File size: 24,239 Bytes
e3408e0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
"""
narrative_generator.py — Genera observaciones automáticas en lenguaje natural.

Lee actor_scores_history y actor_topics de Supabase, detecta los 3 actores
con mayor cambio de PageRank en el período, y genera una observación de 3
oraciones por actor via Llama-3.2-1B-Instruct (HF Inference API).

Función pública principal: generar_narrativas(dias=30) -> list[dict]
"""

import json
import logging
import time
from datetime import datetime, timezone, timedelta
from pathlib import Path
import sys

import requests

sys.path.insert(0, str(Path(__file__).parent.parent))

from config import (
    HUGGINGFACE_API_KEY,
    HF_API_URL_NARRATIVE,
    HF_RETRY_DELAY,
    HF_RATELIMIT_DELAY,
    SUPABASE_URL,
    SUPABASE_KEY,
    SUPABASE_SERVICE_KEY,
    SEED_ACTORS_PATH,
    LOG_FORMAT,
    LOG_DATE_FORMAT,
    LOG_LEVEL,
)
from utils.db import get_client, paginar

logging.basicConfig(format=LOG_FORMAT, datefmt=LOG_DATE_FORMAT)
logger = logging.getLogger("narrative_generator")
logger.setLevel(getattr(logging, LOG_LEVEL, logging.INFO))


# ── Helpers de datos ───────────────────────────────────────────────────────────

def _cargar_nombres_actores() -> dict[str, str]:
    """Devuelve dict {actor_id: nombre} desde seed_actors.json."""
    with open(SEED_ACTORS_PATH, encoding="utf-8") as f:
        return {a["id"]: a["nombre"] for a in json.load(f)["actors"]}


def _leer_historial_periodo(dias: int) -> dict[str, list[dict]]:
    """
    Lee actor_scores_history para el período indicado.

    Devuelve dict {actor_id: [rows ordenadas por timestamp asc]}.
    """
    if not SUPABASE_URL or not SUPABASE_KEY:
        return {}

    from supabase import create_client
    client = create_client(SUPABASE_URL, SUPABASE_SERVICE_KEY)

    from_date = (datetime.now(timezone.utc) - timedelta(days=dias)).isoformat()
    historial: dict[str, list[dict]] = {}
    offset, PAGE = 0, 1000

    while True:
        resp = (
            client.table("actor_scores_history")
            .select("actor_id, timestamp, pagerank, engagement_total, sentimiento_promedio")
            .gte("timestamp", from_date)
            .order("timestamp")
            .range(offset, offset + PAGE - 1)
            .execute()
        )
        batch = resp.data or []
        for row in batch:
            historial.setdefault(row["actor_id"], []).append(row)
        if len(batch) < PAGE:
            break
        offset += PAGE

    return historial


def _leer_topicos_dominantes(actor_ids: list[str]) -> dict[str, str]:
    """
    Lee el tópico con posicion=1 (dominante) para cada actor desde actor_topics.
    Devuelve dict {actor_id: tema}. Actores sin datos quedan fuera del dict.
    """
    if not actor_ids or not SUPABASE_URL or not SUPABASE_KEY:
        return {}

    try:
        from supabase import create_client
        client = create_client(SUPABASE_URL, SUPABASE_SERVICE_KEY)
        resp = (
            client.table("actor_topics")
            .select("actor_id, tema")
            .in_("actor_id", actor_ids)
            .eq("posicion", 1)
            .execute()
        )
        return {row["actor_id"]: row["tema"] for row in (resp.data or [])}
    except Exception as e:
        logger.warning(f"[narrative] no se pudieron leer tópicos: {e}")
        return {}


# ── Cálculo de deltas ──────────────────────────────────────────────────────────

def _calcular_deltas(historial: dict[str, list[dict]]) -> dict[str, dict]:
    """
    Calcula deltas de PageRank, engagement y sentimiento para cada actor.

    Requiere al menos 2 snapshots — actores con solo 1 se omiten.

    Devuelve dict {actor_id: {pr_inicio, pr_fin, delta_pr_pct, eng_inicio, eng_fin,
                               delta_eng_pct, sent_inicio, sent_fin, delta_sent,
                               n_snapshots}}.
    """
    deltas = {}

    for actor_id, rows in historial.items():
        if len(rows) < 2:
            continue

        primero = rows[0]
        ultimo = rows[-1]

        pr_i = primero.get("pagerank") or 0.0
        pr_f = ultimo.get("pagerank") or 0.0
        eng_i = float(primero.get("engagement_total") or 0.0)
        eng_f = float(ultimo.get("engagement_total") or 0.0)
        sent_i = primero.get("sentimiento_promedio")
        sent_f = ultimo.get("sentimiento_promedio")

        delta_pr_pct = ((pr_f - pr_i) / pr_i * 100) if pr_i > 0 else 0.0
        delta_eng_pct = ((eng_f - eng_i) / eng_i * 100) if eng_i > 0 else 0.0
        delta_sent = (
            round(sent_f - sent_i, 3)
            if (sent_i is not None and sent_f is not None)
            else None
        )

        deltas[actor_id] = {
            "pr_inicio": pr_i,
            "pr_fin": pr_f,
            "delta_pr_pct": round(delta_pr_pct, 1),
            "eng_inicio": eng_i,
            "eng_fin": eng_f,
            "delta_eng_pct": round(delta_eng_pct, 1),
            "sent_inicio": sent_i,
            "sent_fin": sent_f,
            "delta_sent": delta_sent,
            "n_snapshots": len(rows),
        }

    return deltas


def _seleccionar_top_actores(deltas: dict[str, dict], n: int = 3) -> list[str]:
    """Devuelve los n actor_ids con mayor cambio absoluto de PageRank."""
    return sorted(
        deltas.keys(),
        key=lambda aid: abs(deltas[aid]["delta_pr_pct"]),
        reverse=True,
    )[:n]


# ── Cambios relacionales ───────────────────────────────────────────────────────

def _leer_posts_interacciones(from_date_anterior: str) -> list[dict]:
    """
    Lee posts con interaccion_con no nulo desde from_date_anterior en adelante.
    Usa paginación vía utils.db.paginar para no agotar la memoria con datasets grandes.
    """
    client = get_client()
    return paginar(
        lambda: (
            client.table("posts")
            .select("actor_id, publicado, interaccion_con, tipo_interaccion")
            .gte("publicado", from_date_anterior)
            .not_.is_("interaccion_con", "null")
        )
    )


def _construir_pares(posts: list[dict], actores_validos: set[str]) -> dict[tuple, dict]:
    """
    Construye dict {(actor_a, actor_b): {"rt": n, "reply": m}} desde una lista de posts.
    Solo incluye pares donde el receptor (interaccion_con) está en actores_validos.
    """
    pares: dict[tuple, dict] = {}
    for post in posts:
        origen = post.get("actor_id")
        destino = post.get("interaccion_con")
        tipo = (post.get("tipo_interaccion") or "").lower()

        if not origen or not destino:
            continue
        if destino not in actores_validos:
            continue

        clave = (origen, destino)
        if clave not in pares:
            pares[clave] = {"rt": 0, "reply": 0}

        if tipo == "retweet":
            pares[clave]["rt"] += 1
        elif tipo == "reply":
            pares[clave]["reply"] += 1

    return pares


def detectar_cambios_relacionales(dias: int = 7) -> dict:
    """
    Compara las interacciones (RTs y replies) de los últimos `dias` días
    vs. el período anterior del mismo largo.

    Devuelve dict con:
        nuevas        — pares que aparecen en el período reciente pero no en el anterior
        perdidas      — pares que estaban en el anterior pero no en el reciente
        intensificadas — pares cuyo conteo total subió más del 50%
        debilitadas   — pares cuyo conteo total bajó más del 50%
        resumen       — texto legible con los conteos
        periodo_dias  — valor de `dias` recibido
    """
    vacio = {
        "nuevas": [],
        "perdidas": [],
        "intensificadas": [],
        "debilitadas": [],
        "resumen": "Sin cambios relacionales detectados",
        "periodo_dias": dias,
    }

    if not SUPABASE_URL or not SUPABASE_KEY:
        logger.warning("[relacional] Supabase no configurado — sin análisis relacional")
        return vacio

    try:
        ahora = datetime.now(timezone.utc)
        inicio_reciente = ahora - timedelta(days=dias)
        inicio_anterior = ahora - timedelta(days=dias * 2)

        # Una sola lectura que cubre ambas ventanas
        from_date_str = inicio_anterior.isoformat()
        posts_raw = _leer_posts_interacciones(from_date_str)

        if not posts_raw:
            logger.info("[relacional] sin posts con interacciones en el período doble")
            return vacio

        # Cargar actores válidos para filtrar receptores no mapeados
        nombres = _cargar_nombres_actores()
        actores_validos = set(nombres.keys())

        # Separar las dos ventanas temporales
        posts_recientes = []
        posts_anteriores = []
        for post in posts_raw:
            publicado_str = post.get("publicado") or ""
            try:
                # Supabase devuelve TIMESTAMPTZ como string ISO
                pub = datetime.fromisoformat(publicado_str.replace("Z", "+00:00"))
            except (ValueError, AttributeError) as e:
                logger.debug(f"[relacional] fecha inválida en post, omitiendo: {e}")
                continue

            if pub >= inicio_reciente:
                posts_recientes.append(post)
            elif pub >= inicio_anterior:
                posts_anteriores.append(post)

        if not posts_recientes and not posts_anteriores:
            logger.info("[relacional] sin posts válidos en ninguna ventana")
            return vacio

        pares_recientes = _construir_pares(posts_recientes, actores_validos)
        pares_anteriores = _construir_pares(posts_anteriores, actores_validos)

        claves_recientes = set(pares_recientes.keys())
        claves_anteriores = set(pares_anteriores.keys())

        nuevas = []
        perdidas = []
        intensificadas = []
        debilitadas = []

        # Relaciones nuevas: existen en reciente pero no en anterior
        for clave in claves_recientes - claves_anteriores:
            actor_a, actor_b = clave
            conteos = pares_recientes[clave]
            total = conteos["rt"] + conteos["reply"]
            tipo_str = (
                "retweet" if conteos["rt"] >= conteos["reply"] else "reply"
            )
            nuevas.append({
                "de": actor_a,
                "hacia": actor_b,
                "de_nombre": nombres.get(actor_a, actor_a),
                "hacia_nombre": nombres.get(actor_b, actor_b),
                "tipo": tipo_str,
                "n": total,
            })

        # Relaciones perdidas: existían en anterior pero no en reciente
        for clave in claves_anteriores - claves_recientes:
            actor_a, actor_b = clave
            perdidas.append({
                "de": actor_a,
                "hacia": actor_b,
                "de_nombre": nombres.get(actor_a, actor_a),
                "hacia_nombre": nombres.get(actor_b, actor_b),
            })

        # Relaciones que persisten: comparar magnitud
        for clave in claves_recientes & claves_anteriores:
            actor_a, actor_b = clave
            antes = pares_anteriores[clave]["rt"] + pares_anteriores[clave]["reply"]
            ahora_cnt = pares_recientes[clave]["rt"] + pares_recientes[clave]["reply"]

            if antes == 0:
                continue

            cambio_pct = (ahora_cnt - antes) / antes * 100

            entrada = {
                "de": actor_a,
                "hacia": actor_b,
                "de_nombre": nombres.get(actor_a, actor_a),
                "hacia_nombre": nombres.get(actor_b, actor_b),
                "antes": antes,
                "ahora": ahora_cnt,
            }

            if cambio_pct > 50:
                intensificadas.append(entrada)
            elif cambio_pct < -50:
                debilitadas.append(entrada)

        # Ordenar por relevancia (mayor volumen primero)
        nuevas.sort(key=lambda x: x["n"], reverse=True)
        intensificadas.sort(key=lambda x: x["ahora"], reverse=True)
        debilitadas.sort(key=lambda x: x["antes"], reverse=True)

        # Armar texto de resumen
        partes = []
        if nuevas:
            partes.append(f"{len(nuevas)} relación{'es' if len(nuevas) > 1 else ''} nueva{'s' if len(nuevas) > 1 else ''}")
        if perdidas:
            partes.append(f"{len(perdidas)} perdida{'s' if len(perdidas) > 1 else ''}")
        if intensificadas:
            partes.append(f"{len(intensificadas)} intensificada{'s' if len(intensificadas) > 1 else ''}")
        if debilitadas:
            partes.append(f"{len(debilitadas)} debilitada{'s' if len(debilitadas) > 1 else ''}")

        resumen = ", ".join(partes) if partes else "Sin cambios relacionales detectados"

        logger.info(f"[relacional] período {dias}d — {resumen}")

        return {
            "nuevas": nuevas,
            "perdidas": perdidas,
            "intensificadas": intensificadas,
            "debilitadas": debilitadas,
            "resumen": resumen,
            "periodo_dias": dias,
        }

    except Exception as e:
        logger.error(f"[relacional] error en detectar_cambios_relacionales: {e}")
        return vacio


def _contexto_relacional_para_actor(
    actor_id: str,
    cambios: dict,
    dias: int,
) -> str | None:
    """
    Si el actor aparece en cambios relacionales (nuevas o perdidas),
    devuelve un párrafo descriptivo para enriquecer el prompt del LLM.
    Devuelve None si el actor no tiene cambios relacionales relevantes.
    """
    fragmentos = []

    # Relaciones nuevas donde el actor es origen
    nuevas_como_origen = [
        r for r in cambios.get("nuevas", []) if r["de"] == actor_id
    ]
    for rel in nuevas_como_origen[:2]:  # Limitar a 2 para no inflar el prompt
        tipo_label = "RTs" if rel["tipo"] == "retweet" else "replies"
        fragmentos.append(
            f"empezó a interactuar con {rel['hacia_nombre']} "
            f"({rel['n']} {tipo_label} en los últimos {dias} días)"
        )

    # Relaciones perdidas donde el actor es origen
    perdidas_como_origen = [
        r for r in cambios.get("perdidas", []) if r["de"] == actor_id
    ]
    for rel in perdidas_como_origen[:2]:
        fragmentos.append(f"dejó de interactuar con {rel['hacia_nombre']}")

    if not fragmentos:
        return None

    return " y ".join(fragmentos)


# ── Generación de texto ────────────────────────────────────────────────────────

def _construir_narrativa_fallback(
    nombre: str,
    delta_pr: float,
    delta_eng: float,
    topico: str,
    periodo_label: str,
) -> str:
    """
    Genera observación sin LLM usando la plantilla del spec.
    Se usa cuando el LLM no responde o devuelve texto inválido.
    """
    dir_pr = "subió" if delta_pr >= 0 else "bajó"
    dir_eng = "subió" if delta_eng >= 0 else "bajó"
    return (
        f"{nombre} {dir_pr} {abs(delta_pr):.1f}% en PageRank durante los últimos {periodo_label}. "
        f"En ese tiempo habló principalmente de {topico}. "
        f"Su engagement {dir_eng} {abs(delta_eng):.1f}% en el mismo período."
    )


def _llamar_llm(prompt_usuario: str) -> str | None:
    """
    Llama a Llama-3.2-1B-Instruct via HF router (chat completions, formato OpenAI).
    Devuelve el texto generado o None si falla.
    """
    if not HUGGINGFACE_API_KEY:
        logger.warning("[narrative] HUGGINGFACE_API_KEY no configurada — sin generación LLM")
        return None

    payload = {
        "model": "meta-llama/Llama-3.2-1B-Instruct",
        "messages": [
            {
                "role": "system",
                "content": (
                    "Sos un analista político argentino conciso. "
                    "Respondés ÚNICAMENTE en español rioplatense. "
                    "No agregás texto fuera del formato solicitado."
                ),
            },
            {"role": "user", "content": prompt_usuario},
        ],
        "max_tokens": 200,
        "temperature": 0.2,
        "stream": False,
    }

    headers = {
        "Authorization": f"Bearer {HUGGINGFACE_API_KEY}",
        "Content-Type": "application/json",
    }

    for intento in range(1, 3):
        try:
            resp = requests.post(
                HF_API_URL_NARRATIVE,
                headers=headers,
                json=payload,
                timeout=45,
            )
            if resp.status_code == 200:
                data = resp.json()
                return data["choices"][0]["message"]["content"].strip()
            elif resp.status_code == 503:
                logger.warning(
                    f"[narrative] 503 modelo cargando (intento {intento}) — "
                    f"esperando {HF_RETRY_DELAY}s"
                )
                time.sleep(HF_RETRY_DELAY)
            elif resp.status_code == 429:
                logger.warning(f"[narrative] 429 rate limit — esperando {HF_RATELIMIT_DELAY}s")
                time.sleep(HF_RATELIMIT_DELAY)
            else:
                logger.error(f"[narrative] error {resp.status_code}: {resp.text[:200]}")
                return None
        except requests.exceptions.Timeout:
            logger.warning(f"[narrative] timeout en intento {intento}")
            if intento < 2:
                time.sleep(HF_RETRY_DELAY)
        except Exception as e:
            logger.error(f"[narrative] error inesperado llamando LLM: {e}")
            return None

    return None


def _sanitizar_para_prompt(texto: str, max_chars: int = 80) -> str:
    """
    Elimina caracteres que podrían alterar la estructura del prompt LLM.
    Trunca a max_chars para limitar el tamaño del prompt.
    """
    # Reemplazar saltos de línea y caracteres de control que rompen el formato
    limpio = texto.replace("\n", " ").replace("\r", " ").replace('"', "'")
    # Remover secuencias que intentan inyectar roles o instrucciones
    for patron in ["system:", "user:", "assistant:", "```", "###", "IGNORE", "ignore"]:
        limpio = limpio.replace(patron, "")
    return limpio.strip()[:max_chars]


def _generar_observacion(
    nombre: str,
    datos: dict,
    topico: str,
    dias: int,
    contexto_relacional: str | None = None,
) -> str:
    """
    Genera la observación de 3 oraciones para un actor.
    Si hay contexto relacional (cambios de alianza), se usa como foco del prompt.
    Si no, usa métricas de PageRank/engagement. Fallback a plantilla si LLM falla.
    """
    periodo_label = f"{dias} días"
    delta_pr = datos["delta_pr_pct"]
    delta_eng = datos["delta_eng_pct"]

    # Sanitizar campos que van al prompt para evitar inyección
    nombre_safe = _sanitizar_para_prompt(nombre, max_chars=60)
    topico_safe = _sanitizar_para_prompt(topico, max_chars=60)

    # Descripción de sentimiento para el prompt
    sent_str = "sin datos disponibles"
    if datos.get("delta_sent") is not None:
        dir_s = "mejoró" if datos["delta_sent"] >= 0 else "empeoró"
        sent_str = f"{dir_s} {abs(datos['delta_sent']):.2f} puntos (de {datos['sent_inicio']:+.2f} a {datos['sent_fin']:+.2f})"

    if contexto_relacional:
        # Prompt orientado a cambios de alianza/interacción — más interesante que métricas puras
        relacional_safe = _sanitizar_para_prompt(contexto_relacional, max_chars=200)
        prompt = (
            f"Generá exactamente 3 oraciones analizando este cambio en las relaciones "
            f"del actor político argentino {nombre_safe}.\n\n"
            f"Cambio relacional detectado: {nombre_safe} {relacional_safe}.\n\n"
            f"Datos de contexto ({periodo_label}):\n"
            f"- PageRank: {datos['pr_inicio']:.5f} → {datos['pr_fin']:.5f} ({delta_pr:+.1f}%)\n"
            f"- Engagement: {datos['eng_inicio']:.0f} → {datos['eng_fin']:.0f} ({delta_eng:+.1f}%)\n"
            f"- Tópico dominante: {topico_safe}\n\n"
            f"Respondé SOLO con las 3 oraciones. Sin títulos. Sin texto adicional."
        )
    else:
        prompt = (
            f"Generá exactamente 3 oraciones sobre este actor político argentino. "
            f"Seguí el formato EXACTO indicado:\n\n"
            f"Formato: \"{nombre_safe} [subió/bajó] X% en PageRank durante los últimos {periodo_label}. "
            f"En ese tiempo habló principalmente de [tópico]. [Oración interpretativa breve basada en los datos].\"\n\n"
            f"Datos del período ({periodo_label}):\n"
            f"- Nombre: {nombre_safe}\n"
            f"- PageRank: {datos['pr_inicio']:.5f} → {datos['pr_fin']:.5f} ({delta_pr:+.1f}%)\n"
            f"- Engagement: {datos['eng_inicio']:.0f} → {datos['eng_fin']:.0f} ({delta_eng:+.1f}%)\n"
            f"- Sentimiento de audiencia: {sent_str}\n"
            f"- Tópico dominante: {topico_safe}\n\n"
            f"Respondé SOLO con las 3 oraciones. Sin títulos. Sin texto adicional."
        )

    texto_llm = _llamar_llm(prompt)

    if texto_llm and len(texto_llm) > 40:
        logger.info(f"[narrative] observación LLM generada para {nombre}")
        return texto_llm

    logger.info(f"[narrative] usando fallback para {nombre}")
    return _construir_narrativa_fallback(nombre, delta_pr, delta_eng, topico, periodo_label)


# ── Función pública ────────────────────────────────────────────────────────────

def generar_narrativas(dias: int = 30) -> list[dict]:
    """
    Genera observaciones para los 3 actores con mayor cambio en el período.

    Parámetros:
        dias: período de análisis (7, 30 o 90)

    Devuelve:
        Lista de hasta 3 dicts con claves:
            actor_id  (str)
            nombre    (str)
            observacion (str) — 3 oraciones generadas
            topico    (str)
            datos     (dict) — {pr_inicio, pr_fin, delta_pr_pct, eng_inicio, eng_fin,
                                 delta_eng_pct, sent_inicio, sent_fin, delta_sent,
                                 n_snapshots}
        Lista vacía si no hay actores con ≥ 2 snapshots en el período.
    """
    try:
        nombres = _cargar_nombres_actores()
        historial = _leer_historial_periodo(dias)

        if not historial:
            logger.info("[narrative] sin datos en actor_scores_history para el período")
            return []

        deltas = _calcular_deltas(historial)

        if not deltas:
            logger.info("[narrative] ningún actor con ≥ 2 snapshots en el período")
            return []

        top_ids = _seleccionar_top_actores(deltas, n=3)
        topicos = _leer_topicos_dominantes(top_ids)

        # Detectar cambios relacionales para enriquecer los prompts
        try:
            cambios_relacionales = detectar_cambios_relacionales(dias=min(dias, 30))
        except Exception as e:
            logger.warning(f"[narrative] no se pudo obtener cambios relacionales: {e}")
            cambios_relacionales = {}

        resultado = []
        for actor_id in top_ids:
            nombre = nombres.get(actor_id, actor_id)
            datos = deltas[actor_id]
            topico = topicos.get(actor_id, "varios temas")

            # Contexto relacional específico para este actor (None si no tiene cambios)
            ctx_relacional = _contexto_relacional_para_actor(
                actor_id, cambios_relacionales, dias
            ) if cambios_relacionales else None

            observacion = _generar_observacion(nombre, datos, topico, dias, ctx_relacional)

            resultado.append({
                "actor_id": actor_id,
                "nombre": nombre,
                "observacion": observacion,
                "topico": topico,
                "datos": datos,
            })
            logger.info(f"[narrative] procesado: {nombre}")

        return resultado

    except Exception as e:
        logger.error(f"[narrative] error en generar_narrativas: {e}")
        return []