasirikare b’u Rwanda mu mahanga",,"Inyandiko zerekeranye n’ibikorwa byica
amategeko byakozwe n’abasirikire b’u
Rwanda bari mu mahanga zigira agaciro mu nkiko z’u Rwanda hakurikijwe
amategeko y’u Rwanda."
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA V: INGINGO
ZINYURANYE, IZ’INZIBACYUHO
N’IZISOZA",,,,"Ingingo ya 332: Iyandikwa ry’ibihano
ku rutonde rwabigenewe","Ibihano byose byatanzwe n’inkiko kandi
byabaye ndakuka byandikwa ku rutonde
rwabugenewe.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA V: INGINGO
ZINYURANYE, IZ’INZIBACYUHO
N’IZISOZA",,,,"Ingingo ya 333: Itegurwa, isuzumwa
n’itorwa by’iri tegeko","Iri tegeko ryateguwe, risuzumwa kandi
ritorwa mu rurimi rw’Ikinyarwanda.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA V: INGINGO
ZINYURANYE, IZ’INZIBACYUHO
N’IZISOZA",,,,"Ingingo ya 334: Ivanwaho ry’ingingo
z’amategeko zinyuranyije n’iri tegeko","Ingingo zose z’amategeko abanziriza iri
kandi zinyuranyije na ryo zivanyweho.
Icyakora, icyaha cyakozwe mbere y’uko iri
tegeko ritangazwa mu Igazeti ya Leta ya
Repubulika y’u Rwanda gihanwa
hakurikijwe itegeko ryakigengaga keretse
mu gihe iri tegeko riteganya ibihano
byoroheje.",
"ITEGEKO Nº68/2018 RYO KU WA
30/08/2018 RITEGANYA IBYAHA
N’IBIHANO MURI RUSANGE ",INTEKO ISHINGA AMATEGEKO,"IGICE CYA II: IBYAHA N’IBIHANO
BYABYO","INTERURO YA V: INGINGO
ZINYURANYE, IZ’INZIBACYUHO
N’IZISOZA",,,,"Ingingo ya 335: Igihe iri tegeko ritangira
gukurikizwa
","Iri tegeko ritangira gukurikizwa ku munsi
ritangarijweho mu Igazeti ya Leta ya
Repubulika y’u Rwanda.
Icyakora, ibyaha bya Jenoside yakorewe
Abatutsi n’ibindi byaha byibasiye inyoko
muntu byakozwe hagati y’itariki ya mbere
Ukwakira 1990 n’iya 31 Ukuboza 1994
bihanwa hakurikijwe ibihano biteganyijwe
muri iri tegeko uretse ibiteganyijwe ukundi
n’itegeko.
",
"
Sexual offence: Child
Defilement ",NA,NA,Felony,133,"Insertion of sexual organ/body
part/object into a child's sexual
organ, anus, or mouth; any act
for bodily pleasure. ","20-25 years’ imprisonment.
Life imprisonment if the
child is under 14 or if it
results in incurable
illness/disability.",,,
"
sexual offence: Aggravated
Child
Defilement",NA,NA,Felony,133,"Committed on a child under 14
years. Either Resulting in an
incurable illness or disability.
Or followed by cohabitation as
husband and wife.",Life imprisonment,,,
sexual offence:Rape,NA,NA,Felony,144,"Forced sexual intercourse or
penetration by force, threats,
trickery, authority, or victim's
vulnerability.","10-15 years’ imprisonment
+ fine (FRW 1,000,000 -
FRW 2,000,000). Higher
penalties for specific
circumstances. ",,,
Sexual offences: Aggravated Rape,NA,NA,Felony,134,"Rape of a person over 65,
disabled, or unable to defend
themselves.","15-20 years’ imprisonment,
FRW 1M-2M fine ",,,
Sexual offences: Aggravated Rape,NA,NA,Felony,134,"Rape resulting in an incurable
illness or disability. ","
20-25 years’ imprisonment,
FRW 500K-1M fine ",,,
Sexual offences: Aggravated Rape,NA,NA,Felony,134,"Rape committed by multiple
persons, resulted in death, on a
second-degree relative, or
intended to infect with an
incurable illness. ",Life imprisonment,,,
"Sexual offence:Indecent
Assault ",NA,NA,Misdemeanour,135,"Any indecent act on another
person’s body without their
consent.","1-2 years’ imprisonment +
fine (FRW 100,000 - FRW
300,000). Doubled penalties
for certain offenders. ",,,
"
Sexual offence: Aggravated
Indecent
Assault ",NA,NA,Misdemeanour,135,"
Committed in public.","2-3 years’ imprisonment,
FRW 500K-1M fine ",,,
"
Sexual offence: Indecent Assault
(with aggravating factors)",NA,NA,Misdemeanour,135,"
Offender is a relative, teacher,
authority figure, medical
personnel, or used
threats/force. ","
Double the penalty of base
offence ",,,
offence against moralityAdultery,NA,NA,Misdemeanour,136,"Sexual intercourse with
someone other than one’s
spouse. ","6 months - 1 year
imprisonment. Only
prosecuted upon the
spouse’s complaint. ",,,
"
Offence against morality:Sexual Violence
Against a Spouse ",NA,NA,Misdemeanour,137,"
Committing physical and
sexual violence against their
spouse.
Committing physical and
sexual violence against their
spouse.",3-5 years’ imprisonment.,,,
Offence against morarity Concubinage,NA,NA,Misdemeanour,138,"Living as husband and wife
with someone other than a
legal spouse while being
married.",1-2 years’ imprisonment.,,,
"Offences against morality: Desertion of
Marital
Home ",NA,NA,Petty Offence,139,"
Leaving the marital home for
more than 2 months without
serious reasons or
Husband deserts pregnant wife
for more than one month
without serious reason.","
3-6 months imprisonment.
If the wife is pregnant, the
husband is penalized for
desertion after 1 month. ",,,
Offence against morality: Bigamy,NA,NA,Misdemeanour,141,"Entering a new marriage while
still legally married. ","1-2 years’ imprisonment +
fine (FRW 300,000 - FRW
500,000). ",,,
"
sexual offence: Bestiality ",NA,NA,Misdemeanour,142,"
Engaging in a sexual act with
an animal. ","6 months - 1 year
imprisonment ",,,
"Sexual offence:Aggravated
Bestiality",NA,NA,Felony,142,"Causing another person to
engage in a sexual act with an
animal.","
7-10 years’ imprisonment,
FRW 3M-5M fine",,,
"Offence against morality:Public
Indecency ",NA,NA,Misdemeanour,143,"Performing an indecent act in
public. ",6 months - 2 years’ imprisonment.,,,
"
Privacy offence: Violation of
Domicile ",NA,NA,Petty Offence,155,"
Unauthorized entry into
another person's home, house,
room, or accommodation.","
2 to 6 months
imprisonment, fine between
FRW 500,000 and FRW
1,000,000",,,
"Privacy offence: Aggravated
Violation of
Domicile ",NA,NA,Misdemeanour,155,"
Unauthorized entry using
threats, housebreaking, or false
keys. ","
3 to 5 years imprisonment,
fine between FRW
1,000,000 and FRW
2,000,000 or one of these
penalties.",,,
"
Privacy offence: Secretly Listening to
Conversations",NA,NA,Misdemeanour,156,"
Secretly listening to or
disclosing confidential
statements without
authorization. ","
6 months to 1 year
imprisonment, fine between
FRW 1,000,000 and FRW
2,000,000 or one of these
penalties.",,,
"
Privacy offence: Unauthorized Recording and
Disclosure ",NA,NA,Misdemeanour,156,"
Taking a photo, audio, or video
recording and disclosing them
without authorization.","
6 months to 1 year
imprisonment, fine between
FRW 1,000,000 and FRW
2,000,000 or one of these
penalties.",,,
"Privacy offence: Publication of Edited
Statements or Images ",NA,NA,Misdemeanour,157,"Publishing an edited version of
a person's statements or images
without stating it is edited. ","6 months to 1 year
imprisonment, fine between
FRW 1,000,000 and FRW
2,000,000. ",,,
Privacy offence: Breach of Professional Secrecy,NA,NA,Misdemeanour,158,"Revealing professional secrecy
entrusted by virtue of function,
occupation, or mandate. ","
1 to 2 years imprisonment,
fine between FRW
2,000,000 and FRW
3,000,000. ",,,
"
Privacy offence: Offences Against
Correspondences",NA,NA,Misdemeanour,159,"Fraudulently removing,
delaying, or diverting
correspondences or documents. ","
1 to 2 years imprisonment,
fine between FRW
1,000,000 and FRW
3,000,000.",,,
"Privacy offence: Unauthorized
Interception of
Communication",NA,NA,Misdemeanour,159,"Intercepting, recording,
diverting, or disclosing
telecommunications without
authorization. ","
1 to 2 years imprisonment,
fine between FRW
1,000,000 and FRW
3,000,000.",,,
"Privacy offence: Unauthorized Collection of Personal
Data ",NA,NA,Misdemeanour,160,"Collecting, recording, or
archiving personal information
in a way that affects privacy or
honor.","6 months to 1 year
imprisonment, fine between
FRW 1,000,000 and FRW
2,000,000. ",,,
Defamation offence: Public Insult,NA,NA,Petty Offence,161,"
Publicly insulting another
person using signs, practices,
statements, or written
documents. ","15 days to 2 months
imprisonment, fine between
FRW 100,000 and FRW
200,000, or community
service for up to 15 days. ",,,
"Prosecution
for Intimate
Privacy
Offences ",NA,NA,"Legal
procedure ",162,"Privacy offences are only
prosecuted at the request of the
victim or their legal
representative. ","Based on victim’s request
for prosecution.",,,
Theft,NA,NA,Misdemeanour,166,Unlawful taking of property belonging to another.,"1–2 years imprisonment, fine of FRW 1,000,000–2,000,000, 6 months community service or only one of these",,,
Aggravated Theft,NA,NA,Misdemeanour,167,"Theft committed under aggravating circumstances (e.g. burglary, night, multiple offenders).",Penalty for theft doubles as per base in Article 166.,,,
Theft with Violence or Threats,NA,NA,Felony,168,Theft involving violence or threats.,"5–7 years imprisonment + FRW 3,000,000–5,000,000 fine. Higher penalties if it causes injury or death",,,
Motor Vehicle Theft Across Borders,NA,NA,Felony,169,Stealing vehicle to transfer it to another country.,">5–7 years imprisonment, fine FRW 5,000,000–10,000,000.",,,
Armed Robbery,NA,NA,Felony,170,Theft committed with a weapon.,"10–15 years imprisonment, FRW 5,000,000–7,000,000 fine.",,,
Aggravated Armed Robbery,NA,NA,Felony,170,"Armed robbery by multiple persons, with used weapon or in dwelling.","15–20 years imprisonment + FRW 5,000,000–7,000,000 fine.",,,
Armed Robbery causing death/organized gang,NA,NA,Felony,170,Armed robbery leading to death or committed by gang.,Life imprisonment.,,,
Extortion,NA,NA,Misdemeanour,171,Forcing someone through violence/coercion to give gain/signature/fingerprint,"3–5 years imprisonment + FRW 3,000,000–5,000,000 fine.",,,
Fraudulent Retention of Found Property,NA,NA,Petty Offence,172,Keeping lost item intentionally or giving it to someone else.,"Fine FRW 300,000–500,000 or 15–30 days community service.",,,
Forging/Altering Keys,NA,NA,Misdemeanour,173,Fraudulent key forging or using master key.,"6 months–1 year imprisonment + FRW 500,000–1,000,000 fine or only one of these.",,,
Forging/Altering Keys by Locksmith,NA,NA,Misdemeanour,173,Fraudulent key forging or using master key committed by a locksmith.,">1–2 years imprisonment + FRW 1,000,000–2,000,000 fine.",,,
Fraud,NA,NA,Misdemeanour,174,Deceiving someone to obtain money/property via false identity or promises.,"2–3 years imprisonment + FRW 3,000,000–5,000,000 fine.",,,
Fraud by Issuing Securities,NA,NA,Misdemeanour,174,"Fraud related to issuing shares, securities, vouchers, etc.","3–5 years imprisonment + FRW 5,000,000–7,000,000 fine.",,,
Non-payment of Bills,NA,NA,Petty Offence,175,Ordering non-returnable items knowingly unable to pay.,"15 days–2 months imprisonment + FRW 100,000–200,000 fine or max 15 days community service.",,,
Breach of Trust,NA,NA,Misdemeanour,176,"Misuse of entrusted property (embezzling, misusing, giving it away).","3–5 years imprisonment + FRW 500,000–1,000,000 fine.",,,
Selling or Pledging Another Person’s Property,NA,NA,Misdemeanour,177,Selling/pledging property one does not own.,"1–2 years imprisonment + FRW 500,000–1,000,000 fine.",,,
Destruction of Mortgaged Property,NA,NA,Misdemeanour,177,Debtor/creditor destroys/embezzles mortgaged property.,"1–2 years imprisonment + FRW 1,000,000–2,000,000 fine.",,,
Genocide,NA,NA,Felony,91,"Acts committed with intent to destroy a national, ethnic, racial, or religious group. Includes killing, serious harm, destruction of life conditions, preventing births, or forcible transfer of children.",Life imprisonment without possibility of mitigation.,,,
Conspiracy to Commit Genocide,NA,NA,Felony,93,Agreement between persons to commit genocide.,Life imprisonment.,,,
Planning of Genocide,NA,NA,Felony,93,Pre-arranged design to commit genocide.,Life imprisonment,,,
Direct or Indirect Incitement to Genocide,NA,NA,Felony,93,Provoking or encouraging others to commit genocide.,Life imprisonment,,,
Attempt to Commit Genocide,NA,NA,Felony,93,Taking steps towards the execution of genocide without completing it.,Life imprisonment,,,
Complicity in Genocide,NA,NA,Felony,93,Assisting or aiding in the commission of genocide.,Life imprisonment,,,
Crime Against Humanity: Murder,NA,NA,Felony,94,Intentional killing as part of a widespread or systematic attack on civilians.,Life imprisonment,,,
Crime Against Humanity: Extermination,NA,NA,Felony,94,Mass killing of peaple,Life Imprisonment,,,
Crime Against Humanity: Enslavement,NA,NA,Felony,94,Exercising powers of ownership over a person.,Life imprisonment.,,,
Crime Against Humanity: Deportation/Transfer,NA,NA,Felony,94,Forcibly removing persons from their lawful homes.,20–25 years imprisonment; Life imprisonment if with degrading treatment.,,,
Crime Against Humanity: Unlawful Imprisonment,NA,NA,Felony,94,Severe deprivation of liberty contrary to law.,20–25 years imprisonment; Life imprisonment if with degrading treatment.,,,
Crime Against Humanity: Torture,NA,NA,Felony,94,Severe pain or suffering inflicted intentionally.,Life imprisonment,,,
Crime Against Humanity: Sexual Violence,NA,NA,Felony,94,"Acts such as rape, sexual slavery, forced prostitution, or sterilization.",Life imprisonment.,,,
Crime Against Humanity: Persecution,NA,NA,Felony,94,"Severe deprivation of rights due to politics, religion, or ethnicity.",20–25 years imprisonment; Life imprisonment if with degrading treatment.,,,
Crime Against Humanity: Enforced Disappearance,NA,NA,Felony,94,Abduction with refusal to disclose fate or whereabouts.,Life imprisonment.,,,
Crime Against Humanity: Apartheid,NA,NA,Felony,94,Inhuman acts committed to establish and maintain domination by one racial group.,20–25 years imprisonment; Life imprisonment if with degrading treatment.,,,
Crime Against Humanity: Other Inhumane Acts,NA,NA,Felony,94,Similar acts causing great suffering or serious injury.,Life imprisonment,,,
Gusambanya umwana,NA,NA,ibyaha bishingiye kugitsina,ingingo ya 133(1)," Kwinjiza imyanya ndangagitsina / igice
cyumubiri / ikintu mu gitsina cyumwana,
anus, cyangwa umunwa; igikorwa icyo
aricyo cyose cyo kwishimira umubiri.","Igifungo cy'imyaka 20-25.
Igifungo cya burundu niba umwana
ari munsi yimyaka 14 cyangwa
niba biviramo uburwayi /
ubumuga budakira.",,,
" Byiyongereye
gusambanye
umwana birenze",NA,NA,ibyaha bishingiye kugitsina,ingingo ya 133 (2),"iyo byakorewe umwana uri munsi yimyaka 14.
bikaba byamuviramo uburwayi budakira
cyangwa ubumuga.
Cyangwa ugakurikirwa no kubana
nkumugabo numugore.",uhanishwa Igifungo cya burundu,,,
" Gukoresha undi
imibonano mpuzabitsina ku gahato ",NA,NA,ibyaha bishingiye kugitsina,ingingo ya 134(1),"Guhuza ibitsina ku gahato cyangwa
kwinjira ku gahato, iterabwoba, amayeri,
ubutware, cyangwa intege nke
z'uwahohotewe."," Iyo uhamwe niki cyaha uhanishwa Igifungo cyimyaka 10-15 + ihazabu
(FRW 1.000.000
FRW 2.000.000). Ibihano bihanitse
kubintu byihariye.",,,
"Gukoresha undi
imibonano mpuzabitsina ku gahato ariko kuburyo bukabije",NA,NA,ibyaha bishingiye kugitsina,ingingo ya 134(2),"Iyo gukoresha imibonano mpuzabitsina ku
gahato byakozwe ku muntu ufite hejuru
y’imyaka mirongo itandatu n’itanu (65), ku
muntu ufite ubumuga cyangwa uburwayi
butuma adashobora kwirwanaho","igihano
kiba igifungo kirenze imyaka cumi n’itanu
(15) ariko kitageze ku myaka makumyabiri
(20) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda
atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000
FRW) ariko atarenze miliyoni ebyiri
(2.000.000 FRW). ",,,
"Gukoresha undi
imibonano mpuzabitsina ku gahato ariko kuburyo bukabije cyane",NA,NA,ibyaha bishingiye kugitsina,ingingo ya 134(3),"Iyo gukoresha imibonano mpuzabitsina ku
gahato byateye indwara idakira cyangwa
ubumuga, "," uwabikoze ahanishwa igifungo
kirenze imyaka makumyabiri (20) ariko
itarenze imyaka makumyabiri n’itanu (25)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW).",,,
"Gukoresha undi
imibonano mpuzabitsina ku gahato ariko kuburyo bukabije cyane",NA,NA,ibyaha bishingiye kugitsina,ingingo ya 134(4)," Iyo byakozwe n’abantu barenze umwe;
byateye urupfu uwabikorewe;
byakozwe ku muntu bafitanye isano kugeza ku gisanira cya kabiri;
byakozwe cyangwa hagamijwe kumwanduza indwara idakira","Igihano kiba igifungo cya burundu iyo
gukoresha imibonano mpuzabitsina ku
gahato:",,,
Urukozasoni,NA,NA,ibyaha bishingiye kugitsina,ingingo ya 135 (1),"Umuntu wese ukora igikorwa gikoza isoni
mu buryo ubwo aribwo bwose ku mubiri
w’undi, nyiri ukubikorerwa atabishaka, ","Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora
icyaha cy’urukozasoni, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko
kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi ijana (100.000 FRW) ariko
atarenze ibihumbi magana atatu (300.000
FRW).",,,
"Urukozasoni ariko
birenze urugero",NA,NA,ibyaha bishingiye kugitsina,ingingo ya 135 (2),"Iyo icyaha cy’ urukozasoni
Cyakorewe mu ruhame","ahanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka ibiri (2)
ariko kitarenze imyaka itatu (3) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi
y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW)
ariko atarenze miliyoni imwe (1.000.000 FRW)",,,
"Urukozasoni
(hamwe
nimpamvu
zongera ububi)",NA,NA,ibyaha bishingiye kugitsina,ingingo ya 135 (2),"Uwakoze icyaha ni mwene wabo,
umwarimu, umuntu ufite
ububasha, abaganga,
cyangwa ibikangisho / imbaraga.","ibihano byavuzwe haruguru
byikuba Inshuro ebyiri ",,,
Ubusambanyi,NA,NA,"Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza ",ingingo ya 136,"Imibonano mpuzabitsina
nundi muntu utari uwo uwo
mwashakanye."," Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa igifungo
kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko
kitarenze umwaka umwe (1).
Gusa Gukurikirana icyaha cy’ubusambanyi
ntibishobora kuba hatareze uwahemukiwe
mu bashyingiranywe ku buryo bwemewe
n’amategeko. ",,,
"Guhohotera bishingiye
ku gitsina uwo bashyingiranywe ",NA,NA,"Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza ",ingingo ya 137,"
Umuntu wese ukorera uwo bishyingiranywe
igikorwa cy’ihohotera kibabaza umubiri
kandi gishingiye ku gitsina, aba akoze
icyaha","Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka
itatu (3) ariko kitarenze imyaka itanu (5). ",,,
Ubushoreke,NA,NA,"Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza ",Ingingo ya 138,"Umuntu ubana nk’umugabo n’umugore
n’uwo batashyingiranywe umwe muri bo
cyangwa bombi bafite uwo
bashyingiranywe, aba akoze icyaha.","Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kirenze umwaka umwe (1) ariko kitarenze
imyaka ibiri (2).
",,,
Guta urugo,NA,NA,"Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza ",Ingingo ya 139,"Umwe mu bashyingiranywe uta urugo rwe mu gihe kirenze amezi abiri (2) nta mpamvu zikomeye akihunza ibyo ategetswe, cyangwa umugabo utaye
umugore we ku bushake, nta mpamvu
ikomeye, mu gihe kirenze ukwezi kumwe (1) azi ko atwite.aba akoze icyaha. Icyakora, kutabana bitewe n’uko umwe mu bashyingiranywe afashwe nabi ntabwo byitwa guta urugo mu gihe yagiye abimenyesheje ubuyobozi bumwegereye bigakorerwa inyandiko. ","Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atatu (3)
ariko kitarenze amezi atandatu (6).",,,
"
Gukora amasezerano yo gushyingirwa andi ataraseswa cyangwa
kwakira bene ayo masezerano ",NA,NA,"Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza ",Ingingo ya 141,"
Umuntu wese ukora amasezerano yo gushyingirwa aya mbere agifite agaciro; ushyingirwa azi neza ko uwo
bashyingiranwa afite amasezerano yo
gushyingirwa ataraseswa; uwakira amasezerano yo gushyingirwa azi
neza ko ushyingirwa afite andi masezerano; aba akoze icyaha.","Umuntu uhamijwe n’urukiko gukora
kimwe mu bikorwa bivugwa mu gika cya
mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igihano
cy’igifungo kitari munsi y’umwaka umwe
(1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atatu (300.000
FRW) ariko atarenze ibihumbi magana
atanu (500.000 FRW).",,,
" Gukora igikorwa
gishingiye ku gitsina ku nyamaswa ",NA,NA,ibyaha bishingiye kugitsina,Ingingo ya 142(1),"Umuntu wese ukora igikorwa gishingiye ku gitsina ku nyamaswa, aba akoze icyaha.","Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa igifungo
kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko
kitarenze umwaka umwe (1).",,,
gukora imibonano mpuzabitsina kunyamaswa bitewe n' undi muntu,NA,NA,ibyaha bishingiye kugitsina,Ingingo ya 142(2),"Umuntu wese, mu buryo ubwo ari bwo
bwose, utuma undi akora igikorwa
gishingiye ku gitsina ku nyamaswa, ","ahanishwa igihano cy’igifungo kitari munsi
y’imyaka irindwi (7) ariko kitarenze imyaka icumi (10) n’ihazabu y’amafaranga
y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni eshatu
(3.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni
eshanu (5.000.000 FRW)",,,
"Gukora ibiterasoni mu
ruhame ",NA,NA,"Ibyaha binyuranyije
n’imyifatire myiza ",Ingingo ya 143,Umuntu wese ukora ibiterasoni mu ruhame aba akoze icyaha.,Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa igihano cy’igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko kitarenze imyaka ibiri (2).,,,
" Kwinjira aho umuntu
atuye mu buryo butemewe ",NA,NA,"IBYAHA BIBANGAMIRA
IMIBEREHO BWITE Y’ABANTU",Ingingo ya 155 (1),"Uretse mu bihe biteganywa n’amategeko,
umuntu wese winjira mu rugo, mu nzu, mu
cyumba cyangwa mu icumbi rituwemo
n’undi muntu, atabyemerewe n’uhatuye aba
akoze icyaha.","Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi
abiri (2) ariko kitageze ku mezi atandatu (6)
n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari
munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000
FRW) ariko atarenze miliyoni imwe
(1.000.000 FRW).",,,
" Kwinjira aho umuntu
atuye mu buryo butemewe (Kugahato)",NA,NA,"IBYAHA BIBANGAMIRA
IMIBEREHO BWITE Y’ABANTU",Ingingo ya 155 (2),"Iyo kwinjira aho umuntu atuye byakoreshejwe ibikangisho, guca icyuho cyangwa gufunguza
imfunguzo zidakoreshejwe na nyirazo."," igihano kiba
igifungo kitari munsi y’imyaka itatu (3)
ariko kitarenze imyaka itanu (5) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni
imwe (1.000.000 FRW) ariko atageze kuri
miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW) cyangwa
kimwe gusa muri ibyo bihano. ",,,
" Kumviriza ibiganiro,
gufata amashusho cyangwa kubitangaza ",NA,NA,"IBYAHA BIBANGAMIRA
IMIBEREHO BWITE Y’ABANTU",Ingingo ya 156 (1),"Umuntu wese, ku bw’inabi, mu buryo ubwo
ari bwo bwose, wivanga mu mibereho
bwite y’undi akoresheje:
1º kumviriza cyangwa gutangaza amagambo
abantu bavugiye mu muhezo atabiherewe
uruhushya;
2º gufata ifoto, amajwi cyangwa amashusho
cyangwa kubitangaza nyirayo atabitangiye
uruhushy. aba akoze icyaha"," uwo iki cyaha gihamye ahanishwa igifungo
kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko
kitarenze umwaka umwe (1) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW)
cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano. ",,,
" Gutangaza amagambo
cyangwa amashusho binyuranye n’uko
byafashwe ",NA,NA,"IBYAHA BIBANGAMIRA
IMIBEREHO BWITE Y’ABANTU",Ingingo ya 157,"Umuntu wese utangaza, ku bw’inabi
hakoreshejwe uburyo ubwo ari bwo bwose,
amagambo yahinduwe agatangazwa uko
atavuzwe cyangwa amashusho n’amafoto
by’umuntu byagaragajwe uko bitafashwe,
ntagaragaze ko binyuranyije n' uko byafashwe, aba akoze icyaha. ","Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze umwaka umwe (1) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW).",,,
Kumena ibanga ry’akazi,NA,NA,"IBYAHA BIBANGAMIRA
IMIBEREHO BWITE Y’ABANTU",Ingingo ya 158,"Umuntu wese umena ibanga kandi
ashinzwe kuribika, ku mpamvu z’akazi,
z’umwuga cyangwa z’idini, yaba akiri mu kazi cyangwa yarakavuyemo, aba akoze
icyaha. ","Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya
miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshatu (3.000.000 FRW).",,,
" Ibyaha bikorerwa
ubutumwa mu nzira zitandukanye
z’itumanaho ",NA,NA,"IBYAHA BIBANGAMIRA
IMIBEREHO BWITE Y’ABANTU",ingingo ya 159,"Umuntu wese ukoresha uburiganya, mu
buryo ubwo ari bwo bwose, mu gufungura,
kurigisa, gutinza, kuyobya amabaruwa
cyangwa izindi nyandiko byageze iyo bijya
cyangwa bitaragerayo aba akoze icyaha","cyangwa bitaragerayo aba akoze icyaha.
Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1)
ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu
y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko
atarenze miliyoni eshatu (3.000.000 FRW). ",,,
" Gukusanya amakuru
yerekeye abantu muri za mudasobwa ",NA,NA,"IBYAHA BIBANGAMIRA
IMIBEREHO BWITE Y’ABANTU",ingingo ya 160,"Umuntu wese ku bw’inabi ufata amajwi,
ukusanya amakuru yerekeye umuntu,
ushyingura cyangwa ukoresha ubundi
buryo bwo kubika muri za mudasobwa
n’ibindi byuma kabuhariwe amakuru
y’umuntu cyangwa ibiranga umuntu ku
buryo byagira ingaruka mbi ku cyubahiro
cyangwa ku mibereho ye bwite, aba akoze
icyaha.","Iyo abihamijwe n’urukiko, ahanishwa
igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6)
ariko kitarenze umwaka umwe (1) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW). ",,,
Gutukana mu ruhame,NA,NA,gusebanya,Ingingo ya 161,"Umuntu wese utuka undi mu ruhame aba
akoze icyaha. gutukana bivugwa ni ikimenyetso, imigenzereze, ijambo cyangwa inyandiko bigambiriye gukomeretsa umuntu ku
bushake kandi ku buryo butaziguye. "," Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa igifungo kitari munsi y’iminsi
cumi n’itanu (15) ariko kitarenze amezi
abiri (2); ihazabu y’amafaranga y’u
Rwanda atari munsi y’ibihumbi ijana
(100.000 FRW) ariko atarenze ibihumbi
magana abiri (200.000 FRW); imirimo
y’inyungu rusange mu gihe kitarenze iminsi
cumi n’itanu (15) cyangwa kimwe gusa
muri ibyo bihano. ",,,
" Ikurikirana ry’ibyaha
bibangamira imibereho bwite y’abantu ",NA,NA,NA,Ingingo ya 162,"Ibyaha bivugwa muri uyu mutwe
ntibishobora gukurikiranwa bidasabwe
n’uwahemukiwe, umuhagarariye mu buryo bwemewe cyangwa umufiteho uburenganzira n’amategeko ",NA,,,
Kwiba,NA,NA,Icyaha gikomeye,ingingo ya 166,"Gutwara ikintu cy’undi atabiherewe uburenganzira, agamije kukigira icye cyangwa kugikoresha"," Iyo abihamijwe n’urukiko,
ahanishwa Igifungo cyitari mwaka 1 ariko kitarenze 2 imyaka; Ihazabu: 1,000,000–2,000,000 FRW; Imirimo y’inyungu rusange: amezi 6 cyangwa kimwe muri ibyo",,,
Kwiba hakoreshejwe intwaro,NA,NA,Icyaha cy’ubugome,ingingo ya 169,Kwiba witwaje intwaro ishobora kwica cyangwa gukomeretsa,"Igifungo: 10–15 imyaka; Ihazabu: 5,000,000–7,000,000 FRW",,,
Kwiba nijoro,NA,NA,Icyaha gikomeye,ingingo ya 167,Kwiba hagati ya saa 6:00 z’umugoroba na saa 6:00 z’igitondo,"Igihano cyikuba kabiri: Igifungo: 2–4 imyaka; Ihazabu: 2,000,000–4,000,000 FRW",,,
Kwiba hakoreshejwe kiboko cyangwa ibikangisho,NA,NA,Icyaha cy’ubugome,ingingo ya 168,Kwiba ukoresheje imbaraga cyangwa ibikangisho,"Igifungo: 5–7 imyaka; Ihazabu: 3,000,000–5,000,000 FRW",,,
Kwiba ikinyabiziga kigamije kukijyana mu kindi gihugu,NA,NA,Icyaha gikomeye,ingingo ya 169,Kwiba ikinyabiziga gifite moteri agamije kukijyana mu kindi gihugu,"Igifungo: 5–7 imyaka; Ihazabu: 5,000,000–10,000,000 FRW",,,
Kwihesha ikintu cy’undi hakoreshejwe uburiganya,NA,NA,Icyaha gikomeye,ingingo ya 174,Kwihesha umutungo w’undi mu buryo bw’uburiganya,"Igifungo: 2–3 imyaka; Ihazabu: 3,000,000–5,000,000 FRW",,,
Kwaka ikitari bwishyurwe,NA,NA,Icyaha cyoroheje,ingingo ya 175,Kwaka ikintu uzi neza ko utazishyura,"Igifungo: iminsi 15–amezi 2; Ihazabu: 100,000–200,000 FRW; Imirimo y’inyungu rusange: iminsi 15 cyangwa kimwe muri ibyo",,,
Kugumana ku bw’uburiganya ikintu cy’undi cyatoraguwe,NA,NA,Icyaha gikomeye,ingingo ya 172,"Kugumana cyangwa guha abandi ikintu cy’undi wabonye ku buryo bumugwiririye, ku bw’uburiganya","Igifungo: 6 amezi–2 imyaka; Ihazabu: 50,000–300,000 FRW",,,
Kwigana cyangwa guhindura imfunguzo,NA,NA,Icyaha gikomeye,ingingo ya 173,Kwigana cyangwa guhindura imfunguzo mu buryo bw’uburiganya,"Igifungo: 6 amezi–1 mwaka; Ihazabu: 500,000–1,000,000 FRW",,,
Kugurisha ikintu cy’undi cyangwa kugitangaho ingwate,NA,NA,Icyaha gikomeye,ingingo ya 177,Kugurisha cyangwa gutangaho ingwate ikintu uzi ko atari icyawe,"Igifungo: 1–2 imyaka; Ihazabu: 500,000–1,000,000 FRW",,,
Kurigisa cyangwa kwangiza ibyatanzweho ingwate,NA,NA,Icyaha gikomeye,ingingo ya 178,Kurigisa cyangwa kwangiza ibitanzweho ingwate,"Igifungo: 1–2 imyaka; Ihazabu: 1,000,000–2,000,000 FRW",,,
Ubuhemu,NA,NA,Icyaha gikomeye,ingingo ya 176,"Gukoresha nabi ikintu cyahawe cyangwa yakirindishijwe, akacyigarurira cyangwa akagitagaguza","Igifungo: 3–5 imyaka; Ihazabu: 500,000–1,000,000 FRW",,,
Icyaha cya Jenoside,NA,NA,Icyaha cy’ubugome,91,Gukora kimwe mu bikorwa 5 bigamije kurimbura igice cyangwa abantu bose b'itsinda runaka,uhamwe niki cyaha ahanishwa Igifungo cya burundu kidashobora kugabanywa,,,
Icyaha cyo Gucura umugambi wa Jenoside,NA,NA,Icyaha cy’ubugome,93,Gucura umugambi wo gukora Jenoside,Uhamwe niki cyaha ahanisha Igifungo cya burundu,,,
Gutegura Jenoside,NA,NA,Icyaha cy’ubugome,93,Gushyira mu bikorwa imyiteguro ya Jenoside,Uhamwe niki cyaha ahanisha Igifungo cya burundu,,,
Gushishikariza Jenoside,NA,NA,Icyaha cy’ubugome,93,Gushishikariza abantu gukora Jenoside ku buryo ubwo ari bwo bwose,uhamwe niki cyaha ahanishwa igifungo cya burundu.,,,
Gugerageza Jenoside,NA,NA,Icyaha cy’ubugome,93,Kugerageza gukora Jenoside itaragerwaho,uhamwe niki cyaha ahanishwa igifungo cya burundu.,,,
Ubufatanyacyaha muri Jenoside,NA,NA,Icyaha cy’ubugome,93,Kuba mu itsinda cyangwa gufasha mu bikorwa bya Jenoside,uhamwe niki cyaha ahanishwa igifungo cya burundu.,,,
"Icyaha cyibasiye inyokomuntu: kwica, kurimbura, ubucakara, gukubita/torture, gusambanya ku gahato, kurigisa, ibikorwa birenze kamere muntu",NA,NA,Icyaha cy’ubugome,94,"Ibyaha bikorwa ku baturage batari abasirikare, bigaragaramo ubugome",uhamwe na kimwe muri ibi byaha ahanishwa igifungo cya burundu.,,,
"Icyaha cyibasiye inyokomuntu: gutwara bunyago, gufunga binyuranyije n’amategeko, gutoteza cyangwa ivangura rishingiye ku ruhu",NA,NA,Icyaha gikomeye,94,"Ibyaha bikorerwa abaturage batari abasirikare, ariko bitarimo ubwicanyi cyangwa ihohotera rikabije",uhamwe nakimwe muri ibi byaha ahanishwa Igifungo kitarenze imyaka 25,,,
Icyaha cyibasiye inyokomuntu bikozwe biherekejwe n’agashinyaguro,NA,NA,Icyaha cy’ubugome,95,Iyo ibikorwa bivugwa hejuru byakozwe bifite agashinyaguro,uhamwe niki cyaha ahanishwa igifungo cya burundu.,,, |