Datasets:
LocalDoc
/
AzTC

Dataset card Data Studio Files
xet
 Community
Search is not available for this dataset
text
stringlengths
10
518k
Filmin üzərində işləyənlər Ssenarist: Nazim Rza İsrafiloğlu Rejissor: Nazim Rza İsrafiloğlu Operator: Nəriman Şıxəliyev Həmçinin bax Azərbaycan filmlərinin siyahısı2009-cu ilin Azərbaycan filmləri2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
16 fevral — Birinci Dünya müharibəsinin gedişində Qafqaz cəbhəsində hücumu (1915-ci ilin dekabrından) davam etdirən çar Rusiyasının qoşunları tərəfindən Türkiyənin Ərzurum bölgəsinin işğal olunması.
Cənubi Afrikada ilk səssiz bədii filmin – "Kolonistlər" filminin istehsal olunması.
14 may — Azərbaycanın ilk tammetrajlı bədii filminin – İbrahim Musabəyovun "Neft və milyonlar səltənətində" filminin nümayiş etdirilməsi.
12 sentyabr — Vilnus səmasında qeyri-bərabər döyüşdə ilk azərbaycanlı təyyarəçi F. Qayıbov düşmənin üç təyyarəsini vurdu, özü isə həlak oldu.
Zülfüqar Hacıbəyovun "Aşıq Qərib" operasının tamaşaya qoyulması.
Müslüm Maqomayev "Şah İsmayıl" operasını yazdı.
5 aprel – Qreqori Pek – Hollivud aktyoru.
6 fevral – Riçard Dedekind 5 iyun – Mehmet Şükrü Paşa, Osmanlı generalı.
16 fevral — Birinci Dünya müharibəsinin gedişində Qafqaz cəbhəsində hücumu (1915-ci ilin dekabrından) davam etdirən çar Rusiyasının qoşunları tərəfindən Türkiyənin Ərzurum bölgəsinin işğal olunması.
Cənubi Afrikada ilk səssiz bədii filmin – "Kolonistlər" filminin istehsal olunması.
14 may — Azərbaycanın ilk tammetrajlı bədii filminin – İbrahim Musabəyovun "Neft və milyonlar səltənətində" filminin nümayiş etdirilməsi.
12 sentyabr — Vilnus səmasında qeyri-bərabər döyüşdə ilk azərbaycanlı təyyarəçi F. Qayıbov düşmənin üç təyyarəsini vurdu, özü isə həlak oldu.
Zülfüqar Hacıbəyovun "Aşıq Qərib" operasının tamaşaya qoyulması.
Müslüm Maqomayev "Şah İsmayıl" operasını yazdı.
5 aprel – Qreqori Pek – Hollivud aktyoru.
6 fevral – Riçard Dedekind 5 iyun – Mehmet Şükrü Paşa, Osmanlı generalı.
VI Olimpiya oyunları — BOK-un 27 aprel 1912-ci ildə qəbul etdiyi qərara əsasən 1916-cı ildə Berlində keçirilməsi planlaşdırılan yay olimpiya oyunları.
Almaniyanın paytaxtı oyunların keçirilməsi hüququnu Brüssel, İsgəndəriyyə, Amsterdam, Budapeşt və ABŞ-nin Klivlend şəhərlərini üstələyərək əldə etmişdi.Birinci dünya müharibəsinin başlaması səbəbi ilə oyunlar ləğv edildi.
Berlinin yeni stadionu oyunlara artıq hazır idi.
Altıncı oyunların ləğv edilməsinə baxmayaraq, növbəti oyunlara yeddinci rəqəmi verildi.
Vacib təkliflərdən biri 1916-cı ildə Baden-Vürtemberqdə qış olimpiya oyunlarının keçirilməsi idi.
VI Olimpiya oyunları — BOK-un 27 aprel 1912-ci ildə qəbul etdiyi qərara əsasən 1916-cı ildə Berlində keçirilməsi planlaşdırılan yay olimpiya oyunları.
Almaniyanın paytaxtı oyunların keçirilməsi hüququnu Brüssel, İsgəndəriyyə, Amsterdam, Budapeşt və ABŞ-nin Klivlend şəhərlərini üstələyərək əldə etmişdi.Birinci dünya müharibəsinin başlaması səbəbi ilə oyunlar ləğv edildi.
Berlinin yeni stadionu oyunlara artıq hazır idi.
Altıncı oyunların ləğv edilməsinə baxmayaraq, növbəti oyunlara yeddinci rəqəmi verildi.
Vacib təkliflərdən biri 1916-cı ildə Baden-Vürtemberqdə qış olimpiya oyunlarının keçirilməsi idi.
3 fevral- ABŞ-nin Almaniya ilə bütün diplomatik əlaqələri kəsməsi.
9 mart — Xüsusi Zaqafqaziya (Cənubi Qafqaz) Komitəsinin təsis edilməsi.
2 noyabr — İngiltərənin "Balfur Bəyənnaməsi" adlı sənəd qəbul etməsi.
14 noyabr — Zaqafqaziya Komissarlığının yaradılması.
31 dekabr — RSFSR Xalq Komissarları Soveti tərəfindən Finlandiyanın dövlət müstəqilliyinin tanınması haqqında dekret verilməsi.
6 mart — Bakı Sovetinə seçkilərin keçirilməsi.
9 mart — Rusiya imperiyasının Müvəqqəti Hökuməti tərəfindən Qafqazda çar idarəçilik sisteminin — Qafqaz canişinliyininn ləğv edilməsi barədə qərar verilməsi.
17 mart — Müvəqqəti hökumətin Bakıda yerli hakimiyyət orqanı olan "İctimai Təşkilatların İcraiyyə Komitəsi"nin yaradılması.
27 mart — Bakıda Müsəlman Milli Şurasının Müvəqqəti İcraiyyə Komitəsinin seçilməsi.
aprel — Bakıda Qafqaz müsəlmanları qurultaylarının keçirilməsi.
aprel — Bakıda sosial-demokrat "Ədalət" təşkilatının yaradılması.
iyun — Müsavat Partiyası ilə "Türk Ədəmi Mərkəziyyət" partiyasının birləşməsi.
avqust — "Birlik" təşkilatının yaradılması.
avqust -Azərbaycan Demokratik firqətinin müstəqil fəaliyyətə başlanması 26 oktyabr — Müsavat Partiyasının I qurultayının keçirilməsi.
Müsəlman artistləri cəmiyyəti"nin köməyi ilə Naxçıvanda "El güzgüsü" adlı yerli teatr cəmiyyətinin yaradılması.
Cənubi Azərbaycanda ilk orta məktəbin açılması.
17 yanvar – Ulises Kay, amerikalı bəstəkar.
13 aprel – Arif Nərimanbəyov, operator.
29 may – Con Kennedi, ABŞ-nin 35-ci prezideni.
18 iyun — Cövdət Hacıyev — bəstəkar 7 noyabr – Tofiq Quliyev, bəstəkar.
19 noyabr — İndira Qandi, Hindistanın məşhur siyasi xadimi İbrahim Əbdülqadir Meriçboyu Hacıbaba Əskərov 1 aprel – Skot Coplin, amerikalı bəstəkar.
3 fevral- ABŞ-nin Almaniya ilə bütün diplomatik əlaqələri kəsməsi.
9 mart — Xüsusi Zaqafqaziya (Cənubi Qafqaz) Komitəsinin təsis edilməsi.
2 noyabr — İngiltərənin "Balfur Bəyənnaməsi" adlı sənəd qəbul etməsi.
14 noyabr — Zaqafqaziya Komissarlığının yaradılması.
31 dekabr — RSFSR Xalq Komissarları Soveti tərəfindən Finlandiyanın dövlət müstəqilliyinin tanınması haqqında dekret verilməsi.
6 mart — Bakı Sovetinə seçkilərin keçirilməsi.
9 mart — Rusiya imperiyasının Müvəqqəti Hökuməti tərəfindən Qafqazda çar idarəçilik sisteminin — Qafqaz canişinliyininn ləğv edilməsi barədə qərar verilməsi.
17 mart — Müvəqqəti hökumətin Bakıda yerli hakimiyyət orqanı olan "İctimai Təşkilatların İcraiyyə Komitəsi"nin yaradılması.
27 mart — Bakıda Müsəlman Milli Şurasının Müvəqqəti İcraiyyə Komitəsinin seçilməsi.
aprel — Bakıda Qafqaz müsəlmanları qurultaylarının keçirilməsi.
aprel — Bakıda sosial-demokrat "Ədalət" təşkilatının yaradılması.
iyun — Müsavat Partiyası ilə "Türk Ədəmi Mərkəziyyət" partiyasının birləşməsi.
avqust — "Birlik" təşkilatının yaradılması.
avqust -Azərbaycan Demokratik firqətinin müstəqil fəaliyyətə başlanması 26 oktyabr — Müsavat Partiyasının I qurultayının keçirilməsi.
Müsəlman artistləri cəmiyyəti"nin köməyi ilə Naxçıvanda "El güzgüsü" adlı yerli teatr cəmiyyətinin yaradılması.
Cənubi Azərbaycanda ilk orta məktəbin açılması.
17 yanvar – Ulises Kay, amerikalı bəstəkar.
13 aprel – Arif Nərimanbəyov, operator.
29 may – Con Kennedi, ABŞ-nin 35-ci prezideni.
18 iyun — Cövdət Hacıyev — bəstəkar 7 noyabr – Tofiq Quliyev, bəstəkar.
19 noyabr — İndira Qandi, Hindistanın məşhur siyasi xadimi İbrahim Əbdülqadir Meriçboyu Hacıbaba Əskərov 1 aprel – Skot Coplin, amerikalı bəstəkar.
İnqilab zamanı Vladimir İliç Lenin, Lev Trotski, Yakov Sverdlov, Dıbenko və b. təşkilatçılığı ilə baş vermiş silahlı üsyan nəticəsində Müvəqqəti hökumət devrilmiş, hakimiyyətə bolşeviklər və onların müttəfiqi sol eserlərdən ibarət Fəhlə və əsgər deputatları soveti gəlmişdir.
Üsyanları Petroqrad sovetinin hərbi-inqilabi komitəsi istiqamətləndirmişdir.
XIX əsrin sonlarında Rusiyada daxili vəziyyət olduqca gərgin idi, belə ki, daxildə maliyyə problemi yaşanırdı və torpaqların geniş olması da rus çarı üçün ölkənin idarəsini çətinləşdirirdi.
Ölkədə böhran baş vermişdi.
Hökumətdə narazılıq təkcə aşağı sosial təbəqə arasında deyil, həm də varlı təbəqə arasında baş verirdi.
O zaman rus hökuməti çarəni həmin vaxt üçün çox da populyar olmayan II Nikolayın qardaşı Mixail ilə əvəzləməyi düşündülər.
Lakin bunun üçün çox gec idi. Çünki insanlar 9 yanvar 1905 - ci ildə etiraz məqsədi ilə nümayiş keçirdilər.
Nümayişdə əsasən iş saatlarının çoxluğundan və yaşayış standartlarının aşağı olmasından şikayətlənirdilər.
Rus əsgərləri hər hansı bir tədbir görmədən nümayişçilərə atəş açdılar.
Nəticədə 1000 - dən artıq insan həlak oldu.
Bu hadisə Rusiyada çox pis qarşılandı və əlbəttə ki, bu da öz növbəsində Rusiya hakimiyyətinə qarşı çox mənfi bir imic formalaşdırdı.
Bu hadisə tarixə "qanlı bazar" adı ilə keçdi.
Leninin tərafdarları nə qədər boğulmağa çalışılsa da, partiya quruldu.
Çoxpartiyalı sistemə keçildi və çar 2 - ci Nikolay 1906 - ci ildə konstitusiyanı qəbul etməli oldu.
Milad təqviminə görə 8 mart 1917 - ci ildə Dünya Qadınlar günündə başlanan etirazlar isə son dərəcə sülhsevər başlamışdı.
Hökumət maliyyə məsələlərinin ədalətli həllini tələb edən xalqa qarşı çox keçmədən zor tətbiq etməyə başladı.
O zaman çar parlamenti buraxacağını söylədi.
Parlamentin sədri isə dövlət idarəsinə əl qoyduğunu dedi.
Beləliklə, Rusiya liberal idarə sisteminə keçdi.
Bu arada İsveçrədə olan Leninə tam dəstək Almaniyadan gəldi.
Buna ən başlıca səbəb isə Rusiyanı müharibədən uzaqlaşdırmaq idi. O alim Plexanovun görüşlərindən təsirlənərək Marksizm - Leninizm ideyalarini irəli sürürdü.
Rusiyada elə bu dövrdə ümumi bir tətil baş verdi.
Belə ki, işçilər öz iş yerlərindən çıxaraq çarın sarayına hücum etdilər.
Çarı taxtdan saldılar, Romanovların tərəfdarlarını həbs etdilər.
Ölkə cümhuriyyət elan edildi.
Keçici hökumət tətbiq edilir və bu hökumətin başçısı əvvəl Milyukov daha sonra Teresenko oldu.
Ancaq hökumət yalnız burjualardan ibarət idi. Məqsəd yenə də proletariyat inqilabı səciyyəsi daşıyırdı.
Leninin o zaman üçün olan bir şüarı bundan ibarət idi ki, "bütün iqtidar sovetlərdə cəmlənsin".
Elə bu şüarla da inqilaba başladılar.
Lakin üsyandan öncə Petroqrad sovetləri leninistlərə qarşı hücuma başladı və 1917 - ci ilin iyununda baş tutan bu mübarizədə Lenin məğlub şəkildə Finlandiyaya qaçır.
3 aydan sonra Lenin "bütün iqtidar sovetlərə" şüarı ilə oktyabrda inqilab etdi və Vladimir Lenin başda olmaqla yeni hökumət quruldu.