SevdanurGenc/Diabetes-AI

Diyabet Risk YZ

Klinik değerlerden 5 yıllık diyabet riski

Türkçe · English

Yaş, gebelik sayısı, glukoz ve VKİ girildiğinde 5 yıl içinde diyabet gelişme riskini yüzde olarak veren, her değerin riske katkısını gösteren ve "ya şöyle olsaydı?" senaryolarını anında hesaplayan eğitim uygulaması.

  

Yalnızca eğitim amaçlıdır. Klinik tanı veya tedavi kararında kullanılamaz.

Özet

Özellik	Değer
Paket adı	tr.saglikyz.diyabet
Sürüm	1.0
Gereksinim	Android 5.0 ve üzeri
Boyut	33 KB
İnternet izni	Yok — değerler cihazdan çıkmaz
Model	Lojistik regresyon (medyan doldurma + standartlaştırma)
Eğitim verisi	Pima Indians Diabetes, 576 eğitim kişisi
Test başarısı	AUC 0,82 · eşik %29 (duyarlılık ≥ %80)

İndir: DiyabetRisk_YZ.apk

İçindekiler

• Kurulum
• Adım adım kullanım
• Hangi değer nereye girilir?
• Sonucu okumak
• "Ya şöyle olsaydı?"
• Uygulama nasıl çalışıyor?
• Bilmeniz gerekenler
• Sorun giderme
• Sunumda kullanım
• Veri ve model
• Geliştiriciler için

Kurulum

Uygulama Play Store'da değildir; APK dosyasıyla doğrudan kurulur. Android 5.0 ve üzeri gerekir.

1. DiyabetRisk_YZ.apk dosyasını telefona aktarın (WhatsApp, e-posta, Google Drive veya USB kablo).
2. Telefonda Dosyalar veya İndirilenler klasöründen APK'ya dokunun.
3. "Bilinmeyen uygulamaları yükle" uyarısı çıkarsa Ayarlar'a dokunun, dosyayı açtığınız uygulama (ör. Dosyalar, Chrome) için Bu kaynaktan izin ver'i açın ve geri dönün.
4. Yükle'ye dokunun. Play Protect "tanınmayan geliştirici" uyarısı verirse Ayrıntılar → Yine de yükle'yi seçin.
5. Uygulama simgesi ana ekranda veya uygulama listesinde görünür.

Bilgisayarda açmak için: mobil/www/index.html dosyasını Chrome veya Edge ile açın; kurulum ve internet gerekmez. Sunumda projeksiyona yansıtmanın en kolay yolu budur (telefon görünümü için F12 → cihaz simgesi).

Adım adım kullanım

1. Uygulamayı açın. En üstteki üç düğme test setinden gerçek hastalardır (#185 diyabet gelişti, #617 gelişmedi, #698 sınırda); biri seçilince alanlar dolar ve risk hemen hesaplanır.
2. Kendi değerlerinizi girmek için düz çerçeveli dört alanı doldurun: Yaş, Gebelik sayısı, Glukoz, VKİ. Bunlar zorunludur.
3. Kesikli çerçeveli dört alan (kan basıncı, soygeçmiş skoru, insülin, deri kıvrımı) isteğe bağlıdır; boş bırakılırsa eğitim verisinin medyanı kullanılır ve sonuçta bu belirtilir.
4. Riski hesapla'ya dokunun.

  

_{Şekil 1. Sol: açılış ekranı ve örnek hasta düğmeleri. Sağ: yaş 45, gebelik 2, glukoz 150, VKİ 31 elle girilmiş.}

Hangi değer nereye girilir?

Alan	Birim	Not
Glukoz	mg/dL	Oral glukoz tolerans testinin 2. saat değeri; açlık glukozu değil
VKİ	kg/m²	Kilo / boy²
Diyastolik KB	mmHg	Alttaki (küçük) tansiyon
Soygeçmiş skoru	0,08–2,4	Diabetes Pedigree Function; aile öyküsüne dayalı skor, bilinmiyorsa boş bırakın
İnsülin	µU/mL	OGTT 2. saat serum insülini
Triseps deri kıvrımı	mm	Kaliperle ölçüm

Sonucu okumak

Halka riski yüzde olarak gösterir: %15'in altı düşük (yeşil), %15 ile %29 arası orta (sarı), %29 ve üzeri yüksek (kırmızı). %29 eşiği, tarama amaçlı olduğu için diyabet gelişecek kişilerin en az %80'ini yakalayacak şekilde seçildi.

Riski ne etkiliyor? çubukları ortalama bir kişiye göre farkı gösterir: sağa uzanan kırmızı çubuk riski artıran, sola uzanan yeşil çubuk riski azaltan değerdir. Çubuklar etki büyüklüğüne göre sıralanır; çoğu kişide en uzun çubuk glukozdur.

  

_{Şekil 2. Sol: hasta #185, %95 yüksek risk. Sağ: hasta #617, %1 düşük risk.}

"Ya şöyle olsaydı?"

Sonuç kartının altındaki üç kaydırıcıyla glukoz, VKİ ve yaşı değiştirin; yeni risk ve başlangıca göre puan farkı anında görünür. Formdaki değerler değişmez. Örnek: hasta #698'de VKİ 34,5'ten 27'ye ve glukoz 127'den 110'a inince risk %41'den %14'e düşer (−27 puan).

  

_{Şekil 3. Sol: elle girilen değerlerle %47 risk ve medyan kullanılan alanlar notu. Sağ: kaydırıcılarla yeni risk %14.}

Bu bölüm hasta eğitiminde risk iletişimini göstermek için uygundur; ancak model nedensellik iddia etmez, yalnızca ilişkiyi yansıtır.

Uygulama nasıl çalışıyor?

flowchart LR
  A[8 klinik değer] --> B[Eksik alan → eğitim medyanı]
  B --> C[Standartlaştırma]
  C --> D[Lojistik regresyon]
  D --> E[Risk yüzdesi]
  D --> F[Değişken katkıları]

Bilmeniz gerekenler

• Model yalnızca 21 yaş üstü Pima kadınlarından öğrendi; erkeklere, gebeliğe ve Türk toplumuna doğrudan genellenemez.
• Gençlerde ve obez olmayanlarda model daha az duyarlıdır (not defteri 2.4, alt grup analizi).
• Tanı koymaz: tanı için açlık glukozu, OGTT ve HbA1c gerekir.

Sorun giderme

Sorun	Çözüm
"Uygulama yüklenmedi"	Aynı paket adıyla eski bir sürüm var: önce eskisini kaldırın, sonra tekrar yükleyin.
"Bu tür dosya cihazınıza zarar verebilir"	Tarayıcının indirme uyarısıdır; Yine de indir deyin. Uygulama internet izni istemez.
Kurulumda Play Protect uyarısı	Ayrıntılar → Yine de yükle.
"Lütfen doldurun" uyarısı	Yaş, gebelik, glukoz ve VKİ zorunludur; gebelik yoksa 0 yazın.

Sunumda kullanım

Hasta #698 ile başlayın ve "Ya şöyle olsaydı?" kaydırıcılarını canlı oynatın; öğrencilere "bu farkı hastaya nasıl anlatırdınız?" diye sorun.

Veri ve model

Yöntem (test seti, 192 kişi)	AUC	%95 GA
Kural: glukoz ≥ 140	0,78	—
Lojistik regresyon — uygulamadaki model	0,82	0,77–0,88
Gradyan artırma	0,82	0,76–0,88
Rastgele orman	0,82	0,75–0,88

Veri seti: Pima Indians Diabetes Database (NIDDK; UCI ML Repository), 768 kadın. Biyolojik olarak imkânsız sıfır değerler (glukoz, kan basıncı, VKİ, insülin, deri kıvrımı) eksik veri olarak işlendi. Ayrıntılar: not defterleri 2.1–2.4.

Geliştiriciler için

Klasör yapısı

02_Diyabet/
├── 2_1_Veriyi_Tanimak.ipynb
├── 2_2_Ilk_Model_Lojistik_Regresyon.ipynb
├── 2_3_Model_Karsilastirma_ve_Klinik_Fayda.ipynb
├── 2_4_Aciklanabilirlik_ve_Mobil.ipynb   ← modeli mobil/www/model.js'e aktarır
├── veri/  diabetes_orijinal.csv · diyabet_temiz.csv
├── model/ diyabet_lr.json                 ← katsayılar, medyanlar, eşik
├── mobil/
│   ├── www/  index.html · risk.js · model.js
│   ├── ikon.png
│   └── apk_derleme/
└── DiyabetRisk_YZ.apk

APK'yı yeniden derlemek

Uygulama, mobil/www/ içindeki HTML + JavaScript'i gösteren çok küçük bir Android WebView kabuğudur; Gradle veya Android Studio gerekmez. Ubuntu/Debian'da:

sudo apt install android-sdk android-sdk-platform-23 openjdk-17-jdk
./mobil/apk_derleme/build_apk.sh mobil/www tr.saglikyz.diyabet "Diyabet Risk YZ" "#8f1f45" mobil/ikon.png DiyabetRisk_YZ.apk

mobil/apk_derleme/saglikyz.keystore yalnızca eğitim için oluşturulmuş bir imza anahtarıdır (parolası betikte yazılıdır). Uygulamayı dağıtacaksanız kendi anahtarınızı üretin: keytool -genkeypair -keystore benim.keystore -alias benim -keyalg RSA -keysize 2048 -validity 10000.

Modeli yeniden eğitmek

Model dosyaları (mobil/www/*model*.js) not defterlerinin son bölümünde üretilir. Not defterini baştan çalıştırıp yukarıdaki derleme komutunu tekrarlamak yeterlidir. Not defteri, telefondaki JavaScript motorunun Python modeliyle aynı sonucu verdiğini de otomatik olarak doğrular.

Lisans ve atıf

Kod ve kılavuz eğitim amacıyla paylaşılmıştır. Kullanılan veri setleri kendi lisanslarına tabidir; yayınlarda veri setinin özgün kaynağına atıf yapın. Uygulamanın verdiği sonuçlar tıbbi tavsiye değildir.