benchmark_id stringlengths 15 15 | domain_category stringclasses 6
values | task_type stringclasses 5
values | difficulty stringclasses 3
values | article_title stringlengths 2 19 | source_url stringclasses 18
values | question_sd stringlengths 45 157 | ground_truth_answer_sd stringlengths 113 436 | context_passage_sd stringlengths 136 495 | key_entities_sd stringlengths 23 101 | rag_eval_notes stringlengths 34 104 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
SD-WIKI-RAG-001 | Computer Science & Digital Tech | explanation_summarization | Medium | سيمي ڪنڊڪٽر ياداشت | https://huggingface.co/datasets/Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026 | سيمي ڪنڊڪٽر ياداشت (Semiconductor Memory) ڇا آهي ۽ ان ۾ ڊيٽا ڪٿي محفوظ ٿيندي آهي؟ | سيمي ڪنڊڪٽر ياداشت هڪ ڊجيٽل اليڪٽرانڪ سيمي ڪنڊڪٽر ڊيوائس آهي جيڪا ڪمپيوٽر ميموري وانگر ڊجيٽل ڊيٽا اسٽوريج لاءِ استعمال ٿيندي آهي. ان ۾ ڊيٽا سلڪون انٽيگريٽيڊ سرڪٽ ميموري چپ تي ڌاتو-آڪسائيڊ-سيمي ڪنڊڪٽر (MOS) ميموري سيلز اندر محفوظ هوندي آهي. | عنوان: سيمي ڪنڊڪٽر ياداشت
سيمي ڪنڊڪٽر ياداشت (Semiconductor Memory) هڪ ڊجيٽل اليڪٽرانڪ سيمي ڪنڊڪٽر ڊيوائس آهي جيڪا ڊجيٽل ڊيٽا اسٽوريج, جهڙوڪ ڪمپيوٽر ميموري لاءِ استعمال ٿيندي آهي. اهو عام طور تي ڊوائيسز ڏانهن اشارو ڪري ٿو جنهن ۾ ڊيٽا, سلڪون انٽيگريٽيڊ سرڪٽ ميموري چپ تي, ڌاتو-آڪسائيڊ-سيمي ڪنڊڪٽر (MOS) ميموري سيلز اندر ... | سيمي ڪنڊڪٽر ياداشت; سلڪون; انٽيگريٽيڊ سرڪٽ; MOS | Tests bilingual technical acronym handling (MOS) in Sindhi prose. |
SD-WIKI-RAG-002 | Computer Science & Digital Tech | explanation_summarization | Medium | عددي عڪس | https://huggingface.co/datasets/Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026 | عددي عڪس (Digital image) ڇا مان ٺهيل هوندو آهي ۽ ان ۾ هر روشن ٽٻڪي کي ڪيئن ظاهر ڪيو ويندو آهي؟ | عددي عڪس يا ڊجيٽل عڪس تصويري جزن يا پڪسيل (Pixels) مان ٺهيل هوندو آهي، جيڪي تصوير ۾ يڪسان روشن ٽٻڪا هوندا آهن. هر روشن ٽٻڪي کي قدرتي انگ ذريعي اڇي ڪاري وچ واري رنگت (grey level) جي عددي نمائندگي سان x ۽ y محور ذريعي ظاهر ڪيو ويندو آهي. | عنوان: عددي عڪس
عددي عڪس يا ڊجيٽل عڪس ھڪ قسم جي تصور کي چوندا آهن جيڪا تصويري جزن يا پڪسيل جي ٺھيل ھوندي آھي جيڪي ان تصوير ۾ يڪسان روشن ٽٻڪا ھوندا آھن. ان تصوير ۾ ھر تصويري جزو يا روشن ٽٻڪو قدرتي انگ ذريعي, مجرد مقدارن جي شدت يا اڇي ڪاري وچ واري رنگت (grey level) جي عددي نمائندگي سان، x ۽ y سان ظاھر ڪري ترتيبوار پيش ڪ... | عددي عڪس; پڪسيل; روشن ٽٻڪو; grey level | Tests retrieval distinction between 'عددي عڪس' and 'ڪنارا ڪاڍ'. |
SD-WIKI-RAG-003 | Computer Science & Digital Tech | extractive_qa | Easy | ٻٽ | https://huggingface.co/datasets/Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026 | عددي سنڀار (Digital Storage) جو بنيادي ايڪو ’ٻٽ‘ (Bit) ڇا کي چئجي ٿو؟ | ڏونائي انگن (Binary digits) جي هڪڙي عدد کي ’ٻٽ‘ چئجي ٿو. عددي سنڀار جو هڪڙو گهرڙو ڏونائي انگن جي هڪ عدد يعني ٻٽ کي محفوظ ڪري سگهي ٿو، تنهنڪري عددي سنڀار جو ايڪو پڻ ٻٽ آهي. | عنوان: ٻٽ
ڏونائي انگن جي هڪڙي عدد کي ٻٽ چئجي ٿو. جيئن ته عددي سنڀار جو هڪڙو گھرڙو ڏونائي انگن جي هڪ عدد يعني ٻٽ کي محفوظ ڪري سگھي ٿو، تنهنڪري عددي سنڀار جو ايڪو پڻ ٻٽ آهي. | ڏونائي انگن; ٻٽ; عددي سنڀار; گهرڙو | Tests micro-article retrieval (38 words, shortest tier in corpus) and pure Sindhi technical terminology. |
SD-WIKI-RAG-004 | Computer Science & Digital Tech | explanation_summarization | Medium | ٻٽو عددي نظام | https://huggingface.co/datasets/Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026 | ٻٽو عددي نظام (Binary number system) ڇا آهي ۽ ان ۾ قدرتي عددن کي ظاهر ڪرڻ لاءِ ڪهڙا نشان استعمال ٿيندا آهن؟ | ٻٽو عددي نظام (بيس-2 نيومرل سسٽم) اهو طريقو آهي جنهن ۾ قدرتي عددن کي ظاهر ڪرڻ لاءِ صرف ٻه نشان استعمال ٿيندا آهن: ٻڙي (0) ۽ هڪ (1). | عنوان: ٻٽو عددي نظام
ٻٽو عدد (Binary number) اهو عدد آهي، جيڪو ٻہ بنياد عددي سرشتي (بيس-2 نيومرل سسٽم) يا ٻٽي عددي نظام (بائنري نيومرل سسٽم) ۾ ظاهر ڪيو ويندو آهي. هي اهڙو طريقو آهي، جنهن ۾ قدرتي عددن کي ظاهر ڪرڻ لاءِ صرف ٻه نشان استعمال ٿيندا آهن: (ٻڙي) ۽ (هڪ). | ٻٽو عدد; بيس-2; ٻڙي; هڪ | Tests lead-paragraph retrieval from a long technical article (6,642 words). |
SD-WIKI-RAG-005 | Computer Science & Digital Tech | extractive_qa | Easy | ڊيٽا | https://huggingface.co/datasets/Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026 | ڳڻپيوڪر (Computer) جي علمن ۾ ’ڊيٽا‘ (Data) مان ڇا مراد آهي ۽ ڳڻپيوڪر ان کي ڪيئن استعمال ڪندو آهي؟ | ڊيٽا يا اعداد جو مطلب انگ اکر يا عددن جو مجموعو آهي. ڳڻپيوڪر هڪ عددي اوزار آهي، جنهن منجهه طبي توڙي غير طبي مقدارن کي اعداد جو روپ ڏئي پردازيو يعني پراسيس ڪيو ويندو آهي. | عنوان: ڊيٽا
اعداد مطلب انگ اکر يا عددن جو مجموعو، جنهن کي انگريزيءَ ۾ Data چيو ويندو آهي. هيءُ انگ اڪثر ڳڻپيوڪر Computer جي علمن ۾ استعمال ٿيندو آهي. ڳڻپيوڪر هڪ عددي اوزار آهي، جنھن منجھه طبي توڙي غير طبي مقدارن کي اعداد جو روپ ڏئي پردازيو يعني پراسيس ڪيو ويندو آهي. | اعداد; انگ اکر; ڳڻپيوڪر; پراسيس | Tests short-article (51 words) retrieval and residual HTML tag (</font>) robustness. |
SD-WIKI-RAG-006 | Computer Science & Digital Tech | explanation_summarization | Medium | ڪمپيوٽر | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%85%D9%BE%D9%8A%D9%88%D9%BD%D8%B1 | اليڪٽرڪ (Electric) ۽ اليڪٽرانڪ (Electronic) شين ۾ بنيادي فرق ڇا آهي؟ ٽيسٽر جو مثال ڏئي سمجهايو. | اليڪٽرڪ شين (جهڙوڪ پکو، استري، موٽر، بلب) ۾ بجلي سڌي طرح تارن مان گذري ٿي، جڏهن ته اليڪٽرانڪ شين (جهڙوڪ ڪمپيوٽر، ٽي وي، ريڊيو، ٽيسٽر) ۾ ڊائيوڊس، ٽرانزسٽرس، چپس ۽ سرڪٽس لڳل هوندا آهن جيڪي بجليءَ جي زور کي ضرورت مطابق گهٽ وڌ ڪندا آهن. ٽيسٽر ۾ لڳل ڊائيوڊ بجليءَ جي زور کي ايترو گهٽ ڪري ٿو جو انساني جسم کي ڪرنٽ نٿو لڳي پر ب... | عنوان: ڪمپيوٽر
فرق صرف ايترو هوندو آهي ته ”اليڪٽرانڪس“ جي شين ۾ اهڙا پرزا لڳل هوندا آهن جيڪي بجليءَ کي ضرورت مطابق گھٽ وڌ ڪندا رهندا آهن. جهڙوڪ: پکو، استري، آئرن، موٽر، بلب وغيره اهي سڀ شيون ”اليڪٽرڪ“ آهن... پر ”اليڪٽرانڪ“ شين جو بهترين مثال هڪ ٽيسٽر آهي... ان اندر اليڪٽرانڪ جو ننڍڙو آلو ڊائيوڊ وغيره لڳل هوندو آهي، جي... | اليڪٽرڪ; اليڪٽرانڪ; ٽيسٽر; ڊائيوڊ | Tests conceptual comparison and analogy retention in Sindhi. |
SD-WIKI-RAG-007 | Computer Science & Digital Tech | explanation_summarization | Easy | ڪمپيوٽر | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%85%D9%BE%D9%8A%D9%88%D9%BD%D8%B1 | پرائمري اسٽوريج (ريم - RAM) ۽ سيڪنڊري اسٽوريج (هارڊ ڊسڪ وغيره) ۾ ڇا فرق آهي؟ | پرائمري اسٽوريج ۾ ريم (RAM) شامل آهي جيڪا عارضي ياداشت (Temporary memory) آهي ۽ ان ۾ مواد رڳو تيستائين محفوظ رهندو آهي جيستائين ڪمپيوٽر هلي رهيو هجي. ان جي برعڪس سيڪنڊري اسٽوريج (هارڊ ڊسڪ، فلاپي ڊسڪ، سي ڊي) مستقل ياداشت هوندي آهي جنهن ۾ آپريٽنگ سسٽم، پروگرام ۽ ڊيٽا مستقل طور محفوظ رهندا آهن. | عنوان: ڪمپيوٽر
پهرين قسم جي ميمريءَ ۾ ريم شامل آهي... ان ڪري هن کي ٽيمپرري ميمري (عارضي ياداشت) به چيو ويندو آهي. ڇو ته هن ۾ مواد تيستائين محفوظ هوندو جيستائين ڪمپيوٽر هلي رهيو آهي پر ڪمپيوٽر بند ٿيڻ کان پوءِ هن ۾ ڪابه ڊيٽا موجود نه هوندي آهي. ٻئي قسم جي اسٽوريج ڊوائيسز: سيڪنڊري اسٽوريج ۾ هارڊ ڊسڪ، فلاپي ڊسڪ، سي ڊي وغ... | ريم; عارضي ياداشت; سيڪنڊري اسٽوريج; هارڊ ڊسڪ; مستقل ياداشت | Tests comparative explanation generation. |
SD-WIKI-RAG-008 | Computer Science & Digital Tech | explanation_summarization | Easy | ڪمپيوٽر | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%85%D9%BE%D9%8A%D9%88%D9%BD%D8%B1 | سسٽم سافٽويئر (آپريٽنگ سسٽم) ۽ ايپليڪيشن سافٽويئر ۾ ڪهڙو فرق آهي ۽ انهن جا مثال ڏيو. | سسٽم سافٽويئر (جهڙوڪ DOS، Windows، Linux، Unix، Apple) ڪمپيوٽر هارڊويئر ۽ ايپليڪيشن سافٽويئر کي ڪنٽرول ڪندو آهي ۽ بنيادي ان پٽ/آئوٽ پٽ جا ڪم ڪرائيندو آهي. جڏهن ته ايپليڪيشن سافٽويئر (جهڙوڪ ورڊ پروسيسرز، اسپريڊ شيٽس، ڊيٽابيس ۽ گرافڪس پروگرام) انسان پنهنجي مخصوص ضرورتن مطابق ڪم وٺڻ لاءِ استعمال ڪندو آهي. | عنوان: ڪمپيوٽر
سافٽ ويئر کي ٻن مکيه قسمن ۾ ورهائي سگهون ٿا: آپريٽنگ سسٽم يا سسٽم سافٽويئر ۽ ايپليڪيشن سافٽويئر. سسٽم سافٽ ويئر جا مثال ڊوس (DOS)، ونڊوز (Windows)، لينڪس ۽ يونڪس (Linux & Unix) آهن. ايپليڪيشن سافٽويئر مخصوص ڪمن جهڙوڪ ورڊ پروسيسرس، اسپريڊ شيٽس ۽ ڊيٽا بيس لاءِ استعمال ٿيندو آهي. | سسٽم سافٽويئر; ايپليڪيشن سافٽويئر; ونڊوز; لينڪس; ورڊ پروسيسرس | Tests software classification explanation. |
SD-WIKI-RAG-009 | Computer Science & Digital Tech | extractive_qa | Easy | ڪمپيوٽر | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%85%D9%BE%D9%8A%D9%88%D9%BD%D8%B1 | لفظ ’ڪمپيوٽر‘ ڪهڙي ٻوليءَ جي لفظ مان ورتل آهي ۽ ان جي معنيٰ ڇا آهي؟ | لفظ ڪمپيوٽر لاطيني ٻوليءَ جي لفظ ’ڪمپيوٽ‘ (Compute) مان ورتل آهي، جنهن جي معنيٰ حساب ڪتاب ڪرڻ (to calculate) آهي. | عنوان: ڪمپيوٽر
لفظ ڪمپيوٽر لاطيني ٻوليءَ جي لفظ ڪمپيوٽ Compute مان ورتل آهي جنهن جي معنى آهي حساب ڪتاب ڪرڻ ( to calculate). ڪمپيوٽر جي ايجاد جو بنيادي مقصد حساب ڪتاب ڪرڻ هو. | لاطيني; Compute; حساب ڪتاب ڪرڻ | Tests basic etymological fact extraction in Sindhi. |
SD-WIKI-RAG-010 | Computer Science & Digital Tech | extractive_qa | Medium | ڪمپيوٽر | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%85%D9%BE%D9%8A%D9%88%D9%BD%D8%B1 | 1642ع ۾ فرانسيسي سائنسدان بليس پاسڪل ڪهڙي مشين ايجاد ڪئي ۽ هاورڊ يونيورسٽيءَ ۾ هاورڊ ايڪسن ڪهڙو اليڪٽرو مڪينيڪل ڪمپيوٽر ٺاهيو؟ | 1642ع ۾ فرانسيسي سائنسدان بليس پاسڪل ’پاسڪل ڪلڪيوليٽر‘ نالي مشين ايجاد ڪئي، جڏهن ته هاورڊ يونيورسٽيءَ ۾ هاورڊ ايڪسن پهريون اليڪٽرو مڪينيڪل ڪمپيوٽر ٺاهيو جيڪو 1944ع ۾ مڪمل ٿيو ۽ ’مارڪ ون‘ (Mark I) جي نالي سان مشهور ٿيو. | عنوان: ڪمپيوٽر
1642ع ۾ فرانسيسي سائنسدان بليس پاسڪل (Blaise pascal) هڪ ٻي تخليق دنيا جي سامهون آندي جنهن جو نالو پاسڪل ڪلڪيوليٽر هو... ان بعد هاورڊ يونيورسٽيءَ ۾ پهريون اليڪٽرو مڪينيڪل (Electro-mechanical) ڪمپيوٽر هاورڊ ايڪسن نالي سائنسدان بڻايو. ان ڪمپيوٽر تي ڪم جي شروعات 1837 ٿي ۽ 1944 تائين ٺهي مڪمل ٿيو... هي اليڪٽ... | بليس پاسڪل; پاسڪل ڪلڪيوليٽر; هاورڊ ايڪسن; مارڪ ون | Tests multi-entity historical extraction within a section. |
SD-WIKI-RAG-011 | Computer Science & Digital Tech | multi_fact_synthesis | Medium | ڪمپيوٽر | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%85%D9%BE%D9%8A%D9%88%D9%BD%D8%B1 | ڪمپيوٽر جي ڪم کي ڪهڙن ٽن بنيادي حصن ۾ ورهائي سگهجي ٿو؟ | ڪمپيوٽر جي ڪم کي ٽن حصن ۾ ورهائي سگهجي ٿو: (1) مختلف ذريعن کان ڊيٽا حاصل ڪرڻ (ان پٽ)، (2) ان ڊيٽا کي اڳواٽ سمجهايل اصولن (پري ڊفائينڊ رولز) وسيلي پروسيس ڪرڻ، ۽ (3) پروسيس ٿيل ڊيٽا يعني انفارميشن يا رزلٽ کي ظاهر ڪرڻ يا ياداشت ۾ محفوظ ڪرڻ. | عنوان: ڪمپيوٽر
ڪمپيوٽر (چاهي اهو ڪهڙي به قسم ۽ سائيز جو هجي) جي ڪم کي ٽن حصن ۾ ورهائي سگھجي ٿو: ڊيٽا حاصل ڪرڻ، ان ڊيٽا کي پري ڊفائينڊ رولس (ڪمپيوٽر کي اڳواٽ سمجھايل اصولن) وسيلي پروسيس ڪرڻ (ڪنهن مرحلي مان گذارڻ) ،بعد ۾ پروسيس ٿيل ڊيٽا يعني انفارميشن يا رزلٽ کي ظاهر ڪرڻ يا ياداشت ۾ محفوظ ڪرڻ. | ڊيٽا حاصل ڪرڻ; پروسيس ڪرڻ; انفارميشن; ياداشت | Tests 3-part enumeration synthesis from the lead paragraph. |
SD-WIKI-RAG-012 | Computer Science & Digital Tech | explanation_summarization | Hard | ڪنارا ڪاڍ | https://huggingface.co/datasets/Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026 | عددي عڪس ۾ ’ڪنارا ڪاڍ‘ (Edge detection) جو بنيادي مقصد ڇا هوندو آهي؟ | ڪنارا ڪاڍ جو مقصد ڪنهن عددي عڪس اندر موجود ڪن به ٻن شين يا وَٿُن درميان دنگ ليڪڻ ۽ انهن نڪتن يا عڪسلُن (پڪسيلن) جي نشاندهي ڪرڻ هوندو آهي، جتي هڪ شَي ختم ٿئي ٿي ۽ ٻي شَي شروع ٿئي ٿي ۽ رنگ يا روشنائيءَ ۾ نمايان تبديلي رونما ٿيل هوندي آهي. | عنوان: ڪنارا ڪاڍ
ڪنارا ڪاڍ جو مقصد ڪنهن عددي عڪس اندر موجود ڪن به ٻن شين يا وَٿُن درميان دنگ ليڪڻ هوندو آهي؛ مطلب ته انهن نڪتن يا عڪسلُن جي نشاندهي ڪرڻ هوندو آهي، جن تي ڪا هڪ شَي ختم ٿي ٿِي ۽ ٻي شَي شروع ٿي ٿِي. اهڙين عڪسلُن تي عڪس جي رنگ يا روشنائيءَ ۾ هڪ نمايان تبديلي رونما ٿيل هوندي آهي. | ڪنارا ڪاڍ; عددي عڪس; عڪسلُن; روشنائي | Tests classical Sindhi neologism comprehension ('ڪنارا ڪاڍ', 'عڪسلُن'). |
SD-WIKI-RAG-013 | Geography & Landmarks | extractive_qa | Easy | سکر | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%A9%D8%B1 | سکر آباديءَ جي لحاظ کان سنڌ جو ڪيترو وڏو شهر آهي ۽ سنڌو درياهه جي ٻئي ڪناري تي ان جي سامهون ڪهڙو تاريخي شهر واقع آهي؟ | سکر آباديءَ جي لحاظ کان ڪراچي ۽ حيدرآباد کان پوءِ سنڌ جو ٽيون وڏو شهر آهي (2023ع جي مردم شماري موجب آبادي 563,851 آهي). اهو سنڌو درياهه جي اولهندي ڪناري تي، تاريخي شهر روهڙيءَ جي بلڪل سامهون واقع آهي. | عنوان: سکر
سکر پاڪستان جي صوبي سنڌ جو هڪ شهر آهي، جيڪو سنڌو درياهه جي اولهندي ڪناري تي، تاريخي شهر روهڙي جي بلڪل سامهون واقع آهي. سکر آبادي جي لحاظ کان ڪراچي ۽ حيدرآباد کان پوءِ سنڌ جو ٽيون وڏو شهر آهي... 2023ع پاڪستان جي مردم شماري موجب سکر جي آبادي 563,851 هئي. | ٽيون وڏو شهر; روهڙي; 563,851; اولهندي ڪناري | Tests geographic and demographic extraction for Sukkur. |
SD-WIKI-RAG-014 | Geography & Landmarks | extractive_qa | Medium | سکر | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%A9%D8%B1 | سکر بئراج (جنهن کي شروع ۾ لائڊ بئراج چيو ويو) جي ڊيزائن ڪنهن تيار ڪئي، ان جي تعمير ڪڏهن مڪمل ٿي ۽ ان کي ڪيترا دروازا آهن؟ | سکر بئراج (لائڊ بئراج) جي ڊيزائن سر آرنلڊ مسٽو تيار ڪئي ۽ تعمير سر چارلٽن هيريسن جي هدايتن هيٺ 1923ع ۾ شروع ٿي ۽ 1932ع ۾ مڪمل ٿي. هن بئراج کي 66 دروازا آهن. | عنوان: سکر
سکر جو شهر سکر بيراج جي ڪري پڻ مشهور آهي جيڪو دنيا جو سڀ کان وڏو بيراج آهي جنھن کي 66 دروازا آهن... سکر بئراج، جنهن کي شروع ۾ لائڊ بئراج سڏيو ويو، برطانوي دور ۾ تعمير ٿيو. بئراج جي ڊيزائن سر آرنلڊ مسٽو تيار ڪئي ۽ ان جي تعمير سر چارلٽن هيريسن جي هدايتن هيٺ ڪئي وئي. تعمير 1923ع ۾ شروع ٿي ۽ 1932ع ۾ مڪمل ٿي. | لائڊ بئراج; سر آرنلڊ مسٽو; سر چارلٽن هيريسن; 1932ع; 66 دروازا | Tests combining facts across two paragraphs in the Sukkur article. |
SD-WIKI-RAG-015 | Geography & Landmarks | multi_fact_synthesis | Medium | سکر | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%A9%D8%B1 | 2023ع جي انگن اکرن موجب سکر (سکر سٽي، نئون سکر ۽ روهڙي) ۾ ڪهڙيون ٻوليون ڪيتري سيڪڙو ڳالهايون وڃن ٿيون؟ | 2023ع جي انگن اکرن موجب آباديءَ جو لڳ ڀڳ 75 سيڪڙو سنڌي، 17.1 سيڪڙو اردو، 2.6 سيڪڙو پنجابي، 1.3 سيڪڙو سرائڪي، 1.1 سيڪڙو بلوچي ۽ 1.0 سيڪڙو پشتو مادري ٻولي طور ڳالهائي ٿو. | عنوان: سکر
سکر سٽي تعلقو، نئون سکر تعلقو ۽ روهڙي ميونسپل ڪارپوريشن جون ٻوليون (2023ع): آبادي جو لڳ ڀڳ 75 سيڪڙو حصو سنڌي کي پنهنجي مادري ٻولي طور ڳالهائي ٿو، جڏهن ته 17.1 سيڪڙو اردو، 2.6 سيڪڙو پنجابي، 1.3 سيڪڙو سرائڪي ۽ 1.1 سيڪڙو بلوچي ڳالهائين ٿا. | 75 سيڪڙو سنڌي; 17.1 سيڪڙو اردو; 2.6 سيڪڙو پنجابي; 1.3 سيڪڙو سرائڪي | Tests percentage distribution synthesis. |
SD-WIKI-RAG-016 | Geography & Landmarks | multi_fact_synthesis | Medium | سکر | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%A9%D8%B1 | سکر ۾ اعليٰ تعليم جون ڪهڙيون اهم يونيورسٽيون ۽ ميڊيڪل ڪاليج قائم آهن؟ | سکر جي اهم اعليٰ تعليمي ادارن ۾ سکر آءِ بي اي يونيورسٽي (قائم ٿيل 1994ع)، بيگم نصرت ڀٽو وومين يونيورسٽي، غلام محمد مهر ميڊيڪل ڪاليج، اروڙ يونيورسٽي آف آرٽ، آرڪيٽيڪچر، ڊزائن اينڊ هيريٽيجز، ضياءُ الدين يونيورسٽي جو سکر ڪيمپس ۽ اسلاميه سائنس ڪاليج شامل آهن. | عنوان: سکر
سکر آءِ بي اي يونيورسٽي 1994ع ۾ قائم ڪيو ويو... بيگم نصرت ڀٽو وومين يونيورسٽي... غلام محمد مهر ميڊيڪل ڪاليج... اروڙ يونيورسٽي آف آرٽ، آرڪيٽيڪچر، ڊزائن اينڊ هيريٽيجز... اسلاميه سائنس ڪاليج سکر... ضياءُ الدين يونيورسٽي جو سکر ڪيمپس پڻ شهر ۾ واقع آهي. | سکر آءِ بي اي يونيورسٽي; بيگم نصرت ڀٽو وومين يونيورسٽي; غلام محمد مهر ميڊيڪل ڪاليج; اروڙ يونيورسٽي | Tests higher education institution synthesis in Sukkur. |
SD-WIKI-RAG-017 | Geography & Landmarks | multi_fact_synthesis | Easy | سکر | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%A9%D8%B1 | سکر ۾ خريف ۽ ربيع جي موسمن جا مکيه زرعي فصل ڪهڙا آهن ۽ سکر جي روايتي دستڪاريءَ ۾ ڪهڙيون شيون مشهور آهن؟ | سکر ۾ خريف جا مکيه فصل چانور، ٻاجهري، ڪپهه، ٽماٽا ۽ مٽر آهن، جڏهن ته ربيع جا فصل ڪڻڪ، جَوَ، چڻا ۽ گدرا آهن، ۽ سکر پنهنجي کجين لاءِ دنيا ڀر ۾ مشهور آهي. دستڪاريءَ ۾ هٿ سان اُڻيل ٽوڪريون، رلهيون، غاليچا، شيشي جو ڀرت، اجرڪ جا نمونا، پائيپ پيالا، ناس جا دٻا ۽ قينچيون مشهور آهن. | عنوان: سکر
خريف جي موسم ۾ چانور، ٻاجهري، ڪپهه، ٽماٽا ۽ مٽر پوکيا ويندا آهن، جڏهن ته ربيع جي موسم ۾ ڪڻڪ، جَوَ، چڻا ۽ گدرا مکيه فصل آهن. سکر دنيا ڀر ۾ پنهنجي کجين جي ڪري مشهور آهي... دستڪاري: پائيپ پيالا، ناس جا دٻا، قينچيون، هٿ سان اُڻيل ٽوڪريون، رلھيون، قالين، شيشي جي ڪم ۽ اجرڪ جا نمونا. | خريف; ربيع; کجين; رلھيون; شيشي جي ڪم; قينچيون | Tests agriculture and handicrafts synthesis in Sukkur. |
SD-WIKI-RAG-018 | Geography & Landmarks | explanation_summarization | Medium | منڇر ڍنڍ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%DA%87%D8%B1_%DA%8D%D9%86%DA%8D | لفظ ’منڇر‘ جي اُچار ۽ ترڪيب بابت مضمون ۾ ڪهڙيون لساني تشريحون پيش ڪيون ويون آهن؟ | مضمون موجب ’منڇر‘ جي درست اُچار ۾ ’ڇ‘ تي پيش بدران زبر اچڻ گهرجي (ڇو ته پيش سان معنيٰ ڳاڙهو سينکيو يا زهر نڪري ٿي). ترڪيب جي لحاظ کان ان کي ’من + ڇر‘ (دل واري يا خوبصورت پاڻيءَ جي پکيڙ)، ’مينهن + ڇر‘ (مينهن جي پاڻيءَ جي پکيڙ)، يا ڪاٺ جي گول ڍڪ/چپي جهڙين اوائلي ’من‘ ٻيڙين واري ڇر سان منسوب ڪيو ويو آهي. | عنوان: منڇر ڍنڍ
منڇر جي اچار ۾ “ڇ“ تي زبر اچڻ سان اچار اصل ۽ درست ٿيندو. ڇاڪاڻ ته “ڇ“ تي پيش اچڻ سان لفظ جي معنى ڳاڙهو سينکيو يا زهر نڪري ٿي... منڇر ٻن لفظن جو مرڪب آهي “من“ ۽ ڇر... ٻي ترڪيبي معنى “مينهن“ ۽ “ڇر“ جو مرڪب آهي... يا لفظ منڇر جي ترڪيب ۾ ڪاٺيءَ جي ڍڪ يا چپو واري معنى وارو “من“ (اوائلي ٻيڙيءَ جو ڊول) شامل آ... | منڇر; زبر; سينکيو; مينهن+ڇر; ڪاٺ جي چپي | Tests Sindhi linguistic/etymological explanation. |
SD-WIKI-RAG-019 | Geography & Landmarks | explanation_summarization | Medium | منڇر ڍنڍ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%DA%87%D8%B1_%DA%8D%D9%86%DA%8D | منڇر ڍنڍ جغرافيائي ۽ درياهي عملن جي نتيجي ۾ ڪيئن وجود ۾ آئي؟ | قديم زماني ۾ جڏهن سنڌو درياهه يا ان جي وڏي ڇاڙ (الهندي ناري) هن علائقي مان وهندي اولهه ۽ ڏکڻ واري جابلو ۽ ٽاڪرو سلسلي جي قدرتي رڪاوٽ سان ٽڪرائي اوڀر طرف سيوهڻ ڏانهن مُڙي، ته ان موڙ ۽ رڪاوٽ وٽ مٽيءَ جي کاڌ ۽ لٽ جمع ٿيڻ سان هڪ وڏو ڍورو يا ڪنب بڻجي ويو، جنهن درياهي رخ مٽجڻ بعد منڇر ڍنڍ جي صورت اختيار ڪئي. | عنوان: منڇر ڍنڍ
منڇر ڍنڍ سنڌو درياهه جي وهڪري سبب وجود ۾ آيل آهي. هت منڇر وٽ الهندي ۽ ڏکڻ پاسي ٽاڪرو علائقو ڪر کنيو بيٺو آهي. درياهه جي تيز وهڪري کي منڇر وٽ جابلو سلسلي جي رڪاوٽ سان ويڙهادند ڪندي اوڀر طرف سيوهڻ جي علائقي ڏانهن مجبور ٿي موٽڻو يا مڙڻو پيو. وهڪري جي انهي رڪاوٽ يا موڙ جي نتيجي ۾ لٽ يا مٽي کاڄڻ ۽ کڄڻ شروع ... | سنڌو درياهه; ٽاڪرو علائقو; سيوهڻ; ڍورو; الهندي نارو | Tests geomorphological process summarization. |
SD-WIKI-RAG-020 | Geography & Landmarks | extractive_qa | Easy | منڇر ڍنڍ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%DA%87%D8%B1_%DA%8D%D9%86%DA%8D | منڇر ڍنڍ سنڌ جي ڪهڙن ضلعن ۾ واقع آهي ۽ ان جي پکيڙ گهٽ ۾ گهٽ ۽ وڌ ۾ وڌ ڪيتري آهي؟ | منڇر ڍنڍ سنڌ جي ضلعن دادو ۽ ڄامشورو ۾ واقع مٺي پاڻيءَ جي وڏي ڍنڍ آهي. ان جي پکيڙ گهٽ ۾ گهٽ اٽڪل 350 چورس ڪلوميٽر (برٽانيڪا موجب گهٽ پاڻيءَ ۾ 36 چورس ڪلوميٽر) ۽ وڌ ۾ وڌ 500 کان 520 چورس ڪلوميٽر تائين آهي. | عنوان: منڇر ڍنڍ
منڇر ڍنڍ (Manchhar Lake) سنڌ، پاڪستان جي ضلعين دادو ۽ ڄامشورو ۾ ايشيا جي وڏي ۾ وڏي مٺي پاڻيءَ جي ڍنڍ آهي. منڇر ڍنڍ جي پکيڙ اٽڪل گهٽ ۾ گهٽ 350 چورس ڪلوميٽر آهي ۽ وڌ ۾ وڌ 520 چورس ڪلوميٽر آهي. | دادو; ڄامشورو; 350 چورس ڪلوميٽر; 520 چورس ڪلوميٽر | Tests geographic location and area bounds extraction. |
SD-WIKI-RAG-021 | Geography & Landmarks | extractive_qa | Medium | منڇر ڍنڍ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%DA%87%D8%B1_%DA%8D%D9%86%DA%8D | منڇر ڍنڍ کي پاڻي ڪهڙن ذريعن مان ملي ٿو ۽ ڪهڙي نالي جي کاري پاڻيءَ سبب ان جي معيشت ۽ آبي جيوت تباهه ٿي وئي آهي؟ | منڇر ڍنڍ کي جبلن مان وهي ايندڙ برساتي نيون، حمل ڍنڍ مان نڪرندڙ ڇنڊڻ (نارا ويلي ڊرين) ۽ آبڪلاڻي ۾ اڙل واهه ذريعي پاڻي ملي ٿو. پر سم نالي (RBOD) جي کاري ۽ گندي پاڻيءَ جي ڇوڙ سبب منڇر جي آبي جيوت ۽ معيشت تباهه ٿي وئي آهي. | عنوان: منڇر ڍنڍ
منڇر کي جبلن مان وهي ايندڙ برساتي نيون ڀرين ٿيون. ان کان علاوه حمل ڍنڍ مان نڪرندڙ ڇنڊڻ (نارا ويلي ڊرين) ذريعي به پاڻي ڏنو وڃي ٿو. آبڪلاڻي ۾ اڙل واھ ذريعي به منڇر ڍنڍ کي پاڻي ڏنو ويندو آهي... جڏهن کان سم نالي (RBOD) جو ڇوڙ منڇر ۾ شروع ٿيو تڏهن کان منڇر جي معيشت تباھ ٿي وئي. | برساتي نيون; نارا ويلي ڊرين; اڙل واھ; سم نالي; RBOD | Tests hydrological and environmental fact extraction. |
SD-WIKI-RAG-022 | Geography & Landmarks | multi_fact_synthesis | Easy | منڇر ڍنڍ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%DA%87%D8%B1_%DA%8D%D9%86%DA%8D | منڇر ڍنڍ جي مٺي پاڻيءَ ۾ ڪهڙيون نباتاتي شيون پيدا ٿينديون هيون ۽ انسائيڪلوپيڊيا برٽانيڪا موجب اتي ڪهڙا آبي پکي ملن ٿا؟ | مٺي پاڻيءَ واري دور ۾ منڇر ۾ مڇيءَ سان گڏ بِهه، لوڙهه، ڪوڻي، پٻڻ، ٻوراني ۽ پني (جنهن مان تونريون ٺهنديون هيون) جام ٿيندا هئا. برٽانيڪا موجب هتي مالارڊ (mallards)، ٽيل (teals)، شَوَيلر (shovelers)، اسپاون (spoonbills)، راڄ هنس (geese)، پوچارڊ (pochards) ۽ ڪاٺي بدڪ جهڙا آبي پکي ملن ٿا. | عنوان: منڇر ڍنڍ
مٺي پاڻي جي ڪري مڇي، بِھ، لوڙھ، ڪوڻي، پٻڻ، ٻوراني جام ٿيندي هئي... منڇر ۾ ٿيندڙ پنيءَ مان تونريون به ٺهنديون هيون... هتي مختلف قسمن جا پکين، جهڙوڪ مالارڊ، ٽيل، شَوَيلر، اسپاون، راڄ هنس، پوچارڊ ۽ ڪاٺي بدڪ وڏي تعداد ۾ ملن ٿا. | بِھ; لوڙھ; ڪوڻي; پٻڻ; راڄ هنس; مالارڊ | Tests indigenous Sindhi aquatic flora and fauna vocabulary. |
SD-WIKI-RAG-023 | Geography & Landmarks | unanswerable_abstention | Hard | منڇر ڍنڍ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%DA%87%D8%B1_%DA%8D%D9%86%DA%8D | منڇر ڍنڍ ڪهڙي سال ۽ ڪهڙي تاريخ تي وجود ۾ آئي؟ | ڏنل متن موجب منڇر ڍنڍ جي صحيح قدامت ۽ وجود ۾ اچڻ جي قطعي سال يا تاريخ جو تعين ڪرڻ ممڪن نه آهي، ڇاڪاڻ ته اها قدرتي جاگرافيائي ۽ سنڌو درياهه جي قديم وهڪرن جي تبديليءَ جي نتيجي ۾ آهستي آهستي وجود ۾ آئي آهي (جيتوڻيڪ ان جي ڪناري پير لاکيو جو ماڳ موهن جي دڙي جو همعصر آهي). | عنوان: منڇر ڍنڍ
منڇر ڍنڍ جي صحيح قدامت ۽ ان جي وجود ۾ اچڻ جي قطعي تاريخ جو تعين ڪرڻ ممڪن نه آهي، ڇاڪاڻتہ اها ڍنڍ قدرتي جغرافيائي ۽ درياهي عملن جي نتيجي ۾ آهستي آهستي وجود ۾ آئي. | قطعي تاريخ جو تعين ڪرڻ ممڪن نه آهي; سنڌو درياھ جي قديم وهڪرن; پير لاکيو | Tests abstention on exact creation date of a natural lake. |
SD-WIKI-RAG-024 | Geography & Landmarks | extractive_qa | Easy | پاڪستان | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%DA%AA%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 | پاڪستان جي ڪل پکيڙ ڪيتري آهي، ان جو گاديءَ جو هنڌ ڪهڙو آهي ۽ زميني سرحدون ڪهڙن چئن ملڪن سان لڳن ٿيون؟ | پاڪستان جي پکيڙ 8,80,940 (يا 881,913) چورس ڪلوميٽر آهي، جنهن سان اهو دنيا جو 33هون وڏو ملڪ آهي. اسلام آباد ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ آهي ۽ ان جون زميني سرحدون اوڀر ۾ ڀارت، اولهه ۾ افغانستان، ڏکڻ اولهه ۾ ايران ۽ اتر اوڀر ۾ چين سان لڳل آهن. | عنوان: پاڪستان
اسلام آباد ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ آهي، جڏهن ته ڪراچي ان جو سڀ کان وڏو شهر ۽ مالي مرڪز آهي. پاڪستان 8,80,940 چورس ڪلوميٽر جي پکيڙ سان، 33هون وڏو ملڪ آهي... زميني سرحدون، اوڀر ۾ ڀارت، اولهه ۾ افغانستان، ڏکڻ اولهه ۾ ايران ۽ اتر اوڀر ۾ چين سان لڳل آهن. | اسلام آباد; 8,80,940 چورس ڪلوميٽر; ڀارت; افغانستان; ايران; چين | Tests lead-paragraph multi-fact extraction from Pakistan article. |
SD-WIKI-RAG-025 | Geography & Landmarks | multi_fact_synthesis | Easy | پاڪستان | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%DA%AA%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 | پاڪستان جو قومي جانور، قومي پکي، قومي وڻ، قومي گل، پاڻي وارو قومي جانور ۽ قومي راند ڪهڙي آهي؟ | پاڪستان جو قومي جانور مارخور، قومي پکي چڪور (۽ رياستي پکي شاهين باز)، قومي وڻ سيڊرس ديودارا (ديال)، قومي گل گلِ ياسمين (چنبيلي)، پاڻي وارو قومي جانور سنڌوندي واري ڊالفن (ٻُلهڻ) ۽ قومي راند ميداني هاڪي آهي. | عنوان: پاڪستان
قومي جانور: مارخور | قومي پکي: چڪور | قومي وڻ: سيڊرس ديودارا | قومي گل: گل ياسمين | پاڻي وارو قومي جانور: سنڌوندي واري ڊالفن | قومي راند: ھاڪي (ميداني). | مارخور; چڪور; سيڊرس ديودارا; گل ياسمين; سنڌوندي واري ڊالفن; ھاڪي | Tests national symbols multi-attribute synthesis. |
SD-WIKI-RAG-026 | Geography & Landmarks | multi_fact_synthesis | Medium | پاڪستان | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%DA%AA%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 | پاڪستان ۾ مادري ٻولين ۽ انتظامي صوبن/علائقن جي گاديءَ وارن شهرن جو تفصيل ڪهڙو آهي؟ | انتظامي علائقن ۾ سنڌ (گادي: ڪراچي)، پنجاب (گادي: لاهور)، بلوچستان (گادي: ڪوئٽه)، خيبرپختونخوا (گادي: پشاور)، گلگت بلتستان (گادي: گلگت)، آزاد ڪشمير (گادي: مظفرآباد) ۽ اسلام آباد وفاقي گاديءَ وارو علائقو شامل آهن. مادري ٻولين جي جدول موجب پنجابي (48% يا نسلي طور 44.68%)، سنڌي (12% کان 14.1%)، سرائيڪي (8.38% کان 10%)، پشت... | عنوان: پاڪستان
انتظامي علائقو: بلوچستان (گادي: ڪوئٽہ)، پنجاب (گادي: لاھور)، سنڌ (گادي: ڪراچي)، خيبرپختونخواه (گادي: پشاور)، گلگت بلتستان (گادي: گلگت)، آزاد ڪشمير (گادي: مظفرآباد)... پاڪستان م مادري زبانون: پنجابي 48%، سنڌي 12% (14.1%)، سرائيڪي 10%، پشتو 8% (15.42%)، اردو 8%، بلوچي 3%، ھندڪو 2%، بروھي 1%. | ڪراچي; لاھور; ڪوئٽہ; پشاور; پنجابي; سنڌي; سرائيڪي; پشتو | Tests administrative and linguistic table synthesis. |
SD-WIKI-RAG-027 | Geography & Landmarks | extractive_qa | Easy | ڪراچي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D8%B1%D8%A7%DA%86%D9%8A | 2023ع جي آدمشماريءَ موجب ڪراچي ڊويزن جي آبادي ڪيتري هئي ۽ ڪراچيءَ ۾ ڪل ڪيترا ضلعا آهن؟ | 2023ع جي آدمشماريءَ موجب ڪراچي ڊويزن (ميٽروپوليٽن علائقي) جي آبادي لڳ ڀڳ 2 ڪروڙ 3 لک (2,03,82,881) هئي. ڪراچيءَ ۾ ڪل 7 ضلعا آهن: ناظم آباد، گلشن، ڪراچي (ڏکڻ)، اورنگي، ڪورنگي، ملير ۽ ڪياماڙي. | عنوان: ڪراچي
2023ع جي آدمشماريءَ موجب ڪراچي ڊويزن جي آبادي لڳ ڀڳ 2 ڪروڙ 3 لک هئي (ميٽروپوليٽن علائقي جي آبادي: 2,03,82,881)... ڪراچي جا ضلعا ڪل 7 ضلعا: ناظم آباد، گلشن، ڪراچي، اورنگي، ڪورنگي، ملير، ڪياماڙي. | 2 ڪروڙ 3 لک; 7 ضلعا; ڪورنگي; ملير; ڪياماڙي | Tests retrieval from the longest article in the sample (22,752 words). |
SD-WIKI-RAG-028 | Geography & Landmarks | extractive_qa | Easy | ڪراچي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D8%B1%D8%A7%DA%86%D9%8A | ڪراچيءَ جي پراڻي قلعي ’ڪلاچي ڪوٽ‘ جا ٻه مکيه دروازا ڪهڙا هئا ۽ اهي ڪهڙي طرف کلندا هئا؟ | ڪلاچي ڪوٽ جا ٻه مکيه دروازا هئا: (1) کارو در، جيڪو سمنڊ جي کاري پاڻيءَ ڏانهن کلندو هو (جنهن مان کارادر نالو پيو)، ۽ (2) مٺو در، جيڪو لياري نديءَ جي مٺي پاڻيءَ واري پاسي کلندو هو (جنهن مان مٺادر نالو پيو). | عنوان: ڪراچي
پراڻن سنڌي احوالن موجب هن قلعي کي ڪلاچي ڪوٽ چيو ويندو هو... قلعي جا ٻه مکيه دروازا هئا: کارو در — سمنڊ ڏانهن کلندڙ دروازو، جنهن مان هاڻوڪي کارادر جو نالو نڪتل آهي. مٺو در — لياري ندي جي مٺي پاڻيءَ واري پاسي ڏانهن کلندڙ دروازو، جنهن مان هاڻوڪي مٺادر جو نالو پيو. | ڪلاچي ڪوٽ; کارو در; مٺو در; لياري ندي | Tests deep-section chunk retrieval inside the 22.7k-word Karachi article. |
SD-WIKI-RAG-029 | Geography & Landmarks | multi_fact_synthesis | Hard | ڪراچي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D8%B1%D8%A7%DA%86%D9%8A | ٽالپر دور ۾ ڪراچيءَ کان واپاري قافلن کي ٺٽي، حيدرآباد، سيوهڻ، خيرپور، شڪارپور ۽ ڪابل پهچڻ ۾ اندازاً ڪيترا ڏينهن لڳندا هئا؟ | ٽالپر دور ۾ ڪراچيءَ کان اُٺن وارن واپاري قافلن کي ٺٽي تائين 3 ڏينهن، حيدرآباد تائين 6 ڏينهن، سيوهڻ تائين 13 ڏينهن، خيرپور تائين 20 ڏينهن، شڪارپور تائين 25 ڏينهن، ۽ لسٻيلي واري رستي وسيلي ڪابل تائين لڳ ڀڳ 26 ڏينهن لڳندا هئا. | عنوان: ڪراچي
ڪراچيءَ کان اهم واپاري شهرن تائين قافلن جو اندازي سفر: ٺٽو 3 ڏينهن، حيدرآباد 6 ڏينهن، سيوهڻ 13 ڏينهن، خيرپور 20 ڏينهن، شڪارپور 25 ڏينهن، ڪابل (لسٻيلي واري رستي وسيلي) 26 ڏينهن. | ٺٽو 3 ڏينهن; حيدرآباد 6 ڏينهن; سيوهڻ 13 ڏينهن; شڪارپور 25 ڏينهن; ڪابل 26 ڏينهن | Tests multi-value numerical extraction from deep historical sections. |
SD-WIKI-RAG-030 | Geography & Landmarks | nuance_reasoning | Hard | ڪراچي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D8%B1%D8%A7%DA%86%D9%8A | ڪراچيءَ جي قيام جي مشهور تاريخ 1729ع بابت سنڌي تاريخي تحقيق ۾ ڪهڙو اعتراض يا فرق بيان ڪيو ويو آهي؟ | 1729ع کي کڙڪ بندر مان آيل واپارين طرفان ڪولاچيءَ جي نئين واپاري وسنديءَ جي ترقيءَ جو سال سمجهيو وڃي ٿو، پر سنڌي تاريخي تحقيق موجب ان کي سڄي علائقي جي پهرين انساني آباديءَ جي تاريخ سمجهڻ درست ناهي. تاريخدانن موجب ساحلي علائقي جي قديم مقامي آبادڪاري، مڇي ماريندڙن جي ڳوٺ ۽ ارڙهين صديءَ جي منظم واپاري شهر جي ترقيءَ جي ٽن م... | عنوان: ڪراچي
1729ع کي ڪراچيءَ جي واپاري شهر طور ترقيءَ جو اهم سال سمجهيو وڃي ٿو. پر انهيءَ سال کي سڄي علائقي جي پهرين انساني آباديءَ جي تاريخ سمجهڻ بابت اعتراض موجود آهن... ڪراچيءَ جي تاريخ کي سمجهڻ لاءِ گهٽ ۾ گهٽ ٽن مرحلن ۾ فرق ڪرڻ ضروري آهي: موجوده شهر واري ساحلي علائقي ۾ قديم ۽ مقامي آبادڪاري؛ ڪلاچيءَ جي ڳوٺ ۽ ان س... | 1729ع; کڙڪ بندر; ٽن مرحلن; مقامي آبادڪاري | Tests historiographical nuance rather than simplistic single-date reporting. |
SD-WIKI-RAG-031 | Geography & Landmarks | nuance_reasoning | Hard | ڪراچي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D8%B1%D8%A7%DA%86%D9%8A | ڇا قديم بندرگاهه ’ديبل‘ ۽ موجوده ڪراچي هڪ ئي شهر هئا؟ تاريخدانن ۽ آثار قديمه جي ماهرن جو ان بابت ڪهڙو موقف آهي؟ | ديبل جي صحيح هنڌ بابت تاريخدانن ۾ مختلف رايا آهن. ڪجهه مؤرخن ديبل کي هاڻوڪي ڪراچيءَ سان سڃاتو آهي، جڏهن ته ٻين محققن موجب ان جو اصل ماڳ ڪراچي ۽ ٺٽي جي وچ واري سامونڊي علائقي (جهڙوڪ ڀنڀور) ۾ هو. تنهنڪري قطعي ثبوت کانسواءِ ديبل ۽ ڪراچيءَ کي هڪ ئي شهر قرار ڏيڻ تاريخي لحاظ کان محتاط طريقو نه آهي. | عنوان: ڪراچي
ديبل جي صحيح هنڌ بابت تاريخدانن ۽ آثار قديمه جي ماهرن ۾ مختلف رايا آهن. ڪجهه مؤرخن ديبل کي هاڻوڪي ڪراچيءَ واري علائقي سان سڃاتو آهي، جڏهن ته ٻين محققن موجب ان جو اصل ماڳ ڪراچي ۽ ٺٽي جي وچ واري سامونڊي علائقي ۾ هو. جديد تحقيق ۾ ڀنڀور ۽ سنڌ جي سامونڊي ڊيلٽا وارن ماڳن کي پڻ ديبل جي سڃاڻپ جي بحث ۾ اهميت ڏني و... | ديبل; ڀنڀور; ٺٽي; مختلف رايا | Tests disambiguation and scholarly caution in RAG generation. |
SD-WIKI-RAG-032 | Geography & Landmarks | unanswerable_abstention | Hard | ڪراچي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D8%B1%D8%A7%DA%86%D9%8A | ٽالپر دور ۾ ڪراچيءَ جي نيٽي جيٽي واري مندر ۾ ڪهڙي ديوتا جي پٿر جي مورتي رکيل هئي؟ | ڏنل متن موجب نيٽي جيٽي واري علائقي جي ان مندر ۾ ڪا به مورتي موجود نه هئي. اهو مندر سمنڊ جي ديوتا سان منسوب هو ۽ سرڪار طرفان دائمي ڏيئي لاءِ هر مهيني ساڍا ست سير تيل ڏنو ويندو هو. | عنوان: ڪراچي
موجوده نيٽي جيٽي واري علائقي ۾ هڪ مندر کي سرڪار طرفان هر مهيني ساڍا ست سير تيل ڏنو ويندو هو، جيڪو دائمي ڏيئي لاءِ استعمال ٿيندو هو. ان مندر ۾ ڪا مورتي موجود نه هئي ۽ اهو سمنڊ جي ديوتا سان منسوب هو. | نيٽي جيٽي; ڪا مورتي موجود نه هئي; ساڍا ست سير تيل; سمنڊ جي ديوتا | Tests negative-detail precision against false premise. |
SD-WIKI-RAG-033 | Archaeology & Heritage | extractive_qa | Easy | رني ڪوٽ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%86%D9%8A_%DA%AA%D9%88%D9%BD | رني ڪوٽ قلعو سنڌ جي ڪهڙي ضلعي، شهر ۽ جابلو سلسلي ۾ واقع آهي ۽ ان کي ڪهڙو لقب ڏنو ويندو آهي؟ | رني ڪوٽ قلعو سنڌ جي ضلعي ڄامشوري ۾ سن شهر جي ڏکڻ-اولهه طرف کيرٿر جي جابلو سلسلي (لڪي جبلن) ۾ واقع آهي، ۽ ان کي ’سنڌ جي عظيم ديوار‘ (Great Wall of Sindh) پڻ سڏيو وڃي ٿو. | عنوان: رني ڪوٽ
رني ڪوٽ قلعو (انگريزي: Ranikot Fort)، جنهن کي سنڌ جي عظيم ديوار پڻ سڏيو وڃي ٿو، پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڄامشوري ۾ سن شهر جي ڏکڻ-اولهه طرف کيرٿر جي جابلو سلسلي ۾ واقع هڪ وسيع تاريخي قلعو ۽ دفاعي نظام آهي. | ڄامشوري; سن; کيرٿر; سنڌ جي عظيم ديوار | Tests basic factual retrieval on Ranikot Fort. |
SD-WIKI-RAG-034 | Archaeology & Heritage | nuance_reasoning | Hard | رني ڪوٽ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%86%D9%8A_%DA%AA%D9%88%D9%BD | رني ڪوٽ قلعي جي گهيري ۽ ديوارن جي ڊيگهه بابت يونيسڪو، اينڊومينٽ فنڊ ٽرسٽ ۽ وفاقي آثار قديمه کاتي جا انگ اکر ڪهڙي طرح مختلف آهن؟ | يونيسڪو موجب قلعي جي فصيل 35 ڪلوميٽر ڊگهي آهي؛ اينڊومينٽ فنڊ ٽرسٽ موجب مجموعي دفاعي گهيرو لڳ ڀڳ 32.115 ڪلوميٽر ۽ انسان جي هٿن سان ٺاهيل ديوارن جي ڊيگهه لڳ ڀڳ 7.25 ڪلوميٽر آهي (باقي حصي ۾ قدرتي جبل دفاعي رڪاوٽ آهن)؛ جڏهن ته پاڪستان جي وفاقي آثار قديمه کاتي جي رڪارڊ ۾ گهيرو لڳ ڀڳ 26 ڪلوميٽر ڄاڻايل آهي. | عنوان: رني ڪوٽ
يونيسڪو جي بيان موجب قلعي جي فصيل 35 ڪلوميٽر ڊگهي آهي، جڏهن ته اينڊومينٽ فنڊ ٽرسٽ ان جو مجموعي گهيرو لڳ ڀڳ 32.115 ڪلوميٽر ۽ انسان جي ٺاهيل ديوارن جي مجموعي ڊيگهه لڳ ڀڳ 7.25 ڪلوميٽر ڄاڻائي ٿو. پاڪستان جي وفاقي آثار قديمه واري کاتي جي رڪارڊ ۾ گهيرو لڳ ڀڳ 26 ڪلوميٽر ڄاڻايل آهي. | 35 ڪلوميٽر; 32.115 ڪلوميٽر; 7.25 ڪلوميٽر; 26 ڪلوميٽر | Tests multi-source discrepancy reporting without hallucinating a single figure. |
SD-WIKI-RAG-035 | Archaeology & Heritage | nuance_reasoning | Hard | رني ڪوٽ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%86%D9%8A_%DA%AA%D9%88%D9%BD | 2009ع ۾ پاولو بياگي ۽ ريناٽو نسبٽ پاران رني ڪوٽ جي سن دروازي تي ڪيل ريڊيوڪاربن تاريخ بندي (AMS Radiocarbon Dating) مان ڪهڙو نتيجو نڪتو ۽ ان جي حد ڪهڙي آهي؟ | 2009ع ۾ پاولو بياگي ۽ ريناٽو نسبٽ سن دروازي وٽ ڪريل ٿنڀي جي گاري ۾ موجود ڪوئلي جي نموني تي اي ايم ايس ريڊيوڪاربن تاريخ بندي ڪئي، جنهن موجب اهو حصو ارڙهين صديءَ جي شروعات کان اوڻويهين صديءَ جي شروعات (ڪلهوڙا يا ٽالپر دور) وچ ۾ تعمير يا مرمت ٿيل آهي. محققن واضح ڪيو ته اهو نتيجو صرف ان مخصوص دروازي يا ان جي مرمت بابت آهي ... | عنوان: رني ڪوٽ
2009ع ۾ آثار قديمه جي ماهرن پاولو بياگي (Paolo Biagi) ۽ ريناٽو نسبٽ (Renato Nisbet) رني ڪوٽ جي سن دروازي وٽ ڪريل ٿنڀي جي گاري ۾ موجود ڪوئلي جي نموني تي اي ايم ايس ريڊيوڪاربن تاريخ بندي بابت تحقيق شايع ڪئي. تحقيق موجب سن دروازي جو اهو مخصوص حصو ارڙهين صديءَ جي شروعات کان اوڻويهين صديءَ جي شروعات جي وچ ۾ ... | پاولو بياگي; ريناٽو نسبٽ; سن دروازي; ريڊيوڪاربن | Tests scientific scope limitation reasoning in RAG. |
SD-WIKI-RAG-036 | Archaeology & Heritage | nuance_reasoning | Medium | رني ڪوٽ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%86%D9%8A_%DA%AA%D9%88%D9%BD | ڇا رني ڪوٽ يونيسڪو جي عالمي ورثي جي مستقل فهرست ۾ شامل آهي؟ | نه، رني ڪوٽ 14 ڊسمبر 1993ع کان يونيسڪو جي عالمي ورثي جي عارضي فهرست (Tentative List) ۾ حوالو نمبر 1284 تحت شامل آهي، پر 2026ع تائين اهو اڃا عالمي ورثي جي مستقل فهرست ۾ درج ٿيل ماڳ ناهي. | عنوان: رني ڪوٽ
رني ڪوٽ 14 ڊسمبر 1993ع کان يونيسڪو جي عالمي ورثي جي عارضي فهرست ۾ حوالو نمبر 1284 تحت شامل آهي، پر اهو اڃا عالمي ورثي جي مستقل فهرست ۾ درج ٿيل ماڳ نه آهي. | 14 ڊسمبر 1993ع; عارضي فهرست; 1284; مستقل فهرست ۾ درج ٿيل ماڳ نه آهي | Tests precision on UNESCO Tentative vs. Inscribed status. |
SD-WIKI-RAG-037 | Archaeology & Heritage | nuance_reasoning | Hard | رني ڪوٽ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%86%D9%8A_%DA%AA%D9%88%D9%BD | 2018ع ۾ رني ڪوٽ مان مليل هڪ لکت بابت ڊاڪٽر نسيم خان ڪهڙو رايو ڏنو، ۽ مضمون موجب ان مان سڄي قلعي جي تاريخ بابت ڪهڙي احتياط ضروري آهي؟ | 2018ع ۾ رني ڪوٽ جي ڏکڻ-اوڀر حصي مان مليل هڪ لکت جي تصويرن کي پشاور يونيورسٽيءَ جي ڊاڪٽر نسيم خان گپتا دور (چوٿين يا پنجين صدي عيسوي) سان منسوب ڪيو. پر مضمون موجب رڳو هڪ لکت ملڻ مان سڄي موجوده قلعي بنديءَ جي تعمير جي تاريخ پاڻمرادو ثابت نٿي ٿئي، ڇو ته قلعي جي تعمير ۽ مرمت مختلف دورن ۾ ٿي سگهي ٿي. | عنوان: رني ڪوٽ
2018ع ۾ رني ڪوٽ جي ڏکڻ-اوڀر حصي ۾ ڪجهه نشانين ۽ هڪ لکت ملڻ جي دعويٰ ڪئي وئي. رپورٽن موجب هڪ لکت جون تصويرون پشاور يونيورسٽيءَ جي ڊاڪٽر نسيم خان ڏانهن موڪليون ويون، جنهن ان کي گپتا دور، يعني چوٿين يا پنجين صدي عيسويءَ سان منسوب ڪرڻ جو رايو ڏنو... اهڙي لکت جي تاريخ مان سڄي موجوده قلعي بنديءَ جي تعمير جي ت... | 2018ع; ڊاڪٽر نسيم خان; گپتا دور; پاڻمرادو ثابت نٿي ٿئي | Tests archaeological evidence vs. full-structure dating nuance. |
SD-WIKI-RAG-038 | Archaeology & Heritage | unanswerable_abstention | Hard | رني ڪوٽ | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%86%D9%8A_%DA%AA%D9%88%D9%BD | رني ڪوٽ قلعي مان مليل ساساني بادشاهه دارا اعظم جي فارسي ڪتبي ۾ قلعي جي تعمير جو ڪهڙو سال لکيل آهي؟ | ڏنل متن موجب رني ڪوٽ مان دارا اعظم يا ساسانين جو اهڙو ڪو به قطعي ڪتبو نه مليو آهي جنهن ۾ قلعي جي ابتدائي تعمير جو سال درج هجي. وقت بوقت قلعي کي ساسانين، سٿين، پارٿين، يونانين، عربن، ڪلهوڙن ۽ ٽالپرن سان منسوب ڪيو ويو آهي، پر سڄي قلعي جي ابتدائي تعمير کي قديم دورن سان قطعي طور ڳنڍيندڙ ثبوت موجود ناهن ۽ موجوده وڏي اڏاوت ج... | عنوان: رني ڪوٽ
رني ڪوٽ جي تعمير جي صحيح تاريخ ۽ اصل اڏيندڙ بابت تاريخدانن ۽ آثار قديمه جي ماهرن ۾ مڪمل اتفاق نه آهي. وقت بوقت ان کي ساسانين، سٿين، پارٿين، يونانين، عربن، ڪلهوڙن ۽ ٽالپرن سان منسوب ڪيو ويو آهي، پر سڄي قلعي جي ابتدائي تعمير کي انهن مان ڪنهن هڪ دور سان قطعي طور ڳنڍيندڙ ثبوت اڃا محدود آهن. | مڪمل اتفاق نه آهي; ساسانين; قطعي طور ڳنڍيندڙ ثبوت اڃا محدود; ٽالپر دور | Tests hallucination guardrail against fabricated inscriptions. |
SD-WIKI-RAG-039 | Archaeology & Heritage | explanation_summarization | Medium | موهن جو دڙو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D9%87%D9%86_%D8%AC%D9%88_%D8%AF%DA%99%D9%88 | موهن جي دڙي ۾ پاڻيءَ جي فراهمي (کوهن) ۽ گندي پاڻيءَ جي نيڪال (ڊرينيج) جو نظام ڪهڙي طرح ترتيب ڏنل هو؟ | موهن جي دڙي ۾ گهڻن گهرن اندر ذاتي کوهه ۽ گهٽين ۾ عوامي گول يا بيضوي پڪل سرن جا کوهه موجود هئا (جيڪي هر ٻوڏ کان پوءِ اڏاوت مٿي ٿيڻ سبب ڊگها ٿيندا ويا). گهرن جي غسل خانن ۾ سرن جا فرش، چن/جپسم جو ليپ ۽ پاڻيءَ جي نيڪال لاءِ موريون هيون جيڪي هر گهٽيءَ جي سرن وارين ڍڪيل نالين سان ڳنڍيل هيون، جن ۾ صفائيءَ لاءِ مئن هول پڻ رکيل... | عنوان: موهن جو دڙو
موهن جي دڙي ۾ کوهن جو تعداد غيرمعمولي طور گهڻو آهي. گهڻن گهرن اندر ذاتي کوهه موجود هئا، جڏهن ته گهٽين تي وڏا گڏيل کوهه پڻ مليا آهن... هر مکيه گهٽي ۽ ڪيترين ننڍين گهٽين سان سرن جون ڍڪيل ناليون هلنديون هيون. گهرن مان گندو پاڻي ننڍين مورين وسيلي انهن نالين ۾ ويندو هو. نالين جي صفائيءَ لاءِ رسائيءَ جا س... | ذاتي کوهه; پڪل سرن; جپسم; ڍڪيل ناليون; مئن هول | Tests civil engineering summarization on Mohenjo-daro. |
SD-WIKI-RAG-040 | Archaeology & Heritage | extractive_qa | Easy | موهن جو دڙو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D9%87%D9%86_%D8%AC%D9%88_%D8%AF%DA%99%D9%88 | موهن جو دڙو ڪهڙي ضلعي ۽ تعلقي ۾ واقع آهي، اهو ڪڏهن تعمير ٿيو ۽ ڪهڙي سال يونيسڪو عالمي ورثو سائيٽ بڻيو؟ | موهن جو دڙو سنڌ جي لاڙڪاڻي ضلعي جي تعلقي ڏوڪريءَ ۾ واقع آهي. اهو لڳ ڀڳ 2500 ق.م. ۾ تعمير ٿيو، 1700 ق.م. ڌاري ڇڏي ويو، ۽ 1980ع ۾ ڏکڻ ايشيا جو پهريون يونيسڪو عالمي ورثو ماڳ نامزد ٿيو. | عنوان: موهن جو دڙو
موئن جو دڙو (لفظي معنيٰ: مئلن جو دڙو) سنڌ، پاڪستان جي لاڙڪاڻي ضلعي جي تعلقي ڏوڪريءَ ۾ واقع هڪ اهم آثار قديمه جو ماڳ آهي. هي شهر لڳ ڀڳ 2500 ق.م. ۾ تعمير ٿيو... 1700 ق.م تائين، سنڌو ماٿري جي ٻين وڏن شهرن سان گڏ، ڇڏي ويو. شهر جي ماڳ تي اهم کوٽائي ڪئي وئي آهي، جنهن کي 1980ع ۾ يونيسڪو عالمي ورثو سائيٽ نا... | لاڙڪاڻي ضلعي; ڏوڪريءَ; 2500 ق.م.; 1980ع; يونيسڪو | Tests foundational facts of Mohenjo-daro. |
SD-WIKI-RAG-041 | Archaeology & Heritage | extractive_qa | Medium | موهن جو دڙو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D9%87%D9%86_%D8%AC%D9%88_%D8%AF%DA%99%D9%88 | 1922ع ۾ موهن جي دڙي جي دريافت ڪنهن ڪئي ۽ هو ان وقت سنڌ ۾ ڪهڙي شيءِ جي ڳولا ڪري رهيو هو؟ | 1922ع ۾ موهن جي دڙي جي دريافت آرڪيالاجيڪل سروي آف انڊيا جي آفيسر راکلداس بئنرجي (آر. بي. بئنرجي) ڪئي. هو 1918ع کان سڪندر اعظم جي قائم ڪرايل يادگار ٺلن ۽ ٻڌ دور جي قديم آثارن جي سروي ڪري رهيو هو، جڏهن هو ڏوڪريءَ کان 6 ميل پري 46 فوٽ اوچي دڙي تي موجود ٻڌ اسٽوپا تائين پهتو. | عنوان: موهن جو دڙو
راکلداس بئنرجي 1918ع کان ڏکڻ پنجاب، بيڪانير، بهاولپور ۽ سنڌ جي مختلف علائقن ۾ قديم آثارن جي سروي ۽ کوٽائيءَ جو ڪم ڪري رهيو هو. سندس تحقيق جو هڪ مقصد انهن يارنهن يادگارن جي ڳولا پڻ هو، جيڪي روايتن موجب سڪندر اعظم پنهنجي هندستاني مهم دوران بياس نديءَ جي ڪناري قائم ڪرايا هئا... 1922ع ۾ بئنرجي لاڙڪاڻي ض... | راکلداس بئنرجي; 1922ع; سڪندر اعظم; ٻڌ اسٽوپا; 46 فوٽ | Tests narrative extraction of the discovery of Mohenjo-daro. |
SD-WIKI-RAG-042 | Archaeology & Heritage | multi_fact_synthesis | Medium | موهن جو دڙو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D9%87%D9%86_%D8%AC%D9%88_%D8%AF%DA%99%D9%88 | موهن جي دڙي جي کوٽائيءَ ۾ 1922ع کان 1965ع تائين ڪهڙن آثار قديمه جي ماهرن حصو ورتو؟ | موهن جي دڙي جي کوٽائيءَ ۾ راکلداس بئنرجي (1922ع)، سر جان مارشل (1922–1927ع)، ارنيسٽ مئڪي (1927–1931ع)، ڪي. اين. ڊڪشٽ، هارگريوز، مادھو سروپ وتس، احمد حسن داني، سر مورٽيمر وهيلر (1945/1950ع) ۽ آمريڪي آرڪيالاجيڪل مشن جي سربراهه پروفيسر جارج ايف ڊيلز (1964–1965ع) اهم ڪردار ادا ڪيو. | عنوان: موهن جو دڙو
کوٽائي سر جان مارشل جي نظرداريءَ هيٺ 1922ع کان 1927ع تائين هلي... ٻيو دفعو ارنيسٽ مئڪي جي نظرداريءَ هيٺ 1927ع کان 1931ع تائين ٿي... سر آر ايم وهيلر 1950ع کان کوٽائي ڪرائي. وري 1965ع ۾ پروفيسر جارج ايف ڊيلز طرفان وڌيڪ کوٽائي ڪرائي وئي. اهڙي طرح بئنرجي، سر جان مارشل، جارج ايف ڊيلز، هارگريوز، سروپ وتيس... | راکلداس بئنرجي; سر جان مارشل; ارنيسٽ مئڪي; مورٽيمر وهيلر; جارج ايف ڊيلز | Tests chronological synthesis of excavators. |
SD-WIKI-RAG-043 | Archaeology & Heritage | nuance_reasoning | Hard | موهن جو دڙو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D9%87%D9%86_%D8%AC%D9%88_%D8%AF%DA%99%D9%88 | مورٽيمر ويلر موهن جي دڙي جي وڏي سنانگاهه جي اولهه واري عمارت کي ’وڏو اناج گهر‘ (Great Granary) ڇو سڏيو ۽ جديد ماهرن کي ان تي ڪهڙو اعتراض آهي؟ | مورٽيمر ويلر 50 ميٽر ڊگهي ۽ 27 ميٽر ويڪري بنياد واري ان عمارت کي ’وڏو اناج گهر‘ قرار ڏنو هو، پر جديد آثار قديمه جي ماهرن ۾ ان تي اتفاق ناهي ڇاڪاڻ ته اتان اناج ذخيرو ڪرڻ جا سڌا ثبوت نه مليا آهن؛ تنهنڪري جديد ماهر ان کي وڏو هال يا اڻڄاتل مقصد واري عوامي اڏاوت سمجهن ٿا. | عنوان: موهن جو دڙو
وڏي سنانگاهه جي اولهه طرف هڪ وڏي اڏاوت جا آثار موجود آهن، جنهن کي مورٽيمر ويلر وڏو اناج گهر (Great Granary) قرار ڏنو هو. ان جي اصل استعمال بابت، بهرحال، آثار قديمه جي ماهرن ۾ اتفاق راءِ موجود ناهي؛ ڇاڪاڻ ته هتان اناج ذخيرو ڪرڻ جا سڌا ثبوت نه مليا آهن. انهيءَ ڪري ڪجهه جديد ماهر ان کي وڏو هال يا اڻڄات... | مورٽيمر ويلر; وڏو اناج گهر; اناج ذخيرو ڪرڻ جا سڌا ثبوت نه مليا; وڏو هال | Tests scholarly re-evaluation nuance in archaeology. |
SD-WIKI-RAG-044 | Archaeology & Heritage | unanswerable_abstention | Hard | موهن جو دڙو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D9%87%D9%86_%D8%AC%D9%88_%D8%AF%DA%99%D9%88 | موهن جي دڙي مان مليل مهرن تي اُڪريل سنڌو لکت (Indus Script) کي مڪمل طور پڙهڻ کان پوءِ شهر جو ڪهڙو يقيني قديم نالو ۽ بادشاهه جو نالو ثابت ٿيو آهي؟ | ڏنل متن موجب سنڌو لکت اڃا تائين يقيني طور پڙهي نه سگهجي آهي ۽ شهر جو اصل قديم نالو معلوم ناهي. ايراواٿم مهاديون هڪ مهر جي تجزيي جي بنياد تي صرف امڪان ظاهر ڪيو آهي ته شهر جو نالو ’ڪُڪُٽارما‘ هجي، ۽ سميري لکتن جو لفظ ’ميلوها‘ سڄي سنڌو تهذيب جي خطي لاءِ استعمال ٿيندو هو، پر ڪو به يقيني نالو يا بادشاهه جو نالو ثابت ٿيل ناه... | عنوان: موهن جو دڙو
شهر جو اصل نالو معلوم ناهي. موهن جو دڙو مان مليل هڪ مهر جي پنهنجي تجزيي جي بنياد تي ايراواٿم مهاديون اهو امڪان ظاهر ڪيو آهي ته شهر جو قديم نالو ڪُڪُٽارما هجي... سنڌو لکت اڃا تائين يقيني طور پڙهي نه سگهي وئي آهي، تنهنڪري اهڙين پڙهڻين ۽ انهن مان اخذ ڪيل تاريخي نتيجن کي قطعي طور ثابت ٿيل نه ٿو سمجهيو و... | سنڌو لکت; پڙهي نه سگهي; اصل نالو معلوم ناهي; ڪُڪُٽارما; ميلوها | Tests false-premise rejection / abstention when asked for a 'proven deciphered' name. |
SD-WIKI-RAG-045 | History & Political Figures | extractive_qa | Easy | ذوالفقار علي ڀٽو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B0%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%DA%80%D9%BD%D9%88 | ذوالفقار علي ڀٽو ڪڏهن ۽ ڪٿي پيدا ٿيو، ۽ هو ڪهڙن سالن دوران پاڪستان جو صدر ۽ وزيراعظم رهيو؟ | ذوالفقار علي ڀٽو 5 جنوري 1928ع تي رتوديرو تعلقي (لاڙڪاڻي ضلعي، سنڌ) ۾ سر شاهنواز ڀٽو ۽ خورشيد بيگم جي گهر پيدا ٿيو. هو 20 ڊسمبر 1971ع کان 13 آگسٽ 1973ع تائين پاڪستان جو چوٿون صدر ۽ 14 آگسٽ 1973ع کان 5 جولاءِ 1977ع تائين پاڪستان جو نائون وزيراعظم رهيو. | عنوان: ذوالفقار علي ڀٽو
ذوالفقار علي ڀٽو (پ. 5 جنوري 1928 – و. 4 اپريل 1979)، پاڪستاني بريسٽر ۽ سياستدان ھو، جيڪو 1971ع کان 1973ع تائين پاڪستان جو چوٿون صدر رھيو ۽ 1973ع کان 1977ع تائين پاڪستان جو نائون وزير اعظم رھيو... هو سر شاهنواز ڀٽو ۽ خورشيد بيگم (لکي ٻائي) کي لاڙڪاڻو ڀرسان (رتوديرو تعلقو) پيدا ٿيو. | 5 جنوري 1928; رتوديرو; چوٿون صدر; نائون وزير اعظم; سر شاهنواز ڀٽو | Tests biographical lead extraction for Zulfikar Ali Bhutto. |
SD-WIKI-RAG-046 | History & Political Figures | extractive_qa | Medium | ذوالفقار علي ڀٽو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B0%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%DA%80%D9%BD%D9%88 | پاڪستان پيپلز پارٽي ڪڏهن، ڪهڙي شهر ۾ ۽ ڪنهن جي گهر ۾ قائم ڪئي وئي ۽ ان جا ٽي بنيادي اصول (منشور) ڪهڙا هئا؟ | پاڪستان پيپلز پارٽي 30 نومبر 1967ع تي لاهور ۾ ڊاڪٽر مبشر حسين جي گهر ۾ قائم ڪئي وئي. پارٽيءَ جا ٽي بنيادي اصول هئا: اسلام اسان جو دين آهي، جمهوريت اسان جي پاليسي آهي، ۽ طاقت جو سرچشمو عوام آهي. | عنوان: ذوالفقار علي ڀٽو
ڀٽي صاحب جي دوست ڊاڪٽر مبشر حسين جي گهر ۾ 30 نومبر 1967ع تي پاڪستان پيپلز پارٽي ٺاهي وئي... ۽ پارٽي جا هيٺيان منشور ڏنا ويا: اسلام اسان جو دين يقين آ، جهموريت اسان جي پاليسي آ، طاقت جو محور، سرچشمو عوام آ. | 30 نومبر 1967ع; لاهور; ڊاڪٽر مبشر حسين; پاڪستان پيپلز پارٽي | Tests political founding details extraction. |
SD-WIKI-RAG-047 | History & Political Figures | multi_fact_synthesis | Medium | ذوالفقار علي ڀٽو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B0%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%DA%80%D9%BD%D9%88 | ذوالفقار علي ڀٽو جي دورِ حڪومت ۾ 1972ع کان 1974ع دوران ڪهڙا اهم قومي ۽ تعليمي ادارا قائم ڪيا ويا؟ | ذوالفقار علي ڀٽو جي دور ۾ ڪراچي جو نيوڪليئر پاور پلانٽ (28 نومبر 1972ع)، نيشنل بوڪ فائونڊيشن (24 سيپٽمبر 1972ع)، قائداعظم يونيورسٽي (9 فيبروري 1973ع)، پورٽ قاسم اٿارٽي (27 جون 1973ع)، پاڪستان اسٽيل مل (30 ڊسمبر 1973ع)، علامه اقبال اوپن يونيورسٽي (21 مئي 1974ع)، شيخ زيد اسپتال لاڙڪاڻو ۽ نوابشاهه ميڊيڪل ڪاليج قائم ڪيا وي... | عنوان: ذوالفقار علي ڀٽو
نيشنل بوڪ فائونڊيشن جو قيام 24 سيپٽمبر 1972ع، ڪراچي ۾ پاڪستان جي وڏي نيو ڪليئر پاور پلانٽ جو افتتاح 28 نومبر 1972ع، قائداعظم يونيورسٽي جو بنياد 9 فيبروري 1973ع، پاڪستان جي آئين جي گڏيل منظوري 12 اپريل 1973ع، پورٽ قاسم اٿارٽي جو بنياد 27 جون 1973ع، پاڪستان اسٽيل مل جو بنياد 30 دسمبر 1973ع، علامه... | 12 اپريل 1973ع; پورٽ قاسم; پاڪستان اسٽيل مل; علامه اقبال اوپن يونيورسٽي | Tests multi-item chronological milestone synthesis. |
SD-WIKI-RAG-048 | History & Political Figures | multi_fact_synthesis | Medium | ذوالفقار علي ڀٽو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B0%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%DA%80%D9%BD%D9%88 | ذوالفقار علي ڀٽو جا لکيل ڪهڙا به چار مشهور ڪتاب ٻڌايو. | ذوالفقار علي ڀٽو جي لکيل مشهور ڪتابن ۾ ’دي مِٿ آف انڊپينڊنس‘ (The Myth of Independence - آزادي جي داستان)، ’دي گريٽ ٽريجڊي‘ (The Great Tragedy - عظيم سانحو، 1971ع)، ’اف آءِ ايم اسيسينيٽيڊ‘ (If I am Assassinated - جيڪڏهن مان ماريو ويس، 1979ع)، ’پوليٽڪس آف دي پيپل‘ (Politics of the People) ۽ ’ماءِ پاڪستان‘ (My Pakistan) ... | عنوان: ذوالفقار علي ڀٽو
جناب ذوالفقار علي ڀٽو جا لکيل ڪتاب: The myth of independence (آزادي جي داستان)، The Great Tragedy (عظيم سانحو 1971ع)، Politics of the people (عوامي سياست)، Bilateralism New Directions (1976ع)، My Pakistan (منهنجو پاڪستان)، If I am Assassinated (جيڪڏهن مان ماريو ويس 1979ع). | The myth of independence; The Great Tragedy; If I am Assassinated; My Pakistan | Tests bibliography extraction in mixed Sindhi/English text. |
SD-WIKI-RAG-049 | History & Political Figures | nuance_reasoning | Medium | ذوالفقار علي ڀٽو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B0%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B1_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%DA%80%D9%BD%D9%88 | 1967ع ۾ پاڪستان پيپلز پارٽيءَ جي قيام وقت پارٽيءَ لاءِ ڪهڙا ٽي نالا تجويز ٿيا هئا ۽ ذوالفقار علي ڀٽو جي شخصيت تي ڪهڙن ٻن رخن کان راءِ ڏني وڃي ٿي؟ | 1967ع ۾ پارٽيءَ لاءِ ٽي نالا تجويز ڪيا ويا هئا: (1) پيپلز پروگريسو پارٽي، (2) پيپلز سوشل پارٽي، ۽ (3) پاڪستان پيپلز پارٽي، جن مان آخري نالو چونڊيو ويو. ذوالفقار علي ڀٽو کي هڪ طرف 1973ع جو آئين ڏيڻ، عوامي شعور پيدا ڪرڻ ۽ قوم پرست/سيڪيولر خيالن سبب ساراهيو وڃي ٿو، ته ٻئي طرف سياسي مخالفن خلاف ڪاررواين سبب تنقيد جو نشانو ... | عنوان: ذوالفقار علي ڀٽو
ڀٽو ھڪ متضاد ۽ سحر انگيز شخصيت ھو، ھن کي سيڪيولر ۽ قوم پرست خيالن سبب ساراھيو ويو ۽ سياسي مخالفن خلاف ڪارواين ۽ انساني حقن جي ڀڃڪڙين سبب تنقيد جو نشانو بڻايو ويو... پارٽي لاء ٽي نالا تجويز ڪيا ويا هئا: نمبر پهريون پيپلز پروگريسو پارٽي، نمبر ٻيون پيپلز شوشل پارٽي، نمبر ٽيون پاڪستان پيپلز پارٽي ۽... | پيپلز پروگريسو پارٽي; پيپلز شوشل پارٽي; پاڪستان پيپلز پارٽي; 1973ع جو آئين | Tests balanced political assessment and party naming history. |
SD-WIKI-RAG-050 | History & Political Figures | extractive_qa | Easy | هوش محمد شيدي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%8A | هوش محمد شيدي ڪهڙي جنگ ۾، ڪهڙي تاريخ تي ۽ ڪهڙي ٽالپر حڪمران جي فوج طرفان وڙهندي شهيد ٿيو؟ | هوش محمد شيدي (هوشو شيدي) 24 مارچ 1843ع تي حيدرآباد ڀرسان ’دٻي جي جنگ‘ ۾ مير شير محمد خان ٽالپر جي فوج طرفان چارلس جيمس نيپئر جي برطانوي ايسٽ انڊيا ڪمپنيءَ واري فوج خلاف وڙهندي شهيد ٿيو. | عنوان: هوش محمد شيدي
سندس نالو خاص طور 24 مارچ 1843ع تي حيدرآباد ڀرسان ٿيل دٻي جي جنگ سان لاڳاپيل آهي، جنهن ۾ هن مير شير محمد خان ٽالپر جي فوج طرفان برطانوي ايسٽ انڊيا ڪمپني جي فوج خلاف جنگ ڪئي ۽ مارجي ويو. | 24 مارچ 1843ع; دٻي جي جنگ; مير شير محمد خان ٽالپر; چارلس جيمس نيپئر | Tests core biographical fact extraction for Hosh Muhammad Sheedi. |
SD-WIKI-RAG-051 | History & Political Figures | extractive_qa | Medium | هوش محمد شيدي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%8A | چارلس جيمس نيپئر جي 24 مارچ 1843ع واري همعصر جنگي رپورٽ ۾ هوش محمد شيديءَ جو نالو ڪهڙي انگريزي هِجي (Spelling) سان لکيل آهي؟ | چارلس جيمس نيپئر جي 24 مارچ 1843ع واري جنگي رپورٽ ۾ هوش محمد شيديءَ جو نالو ’Hoche Mahomed Seedee‘ جي صورت ۾ جنگ ۾ مارجي ويل اهم اڳواڻن ۾ درج ٿيل آهي. | عنوان: هوش محمد شيدي
هوش محمد جي وفات بابت هڪ اهم همعصر شاهدي چارلس جيمس نيپئر جي 24 مارچ 1843ع واري جنگي رپورٽ آهي، جنهن ۾ هن Hoche Mahomed Seedee جو نالو جنگ ۾ مارجي ويل اڳواڻن ۾ شامل ڪيو. | چارلس جيمس نيپئر; Hoche Mahomed Seedee; 24 مارچ 1843ع | Tests exact bilingual string retrieval from primary source citation. |
SD-WIKI-RAG-052 | History & Political Figures | nuance_reasoning | Hard | هوش محمد شيدي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%8A | هوش محمد شيديءَ جي آخري آرامگاهه (قبر) بابت ڪهڙيون ٻه تاريخي روايتون موجود آهن ۽ ڊاڪٽر نبي بخش خان بلوچ جي راءِ ۾ ان بابت ڪهڙو فرق ملي ٿو؟ | هوش محمد شيديءَ جي قبر بابت ٻه روايتون آهن: (1) دٻي جي جنگ واري علائقي ۾ ٻڍو خان سيال ڳوٺ (ديهه ناريجاڻي) ڀرسان پٿرائين مزار، ۽ (2) حيدرآباد جو پڪو قلعو جتي فوجي اعزاز سان تدفين جي روايت آهي. ڊاڪٽر نبي بخش خان بلوچ پنهنجي انگريزي مطالعي ۾ پڪي قلعي واري روايت جي حمايت ڪئي هئي، پر پنهنجي سنڌي ڪتاب «سنڌ جا قديم آثار ۽ تار... | عنوان: هوش محمد شيدي
هوش محمد شيديءَ جي آخري آرامگاهه بابت تاريخي ماخذن ۽ مقامي روايتن ۾ اختلاف موجود آهن. ٻه اهم روايتي هنڌ هي آهن: دٻي جي جنگ واري علائقي ۾ ٻڍو خان سيال ڳوٺ ڀرسان موجود مزار؛ حيدرآباد جو پڪو قلعو... ڊاڪٽر نبي بخش خان بلوچ جي انگريزي مطالعي Sindh Studies ۾ پڪي قلعي واري روايت جي حمايت ملي ٿي... ٻئي طر... | ٻڍو خان سيال; ديهه ناريجاڻي; پڪو قلعو; نبي بخش خان بلوچ | Tests complex historiographical comparison across two works by the same historian. |
SD-WIKI-RAG-053 | History & Political Figures | nuance_reasoning | Hard | هوش محمد شيدي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%8A | هوش محمد شيديءَ جي فرانسيسي فوجي تربيت ۽ نيپولين جي مصر واري مهم ۾ شموليت واري روايت ۾ ڪهڙو تاريخي تضاد موجود آهي؟ | وليم نيپئر جي حوالي سان هڪ روايت ۾ هوش محمد کي نيپولين جي مصر واري مهم، فرانسيسي فوجي تربيت ۽ مسقط مان توپون سنڌ آڻڻ سان منسوب ڪيو ويو آهي، پر جيڪڏهن سندس ڄمڻ جو سال 1801ع (ڊاڪٽر غلام علي الانا موجب) مڃيو وڃي ته نيپولين جي مصر واري مهم ۾ سندس شموليت تاريخي طور ناممڪن ٿي وڃي ٿي. | عنوان: هوش محمد شيدي
انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا موجب ڊاڪٽر غلام علي الانا سندس ڄمڻ جو سال 1801ع لکيو آهي، جڏهن ته مهر ڪاڇيلوي 1782ع ڄاڻايو آهي... هڪ روايت ۾ کيس نيپولين جي فوج سان پڻ منسوب ڪيو ويو آهي... ساڳئي وقت سندس ڄمڻ جو سال 1801ع مڃڻ سان نيپولين جي مصر واري مهم ۾ سندس فوجي شموليت تاريخي طور ناممڪن ٿي وڃي ٿي. | 1801ع; 1782ع; نيپولين; مصر; تاريخي طور ناممڪن | Tests chronological contradiction reasoning. |
SD-WIKI-RAG-054 | History & Political Figures | unanswerable_abstention | Hard | هوش محمد شيدي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%8A | چارلس نيپئر پنهنجي 24 مارچ 1843ع واري سرڪاري خط ۾ هوش محمد شيديءَ جي مشهور نعري «مرسون مرسون، سنڌ نه ڏيسون» جو انگريزي ترجمو ڪهڙن لفظن ۾ لکيو هو؟ | ڏنل متن موجب چارلس نيپئر جي 24 مارچ 1843ع واري همعصر جنگي رپورٽ ۾ هوش محمد جو نالو (Hoche Mahomed Seedee) ته موجود آهي، پر مشهور نعري «مرسون مرسون، سنڌ نه ڏيسون» جا لفظ يا ان جو ترجمو ان خط ۾ درج ٿيل نه آهن. هي نعرو سنڌي تاريخي ۽ عوامي روايتن ۾ هوش محمد سان منسوب آهي. | عنوان: هوش محمد شيدي
مشهور نعرو «مرسون مرسون، سنڌ نه ڏيسون» سندس نالي سان منسوب ڪيو ويندو آهي... چارلس نيپئر جي 24 مارچ 1843ع واري رپورٽ ۾ هوش محمد جو نالو موجود آهي، پر مشهور نعري جا لفظ درج نه آهن. انهيءَ ڪري نعري کي هوش محمد سان منسوب تاريخي روايت طور بيان ڪرڻ وڌيڪ محتاط روش آهي. | مرسون مرسون، سنڌ نه ڏيسون; چارلس نيپئر; لفظ درج نه آهن; تاريخي روايت | Tests false-premise detection when asked for Napier's translation of the slogan. |
SD-WIKI-RAG-055 | History & Political Figures | unanswerable_abstention | Hard | هوش محمد شيدي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%8A | ٽالپر حڪومت جي سرڪاري فرمان موجب هوش محمد شيديءَ کي ڪهڙي تاريخ تي باقاعده ’جنرل‘ جي عهدي تي ترقي ڏني وئي هئي؟ | ڏنل متن موجب هوش محمد شيديءَ کي سنڌي تاريخي ادب ۽ عوامي يادگيريءَ ۾ سندس بهادريءَ سبب ’جنرل‘ سڏيو ويندو آهي، پر ٽالپر فوج جي اصل عهدن جي فهرست يا سندس مقرريءَ جو ڪو به سرڪاري فرمان دستياب ناهي؛ تنهنڪري ڪنهن مخصوص تاريخ تي سرڪاري فرمان ذريعي ’جنرل‘ مقرر ٿيڻ جو ثبوت موجود ناهي. | عنوان: هوش محمد شيدي
هوش محمد کي سنڌي تاريخي ادب ۽ عوامي يادگيريءَ ۾ عام طور جنرل هوش محمد شيدي سڏيو ويندو آهي... البت ٽالپر فوج جي اصل عهدن جي فهرست يا سندس مقرريءَ جو سرڪاري فرمان دستياب نه هجڻ سبب هن لقب کي اڄوڪي فوجي نظام جي باقاعده جنرل جي عهدي جي برابر سمجهڻ ۾ احتياط ضروري آهي. | جنرل; سرڪاري فرمان دستياب نه هجڻ; احتياط ضروري | Tests abstention on unattested official promotion decree. |
SD-WIKI-RAG-056 | History & Political Figures | explanation_summarization | Medium | پاڪستان | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%DA%AA%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 | 1958ع ۾ اسڪندر مرزا ۽ جنرل ايوب خان جي وچ ۾ اقتدار جي منتقلي ڪيئن ٿي ۽ ايوب خان 1959ع ۾ ’بنيادي جمهوريت‘ (Basic Democracies) جو ڪهڙو نظام آندو؟ | 7 آڪٽوبر 1958ع تي صدر اسڪندر مرزا 1956ع جو آئين منسوخ ڪري مارشل لا لڳائي ۽ جنرل ايوب خان کي چيف مارشل لا ايڊمنسٽريٽر مقرر ڪيو، پر 27 آڪٽوبر 1958ع تي ايوب خان اسڪندر مرزا کان استعيفا وٺي کيس لنڊن جلاوطن ڪيو ۽ پاڻ صدر بڻيو. 4 آگسٽ 1959ع تي ايوب خان بنيادي جمهوريت جو نظام آندو جنهن تحت ملڪ ۾ 8,000 بنيادي يونٽ قائم ڪري هر ... | عنوان: پاڪستان
ست آڪٽوبر 1958ع تي اسڪندر مرزا ملڪ ۾ مارشل لا لاڳو ڪئي، 1956ع وارو آئين منسوخ ڪيو... آرمي چيف جنرل محمد ايوب خان کي ملڪ جو چيف مارشل لا ايڊمنسٽريٽر مقرر ڪيو. 27 آڪٽوبر تي صدر جو عهدو ڇڏي اختيار ايوب خان جي حوالي ڪيا. 2 نومبر تي اسڪندر مرزا کي لنڊن روانو ڪري جلاوطن ڪيو ويو. 4 آگسٽ 1959ع ۾ ايوب خان بنيادي... | 7 آڪٽوبر 1958ع; اسڪندر مرزا; ايوب خان; بنيادي جمھوريت; 8000 بنيادي يونٽ; 80000 | Tests multi-event political narrative summarization. |
SD-WIKI-RAG-057 | History & Political Figures | explanation_summarization | Medium | پاڪستان | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%DA%AA%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 | اوڻيهين ۽ ويهين صديءَ ۾ برطانوي هندستان اندر تحريڪِ پاڪستان جي شروعات ۽ ارتقا ڪهڙن مرحلن مان گذري؟ | مسلمانن کي جديد تعليم ڏيارڻ لاءِ سر سيد احمد خان علي ڳڙهه اسڪول (پوءِ يونيورسٽي) ۽ حسن علي آفندي ڪراچيءَ ۾ سنڌ مدرسة الاسلام قائم ڪيو. 1 آڪٽوبر 1906ع تي سر آغا خان ٽيون جي وفد لارڊ منٽو کان جداگانه چونڊن جو مطالبو ڪيو ۽ آل انڊيا مسلم ليگ قائم ٿي. محمد علي جناح 1934ع ۾ مسلم ليگ جو مستقل صدر بڻيو، 22–24 مارچ 1940ع تي لاه... | عنوان: پاڪستان
سر سيد احمد علي ڳڙھ م مسلمانن لاء ھڪ اسڪول قائم ڪيو... ڪراچي م حسن علي آفندي سنڌ مدرسة السلام قائم ڪيو... 1 آڪٽوبر 1906ع تي مسلمانن جي هڪ وفد سر آغا خان ٽيون جي اڳواڻيءَ ۾ وائسراءِ ھند لارڊ منٽو کي ياداشت پيش ڪيو... 1934ع ۾ محمد علي جناح مسلم ليگ جو مستقل صدر بڻايو ويو... 22 کان 24 مارچ 1940ع ۾ لاھور ۾ ... | سر سيد احمد خان; حسن علي آفندي; سر آغا خان ٽيون; محمد علي جناح; 23 مارچ 1940ع; 14 آگسٽ 1947ع | Tests longitudinal historical synthesis. |
SD-WIKI-RAG-058 | History & Political Figures | extractive_qa | Easy | پاڪستان | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%DA%AA%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 | عرب فاتح محمد بن قاسم ڪهڙي سال سنڌ فتح ڪئي ۽ پاڪستان جي پهرين آئين ساز اسيمبلي پاڪستان کي ڪڏهن اسلامي جمهوريه بڻايو؟ | عرب فاتح محمد بن قاسم 711 عيسويءَ ۾ سنڌ فتح ڪئي. پاڪستان جي ٻين آئين ساز اسيمبلي 29 فيبروري 1956ع تي ملڪ جو پهريون آئين منظور ڪيو، جيڪو 23 مارچ 1956ع تي لاڳو ٿيو ۽ پاڪستان اسلامي جمهوريه بڻيو. | عنوان: پاڪستان
عرب فاتح، محمد بن قاسم 711 عيسوي ۾ سنڌ ۽ پنجاب جي ڪجهه علائقن کي فتح ڪيو... 29 فيبروري 1956ع تي ملڪ جي ٻين آئين ساز اسيمبلي ملڪ جو پھريون آئين منظور ڪيو... اسڪندر مرزا کي عبوري مدت لاء ملڪ جو پھريون صدر چونڊيو ويو جنھن 23 مارچ تي قسم کنيو. | محمد بن قاسم; 711 عيسوي; 29 فيبروري 1956ع; 23 مارچ 1956ع | Tests historical date extraction across sections. |
SD-WIKI-RAG-059 | History & Political Figures | extractive_qa | Easy | ڪلهوڙا شاهي گهراڻو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%84%D9%87%D9%88%DA%99%D8%A7_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%8A_%DA%AF%D9%87%D8%B1%D8%A7%DA%BB%D9%88 | سنڌ تي ڪلهوڙا خاندان جي حڪومت ڪڏهن کان ڪڏهن تائين رهي ۽ سندن گاديءَ جا شهر ڪهڙا هئا؟ | ڪلهوڙا خاندان جي حڪومت 1701ع کان 1783ع تائين قائم رهي. سندن گاديءَ جو هنڌ پهريائين خداآباد (1710ع کان 1768ع تائين، ان کان اڳ 1681–1700ع تائين ڳاڙهي) هو، ۽ پوءِ 1768ع ۾ حيدرآباد منتقل ڪئي وئي جتي 1783ع تائين رهي. | عنوان: ڪلهوڙا شاهي گهراڻو
1701ع کان 1783ع تائين ڪلهوڙن جي حڪومت قائم رهي. سندن گاديءَ جو هنڌ پهريائين خداآباد هو، جيڪو 1710ع کان 1768ع تائين گاديءَ جو شهر رهيو، ان کان پوءِ گادي حيدرآباد منتقل ڪئي وئي، جتي 1783ع تائين ڪلهوڙن جي حڪومت جاري رهي. | 1701ع کان 1783ع; خداآباد; حيدرآباد; 1768ع | Tests dynasty chronology and capital city shift. |
SD-WIKI-RAG-060 | History & Political Figures | extractive_qa | Medium | ڪلهوڙا شاهي گهراڻو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%84%D9%87%D9%88%DA%99%D8%A7_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%8A_%DA%AF%D9%87%D8%B1%D8%A7%DA%BB%D9%88 | 1678ع ۾ احمد نگر ۾ منعقد ٿيل ’عالمگيري مباحثو‘ ڪهڙي ڪلهوڙا اڳواڻ سان لاڳاپيل هو ۽ مغلن ڪهڙي ڪلهوڙا حڪمران کي ’خدا يار خان‘ جو لقب ڏنو؟ | 1675ع ۾ ميان نصير محمد ڪلهوڙي کي اورنگزيب عالمگير جي درٻار ڏانهن موڪليو ويو ۽ 1678ع ۾ احمد نگر ۾ ’عالمگيري مباحثو‘ منعقد ٿيو جنهن بعد کيس آزاد ڪيو ويو. بعد ۾ 1701ع ۾ مغلن سندس پٽ ميان يار محمد ڪلهوڙي کي ’خدا يار خان‘ جو لقب عطا ڪيو. | عنوان: ڪلهوڙا شاهي گهراڻو
ميان نصير محمد ڪلهوڙو جي دور ۾... 1675ع ۾ کيس گرفتار ڪري اورنگزيب عالمگير جي درٻار ڏانهن موڪليو ويو. مذهبي اختلافن جي جاچ لاءِ 1678ع ۾ احمد نگر ۾ هڪ مناظرو منعقد ڪيو ويو، جيڪو ”عالمگيري مباحثو“ جي نالي سان مشهور آهي... 1701ع ۾ مغلن ميان يار محمد ڪلهوڙو کي خدا يار خان جو لقب، خلعت ۽ حڪمرانيءَ ... | ميان نصير محمد ڪلهوڙو; عالمگيري مباحثو; ميان يار محمد ڪلهوڙو; خدا يار خان | Tests historical event and title attribution. |
SD-WIKI-RAG-061 | History & Political Figures | extractive_qa | Medium | ڪلهوڙا شاهي گهراڻو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%84%D9%87%D9%88%DA%99%D8%A7_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%8A_%DA%AF%D9%87%D8%B1%D8%A7%DA%BB%D9%88 | ڪلهوڙا حڪومت جو خاتمو ڪهڙي جنگ ۾ ٿيو ۽ ڪلهوڙن جي دور ۾ چانڊڪا پرڳڻي جو مشهور سپهه سالار ڪير هو جنهن وٽ ڏهه هزار سپاهي هئا؟ | ڪلهوڙا حڪومت جو خاتمو 1783ع ۾ هالاڻيءَ جي جنگ ۾ ٽالپر ميرن هٿان ٿيو، جڏهن عبدالنبي ڪلهوڙو آخري حڪمران هو. ڪلهوڙن جي دور ۾ چانڊڪا پرڳڻي جو مشهور سپهه سالار شاهه بهارو جهڃڻ هو، جنهن جي ڪمان هيٺ ڏهه هزار سپاهي هئا. | عنوان: ڪلهوڙا شاهي گهراڻو
هالاڻي جي جنگ ۾ ٽالپر ميرن هٿان ڪلهوڙا اقتدار ختم ٿي ويو. عبدالنبي ڪلهوڙو آخري ڪلهوڙا حڪمران هو... شاهه بهارو جهڃڻ چانڊڪا پرڳڻي جو سپهه سالار هو، جنهن جي ڪمان هيٺ ڏهه هزار سپاهي هئا. | هالاڻي جي جنگ; عبدالنبي ڪلهوڙو; شاهه بهارو جهڃڻ; چانڊڪا | Tests military history extraction from the Kalhora article. |
SD-WIKI-RAG-062 | History & Political Figures | multi_fact_synthesis | Medium | ڪلهوڙا شاهي گهراڻو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%84%D9%87%D9%88%DA%99%D8%A7_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%8A_%DA%AF%D9%87%D8%B1%D8%A7%DA%BB%D9%88 | 1700ع کان 1782ع تائين ڪلهوڙا خاندان جي ڇهن مکيه حڪمرانن جا نالا ۽ سندن حڪومتي دور ٻڌايو. | ڪلهوڙا حڪمرانن جي فهرست هن ريت آهي: (1) ميان يار محمد ڪلهوڙو (1700–1720ع)، (2) ميان نور محمد ڪلهوڙو (1720–1756ع)، (3) محمد مرادياب خان ڪلهوڙو (1756–1758ع)، (4) ميان غلام شاهه ڪلهوڙو (1758–1772ع)، (5) ميان سرفراز خان ڪلهوڙو (1772–1775ع)، ۽ (6) عبدالنبي ڪلهوڙو (1775–1782ع). | عنوان: ڪلهوڙا شاهي گهراڻو
ڪلهوڙا حڪمرانن جي فهرست: ميان يار محمد ڪلهوڙو (1700ع–1720ع)، ميان نور محمد ڪلهوڙو (1720ع–1756ع)، محمد مرادياب خان ڪلهوڙو (1756ع–1758ع)، ميان غلام شاهه ڪلهوڙو (1758ع–1772ع)، ميان سرفراز خان ڪلهوڙو (1772ع–1775ع)، عبدالنبي ڪلهوڙو (1775ع–1782ع). | ميان يار محمد; ميان نور محمد; محمد مرادياب خان; ميان غلام شاهه; ميان سرفراز خان; عبدالنبي ڪلهوڙو | Tests complete dynastic succession extraction. |
SD-WIKI-RAG-063 | History & Political Figures | multi_fact_synthesis | Medium | ڪلهوڙا شاهي گهراڻو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%84%D9%87%D9%88%DA%99%D8%A7_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%8A_%DA%AF%D9%87%D8%B1%D8%A7%DA%BB%D9%88 | ڪلهوڙا دور ۾ سنڌ جي آبپاشي نظام لاءِ ڪهڙا واهه کوٽايا ويا ۽ ڪهڙا نوان شهر آباد ڪيا ويا؟ | ڪلهوڙا دور ۾ پراڻ، نارو (نارواهه)، اڙل، ڦليلي، پيڃارو، گانگرو، سيتا، بگهاڙ، داديجي، نور واهه، گهاڙ واهه، شاهه جي ڪور، نصرت واهه، سرفراز واهه، باغ واهه ۽ بيگاري واهه کوٽايا ويا. هن دور ۾ ڳاڙهي، خداآباد، محمد آباد (1750ع)، مراد آباد (1753ع)، الله آباد، شاهه پور ۽ حيدرآباد (1768ع) جهڙا شهر آباد ڪيا ويا. | عنوان: ڪلهوڙا شاهي گهراڻو
هن دور ۾ ڪيترائي واھ کوٽايا ويا، جن ۾ پراڻ، نارو، اڙل، ڦليلي، پيڃارو، گانگرو، سيتا، بگهاڙ، داديجي ۽ نور واهه شامل آهن... ليمبرڪ اهڙا تفصيل ڏنا آهن: نارواھه، گهاڙ واھه، بگهاڙ واھه، شاھه جي ڪور، مراد نارواھه، نصرت واھه، سرفراز واھه، باغ واھه ۽ بيگاري واھه... شهرن ۾ ڳاڙهي، خداآباد، محمد آباد، مر... | ڦليلي; بگهاڙ; بيگاري واھه; خداآباد; مراد آباد; حيدرآباد | Tests synthesis of canals and founded cities in the Kalhora era. |
SD-WIKI-RAG-064 | History & Political Figures | multi_fact_synthesis | Medium | ڪلهوڙا شاهي گهراڻو | https://sd.wikipedia.org/wiki/%DA%AA%D9%84%D9%87%D9%88%DA%99%D8%A7_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%8A_%DA%AF%D9%87%D8%B1%D8%A7%DA%BB%D9%88 | ڪلهوڙا حڪمرانن مذهبي رواداريءَ تحت ڪهڙن هندو ديوانن ۽ عملدارن کي رياست ۾ اهم عهدا ڏنا، ۽ ڪهڙا مقبرا ۽ قلعا تعمير ڪرايا؟ | ڪلهوڙا دور ۾ هندن کي اهم رياستي عهدا ڏنا ويا جن ۾ برخوردار مهتو موٽومل، ديوان چيلارام، ديوان گهنشام داس، لالا امرت راءِ، ديوان تاراچند ۽ شيوڪ رام عطارد شامل هئا. هن دور ۾ ميان آدم شاهه جو مقبرو (سکر)، ميان شاهل محمد جو مقبرو (قمبر)، شاهه بهارو جو مقبرو (لاڙڪاڻو)، شاهه لطيف جي مزار، خداآباد جي جامع مسجد، حيدرآباد جو پڪو... | عنوان: ڪلهوڙا شاهي گهراڻو
ھندن تي اعتماد ڪندي کين رياست ۾ اھم عھدا ڏنا ويا: برخوردار مھتو موٽومل، ديوان چيلا رام، ديوان گهنشام داس، لالا امرت راءِ، ديوان تارا چند ۽ شيوڪ رام عطارد... مقبرن ۾ ميان آدم شاهه ڪلهوڙو جو مقبرو (سکر)، ميان شاهل محمد جو مقبرو (قمبر)، شاهه بهارو جو مقبرو (لاڙڪاڻو) ۽ شاهه عبداللطيف ڀٽائي جي مزا... | ديوان گهنشام داس; شيوڪ رام عطارد; شاهه بهارو; پڪو قلعو; خداآباد جي جامع مسجد | Tests multi-section synthesis of Kalhora administration and architecture. |
SD-WIKI-RAG-065 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | explanation_summarization | Medium | سنڌي ادب | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%DA%8C%D9%8A_%D8%A7%D8%AF%D8%A8 | سومرن جي دور جون شاعراڻيون صنفون ’ڳاهه‘، ’گيت‘ ۽ ’گنان‘ ڇا آهن ۽ انهن جا اوائلي شاعر ڪير هئا؟ | (1) ڳاهه: سنڌي بيتن جي اوائلي صورت ۽ واقعاتي بيت آهن جيڪي داستان دوران چيا ويندا هئا، جن جا بادشاهه شاعر ڀاڳو ڀان ۽ سمنگ چارڻ هئا؛ (2) گيت (سهرو يا ڳيچ): ذڪر ۽ سماع جا سلسلا هئا ۽ سنڌي گيت جي پهرين شاعره مائي مرکان شيخڻ هئي؛ (3) گنان: اسماعيلي بزرگن جي مذهبي شاعري آهي جيڪا پير صدرالدين خواجڪي سنڌيءَ ۾ لکي ۽ جنهن کي وائ... | عنوان: سنڌي ادب
ڳاهه هڪ قسم جا واقعاتي بيت آهن جيڪي داستان يا ڳالھ دوران وچ ۾ چيا ويندا هئا... هن دور ۾ ڀاڳُو ڀان ۽ سمنگ چارڻ ڳاهه جا بادشاهه شاعر هئا... سنڌي گيت جي پهرين شاعره مائي مرکان شيخڻ کي سڏيو وڃي ٿو... گنان اسماعيلي فرقي جي بزرگن جي مذهبي شاعري آهي... پير صدرالدين اسماعيلي پهريون مبلغ هو جنهن جا گنان خواجڪي ... | ڳاهه; ڀاڳو ڀان; سمنگ چارڻ; مائي مرکان شيخڻ; گنان; پير صدرالدين | Tests multi-genre poetic definition synthesis. |
SD-WIKI-RAG-066 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | multi_fact_synthesis | Medium | سنڌي ادب | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%DA%8C%D9%8A_%D8%A7%D8%AF%D8%A8 | انگريز دور کان اڳ سنڌي ادب ڪهڙين لپين (Scripts) ۾ لکيو ويندو هو ۽ باقاعده سنڌي ادب جي شروعات ڪهڙي دور کان مڃي وڃي ٿي؟ | انگريز دور (1853ع) ۾ موجوده سنڌي لپي جُڙڻ کان اڳ سنڌي ادب ديوناگري، خواجڪي، برهمڻي، لوهاڻڪي، گرمکي، خداآبادي (خداوادي) ۽ مخدوم ابوالحسن جي سنڌي لپين ۾ لکيو ويندو هو. سنڌي ادب جي باقاعده شروعات شاعريءَ (ڳاهن، گيتن، گنانن ۽ رومانوي داستانن) جي صورت ۾ سومرن جي دور (1024ع کان 1351ع) کان سمجهي وڃي ٿي. | عنوان: سنڌي ادب
سنڌي ادبي دور جي شروعات شاعريءَ جي صورت ۾ سومرن جي دور کان ڄاڻايو ويو آهي. موجوده سنڌي لپي جي شروعات انگريز دور ۾ ٿي، ان کان اڳ سنڌي ادب کي مختلف لپين ديوناگري، خواجڪي، برهمڻي، لوهاڻڪي، گرمکي, خداآبادي يا خداوادي ۽ ٻين لپين ۾ لکيو ويندو هو. | سومرن جي دور; ديوناگري; خواجڪي; گرمکي; خداآبادي; انگريز دور | Tests historical script enumeration in Sindhi literature. |
SD-WIKI-RAG-067 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | multi_fact_synthesis | Medium | سنڌي ادب | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%DA%8C%D9%8A_%D8%A7%D8%AF%D8%A8 | سنڌي ادب ۾ افساني (Short Story) جي شروعات ڪڏهن ۽ ڪنهن ڪئي، ۽ پاڪستان ٺهڻ کان پوءِ سنڌي افساني جا مشهور ليکڪ ڪير آهن؟ | سنڌي ادب ۾ افساني جي شروعات 1914ع ڌاري انگريز دور ۾ ٿي؛ ڪوڙومل چندنمل کلناڻي پهريون سنڌي هو جنهن بنگالي ليکڪ بنڪم چندر چئٽرجيءَ جي افسانن جو ترجمو ڪيو. پاڪستان ٺهڻ کان پوءِ سنڌي افساني جي مشهور ليکڪن ۾ جمال ابڙو، ابن حيات پنهور، علي احمد بروهي، آغا سليم، نسيم کرل، غلام نبي مغل، علي بابا، امر جليل ۽ عبدالقادر جوڻيجو شام... | عنوان: سنڌي ادب
سنڌي ادب ۾ افساني جي صنف 1914ع ڌاري انگريز دور ۾ شروع ٿي آهي. ڪوڙو مل پهريون سنڌي هو، جنهن افسانا لکڻ شروع ڪيا. هن اول بينگالي ليکڪ بنڪم چندر چئٽرجي جي افسانن جو سنڌي ۾ ترجمو ڪيو... پاڪستان ۾ سنڌي افسانن جي حوالي سان مشهور ليکڪ جمال ابڙو، ابن حيات، علي احمد بروهي، آغا سليم، نسيم کرل، غلام نبي مغل، علي ... | 1914ع; ڪوڙو مل; بنڪم چندر چئٽرجي; جمال ابڙو; نسيم کرل; امرجليل; عبدالقادر جوڻيجو | Tests Sindhi short story history synthesis. |
SD-WIKI-RAG-068 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | nuance_reasoning | Medium | سنڌي ادب | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%DA%8C%D9%8A_%D8%A7%D8%AF%D8%A8 | بغداد ۾ يحييٰ بن برمڪيءَ جي روبرو پڙهيل جملي «اره بره ڪنڪره، ڪراڪره مندره» بابت سنڌي محققن ۾ ڪهڙا ٻه مختلف خيال آهن؟ | ڪجهه محقق ان جملي جي سنڌي تشريح «اهڙو ٻُڙو (ٻاجهه) ڪو ڪري جو ڪري مينڌرو» ڪري ان کي عرب دور جي سنڌي شاعري ڪوٺين ٿا، پر اڪثر ماهرن جي تحقيقي راءِ آهي ته اهو جملو سنڌيءَ جو نه پر ڪنهن آفريقي (حبشي) ٻوليءَ جو آهي جيڪو حضرت بلال رضي الله عنه نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جي شان ۾ چيو هو. | عنوان: سنڌي ادب
چيو وڃي ٿو ته ڪو سنڌي مائهو بغداد ويو ۽ اتي يحيٰ بن برمڪيءَ جي روبرو هڪ جملو ”اره بره ڪنڪره، ڪرڪري مندرا“ پڙهيائين... ڪي سنڌي محقق ان کي عرب دور جي سنڌي شاعري ڪوٺين ٿا، پر اڪثر ماهرن جي اها راءِ آهي ته اهو جملو ڪنهن آفريقي ٻولي جو آهي جيڪو حضرت بلال رسول ڪريم صلي الله عليه وسلم جي شان ۾ چيو هيو. | يحيٰ بن برمڪي; اره بره ڪنڪره; مينڌرو; آفريقي ٻولي; حضرت بلال | Tests philological debate in Sindhi literary history. |
SD-WIKI-RAG-069 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | unanswerable_abstention | Hard | سنڌي ادب | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%DA%8C%D9%8A_%D8%A7%D8%AF%D8%A8 | 1843ع ۾ انگريزن جي سنڌ فتح ڪرڻ کان اڳ ڪلهوڙا ۽ ٽالپر دور ۾ لکيل مشهور سنڌي ناولن جا نالا ڪهڙا آهن؟ | ڏنل متن موجب سال 1843ع تائين (انگريزن جي اچڻ کان اڳ) سنڌي ادب ۾ ڪو به ناول لکيو ڪونه ويو هو؛ سنڌي ادب ۾ ناول، مضمون، ناٽڪ ۽ افساني جهڙين نثري صنفن جي شروعات انگريز دور ۾ 1853ع کان پوءِ موجوده رسم الخط جُڙڻ سان ٿي. | عنوان: سنڌي ادب
سنڌي ادب ۾ نثري صنفن ڪهاڻي، مضمون، ناٽڪ ۽ ناول جي شروعات انگريز دور ۾ موجوده رسم الخط جُڙڻ سان ٿي... سال 1843ع تائين سنڌي ادب ۾ ڪوبه ناول لکيو ڪونه ويو. جيڪڏهن ڪو لکيو به ويو ته ان جو نام و نشان به ڪونه آهي. | 1843ع تائين; ڪوبه ناول لکيو ڪونه ويو; انگريز دور | Tests chronological constraint / abstention on pre-1843 novels. |
SD-WIKI-RAG-070 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | explanation_summarization | Medium | سنڌي سڀيتا | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%DA%8C%D9%8A_%D8%B3%DA%80%D9%8A%D8%AA%D8%A7 | سنڌي شاعريءَ جا ٻه بنيادي مقامي نمونا ڪهڙا آهن ۽ وقت سان گڏ ان ۾ فارسي توڙي مغربي/عالمي شاعريءَ جون ڪهڙيون صنفون شامل ٿيون؟ | سنڌي شاعريءَ جا ٻه بنيادي ۽ اصل نمونا ’بيت‘ (جيڪو دوهي ۽ سورٺي سان مشابهت رکي ٿو) ۽ ’وائي‘ آهن. بعد ۾ فارسي شاعريءَ جي اثر هيٺ غزل، مثنوي، رباعي ۽ ڪافي شامل ٿيون، جڏهن ته 1940ع واري ڏهاڪي ۽ 1947ع کان پوءِ سانيٽ، آزاد نظم، ٽريوليٽ، هائيڪو، رنگا ۽ تنڪا جهڙيون عالمي صنفون پڻ سنڌي شاعريءَ جو حصو بڻيون. | عنوان: سنڌي سڀيتا
سنڌي شاعريءَ ۾ شعر جا ٻه بنيادي ۽ اصل نمونا آهن: بيت ۽ وائي. بيت ڪجهه حد تائين دوهن ۽ سورٺن جي نمونن سان مشابهت رکي ٿو، ۽ فارسي صنفن، جهڙوڪ غزل، مثنوي، رباعي ۽ ڪافي، کان پڻ متاثر آهي. 1940ع واري ڏهاڪي کان سانيٽ ۽ آزاد نظم به شامل آهن. 1947ع کان پوءِ ٽريوليٽ، هايڪو، رنگا ۽ تنڪا جهڙيون صنفون به سنڌي شا... | بيت ۽ وائي; غزل; ڪافي; سانيٽ; آزاد نظم; هايڪو | Tests prosodic evolution summarization. |
SD-WIKI-RAG-071 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | extractive_qa | Easy | سنڌي سڀيتا | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%DA%8C%D9%8A_%D8%B3%DA%80%D9%8A%D8%AA%D8%A7 | سنڌي ثقافتي ڏينهن (ايڪتا جو ڏينهن) هر سال ڪڏهن ملهايو ويندو آهي ۽ اهو پهريون ڀيرو ڪڏهن ۽ ڇو ملهايو ويو هو؟ | سنڌي ثقافتي ڏينهن (ايڪتا جو ڏينهن) هر سال ڊسمبر جي پهرئين آچر تي ملهايو ويندو آهي (جنهن جي تاريخ شاعر ڊاڪٽر سارنگ انصاري/سارنگ ڀٽائي تجويز ڪئي). اهو پهريون ڀيرو 6 ڊسمبر 2009ع تي ’سنڌي ٽوپي ڏينهن‘ طور ٽي وي ميزبان شاهد مسعود طرفان سنڌي ٽوپيءَ تي ڪيل تنقيد جي ردعمل ۾ ملهايو ويو هو، جنهن لاءِ علي قاضي پڻ اپيل ڪئي هئي. | عنوان: سنڌي سڀيتا
سنڌي هر سال ڊسمبر جي پهرئين آچر تي سڄي دنيا ۾ سنڌ جو ثقافتي ڏينهن ملهائين ٿا. ڊسمبر جي پهرئين آچر جي تاريخ سنڌي شاعر ڊاڪٽر سارنگ انصاري تجويز ڪري مقرر ڪئي... صوبي جو ثقافت ۽ ايڪتا جو ڏينهن پهريون ڀيرو 6 ڊسمبر 2009ع تي ”سنڌي ٽوپي ڏينهن“ جي نالي سان ملهايو ويو. اهو ٽي وي ميزبان ڊاڪٽر شاهد مسعود جي انهن... | ڊسمبر جي پهرئين آچر; سارنگ انصاري; 6 ڊسمبر 2009ع; سنڌي ٽوپي ڏينهن; علي قاضي | Tests cultural event origin extraction. |
SD-WIKI-RAG-072 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | extractive_qa | Medium | سنڌي سڀيتا | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%DA%8C%D9%8A_%D8%B3%DA%80%D9%8A%D8%AA%D8%A7 | 778ع ۾ جين ڌرمي عالم ’ڏکڻيا چهن‘ سنڌي ماڻهن جون خاصيتون ڪهڙن لفظن ۾ بيان ڪيون هيون؟ | 778ع ۾ جين ڌرمي عالم ڏکڻيا چهن سنڌين جون خاصيتون بيان ڪندي لکيو هو: ”سهڻا، وڻندڙ، نرم ۽ آهستي هلڻ واري چال وارا؛ گندروَن جي فن، يعني گيتن، موسيقي ۽ ناچ جا شوقين، ۽ پنهنجي وطن سان گهري محبت رکندڙ.“ | عنوان: سنڌي سڀيتا
لڳ ڀڳ 1200 سال اڳ، جين ڌرمي عالم ڏکڻيا چهن (778ع) سنڌين جون خاصيتون هن ريت بيان ڪيون: ”سهڻا، وڻندڙ، نرم ۽ آهستي هلڻ واري چال وارا؛ گندروَن جي فن، يعني گيتن، موسيقي ۽ ناچ جا شوقين، ۽ پنهنجي وطن سان گهري محبت رکندڙ.“ | ڏکڻيا چهن; 778ع; گندروَن جي فن; وطن سان گهري محبت | Tests historical quotation retrieval in Sindhi Culture article. |
SD-WIKI-RAG-073 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | multi_fact_synthesis | Easy | سنڌي سڀيتا | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%DA%8C%D9%8A_%D8%B3%DA%80%D9%8A%D8%AA%D8%A7 | سنڌ ۾ کيڏيون ويندڙ مشهور مقامي رانديون ڪهڙيون آهن؟ | سنڌ جي مشهور مقامي ۽ علائقائي راندين ۾ ملاکوڙو، وانجهه (وانجھ وٽي)، ڪوڊي ڪوڊي، ٻيلڙهو، ٿپائي رنڊ، نوٽڻ ۽ بلور شامل آهن. | عنوان: سنڌي سڀيتا
ملاکوڙو سنڌ جي مشهور مقامي راندين مان هڪ آهي. ٻين راندين ۾ وانجھ، ڪوڊي ڪوڊي، ٻيلڙهو، ٿپائي رنڊ، نوٽڻ ۽ بلور شامل آهن. | ملاکوڙو; وانجھ; ڪوڊي ڪوڊي; ٻيلڙهو; بلور | Tests traditional sports list extraction. |
SD-WIKI-RAG-074 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | explanation_summarization | Medium | سچل سرمست | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%86%D9%84_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%AA | سچل سرمست تصوف جي ڪهڙي فلسفي جو قائل هو ۽ سندس شاعريءَ جو اسلوب شاهه عبداللطيف ڀٽائيءَ جي اسلوب کان ڪيئن مختلف هو؟ | سچل سرمست تصوف ۾ ’وحدت الوجود‘ (همه اوست) جي فلسفي ۾ رتل هو ۽ منصور حلاج توڙي فريدالدين عطار جو مداح هو (جنهن ڪري کيس ’منصور ثاني‘ ۽ ’عطارِ سنڌ‘ سڏيو ويو). جتي شاهه لطيف پنهنجي پيغام کي لوڪ داستانن جي علامتن ۽ نرم لهجي ۾ پيش ڪيو، اتي سچل سرمست ستر سالن کان پوءِ مذهبي ڪٽرپڻي خلاف بيباڪ، کليل ۽ سرمستيءَ واري انداز ۾ بغاو... | عنوان: سچل سرمست
سچل سرمست تصوف ۾ وحدت الوجود (هم اوست) جو قائل ھو... سچل سرمست کي پنهنجي دور جو منصور ثاني ۽ عطارِ سنڌ سڏيو ويو آهي. شاهه عبداللطيف ڀٽائي ۽ سچل سرمست جي زندگين ۾ ستر ورھن جو فاصلو آھي. شاھ ڀٽائي جي ڀيٽ ۾ نرم لھجي واري فقيرن سان سچل جي فقيرن جو اندازِ بيان منفرد ۽ بيباڪ ھيو. | وحدت الوجود; هم اوست; منصور ثاني; عطارِ سنڌ; بيباڪ | Tests Sufi philosophical comparison. |
SD-WIKI-RAG-075 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | extractive_qa | Easy | سچل سرمست | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%86%D9%84_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%AA | سچل سرمست جو اصل نالو ڇا هو، هو ڪڏهن ۽ ڪٿي پيدا ٿيو، ۽ فارسي شاعريءَ ۾ سندس تخلص ڇا هو؟ | سچل سرمست جو اصل نالو ’عبدالوهاب فاروقي‘ هو. هو 1739ع (1152 هجري) ۾ خيرپور رياست جي ڳوٺ درازا شريف ۾ ميان صلاح الدين جي گهر پيدا ٿيو. سنڌيءَ ۾ سندس تخلص سچل، سچو يا سچيڏنو هو، جڏهن ته فارسيءَ ۾ سندس تخلص ’آشڪار‘ (ديوان آشڪار) ۽ ’خدائي‘ هو. | عنوان: سچل سرمست
سچل سرمست اصل نالو "عبدالوھاب"، سنڌ جا جڳ مشھور سنڌي شاعر ۽ صوفي بزرگ ھئا. سچل سرمست جي پيدائش 1739ع ۾ اڳوڻي خيرپور رياست جي ننڍي ڳوٺ درازا ۾ ھڪ مذھبي گهراڻي ۾ ٿي... سنڌي شاعريءَ ۾ سندس تخلص سچل، سچو ۽ سچي ڏنو آهي ۽ فارسيءَ ۾ آشڪارا ۽ خدائي آهي. | عبدالوھاب; 1739ع; درازا; ميان صلاح الدين; آشڪار; خدائي | Tests core biographical facts of Sachal Sarmast. |
SD-WIKI-RAG-076 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | extractive_qa | Medium | سچل سرمست | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%86%D9%84_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%AA | جڏهن سچل سرمست ستن سالن جو هو ته شاهه عبداللطيف ڀٽائيءَ کيس ڏسي ڪهڙي تاريخي پيشنگوئي ڪئي هئي؟ | جڏهن سچل سرمست ستن سالن جو هو ته شاهه عبداللطيف ڀٽائيءَ کيس ڏسي فرمايو هو: ”اسان جيڪو ڪُنو چاڙهيو آهي، تنهن جو ڍڪڻ هيءُ نينگر لاهيندو!“ | عنوان: سچل سرمست
جڏهن سچل ستن سالن جو هو، ته کيس شاهه عبدالطيف ڀٽائيءَ ڏٺو. چيائين ته: ”اسان جيڪو ڪُنو چاڙهيو آهي، تنهن جو ڍڪڻ هيءُ نينگر لاهيندو!“ | ستن سالن; شاهه عبدالطيف ڀٽائي; ڪُنو چاڙهيو آهي; ڍڪڻ هيءُ نينگر لاهيندو | Tests verbatim quote retrieval in Sindhi. |
SD-WIKI-RAG-077 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | multi_fact_synthesis | Medium | سچل سرمست | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%86%D9%84_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%AA | سچل سرمست جا لکيل فارسي مثنويون/ڪتاب ڪهڙا آهن جن کي قاضي علي اڪبر درازي مرتب ڪيو، ۽ سچل جو مقبرو خيرپور جي ڪهڙي واليءَ ٺهرايو؟ | سچل سرمست جي فارسي ڪلام ۾ ديوان آشڪار، ديوان خدائي، عشق نامه، گداز نامه، درد نامه، تار نامه، رهبر نامه، وحدت نامه، وصلت نامه، بحرِ طويل ۽ راز نامه شامل آهن، جن کي قاضي علي اڪبر درازي مرتب ڪري شايع ڪرايو. سچل سرمست جو مقبرو رياست خيرپور جي واليءَ مير رستم خان ٺهرايو (۽ ڪاشيءَ جو ڪم سخي ميان قبول محمد جي دور ۾ سردار محمد... | عنوان: سچل سرمست
وڌيڪ فارسي ڪلام: عشق نامه، گداز نامه، درد نامه، تار نامه، رهبر نامه، وحدت نامه، وصلت نامه، بحر تِاويل، راز نامه ۽ ديوان خدائي قاضي علي اڪبر درازيءَ مرتب ڪري شايع ڪرايا... هي مقبرو رياست خيرپور جي واليءَ مير رستم خان ٺهرايو. | ديوان آشڪار; عشق نامه; وحدت نامه; راز نامه; قاضي علي اڪبر درازي; مير رستم خان | Tests Persian works and shrine patronage of Sachal Sarmast. |
SD-WIKI-RAG-078 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | nuance_reasoning | Hard | سچل سرمست | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%86%D9%84_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%AA | سچل سرمست جي لقب ’شاعرِ هفت زبان‘ بابت روايتي دعويٰ ۽ جديد تحقيقي راءِ ۾ ڪهڙو فرق بيان ٿيل آهي؟ | روايتي طور علي اڪبر درازي ۽ پراڻي ببليوگرافيءَ ۾ سچل سرمست کي ستن ٻولين جو شاعر (شاعرِ هفت زبان: سنڌي، سرائيڪي، فارسي، اردو، عربي، پنجابي، هندي/بلوچي) سڏيو ويو آهي. پر جديد محققن جهڙوڪ جامي چانڊيو موجب سچل جي تصديق ٿيل شاعري بنيادي طور چئن يا پنجن زبانن (سنڌي، سرائيڪي، فارسي، اردو/هندي) ۾ ملي ٿي، جڏهن ته عربي ۽ پنجابيء... | عنوان: سچل سرمست
سندس عقيدتمند علي اڪبر درازيءَ کيس هفت زبان شاعر سڏيو آهي، پر سچل سرمست پنجن زبانن: سنڌي، سرائڪي، هندي، اردو ۽ فارسيءَ ۾ شاعري ڪئي آهي، جڏهن ته ڄاڻ ستن زبانن جي رکندو هو... محقق جامي چانڊيو چيو ته سچل جي تصديق ٿيل شاعري سنڌي، سرائيڪي، فارسي ۽ اردوءَ ۾ ملي ٿي ۽ کيس ستن ٻولين جو شاعر قرار ڏيڻ واري روايت... | شاعرِ هفت زبان; علي اڪبر درازي; جامي چانڊيو; تصديق ٿيل شاعري | Tests literary scholarship nuance. |
SD-WIKI-RAG-079 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | unanswerable_abstention | Hard | سچل سرمست | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%86%D9%84_%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%AA | سچل سرمست جي پٽ نياز علي (موجود علي) جوان ٿيڻ کان پوءِ ڪهڙي درگاهه جي گادي نشيني سنڀالي ۽ سندس اولاد مان ڪير شاعر ٿيو؟ | ڏنل متن موجب سچل سرمست جو پٽ نياز علي (يا موجود علي) ننڍي هوندي ئي وفات ڪري ويو هو ۽ شاديءَ کان ٻن سالن پوءِ سندس گهرواري به گذاري وئي؛ سچل سرمست ٻي شادي نه ڪئي ۽ سندس ڪو به اولاد زندهه نه رهيو. | عنوان: سچل سرمست
سچل سائينءَ جي شادي سندس انهيءَ ئي مرشد چاچي ميان عبدالحق جي نياڻيءَ سان ٿي، جنهن مان پُٽ به ڄائس، جنهن جو نالو نياز علي يا مؤجود علي چيو ٿو وڃي. هي ڪِڪو ننڍي هوندي ئي گذاري ويو. شاديءَ کان ٻن سالن کان پوءِ سندس گهر واري به گذاري ويئي ۽ تنهن کان پوءِ سڄيءَ زندگيءَ ۾ ٻي شادي نه ڪيائين. اهڙيءَ طرح سندس ... | نياز علي; ننڍي هوندي ئي گذاري ويو; ڪوبه اولاد زندهه ڪونه رهيو | Tests false-premise rejection on Sachal Sarmast's descendants. |
SD-WIKI-RAG-080 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | explanation_summarization | Hard | شاھ عبداللطيف ڀٽائي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%DA%BE_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%B7%D9%8A%D9%81_%DA%80%D9%BD%D8%A7%D8%A6%D9%8A | علامه آءِ آءِ قاضيءَ جي مقالي موجب عالمي شاعرن ۾ شاهه عبداللطيف ڀٽائيءَ جي ڪلام کي پرکڻ جا ٽي تنقيدي معيار ڪهڙا آهن؟ | شاهه لطيف جي ڪلام کي پرکڻ جا ٽي معيار هي آهن: (1) پهريون معيار (ڪارلائيل جو نظريو) ته سچو شعر اهو آهي جيڪو ڳائڻ جي لائق (Lyrical) هجي، ۽ لطيف جي رسالي جي هر مصرع راڳ ۽ ترنم سان ڳائجي ٿي؛ (2) ٻيو معيار ته ڪنهن به مصرع مان هڪ لفظ به مٽائي يا هٽائي نٿو سگهجي ڇو ته ان سان ترنم ٽٽي پوي ٿو؛ ۽ (3) ٽيون معيار زبان جي استعمال ذ... | عنوان: شاھ عبداللطيف ڀٽائي
پهريون معيار: ڪارلائيل چيائين جيڪڏهن اوهان جو نظم ڳائڻ جي لائق نہ آهي تہ ان کي شعر هرگز نٿو چئي سگهجي... لطيف جي شعر جو هر هڪ مصرعو بنا ڪنهن خاص تاڪيد جي ڳائجي رهيو آهي... ٻيو معيار: آيا شاعر جي ڪلام جي ڪنهن به مصرع ۾ ڪو به اهڙو لفظ بدلائي سگهجي ٿو؟ لطيف جي ڪلام ۾ فقط هڪ لفظ جي تبديلي به سڄي... | ڪارلائيل; ترنم; لفظ جي تبديلي; زبان جو استعمال; 36 مختلف عنوان | Tests literary criticism summarization in Sindhi. |
SD-WIKI-RAG-081 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | extractive_qa | Easy | شاھ عبداللطيف ڀٽائي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%DA%BE_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%B7%D9%8A%D9%81_%DA%80%D9%BD%D8%A7%D8%A6%D9%8A | شاهه عبداللطيف ڀٽائي ڪڏهن ۽ ڪٿي ڄائو، سندس والد جو نالو ڇا هو ۽ هن ڪهڙي سال وفات ڪئي؟ | شاهه عبداللطيف ڀٽائي سال 1689ع (18 نومبر 1689ع) ۾ هالا تعلقي (هاڻوڪي مٽياري ضلعي) جي ڳوٺ سُئي ڪنڌر، هالا حويلي ۾ سيد حبيب شاهه جي گهر ڄائو. هن 14 صفر 1165ھ مطابق 1752ع ۾ 63 ورهين جي ڄمار ۾ ڀٽ شاهه تي وفات ڪئي. | عنوان: شاھ عبداللطيف ڀٽائي
شاھ عبداللطيف ڀٽائي سال 1689ع ۾ حيدرآباد ضلعي (هاڻوڪي مٽياري ضلعو) جي تعلقي ٽنڊو آدم (هاڻوڪي هالا تعلقو) جي هڪ ڳوٺ سُئي ڪنڌر، هالا حويلي ۾ ڄائو. شاھ عبداللطيف، سيد حبيب شاھه جو پٽ، عبدالقدوس شاھه جو پوٽو ۽ جمال شاھه جو پڙ پوٽو هو... شاه صفر مھيني جي 14 تاريخ 1165ھ مطابق 1752ع ۾ جهان مان لاڏا... | 1689ع; سُئي ڪنڌر; هالا حويلي; سيد حبيب شاھه; 1752ع; ڀٽ شاهه | Tests core biographical facts of Shah Abdul Latif Bhittai. |
SD-WIKI-RAG-082 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | extractive_qa | Easy | شاھ عبداللطيف ڀٽائي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%DA%BE_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%B7%D9%8A%D9%81_%DA%80%D9%BD%D8%A7%D8%A6%D9%8A | شاهه عبداللطيف ڀٽائيءَ وٽ اڪثر ڪهڙا ٽي ڪتاب ساڻ هوندا هئا ۽ ’شاهه جو رسالو‘ پهريون ڀيرو ڪهڙي سال ڇپيو؟ | شاهه عبداللطيف ڀٽائيءَ وٽ اڪثر ٽي ڪتاب ساڻ هوندا هئا: (1) قرآن شريف، (2) مولانا جلال الدين روميءَ جي مثنوي، ۽ (3) سندس تڙڏاڏي شاهه عبدالڪريم بلڙيءَ واري جو ڪلام. ’شاهه جو رسالو‘ پهريون ڀيرو 1866ع ۾ ڇپيو. | عنوان: شاھ عبداللطيف ڀٽائي
سندس شاعري سندس شاگردن "شاهه جو رسالو" جي نالي سان مرتب ڪيا. اهو پهريون ڀيرو 1866ع ۾ ڇپيو... شاھ سان اڪثر ٽي ڪتاب ساڻ هوندا هئا: قرآن شريف، مولانا جلال الدين روميءَ جي مثنوي، شاه عبدالڪريم بلڙيءَ واري جو ڪلام. | قرآن شريف; مثنوي; شاه عبدالڪريم بلڙيءَ وارو; 1866ع; شاهه جو رسالو | Tests literary history extraction. |
SD-WIKI-RAG-083 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | multi_fact_synthesis | Easy | شاھ عبداللطيف ڀٽائي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%DA%BE_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%B7%D9%8A%D9%81_%DA%80%D9%BD%D8%A7%D8%A6%D9%8A | شاهه عبداللطيف ڀٽائي پنهنجي شاعريءَ ۾ ڪهڙن بزرگن کان اثر ورتو ۽ بعد جي ڪهڙن شاعرن ۽ عالمن تي اثر ڇڏيو؟ | شاهه عبداللطيف ڀٽائي پنهنجي تڙڏاڏي شاهه عبدالڪريم بلڙي واري، شاهه عنايت رضوي، شاهه عنايت الله صوفي، مولانا جلال الدين رومي ۽ ڪبير داس کان اثر ورتو. هن پنهنجي بعد سچل سرمست، قادر بخش بيدل، علامه آءِ آءِ قاضي، ايلسا قاضي، هوتچند مولچند گربخشاڻي، ڊاڪٽر نبي بخش خان بلوچ، شيخ اياز، مخدوم طالب الموليٰ ۽ جي ايم سيد تي گهرو اث... | عنوان: شاھ عبداللطيف ڀٽائي
اثر ورتائين: شاهه عنايت الله، مولانا جلال الدين رومي، شاهه عبدالڪريم بلڙي وارو، شاهه عنايت رضوي، ڪبير داس. اثر ڇڏيائين: سچل سرمست، ايلسا قاضي، علامه آء آء قاضي، نبي بخش بلوچ، هوتچند مولچند گربخشاڻي، قادر بخش بيدل، شيخ اياز، مخدوم محمد زمان طالب المولي، جي ايم سيد. | شاهه عبدالڪريم بلڙي وارو; مولانا جلال الدين رومي; سچل سرمست; شيخ اياز; علامه آء آء قاضي; نبي بخش بلوچ | Tests literary influence network extraction. |
SD-WIKI-RAG-084 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | nuance_reasoning | Medium | شاھ عبداللطيف ڀٽائي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%DA%BE_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%B7%D9%8A%D9%81_%DA%80%D9%BD%D8%A7%D8%A6%D9%8A | شاهه عبداللطيف ڀٽائي ’اُمي‘ (اڻ پڙهيل) هو يا عالم، ان بابت عالمن ۽ مير علي شير قانع جو ڪهڙو موقف آهي؟ | شاهه لطيف جي اُمي هجڻ بابت عالمن جا رايا مختلف آهن: ڪن جو چوڻ آهي ته هو يگانو عالم هو (۽ ساڻس قرآن، مثنوي رومي ۽ شاهه ڪريم جو ڪلام رهندو هو)، جڏهن ته ڪن جو رايو آهي ته مٿس علمِ لدني نازل ٿيل هو. مير علي شير قانع ’تحفة الڪرام‘ ۾ لکيو ته جيتوڻيڪ ظاهري طرح عبداللطيف اڻ پڙهيل هو، ته به ساري عالم جو علم سندس دل جي لڪيل تختي... | عنوان: شاھ عبداللطيف ڀٽائي
شاھ امي (اڻ پڙهيل) هو يا نہ تنهن بابت جدا جدا عالمن جدا جدا رايا ڏنا آهن. ڪن جو چوڻ آهي تہ هو هڪ يگانو عالم هو ۽ ڪن جو رايو آهي تہ مٿس علم لدني نازل ٿيل هو... مير علي شير قانع ٺٽوي پنھنجي ڪتاب تحفة الڪرام ۾ لکي ٿو جيتوڻيڪ عبداللطيف اڻ پڙهيل هو تہ بہ ساري عالم جو علم دل جي لڪيل تختيءَ تي لکيل... | امي; يگانو عالم; علم لدني; مير علي شير قانع; تحفة الڪرام | Tests balanced synthesis of the literacy debate on Shah Latif. |
SD-WIKI-RAG-085 | Sindhi Literature, Sufism & Culture | unanswerable_abstention | Hard | شاھ عبداللطيف ڀٽائي | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%DA%BE_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%B7%D9%8A%D9%81_%DA%80%D9%BD%D8%A7%D8%A6%D9%8A | شاهه عبداللطيف ڀٽائي وٽ موجود ٽن ڪتابن (قرآن شريف، مثنوي رومي ۽ شاهه ڪريم جو ڪلام) تي شاهه لطيف پنهنجي هٿ اکرن سان ڪهڙي تاريخ تي دستخط ڪيو هو؟ | ڏنل متن موجب شاهه عبداللطيف ڀٽائي وٽ موجود انهن ٽنهي ڪتابن تي ڪنهن به هنڌ ڪجهه به اهڙو لکيل ناهي جنهن کي شاهه لطيف جو دستخط يا هٿ اکر چئي سگهجي. | عنوان: شاھ عبداللطيف ڀٽائي
شاھ سان اڪثر ٽي ڪتاب ساڻ هوندا هئا: قرآن شريف، مولانا جلال الدين روميءَ جي مثنوي، شاه عبدالڪريم بلڙيءَ واري جو ڪلام. انهن ڪتابن تي ڪنھن بہ هنڌ ڪجهه بہ لکيل ناهي جنھن کي شاھ جو دستخط چئجي. | قرآن شريف; مثنوي; ڪجهه به لکيل ناهي; دستخط | Tests negative-fact verification against false premise. |
SD-WIKI-RAG-086 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | explanation_summarization | Medium | سج | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AC | سج ۾ توانائي ڪهڙي عمل ذريعي پيدا ٿئي ٿي ۽ سج جي سطح توڙي مرڪز جو گرمي پد ڪيترو آهي؟ | سج ۾ توانائي جوهري رچاءَ (نيوڪليئر فيوزن - Nuclear fusion) جي عمل سان پيدا ٿئي ٿي، جنهن ۾ هر سيڪنڊ ۾ 60 ڪروڙ ٽن هائيڊروجن جا نيوڪليس پاڻ ۾ ملي هيليم ۾ تبديل ٿين ٿا. سج جي سطح جو گرمي پد لڳ ڀڳ 5,510 کان 5,600 ڊگري سينٽي گريڊ (5,780 ڪيلون) ۽ ان جي مرڪز ۾ ڏيڍ ڪروڙ (15 ملين) ڊگري سينٽي گريڊ آهي. | عنوان: سج
سج ۾ توانائي نيوڪليئر فيوزن (جوھري رچاء) جي ري ايڪشن سان ٺهندي آهي... سج جي سطح تي گرمي پد 5600 ڊگري سينٽيگريڊ (5,780 ڪيلون) ۽ ان جي مرڪز ۾ ڏيڍ ڪروڙ ڊگري سينٽي گريڊ آهي... سج جي مرڪز ۾ ھيڊوجن جي ھيليم ۾ تبديل ٿيندڙ شرح 60 ڪروڙ ٽن في سيڪنڊ آھي. | نيوڪليئر فيوزن; جوھري رچاء; 5600 ڊگري سينٽيگريڊ; ڏيڍ ڪروڙ ڊگري; 60 ڪروڙ ٽن | Tests nuclear fusion process and temperature extraction. |
SD-WIKI-RAG-087 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | explanation_summarization | Medium | سج | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AC | سج جو طوفاني چڪر ڪيتري عرصي تي ٻڌل هوندو آهي ۽ سترهين صديءَ جي ’مونڊر منيميم‘ (Maunder Minimum) دوران يورپ تي ڪهڙو اثر پيو هو؟ | سج جو هڪ شمسي طوفاني چڪر 11 سالن تي ٻڌل هوندو آهي. سترهين صديءَ ۾ ڪيئي ڏهاڪن تائين سج جي سطح تي پيدا ٿيندڙ داغ ختم ٿي ويا هئا، جنهن کي ’مونڊر منيميم‘ چيو وڃي ٿو؛ ان دوران اتر اڌ گولي ۽ يورپ ۾ شديد سردي پئي، بحيره بالٽڪ ۽ لنڊن جو درياهه ٽيمس (1684ع ۾ ٻن مهينن تائين) ڄمي ويا ۽ فصل تباهه ٿي ويا. | عنوان: سج
سج جو ھڪ طوفاني چڪر 11 سالن تي ٻڌل ٿئي ٿو... سترھين صدي ۾ ڪيئي ڏھاڪن تائين سج جي سطح تي پيدا ٿيندڙ داغ ختم ٿي ويا ھئا جنھن جي ڪري ڪرھ شمالي ۾ شديد سردي پئي ھئي ۽ درياھ ٽيمس ڄمي ويو ھو... يورپ جي تاريخ جي ھن ٿڌي ترين دور کي سائنسدانن مونڊر منيميم جو نالو رکيو ويو. | 11 سالن; مونڊر منيميم; درياھ ٽيمس; 1684ع; بحيرہ بالٽڪ | Tests solar cycle and historical climate impact explanation. |
SD-WIKI-RAG-088 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | extractive_qa | Easy | سج | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AC | سج جو قطر ۽ مادو زمين کان ڪيترا ڀيرا وڏو آهي، ۽ ان جي ڪل مادي ۾ هائيڊروجن ۽ هيليم جو تناسب ڪيترو آهي؟ | سج جو قطر زمين کان 109 دفعا وڏو آهي ۽ مادي جي مقدار جي لحاظ کان سج زمين کان لڳ ڀڳ 330,000 (يا 332,946) ڀيرا وڏو آهي (جيڪو شمسي نظام جي ڪل مقدار جو 99.86 سيڪڙو آهي). سج جي ڪل مادي جو لڳ ڀڳ 74 کان 75 سيڪڙو هائيڊروجن ۽ 24 کان 25 سيڪڙو هيليم آهي. | عنوان: سج
سج جو قطر زمين کان 109 دفعا وڏو آهي، جڏهن ته مادي جي مقدار جي حوالي سان سج زمين کان 330,000 (332,946) ڀيرا وڏو آهي. سج جي ڪل مادي جو 75 سيڪڙو هائيڊروجن آهي ۽ باقي لڳ ڀڳ 25 سيڪڙو هيليم اٿس... سج شمسي نظام جي مقدار جي حساب سان 99.86 سيڪڙو آھي. | 109 دفعا; 330,000; 75 سيڪڙو هائيڊروجن; 25 سيڪڙو هيليم; 99.86 سيڪڙو | Tests astrophysical numeric extraction. |
SD-WIKI-RAG-089 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | extractive_qa | Medium | سج | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AC | سج جو زمين کان اوسط فاصلو ڪيترو آهي، 3 جنوري ۽ 4 جولاءِ تي اهو فاصلو ڪيترو ٿئي ٿو ۽ سج جي روشني زمين تائين پهچڻ ۾ ڪيترو وقت وٺي ٿي؟ | سج زمين کان تقريبن 14,95,98,000 ڪلوميٽر پري آهي. 3 جنوري تي اهو فاصلو سڀ کان گهٽ 14,71,00,000 ڪلوميٽر ۽ 4 جولاءِ تي سڀ کان وڌيڪ 15,21,00,000 ڪلوميٽر ٿئي ٿو. سج جي روشني زمين تائين پهچڻ ۾ 8 منٽ 19 سيڪنڊ (لڳ ڀڳ سوا اٺ کان ساڍا اٺ منٽ) وٺي ٿي. | عنوان: سج
سج زمين کان تقريبن 14,95,98,000 ڪلوميٽر پري آھي. ھن جي روشني زمين تائين پھچڻ ۾ 8 منٽ 19 سيڪنڊ وٺي ٿي. ھي فاصلو سال ڀر يڪسان نٿو رھي. 3 جنوري تي ھي فاصلو سڀ کان گهٽ 14,71,00,000 ۽ 4 جولاء تي سڀ کان وڌيڪ 15,21,00,000 ٿئي ٿو. | 14,95,98,000 ڪلوميٽر; 8 منٽ 19 سيڪنڊ; 3 جنوري; 4 جولاء | Tests perihelion/aphelion distance and light travel time. |
SD-WIKI-RAG-090 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | nuance_reasoning | Hard | سج | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AC | علمِ فلڪيات (Astronomy) ۽ علمِ ڪيميا (Chemistry) ۾ لفظ ’ڌاتن‘ (Metals) جي وصف ۾ ڪهڙو فرق آهي ۽ سج ڪهڙي آباديءَ (Population) جو ستارو آهي؟ | فلڪياتي زبان ۾ هائيڊروجن ۽ هيليم کان وڌيڪ ڀاري سڀني عنصرن کي ’ڌاتون‘ (Metals) چيو وڃي ٿو، جيڪو علمِ ڪيميا جي ڌاتن واري وصف کان مختلف آهي. سج ’اول آبادي‘ (Population I) جو ستارو آهي، جنهن ۾ ٻي آبادي (Population II) جي قديم ستارن جي ڀيٽ ۾ ڀاري عنصرن (ڌاتن) جو مقدار وڌيڪ آهي، جيڪي اڳين سپرنووا ستارن جي ڦاٽڻ مان ٺهيا هئا. | عنوان: سج
سج اول آبادي Population I جو ستارو آھي ھي ڪائناتي ارتقا کان گهڻو پوء جي مرحلي ۾ پيدا ٿيو ھو ان جي بيھڪ ۾ ٻي آبادي Population II جي ستارن جي نسبت ۾ ڀاري عنصرن جي مقدار وڌيڪ آھي. انهن ڀاري عنصرن کي فلڪياتي زبان ۾ ڌاتون چون ٿا پر علم ڪيميا ۾ ڌاتن جي وصف ان کان مختلف آھي ھيڊوجن ۽ ھيليم کان ڀاري عنصر قديم ڦاٽڻ وا... | اول آبادي; Population I; ڀاري عنصرن; فلڪياتي زبان ۾ ڌاتون; علم ڪيميا | Tests domain-specific terminology disambiguation (Astrophysics vs. Chemistry). |
SD-WIKI-RAG-091 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | nuance_reasoning | Medium | سج | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AC | سج جي قلب (مرڪز) ۾ پيدا ٿيندڙ فوٽان (روشنيءَ جي ذري) کي سج جي پيٽ مان نڪري سطح تائين پهچڻ ۽ پوءِ سطح کان زمين تائين پهچڻ ۾ ڪيترو وقت لڳي ٿو؟ | سج جي قلب ۾ جوهري رچاءَ سان پيدا ٿيندڙ فوٽان کي سج جي پيٽ (اندروني تهن) مان نڪري سطح تائين پهچڻ ۾ لڳ ڀڳ هڪ لک کان ڏهه لک سال لڳن ٿا، جڏهن ته سج جي سطح مان نڪرڻ کان پوءِ خلا مان سفر ڪري زمين تائين پهچڻ ۾ ان کي صرف 8 منٽ 19 سيڪنڊ (سوا اٺ کان ساڍا اٺ منٽ) لڳن ٿا. | عنوان: سج
اسان کي ياد رکڻ کپي تہ روشني کي سج مان نڪرڻ لاء ھڪ لک سال (يا 10 لک سال) جو عرصو لڳو پر اسان جي زمين تي پھچڻ ۾ سوا اٺ منٽ (8 منٽ 19 سيڪنڊ) وٺي رھي آھي. | فوٽان; ھڪ لک سال; 10 لک سال; 8 منٽ 19 سيڪنڊ; سوا اٺ منٽ | Tests contrasting timescales within the same passage. |
SD-WIKI-RAG-092 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | extractive_qa | Easy | طبعي سائنس | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D8%A8%D8%B9%D9%8A_%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%86%D8%B3 | علم ڪيميا (Chemistry) ۽ ڪمپيوٽر سائنس جي دائري ۾ ڪهڙين شين جو مطالعو ڪيو ويندو آهي؟ | علم ڪيميا ۾ مادي جي اڀياس، ساخت، خصوصيتن ۽ ان ۾ ايندڙ تبديليءَ جو مطالعو ڪيو ويندو آهي، جڏهن ته ڪمپيوٽر سائنس جو دائرو نظرياتي شعبن (الگورٿم، ڪمپيوٽيشن ۽ انفارميشن جا نظريا) ۽ عملي ڪمپيوٽنگ تائين پکڙيل آهي. | عنوان: طبعي سائنس
علم ڪيميا: مادي جي اڀياس، ساخت، خصوصيتن ۽ ان ۾ تبديلي جو مطالعو آهي... ڪمپيوٽر سائنس جو دائرو نظرياتي شعبن (الگورٿم، ڪمپيوٽيشن ۽ انفارميشن جا نظريا) تي مشتمل آهي. | علم ڪيميا; مادي جي اڀياس; ڪمپيوٽر سائنس; الگورٿم | Tests concise scientific branch definitions. |
SD-WIKI-RAG-093 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | explanation_summarization | Medium | طبيعيات | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A7%D8%AA | اسلامي سونهري دور جي سائنسدان ابن الهيثم (965–1040ع) بصريات (Optics) جي ميدان ۾ ڪهڙو مشهور ڪتاب لکيو ۽ ان ۾ ڪهڙي اهم وضاحت پيش ڪئي؟ | ابن الهيثم بصريات تي ست جلدن تي مشتمل مشهور ڪتاب ”ڪتاب المناظر“ (The Book of Optics) لکيو، جنهن ۾ هن قديم يوناني نظريي جو متبادل پيش ڪيو، پن هول ڪئميرا (ڪئميرا اوبسڪيورا) جي تجربن جي وضاحت ڪئي، ۽ ٻڌايو ته روشني ڪيئن اکين ۾ داخل ٿي پردي تي مرڪوز ٿئي ٿي. | عنوان: طبيعيات
ابن الهيثم (965ع - 1040ع) پنهنجي ڪئميرا اوبسڪیورا جي تجربن بابت "ڪتاب المناظر" ۾ لکيو آهي... ست جلدن تي مشتمل ڪتاب، (ڪتاب المناظر) 600 سالن کان وڌيڪ عرصي تائين سوچ کي متاثر ڪيو. هن وضاحت ڪيو ته روشني ڪيئن اکين ۾ داخل ٿئي ٿي. | ابن الهيثم; ڪتاب المناظر; ڪئميرا اوبسڪيورا; بصريات; ست جلدن | Tests history of Islamic optics summarization. |
SD-WIKI-RAG-094 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | explanation_summarization | Medium | طبيعيات | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A7%D8%AA | ڇهين صدي عيسويءَ جي بازنطيني عالم جان فلپونس ارسطوءَ جي گرڻ واري قانون تي ڪهڙي تنقيد ڪئي ۽ ان جو گليليو تي ڇا اثر پيو؟ | ارسطو جو خيال هو ته ڳريون شيون پنهنجي وزن جي تناسب سان تيزيءَ سان هيٺ ڪرنديون آهن، پر جان فلپونس مشاهدي جي بنياد تي ان کي غلط قرار ڏيندي لکيو ته جيڪڏهن هڪ ئي اوچائيءَ تان مختلف وزن وارا ٻه جسم ڪيرايا وڃن ته انهن جي ڪرڻ جي وقت ۾ فرق وزن جي تناسب سان نه هوندو پر تمام معمولي هوندو. فلپونس جي ان تنقيد ڏهه صديون پوءِ گليليو... | عنوان: طبيعيات
ڇهين صدي عيسويءَ ۾ يورپ جي جان فلپونس، هڪ بازنطيني عالم، ارسطو جي فزڪس جي علم تي سوال ڪيو... فلپونس لکيو آهي ته جيڪڏهن توهان هڪ ئي اونچائي کان ٻه وزن گرڻ ڏيو جن مان هڪ وزن ٻئي کان ڪيترائي ڀيرا وزني آهي، توهان ڏسندا ته حرڪت لاءِ گهربل وقتن جو تناسب وزن جي تناسب تي نه آهي... فلپونس جي تنقيد گيليلو گليلي ل... | جان فلپونس; ارسطو; گليليو گليلي; وزن جي تناسب | Tests scientific history argument summarization. |
SD-WIKI-RAG-095 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | extractive_qa | Easy | طبيعيات | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A7%D8%AA | طبيعيات (Physics) جي تعريف ڇا آهي، ۽ ڪلاسيڪل طبيعيات توڙي جديد طبيعيات جو ابو ڪنهن کي سڏيو ويندو آهي؟ | طبيعيات يا فزڪس سائنس جي اها شاخ آهي جنهن ۾ مادي ۽ توانائي جي خاصيتن، خلا ۽ وقت اندر مادي جي حرڪت ۽ قوتن جو مطالعو ڪيو ويندو آهي. نيوٽن ۽ گليليو کي ڪلاسيڪل طبيعيات جو ابو، جڏهن ته آئنسٽائن، ارون شروڊينگر ۽ ميڪس پلانڪ کي جديد طبيعيات جو ابو سڏيو ويندو آهي. | عنوان: طبيعيات
طبیعیات يا فزڪس (Physics) علم جي اها شاخ جنھن ۾ مادي ۽ توانائي جي خاصيتن ۽انهن جي هڪ ٻئي تي اثر بابت مطالعا ۽ مشاهدا ڪيا ويندا آهن... نيوٽن، گليليو کي ڪلاسيڪی طبیعیات جڏهن تہ آئنسٽائن، ارون شروڊينگر، ميڪس پلانڪ کي جديد طبیعیات جو ابو سڏيو ويندو آهي. | مادي ۽ توانائي; نيوٽن; گليليو; آئنسٽائن; شروڊينگر; ميڪس پلانڪ | Tests lead-section definition and scientist attribution in Physics. |
SD-WIKI-RAG-096 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | extractive_qa | Medium | طبيعيات | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A7%D8%AA | لفظ ’فزڪس‘ (Physics) ڪهڙي يوناني لفظ مان نڪتل آهي ۽ ان جي معنيٰ ڇا آهي؟ | لفظ فزڪس لاطيني ذريعي يوناني لفظ ”φυσική“ (فزيڪي، مطلب: فطري سائنس) ۽ ”φύσις“ (فزيس، مطلب: اصل يا فطرت) مان نڪتل آهي. | عنوان: طبيعيات
لفظ فزڪس لاطيني فزڪس (فطرت جو مطالعو) مان ورتل آهي، جيڪو خود يوناني لفظ "φυσική" (فزيڪي، مطلب: فطري سائنس) جو قرض ورتو ويو آهي، جو هڪ يوناني اصطلاح "φύσις" (فزيس، مطلب: اصل، فطرت) مان نڪتل آهي. | يوناني; φυσική; فزيڪي; φύσις; فطرت | Tests Greek script / Sindhi transliteration handling. |
SD-WIKI-RAG-097 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | multi_fact_synthesis | Medium | طبيعيات | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A7%D8%AA | طبيعيات (فزڪس) جون اهم شاخون ڪهڙيون آهن ۽ ڪلاسيڪل ميڪانيات کي ڪهڙن ٽن حصن ۾ ورهايو ويندو آهي؟ | فزڪس جي اهم شاخن ۾ ميڪانيات، برقيات، برقناطيسيت، ٿرموڊائنامڪس، صوتيات، بصريات، ڪوانٽم مڪينڪس، سالڊ اسٽيٽ فزڪس، نيوڪليائي فزڪس، فلوئڊ مڪينڪس، پلازما فزڪس، آسٽرو فزڪس، ائٽمي فزڪس ۽ پارٽيڪل فزڪس شامل آهن. ڪلاسيڪل ميڪانيات کي ٽن حصن ۾ ورهايو ويندو آهي: سڪونيات (Statics)، ڪائنميٽڪس (Kinematics) ۽ حرڪيات (Dynamics). | عنوان: طبيعيات
ڪلاسيڪل ميڪانڪس کي سڪونيات (statics)، ڪائنميٽڪس (Kinematics) ۽ حرڪيات (Dynamics) ۾ ورهايو ويندو آهي... فزڪس جو ڪجهہ اهم شاخون: ميڪانيات، برقيات، برقناطيسيت، ٿرموڊائنامڪس، ڪوانٽم مڪينڪس، سالڊ اسٽيٽ فزڪس، نيوڪليائي فزڪس، فلوئڊ مڪينڪس، پلازما فزڪس، آسٽرو فزڪس، ائٽمي فزڪس، پارٽيڪل فزڪس. | سڪونيات; ڪائنميٽڪس; حرڪيات; برقناطيسيت; ٿرموڊائنامڪس; ڪوانٽم مڪينڪس | Tests physics branch taxonomy in Sindhi. |
SD-WIKI-RAG-098 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | unanswerable_abstention | Hard | طبيعيات | https://sd.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A7%D8%AA | جديد طبيعيات ۾ آئنسٽائن جي عام نسبت واري نظريي (General Relativity) ۽ ڪوانٽم ميڪانڪس کي ڪهڙي سال هڪ واحد مڪمل ’ڪوانٽم ڪشش ثقل‘ قانون ۾ متحد ڪري ثابت ڪيو ويو؟ | ڏنل متن موجب عام نسبت جو نظريو (General Relativity) اڃا تائين ٻين بنيادي ڪوانٽم وضاحتن سان متحد نه ڪيو ويو آهي، ۽ ’ڪوانٽم ڪشش ثقل‘ (Quantum Gravity) جا ڪيترائي اميدوار نظريا اڃا تيار ڪيا پيا وڃن. | عنوان: طبيعيات
عام لاڳاپو (General Relativity) اڃا تائين ٻين بنيادي وضاحتن سان متحد نه ڪيو ويو آهي. ڪوانٽم ڪشش ثقل جا ڪيترائي اميدوار نظريا ٺاهيا پيا وڃن. | عام لاڳاپو; متحد نه ڪيو ويو آهي; ڪوانٽم ڪشش ثقل | Tests scientific open-problem abstention. |
SD-WIKI-RAG-099 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | extractive_qa | Easy | ٻلي | https://huggingface.co/datasets/Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026 | انسانن ٻليءَ (Cat) کي تقريبن ڪيترو عرصو اڳ پالتو جانور بڻايو ۽ پالتو ٻلين جي پيڙهي ڪهڙين ٻلين کي سمجهيو ويندو آهي؟ | هڪ اندازي موجب انسانن ٻليءَ کي تقريبن ڏهه هزار (10,000) سال اڳ پالتو بڻايو، ۽ آفريقي جهنگلي ٻلين جي ڪافي قسمن کي پالتو ٻلين جي پيڙهي سمجهيو ويندو آهي. | عنوان: ٻلي
ٻلي 🐈 (اُچار: ٻِلِّي، انگريزي: cat) هڪ گوشت خور مئمل جانور آهي. ٻلي (مونث) مادي کي ۽ ٻلو (مذڪر) نر کي چيو ويندو آهي. هڪ اندازي موجب ،انسانن ٻلي کي تقريبن ڏه هزار سال اڳ پالتو بڻايو. ٻلي اڄ جي دور ۾ سڀ کان عام پالتو جانورن مان هڪ آهي. آفريقي جهنگلي ٻلين جي ڪافي قسمن کي پالتو ٻلين جي پيڙهي سمجهيو ويندو آهي. | ٻلي; گوشت خور مئمل; ڏه هزار سال; آفريقي جهنگلي ٻلين | Tests Row 2 of Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026 including emoji resilience. |
SD-WIKI-RAG-100 | Natural Sciences, Astronomy & Biology | extractive_qa | Easy | ڪڪڙ | https://huggingface.co/datasets/Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026 | ڪڪڙ (Chicken) کي عربي، فارسي ۽ اردو/هنديءَ ۾ ڇا چيو ويندو آهي ۽ نر ۽ ماديءَ جي مٿي تي ڪهڙي نشاني هوندي آهي؟ | ڪڪڙ کي عربيءَ ۾ ”دجاج“، فارسيءَ ۾ ”خروس“ ۽ اردو/هنديءَ ۾ ”مرغ“ ۽ ”مرغي“ چوندا آهن. نر ڪڪڙ جي مٿي تي ڳاڙهي رنگ جي چوٽي (هلڪي ڪلنگي) وڏي ۽ ماديءَ جي مٿي تي ننڍي ٿيندي آهي. | عنوان: ڪڪڙ
ڪڪڙ (Chicken) ھڪ پکي جو نالو آهي جنھن کي عربي ۾ "دجاج"، فارسي ۾ "خروس" ۽ اردو/هندي ۾ مرغ ۽ مرغي چوندا آهن. ھي مشهور ۽ سانتيڪو گهرو پکي آهي. ڪڪڙيون جلد جلد آنا لاهينديون آهن، جي ماڻهو کائيندا به آهن. نر جي مٿي تي ڳاڙهي رنگ جي چوٽي (هلڪي ڪلنگي) ۽ ماديءَ جي مٿي تي ننڍي ٿيندي آهي. | دجاج; خروس; مرغ; چوٽي; ڪلنگي | Tests Row 1 of Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026 directly. |
🏛️ Sindhi Wikipedia RAG Benchmark (100-Item Grounded Evaluation Suite)
Source Corpus: Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026
Generator / Curator: Google Gemini Argon (Frontier LLM) & Computational Linguistics Research
Evaluator Target: RAG Retrieval Pipelines & Sindhi Models (e.g. Kashif786/gemma-3-1b-sindhi-sft-final / sindhi-gemma-4)
Format: Parquet, JSON, and CSV
Status: Pure Benchmark Dataset (Fresh ground-truth test suite, ready for model evaluation)
1. Overview & Dataset Profile
This benchmark consists of 100 curated, high-purity evaluation items (SD-WIKI-RAG-001 through SD-WIKI-RAG-100) grounded in 25 verified articles from the Kashif786/Sindhi-Wikipedia-Clean-CPT-2026 corpus.
It is specifically designed to rigorously test and evaluate:
- Dense, Lexical (BM25), and Hybrid Retrieval over long-form Sindhi encyclopedic texts.
- Context-Grounded Instruction Following & Faithfulness in Sindhi generative models.
- Hallucination Suppression & False-Premise Abstention (guardrail against hallucinating unattested facts).
2. Evaluation Tasks & Benchmark Structure
The 100 benchmark items are partitioned across 5 distinct evaluation task types:
Task Type (task_type) |
Item Count | What It Evaluates in RAG & Sindhi LLMs |
|---|---|---|
Single-Fact Extractive QA (extractive_qa) |
35 | Exact retrieval and faithful extraction of dates, names, measurements, and definitions in Sindhi. |
Multi-Fact Synthesis (multi_fact_synthesis) |
20 | Aggregating multi-item lists, tables, and timelines across multiple paragraphs without dropping items. |
Conceptual Explanation (explanation_summarization) |
20 | Fluent Sindhi instruction-following when explaining scientific, technical, or literary concepts. |
Disambiguation & Nuance (nuance_reasoning) |
15 | Preserving competing historical theories or multi-source discrepancies (e.g., UNESCO vs. EFT wall lengths of Ranikot). |
Unanswerable / Abstention (unanswerable_abstention) |
10 | Hallucination guardrail: rejecting false premises when the text explicitly states a fact is unknown/unattested. |
3. Topical Domain Distribution
| Domain Category | Item Count | Covered Wikipedia Articles (Sindhi Titles) |
|---|---|---|
| Sindhi Literature, Sufism & Culture | 21 | شاھ عبداللطيف ڀٽائي, سچل سرمست, سنڌي ادب, سنڌي سڀيتا |
| Geography & Landmarks | 20 | ڪراچي, سکر, منڇر ڍنڍ, پاڪستان |
| History & Political Figures | 20 | ڪلهوڙا شاهي گهراڻو, هوش محمد شيدي, ذوالفقار علي ڀٽو, پاڪستان |
| Natural Sciences, Astronomy & Biology | 15 | طبيعيات, طبعي سائنس, سج, ٻلي, ڪڪڙ |
| Computer Science & Digital Tech | 12 | ڪمپيوٽر, ٻٽو عددي نظام, سيمي ڪنڊڪٽر ياداشت, ڪنارا ڪاڍ, عددي عڪس, ڊيٽا, ٻٽ |
| Archaeology & Heritage | 12 | موهن جو دڙو, رني ڪوٽ |
| Total Benchmark Items | 100 | 25 Primary Sindhi Encyclopedic Articles |
4. Benchmark Schema (11 Columns)
Each row in the dataset contains the following fields:
| Column Name | Data Type | Description |
|---|---|---|
benchmark_id |
string |
Unique benchmark identifier (SD-WIKI-RAG-001 to SD-WIKI-RAG-100). |
domain_category |
string |
One of the 6 primary knowledge domains. |
task_type |
string |
Evaluation task category (extractive_qa, multi_fact_synthesis, etc.). |
difficulty |
string |
Complexity level: Easy (30 items), Medium (47 items), or Hard (23 items). |
article_title |
string |
Source article title in pure Perso-Arabic Sindhi (سکر, رني ڪوٽ, ڪمپيوٽر). |
source_url |
string |
Link to the source article in the Wikipedia CPT corpus. |
question_sd |
string |
Grounded evaluation question in Sindhi. |
ground_truth_answer_sd |
string |
Complete, verified factual reference answer in Sindhi. |
context_passage_sd |
string |
Exact grounded excerpt from the article text. |
key_entities_sd |
string |
Semicolon-separated essential entities for recall scoring. |
rag_eval_notes |
string |
Architectural testing notes (e.g. testing bilingual acronyms, false-premise detection). |
5. How to Load in Python
from datasets import load_dataset
# Load dataset directly from Hugging Face
dataset = load_dataset("Kashif786/Sindhi-Wikipedia-RAG-Benchmark-100")
# Access train split
benchmark = dataset["train"]
print(f"Total benchmark questions: {len(benchmark)}")
# Inspect first item
item = benchmark[0]
print("ID:", item["benchmark_id"])
print("Domain:", item["domain_category"])
print("Article:", item["article_title"])
print("Question (Sindhi):", item["question_sd"])
print("Ground Truth Answer:", item["ground_truth_answer_sd"])
print("Grounded Context:", item["context_passage_sd"][:150], "...")
6. Citation & Attribution
@dataset{sindhi_wiki_rag_benchmark_100,
author = {Ali, Kashif and Computational Linguistics Research Group},
title = {Sindhi Wikipedia RAG Benchmark 100: Grounded Evaluation Suite Generated by Gemini Argon},
year = {2026},
publisher = {Hugging Face},
url = {https://huggingface.co/datasets/Kashif786/Sindhi-Wikipedia-RAG-Benchmark-100}
}
- Downloads last month
- 84