Datasets:
LocalDoc
/
AzTC

Dataset card Data Studio Files
xet
 Community
Search is not available for this dataset
text
stringlengths
10
518k
Tovuzda ikinci sement zavodunun işə düşməsi.
Naməlum - Rəssam Ərəbzadə22 mart — Lütfəli Abdullayev, azərbaycanlı aktyor, komik rolların mahir ifaçısı, Azərbaycanın xalq artisti (ö.1973).
26 may - İlyas Əfəndiyev - xalq yazıçısı, nasir, dramaturq 15 sentyabr — Adolfo Bioy Kasares, Argentina yazıçısı.
17 avqust — Xəlil Abbasov — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1948), Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı.
Teymur Bəxtiyari Hüseynqulu xan Əbu Qəddarə
4 fevral - Limada Peru ordusu tərəfindən prezident sarayının tutulması.
Prezident Qilermo Billinqxerstin devrilməsi və ölkədən sürgün olunması.
8 mart - İspaniyada kortesə seçkilərdə monarxistlər qələbə qazanması.
14 mart - Serbiya ilə Türkiyə arasında sülh müqaviləsinin imzalanması 21 aprel - ABŞ ordusunun Meksikanın Veraskus limanına çıxarılması 28 iyun — Avstriya-Macarıstan taxt-tacının vəliəhdi Frans Ferdinantın Serbiya millətçisi Qavrilo Prinsip tərəfindən öldürülməsi.
23 iyul - Avstriya-Macarıstan vəliəhd Frans Ferdinantın öldürülməsi ilə əlaqədar Serbiyaya ultimatum verməsi.
28 iyul- Avstriya-Macarıstanın Serbiyaya müharibə elan etməsi, I Dünya müharibəsinin başlanması.
1 avqust - Almaniyanın Rusiya imperiyasına müharibə elan etməsi.
2 avqust - Almaniyanın Fransaya müharibə elan etməsi.
İtaliyanın öz bitərəfliliyini elan etməsi.
3 avqust - Almaniyanın Belçikaya müharibə elan etməsi 4 avqust - Böyük Britaniya və Avstraliyanın Almaniyaya müharibə elan etməsi Argentinanın öz birtərəfliliyini elan etməsi.
6 avqust - Avstriya-Macarıstanın Rusiya imperiyasına müharibə elan etməsi 15 avqust - Panama kanalının istifadəyə verilməsi 18 dekabr - Misirin Böyük Britaniyanın protektoratlığı elan edilməsi Osmanlı dövlətində Fuat Uzkınay tərəfindən ilk türk filmi sayılan "San-Stefanodakı rus abidəsinin çöküşü"nün çəkilməsi.
yanvar - "H.Z.Tağıyevin birləşmiş fabriklərinin kontoru"nun təsis edilməsi.
12 aprel - 1914-cü ildə Bakıda Azərbaycan dilində "Bəsirət" adlı həftəlik siyasi, ictimai, iqtisadi və ədəbi qəzetin nəşrə başlaması.
15 aprel — H.Z.Tağıyev və Musa Nağıyev tərəfindən ilk milli bank - Bakı Tacir Bankının təşkil edilməsi.
25 iyun - Qarşılıqlı kənd təsərrüfatı kredit cəmiyyətinin açılması.
15 oktyabr - Ə.Müznibin redaktorluğu ilə "Dirilik" jurnalının nəşrə başlaması.
Bakıda Musa Nağıyevin vəsaiti ilə xəstəxana tikintisinə (1914-1918) başlanılması.
M.Q.Əlibəyovun məftil-kanat və başqa mexaniki istehsal səhmdar cəmiyyəti"nin təşkil olunması.
Gəncədə Müəllimlər Seminariyasının açılması.
Tovuzda ikinci sement zavodunun işə düşməsi.
Naməlum - Rəssam Ərəbzadə22 mart — Lütfəli Abdullayev, azərbaycanlı aktyor, komik rolların mahir ifaçısı, Azərbaycanın xalq artisti (ö.1973).
26 may - İlyas Əfəndiyev - xalq yazıçısı, nasir, dramaturq 15 sentyabr — Adolfo Bioy Kasares, Argentina yazıçısı.
17 avqust — Xəlil Abbasov — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1948), Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı.
Teymur Bəxtiyari Hüseynqulu xan Əbu Qəddarə
18 yanvar - Yaponiyanın "21 tələb"i Çinə təqdim etməsi.
7 fevral - 8-ci alman ordusunun Sərqi Prussiyada rus ordusuna qarşı hərbi əməliyyatlara başlaması.
15 fevral - Londonda Antanta ölkələrindən olan (Böyük Britaniya, Fransa, Belçika və Rusiya imperyasının, bolşeviklər istisna olmaqla) sosialistlərinin I Konfransının keçirilməsi.
23 may - İtaliya tərəfindən Avstriya-Macarıstana müharibə elan edilməsi.
19 oktyabr - məxsus "Qanqut" linkorunda əsgər həyəcanlarının başlanması.
27 oktyabr - Avstraliyanın Baş Naziri, leyborist Endryu Fişerin istefa verməsi və onu Avstraliya Leyborist Partiyasının yeni lideri Vilyam Morris Xyuzin əvəz etməsi.
Almaniyanın ilk dəfə sualtı qayıqlardan və zəhərləyici maddələrdən istifadə etməsi.
Kokandda H.Həkimzadə tərəfindən həvəskar teatr yaradılması.
21 aprel - Bakıda «Babayi - Əmir» həftəlik satirik jurnalının ilk nömrəsinin çapdan çıxması.
2 oktyabr - "Açıq söz" - gündəlik ictimai-siyasi və ədəbi qəzetinin nəşrə başlaması.
18 yanvar — Santyaqo Korilo — İspan siyasi xadimi, İspaniya Kommunist Partiyasının baş katibi.
10 fevral — Vladimir Mixayloviç Zeldin — Rus və sovet teatr və kino aktyoru, SSRİ xalq artisti.
27 fevral — Olavi Virta — Fin müğənnisi, bəstəkar və kino aktyoru.
6 mart — Boris Vasilyeviç İzyumski — Sovet yazıçısı.
8 mart — Tapio Rautavaara — fin müğənnisi, aktyoru və idmançısı.
1 aprel — Georgi Alekseyeviç Kalinkin — Sovet rəssamı.
12 dekabr — Frenk Sinatra, Amerikalı müğənni və aktyor.
19 dekabr — Edit Piaf — fransız müğənnisi.
İsmayıl Qəribov — kimya elmləri doktoru (1973), professor (1974) 17 oktyabr — Artur Miller — ABŞ dramaturqu Arçil Gelovani 11 fevral - Polyak rəssamı Yuzef Balzukeviç.
çuvaş şairi, çuvaş ədəbiyyatının klassiki Konstantin Vasilyeviş İvanov.
Qraf, rus dövlət xadimi Sergey Yulyeviç Vitte.
20 mart - Kilsə tarixçisi və yepiskop Nikodim (Milaş).
18 yanvar - Yaponiyanın "21 tələb"i Çinə təqdim etməsi.
7 fevral - 8-ci alman ordusunun Sərqi Prussiyada rus ordusuna qarşı hərbi əməliyyatlara başlaması.
15 fevral - Londonda Antanta ölkələrindən olan (Böyük Britaniya, Fransa, Belçika və Rusiya imperyasının, bolşeviklər istisna olmaqla) sosialistlərinin I Konfransının keçirilməsi.
23 may - İtaliya tərəfindən Avstriya-Macarıstana müharibə elan edilməsi.
19 oktyabr - məxsus "Qanqut" linkorunda əsgər həyəcanlarının başlanması.
27 oktyabr - Avstraliyanın Baş Naziri, leyborist Endryu Fişerin istefa verməsi və onu Avstraliya Leyborist Partiyasının yeni lideri Vilyam Morris Xyuzin əvəz etməsi.
Almaniyanın ilk dəfə sualtı qayıqlardan və zəhərləyici maddələrdən istifadə etməsi.
Kokandda H.Həkimzadə tərəfindən həvəskar teatr yaradılması.
21 aprel - Bakıda «Babayi - Əmir» həftəlik satirik jurnalının ilk nömrəsinin çapdan çıxması.
2 oktyabr - "Açıq söz" - gündəlik ictimai-siyasi və ədəbi qəzetinin nəşrə başlaması.
18 yanvar — Santyaqo Korilo — İspan siyasi xadimi, İspaniya Kommunist Partiyasının baş katibi.
10 fevral — Vladimir Mixayloviç Zeldin — Rus və sovet teatr və kino aktyoru, SSRİ xalq artisti.
27 fevral — Olavi Virta — Fin müğənnisi, bəstəkar və kino aktyoru.
6 mart — Boris Vasilyeviç İzyumski — Sovet yazıçısı.
8 mart — Tapio Rautavaara — fin müğənnisi, aktyoru və idmançısı.
1 aprel — Georgi Alekseyeviç Kalinkin — Sovet rəssamı.
12 dekabr — Frenk Sinatra, Amerikalı müğənni və aktyor.
19 dekabr — Edit Piaf — fransız müğənnisi.
İsmayıl Qəribov — kimya elmləri doktoru (1973), professor (1974) 17 oktyabr — Artur Miller — ABŞ dramaturqu Arçil Gelovani 11 fevral - Polyak rəssamı Yuzef Balzukeviç.
çuvaş şairi, çuvaş ədəbiyyatının klassiki Konstantin Vasilyeviş İvanov.
Qraf, rus dövlət xadimi Sergey Yulyeviç Vitte.
20 mart - Kilsə tarixçisi və yepiskop Nikodim (Milaş).
1915-ci il erməni saxtakarlığının başlanğıcı qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Nazim Rza İsrafiloğlu tərəfindən 2009-cu ildə çəkilmişdir.
Film Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir.
Erməni saxtakarlığının başlanğıcı sayılan 1915-ci il hadisələri filmin əsasını təşkil edir.
Qondarma erməni soyqırımı iddiası Birinci dünya müharibəsi ərəfəsində Anadoluda yaşayan ermənilərin sistemli şəkildə məhv edildiyini irəli sürən iddiadır.
Türkiyə Respublikası hadisələri sadəcə erməni-türk qarşıdurması kimi dəyərləndirməkdə və dövlət göstərişinin olmadığını irəli sürsə də bu gün dünyanın bəzi ölkələri soyqırımın varlığı qəbul ediblər.
Amma onu da nəzərə almaq lazımdır ki qərarlar sadəcə tarixə əsaslanaraq yox, bəzi siyasi faktorların təsiri ilə qəbul edilib.
1890-cı ildən etibarən başlayan üsyanlar 1915-ci il Osmanlı hakimiyyətini radikal qərarlar almağa məcbur etmiş və sözü gedən soyqırım iddiası da bu dövrdən etibarən ortaya çıxmışdır.
Gerçəkləşdirilən üsyanlar və Birinci dünya müharibəsi ərəfəsində ruslara qoşulan ermənilərin türklərə qarşı savaşması nəticəsində Osmanlı Dövləti 27 may 1915-ci ildə "Köç" qərarı çıxartdı.
Bu qərar öncəsində isə bu gün ermənilərin soyqırım günü kimi qəbul etdikləri 24 aprel günü 2345 erməni lider həbs edilmişdir.
Bunların birçoxu kəndlərə hücum edərək silahsız əhalini qıran cinayətkarlar idi.Köç qərarı Anadoluda yaşayan ermənilərin Osmanlının digər bölgələrinə dağıdılmasını nəzərdə tutsa da praktikada hərşey fərqli cərəyan etdi.
Köç karvanlarına edilən hücumlarda ölən ermənilər bir kənara həm də yollarda aclıqdan və xəstəlikdən ölənlər kifayət qədər idi. Yola çıxanların yalnız bir qismi lazımi məntəqələrə yerləşdirilə bildi.
Film məhz bu tarixi hadisələrə saxtakar erməni rakursundan deyil, tarixi həqiqətlər rakursundan baxmağa çalışır və əsl həqiqətlər üzə çıxır.
Erməni saxtakarlığının başlanğıcı sayılan 1915-ci il hadisələri filmin əsasını təşkil edir.
Filmin üzərində işləyənlər Ssenarist: Nazim Rza İsrafiloğlu Rejissor: Nazim Rza İsrafiloğlu Operator: Nəriman Şıxəliyev Həmçinin bax Azərbaycan filmlərinin siyahısı2009-cu ilin Azərbaycan filmləri2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1915-ci il erməni saxtakarlığının başlanğıcı qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Nazim Rza İsrafiloğlu tərəfindən 2009-cu ildə çəkilmişdir.
Film Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir.
Erməni saxtakarlığının başlanğıcı sayılan 1915-ci il hadisələri filmin əsasını təşkil edir.
Qondarma erməni soyqırımı iddiası Birinci dünya müharibəsi ərəfəsində Anadoluda yaşayan ermənilərin sistemli şəkildə məhv edildiyini irəli sürən iddiadır.
Türkiyə Respublikası hadisələri sadəcə erməni-türk qarşıdurması kimi dəyərləndirməkdə və dövlət göstərişinin olmadığını irəli sürsə də bu gün dünyanın bəzi ölkələri soyqırımın varlığı qəbul ediblər.
Amma onu da nəzərə almaq lazımdır ki qərarlar sadəcə tarixə əsaslanaraq yox, bəzi siyasi faktorların təsiri ilə qəbul edilib.
1890-cı ildən etibarən başlayan üsyanlar 1915-ci il Osmanlı hakimiyyətini radikal qərarlar almağa məcbur etmiş və sözü gedən soyqırım iddiası da bu dövrdən etibarən ortaya çıxmışdır.
Gerçəkləşdirilən üsyanlar və Birinci dünya müharibəsi ərəfəsində ruslara qoşulan ermənilərin türklərə qarşı savaşması nəticəsində Osmanlı Dövləti 27 may 1915-ci ildə "Köç" qərarı çıxartdı.
Bu qərar öncəsində isə bu gün ermənilərin soyqırım günü kimi qəbul etdikləri 24 aprel günü 2345 erməni lider həbs edilmişdir.
Bunların birçoxu kəndlərə hücum edərək silahsız əhalini qıran cinayətkarlar idi.Köç qərarı Anadoluda yaşayan ermənilərin Osmanlının digər bölgələrinə dağıdılmasını nəzərdə tutsa da praktikada hərşey fərqli cərəyan etdi.
Köç karvanlarına edilən hücumlarda ölən ermənilər bir kənara həm də yollarda aclıqdan və xəstəlikdən ölənlər kifayət qədər idi. Yola çıxanların yalnız bir qismi lazımi məntəqələrə yerləşdirilə bildi.
Film məhz bu tarixi hadisələrə saxtakar erməni rakursundan deyil, tarixi həqiqətlər rakursundan baxmağa çalışır və əsl həqiqətlər üzə çıxır.
Erməni saxtakarlığının başlanğıcı sayılan 1915-ci il hadisələri filmin əsasını təşkil edir.