Datasets:
LocalDoc
/
AzTC

Dataset card Data Studio Files
xet
 Community
Search is not available for this dataset
text
stringlengths
10
518k
15 dekabr — Qriqorian təqvimində ilin 349-cu günü.
(uzun ildə 350-ci) Bu tarixdə ilin sonuna 16 gün qalır.
XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 2 dekabr tarixinə uyğun gəlir.
Əhəmiyyətli hadisələr 1600-cü ildən əvvəl Azərbaycana aid hadisələr 1993 — Qarabağ müharibəsi: Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə qarşı Kəlbəcər əməliyyatını keçirmişdir.
2007 — Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında Firəngiz Əlizadənin "Qarabağnamə" operasının premyerası keçirilmişdir.
2012 — Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında Elnarə Dadaşovanın "Sayalı" baletinin premyerası keçirilmişdir.
1600-cü ildən əvvəl 37 — Neron, Roma imperatoru 130 — Lusi Ver, Roma imperatoru 1832 — Qüstav Eyfel, Fransa mühəndisi 1892 — Pol Qetti, Böyük Britaniya neft maqnatı 1901 — Salçak Toka, Tuva dövlət xadimi 1905 — Reyhan Topçubaşova, Azərbaycan boyakarı 1907 — Oskar Nimeyer, Braziliya memarı 1909 — Səttar Bəhlulzadə, Azər...
15 fevral — Qriqorian təqvimində ilin 46-cı günü.
Bu tarixdə ilin sonuna 319 gün (uzun ildə 320 gün) qalır.
XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 2 fevral tarixinə uyğun gəlir.
Əhəmiyyətli hadisələr 1600-cü ildən əvvəl 1956 — Uruqvay milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
1965 — Kanada bayrağına ağ-qırmızı rəngli ağcaqayın yarpağı əlavə edib.
1989 — Əfqanıstan müharibəsi: Sovet İttifaqı rəsmi olaraq bütün qoşunlarının Əfqanıstanı tərk etdiyini elan edib.
1998 — Meksika milli futbol komandası KONKAKAF Qızıl Kubokunu qazanıb.
2001 — Tam insan genomunun ilk layihəsi "Nature" jurnalında dərc olunub.
2003 — Dünyanın 600-dən çox şəhərində İraq müharibəsinə qarşı etirazlar keçirilib.
Səkkiz milyondan 30 milyona qədər insanın iştirak etdiyi etirazlar tarixin ən böyük sülh nümayişi sayılır.
2013 — Rusiyanın Çelyabinsk vilayətinə meteorit düşmüşdür.
Azərbaycana aid hadisələr 2011 — Azərbaycanda "Turizm ili" elan olunub.
1600-cü ildən əvvəl 1564 — Qalileo Qaliley, İtaliya fiziki, riyaziyyatçısı və astronomu 1710 — XV Lüdovik, Fransa kralı 1874 — Ernest Şeklton, Böyük Britaniya səyyahı Sezar Romero, ABŞ aktyoru Smet Kenesbayev, Qazaxıstan türkoloqu Xədicə Qazıyeva, Azərbaycan aktrisası Mip Qiz, Niderland yazıçısı 1910 — İmam Mustafayev,...
15 iyul — Qriqorian təqvimində ilin 196-cı günü.
(uzun ildə 197-ci) Bu tarixdə ilin sonuna 169 gün qalır.
XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 2 iyul tarixinə uyğun gəlir.
Əhəmiyyətli hadisələr 1600-cü ildən əvvəl 1799 — Rozetta daşı Misirin Rosetta kəndində Napoleonun Misir yürüşü zamanı fransız kapitan Pyer-Fransua Buşard tərəfindən tapılıb.
1983 — ASALA Parisin Orli beynəlxalq hava limanında terror aktı törətmişdir.
2007 — Braziliya milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
2015 — Çili milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
2018 — Fransa milli futbol komandası 2018 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.
Azərbaycana aid hadisələr 1997 — "Azpetrol" neft-qaz şirkəti təsis edilib.
1600-cü ildən əvvəl 1606 — Rembrandt, Niderland boyakarı 1871 — Henrik Artstovski, Polşa alimi 1901 — Nikola Abbanyano, İtaliya filosofu 1914 — Cəlal Qaryağdı, Azərbaycan heykəltəraşı 1922 — Hana Poniska, Slovakiya yazıçısı 1924 — Mahmud Esambayev, Çeçenistan rəqqası 1925 — Rauf Atakişiyev, Azərbaycan müğənnisi 1926 — ...
Boğaziçi körpüsü və ya Bosfor körpüsü (türk.
Boğaziçi Köprüsü, Boğaz Köprüsü; ing.
Bosphorus bridge, First Bosphorus Bridge) — Bosfor boğazı üzərindən salınan ilk asma körpü.
Körpü İstanbulun Avropa və Asiya hissələrini birləşdirir.Körpünün uzunluğu 1560 metr, əsas aşırımın uzunluğu 1074 metr, körpünün eni 33 metr, suyun üstündə dayaqların hündürlüyü 165 metr, yoldan ötən hissədən suyun səthinə qədər 64 metrdir.Hər gün körpüdən təxminən 600 000 sərnişin daşıyan 200 000-dən çox nəqliyyat vas...
Uzunluğuna görə körpü dünyada 13-cü yerdədir.
Körpüdən geçiş pulludur, piyada keçişi isə qadağandır (körpüdən özünü atıb intihar etməyə cəhd göstərənlərin sayının çoxluğu üzündən).
Osmanlı İmperatorluğu dövründən bəri boğazı körpü ilə keçmək fikri Boğaziçi körpüsünün inşasına qədər illər ərzində tez-tez gündəmə gəlmişdir.
Cümhuriyyətin ilk illərində varlı bir iş adamı olan Nuri Demirağ körpü üçün fərdi layihələr hazırladı və 1931-ci ildə San Fransiskoda Qızıl Qapı körpüsünü inşa edən Bethlehem Polad Şirkəti üçün bir layihə çəkdi.
Demirağın həyata keçirilməyən layihəsindən başqa, 1951-ci ildə bir alman şirkəti tərəfindən hazırlanan bir layihə də reallaşmadı.
Körpünün tikintisi Dövlət 1953-cü ildə edilən bir araşdırmadan sonra körpünün inşasında maraqlı oldu.
Marşrutu müəyyənləşdirmək üçün işlər aparıldı.
Beylerbeyi ilə Ortaköy arasında qərar verildi.
Bu mərhələdən sonra tenderlər keçirilməyə başladı.
Alınan ilk təkliflər texniki, iqtisadi və estetik baxımdan qiymətləndirilmədi.
27 may 1960-cı ildə hərbi müdaxilə səbəbi ilə körpü layihəsi dayandırıldı.
1968-ci ildə indiki körpünün inşası üçün Freeman, Fox və Partners şirkətinin dizaynı qəbul edildi.
Körpünün tikintisi isə ingilis şirkəti olan Cleveland Bridge and Eng.
Co və Almaniya şirkəti Hochtief A.G.a verildi.
Körpü üçün müqavilə 20 yanvar 1970-ci ildə Baş Nazir Süleyman Dəmirəlin də iştirak etdiyi iclasında imzalanmışdır.
Haliçə üçüncü körpü, dairəvi yol, boğaz körpüsünün inşası üçün işlərə təxminən o dövrün pulu ilə 2,1 milyard TL xərcləndi.
Vəsait Avropa İnvestisiya Bankından, tərəfdaş bazar ölkələrindən və Yaponiya Beynəlxalq Əməkdaşlıq Bankından kreditlər hesabına götürüldü.
Körpünün təməli 20 fevral 1970-ci ildə o zamankı prezident Cevdet Sunay tərəfindən qoyulmuşdur.
Boğaz körpüsünün inşasının hər bir addımı daxili mətbuat tərəfindən maraqla izlənildi və ictimaiyyətə elan edildi.
İnşaat prosesindən sonra son hazırlıqlar və yoxlamalar edildi, körpü 30 oktyabr 1973-cü ildə, saat 12:00 -da Türkiyə Respublikasının quruluşunun 50-ci ildönümü şərəfinə dövlət mərasimiylə istismara verildi.
Təzəlikcə vəzifəyə başlayan Fahri Korutürk tərəfindən açılan körpü dövrün ən böyük körpülərindən biri oldu.
Körpünün açılış mərasimində dövrün Baş naziri Naim Talu, İsmayıl Hakkı Tekinel, ictimai işlər naziri Nurettin Ok, İstanbul valisi Namik Kamal Sentürk, Bələdiyyə Başçısı Fahri Atabey, eləcə də onlarla ölkədən çox sayda mətbuat nümayəndəsi iştirak etdi.
Mərasimi izləmək üçün on minlərlə İstanbullu Ortaköy və Beylerbeyi rayonlarında yüksək yerlərə qalxdılar.
Açıldığı gün 28126 nəqliyyat vasitəsi körpüdən keçdi və ilk 10 il ərzində 9500 yol qəzası baş verdi.
Bunlardan birincisi elə ilk gündə Faruk Attila Ortakoy adlı vətəndaş maşınla vurulmuş və ayağından xəsarət almışdır.
İlk dəfə açıldığı zaman körpünün qiyməti maşınlar üçün 10, piyadalar üçün 1 lirə idi. Əvvəlcə piyada keçidi üçün açıq olan körpüdə ilk intihar hadisəsi 14 yanvar 1975-ci ildə Əli və Esma Cennet adlı cütlüyün özlərini suya atması ilə oldu.
Boğaziçi körpüsü dörd il ərzində piyadalar üçün açıq idi, lakin intihar cəhdlərinin artması və qəzalar səbəbindən təhlükəsizlik səbəbi ilə 1 dekabr 1977-ci ildən sonra piyadalara icazə verilmədi.
1979-cu ildə ilk dəfə qitələrarası marafon təşkil edildi.
Bu tarixdən sonra ənənəvi yarış Avrasiya Marafonu adlandırıldı.
29 dekabr 1997-ci ildə Boğaziçi körpüsündən 1 milyardıncı nəqliyyat vasitəsi keçdi.Bu gün İstanbulun iki tərəfi arasındakı keçidlərdə ən böyük paya sahib olan Boğaziçi Körpüsü, həftənin müəyyən vaxtlarında yüksək nəqliyyat sıxlığına sahibdir.
Körpüdə nəqliyyat vasitələrinin sıxlığını azaltmaq üçün, IETT, Boğaziçi Körpüsündən istifadə edən 20 avtobus xəttinə əlavə olaraq Avcılar-Zincilikuyu arasında Söğütlüçeşmeyə gedən metrobüs xəttini istifadəyə verdi.
Körpüdə ictimai nəqliyyatın payını artırmaq və xüsusi nəqliyyat vasitələrinin keçid sayını azaltmaq üçün edilən həmlə səbəbindən körpü gəlirləri ilk dəfə 2009-cu ildə azaldı.
Həmçinin bax Fateh Sultan Mehmet körpüsü Yavuz Sultan Səlim körpüsü Xarici keçidlər WowTurkey: Körpünün səkilləri WowTurkey: Körpünün səkilləri (gecə) Live traffic camera pictures Arxivləşdirilib 2007-08-14 at Archive.today Satellite image from Google Körpünün panoraması 3D-model ″First Bosphorus Bridge″ for Google Ear...
15 iyun — Qriqorian təqvimində ilin 166-cı günü.
(uzun ildə 167-ci) Bu tarixdə ilin sonuna 199 gün qalır.
XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 2 iyun tarixinə uyğun gəlir.
Əhəmiyyətli hadisələr 1600-cü ildən əvvəl E.ə.
763 — Assuriyalılar günəş tutulmasını qeyd edirlər və bu daha sonradan Mesopotamiya tarixinin xronologiyasını düzəltmək üçün istifadə olunub.
1667 — İnsana ilk qanköçürmə Jan-Baptist Denis tərəfindən həyata keçirilib.
1836 — Arkanzas ABŞ-nin 25-ci ştatı olub.
1954 — UEFA təsis olunub.
1977 — 1975-ci ildə diktator Fransisko Frankonun ölümündən sonra İspaniyada ilk demokratik seçkilər keçirilib.
Azərbaycana aid hadisələr 2021 — Azərbaycan və Türkiyə arasında Şuşa Bəyannaməsi imzalanmışdır.
1600-cü ildən əvvəl 1330 — Qara şahzadə Eduard, İngiltərə cəngavəri 1479 — Liza del Cokondo, İtaliya modeli 1749 — Georq Yozef Foqler, Almaniya bəstəkarı 1767 — Reyçel Cekson, ABŞ siyasətçisi və ABŞ-nin 5. prezidenti Endrü Ceksonun həyat yoldaşı 1798 — Aleksandr Qorçakov, Rusiya diplomatı 1856 — Frans Rubo, Rusiya boya...
15 mart — Qriqorian təqvimində ilin 76-cı günü.
Bu tarixdə ilin sonuna 289 gün (uzun ildə 290 gün) qalır.
XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 3 mart tarixinə uyğun gəlir.
Əhəmiyyətli hadisələr 1600-cü ildən əvvəl 1564 — Moğol İmperatoru Əkbər şah qeyri-müsəlman təbəələrdən cizyə vergisini ləğv edib.
1820 — Men ABŞ-nin 23-cü ştatı olub.
1917 — Rusiya çarı II Nikolay Rusiya taxtından imtina edərək 304 illik Romanovlar sülaləsinə son qoyur.
1990 — Mixail Qorbaçov Sovet İttifaqının ilk prezidenti seçilib.
2011 — Suriyada vətəndaş müharibəsi başlayıb.
2019 — Yeni Zelandiyada Kraystçerç məscidlərinə hücum nəticəsində 51 nəfər həlak olub.
2020 — Baham adaları və Özbəkistanda ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.
Azərbaycana aid hadisələr 2018 — Real TV təsis edilib.
1600-cü ildən əvvəl 1516 — Əlqas Mirzə, Səfəvi şahzadəsi 1720 — İnfant Filipp, Parma hersoqu 1767 — Endrü Cekson, ABŞ prezidenti 1847 — Mirzə Fərəc Rzayev, Azərbaycan tarzəni 1863 — Əliağa Şıxlinski, Azərbaycan və Rusiya İmperiyası general-leytenantı 1865 — Sadıq bəy Ağabəyzadə, Azərbaycan general-mayoru 1878 — Rza şah...
44 — Yuli Sezar, Roma generalı və dövlət xadimi 220 — Çao Çao, Çin sərkərdəsi 493 — Odoakr, İtaliya kralı 1536 — Parqalı İbrahim Paşa, Osmanlı vəzir 1898 — Henri Bessemer, İngiltərə ixtiraçısı 1921 — Tələt Paşa, Osmanlı siyasətçisi 1938 — Ramiz Əliyev, Azərbaycan kinorejissoru 1962 — Mulud Fereun, Əlcəzair yazıçısı Fər...
15 may — Qriqorian təqvimində ilin 135-ci günü.
(uzun ildə 136-cı) Bu tarixdə ilin sonuna 230 gün qalır.
XX və XXI əsrdə Yuli təqvimi ilə 2 may tarixinə uyğun gəlir.
Əhəmiyyətli hadisələr 1600-cü ildən əvvəl 1905 — Las-Veqas şəhəri ABŞ-nin Nevada şəhərində yaradılmışdır.
1940 — Makdonald qardaşları ilk McDonald's restoranını açıb.
Azərbaycana aid hadisələr 1992 — Azərbaycanda Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Azərbaycan hakimiyyətinə qarşı uğurlu hərbi çevriliş edib.
2009 — Bakıda Bədii gimnastika üzrə 25-ci Avropa çempionatının açılışı olmuşdur.
2022 — 2022 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil edən Nadir Rüstəmli "Fade to Black" mahnısı ilə 16-cı yeri tutmuşdur.
1600-cü ildən əvvəl 647 — Abbas ibn Əli, Haşimi döyüşçüsü 1397 — Secon, Coseon kralı 1567 — Klaudio Monteverdi, İtaliya bəstəkarı 1773 — Klemens Metternix, Avstriya kansleri 1848 — Viktor Vasnetsov, Rusiya boyakarı 1859 — Pyer Küri, Fransa fiziki 1891 — Mixail Bulqakov, Rusiya yazıçısı 1905 — Cozef Kotten, ABŞ aktyoru ...