Spaces:
Running
Running
File size: 84,330 Bytes
de86c66 3cbdd6c | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557 558 559 560 561 562 563 564 565 566 567 568 569 570 571 572 573 574 575 576 577 578 579 580 581 582 583 584 585 586 587 588 589 590 591 592 593 594 595 596 597 598 599 600 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639 640 641 642 643 644 645 646 647 648 649 650 651 652 653 654 655 656 657 658 659 660 661 662 663 664 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681 682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695 696 697 698 699 700 701 702 703 704 705 706 707 708 709 710 711 712 713 714 715 716 717 718 719 720 721 722 723 724 725 726 727 728 729 730 731 732 733 734 735 736 737 738 739 740 741 742 743 744 745 746 747 748 749 750 751 752 753 754 755 756 757 758 759 760 761 762 763 764 765 766 767 768 769 770 771 772 773 774 775 776 777 778 779 780 781 782 783 784 785 786 787 788 789 790 791 792 793 794 795 796 797 798 799 800 801 802 803 804 805 806 807 808 809 810 811 812 813 814 815 816 817 818 819 820 821 822 823 824 825 826 827 828 829 830 831 832 833 834 835 836 837 838 839 840 841 842 843 844 845 846 847 848 849 850 851 852 853 854 855 856 857 858 859 860 861 862 863 864 865 866 867 868 869 870 871 872 873 874 875 876 877 878 879 880 881 882 883 884 885 886 887 888 889 890 891 892 893 894 895 896 897 898 899 900 901 902 903 904 905 906 907 908 909 910 911 912 913 914 915 916 917 918 919 920 921 922 923 924 925 926 927 928 929 930 931 932 933 934 935 936 937 938 939 940 941 942 943 944 945 946 947 948 949 950 951 952 953 954 955 956 957 958 959 960 961 962 963 964 965 966 967 968 969 970 971 972 973 974 975 976 977 978 979 980 981 982 983 984 985 986 987 988 989 990 991 992 993 994 995 996 997 998 999 1000 1001 1002 1003 1004 1005 1006 1007 1008 1009 1010 1011 1012 1013 1014 1015 1016 1017 1018 1019 1020 1021 1022 1023 1024 1025 1026 1027 1028 1029 1030 1031 1032 1033 1034 1035 1036 1037 1038 1039 1040 1041 1042 1043 1044 1045 1046 1047 1048 1049 1050 1051 1052 1053 1054 1055 1056 1057 1058 1059 1060 1061 1062 1063 1064 1065 1066 1067 1068 1069 1070 1071 1072 1073 1074 1075 1076 1077 1078 1079 1080 1081 1082 1083 1084 1085 1086 1087 1088 1089 1090 1091 1092 1093 1094 1095 1096 1097 1098 1099 1100 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117 1118 1119 1120 1121 1122 1123 1124 1125 1126 1127 1128 1129 1130 1131 1132 1133 1134 1135 1136 1137 1138 1139 1140 1141 1142 1143 1144 1145 1146 1147 1148 1149 1150 1151 1152 1153 1154 1155 1156 1157 1158 1159 1160 1161 1162 1163 1164 1165 1166 1167 1168 1169 1170 1171 1172 1173 1174 1175 1176 1177 1178 1179 1180 1181 1182 1183 1184 1185 1186 1187 1188 1189 1190 1191 1192 1193 1194 1195 1196 1197 1198 1199 1200 1201 1202 1203 1204 1205 1206 1207 1208 1209 1210 1211 1212 1213 1214 1215 1216 1217 1218 1219 1220 1221 1222 1223 1224 1225 1226 1227 1228 1229 1230 1231 1232 1233 1234 1235 1236 1237 1238 1239 1240 1241 1242 1243 1244 1245 1246 1247 1248 1249 1250 1251 1252 1253 1254 1255 1256 1257 1258 1259 1260 1261 1262 1263 1264 1265 1266 1267 1268 1269 1270 1271 1272 1273 1274 1275 1276 1277 1278 1279 1280 1281 1282 1283 1284 1285 1286 1287 1288 1289 1290 1291 1292 1293 1294 1295 1296 1297 1298 1299 1300 1301 1302 1303 1304 1305 1306 1307 1308 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 1316 1317 1318 1319 1320 1321 1322 1323 1324 1325 1326 1327 1328 1329 1330 1331 1332 1333 1334 1335 1336 1337 1338 1339 1340 1341 1342 1343 1344 1345 1346 1347 1348 1349 1350 1351 1352 1353 1354 1355 1356 1357 1358 1359 1360 1361 1362 1363 1364 1365 1366 1367 1368 1369 1370 1371 1372 1373 1374 1375 1376 1377 1378 1379 1380 1381 1382 1383 1384 1385 1386 1387 1388 1389 1390 1391 1392 1393 1394 1395 1396 1397 1398 1399 1400 1401 1402 1403 1404 1405 1406 1407 1408 1409 1410 1411 1412 1413 1414 1415 1416 1417 1418 1419 1420 1421 1422 1423 1424 1425 1426 1427 1428 1429 1430 1431 1432 1433 1434 1435 1436 1437 1438 1439 1440 1441 1442 1443 1444 1445 1446 1447 1448 1449 1450 1451 1452 1453 1454 1455 1456 1457 1458 1459 1460 1461 1462 1463 1464 1465 1466 1467 1468 1469 1470 1471 1472 1473 1474 1475 1476 1477 1478 1479 1480 1481 1482 1483 1484 1485 1486 1487 1488 1489 1490 1491 1492 1493 1494 1495 1496 1497 1498 1499 1500 1501 1502 1503 1504 1505 1506 1507 1508 1509 1510 1511 1512 1513 1514 1515 1516 1517 1518 1519 1520 1521 1522 1523 1524 1525 1526 1527 1528 1529 1530 1531 1532 1533 1534 1535 1536 1537 1538 1539 1540 1541 1542 1543 1544 1545 1546 1547 1548 1549 1550 1551 1552 1553 1554 1555 1556 1557 1558 1559 1560 1561 1562 1563 1564 1565 1566 1567 1568 1569 1570 1571 1572 1573 1574 1575 1576 1577 1578 1579 1580 1581 1582 1583 1584 1585 1586 1587 1588 1589 1590 1591 1592 1593 1594 1595 1596 1597 1598 1599 1600 1601 1602 1603 1604 1605 1606 1607 1608 1609 1610 1611 1612 1613 1614 1615 1616 1617 1618 1619 1620 1621 1622 1623 1624 1625 1626 1627 1628 1629 1630 1631 1632 1633 1634 1635 1636 1637 1638 1639 1640 1641 1642 1643 1644 1645 1646 1647 1648 1649 1650 1651 1652 1653 1654 1655 1656 1657 1658 1659 1660 1661 1662 1663 1664 1665 1666 1667 1668 1669 1670 1671 1672 1673 1674 1675 1676 1677 1678 1679 1680 1681 1682 1683 1684 1685 1686 1687 1688 1689 1690 1691 1692 1693 1694 1695 1696 1697 1698 1699 1700 1701 1702 1703 1704 1705 1706 1707 1708 1709 1710 1711 1712 1713 1714 1715 1716 1717 1718 1719 1720 1721 1722 1723 1724 1725 1726 1727 1728 1729 1730 1731 1732 1733 1734 1735 1736 1737 1738 1739 1740 1741 1742 1743 1744 1745 1746 1747 1748 1749 1750 1751 1752 1753 1754 1755 1756 1757 1758 1759 1760 1761 1762 1763 1764 1765 | <!DOCTYPE html>
<html lang="th">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>คู่มือ SQL ฉบับเร่งรัด — จากศูนย์สู่มืออาชีพ</title>
<link rel="stylesheet" href="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/highlight.js/11.9.0/styles/atom-one-dark.min.css">
<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/highlight.js/11.9.0/highlight.min.js"></script>
<script src="https://cdnjs.cloudflare.com/ajax/libs/highlight.js/11.9.0/languages/sql.min.js"></script>
<style>
:root {
--bg: #0f1117;
--surface: #1a1d27;
--surface2: #22263a;
--border: #2e3350;
--accent: #5b8dee;
--accent2: #7c5cbf;
--green: #3ecf8e;
--yellow: #f5a623;
--red: #e05252;
--text: #d0d6f0;
--muted: #7a83a8;
--sidebar-w: 260px;
--code-bg: #141720;
}
* { box-sizing: border-box; margin: 0; padding: 0; }
html { scroll-behavior: smooth; }
body {
font-family: 'Segoe UI', 'Noto Sans Thai', system-ui, sans-serif;
background: var(--bg);
color: var(--text);
line-height: 1.7;
font-size: 15px;
}
/* ── Sidebar ── */
#sidebar {
position: fixed; top: 0; left: 0;
width: var(--sidebar-w);
height: 100vh;
background: var(--surface);
border-right: 1px solid var(--border);
overflow-y: auto;
z-index: 100;
padding-bottom: 2rem;
}
#sidebar .logo {
padding: 1.25rem 1rem;
font-size: 0.8rem;
font-weight: 700;
letter-spacing: .08em;
text-transform: uppercase;
color: var(--accent);
border-bottom: 1px solid var(--border);
}
#sidebar nav { padding: .5rem 0; }
#sidebar .nav-section {
padding: .6rem 1rem .2rem;
font-size: .68rem;
font-weight: 700;
letter-spacing: .12em;
text-transform: uppercase;
color: var(--muted);
}
#sidebar a {
display: block;
padding: .38rem 1rem .38rem 1.25rem;
color: var(--muted);
text-decoration: none;
font-size: .82rem;
border-left: 2px solid transparent;
transition: all .15s;
}
#sidebar a:hover, #sidebar a.active {
color: var(--text);
border-left-color: var(--accent);
background: rgba(91,141,238,.08);
}
/* ── Main ── */
#main {
margin-left: var(--sidebar-w);
padding: 2.5rem 3rem;
max-width: 960px;
}
/* ── Hero ── */
.hero {
background: linear-gradient(135deg, #1c2240 0%, #1a1d27 100%);
border: 1px solid var(--border);
border-radius: 12px;
padding: 2.5rem;
margin-bottom: 3rem;
}
.hero h1 {
font-size: 2rem;
font-weight: 800;
background: linear-gradient(90deg, var(--accent), #a78bfa);
-webkit-background-clip: text;
-webkit-text-fill-color: transparent;
background-clip: text;
margin-bottom: .5rem;
}
.hero p { color: var(--muted); font-size: .95rem; }
.hero .badges { display: flex; gap: .5rem; margin-top: 1rem; flex-wrap: wrap; }
.badge {
padding: .25rem .7rem;
border-radius: 20px;
font-size: .72rem;
font-weight: 600;
letter-spacing: .04em;
}
.badge-blue { background: rgba(91,141,238,.15); color: var(--accent); border: 1px solid rgba(91,141,238,.3); }
.badge-green { background: rgba(62,207,142,.15); color: var(--green); border: 1px solid rgba(62,207,142,.3); }
.badge-purple{ background: rgba(124,92,191,.15); color: #a78bfa; border: 1px solid rgba(124,92,191,.3); }
/* ── Section headings ── */
.part-header {
display: flex; align-items: center; gap: 1rem;
margin: 3rem 0 1.5rem;
padding-bottom: 1rem;
border-bottom: 1px solid var(--border);
}
.part-number {
width: 42px; height: 42px;
background: linear-gradient(135deg, var(--accent), var(--accent2));
border-radius: 10px;
display: flex; align-items: center; justify-content: center;
font-size: 1.1rem; font-weight: 800; color: #fff;
flex-shrink: 0;
}
.part-header h2 { font-size: 1.4rem; font-weight: 700; color: #fff; }
h3 {
font-size: 1.05rem; font-weight: 700;
color: #fff; margin: 2rem 0 .75rem;
padding-left: .75rem;
border-left: 3px solid var(--accent);
}
h4 {
font-size: .9rem; font-weight: 600;
color: var(--accent); margin: 1.5rem 0 .5rem;
text-transform: uppercase; letter-spacing: .06em;
}
p { margin-bottom: .9rem; color: var(--text); }
/* ── Code blocks ── */
pre {
background: var(--code-bg) !important;
border: 1px solid var(--border);
border-radius: 8px;
padding: 1.1rem 1.25rem !important;
margin: .75rem 0 1.25rem;
overflow-x: auto;
font-size: .82rem !important;
line-height: 1.6 !important;
}
pre code { background: none !important; padding: 0 !important; font-size: inherit !important; }
code {
background: var(--surface2);
color: #e2b96a;
padding: .15em .45em;
border-radius: 4px;
font-size: .83em;
font-family: 'Fira Code', 'Consolas', monospace;
}
/* ── Tables ── */
.table-wrap { overflow-x: auto; margin: .75rem 0 1.5rem; }
table { width: 100%; border-collapse: collapse; font-size: .85rem; }
th {
background: var(--surface2);
color: var(--accent);
padding: .6rem .9rem;
text-align: left;
font-weight: 600;
font-size: .78rem;
letter-spacing: .04em;
text-transform: uppercase;
border-bottom: 1px solid var(--border);
}
td { padding: .55rem .9rem; border-bottom: 1px solid var(--border); vertical-align: top; }
tr:last-child td { border-bottom: none; }
tr:hover td { background: rgba(255,255,255,.025); }
/* ── Callout boxes ── */
.callout {
border-radius: 8px;
padding: .9rem 1.1rem;
margin: 1rem 0;
font-size: .88rem;
border-left: 3px solid;
}
.callout-info { background: rgba(91,141,238,.1); border-color: var(--accent); }
.callout-warn { background: rgba(245,166,35,.1); border-color: var(--yellow); }
.callout-tip { background: rgba(62,207,142,.1); border-color: var(--green); }
.callout-title { font-weight: 700; margin-bottom: .3rem; }
.callout-info .callout-title { color: var(--accent); }
.callout-warn .callout-title { color: var(--yellow); }
.callout-tip .callout-title { color: var(--green); }
/* ── Quiz ── */
.quiz-box {
background: var(--surface);
border: 1px solid var(--border);
border-radius: 10px;
padding: 1.5rem;
margin: 2rem 0;
}
.quiz-box h3 {
border: none; padding: 0; margin: 0 0 1rem;
font-size: 1rem; color: var(--yellow);
}
.quiz-q { margin-bottom: .8rem; font-size: .9rem; }
.quiz-q strong { color: var(--accent); }
details { margin: .5rem 0; }
summary {
cursor: pointer;
color: var(--green);
font-size: .82rem;
padding: .4rem .6rem;
background: rgba(62,207,142,.07);
border-radius: 5px;
border: 1px solid rgba(62,207,142,.2);
list-style: none;
user-select: none;
}
summary::-webkit-details-marker { display: none; }
summary::before { content: '▶ '; font-size: .7rem; }
details[open] summary::before { content: '▼ '; }
.answer {
background: var(--code-bg);
border: 1px solid var(--border);
border-top: none;
border-radius: 0 0 5px 5px;
padding: .9rem 1rem;
font-size: .85rem;
}
/* ── Cheatsheet ── */
.cs-grid {
display: grid;
grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(420px, 1fr));
gap: 1rem;
margin: 1rem 0 2rem;
}
.cs-card {
background: var(--surface);
border: 1px solid var(--border);
border-radius: 10px;
overflow: hidden;
}
.cs-card-header {
padding: .6rem 1rem;
background: var(--surface2);
border-bottom: 1px solid var(--border);
display: flex; align-items: center; gap: .6rem;
}
.cs-tag {
font-size: .68rem; font-weight: 700;
padding: .15rem .5rem; border-radius: 4px;
letter-spacing: .05em; text-transform: uppercase;
}
.cs-tag-ddl { background: rgba(124,92,191,.25); color: #c4a8ff; }
.cs-tag-dml { background: rgba(62,207,142,.2); color: var(--green); }
.cs-tag-dql { background: rgba(91,141,238,.2); color: var(--accent); }
.cs-tag-adv { background: rgba(245,166,35,.2); color: var(--yellow); }
.cs-card-title { font-size: .88rem; font-weight: 700; color: #fff; }
.cs-card pre {
margin: 0 !important;
border: none !important;
border-radius: 0 !important;
font-size: .78rem !important;
}
.cs-note {
padding: .5rem 1rem;
font-size: .77rem;
color: var(--muted);
border-top: 1px solid var(--border);
}
/* ── TOC progress line ── */
#progress-bar {
position: fixed; top: 0; left: 0; right: 0;
height: 2px; background: var(--border); z-index: 200;
}
#progress-fill {
height: 100%;
background: linear-gradient(90deg, var(--accent), #a78bfa);
width: 0%;
transition: width .1s;
}
/* ── Divider ── */
hr { border: none; border-top: 1px solid var(--border); margin: 2.5rem 0; }
/* ── Data example table ── */
.data-preview {
background: var(--code-bg);
border: 1px solid var(--border);
border-radius: 8px;
overflow: hidden;
margin: .75rem 0 1.25rem;
font-size: .8rem;
}
.data-preview table { margin: 0; }
.data-preview th { background: #1e2235; font-size: .73rem; }
.data-preview td { font-family: 'Fira Code', monospace; font-size: .78rem; }
@media (max-width: 900px) {
#sidebar { display: none; }
#main { margin-left: 0; padding: 1.5rem; }
.cs-grid { grid-template-columns: 1fr; }
}
</style>
</head>
<body>
<div id="progress-bar"><div id="progress-fill"></div></div>
<!-- ══ SIDEBAR ══ -->
<nav id="sidebar">
<div class="logo">SQL Tutorial TH</div>
<nav>
<div class="nav-section">เนื้อหา</div>
<a href="#part1">ส่วนที่ 1 — พื้นฐาน</a>
<a href="#p1-what">SQL คืออะไร?</a>
<a href="#p1-concepts">แนวคิดหลัก</a>
<a href="#p1-types">ประเภทคำสั่ง</a>
<a href="#p1-datatypes">ประเภทข้อมูล</a>
<a href="#p1-keys">Key คืออะไร?</a>
<a href="#p1-null">NULL คืออะไร?</a>
<a href="#q1">แบบทดสอบ 1</a>
<div class="nav-section">สร้างตาราง</div>
<a href="#part2">ส่วนที่ 2 — CREATE TABLE</a>
<a href="#p2-syntax">โครงสร้างคำสั่ง</a>
<a href="#p2-examples">ตัวอย่างตาราง</a>
<a href="#p2-insert">INSERT ข้อมูล</a>
<a href="#p2-alter">แก้ไขตาราง</a>
<a href="#q2">แบบทดสอบ 2</a>
<div class="nav-section">Query ข้อมูล</div>
<a href="#part3">ส่วนที่ 3 — SELECT</a>
<a href="#p3-select">SELECT พื้นฐาน</a>
<a href="#p3-where">WHERE & เงื่อนไข</a>
<a href="#p3-order">ORDER BY & LIMIT</a>
<a href="#p3-agg">Aggregate Functions</a>
<a href="#p3-group">GROUP BY & HAVING</a>
<a href="#p3-join">JOIN</a>
<a href="#p3-sub">Subquery</a>
<a href="#p3-fn">ฟังก์ชันที่ใช้บ่อย</a>
<a href="#q3">แบบทดสอบ 3</a>
<div class="nav-section">ขั้นสูง</div>
<a href="#part4">ส่วนที่ 4 — Advanced</a>
<a href="#p4-update">UPDATE & DELETE</a>
<a href="#p4-tx">Transaction</a>
<a href="#p4-view">View</a>
<a href="#p4-index">Index</a>
<a href="#p4-window">Window Functions</a>
<a href="#p4-cte">CTE</a>
<a href="#p4-practical">Practical Queries</a>
<a href="#q4">แบบทดสอบ 4</a>
<div class="nav-section">Reference</div>
<a href="#cheatsheet">Cheatsheet ครบทุกคำสั่ง</a>
<a href="#cs-ddl">DDL — สร้าง/แก้/ลบโครงสร้าง</a>
<a href="#cs-dml">DML — จัดการข้อมูล</a>
<a href="#cs-dql">DQL — ดึงข้อมูล</a>
<a href="#cs-adv">Advanced SQL</a>
<a href="#cs-fn">Functions Reference</a>
</nav>
</nav>
<!-- ══ MAIN ══ -->
<main id="main">
<!-- Hero -->
<div class="hero">
<h1>คู่มือ SQL ฉบับเร่งรัด</h1>
<p>จากศูนย์สู่มืออาชีพ — เนื้อหาครบทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ พร้อม Cheatsheet อ้างอิงครบทุกคำสั่ง</p>
<div class="badges">
<span class="badge badge-blue">4 บทเรียน</span>
<span class="badge badge-green">SQLite / MySQL / PostgreSQL</span>
<span class="badge badge-purple">ภาษาไทย</span>
</div>
</div>
<!-- ══════════════════════════════════════
PART 1 — FUNDAMENTALS
══════════════════════════════════════ -->
<div id="part1" class="part-header">
<div class="part-number">1</div>
<div>
<h2>พื้นฐาน SQL คืออะไร?</h2>
<p style="color:var(--muted);font-size:.85rem;margin:0">แนวคิดหลัก, ประเภทข้อมูล, Key, NULL</p>
</div>
</div>
<h3 id="p1-what">SQL คืออะไร?</h3>
<p><strong>SQL</strong> ย่อมาจาก <strong>Structured Query Language</strong> — ภาษาสำหรับ "คุยกับฐานข้อมูล" ลองนึกว่าฐานข้อมูลคือ Excel ขนาดยักษ์ที่มีหลายแผ่น (หลายตาราง) SQL คือสิ่งที่ช่วยให้เรา:</p>
<div class="table-wrap"><table>
<tr><th>สิ่งที่ทำได้</th><th>ตัวอย่าง</th></tr>
<tr><td>ดึงข้อมูล</td><td>แสดงรายชื่อลูกค้าทั้งหมด</td></tr>
<tr><td>เพิ่มข้อมูล</td><td>เพิ่มลูกค้าใหม่เข้าระบบ</td></tr>
<tr><td>แก้ไขข้อมูล</td><td>เปลี่ยนที่อยู่ของลูกค้า</td></tr>
<tr><td>ลบข้อมูล</td><td>ลบออเดอร์ที่ยกเลิกแล้ว</td></tr>
<tr><td>วิเคราะห์ข้อมูล</td><td>ยอดขายรวมเดือนนี้เท่าไร?</td></tr>
</table></div>
<div class="callout callout-info"><div class="callout-title">ใช้กับฐานข้อมูลอะไรได้บ้าง?</div>SQL ใช้ได้กับ MySQL, PostgreSQL, SQLite, SQL Server, Oracle — ไวยากรณ์เหมือนกันมากกว่า 90% คู่มือนี้ใช้ SQLite เป็นหลัก</div>
<h3 id="p1-concepts">แนวคิดหลัก — ตาราง, แถว, คอลัมน์</h3>
<p>ข้อมูลใน SQL จัดเก็บในรูป <strong>ตาราง (Table)</strong> เหมือน Excel:</p>
<div class="data-preview"><table>
<tr><th>employee_id</th><th>name</th><th>department</th><th>salary</th></tr>
<tr><td>1</td><td>สมชาย ใจดี</td><td>IT</td><td>55000</td></tr>
<tr><td>2</td><td>สมหญิง รัก</td><td>HR</td><td>48000</td></tr>
<tr><td>3</td><td>วิทยา เก่ง</td><td>IT</td><td>62000</td></tr>
</table></div>
<div class="table-wrap"><table>
<tr><th>องค์ประกอบ</th><th>อธิบาย</th><th>ตัวอย่าง</th></tr>
<tr><td><strong>ตาราง (Table)</strong></td><td>กล่องเก็บข้อมูล</td><td><code>employees</code></td></tr>
<tr><td><strong>คอลัมน์ (Column)</strong></td><td>หัวข้อ / ประเภทข้อมูล</td><td><code>name</code>, <code>salary</code></td></tr>
<tr><td><strong>แถว (Row)</strong></td><td>ข้อมูล 1 รายการ</td><td>พนักงาน 1 คน</td></tr>
</table></div>
<h3 id="p1-types">ประเภทคำสั่ง SQL</h3>
<div class="table-wrap"><table>
<tr><th>กลุ่ม</th><th>ย่อว่า</th><th>คำสั่งหลัก</th><th>ใช้ทำอะไร</th></tr>
<tr><td>Data Query Language</td><td><span class="badge badge-blue">DQL</span></td><td><code>SELECT</code></td><td>ดึงข้อมูล</td></tr>
<tr><td>Data Definition Language</td><td><span class="badge badge-purple">DDL</span></td><td><code>CREATE, ALTER, DROP</code></td><td>สร้าง/แก้/ลบโครงสร้าง</td></tr>
<tr><td>Data Manipulation Language</td><td><span class="badge badge-green">DML</span></td><td><code>INSERT, UPDATE, DELETE</code></td><td>เพิ่ม/แก้/ลบข้อมูล</td></tr>
<tr><td>Data Control Language</td><td><span class="badge badge-purple">DCL</span></td><td><code>GRANT, REVOKE</code></td><td>จัดการสิทธิ์</td></tr>
</table></div>
<h3 id="p1-datatypes">ประเภทข้อมูล (Data Types)</h3>
<div class="table-wrap"><table>
<tr><th>ประเภท</th><th>ตัวอย่าง</th><th>ใช้เก็บอะไร</th></tr>
<tr><td><code>INTEGER</code></td><td>1, 42, -5</td><td>เลขจำนวนเต็ม (รหัส, จำนวน)</td></tr>
<tr><td><code>REAL / FLOAT</code></td><td>3.14, 99.99</td><td>เลขทศนิยม (ราคา, น้ำหนัก)</td></tr>
<tr><td><code>TEXT / VARCHAR(n)</code></td><td>"สมชาย", "BKK"</td><td>ข้อความ</td></tr>
<tr><td><code>DATE</code></td><td>2024-01-15</td><td>วันที่</td></tr>
<tr><td><code>DATETIME</code></td><td>2024-01-15 09:30:00</td><td>วันที่และเวลา</td></tr>
<tr><td><code>BOOLEAN</code></td><td>TRUE / FALSE (หรือ 1/0)</td><td>ค่าจริง/เท็จ</td></tr>
</table></div>
<h3 id="p1-keys">Key — ตัวระบุข้อมูล</h3>
<p><strong>Primary Key (PK)</strong> — ระบุตัวตนของแต่ละแถวอย่างเฉพาะเจาะจง ห้ามซ้ำ ห้ามว่าง เช่น รหัสพนักงาน</p>
<pre><code class="language-sql">employee_id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT</code></pre>
<p><strong>Foreign Key (FK)</strong> — เชื่อมโยงตารางหนึ่งไปยังอีกตาราง ป้องกันข้อมูลอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง</p>
<pre><code class="language-sql">customer_id INTEGER REFERENCES customers(customer_id)</code></pre>
<h3 id="p1-null">NULL คืออะไร?</h3>
<p><code>NULL</code> หมายถึง "ไม่มีค่า" หรือ "ยังไม่รู้" — <strong>ไม่เหมือน</strong> เลขศูนย์ (0) หรือสตริงว่าง ("")</p>
<div class="callout callout-warn">
<div class="callout-title">ระวัง!</div>
เมื่อเปรียบเทียบกับ NULL ต้องใช้ <code>IS NULL</code> หรือ <code>IS NOT NULL</code> เท่านั้น — <strong>ห้ามใช้ <code>= NULL</code></strong>
</div>
<pre><code class="language-sql">-- ถูก
WHERE phone IS NULL
-- ผิด (ไม่ได้ผลลัพธ์ที่ต้องการ)
WHERE phone = NULL</code></pre>
<!-- Quiz 1 -->
<div id="q1" class="quiz-box">
<h3>🎯 แบบทดสอบส่วนที่ 1</h3>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 1.</strong> SQL ย่อมาจากอะไร? ใช้ทำอะไร?</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 2.</strong> ตาราง, คอลัมน์, แถว — แต่ละอย่างคืออะไร?</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 3.</strong> PRIMARY KEY คืออะไร? ต่างจาก UNIQUE อย่างไร?</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 4.</strong> ต้องการเก็บ "ยอดขาย 12500.50 บาท" ควรใช้ประเภทข้อมูลใด?<br><em>(ก) TEXT (ข) INTEGER (ค) REAL (ง) DATE</em></div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 5.</strong> คำสั่งใดถูกต้อง?<br><em>(ก) WHERE phone = NULL (ข) WHERE phone IS NULL (ค) WHERE phone == NULL</em></div>
<details><summary>ดูเฉลย</summary><div class="answer">
<p><strong>1.</strong> Structured Query Language — ภาษาสำหรับสื่อสารกับฐานข้อมูล ทั้งดึง เพิ่ม แก้ไข และลบข้อมูล</p>
<p><strong>2.</strong> ตาราง = กล่องเก็บข้อมูล, คอลัมน์ = หัวข้อ/ประเภท, แถว = ข้อมูล 1 รายการ</p>
<p><strong>3.</strong> PRIMARY KEY ระบุตัวตนเฉพาะ ห้ามซ้ำ ห้าม NULL มีได้คอลัมน์เดียว / UNIQUE ห้ามซ้ำแต่อนุญาต NULL มีได้หลายคอลัมน์</p>
<p><strong>4.</strong> (ค) REAL</p>
<p><strong>5.</strong> (ข) WHERE phone IS NULL</p>
</div></details>
</div>
<hr>
<!-- ══════════════════════════════════════
PART 2 — CREATE TABLE
══════════════════════════════════════ -->
<div id="part2" class="part-header">
<div class="part-number">2</div>
<div>
<h2>สร้างตารางข้อมูล (CREATE TABLE)</h2>
<p style="color:var(--muted);font-size:.85rem;margin:0">ฐานข้อมูลร้านอาหาร — 6 ตารางพร้อมข้อมูลตัวอย่าง</p>
</div>
</div>
<h3 id="p2-syntax">โครงสร้างคำสั่ง CREATE TABLE</h3>
<pre><code class="language-sql">CREATE TABLE ชื่อตาราง (
ชื่อคอลัมน์1 ประเภทข้อมูล [ข้อจำกัด],
ชื่อคอลัมน์2 ประเภทข้อมูล [ข้อจำกัด],
...
);</code></pre>
<h4>ข้อจำกัด (Constraints)</h4>
<div class="table-wrap"><table>
<tr><th>Constraint</th><th>ความหมาย</th></tr>
<tr><td><code>PRIMARY KEY</code></td><td>ระบุตัวตนเฉพาะ ห้ามซ้ำ ห้ามว่าง</td></tr>
<tr><td><code>NOT NULL</code></td><td>ห้ามว่าง ต้องมีค่าเสมอ</td></tr>
<tr><td><code>UNIQUE</code></td><td>ห้ามซ้ำ (อนุญาต NULL ได้)</td></tr>
<tr><td><code>DEFAULT value</code></td><td>ค่าเริ่มต้นถ้าไม่ระบุ</td></tr>
<tr><td><code>CHECK (เงื่อนไข)</code></td><td>ตรวจสอบค่าที่ใส่เข้ามา</td></tr>
<tr><td><code>REFERENCES table(col)</code></td><td>Foreign Key — เชื่อมกับตารางอื่น</td></tr>
<tr><td><code>AUTOINCREMENT</code></td><td>เพิ่มตัวเลขอัตโนมัติ</td></tr>
</table></div>
<h3 id="p2-examples">ตัวอย่างตาราง — ระบบร้านอาหาร</h3>
<h4>ตาราง 1 — พนักงาน (employees)</h4>
<pre><code class="language-sql">CREATE TABLE employees (
employee_id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
first_name TEXT NOT NULL,
last_name TEXT NOT NULL,
email TEXT UNIQUE NOT NULL,
phone TEXT, -- ไม่บังคับ → อนุญาต NULL
department TEXT NOT NULL DEFAULT 'General',
position TEXT NOT NULL,
salary REAL NOT NULL CHECK (salary > 0),
hire_date DATE NOT NULL,
is_active INTEGER DEFAULT 1 -- 1=ทำงานอยู่, 0=ลาออก
);</code></pre>
<h4>ตาราง 2 — เมนูอาหาร (menu_items)</h4>
<pre><code class="language-sql">CREATE TABLE menu_items (
item_id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
item_name TEXT NOT NULL,
category TEXT NOT NULL,
price REAL NOT NULL CHECK (price >= 0),
cost REAL NOT NULL CHECK (cost >= 0),
is_available INTEGER DEFAULT 1,
description TEXT
);</code></pre>
<h4>ตาราง 3 — ลูกค้า (customers)</h4>
<pre><code class="language-sql">CREATE TABLE customers (
customer_id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
first_name TEXT NOT NULL,
last_name TEXT NOT NULL,
email TEXT UNIQUE,
phone TEXT,
birth_date DATE,
member_since DATE NOT NULL,
member_level TEXT DEFAULT 'Bronze'
CHECK (member_level IN ('Bronze', 'Silver', 'Gold')),
total_spent REAL DEFAULT 0
);</code></pre>
<h4>ตาราง 4 — ออเดอร์ (orders) พร้อม Foreign Key</h4>
<pre><code class="language-sql">CREATE TABLE orders (
order_id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
customer_id INTEGER NOT NULL REFERENCES customers(customer_id),
employee_id INTEGER NOT NULL REFERENCES employees(employee_id),
order_date DATETIME NOT NULL DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
table_number INTEGER,
status TEXT DEFAULT 'Pending'
CHECK (status IN ('Pending','Preparing','Served','Cancelled')),
total_amount REAL DEFAULT 0,
notes TEXT
);</code></pre>
<h4>ตาราง 5 — รายการในออเดอร์ (order_items)</h4>
<pre><code class="language-sql">CREATE TABLE order_items (
order_item_id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
order_id INTEGER NOT NULL REFERENCES orders(order_id),
item_id INTEGER NOT NULL REFERENCES menu_items(item_id),
quantity INTEGER NOT NULL DEFAULT 1 CHECK (quantity > 0),
unit_price REAL NOT NULL CHECK (unit_price >= 0)
);</code></pre>
<h3 id="p2-insert">INSERT — เพิ่มข้อมูล</h3>
<pre><code class="language-sql">-- รูปแบบมาตรฐาน (แนะนำ — ระบุคอลัมน์ชัดเจน)
INSERT INTO ชื่อตาราง (คอลัมน์1, คอลัมน์2, ...)
VALUES (ค่า1, ค่า2, ...);
-- เพิ่มหลายแถวพร้อมกัน
INSERT INTO ชื่อตาราง (คอลัมน์1, คอลัมน์2)
VALUES
(ค่า1a, ค่า2a),
(ค่า1b, ค่า2b),
(ค่า1c, ค่า2c);</code></pre>
<h4>เพิ่มพนักงานตัวอย่าง</h4>
<pre><code class="language-sql">INSERT INTO employees (first_name, last_name, email, phone, department, position, salary, hire_date)
VALUES
('สมชาย', 'ใจดี', 'somchai@rest.com', '081-111-1111', 'Kitchen', 'เชฟ', 35000, '2020-03-15'),
('สมหญิง', 'รักงาน', 'somying@rest.com', '082-222-2222', 'Service', 'พนักงานเสิร์ฟ', 22000, '2021-06-01'),
('วิทยา', 'เก่งมาก', 'wittaya@rest.com', '083-333-3333', 'Kitchen', 'ผู้ช่วยเชฟ', 28000, '2021-09-10'),
('นิดา', 'สวยงาม', 'nida@rest.com', '084-444-4444', 'Service', 'พนักงานเสิร์ฟ', 22000, '2022-01-20'),
('มานะ', 'บากบั่น', 'mana@rest.com', NULL, 'Management', 'ผู้จัดการ', 55000, '2019-07-01'),
('กมล', 'เหนียวแน่','kamol@rest.com', '086-666-6666', 'Service', 'แคชเชียร์', 25000, '2022-04-15'),
('ประภา', 'ฉลาด', 'prapa@rest.com', '087-777-7777', 'Kitchen', 'เชฟ', 38000, '2020-11-01');</code></pre>
<h4>เพิ่มเมนูอาหาร</h4>
<pre><code class="language-sql">INSERT INTO menu_items (item_name, category, price, cost, description)
VALUES
('ข้าวผัดกุ้ง', 'อาหารจานหลัก', 120, 45, 'ข้าวผัดกุ้งสดกับไข่ดาว'),
('ต้มยำกุ้ง', 'อาหารจานหลัก', 180, 70, 'ต้มยำน้ำข้นรสเข้มข้น'),
('ผัดไทยกุ้งสด', 'อาหารจานหลัก', 150, 55, 'ผัดไทยเส้นเล็กกุ้งสด'),
('ส้มตำไทย', 'อาหารเรียกน้ำย่อย', 60, 20, 'ส้มตำรสจัดจ้าน'),
('น้ำเปล่า', 'เครื่องดื่ม', 15, 3, NULL),
('น้ำอัดลม', 'เครื่องดื่ม', 35, 12, NULL),
('ชาเย็น', 'เครื่องดื่ม', 45, 15, 'ชาไทยใส่นมข้นหวาน'),
('ไอศกรีมกะทิ', 'ของหวาน', 65, 22, 'ไอศกรีมกะทิราดน้ำตาลมะพร้าว'),
('มะม่วงข้าวเหนียว', 'ของหวาน', 120, 45, 'มะม่วงน้ำดอกไม้ข้าวเหนียวมูน'),
('ลาบหมู', 'อาหารจานหลัก', 110, 42, 'ลาบหมูสับสมุนไพรหอม');</code></pre>
<h3 id="p2-alter">แก้ไขโครงสร้างตาราง (ALTER TABLE)</h3>
<pre><code class="language-sql">-- เพิ่มคอลัมน์ใหม่
ALTER TABLE customers ADD COLUMN line_id TEXT;
-- เปลี่ยนชื่อคอลัมน์
ALTER TABLE employees RENAME COLUMN phone TO phone_number;
-- เปลี่ยนชื่อตาราง
ALTER TABLE old_name RENAME TO new_name;
-- ลบตาราง (ระวัง! ถาวร)
DROP TABLE IF EXISTS table_name;
-- ล้างข้อมูลแต่เก็บโครงสร้าง
DELETE FROM table_name;</code></pre>
<!-- Quiz 2 -->
<div id="q2" class="quiz-box">
<h3>🎯 แบบทดสอบส่วนที่ 2</h3>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 1.</strong> เขียนคำสั่งสร้างตาราง <code>suppliers</code> ที่มี: supplier_id (PK, auto), company_name (ไม่ซ้ำ, ห้ามว่าง), contact_name, phone, rating (1–5, default 3)</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 2.</strong> UNIQUE ต่างจาก PRIMARY KEY อย่างไร?</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 3.</strong> เขียน INSERT เพิ่มเมนู "กาแฟร้อน" ราคา 55 บาท ต้นทุน 18 บาท หมวด "เครื่องดื่ม"</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 4.</strong> ทำไม orders ต้องมี REFERENCES customers(customer_id)?</div>
<details><summary>ดูเฉลย</summary><div class="answer">
<pre><code class="language-sql">-- ข้อ 1
CREATE TABLE suppliers (
supplier_id INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT,
company_name TEXT NOT NULL UNIQUE,
contact_name TEXT,
phone TEXT,
rating INTEGER DEFAULT 3 CHECK (rating BETWEEN 1 AND 5)
);</code></pre>
<p><strong>ข้อ 2.</strong> UNIQUE ห้ามซ้ำแต่อนุญาต NULL ได้หลายแถว, มีได้หลายคอลัมน์ต่อตาราง / PRIMARY KEY ห้ามซ้ำและห้าม NULL เด็ดขาด มีได้คอลัมน์เดียว</p>
<pre><code class="language-sql">-- ข้อ 3
INSERT INTO menu_items (item_name, category, price, cost)
VALUES ('กาแฟร้อน', 'เครื่องดื่ม', 55, 18);</code></pre>
<p><strong>ข้อ 4.</strong> เพื่อป้องกันสร้างออเดอร์ให้ลูกค้าที่ไม่มีในระบบ — Foreign Key บังคับให้ customer_id ใน orders ต้องมีอยู่จริงในตาราง customers</p>
</div></details>
</div>
<hr>
<!-- ══════════════════════════════════════
PART 3 — SELECT & QUERY
══════════════════════════════════════ -->
<div id="part3" class="part-header">
<div class="part-number">3</div>
<div>
<h2>ดึงและวิเคราะห์ข้อมูล (SELECT)</h2>
<p style="color:var(--muted);font-size:.85rem;margin:0">WHERE, JOIN, GROUP BY, HAVING, Subquery, Functions</p>
</div>
</div>
<h3 id="p3-select">SELECT พื้นฐาน</h3>
<pre><code class="language-sql">-- ดึงทุกคอลัมน์
SELECT * FROM employees;
-- เลือกเฉพาะคอลัมน์
SELECT first_name, last_name, position, salary
FROM employees;
-- ตั้งชื่อเล่น (Alias)
SELECT
first_name AS ชื่อ,
last_name AS นามสกุล,
salary AS เงินเดือน
FROM employees;
-- คำนวณในคอลัมน์
SELECT
first_name,
salary,
salary * 12 AS เงินเดือนต่อปี,
salary * 0.05 AS โบนัส5เปอร์เซ็น
FROM employees;</code></pre>
<h3 id="p3-where">WHERE — กรองข้อมูล</h3>
<div class="table-wrap"><table>
<tr><th>ตัวดำเนินการ</th><th>ความหมาย</th><th>ตัวอย่าง</th></tr>
<tr><td><code>=</code></td><td>เท่ากับ</td><td><code>department = 'Kitchen'</code></td></tr>
<tr><td><code><></code> หรือ <code>!=</code></td><td>ไม่เท่ากับ</td><td><code>status != 'Cancelled'</code></td></tr>
<tr><td><code>> < >= <=</code></td><td>เปรียบเทียบ</td><td><code>salary > 30000</code></td></tr>
<tr><td><code>IN (...)</code></td><td>อยู่ใน list</td><td><code>department IN ('IT','HR')</code></td></tr>
<tr><td><code>BETWEEN a AND b</code></td><td>อยู่ในช่วง</td><td><code>salary BETWEEN 25000 AND 50000</code></td></tr>
<tr><td><code>LIKE 'pattern'</code></td><td>ค้นหาด้วยรูปแบบ</td><td><code>name LIKE 'สม%'</code></td></tr>
<tr><td><code>IS NULL / IS NOT NULL</code></td><td>ตรวจ NULL</td><td><code>phone IS NULL</code></td></tr>
<tr><td><code>AND / OR / NOT</code></td><td>รวมเงื่อนไข</td><td><code>dept='IT' AND salary>50000</code></td></tr>
</table></div>
<pre><code class="language-sql">-- AND — เงื่อนไขทั้งหมดต้องเป็นจริง
SELECT first_name, department, salary
FROM employees
WHERE department = 'Kitchen' AND salary > 30000;
-- OR — อย่างน้อยหนึ่งเงื่อนไข
SELECT first_name, department
FROM employees
WHERE department = 'Kitchen' OR department = 'Management';
-- IN — เขียนสั้นกว่า OR หลายตัว
SELECT first_name, department
FROM employees
WHERE department IN ('Kitchen', 'Management');
-- BETWEEN — ช่วงค่า (รวมค่าขอบเขตทั้งสอง)
SELECT first_name, salary
FROM employees
WHERE salary BETWEEN 25000 AND 40000;
-- LIKE — % = อักษรใดก็ได้กี่ตัวก็ได้, _ = 1 ตัว
SELECT item_name FROM menu_items WHERE item_name LIKE '%กุ้ง%';
SELECT first_name FROM employees WHERE first_name LIKE 'สม%';
SELECT email FROM employees WHERE email LIKE '%@rest.com';</code></pre>
<h3 id="p3-order">ORDER BY & LIMIT</h3>
<pre><code class="language-sql">-- เรียงจากมากไปน้อย (DESC) หรือน้อยไปมาก (ASC)
SELECT first_name, salary
FROM employees
ORDER BY salary DESC;
-- เรียงหลายคอลัมน์
SELECT first_name, department, salary
FROM employees
ORDER BY department ASC, salary DESC;
-- จำกัดจำนวนผลลัพธ์
SELECT item_name, price
FROM menu_items
ORDER BY price DESC
LIMIT 5;
-- ข้าม N แถวแรก (Pagination)
SELECT item_name, price
FROM menu_items
ORDER BY price DESC
LIMIT 5 OFFSET 5; -- หน้า 2: แถวที่ 6-10</code></pre>
<h3 id="p3-agg">Aggregate Functions — สรุปข้อมูล</h3>
<div class="table-wrap"><table>
<tr><th>ฟังก์ชัน</th><th>ใช้ทำอะไร</th></tr>
<tr><td><code>COUNT(*)</code></td><td>นับจำนวนแถวทั้งหมด</td></tr>
<tr><td><code>COUNT(col)</code></td><td>นับแถวที่ไม่ใช่ NULL</td></tr>
<tr><td><code>SUM(col)</code></td><td>รวมทั้งหมด</td></tr>
<tr><td><code>AVG(col)</code></td><td>ค่าเฉลี่ย</td></tr>
<tr><td><code>MAX(col)</code></td><td>ค่าสูงสุด</td></tr>
<tr><td><code>MIN(col)</code></td><td>ค่าต่ำสุด</td></tr>
</table></div>
<pre><code class="language-sql">SELECT
COUNT(*) AS จำนวนพนักงาน,
AVG(salary) AS เงินเดือนเฉลี่ย,
MAX(salary) AS เงินเดือนสูงสุด,
MIN(salary) AS เงินเดือนต่ำสุด,
SUM(salary) AS ค่าใช้จ่ายรวม
FROM employees;</code></pre>
<h3 id="p3-group">GROUP BY & HAVING</h3>
<p>GROUP BY แยกข้อมูลเป็นกลุ่ม แล้ว Aggregate แต่ละกลุ่ม — เหมือน Pivot Table ใน Excel</p>
<div class="callout callout-info">
<div class="callout-title">ลำดับประมวลผล SQL (สำคัญมาก!)</div>
<code>FROM → JOIN → WHERE → GROUP BY → HAVING → SELECT → ORDER BY → LIMIT</code>
</div>
<pre><code class="language-sql">-- จำนวนและเงินเดือนเฉลี่ยแต่ละแผนก
SELECT
department,
COUNT(*) AS จำนวนพนักงาน,
AVG(salary) AS เงินเดือนเฉลี่ย,
SUM(salary) AS ค่าใช้จ่ายรวม
FROM employees
GROUP BY department
ORDER BY เงินเดือนเฉลี่ย DESC;
-- ยอดขายแต่ละวัน
SELECT
DATE(order_date) AS วันที่,
COUNT(*) AS จำนวนออเดอร์,
SUM(total_amount) AS ยอดขายรวม
FROM orders
WHERE status = 'Served'
GROUP BY DATE(order_date)
ORDER BY วันที่;
-- HAVING — กรองหลัง GROUP BY (ต่างจาก WHERE ที่กรองก่อน)
SELECT department, COUNT(*) AS จำนวนพนักงาน
FROM employees
GROUP BY department
HAVING COUNT(*) > 1; -- เฉพาะแผนกที่มีมากกว่า 1 คน</code></pre>
<h3 id="p3-join">JOIN — รวมข้อมูลหลายตาราง</h3>
<pre><code class="language-sql">-- INNER JOIN — เฉพาะแถวที่มีคู่ทั้งสองตาราง
SELECT
o.order_id,
c.first_name || ' ' || c.last_name AS ชื่อลูกค้า,
o.order_date,
o.total_amount,
o.status
FROM orders AS o
INNER JOIN customers AS c ON o.customer_id = c.customer_id;
-- JOIN สามตาราง
SELECT
o.order_id,
c.first_name AS ลูกค้า,
m.item_name AS เมนู,
oi.quantity AS จำนวน,
oi.quantity * oi.unit_price AS ยอดรวม
FROM order_items AS oi
INNER JOIN orders AS o ON oi.order_id = o.order_id
INNER JOIN customers AS c ON o.customer_id = c.customer_id
INNER JOIN menu_items AS m ON oi.item_id = m.item_id;
-- LEFT JOIN — ทุกแถวจากซ้าย แม้ไม่มีคู่ในตารางขวา
SELECT
c.first_name,
c.last_name,
COUNT(o.order_id) AS จำนวนออเดอร์
FROM customers AS c
LEFT JOIN orders AS o ON c.customer_id = o.customer_id
GROUP BY c.customer_id, c.first_name, c.last_name
ORDER BY จำนวนออเดอร์ DESC;</code></pre>
<h3 id="p3-sub">Subquery — Query ซ้อน Query</h3>
<pre><code class="language-sql">-- ใน WHERE
SELECT first_name, salary
FROM employees
WHERE salary > (SELECT AVG(salary) FROM employees);
-- ใน WHERE ด้วย IN
SELECT item_name, price
FROM menu_items
WHERE item_id IN (
SELECT item_id FROM order_items
GROUP BY item_id
HAVING COUNT(*) > 2
);
-- เป็น Derived Table ใน FROM
SELECT dept, avg_sal
FROM (
SELECT department AS dept, AVG(salary) AS avg_sal
FROM employees
GROUP BY department
) AS dept_summary
WHERE avg_sal > 30000;</code></pre>
<h3 id="p3-fn">ฟังก์ชันที่ใช้บ่อย</h3>
<h4>ข้อความ</h4>
<pre><code class="language-sql">SELECT
UPPER(first_name) AS ตัวพิมพ์ใหญ่,
LOWER(email) AS ตัวพิมพ์เล็ก,
LENGTH(first_name) AS ความยาว,
first_name || ' ' || last_name AS ชื่อเต็ม,
SUBSTR(phone, 1, 3) AS รหัสต้น,
TRIM(' text ') AS ตัดช่องว่าง,
REPLACE(department, 'Kitchen', 'ครัว') AS แปลคำ
FROM employees;</code></pre>
<h4>ตัวเลข</h4>
<pre><code class="language-sql">SELECT
ROUND(salary * 1.1, 2) AS หลังขึ้นเงิน,
ABS(-500) AS ค่าสมบูรณ์,
CEIL(3.2) AS ปัดขึ้น, -- 4
FLOOR(3.9) AS ปัดลง -- 3
FROM employees;</code></pre>
<h4>วันที่ (SQLite)</h4>
<pre><code class="language-sql">SELECT
DATE('now') AS วันนี้,
DATE(order_date) AS วันที่ออเดอร์,
strftime('%Y', order_date) AS ปี,
strftime('%m', order_date) AS เดือน,
strftime('%Y-%m', order_date) AS ปี_เดือน,
DATE('now', '-30 days') AS 30วันที่แล้ว
FROM orders;</code></pre>
<h4>CASE WHEN — เงื่อนไขแบบ if-else</h4>
<pre><code class="language-sql">SELECT
first_name,
salary,
CASE
WHEN salary >= 50000 THEN 'สูง'
WHEN salary >= 30000 THEN 'กลาง'
ELSE 'ต่ำ'
END AS ระดับเงินเดือน
FROM employees;
-- นับจำนวนแบบมีเงื่อนไข (Conditional Aggregation)
SELECT
COUNT(*) AS ออเดอร์ทั้งหมด,
COUNT(CASE WHEN status = 'Served' THEN 1 END) AS สำเร็จ,
COUNT(CASE WHEN status = 'Cancelled' THEN 1 END) AS ยกเลิก,
SUM(CASE WHEN status = 'Served' THEN total_amount ELSE 0 END) AS ยอดขายรวม
FROM orders;</code></pre>
<!-- Quiz 3 -->
<div id="q3" class="quiz-box">
<h3>🎯 แบบทดสอบส่วนที่ 3</h3>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 1.</strong> เขียน query ดูชื่อและราคาเมนูหมวด "ของหวาน" เรียงจากราคามากไปน้อย</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 2.</strong> เขียน query หาพนักงานที่เงินเดือน 20,000–35,000 บาท ในแผนก Service หรือ Kitchen</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 3.</strong> WHERE vs HAVING ต่างกันอย่างไร?</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 4.</strong> เขียน query แสดงชื่อพนักงานพร้อมจำนวนออเดอร์ที่รับผิดชอบ (รวมคนที่ยังไม่มีออเดอร์)</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 5.</strong> INNER JOIN vs LEFT JOIN ต่างกันอย่างไร?</div>
<details><summary>ดูเฉลย</summary><div class="answer">
<pre><code class="language-sql">-- ข้อ 1
SELECT item_name, price FROM menu_items
WHERE category = 'ของหวาน' ORDER BY price DESC;
-- ข้อ 2
SELECT first_name, department, salary FROM employees
WHERE salary BETWEEN 20000 AND 35000
AND department IN ('Service', 'Kitchen');
-- ข้อ 4
SELECT e.first_name, e.last_name, COUNT(o.order_id) AS จำนวนออเดอร์
FROM employees AS e
LEFT JOIN orders AS o ON e.employee_id = o.employee_id
GROUP BY e.employee_id, e.first_name, e.last_name
ORDER BY จำนวนออเดอร์ DESC;</code></pre>
<p><strong>ข้อ 3.</strong> WHERE กรองแถวก่อน GROUP BY (กรองข้อมูลดิบ) / HAVING กรองหลัง GROUP BY (กรองผลสรุป)</p>
<p><strong>ข้อ 5.</strong> INNER JOIN แสดงเฉพาะแถวที่มีคู่ทั้งสองตาราง / LEFT JOIN แสดงทุกแถวจากตารางซ้าย แม้ไม่มีคู่ในตารางขวา (ค่าจากขวาจะเป็น NULL)</p>
</div></details>
</div>
<hr>
<!-- ══════════════════════════════════════
PART 4 — ADVANCED
══════════════════════════════════════ -->
<div id="part4" class="part-header">
<div class="part-number">4</div>
<div>
<h2>จัดการข้อมูลขั้นสูง</h2>
<p style="color:var(--muted);font-size:.85rem;margin:0">UPDATE, DELETE, Transaction, View, Index, Window Functions, CTE</p>
</div>
</div>
<h3 id="p4-update">UPDATE & DELETE</h3>
<div class="callout callout-warn">
<div class="callout-title">คำเตือน!</div>
ถ้าลืม <code>WHERE</code> ใน UPDATE หรือ DELETE จะแก้ไข/ลบ <strong>ทุกแถว</strong> ในตาราง ควรทำ SELECT ดูก่อนเสมอ
</div>
<pre><code class="language-sql">-- UPDATE — แก้ไขข้อมูล
UPDATE employees
SET salary = salary * 1.10
WHERE department = 'Kitchen';
-- อัปเดตหลายคอลัมน์พร้อมกัน
UPDATE customers
SET member_level = 'Gold',
total_spent = total_spent + 500
WHERE customer_id = 1;
-- DELETE — ลบข้อมูล
DELETE FROM orders
WHERE status = 'Cancelled';
-- ลบด้วย Subquery
DELETE FROM customers
WHERE customer_id NOT IN (
SELECT DISTINCT customer_id FROM orders
);</code></pre>
<h3 id="p4-tx">Transaction — ทำหลายคำสั่งเป็นชุดเดียว</h3>
<p>Transaction มัดรวมหลายคำสั่งให้ "สำเร็จทั้งหมดหรือยกเลิกทั้งหมด" เหมือนโอนเงิน — ถ้าหักบัญชีต้นทางแล้วแต่โอนไม่สำเร็จ ต้องคืนเงิน</p>
<pre><code class="language-sql">BEGIN;
UPDATE customers
SET total_spent = total_spent + 425
WHERE customer_id = 1;
UPDATE orders
SET status = 'Served'
WHERE order_id = 1;
COMMIT; -- ยืนยันทุกอย่าง
-- หากเกิดข้อผิดพลาด:
ROLLBACK; -- ยกเลิกทุกอย่างกลับสู่สถานะก่อน BEGIN</code></pre>
<h3 id="p4-view">View — ตารางเสมือน</h3>
<p>View คือการบันทึก Query ที่ซับซ้อนไว้เป็นชื่อ เรียกใช้ง่ายเหมือนตารางปกติ แต่ไม่ได้เก็บข้อมูลจริง (คำนวณใหม่ทุกครั้งที่เรียก)</p>
<pre><code class="language-sql">-- สร้าง View
CREATE VIEW vw_order_summary AS
SELECT
o.order_id,
c.first_name || ' ' || c.last_name AS ลูกค้า,
e.first_name || ' ' || e.last_name AS พนักงาน,
o.order_date,
o.total_amount,
o.status
FROM orders AS o
INNER JOIN customers AS c ON o.customer_id = c.customer_id
INNER JOIN employees AS e ON o.employee_id = e.employee_id;
-- ใช้งาน View เหมือนตารางปกติ
SELECT * FROM vw_order_summary WHERE status = 'Served';
-- ลบ View
DROP VIEW IF EXISTS vw_order_summary;</code></pre>
<h3 id="p4-index">Index — เพิ่มความเร็วการค้นหา</h3>
<p>Index คือ "สารบัญ" ของตาราง ช่วยให้ค้นข้อมูลเร็วขึ้นมาก แต่ใช้พื้นที่เพิ่มเล็กน้อยและช้าลงเล็กน้อยตอน INSERT/UPDATE/DELETE</p>
<pre><code class="language-sql">-- สร้าง Index บนคอลัมน์ที่ค้นหาบ่อย
CREATE INDEX idx_orders_customer ON orders(customer_id);
CREATE INDEX idx_orders_status ON orders(status);
CREATE INDEX idx_emp_dept ON employees(department);
-- Index หลายคอลัมน์ (Composite Index)
CREATE INDEX idx_orders_date_status ON orders(order_date, status);
-- ลบ Index
DROP INDEX IF EXISTS idx_orders_status;</code></pre>
<div class="callout callout-tip">
<div class="callout-title">เมื่อไรควรสร้าง Index</div>
คอลัมน์ที่ใช้ใน WHERE, JOIN, ORDER BY บ่อยๆ — <strong>อย่าสร้างทุกคอลัมน์</strong> เพราะช้าตอน write
</div>
<h3 id="p4-window">Window Functions — วิเคราะห์ข้อมูลขั้นสูง</h3>
<p>คำนวณข้อมูลโดยยังเก็บแถวเดิมไว้ (ต่างจาก GROUP BY ที่รวมเป็นแถวเดียว)</p>
<pre><code class="language-sql">-- ROW_NUMBER() — ลำดับที่ไม่ซ้ำ
SELECT
first_name, department, salary,
ROW_NUMBER() OVER (PARTITION BY department ORDER BY salary DESC) AS อันดับในแผนก
FROM employees;
-- RANK() — อันดับ (ค่าซ้ำข้ามอันดับ: 1,1,3)
-- DENSE_RANK() — อันดับ (ค่าซ้ำไม่ข้าม: 1,1,2)
SELECT
first_name, salary,
RANK() OVER (ORDER BY salary DESC) AS rank,
DENSE_RANK() OVER (ORDER BY salary DESC) AS dense_rank
FROM employees;
-- SUM() OVER — ยอดสะสม (Running Total)
SELECT
DATE(order_date) AS วันที่,
SUM(total_amount) AS ยอดวันนี้,
SUM(SUM(total_amount)) OVER (ORDER BY DATE(order_date)) AS ยอดสะสม
FROM orders
WHERE status = 'Served'
GROUP BY DATE(order_date);
-- LAG() / LEAD() — ค่าแถวก่อนหน้า / ถัดไป
SELECT
DATE(order_date) AS วันที่,
SUM(total_amount) AS ยอดขาย,
LAG(SUM(total_amount)) OVER (ORDER BY DATE(order_date)) AS ยอดเมื่อวาน
FROM orders WHERE status='Served'
GROUP BY DATE(order_date);</code></pre>
<h3 id="p4-cte">CTE — Common Table Expression</h3>
<p>ตั้งชื่อ Query ชั่วคราวด้วย <code>WITH</code> ทำให้โค้ดอ่านง่ายและนำกลับมาใช้ใหม่ได้ในคำสั่งเดียวกัน</p>
<pre><code class="language-sql">WITH high_value_customers AS (
SELECT customer_id, first_name, last_name, total_spent
FROM customers
WHERE total_spent >= 10000
),
their_orders AS (
SELECT customer_id, COUNT(*) AS จำนวนออเดอร์, SUM(total_amount) AS ยอดสั่งรวม
FROM orders
WHERE status = 'Served'
GROUP BY customer_id
)
SELECT
hvc.first_name,
hvc.last_name,
hvc.total_spent,
COALESCE(to2.จำนวนออเดอร์, 0) AS จำนวนออเดอร์,
COALESCE(to2.ยอดสั่งรวม, 0) AS ยอดสั่งรวม
FROM high_value_customers AS hvc
LEFT JOIN their_orders AS to2 ON hvc.customer_id = to2.customer_id;</code></pre>
<h3 id="p4-practical">Practical Queries — ใช้จริงในธุรกิจ</h3>
<h4>Dashboard KPI ประจำวัน</h4>
<pre><code class="language-sql">SELECT
COUNT(*) AS ออเดอร์ทั้งหมด,
COUNT(CASE WHEN status='Served' THEN 1 END) AS สำเร็จ,
COUNT(CASE WHEN status='Cancelled' THEN 1 END) AS ยกเลิก,
COUNT(CASE WHEN status IN ('Pending','Preparing') THEN 1 END) AS รอดำเนินการ,
COALESCE(SUM(CASE WHEN status='Served' THEN total_amount END), 0) AS ยอดขายวันนี้
FROM orders
WHERE DATE(order_date) = DATE('now');</code></pre>
<h4>วิเคราะห์กำไรแต่ละเมนู</h4>
<pre><code class="language-sql">SELECT
m.item_name,
m.category,
SUM(oi.quantity) AS จำนวนที่ขาย,
SUM(oi.quantity * oi.unit_price) AS รายได้รวม,
SUM(oi.quantity * m.cost) AS ต้นทุนรวม,
SUM(oi.quantity * (oi.unit_price - m.cost)) AS กำไรรวม
FROM order_items AS oi
INNER JOIN orders AS o ON oi.order_id = o.order_id
INNER JOIN menu_items AS m ON oi.item_id = m.item_id
WHERE o.status = 'Served'
GROUP BY m.item_id, m.item_name, m.category
ORDER BY กำไรรวม DESC;</code></pre>
<h4>ลูกค้าที่ไม่มาใช้บริการ > 30 วัน</h4>
<pre><code class="language-sql">SELECT
c.first_name, c.last_name, c.member_level,
MAX(o.order_date) AS ออเดอร์ล่าสุด
FROM customers AS c
LEFT JOIN orders AS o ON c.customer_id = o.customer_id AND o.status = 'Served'
GROUP BY c.customer_id, c.first_name, c.last_name, c.member_level
HAVING MAX(o.order_date) < DATE('now', '-30 days')
OR MAX(o.order_date) IS NULL
ORDER BY ออเดอร์ล่าสุด;</code></pre>
<!-- Quiz 4 -->
<div id="q4" class="quiz-box">
<h3>🎯 แบบทดสอบส่วนที่ 4</h3>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 1.</strong> เขียน query ขึ้นราคาเมนูทุกรายการในหมวด "เครื่องดื่ม" 5 บาท</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 2.</strong> Transaction คืออะไร? ยกตัวอย่างสถานการณ์ที่ต้องใช้</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 3.</strong> View vs Table ต่างกันอย่างไร?</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 4.</strong> เขียน query แสดงอันดับพนักงานตามเงินเดือน (มากไปน้อย) ในแต่ละแผนก</div>
<div class="quiz-q"><strong>ข้อ 5.</strong> CTE มีประโยชน์อะไรเหนือ Subquery?</div>
<details><summary>ดูเฉลย</summary><div class="answer">
<pre><code class="language-sql">-- ข้อ 1
UPDATE menu_items SET price = price + 5 WHERE category = 'เครื่องดื่ม';
-- ข้อ 4
SELECT first_name, department, salary,
RANK() OVER (PARTITION BY department ORDER BY salary DESC) AS อันดับในแผนก
FROM employees;</code></pre>
<p><strong>ข้อ 2.</strong> Transaction มัดรวมหลายคำสั่งให้ทำสำเร็จทั้งหมดหรือยกเลิกทั้งหมด ตัวอย่าง: โอนเงินต้องหักต้นทาง+เพิ่มปลายทางพร้อมกัน ถ้าขั้นตอนใดล้มเหลวต้อง ROLLBACK ทั้งชุด</p>
<p><strong>ข้อ 3.</strong> View ไม่เก็บข้อมูลจริง คำนวณใหม่ทุกครั้งที่เรียก ข้อมูลเสมอ up-to-date / Table เก็บข้อมูลจริงในดิสก์</p>
<p><strong>ข้อ 5.</strong> CTE ตั้งชื่อได้และนำกลับมาใช้ซ้ำได้ในคำสั่งเดียวกัน อ่านง่ายกว่า Subquery ซ้อนกันหลายชั้น และสามารถมีหลาย CTE ในคำสั่งเดียว</p>
</div></details>
</div>
<hr>
<!-- ══════════════════════════════════════
CHEATSHEET
══════════════════════════════════════ -->
<div id="cheatsheet" class="part-header">
<div class="part-number" style="background:linear-gradient(135deg,#f5a623,#e05252)">★</div>
<div>
<h2>Cheatsheet — ครบทุกคำสั่ง SQL</h2>
<p style="color:var(--muted);font-size:.85rem;margin:0">Template + โครงสร้าง + ตัวอย่างอ้างอิงเร็ว</p>
</div>
</div>
<!-- ── DDL ── -->
<h3 id="cs-ddl">DDL — สร้าง/แก้ไข/ลบโครงสร้าง</h3>
<div class="cs-grid">
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-ddl">DDL</span><span class="cs-card-title">CREATE TABLE</span></div>
<pre><code class="language-sql">CREATE TABLE [IF NOT EXISTS] table_name (
col1 TYPE [CONSTRAINT],
col2 TYPE [CONSTRAINT],
...
[TABLE CONSTRAINT]
);</code></pre>
<div class="cs-note">สร้างตารางใหม่ — IF NOT EXISTS ป้องกัน error ถ้ามีอยู่แล้ว</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-ddl">DDL</span><span class="cs-card-title">Column Constraints</span></div>
<pre><code class="language-sql">col INTEGER PRIMARY KEY AUTOINCREMENT
col TEXT NOT NULL
col TEXT UNIQUE
col TEXT UNIQUE NOT NULL
col REAL DEFAULT 0
col TEXT DEFAULT 'value'
col REAL CHECK (col > 0)
col TEXT CHECK (col IN ('a','b','c'))
col INTEGER REFERENCES other(id)</code></pre>
<div class="cs-note">ข้อจำกัดใส่ต่อท้ายประเภทข้อมูลของคอลัมน์</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-ddl">DDL</span><span class="cs-card-title">ALTER TABLE</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- เพิ่มคอลัมน์
ALTER TABLE t ADD COLUMN col TYPE [CONSTRAINT];
-- เปลี่ยนชื่อคอลัมน์
ALTER TABLE t RENAME COLUMN old TO new;
-- เปลี่ยนชื่อตาราง
ALTER TABLE old_name RENAME TO new_name;</code></pre>
<div class="cs-note">SQLite ไม่รองรับ DROP COLUMN (ก่อน v3.35) และ MODIFY COLUMN</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-ddl">DDL</span><span class="cs-card-title">DROP & TRUNCATE</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- ลบตาราง (ถาวร รวมข้อมูล)
DROP TABLE [IF EXISTS] table_name;
-- ลบ View
DROP VIEW [IF EXISTS] view_name;
-- ลบ Index
DROP INDEX [IF EXISTS] index_name;
-- ล้างข้อมูลทั้งตาราง (SQLite ใช้ DELETE)
DELETE FROM table_name;</code></pre>
<div class="cs-note">IF EXISTS ป้องกัน error หากไม่มีอยู่จริง</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-ddl">DDL</span><span class="cs-card-title">CREATE INDEX</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- Index คอลัมน์เดียว
CREATE INDEX idx_name ON table(col);
-- Index ไม่ซ้ำ
CREATE UNIQUE INDEX idx_name ON table(col);
-- Index หลายคอลัมน์
CREATE INDEX idx_name ON table(col1, col2);
-- ลบ Index
DROP INDEX [IF EXISTS] idx_name;</code></pre>
<div class="cs-note">ใช้กับคอลัมน์ใน WHERE, JOIN, ORDER BY ที่ query บ่อย</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-ddl">DDL</span><span class="cs-card-title">CREATE VIEW</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- สร้าง View
CREATE VIEW view_name AS
SELECT ...;
-- สร้างหรือแทนที่ (MySQL/PostgreSQL)
CREATE OR REPLACE VIEW view_name AS
SELECT ...;
-- ลบ View
DROP VIEW [IF EXISTS] view_name;</code></pre>
<div class="cs-note">View ไม่เก็บข้อมูลจริง คำนวณใหม่ทุกครั้งที่เรียก</div>
</div>
</div><!-- /cs-grid DDL -->
<!-- ── DML ── -->
<h3 id="cs-dml">DML — เพิ่ม/แก้ไข/ลบข้อมูล</h3>
<div class="cs-grid">
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dml">DML</span><span class="cs-card-title">INSERT INTO</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- แถวเดียว (ระบุคอลัมน์)
INSERT INTO table (col1, col2, col3)
VALUES (val1, val2, val3);
-- หลายแถวพร้อมกัน
INSERT INTO table (col1, col2)
VALUES
(v1a, v2a),
(v1b, v2b),
(v1c, v2c);
-- แทรกจาก SELECT
INSERT INTO table (col1, col2)
SELECT col1, col2 FROM other_table
WHERE condition;
-- แทรกหรืออัปเดตถ้ามีอยู่แล้ว
INSERT OR REPLACE INTO table (col1, col2)
VALUES (v1, v2);</code></pre>
<div class="cs-note">แนะนำให้ระบุชื่อคอลัมน์เสมอ ป้องกันปัญหาเมื่อโครงสร้างตารางเปลี่ยน</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dml">DML</span><span class="cs-card-title">UPDATE</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- พื้นฐาน
UPDATE table
SET col1 = val1
WHERE condition;
-- อัปเดตหลายคอลัมน์
UPDATE table
SET col1 = val1,
col2 = val2,
col3 = col3 + 1
WHERE condition;
-- อัปเดตด้วยค่าจากตารางอื่น (Subquery)
UPDATE employees
SET salary = salary * 1.1
WHERE department = (
SELECT department FROM departments
WHERE department_name = 'Kitchen'
);</code></pre>
<div class="cs-note">⚠️ ลืม WHERE = แก้ทุกแถว ทำ SELECT ดูก่อนเสมอ</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dml">DML</span><span class="cs-card-title">DELETE</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- ลบแถวที่ตรงเงื่อนไข
DELETE FROM table
WHERE condition;
-- ลบด้วย Subquery
DELETE FROM table
WHERE col IN (SELECT col FROM other WHERE ...);
-- ลบทุกแถว (เก็บโครงสร้าง)
DELETE FROM table;</code></pre>
<div class="cs-note">⚠️ ลืม WHERE = ลบทุกแถว ไม่มี undo! ใช้ Transaction ห่อไว้</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dml">DML</span><span class="cs-card-title">TRANSACTION</span></div>
<pre><code class="language-sql">BEGIN; -- เริ่ม Transaction
INSERT INTO ...;
UPDATE ...;
DELETE FROM ...;
COMMIT; -- ยืนยันทุกคำสั่ง
-- หรือยกเลิกถ้าเกิดข้อผิดพลาด
ROLLBACK; -- คืนสู่สถานะก่อน BEGIN
-- SAVEPOINT — จุดบันทึกย่อย
SAVEPOINT sp1;
-- ... คำสั่ง ...
ROLLBACK TO sp1; -- ยกเลิกถึงจุดนี้เท่านั้น
RELEASE sp1;</code></pre>
<div class="cs-note">ใช้เมื่อคำสั่งหลายตัวต้องสำเร็จพร้อมกัน เช่น โอนเงิน, สร้างออเดอร์+อัปเดตสต็อก</div>
</div>
</div><!-- /cs-grid DML -->
<!-- ── DQL ── -->
<h3 id="cs-dql">DQL — ดึงข้อมูล (SELECT)</h3>
<div class="cs-grid">
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dql">DQL</span><span class="cs-card-title">SELECT โครงสร้างเต็ม</span></div>
<pre><code class="language-sql">SELECT [DISTINCT] col1 [AS alias], col2, ...
FROM table1 [AS t1]
[JOIN table2 AS t2 ON t1.id = t2.fk]
[WHERE condition]
[GROUP BY col1, col2]
[HAVING group_condition]
[ORDER BY col [ASC|DESC]]
[LIMIT n [OFFSET m]];</code></pre>
<div class="cs-note">ลำดับประมวลผล: FROM→JOIN→WHERE→GROUP BY→HAVING→SELECT→ORDER BY→LIMIT</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dql">DQL</span><span class="cs-card-title">WHERE Operators</span></div>
<pre><code class="language-sql">WHERE col = 'value'
WHERE col <> 'value' -- ไม่เท่ากับ
WHERE col > 100
WHERE col BETWEEN 10 AND 20 -- รวม 10 และ 20
WHERE col IN ('a', 'b', 'c')
WHERE col NOT IN ('x', 'y')
WHERE col LIKE 'prefix%' -- ขึ้นต้นด้วย
WHERE col LIKE '%suffix' -- ลงท้ายด้วย
WHERE col LIKE '%contains%' -- มีคำนี้อยู่
WHERE col LIKE 'a_c' -- _ = 1 ตัวอักษร
WHERE col IS NULL
WHERE col IS NOT NULL
WHERE cond1 AND cond2
WHERE cond1 OR cond2
WHERE NOT condition</code></pre>
<div class="cs-note">ใช้วงเล็บ () เมื่อรวม AND และ OR เพื่อควบคุมลำดับ</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dql">DQL</span><span class="cs-card-title">JOIN Types</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- INNER JOIN (ค่าเริ่มต้น)
FROM a INNER JOIN b ON a.id = b.fk
FROM a JOIN b ON a.id = b.fk -- เหมือนกัน
-- LEFT JOIN — ทุกแถวจาก a
FROM a LEFT JOIN b ON a.id = b.fk
FROM a LEFT OUTER JOIN b ON ... -- เหมือนกัน
-- CROSS JOIN — ทุกคู่ผสม (Cartesian Product)
FROM a CROSS JOIN b
-- Self JOIN — ตารางกับตัวเอง
FROM employees AS e
JOIN employees AS mgr ON e.manager_id = mgr.employee_id</code></pre>
<div class="cs-note">SQLite ไม่รองรับ RIGHT JOIN และ FULL OUTER JOIN (ใช้ LEFT JOIN + UNION แทน)</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dql">DQL</span><span class="cs-card-title">GROUP BY & HAVING</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- GROUP BY พื้นฐาน
SELECT col, COUNT(*), SUM(val), AVG(val)
FROM table
GROUP BY col;
-- GROUP BY หลายคอลัมน์
SELECT col1, col2, COUNT(*)
FROM table
GROUP BY col1, col2;
-- HAVING กรองหลัง GROUP BY
SELECT col, COUNT(*) AS cnt
FROM table
GROUP BY col
HAVING cnt > 5;
-- WHERE + GROUP BY + HAVING ร่วมกัน
SELECT dept, AVG(salary) AS avg_sal
FROM employees
WHERE is_active = 1 -- กรองก่อน group
GROUP BY dept
HAVING avg_sal > 30000; -- กรองหลัง group</code></pre>
<div class="cs-note">HAVING ใช้ชื่อ alias จาก SELECT ได้ใน SQLite</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dql">DQL</span><span class="cs-card-title">Aggregate Functions</span></div>
<pre><code class="language-sql">COUNT(*) -- นับทุกแถว
COUNT(col) -- นับแถวที่ไม่ใช่ NULL
COUNT(DISTINCT col) -- นับค่าไม่ซ้ำ
SUM(col) -- รวม
AVG(col) -- เฉลี่ย
MAX(col) -- สูงสุด
MIN(col) -- ต่ำสุด
-- Conditional Aggregation
COUNT(CASE WHEN cond THEN 1 END)
SUM(CASE WHEN cond THEN col ELSE 0 END)
AVG(CASE WHEN cond THEN col END)</code></pre>
<div class="cs-note">Aggregate ใช้ใน SELECT และ HAVING เท่านั้น ไม่ใช้ใน WHERE</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dql">DQL</span><span class="cs-card-title">Subquery</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- ใน WHERE (Scalar subquery)
WHERE col > (SELECT AVG(col) FROM t)
-- ใน WHERE ด้วย IN
WHERE id IN (SELECT id FROM t WHERE ...)
-- ใน WHERE ด้วย EXISTS
WHERE EXISTS (SELECT 1 FROM t WHERE t.fk = outer.pk)
-- เป็น Derived Table ใน FROM
FROM (SELECT ... FROM t WHERE ...) AS alias
-- Correlated Subquery (อ้างอิงตารางนอก)
SELECT * FROM employees AS e
WHERE salary > (
SELECT AVG(salary) FROM employees
WHERE department = e.department -- อ้าง e จากนอก
)</code></pre>
<div class="cs-note">Correlated subquery ช้ากว่า JOIN — ใช้ CTE หรือ JOIN แทนเมื่อเป็นไปได้</div>
</div>
</div><!-- /cs-grid DQL -->
<!-- ── ADVANCED ── -->
<h3 id="cs-adv">Advanced SQL</h3>
<div class="cs-grid">
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-adv">ADV</span><span class="cs-card-title">CTE — WITH</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- CTE เดียว
WITH cte_name AS (
SELECT ...
)
SELECT * FROM cte_name WHERE ...;
-- หลาย CTE
WITH
cte1 AS (SELECT ...),
cte2 AS (SELECT ... FROM cte1)
SELECT * FROM cte2;
-- Recursive CTE (สำหรับ hierarchy)
WITH RECURSIVE cte AS (
SELECT id, name, parent_id FROM categories WHERE parent_id IS NULL
UNION ALL
SELECT c.id, c.name, c.parent_id
FROM categories AS c
JOIN cte ON c.parent_id = cte.id
)
SELECT * FROM cte;</code></pre>
<div class="cs-note">CTE อ่านง่ายกว่า Subquery ซ้อนกัน และนำกลับมาใช้ซ้ำในคำสั่งเดียวกันได้</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-adv">ADV</span><span class="cs-card-title">Window Functions</span></div>
<pre><code class="language-sql">func() OVER (
[PARTITION BY col1, col2] -- แบ่งกลุ่ม
[ORDER BY col [ASC|DESC]] -- เรียงลำดับ
[ROWS/RANGE BETWEEN ...] -- frame
)
-- Ranking Functions
ROW_NUMBER() OVER (...) -- 1,2,3,4 (ไม่ซ้ำ)
RANK() OVER (...) -- 1,1,3,4 (ซ้ำข้ามอันดับ)
DENSE_RANK() OVER (...) -- 1,1,2,3 (ซ้ำไม่ข้าม)
NTILE(n) OVER (...) -- แบ่งเป็น n กลุ่ม
-- Value Functions
LAG(col, n, default) OVER (...) -- ค่าแถว n ก่อนหน้า
LEAD(col, n, default) OVER (...) -- ค่าแถว n ถัดไป
FIRST_VALUE(col) OVER (...) -- ค่าแรกในกลุ่ม
LAST_VALUE(col) OVER (...) -- ค่าสุดท้ายในกลุ่ม
-- Aggregate Window
SUM(col) OVER (ORDER BY col2) -- Running total
AVG(col) OVER (PARTITION BY g) -- เฉลี่ยในกลุ่ม
COUNT(*) OVER () -- นับทั้งหมด</code></pre>
<div class="cs-note">Window Functions ต่างจาก GROUP BY ตรงที่ไม่รวมแถว — แต่ละแถวยังคงอยู่</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-adv">ADV</span><span class="cs-card-title">CASE WHEN</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- Simple CASE
CASE col
WHEN 'a' THEN 'result_a'
WHEN 'b' THEN 'result_b'
ELSE 'other'
END
-- Searched CASE (ยืดหยุ่นกว่า)
CASE
WHEN col >= 90 THEN 'A'
WHEN col >= 80 THEN 'B'
WHEN col >= 70 THEN 'C'
ELSE 'F'
END AS grade
-- ใน Aggregate (Conditional Count/Sum)
COUNT(CASE WHEN status='Active' THEN 1 END)
SUM(CASE WHEN type='income' THEN amount
WHEN type='expense' THEN -amount
ELSE 0 END) AS net</code></pre>
<div class="cs-note">CASE WHEN ใช้ได้ในทุกที่ที่ expression ใช้ได้: SELECT, WHERE, ORDER BY, GROUP BY</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-adv">ADV</span><span class="cs-card-title">SET Operations</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- UNION — รวม ตัดซ้ำออก
SELECT col FROM t1
UNION
SELECT col FROM t2;
-- UNION ALL — รวม เก็บซ้ำ (เร็วกว่า)
SELECT col FROM t1
UNION ALL
SELECT col FROM t2;
-- INTERSECT — เฉพาะที่มีทั้งสองชุด
SELECT col FROM t1
INTERSECT
SELECT col FROM t2;
-- EXCEPT / MINUS — อยู่ใน t1 แต่ไม่อยู่ใน t2
SELECT col FROM t1
EXCEPT
SELECT col FROM t2;</code></pre>
<div class="cs-note">ทุก SELECT ต้องมีจำนวนและชนิดคอลัมน์เหมือนกัน</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-adv">ADV</span><span class="cs-card-title">EXISTS & ANY / ALL</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- EXISTS — ตรวจว่ามีผลลัพธ์หรือไม่
SELECT * FROM customers AS c
WHERE EXISTS (
SELECT 1 FROM orders AS o
WHERE o.customer_id = c.customer_id
);
-- NOT EXISTS
WHERE NOT EXISTS (SELECT 1 FROM t WHERE ...);
-- ANY / SOME — ตรงกับค่าใดค่าหนึ่ง
WHERE salary > ANY (SELECT salary FROM t WHERE dept='IT')
-- ALL — ตรงกับทุกค่า
WHERE salary > ALL (SELECT salary FROM t WHERE dept='IT')</code></pre>
<div class="cs-note">EXISTS มักเร็วกว่า IN สำหรับ subquery ขนาดใหญ่</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-adv">ADV</span><span class="cs-card-title">NULL Handling</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- ตรวจ NULL
WHERE col IS NULL
WHERE col IS NOT NULL
-- แทน NULL ด้วยค่าอื่น
COALESCE(col, 'ค่าแทน') -- ค่าแรกที่ไม่ใช่ NULL
IFNULL(col, 'ค่าแทน') -- SQLite specific
NULLIF(col, 0) -- คืน NULL ถ้า col = 0
-- NULL ใน Aggregate (ถูก ignore อัตโนมัติ)
-- COUNT(col) ไม่นับ NULL แต่ COUNT(*) นับทุกแถว
-- AVG(col) คำนวณเฉพาะ non-NULL
-- Conditional NULL
CASE WHEN col IS NULL THEN 'N/A' ELSE col END</code></pre>
<div class="cs-note">NULL ไม่เท่ากับ NULL — ทุก NULL เปรียบเทียบกันจะได้ UNKNOWN ไม่ใช่ TRUE</div>
</div>
</div><!-- /cs-grid ADV -->
<!-- ── FUNCTIONS REFERENCE ── -->
<h3 id="cs-fn">Functions Reference</h3>
<div class="cs-grid">
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dql">FN</span><span class="cs-card-title">String Functions</span></div>
<pre><code class="language-sql">LENGTH(str) -- ความยาว
UPPER(str) -- ตัวพิมพ์ใหญ่
LOWER(str) -- ตัวพิมพ์เล็ก
TRIM(str) -- ตัดช่องว่างหัวท้าย
LTRIM(str) / RTRIM(str) -- ตัดซ้าย / ขวา
SUBSTR(str, start, len) -- ตัดสตริง
REPLACE(str, old, new) -- แทนที่
INSTR(str, substr) -- หาตำแหน่ง (0 = ไม่พบ)
str1 || str2 -- ต่อสตริง (SQLite)
CONCAT(str1, str2) -- ต่อสตริง (MySQL)
LIKE 'pattern' -- จับคู่รูปแบบ
GLOB 'pattern' -- จับคู่ case-sensitive (SQLite)</code></pre>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dql">FN</span><span class="cs-card-title">Numeric Functions</span></div>
<pre><code class="language-sql">ROUND(n, decimals) -- ปัดเศษ
CEIL(n) / CEILING(n) -- ปัดขึ้น
FLOOR(n) -- ปัดลง
ABS(n) -- ค่าสมบูรณ์
MOD(n, m) -- เศษจากหาร (หรือ n % m)
POWER(n, exp) -- n ยกกำลัง exp
SQRT(n) -- รากที่สอง
MAX(a, b) -- ค่าสูงสุดในหลายค่า
MIN(a, b) -- ค่าต่ำสุดในหลายค่า
CAST(val AS TYPE) -- แปลงประเภทข้อมูล</code></pre>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dql">FN</span><span class="cs-card-title">Date Functions (SQLite)</span></div>
<pre><code class="language-sql">DATE('now') -- วันนี้ YYYY-MM-DD
TIME('now') -- เวลาตอนนี้ HH:MM:SS
DATETIME('now') -- วันที่+เวลา
DATE('now', '+7 days') -- บวก 7 วัน
DATE('now', '-1 month') -- ลบ 1 เดือน
DATE('now', 'start of month') -- วันแรกของเดือน
DATE('now', 'start of year') -- วันแรกของปี
strftime('%Y', date) -- ปี
strftime('%m', date) -- เดือน (01-12)
strftime('%d', date) -- วัน (01-31)
strftime('%H', datetime) -- ชั่วโมง
strftime('%Y-%m', date) -- ปี-เดือน
strftime('%w', date) -- วันในสัปดาห์ (0=อาทิตย์)</code></pre>
<div class="cs-note">SQLite เก็บวันที่เป็น TEXT — ใช้รูปแบบ ISO 8601: YYYY-MM-DD</div>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dql">FN</span><span class="cs-card-title">Type Conversion</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- CAST — แปลงประเภท
CAST('123' AS INTEGER) -- TEXT → INTEGER
CAST(123 AS TEXT) -- INTEGER → TEXT
CAST('3.14' AS REAL) -- TEXT → REAL
CAST(price AS INTEGER) -- ตัดทศนิยม
-- SQLite type affinity (อัตโนมัติ)
'123' + 0 -- ได้ 123 (integer)
123 || '' -- ได้ '123' (text)
-- TYPEOF — ตรวจประเภท
TYPEOF(col) -- 'integer', 'real', 'text', 'null', 'blob'</code></pre>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-dql">FN</span><span class="cs-card-title">Conditional Functions</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- COALESCE — ค่าแรกที่ไม่ใช่ NULL
COALESCE(col1, col2, 'default')
-- IFNULL — แทน NULL (SQLite / MySQL)
IFNULL(col, 'ค่าแทน')
-- NULLIF — คืน NULL ถ้าเท่ากัน
NULLIF(col, 0) -- ถ้า col=0 คืน NULL
-- IIF — if-else สั้น (SQLite 3.32+)
IIF(condition, true_val, false_val)
-- CASE WHEN (ใช้ได้ทุกที่)
CASE WHEN cond THEN val ELSE other END</code></pre>
</div>
<div class="cs-card">
<div class="cs-card-header"><span class="cs-tag cs-tag-adv">ADV</span><span class="cs-card-title">Useful Patterns</span></div>
<pre><code class="language-sql">-- Pagination
SELECT * FROM t ORDER BY id LIMIT 10 OFFSET (page-1)*10;
-- Upsert (Insert or Update)
INSERT INTO t (id, val) VALUES (1, 'x')
ON CONFLICT(id) DO UPDATE SET val = excluded.val;
-- Top-N ต่อกลุ่ม
SELECT * FROM (
SELECT *, ROW_NUMBER() OVER
(PARTITION BY dept ORDER BY salary DESC) AS rn
FROM employees
) WHERE rn <= 3;
-- Running Total
SUM(amount) OVER (ORDER BY date
ROWS BETWEEN UNBOUNDED PRECEDING AND CURRENT ROW)
-- 7-Day Moving Average
AVG(amount) OVER (ORDER BY date
ROWS BETWEEN 6 PRECEDING AND CURRENT ROW)</code></pre>
<div class="cs-note">ON CONFLICT รองรับใน SQLite 3.24+ และ PostgreSQL</div>
</div>
</div><!-- /cs-grid FN -->
<hr>
<p style="text-align:center;color:var(--muted);font-size:.82rem;padding:1rem 0 2rem">
คู่มือ SQL ฉบับเร่งรัด — ครอบคลุม SQLite / MySQL / PostgreSQL<br>
ขั้นตอนต่อไป: ฝึกกับ <strong>DB Browser for SQLite</strong> หรือ <strong>sqliteonline.com</strong>
</p>
</main>
<script>
hljs.highlightAll();
// Progress bar
window.addEventListener('scroll', () => {
const el = document.documentElement;
const pct = (el.scrollTop / (el.scrollHeight - el.clientHeight)) * 100;
document.getElementById('progress-fill').style.width = pct + '%';
});
// Active nav link
const sections = document.querySelectorAll('[id]');
const links = document.querySelectorAll('#sidebar a');
const obs = new IntersectionObserver((entries) => {
entries.forEach(e => {
if (e.isIntersecting) {
links.forEach(l => l.classList.remove('active'));
const active = document.querySelector(`#sidebar a[href="#${e.target.id}"]`);
if (active) active.classList.add('active');
}
});
}, { rootMargin: '-20% 0px -70% 0px' });
sections.forEach(s => obs.observe(s));
</script>
</body>
</html>
|